<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet href="https://www.ub.uni-frankfurt.de/senckenberg/jcs.xsl" type="text/xsl" ?>

<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>Observationes in me ipso factae, Bd. 2, S. 345 ff.</title>
                <author>Fa&#223;hauer, Vera</author>
            </titleStmt>
            <editionStmt>
                <edition/>
            </editionStmt>
            <publicationStmt>
                <p>Zitierweise: Universit&#228;tsbibliothek J.C. Senckenberg, Na 31,2
                    (transkribiert und bearbeitet von Vera Fa&#223;hauer) </p>
                <p>
                    <p><date when-iso="2014-10-26">2015-010-26</date></p>
                </p>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <bibl><title>Observationes in me ipaso factae Bd. 2</title></bibl>
                <bibl type="id" corresp="cho_vl_id">5381520</bibl>
                <bibl type="id" corresp="signature">Na 31,2</bibl>
                <bibl><editor><name>Vera Fa&#223;hauer</name></editor></bibl>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
        <revisionDesc>
            <listChange>
                <change when-iso="2015-10-26" who="Vera Fa&#223;hauer"> pages 601-650 newly added </change>
                <change when-iso="2015-03-31" who="Vera Fa&#223;hauer"> pages 451-600 newly added </change>
                <change when-iso="2014-11-25" who="Armin Wenz"> First merge of the existing files
                    for Volume 2 This includes the pages 345&#8211;450 </change>
                <change when-iso="2014-11-24" who="Vera Fa&#223;hauer"> First version for pages
                    400&#8211;450 </change>
                <change when-iso="2014-10-16" who="Vera Fa&#223;hauer"> Added pages 345&#8211;400
                </change>
            </listChange>
        </revisionDesc>
    </teiHeader>
    <text>
        <body>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-05">
                        <supplied>5.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0345.jpeg" n="345"/>
                <note2>(Seite 345) </note2>
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <choice>
                        <orig>&#9794;</orig>
                        <reg><g>Martis</g></reg>
                    </choice> 5 Aug<ex>usti</ex><lb/> mane surgebam hora IV. bibi Thee v. asse ein
                    st&#252;ck kuchen, v. gieng mit <name type="person">Prick</name> nach<lb/>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022283-4">Gr&#252;nberg,</name>
                    der thee machte mir warm, melius fuisset etwas kaltes getruncken.<lb/> quia
                    ructus accedebat. Ein starckes Morgen roth zeigte regen an, so auch kam<lb/>
                    borea verso in Zephyrum, da&#223; also das wetterglas doch wieder betrogen hat
                    so gestern<lb/> hoch stund. <lb/> Brick dicebat <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                            >Dippelii</name></author><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                            Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> bogen <title>wiefern
                            Gott bey den G&#246;tzen wohne</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Conrad Dippel: Unpartheyisches Gespr&#228;ch Zweyer
                        Christen, Unter dem Nahmen Eleutherius und Nicodemus, Uber eine seltsahme,
                        Und doch zu unsern Tagen h&#246;chst-n&#246;thige und n&#252;tzliche Frage:
                        Nemlich: Wie weit der lebendige Gott bey den G&#246;tzen k&#246;nne gesucht
                        und empfunden werden, o.O., 1699. </note>sey in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9">B&#252;dingen</name> bey <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037573250">Regelein</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Michael Regelein (1704&#8211;1761),
                        Verleger und Drucker in Berleburg und B&#252;dingen</note> ge-<lb
                        type="inWord"/> druckt.<lb/> al&#223; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/136194311">Graf v<ex>on</ex>
                        Marienborn</name><note place="foot" resp="editor"> Karl August, Graf von
                        Isenburg-B&#252;dingen-Marienborn (1667&#8211;1725) </note> zu <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">F<ex>rank</ex>furt</name>
                    auf der galgen gasse logirte v. Herr <name type="person"
                        >Bierbrauer</name>nam&gt;<note place="foot" resp="editor">Jakob Bierbrauer,
                        (1673&#8211;1749), Geistlicher, sp&#228;ter Leibarzt und Bergrat in des
                        Grafen Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode</note> so hernach<lb/> zu
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4065649-4">wernigerode</name>
                    Medicus worden vor sich predigen lie&#223; v. eine grose Menge leute zuliefen,
                    lie&#223;<lb/> der Magistrat wachen vor die Th&#252;re setzen.<lb/>
                    <bibl><title>Theosophiam pnevmaticam</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Theosophia pneumatica: oder Geheime Gottes-Lehre, die Dinge
                        Gottes vortragend im neuen Wesen des Geistes, abthuende das alte Wesen des
                        Buchstabens, erkl&#228;ret von zwey glaubhafften Zeugen, 1710.</note> non
                    fecit <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">J. F.
                        Haug,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Friedrich Haug
                        (1680&#8211;1753), Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger
                        Bibel</note> sed incognitus, solum addidit Haug<lb/> praefationem.<lb/>
                    <bibl><author>Praetorii |: <name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/121145905">Hoburgs</name></author> :|<note
                            place="foot" resp="editor"> Christian Hoburg od. Elias Praetorius od.
                            Bernhard Baumann od. Christianus Montaltus od. Andreas Seuberlich
                            (1607&#8211;1675), Theologe</note>
                        <title>lutherischer Pfaffenbutzer</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Christian Hoburg od. Elias Praetorius: Ministerii Lutherani
                        Purgatio: Das ist Lutherischer Pfaffenputzer: mit welchem Alle fromme
                        Evangelische Prediger/ aus Heiliger Schrift/ und vieler Lutherischer
                        Theologen Zeugnissen/ ernstlich vermahnet werden, Da&#223; sie doch einmal
                        von ihrer Gemeinschafft wollen au&#223;bannen/ die Gottlosen/
                        zancks&#252;chtigen Pfaffen/ und unter denselben auch M. Michaeln Haveman zu
                        Stade mit seiner Nachtmahls-Zanck/ und Heucheley: Welche da unter dem Deckel
                        der Lutherischen Kirchen ein w&#252;estes Wesen einf&#252;hren/ wormit sie
                        viel Seelen/ und mit sich verf&#252;hren/ auch die f&#252;rnehmste Ursacher
                        sind des langwirigen Krieges/ und alles Verderbens/ so lang sie also
                        geduldet werden, o. O. 1648.</note> ist ein sch&#246;n buch, explicat toto
                    in verbis<lb/> institut<ex>ionem</ex> S<ex>anctae</ex> Coenae, di&#223; brodt
                    ist dem leib, was einem geistlichen leib die seele ist.<lb/> Edebat olim
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/136497039">Broske</name></author> in <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">offenbach</name>
                        <title>Probierstein der wahren taufe,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor">gemeint ist Konrad Br&#246;ske: Die wahre Christen-Tauffe. Aus
                        Gottes Worte beschrieben, Offenbach 1700.</note> contra quem<lb/>
                    <name type="person">J. D. A. H.</name> |: <name type="person">Johann Daniel
                        Appel</name>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3">Hanovensis</name>
                        :|<note place="foot" resp="editor">Johann Daniel Appel, aus Hanau stammender
                        Geistlicher, von 1694&#8211;1702 Pfarrer in B&#246;nstadt</note> edidit
                            <bibl>Tr<ex>actatum</ex></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann
                        Daniel Appel: Probierstein der wahren Tauffe neuen Testamentes, enthalten in
                        den Heiligen Einsetzungs-Worten unsers Herrn Jesu Christi, o. O.
                        1701.</note> in 4. etwa 32 <lb/> bogen starck, fuit pastor zu <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/10148731-9">bornstedt</name> im
                    Marienbornischen, die letzte Jahre administrirte<lb/> er nicht mehr taufe v.
                    abendmal, v. muste es ein anderer vor ihn thun von einem andern<lb/> dorffe,
                    doch lie&#223; ihn der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136194311"
                        >Graf</name> am dienste.<lb/> Sprache bey Herrn Dippelii bruders Wittib in
                    Gr&#252;nberg ein. Frater fuit Dr. Medic<ex>inae</ex> aber<lb/> sein portrait
                    ist sehr einfeltig, dagegen J<ex>ohann</ex> C<ex>onrad</ex> Dippel seines sehr
                    vif aussiehet.<lb/> Hysterica haec est, v. hatte reisen oben in armen,
                        valentini<note place="foot" resp="editor">Konrad Michel Valentini
                        (1697&#8211;1778), Arzt in Gr&#252;nberg</note> landphysicus alda in<lb/>
                    Gr&#252;nberg hat ihr an dem Arme geschr&#246;pfft, pejus, D<ex>octor</ex> Graf
                    von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4333290-0"
                        >freyensee</name><note place="foot" resp="editor"> Freienseen</note> gab
                    ihr<lb/> vesicatorium<note place="foot" resp="editor"> blasenziehende Salbe aus
                        spanischen Fliegen </note> auf den schmertzenden arm, worauff es etwas
                    besser worden, sed nego-<lb type="inWord"/> tio mensium non considerato non
                    cessavit malum, origo n<ex>empe</ex> non tacta est. <lb/> Gott hat zuletzt
                    verkundigt seyn wort p ad Hebraeos vertit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118575449">Lutherus,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Martin Luther (1483&#8211;1546), Reformator </note> sed<lb/>
                    es heisst <unclear>?.</unclear><lb/> der acker so er nicht recht getunget wird
                    gibts dort<note place="foot" resp="editor"> eine Grasart</note> v. Vogelheu ist
                    Aracris,<lb/> das erste lolium et gramen loliaceum. <lb/> Veniebam mit Regen von
                        Gr&#252;nberg<note place="margin-right" resp="author"> bey Wirberg vor-<lb
                            type="inWord"/> bey, lie&#223; wirberg lincker hand liegen</note> uber
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/16330198-0"
                        >Reinhartshausen,</name>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/16036917-4">Gelshausen</name>,
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4110241-1">Kesselbach,</name>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4111378-0">Londorff,</name><lb/>
                    lie&#223; <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042494-7"
                        >Nordeck,</name> an der Rabenau, rechter hand, nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8">Allendorff.</name><lb/>
                    <name type="person"> Pastor</name><note place="foot" resp="editor">Johann
                        Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda</note>
                    arthriticus est, v. hat jucken v. flecken in cute &amp; articulis.<lb/> Ist sehr
                    moderat, v. redet al&#223; ein intimus von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116164816">bielenfeld</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Christoph Bielefeld (1664&#8211;1727),
                        Theologe.</note> v. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139"
                        >Mayen</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich May
                        (1653&#8211;1719)</note> ex experientia<lb/> Est 59 annorum.<lb/> sagt
                    Dippel habe angehalten um die schwester bielenfelds in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">darmstadt,</name> diser habe sie<lb/>
                    ihm nicht geben wollen, ihm auch nicht zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Gie&#223;en</name> zum Professorat
                    verholffen, da hat er au&#223;<lb/> Bosheit die orthodoxi angegriffen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Bergen in Dippelio <lb/> improbat,
                        da&#223; er <lb/> Christum so geringe <lb/> mache, v. sein <lb/> Verdienst
                            ener-<lb type="inWord"/> vire. Cetera o-<lb type="inWord"/> mnia se
                        posse to-<lb type="inWord"/> lerare.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe
                    </note> habe gewi&#223; die <bibl><title>Apologiam pro
                        Nepote</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Apologia pro Nepote
                        ejusve chiliasmo, contra programma invitatorium Dn. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117310859">Jo. Gottofr. Schuparti,</name>
                        professoris theologi Giessensis, 1724. Die Apologie richtete sich gegen die
                        Schrift De chiliasmo nepotis (Gie&#223;en 1724) von Johann Gottfried
                        Schupart (1677&#8211;1730).</note> gemacht, so herr <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1034280929">Schilling</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johannes Andreas Schilling (1665&#8211;1750), Theologe in
                        Gie&#223;en</note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Gie&#223;en</name><lb/> au&#223;
                        s<ex>einem</ex> Munde hat, und doch hat er finger aufrecken v. vor der
                    Commission schw&#246;ren<lb/> wollen. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119129779">Petersen</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Wilhelm Petersen (1649&#8211;1727), Theologe und
                        Mystiker</note> dedit scripto suum nomen ihm auszuhelffen. Obschon
                    andere<lb/> sagen Petersen habe es gemacht, v. Stier corrumpirt.<lb/>
                        Junckerrodt<note place="foot" resp="editor">Johann Jakob Junckerrott (fl.
                        1732), Bibel&#252;bersetzer</note> hatte mit einem s<ex>einer</ex> cameraden
                    in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8">Homburg</name> viel
                    geld gewonnen im spiel<lb/> v. im herau&#223;gehen wurden sie etl<ex>iche</ex>
                    mal von einem blitz der sie auff die Erde warff erschreckt,<lb/> v. so
                    bekehrt.<lb/> der schulmeister Krafft<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Henrich Krafft, Schulmeister in Allendorf an der Lumda</note> in allen dorff
                    alhier war ein b&#246;sewicht, v. colligirte hier v. in <lb/> der schweitz vor
                    vertriebene vice versa, steckte das geld in sack v. ward catholisch. Wuste<lb/>
                        s<ex>einen</ex> Herrn Pastorem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120511061">Schraeling,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Helfrich Schr&#228;ling (1670&#8211;1697), Pfarrer in
                        Allendorf an der Lumda</note> Bergens antecessorem v. Mayen sehr mit
                        s<ex>einen</ex> worten<lb/> zu bezaubern, v. hat sonderl<ex>ich</ex> May
                    sich sehr geirrt v. betrogen da er von ihm schriebe. Aber<lb/> es zeigt ein
                    besser Gem&#252;th an, an ihm als auch an <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Spenern,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Philipp Jacob Spener (1635&#8211;1705), Theologe</note> da sie
                    alzu sehr<lb/> glauben, al&#223; der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117546011">Meyer</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Friedrich Mayer (1650&#8211;1712), Theologe</note> alzu
                    sehr mi&#223;trauete.<lb/> Bergen gieng ein mal 4 Jahre nicht zum Nachtmal
                    au&#223; Scrupel. May half ihm<lb/> so zu recht, da er sagte: ob er nicht wisse
                    da&#223; der teufel auch unter den Kindern Gottes <lb/> vor Gott gekommen,
                        it<ex>em</ex> Judas beym abendmal gewesen |: quod disputatur :|
                        it<ex>em</ex> die J&#252;nger<lb/> zusammen noch den abend nach dem abendmal
                    vor sottises begangen.<note place="margin-right" resp="author"> Bergen hengt
                        alzu sehr <lb/> an Spenern der der <lb/> liebreichste Mann von <lb/> der
                        welt gewesen, v. grose <lb/> Erfahrung in geistlichen<lb/> dingen gehabt
                        hat.</note> Peccare multos da sie sich gleich zu lehrer aufwerffen von guten
                    seelen<lb/> dannendorff ein schuster in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4009241-0">Butzbach</name> wurde von dem dortigen
                    Pastor Hofmann<note place="foot" resp="editor">Ludwig Wilhelm Hoffmann
                        (1677&#8211;1736), Oberpfarrer in Butzbach, ab 1703
                        landgr&#228;flich-hessischer Feldprediger</note> vom <lb/> Separatismo mit
                    G&#252;tigkeit bewegt da&#223; er ihm in die Kirche v. S<ex>anctam</ex> Coenam
                    kam.<lb/> Hofmann sagte im consistorio man m&#252;sse es nicht machen wie
                    gleichni&#223;weise <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11862220X"
                        >Thomasius</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Thomasius
                        (1655&#8211;1728), Jurist und Philosoph in Leipzig und Halle</note>
                    <fw type="catch" place="bottom">von</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0346.jpeg" n="346"/>
                <note2>(Seite 346) </note2>
                <p> von einem Medico erzehlt der mit s<ex>einen</ex> starck purgirenden Medicamenten
                    die Krancken immer schw&#228;cher<lb/> machte, v. endl<ex>ich</ex> mit dem stock
                    au&#223; dem bette trieb, aber t&#246;dtete, sondern mit Gelindig-<lb
                        type="inWord"/> keit verfahren, das sey der rechte weg. Erlaubte ihm auch es
                    privatim ihm zu sagen, so etwas<lb/> b&#246;ses in s<ex>einer</ex> Predigt
                        vork&#228;me.<note place="margin-left" resp="author"> Bergen muste bey <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118666924">Baron <lb/>
                                v<ex>on</ex> Canstein</name> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">berlin</name>
                        <note place="foot" resp="editor">Carl Hildebrand Baron von Canstein
                            (1667&#8211;1719), Gr&#252;nder der Cansteinschen
                        Bibelanstalt</note><lb/> immer speisen, auch wolte <lb/> ihm <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Spener</name><note
                            place="foot" resp="editor">Philipp Jakob Spener (1635&#8211;1705),
                            Theologe</note> immer den tisch <lb/> geben.<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119384124">Horbig</name> der
                        fromme Mann <lb/> hatte in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Gie&#223;en</name> einen Sohn so
                        ein <lb/> recht teufelskind gewesen <lb/> im huren. It<ex>em</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119129779">Petersenii</name>
                            fi-<lb type="inWord"/> lius nil voluit boni effi-<lb type="inWord"/>
                        cere. </note> Eben dieser hofmann<note place="foot" resp="editor">Ludwig
                        Wilhelm Hoffmann (1677&#8211;1736), Oberpfarrer in Butzbach, ab 1703
                        landgr&#228;flich-hessischer Feldprediger</note> als er ehedem al&#223;
                    <lb/> feld Prediger wegging v. von Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Heinrich May (1653&#8211;1719), Theologe und
                        Orientalist in Gie&#223;en </note> abschied nahm, narravit ipse
                        Bergenio,<note place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Bergen
                        (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda </note> sagte <lb/> er
                    sie wolten doch gerne das abendmal noch mit einander nehmen, May sagte er habe
                    <lb/> keine oblaten, Hofmann sagte ein st&#252;ck brodt thue es auch, da
                    schickte May in <lb/> die K&#252;che v. lie&#223; ein st&#252;ck holen v. brach
                    jeder ein st&#252;ckgen v. gabs dem andern, it<ex>em</ex>
                    <lb/> so ein gl<ex>as</ex> Wein, v. thaten hernach ihr Gebeth. En modestum
                    animum tanti<lb/> Theologi. <lb/> D<ex>octor</ex> Ebertus jetzt in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg,</name> war ein
                    mal zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >Schwartzenau,</name> v. h&#246;rte mit vieler Er-<lb type="inWord"/>
                    Weckung Herrn <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103079300">Hochmann
                        von Hochenau</name><note place="foot" resp="editor"> Ernst Christoph
                        Hochmann von Hochenau (1670&#8211;1721), Wanderprediger</note> |: so ein
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0"
                        >N&#252;rnberger</name> Patritius war, ein ehrlicher<lb/> Mann, so
                        s<ex>einen</ex> reichthum verleugnete und ins Elend gieng mit <g>Chri</g>sto
                    :| bethen <lb/> vor Spener, v. solte sonderl<ex>ich</ex> wie Hochmann erinnerte
                    Spener di&#223; mal eine sonderl<ex>iche</ex><lb/> Krafft empfinden, qua de re
                    testatus quoque est Spenerus ad Bergen in epistola qua-<lb type="inWord"/> dam,
                    al&#223; man aber an Spenern schrieb v. Zeit v. stunde meldete, so sagt er <lb/>
                    er sey selben tag in steeter meditation zu hau&#223; gewesen, v. also
                    capacissimus diser<lb/> bewegung, habe aber nichts empfunden, dencke aber
                    da&#223; man seiner vor Gott<lb/> gedacht.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100455840">Landgraf von
                                D<ex>armstadt</ex></name> soll <lb/> von <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name> gesagt haben <lb/>
                        <bibl><author>Theoph. sincerus</author> P.F. <lb/> an der <title>epistola
                                irenica</title></bibl>
                        <lb/> hiesse Theophilus sin-<lb type="inWord"/> cerus s<ex>ive</ex> stier
                        pastor <lb/> fecit. <lb/> Bergen ist &#189; jahr bey <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnold</name>
                        <lb/> in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1"
                            >Giessen</name> im hau&#223; gewesen, <lb/> v. er hat ihm offt
                            s<ex>eine</ex> ketzerhistorien <lb/> dictirt: hat auch Ari-<lb
                            type="inWord"/> anische principia ab ini-<lb type="inWord"/> tio gehegt,
                        aber er sprach <lb/> ihn hernach in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4048035-5">Quedlinburg</name>
                        <lb/> so sagte er man soll sich ja <lb/> nicht in Meynungen aufhalten, <lb/>
                        v. Christo nicht zu nahe <lb/> tretten.</note> Im <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4011446-6">Haag</name> sol einer gewesen seyn, der
                    einen anhang bekommen, v. sich eingebildet auf <lb/> den v. den tag solle
                        <g>Chri</g>stus kommen v. s<ex>ein</ex> Reich aufrichten, al&#223; er nun
                    mit den<lb/> seinigen hinau&#223; gegangen hat es etl<ex>iche</ex> mal bey
                    hellem tage starck geblitzt, aber <lb/> weiter nichts. Postea dicebat der Satan
                    farte al&#223; ein blitz vom himmel.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118534688"> Francke</name><note
                        place="foot" resp="editor">August Hermann Francke (1663&#8211;1727),
                        Theologe, P&#228;dagoge und Kirchenlieddichter</note> von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> sagte de regno Millenario,
                    wolle Gott es kommen lassen, er sey <lb/> es zufrieden, aber de restitutione
                    omnium wisse er au&#223; der h&#246;lle keinen zu er-<lb type="inWord"/>
                    l&#246;sen.<lb/> Pastor <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117211052"
                        >Schenck</name><note place="foot" resp="editor">Heinrich Theobald Schenck
                        (1656&#8211;1727), Theologe und Kirchenliedkomponist in Gie&#223;en</note>
                    in Gie&#223;en sagte ein mal praesente D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116721669">Hensing</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Thomas Hensing (1683&#8211;1726),
                        Mediziner, Chemiker und Naturphilosoph in Gie&#223;en </note> da&#223; jetzo
                    regnum Millenna-<lb type="inWord"/> rium sey, so sagte Hensing das w&#228;re ja
                    wohl ein recht beschissenes Reich, sed futura<lb/> esse bona saecula.<lb/>
                    <bibl><author>Pastor Bergen</author> scripsit folgendes contra
                            Profess<ex>orem</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116589272">Gernand</name><note
                            place="foot" resp="editor"> Gregor Daniel Gernand (1657&#8211;1701),
                            Professor f&#252;r klassische Philologie in Gie&#223;en</note> in
                        Giessen, qui tacebat postea<lb/>
                        <title>freundliches erinnern wegen ver&#252;bter l&#228;sterung von einem
                            vornehmen Prediger v.<lb/> Professor |: Gernand :| in Giessen, gegen das
                            beverleyische Zeitregister, von einem<lb/> Zwar
                            Evangel<ex>isch-</ex>Lutherischen doch beverleyischen Freundte.</title>
                        1698.</bibl><note place="foot" resp="editor"> Bergen, Johann Leonhard:
                        Freundliches Erinnern wegen ver&#252;bter L&#228;sterung an einem
                        ber&#252;hmten Prediger und Professor auff einer hohen Schul/ wie auch
                        christliches Ansuchen/ da&#223; er wegen Herrn Beverley und der 1000.
                        Apocal. Jahren eines bessern sich bereden lassen. Gestellt von einem zwar
                        Evangelisch-Lutherischen doch Beverleyschen Freunde, Frankfurt am Main 1698;
                        zur Verteidigung von: Beverley, Thomas: Herrn Thomas Beverley&#8217;s Eines
                        vortrefflichen Englischen Gottes-Gelehrten/ und auch fleissigen Untersuchers
                        de&#223; Profetischen-Wortes/ und in Au&#223;legung dessen/ eines rechten
                        Wunder-Mannes Zeit-Register mit denen Zeichen der Zeiten/ vom Anfange bis
                        ans Ende der Welt. Wie beyde von Gott selbsten in seinem Worte geoffenbahret
                        seynd. Alles au&#223; dises Mannes verschiedenen herrlichen Schrifften
                        zusammen gezogen/ und ins Hochteutsche gebracht durch <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/136497039">Konrad Br&#252;&#223;ken,</name>
                        Frankfurt am Main und Leipzig 1695. </note> 8. 2 bogen |: zu<lb/>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                        >F<ex>rank</ex>furt</name> gedruckt curante Dekker, vertriebenem pastore
                    daselbst mit dem bergen<lb/> correspondirt.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11643998X">Breckling</name>
                        hat von Dr. <lb/> May wohl 50 Thaler alle <lb/> jahr genossen, v. deren
                        <lb/> mehrere it<ex>em</ex> der alte Micha-<lb type="inWord"/> elis in <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8">Homburg.</name>
                        <lb/> May hat vortreffl<ex>iche</ex>
                        <lb/> leichen Predigten gehalten <lb/> v. den leuten die wahrheit <lb/> derb
                        gesagt; al&#223; D<ex>octor</ex>
                        <lb/><unclear>veridicus</unclear> schalt er post <lb/> obitum est cathedra
                        <lb/> ecclesiast. einen Sau-<lb type="inWord"/> Doctor, it<ex>em</ex> ehedem
                        <lb/> in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4073258-7"
                            >durlach</name> hat er einem <lb/> v&#246;ller jussu Marchio-<lb
                            type="inWord"/> nis vortreffl<ex>ich</ex> parentirt<lb/> v. ihn einen
                        nassen bruder <lb/> genannt.<lb/> Pastor Bergen hic machte <lb/> es auch
                        eynmal so da er <lb/> mit etl<ex>ichen</ex> worten einer<lb/> alten
                            <g>Weingeist</g> trinck<ex>erin</ex> so den hals <lb/> abgest&#252;rzt,
                        wie Maji <lb/> senior in durlach, <lb/> eine leichPredigt hielt gantz <lb/>
                        kurtz, v. danach sagte <lb/> nehmet hin die verfluch-<lb type="inWord"/> te
                        v. begrabt sie, wie <lb/> z<ex>um</ex> E<ex>xempel</ex> ni fallor von
                            Jese-<lb type="inWord"/> bel erzehlt wird. </note>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136497039"
                                >Bruske</name></author> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">offenbach</name> fecit sq.
                            <title>Unterredung zwischen einem theologo u. politico &#252;ber<lb/>
                            die neulich edirte Erkl&#228;rungen Danielis.</title> 1698. 8. 2
                        bogen.</bibl><note place="foot" resp="editor">Konrad Br&#246;ske: Acht
                        Unterredungen zwischen einem Politico und Theologo, &#220;ber die letztere
                        herau&#223;-gegebene Erkl&#228;rungen Daniels, der H. Offenbahrung und
                        anderer Weissagungen mehr. Von einem unpartheyischen H&#246;rer dieser
                        gespr&#228;che vorgestellet, Offenbach 1698&#8211;1700.</note><lb/> Nachdem
                    habergr&#252;tz-suppe ragout v. butterbrot gegessen it<ex>em</ex> etwas bier v.
                        <g>Wasser</g> v. <lb/> wein getruncken, sehr nass war, v. auf die bewegung
                    still sasse, atten-<lb type="inWord"/> debam ad dicta pastoris fundamentalia,
                    horror extremorum, it<ex>em</ex> weil die <lb/> vorige Nacht in Kleidern v.
                    nicht lang geschlafen, oscitatio multa, hatte offt auf-<lb type="inWord"/>
                    steigen in infundibulo, wie ein <hi rend="underline">blutdampff</hi> so
                    haemorrhagia narium kommen wil.<lb/> it<ex>em</ex> ex eo mucus multus pulposus,
                    ut et ex larynge suppresso sic transpiratione.<lb/> Barthol Barthels J F pater
                    wurde au&#223; schlesien vertrieben, scheuete aber das <lb/> herum reisen,
                    &#224; morte erschien er s<ex>einer</ex> frau, quae ipsa Bergenio narravit,<lb/>
                    mit einem wanderstab, v. sagte ihr, er habe darinnen s<ex>eine</ex> Reinigung,
                    da&#223; er<lb/> wandern m&#252;sse, v. schied von ihr. |: Forte hinc filius ita
                    migrat semper<lb/> uti facit :| Uxor hujus versprach D<ex>octor</ex> Bonsel in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">darmstadt,</name>
                    Medico, ni fallor,<lb/> sie wolle ihm nach dem todt erscheinen v. ihren statum
                    erzehlen. Mortua kam sie, Bon-<lb type="inWord"/> sels frau wolte ihn erwecken
                    konts aber nicht, Bartholin wartete freundlich ausse-<lb type="inWord"/> hende
                    etwas, als er aber nicht wollte <choice>
                        <orig>wacker</orig>
                        <reg>wach</reg>
                    </choice> werden, gieng sie weg. Er wachte darauff<lb/> ihrenthalben noch
                        etl<ex>iche</ex> N&#228;chte, kam aber nichts. dieser D<ex>octor</ex> wolte
                    einmal<lb/> alle superflua in Kleidern abschneiden, er verwie&#223; Bergen,
                    da&#223; er grose aufschl&#228;ge<lb/> tr&#252;ge, so sagte B<ex>ergen</ex> er
                    soll s<ex>eine</ex> &#252;brige Kn&#246;pffe abschneiden, wolte es auch thun,
                    sed<lb/> impediebat B<ex>ergen</ex> dicens in his non esse positum regnum Dei.
                    Nachher kam er ein-<lb type="inWord"/> mal nach Giessen v. hatte einen langen
                    degen an, praesente Bergen, hoc subridente, di-<lb type="inWord"/> cebat, der
                    letzte betrug sey &#228;rger al&#223; der erste.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118534688"> Francke</name> in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> hat
                        ein <lb/> sch&#246;n werckgen edirt wie <lb/> man sich in Kleidern <lb/> v.
                        in conversation verhalten <lb/> solle. </note> Bergen hatte in sachsen sich
                    eine peruque kaufft die wohl aussahe, waren aber gef&#228;rbte<lb/>
                    Gei&#223;haare, v. die farbe sprung ab, v. die peruque ward wei&#223;. Er wurde
                    von <del>Pastor Ber</del>
                    <lb/> uxore Maji &amp; aliis bey May verklagt, da&#223; er so eitel w&#252;rde,
                    v. eine gepouderte pe-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ruque</fw>
                </p>
                <pb facs="b0347.jpeg" n="347"/>
                <note2>(Seite 347) </note2>
                <p>peruque tr&#252;ge, <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139"
                        >May</name><note place="foot" resp="editor">Johann Heinrich May
                        (1653&#8211;1719), Theologe und Orientalist in Gie&#223;en </note> hielts
                    ihm vor, so nahm er die peruque ab, May klopffe<lb/> mit dem finger daran, gab
                    aber keinen poudre, so sagte B<ex>ergen</ex><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda
                    </note> ihm die sache v. er<lb/> lachte; al&#223; D<ex>octor</ex> May nun
                        s<ex>eine</ex> letzte frau<note place="foot" resp="editor">Sophie Margarethe
                        May, geb. Holtzhausen, Gattin von Johann Heinrich May</note> nahm |: war die
                    4te weil filius<lb/> nicht heyrathen wolte, May muste heyrathen, er war
                    hypochondriacus v. schwitzte alle<lb/> Nacht sehr v. wolte sich niemand al&#223;
                    uxori bey dem anziehen vertrauen; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118534688"> Francke</name><note place="foot"
                        resp="editor">August Hermann Francke (1663&#8211;1727), Theologe,
                        P&#228;dagoge und Kirchenlieddichter in Halle</note><lb/> in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> hat im
                    Ehestand s<ex>eine</ex> frau 17 jahre, die <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/140871322">wurmin,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Magdalena von Wurm (1670&#8211;1734), ab 1694 Gemahlin
                        August Hermann Franckes </note> gehabt al&#223; eine Jungfer, war<lb/>
                        Gichtelisch,<note place="foot" resp="editor"> ein Anh&#228;nger Gichtels
                    </note> nachher zeugte er mit ihr 2 Kinder :| kam B<ex>ergen</ex> zu ihm v. fand
                        s<ex>eine</ex> peru-<lb type="inWord"/> que gantz wei&#223; von poudre,
                    uxore praesente kam er, und nahm die peruque v.<lb/> klopffte mit dem finger,
                    May dicebat, was klopfft man? ille er wolle sehen<lb/> obs Gei&#223; haar ware,
                    Ridebat Majus, v. sagte zu s<ex>einer</ex> frau da solte sie sehen, das<lb/> sey
                    noch eyn guter freund, v. sage es im verborgenen. B<ex>ergen</ex> munterte ihn
                    als einen hypoch<ex>ondriacus</ex><lb/> offt licito modo auff.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <!--Christian--> Pagencopen fuit <lb/> filius pastoris alicuius <lb/> von
                        der Insel <lb/>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4050875-4">R&#252;gen.</name><lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136071767">Clopfer</name> in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">laubach</name>
                        war<lb/> ein hitziger Mann, wolte <lb/> statuiren omnimodum ut<lb/> Bergen
                        dicebat per fi-<lb type="inWord"/> ctionem, aber er <lb/> ward doch anders,
                            <del>ob</del><lb/> zur letzte, obibat<lb/> in D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reichen</name>
                        Stube. <lb/> Wolte s<ex>eine</ex> kinder nicht <lb/> begraben lassen, und
                        <lb/> meynte sie w&#252;rden <lb/> wieder auferstehen. </note> Noctu bene
                    dormivi </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-06">
                        <supplied>6.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0347.jpeg" n="347"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 6 Aug<ex>usti</ex><lb/> mane hora V. surrexi lucebat sol, gab
                    aber doch abends speth etwas Regen, so in Ge-<lb type="inWord"/> birgen alzeit
                    mehr, al&#223; bey uns zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">F<ex>rank</ex>f<ex>urt</ex></name> in
                    der ebene ist.<lb/> Bibi Thee asse butterbrot. Promittebam <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelii</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt
                    </note> medicamenta dem Herrn Dippel.<lb/> In via rusticus so mich vor winden
                    vorbey in den wald f&#252;hrte, ostendebat,<lb/> da&#223; das gramen
                        arundinac<ex>um</ex> arvense <unclear>schxxxllen</unclear> heisst, loliaceum
                    et lolium <lb/> dort,<note place="foot" resp="editor"> eine Grasart </note>
                    aracris Vogelheu so hac aestate nicht sehr nass ihr Korn sehr verderben
                    alhier,<lb/> |: wie bey uns zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name> der dort :| Equisetum
                    heisst hier taubenrock, Fumaria<lb/> wilde weinraute. Joh<ex>annis</ex> Kraut
                    Hypericum aber Conrad.<lb/> gleich bey <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name> oben in monte fand ad
                    viam nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4226186-7"
                        >&#214;sdorff</name><note place="foot" resp="editor">Ebsdorf</note> zu, <hi
                        rend="underline">Campa-</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">nulam minorem rotundifoliam montanam flore albo.</hi><lb/>
                    Man passirt nach Winden durch &#246;&#223;dorff kommt oben bey der Frauenburg
                    gerade<lb/> gegen der hummelburg &#252;ber vorbey, durch den wald nach
                    Marburg.<lb/> Exii hora VII &amp; X veni Marburgum.<lb/> Incalui iens &amp;
                    sudavi, postea secuta est horripilatio, sedenti in Schwaners<lb/> hausse,
                    oscitatio, manuum et pedum frigus, sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex>, sasse
                    immer, meri-<lb type="inWord"/> die non edi. Muste mich mit schwaner herum
                    beissen, der mich nicht mit<lb/> haben wollte sond<ex>ern</ex> seyn gem&#252;se
                    al&#223; bohnen p est avarus v. hochm&#252;thig sonst <g>sanguin</g>eus<lb/> hat
                    doch keine Courage.<lb/>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8"
                        >Allendorff<ex>i</ex></name> gab der Magd des pastoris trinckgeld X
                        Kr<ex>euzer</ex><lb/> dem bothen so mich begleitete X Kr<ex>euzer</ex>.<lb/>
                    Fuhr mit Past<ex>orin</ex> v. Insp<ex>ectorin</ex> Sch&#228;ferin v. ihrer
                    tochter nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >Berlenbourg</name> vespera<lb/> zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4827938-9">Niederense</name> bibebam Wasser v.
                    asse etwas brodt vorher, nachher tranck bier so<lb/> tr&#252;b aber sonst gut,
                    v. asse eynen Pfannkuchen.<lb/> legte mich auf die Streue.<note
                        place="margin-right" resp="author"> weil das wetter gut <lb/> war so Gienge
                        <lb/> best&#228;ndig heute <lb/> vespera spath plue-<lb type="inWord"/> bat
                        etwas.</note>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-07">
                        <supplied>7.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0347.jpeg" n="347"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>
                    <hi rend="underline">d<ex>ie</ex>
                        <g>Iovis</g> 7 Aug<ex>usti</ex></hi><lb/> mane tenso <del>penso</del> Pene,
                    surrexi hora 2 &amp; egessi im hoff faeces spiss<ex>as</ex><note
                        place="margin-right" resp="author"> an st&#252;cklein <lb/> v. hart </note>
                    dabey <lb/> hatte stranguriam, so aber morgends 8 uhr nachlie&#223;.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Von <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4827938-9">Niederense</name> fuhr<lb/> ab hora
                        2. nachdem<lb/><lb/>vor mich, sch&#228;ferin<lb/><lb/>v. den wirth gezahlt<lb/><lb/>
                        <hi rend="underline">7 batzen.</hi></note> vidi bey Eifer v. in arvis
                    daherum, vieles <hi rend="underline">chrysanthemum</hi> arvense<lb/>
                    bl&#252;hend so einige vor Arnicam brauchen mit der es etwas gleichheit<lb/>
                    hat, it<ex>em</ex>
                    <hi rend="underline">Ladanum segetum gros fl<ex>ore</ex> albo.</hi> den gantzen
                    weg von Eifer <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">schwar-<lb
                            type="inWord"/> tzenau</name> nach Berlenb<ex>urg</ex> bl&#252;hete
                    sch&#246;n <hi rend="underline">Digitalis fl<ex>ore</ex> purpureo</hi>
                    &#252;berall.<lb/> Pluebat fast immer, zuweil<ex>en</ex> schien die Sonne, war
                    k&#252;hl von Nordost,<lb/> hoc montibus semper adhaeret, da&#223; es un
                    best&#228;ndig wetter daselbst.<lb/> Hora VIII post horripilationem, flatus
                        <g>sulphur</g>eos, &amp; ructus, tormina quoque, egessi<lb/> faeces
                        spiss<ex>as</ex> primum post subtenues luteas multas, bey Eifer, gieng
                    ein<lb/> wenig ut flatus procedant, nach der egestione cessavere omnes flatus.
                    <lb/> Dormivi subinde im fahren, denn ich hatte noctu nicht recht
                    geschlafen.<lb/> Insp<ex>ectorin</ex> sch&#228;ferin war wagen schmeer sehr
                    zuwieder im fahren so sie vor allem<lb/> andern geruch nicht leyden kan.<lb/>
                    Auf dem hatzfelder hammer bey <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4398128-8">hatzfeld</name> sahe ich, da&#223; man
                    das <unclear>gxxxrtz</unclear> so man<lb/> von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4006494-3">Biedecop</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Biedenkopf </note> 3 stunden von hier hieher f&#228;hrt,
                    schmilzt zur <choice>
                        <orig>Lobbe</orig>
                        <reg>Luppe</reg>
                    </choice><note place="foot" resp="editor"> Zwischenprodukt bei der
                        Eisenverh&#252;ttung, auch Renneisen oder Eisenschwamm genannt</note>
                    mit<lb/> den Schlacken von der schmeltze, so noch viel <g>Eisen</g> in sich
                    haben, mit Kieselsteinen,<lb/> zum flu&#223; addirt, unten l&#228;&#223;t man
                    von der esse die schlacken ab, die Lobbe kommt<lb/> hernach unter den
                    hammer.<lb/> Der Meister bath mich, s<ex>einem</ex> 8 j&#228;hrigen Kind was zu
                    ordiniren, sagt es habe hitze, keinen<lb/> appetit, sehe roth au&#223;,
                    mattigkeit, dicebam ob es zu viel gegessen, v. erfuhr hernach <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">da&#223;</fw>
                </p>
                <pb facs="b0348.jpeg" n="348"/>
                <note2>(Seite 348) </note2>
                <p>da&#223; er es auf eine hochzeit geschickt, da es wircklich zu viel gegessen v.
                    getruncken<lb/> hat, Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg
                    </note> ei dedit <g>pulveres</g> aliq<ex>uo</ex>t digestivos et <g>pulveres</g>
                    laxanti postea sumendum quod<lb/> exequi jussi. <lb/> 5 Kr<ex>euzer</ex>. gab
                    dem hammerschmiede zum <g>Branntwein.</g><lb/> der wirth in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">schwartzenau</name> hat s<ex>ein</ex>
                    fieber per <g>vitrio</g>li supprimirt ist aber noch matt,<lb/> war tertiana<note
                        place="foot" resp="editor"> dreit&#228;giges (Fieber) </note> die er nicht
                    los werden k&#246;nnen, Ich commandirte ihm Infusum ex herba <lb/>
                        bellid<ex>is</ex> minor<ex>is</ex>, veronic<ex>a</ex> &amp;
                        fl<ex>oribus</ex> Chamomill<ex>ae</ex>. Er hat 2 m&#228;gdgen
                    Zwillinge,<lb/> die einander so gleich sehen, da&#223; sie nicht von einander zu
                    unterscheiden sind,<lb/> auch die Eltern sie offt nicht von einander
                    kennen.<lb/> tranck einen schopfen wein vom pf&#228;ltzer so schlecht, und ass
                    einen bissen brodt, it<ex>em</ex><lb/> die Pastorin solvebam pro me et illa 13
                    Kreuzer. der wein &#224; 6 batzen v. das <lb/> brodt &#224; 1 Kreuzer.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">13 <g>Kreuzer</g></hi>
                        <lb/> &#224; vino <g>aci</g>dum in stomacho,<lb/> so etl<ex>iche</ex> tage
                        her starck <lb/> f&#252;hle, da nicht viel<lb/> esse v. starck gehe, v.
                        es<lb/> sich im Magen sammlet, v.<lb/> hernach alda Speisen mit<lb/> groser
                        force angreifft<lb/> it<ex>em</ex> potum<lb/>
                        <hi rend="underline">68 <g>Kreuzer</g></hi>
                    </note> zu schwartzenau sprache frentzdorffs frau,<note place="foot"
                        resp="editor">Catharina Martina Frensdorf, geb. Stirn (1696&#8211;1763),
                        Ehefrau von August Frenzdorf (1693&#8211;1755), Sayn-Wittgensteinischer
                        Kammerrat</note> ihn aber nicht, weil er nach dem waldeckischen<lb/> mit
                        s<ex>einem</ex> schwager <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104365668">tabor</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Gerhard Tabor (1694&#8211;1742), Sayn-Wittgensteinischer
                        Leibarzt, ab 1733 Stadt- und Garnisonsarzt und an 1734 Professor f&#252;r
                        Medizin in Gie&#223;en </note> v. Rath schwartz<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Wilhelm Schwarz, Kammerrat des F&#252;rsten Karl
                        August Friedrich zu Waldeck und Pyrmont </note> in wittgenstein verreisst,
                    nach ihren<lb/> g&#252;thern wo das gewitter viel schaden gethan.<lb/> Veni
                    &#224; meridie hora III. nach <hi rend="underline"><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenbourg,</name></hi> solvi vor
                    meinen Coffre zu<lb/> f&#252;hren, 1 <g>Gulden</g> dem Knecht 2 <del>kr</del>
                    batzen trinckgeld.<lb/> Haugin<note place="foot" resp="editor">Juliane Charlotte
                        Haug, geb. von Rauchbar-Lengsfeld (*1681), Gattin Johann Friedrich Haugs
                    </note> stellte mir Coffee vor, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">maritus</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Friedrich Haug (1680&#8211;1753), Theologe,
                        &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger Bibel </note>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegenam</name>
                    profectus est, hac<lb/> nuper profecta mala ad modum habuit von einer tuberose
                    so eine Jungfer hatte,<lb/> nachher eo abjecto flore, restituta statim.<lb/> Ein
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4074987-3"
                        >Moscovitischer</name> Edelmann bey Haug Herr v<ex>on</ex> Schulmann dicebat
                    ursos semper hyeme<lb/> dormire &amp; sugere ungulas suas, so man sie schiesse
                    werden scybala indurata in <lb/> illis gefunden so sie vortreiben v.
                    au&#223;purgiren comestis formicis &amp; eorum ovis.<lb/> bey ihnen sey gewesen
                    Herr graf v<ex>on</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117270598">Sternbock,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Magnus Gustafsson Graf Stenbock
                        (1665&#8211;1717), schwedischer Feldherr </note> so man &#252;ber tische
                    eyne messerspitze Salz<lb/> versch&#252;ttet sey ihm gantz &#252;bel
                    worden.<lb/> Alium se novisse, der vor Erdberen eyne solche aversion gehabt,
                    da&#223; so ihm eine in den<lb/> Mund gesteckt worden, er wie todt gewesen, v.
                    auf dem einen backen etwas in<lb/> momento wie eyne Erdbeere gestaltet,
                    efflorescirt sey.<lb/> Vespera conveniebam <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"><hi rend="underline"
                        >Dippelium</hi></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt </note> bey Frau Haugin der eine
                    Pfeiffe Krolltaback<lb/> rauchte. <lb/> Hic narrabat da&#223; landgraf von
                        Darmstadt<note place="foot" resp="editor"> Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt
                        (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf </note> einmal
                    al&#223; Bergelmann ihm sehr scharff<lb/> gepredigt, v. er das lied singen
                    lassen; wo kommt das b&#246;se ding doch her,<lb/> auf die ausgeh&#228;ngte
                    tafeln vor der kirchen th&#252;r geschrieben, von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4046948-7">Potsdam,</name> woher<lb/> er ist.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Dicebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        da&#223; Holtz-<lb type="inWord"/> klau Tochter quae
                            schw&#228;chl<ex>ich</ex>
                        <lb/> gewesen alzeit et obiit <lb/> aetatis anno 16 <g>menses</g> nondum
                        <lb/> experta, wie auch der <lb/> Sohn, nachdem ihm ein <lb/> gewisser
                        Medicus zur <lb/> Fr&#252;hlings Cur einen Krau-<lb type="inWord"/>terwein
                        ordinirt, er <lb/> auch <g>aci</g>dulas <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4047920-1">pyrmonta-<lb type="inWord"/>
                            nas,</name> einen malam confor-<lb type="inWord"/> mationem pulmonum
                        hatte, <lb/> vitio haereditario, denn <lb/> alle Vorfahren dran gestorben,
                        <lb/> so sie mit nehme ohne <lb/> da&#223; man gnugsam wie-<lb type="inWord"
                        /> derstand thun k&#246;nne.</note> Vespera edi bey Postmeister K&#252;ster,
                    der mich logirte, auf 14 tage &#224; 3 wochen suppe,<lb/> Forellen, Wildprets
                    braten p hatte eben nicht appetit, weil ich m&#252;de, v.<lb/> mein gem&#252;the
                    leydsam war v. mit allerl<ex>ei</ex> &#252;beln objectis so mir
                    Verdru&#223;<lb/> machten sich occupirte, so sich aber auch geben wird, nactus
                        consuetu-<lb type="inWord"/> dinem hoc in loco, nam omnia mihi nova iam
                    sunt.<lb/> Noctu bene dormivi. Pluit <del>mane</del> quoque.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-08">
                        <supplied>8.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0348.jpeg" n="348"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 8 Aug<ex>usti</ex><lb/> mane scribenti propendente capite dolent
                    oculi, qui alias clari, ist<lb/> rauhe lufft. Vari nonnulli in facie passim.
                        pandicul<ex>atio</ex> sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius.</ex> rasi bar-<lb
                        type="inWord"/> bam. Flatus nonnulli. Ructus, frigent manus et pedes, da
                        d<ex>ie</ex> warme<lb/> gamaches nicht mehr f&#252;hle, v. jetzt still
                    sitze. Auris d<ex>extra</ex> valde susurrat, uti<lb/> semper fuit, parotis
                        d<ex>extra</ex> paululum tumet. Pandiculatio. Sat lucidi<lb/> sunt oculi.
                    Cum prodii oculi clari, nec dolent, sed auris d<ex>extra</ex> susurrat
                    lucidi<lb/> oculi. Mucus ex infundib<ex>ulo.</ex>
                    <g>Luft</g> tr&#252;b v. geht der wind, interdum lucet sol.<lb/><note
                        place="margin-left" resp="author"> habe neue schuhe an so<lb/> mich etwas
                        dr&#252;cken;<lb/> hinc nullum frigus<lb/> inest pedibus jam, nec<lb/>
                        frigent ambulanti manus</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Caroli</name> uxor<note
                        place="foot" resp="editor"> Johanna Sophia Carl, geb. von B&#252;low, Gattin
                        Johann Samuel Carls </note> hat nach der letzten Kranckheit keinen rechten
                    schlaaff, pedes imi unten dick v. alzeit<lb/> angespannt, genua si surgit &amp;
                    item valde dolent, hepatis ex vitio ea omnia. non <lb/> juvant externa
                    quicquam.<lb/> die N&#252;rnberger haben herrnhuther bibeln so den Saltzburgern
                    von <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11863707X">Graf
                        Sintzendorff</name><note place="foot" resp="editor"> Nikolaus Ludwig
                        Reichsgraf von Zinzendorf und Pottendorf (1700&#8211;1760),
                        Kirchenlieddichter und Gr&#252;nder der Herrnhuter Br&#252;dergemeine
                    </note> entgegen geschickt<lb/> worden, alle weggenommen, v. sich also sehr
                    prostituirt, allein wegen der praefation.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">Haug
                        Theologus</name><note place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Haug
                        (1680&#8211;1753), Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger
                        Bibel </note> narravit, da&#223; <name type="person">baum</name> v. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457">seebach</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Seebach (ca.1675&#8211;1745), Prediger
                        in Schwarzenau und Berleburg </note> haben dem neul<ex>ich</ex> auch hieher
                    geschickten Griechischen<lb/> abt so vor die gefangenen christen in der
                    T&#252;rckey colligiren, fragen zu beantworten vorlegen wollen, <lb/> sed non
                    factum. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634"
                        >Carl</name><note place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl
                        (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg </note> monente <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Comite</name><note place="foot"
                        resp="editor">Kasimir Graf zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1687&#8211;1741),
                        1712&#8211;1741 regierender Graf </note> hat etliche lateinische fragen
                    obscuro stylo aufgesetzt<lb/> so practisch waren, so Comes suo nomine ihn
                    beantworten lie&#223;, dippelius<note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> invenit apud <lb/>
                    Abbatem, &amp; visit stylum obscurum, hats auch an der tafel durchgezogen;
                    vorher hatte man C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> angedeutet er m&#246;ge
                        s<ex>ein</ex> zimmer r&#228;umen weil der graf der s<ex>einen</ex> alten bau
                    am schloss abreissen lassen es selbst<lb/> beziehen wolte, er thats v. zog in
                    ein kleines hau&#223; neben holtzklau,<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Eberhard Holzklau (1673&#8211;1740), Bankier in Berleburg</note> der ihn
                    nachdem er auch bey Hof die<lb/> Tafel quittirt, au&#223; Gefelligkeit an den
                    tisch nahm.<note place="margin-left" resp="author"> da&#223; man mit den vielen
                        <lb/> fragen in stylo obscuro dem <lb/> Manne beschwerl<ex>ich</ex> fiel.
                        <lb/> Carl timet Dippelium <lb/> auch der neu<ex>ich</ex> in <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name>
                        <lb/> schnell an apoplexie ge-<lb type="inWord"/> storbene Cantzley director <choice>
                            <orig>R&#246;s-<lb type="inWord"/> ser </orig>
                            <reg>R&#246;sler</reg>
                        </choice>, gab Carl vor s<ex>einen</ex> freund an <lb/> v. s<ex>eine</ex>
                        frau. Obibat &#252;ber dem <lb/> Coffee trincken, dato legendi &#224; Rege
                        concessione.</note> Meridie edi suppe, hammelfleisch mit gr&#252;nen
                        <del>bohnen</del> schotten, kalten wildpretsbraten,<lb/> butterbrodt. bibi
                        <g>Wasser</g> v. 1 schopfen wein, Muscateller. Meridie cum sedi propter
                    vinum <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">somno-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0349.jpeg" n="349"/>
                <note2>(Seite 349) </note2>
                <p>somnolentus fer&#232; fui factus apud Haugiam.<note place="foot" resp="editor"
                        >Juliane Charlotte Haug, geb. von Rauchbar-Lengsfeld (*1681), Gattin Johann
                        Friedrich Haugs </note><lb/> Das wetter hielte sich heute, vespera
                        zieml<ex>ich</ex> gut.<lb/> Veniebam ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> der in dem hau&#223; wohnt neben holtzklau<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Eberhard Holzklau (1673&#8211;1740), Bankier in
                        Berleburg</note> so die alte Frau<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/189536268">Gr&#228;fin</name><note
                        place="foot" resp="editor">Hedwig Sophie Gr&#228;fin zu
                        Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1669&#8211;1738), geb. Gr&#228;fin zur
                        Lippe-Brake, von 1694&#8211;1712 Regentin der Grafschaft</note> vor Herrn
                        Holland<note place="foot" resp="editor"> Holland (gest. 1731), um 1704
                        Pagenhofmeister in Darmstadt, zuletzt in Berleburg </note> erbauet hatte,
                    der aber vor einem jahre etwan gestorben sub<lb/> dio unter dem er auch auf die
                    Welt gekommen war, da er eben nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Bettelhausen</name> gehen wolte. Kam
                    vor s<ex>einem</ex> Ende von der melancholie zieml<ex>ich</ex> lo&#223;.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Jungfer Hofmannin cum <lb/> Holtzklau
                        juvenis <lb/>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halae</name> obiret
                        variolosus, <lb/> valde flebat adeo <lb/> illa avet maris. <lb/>
                        Hofm&#228;nnin Vatter <lb/> war Rath.
                        <!--Johann Konstantin Hoffmann (gest. 1714), Sayn-Wittgensteinischer Rat--></note>
                        C<ex>onrad</ex> Dipp<ex>el</ex> putat da&#223; der Cantzley director
                        R&#246;&#223;er<note place="foot" resp="editor">Hermann Burchard R&#246;sler
                        (gest. 1732), Kanzleidirektor </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name> al&#223; ein
                    Corpulenter<lb/> Mann, schnell suffocirt worden, von einem empyemate, da
                    inspector sch&#228;fer<note place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Schefer
                        (*1710), Berleburger Oberpfarrer und Inspektor </note> so<lb/> nahe gewesen,
                    es l&#228;nger gemacht, da die pulmones Platz gehabt haben, sich au&#223; zu
                    dehnen.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> l&#228;sst sich alle 8 tage
                        s<ex>einen</ex> kopff glatt abscheren, so zieht er allen schwei&#223;<lb/>
                    nach oben dem Kopff v. der brust zu, in pedibus v. unterleib schwizt er gar
                    nicht,<lb/> ist ihm wohl dabey.<note place="margin-right" resp="author">
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ist so hart er wolte <lb/> mit dem kopff
                        immer <lb/> blos gehen ohne schaden,<lb/> v. sich auff selbigen <lb/> regnen
                        v. schneyen lassen. </note><lb/> Dicebat Herr Holtzklau der junge, habe von
                    Apothecker von Homburghausen<note place="foot" resp="editor"> Gut Homrigshausen
                    </note> einen Laxier wein<lb/> bekommen, so wie auch cura aequinoctialis mit den
                    Pilulis <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118752561">Stahlii</name>
                    die inte-<lb type="inWord"/> stina excernire |: quod <unclear>gamm?tr?</unclear>
                    possunt :| v. die viscera verderbe.<note place="margin-right" resp="author">
                            D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Karl</name> gebe
                        auch offt <lb/> laxier weine, nichts <lb/> verderbe aber mehr <lb/> die
                        viscera, uti C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        <lb/> ex multiplici aliorum <lb/> experientia se habere <lb/> testatur.
                    </note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> trinckt nicht gerne viel Zucker im
                    Thee.<lb/> Ostendebat mihi eine particular probe von <g>Silber</g> v.
                        <g>Gold</g>, so sehr ein tr&#228;glich, ohne<lb/> viel Kopfbrechens, das
                        <g>Quecksilber</g> zu forgiren in <g>Gold</g> v. <g>Silber</g>, trage gern
                    alle Jahr 200000<lb/> thaler, wisse aber nicht wie er solle einen Platz finden
                    es zu treiben. Es komme<lb/> meist auff die reduction an. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117023949">Graf August</name><note place="foot"
                        resp="editor">August David Graf zu Sayn-Wittgenstein-Hohenstein
                        (1663&#8211;1735) </note> in wittgenstein da er noch zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">Berlin</name><lb/> gewesen, sey viel
                    artiger gewesen al&#223; jetzt, da er brutal mit s<ex>einen</ex> kindern
                    lebt,<lb/> v. die unterthanen plagt. Sollen nichts von ihm haben. Er habe wollen
                    ins grose di&#223;<lb/> werck hier, da er sicher sey, arbeithen lassen, v. Herrn
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/110047028">Cantz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Kanz (1680&#8211;1764),
                        Prinzenerzieher, als gr&#228;flicher Leibarzt Nachfolger von Samuel Carl,
                        sp&#228;ter Herausgeber der Werke Dippels </note> jetzt in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1">Jena,</name> zum<lb/>
                    director bestellen, es habe ihn aber hernach gereuet. Ostendebat mihi einen
                        <g>Silber</g> k&#246;nig so <lb/> auch noch etwas Gold hielte.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Er habe wohl etliche 100 <lb/> wege die
                        possibilitaet <lb/> aber keinen Nutzen <lb/> zeigen wie dieses. <lb/> Herrn
                        Cantzen so die grafen Kinder <lb/> in Jena f&#252;hrt hat C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex>
                        <lb/> wollen &#252;ber den director <lb/> zum antreiben des <lb/> au&#223;
                        tr&#228;glichen particulars <lb/> bestellen aber es ist <lb/> nicht
                        angegangen. </note> Forellen so es ein gewitter geben wil, it<ex>em</ex>
                    regnerisch ist sind wohl zu fangen,<lb/> v. beissen an der Angel an.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120652420">Cajetani</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Domenico Manuel Caetano od. Cajetano
                        (1670&#8211;1709), selbsternannter Graf von Ruggiero, Abenteurer und
                        Alchemist </note> hat eine gelbe Massam geschmoltzen au&#223; allen
                    Metallen, salibus v. mineris,<lb/> v. <g>spiritum vini</g> aufgegossen, v.
                    selben in bouteillen evaporiren lassen, darinnen in einem Korck ein<lb/> loch
                    mit einer stecknadel gestochen gewesen, so &#188; jahr erfoderte, da denn in
                    fundo<lb/> ein wenig gelb <g>Pulver</g> etwan eine <g>halbe Unze</g> lag so
                        s<ex>eine</ex> tinctur war, aber er practicirete<lb/> andere drunter so er
                    dem adepto den er ermorden helfen gestohlen.<lb/> Apud doctorem weil bibi thee,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat multum. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        sonderl<ex>ich</ex><lb/> in musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex> sinistro.
                    pressio frontis, calida extrema.<note place="margin-right" resp="author"> Etwas
                            <g>aci</g>dum stomachi fuit mihi molestum mit <lb/> etwas sodbrennen.
                        Die <lb/> Eltern gew&#246;hnen die kinder ordent-<lb type="inWord"/> lich
                        zur vielfresserey, da&#223; <lb/> sie leicht majores aetate <lb/> das rechte
                        Maa&#223; &#252;berschreiten <lb/> v. sich schaden thun. </note>
                        Dipp<ex>el</ex> dicebat da&#223; diejenige so andere vor Gottes Gericht
                    citiren die Macht &#252;ber<lb/> selbe bek&#228;men al&#223; teufel sie zu
                    t&#246;dten, da sie an sich v. anderen zu teufeln<lb/> w&#252;rden. Ein prediger
                    in der Pfaltz ohnweit <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043637-8"
                        >Oppenheim,</name> da man im Churf&#252;rstl<ex>ichen</ex><lb/> &#252;berall
                    die <del>Lutherischen</del> reform<ex>irten</ex> dr&#252;ckte, al&#223; der
                    Pfaffe in s<ex>einer</ex> Kirche ein <g>Kreuz</g> gesetzt,<lb/> v. er es mit
                    einem sack &#252;berzogen muste sehr viel Geld straffe geben, gerieth in Ar-<lb
                        type="inWord"/> muth v. starb, citirte aber den Pfaffen vor Gottes Gericht,
                    obibat der Pfaff<lb/> auch in 4 wochen. die 2 Pfaffen sind denn nach dem todt
                    von jedem al&#223; disputi-<lb type="inWord"/> rend gesehen worden am hellen
                    tage, auch hat der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100455840"
                        >landgraff von Darmstadt</name><note place="foot" resp="editor">Ernst Ludwig
                        von Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender
                        Landgraf </note> sie durch<lb/> den soldaten der die geister sprechen konte,
                    besprechen lassen, sie sagten wer sie w&#228;ren<lb/> aber konten kaum von ihrem
                    disputiren abkommen ihm zu antworten. Sagten<lb/> einander wie sch&#246;n sie
                    sich beyde betrogen da der lutheraner auf das meritum Christi<lb/> gleich
                    gehofft in himmel zu kommen, der Catholische aber durch das fegfeuer v. seel-<lb
                        type="inWord"/> Messen es gesucht zu erlangen.<note place="margin-right"
                        resp="author"> der soldat so die Geister citiren <lb/> konte sagte er habe
                        alle Chur-<lb type="inWord"/> f&#252;rsten vom anfang von <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name>
                        <lb/> gesprochen, seyen alle noch in der <lb/> Unruhe. Der landgraff von
                        <lb/> Darmstadt sagte einmal &#252;ber <lb/> tafel zum <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118742213">Churf&#252;rsten von <lb/>
                            Mayntz,</name> da&#223; die lehre vom <lb/> loco <g>tert</g>io vor sie
                        die magna-<lb type="inWord"/> tes die profitabelste, denn <lb/> sie
                        w&#252;sten da&#223; sie hier nichts <lb/> guts gethan, v. wolten doch <lb/>
                        nicht gerne in die h&#246;lle, so w&#228;re <lb/> es gut da&#223; noch ein
                        ort sey wo <lb/> sie k&#246;nnten gereinigt werden. </note> Graf Fritzmuth
                    in Schweden erkundigte sich sehr al&#223; ein freund von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name> wer der<lb/> Wohlgemuth
                    sey wegen der Dedication,<note place="foot" resp="editor"> Vgl. Johann Konrad
                        Dippel: Entdeckung der gewissen-losen Verdrehung/ samt sectirischer
                        Hartn&#228;ckigkeit und Blindheit, womit ein so genannter Christophilus
                        Wohlgemuth/ das Systema Christiani Deniocriti in denen 153. Fragen nicht so
                        wohl zu untersuchen, als zu besudeln, sich vorgenommen. In welcher
                        Entdeckung, ohne alle Sophistication und zudringende Imputation, von sich
                        selbst erhellen wird, da&#223; nicht des Democriti, sondern des Christophili
                        Wohlgemuths Systema, schlecht zusammen hange, anbey in denselben Gott
                        ver&#228;chtlich, ja l&#228;sterlich; Christi Gottheit und wahres
                        Mittler-Amt unn&#246;thig; Und des Geistes der Gnaden Regiment und
                        Bew&#252;rckung unm&#246;glich; die Menschen aber, so dieses falsche
                        Evangelium annehmen und glauben, nothwendig leichtsinnig und sicher gemacht
                        m&#252;ssen werden. Samt einem Vorbericht/ worinn Neumeister und Wohlgemuth
                        mit einander verglichen/ und jenem vor diesem an Aufrichtigkeit der Vorzug
                        noch asseriret wird. Aus Liebe und Hochsch&#228;tzung des wahren/ allein zur
                        Seeligkeit f&#252;hrenden/ Evangelii ausgefertigt von Christiano Democrito.
                        Wobey noch ein Anhang gegen das <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">N&#252;rnbergische</name>
                        Ministerium in causa <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfelds</name> zu finden, o. O
                        1732. </note> um ihn in Strafe zu bringen, daher er die<lb/>
                        exempl<ex>aria</ex> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> wieder aufgekauft
                    hat.<lb/> Dippel in febribus utitur styptico liquore suo &amp; sale
                        mirabili.<note place="margin-right" resp="author"> ex quo
                                <bibl><author>Naxagoras</author>
                            <title>Con-<lb type="inWord"/> cordantiam</title></bibl> suam edidit,
                        <lb/> mirum esse, non emanas-<lb type="inWord"/> se arcanum sophicum in
                        <lb/> vulgus. aber es liege <lb/> nur an einigen handgrif-<lb type="inWord"
                        /> fen.
                        <!--Ehrd von Naxagoras: K&#246;nigliche Hermetische
Special-Concordanz, hg. v. N.O.T.P., Breslau und Leipzig 1723.--></note><lb/>
                    A meridie kam Gr&#228;fin Henriette von Schwartzenau<note place="foot"
                        resp="editor"> Henriette zu Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1669&#8211;1741),
                        lebte in Schwarzenau mit dem Schweizer Separatisten Johann Jakob Knecht in
                        einer Gewissensehe zusammen </note> zu Dippelio, da ich eben in<lb/>
                    <del>Sch</del> s<ex>einem</ex> hau&#223; war, v. besuchte ihn, v. war ihm lieb
                    da&#223; ich da war, da sie<lb/> ihn sonst w&#252;rde l&#228;nger bel&#228;stigt
                    haben, ut ipse dicebat.<lb/> Carl Hubner sey ein M&#252;hlknecht gewesen, v.
                    habe sehr dissolut gelebt, von einem andern<lb/> einem adepto die Pappiere in
                    Brandenburg post obitum suum genommen, v. sich in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4011039-4">danzig</name><lb/> bey Joh<ex>ann</ex>
                    H. v<ex>on</ex> Hilden aufgehalten. Auf den bl&#228;ttern so hilden in
                        s<ex>einem</ex> Schlag oder schranck post ejus<lb/> obitum gefunden, sey der
                    process gantz richtig gestanden, nur die hacken nicht recht gemacht,<lb/> der
                    adeptus Hubner habe die <g>Tinktur</g> nicht recht genutzt, v. sie wenn er sie
                    nicht verschmiert<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">viel</fw>
                </p>
                <pb facs="b0350.jpeg" n="350"/>
                <note2>(Seite 350) </note2>
                <p>viel h&#246;her treiben k&#246;nnen, da&#223; 1 gr. wohl 3 <g>Pfund</g>
                    <g>mercur</g>ii tingirt hatte, v.<lb/> habe es ihm nur an einem handgriff
                    gefehlt, darinnen ihm wohl <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> dem dise<lb/> arbeit wohl bewust
                    zurecht helfen k&#246;nnen.<note place="margin-left" resp="author"> es habe
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> noch so keine <lb/> hohe <g>Tinktur</g>
                        gesehen, so sie nun Hu-<lb type="inWord"/> bner recht bearbeitet h&#228;tte.
                    </note> Sein Vetter, s<ex>einer</ex> schwester der &#228;ltesten<lb/> sohn, so
                    jetzt im dietzischen, arbeitete mit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/10311582X">Rosenbach</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Georg Rosenbach (1678&#8211;1747), Heidelberger
                        Sporergeselle und Prophet </note> in dem process, v. brachte<lb/>
                        allerl<ex>ei</ex> wunderl<ex>iche</ex> producte herau&#223;, al&#223;
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> au&#223; dem <del>praecipitat</del>
                    schweren metalli-<lb type="inWord"/> schen gelatine wolten sie weil es ein
                    rechter <g>Salmiak</g> ist, ein <g>Sublim</g>at mit<lb/> Corallen machen, da kam
                    ihnen aber ein ordentlicher lebendiger <g>Mercur</g>ius herau&#223;.<lb/> v. hat
                    sie nichts al&#223; ihre grose Kunst v. subtilitaet abgehalten, das
                        <unclear>werden</unclear> zu finden. <lb/> schlechte handgriffe sind in der
                    wissenschafft nichts, in opere aber alles. Durch einen<lb/> traum, da dem
                    Vettern tr&#228;umte er sehe im traum einen Pallast da die philosophie<lb/>
                    innen w&#228;ren, v. <unclear>d?r?</unclear> offen, vor der Th&#252;r aber sey
                    doch wie ein flor gewesen, da&#223; <lb/> sie ohnm&#246;glich hinein gekonnt, in
                    dem haben die Adepti gesungen Te Deum lau-<lb type="inWord"/> damus, sie aber
                    haben sich weggemacht, weil sie das lied nicht zu singen sich getrau-<lb
                        type="inWord"/> et, durch disen traum sage ich seyen sie von fernerer Arbeit
                    abgehalten worden.<note place="margin-left" resp="author"> Dipp<ex>els</ex>
                        Augen werden von dem <lb/> sehen in die tiegel v. <g>Feuer</g>, <lb/> da das
                            <g>Gold</g> v. <g>Silber</g> in tiegeln <lb/> einen sehr starcken schein
                        gibt, <lb/> immer heller, quod in <lb/> aliis contrarium evenit. <lb/> Sieht
                        von Kindheit an nicht <lb/> weit in die ferne, aber <lb/> in die N&#228;he
                        sehr gut. <lb/> Hubner hat stulte nur <g>cupr</g>um <lb/> tingirt cum sua
                            <g>tinctur</g>a. si <g>Mercur</g>ium <lb/> vel <g>plumbum</g> major
                        fuisset usus. <lb/> Dippelius mihi dicebat der Grie-<lb type="inWord"/>
                        chische abt so hier gewesen sey <lb/> ein rechtschaffener ehrlicher <lb/>
                        Mann gewesen, habe ihm <lb/> gesagt, da&#223; da sie unter <lb/> denen
                        T&#252;rcken wohnen, ihnen <lb/> die T&#252;rcken sich nicht zu <lb/>
                        Richtern aufwerffen wo <lb/> Grieche gegen Grieche ist, sondern <lb/> sie
                        ihnen &#252;bergeben nach <lb/> ihren eigenen gesetzen zu richten, <lb/> sed
                        aliter si turca contra <lb/> Graecum. Ist eine grose <lb/> moderation derer
                        t&#252;rcken, <lb/> so inter <g>Chri</g>stianos vergebl<ex>ich</ex>
                        <lb/> gesucht wird.<lb/> Der Jungfer Hofm&#228;nnin dicebat <lb/> Dippelius
                        da&#223; sie, al&#223; sie <lb/> auf s<ex>einer</ex> kellerth&#252;re stund
                        <lb/> auf einer Mausefalle <lb/> stehe, forte quia vana <lb/> est adhuc,
                        voluit intellegi <lb/> moralitas. </note> Gr&#228;fin Henriette<note
                        place="foot" resp="editor">Henriette zu Sayn-Wittgenstein-Hohenstein
                        (1669&#8211;1741), lebte in Schwarzenau mit dem Schweizer Separatisten
                        Johann Jakob Knecht in einer Gewissensehe zusammen</note> brachte Jungfer
                    Hofm&#228;nnin mit, welche ihre schwester<note place="foot" resp="editor"
                        >Magdalena Luise Hoffmann, geb. Gr&#228;fin von Sayn-Wittgenstein (*1672),
                        Gemahlin Johann Konstantin Hoffmanns </note><lb/> tochter, die einen
                        <del>Pfarrherrn</del><add resp="author" place="above"> Rath</add> Nahmens
                        Hofmann<note place="foot" resp="editor"> Johann Konstantin Hoffmann (gest.
                        1714), Sayn-Wittgensteinischer Rat </note> geheyrathet gehabt, so hier
                    viel<lb/> besser aussahe al&#223; in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> in <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Junckers</name> hau&#223;, da sie
                    verliebt war, v. sehr blass<lb/> aussahe.<lb/> Gr&#228;fin dicebat sie habe ihre
                    Bibel in ihr, nehml<ex>ich</ex> verbum Dei vivum ex quo<lb/> scriptum prodiit.
                    Das scriptum k&#246;nne al&#223; eine anleitung zu jener dienen, aber<lb/> das
                    vivum f&#252;hre zu Gott allein. Exempla aliorum in vitis piorum
                    k&#246;nnen<lb/> uns zwar dienen al&#223; ein exempel da&#223; wir sehen wie es
                    andern ergangen, uns aber<lb/> k&#246;nnen wir nicht danach richten, sondern zu
                    Gott m&#252;sen wir uns allein halten, der<lb/> uns recht f&#252;hren kan.<lb/>
                        Etl<ex>iche</ex> lerchen riechen wie der knoblauch im fr&#252;h-Jahr, v.
                    m&#252;ssen wie C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sagte<lb/> sich von so
                    schmeckenden saamen ernehren. Id dicebat cum ei ostenderam Scorodoni-<lb
                        type="inWord"/> am quae copiose provenit bey <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenburg</name> nach den h&#228;mmern
                    zu in dem Grund<lb/> It<ex>em</ex> an dem berg herum digitalis Fl<ex>ore</ex>
                    purpureo. Campanula fl<ex>ore</ex> albo rotun-<lb type="inWord"/> difolia minor.
                    Ladanum segetum majoris fl<ex>ore</ex> albo. Auf den feuchten wiesen<lb/>
                    h&#228;ufig tussilago, v. petasites, it<ex>em</ex> dabey das chrysanthemum
                    arvense<lb/> h&#228;ufig in hecken an &#228;ckern, so einige vor Arnicam
                    h&#228;ufig verkauffen, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> dicebat an der
                    R&#246;spe, frucht wiesen, stehe sie sehr viel.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Dicebat das Arnica gerne<lb/> vomitum mache sey ein
                        Zeichen<lb/> da&#223; man in hoc morbis vo-<lb type="inWord"/> mitum
                        proponiren m&#252;sse<lb/> per medicamenta.</note> valde <g>herbam</g>
                        lau-<lb type="inWord"/> dabat, ob promtum effectum et dolorem affectum
                    membri, so alzeit ein Zeichen<lb/> sey eines guten effects des
                        med<ex>icamen</ex>ts, placebat ei effectus ille quem habui in<lb/>
                    hemiplectica in Th&#252;ringen, die ich in etl<ex>ichen</ex> tagen cum dolore
                    membrorum <lb/>in latere affecto multo v&#246;llig restituirt habe. <lb/>
                    Vespera venerunt mihi flatus &amp; ructus nonnulli. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/> Noctu bene dormivi. Noctu
                        pollut<ex>io</ex> noct<ex>urna</ex> ohne de die eine <g>vener</g>ische idee
                    gehabt<lb/> zu haben. so mich tourbirt.<note place="margin-left" resp="author">
                        Valde pluit noctu. </note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-09">
                        <supplied>9.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0350.jpeg" n="350"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 9 Aug.<lb/> mane war im bette etwas verdrossen aufzustehen,
                    surgebam hora V. &amp; ieram cubi-<lb type="inWord"/> tum hora IX.<lb/>
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde, oculi lucidi mane, auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus multus, pandiculatio<lb/> oscitatio &amp; conatus
                    ad egerendas faeces, cum borborygmos &amp; flatibus &amp; ructibus, pedes<lb/>
                    paululum frigent sedenti. Auris sinistra interdum quoque clangit. Stiche hin v.
                    <lb/> wieder ab <g>aer</g>e non bene circulante. Oculi sat lucidi sed paululum
                    rigidi.<lb/> Wegen allerl<ex>ei</ex> frembden bildern so hier sind, ist mein
                    Gem&#252;the etwas allarmiert,<lb/>
                    <del>dagegen</del> auch Herr C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> al&#223; ein
                    gr&#246;&#223;erer Genie obligirt mich sich ihm zu unterwerffen,<lb/> er sieht
                    weit &#252;ber mich v. andere hin au&#223;. Timidus sum cum ad versa paululum
                        <unclear>res</unclear>-<lb type="inWord"/>
                    <unclear>me</unclear> mea non sint uti voluntate. Manus quoque paululum frigidae
                    cum pedibus. <lb/> Mucus ex naribus infundibulo &amp; larynge pulposus.<lb/>
                    Postquam noctu pluit, lucet sol paululum.<lb/> Weil dedit mihi bibendum Thee,
                    dedi ipsi 1 <g>Gulden</g> X <g>Kreuzer</g> pro 1 &#189; <g>Unzen</g>
                    Elixiris<lb/> polychresti, ebensoviel von der <g>tinctura</g>
                    <g>vener</g>is s<ex>ive</ex> balsamica, beyde interne zu nehmen,<lb/> und
                    externe den sapon. chymic. eben soviel. pro pastore Bergen<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf
                        an der Lumda</note> arthritico. <hi rend="underline">70 <g>Kreuzer.</g></hi>
                    Domi sprach Grafin Henriette<note place="foot" resp="editor"> Henriette zu
                        Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1669&#8211;1741), lebte in Schwarzenau mit dem
                        Schweizer Separatisten Johann Jakob Knecht in einer Gewissensehe zusammen
                    </note> so sehr wohl zu reden wei&#223; von geistl<ex>ichen</ex> dingen
                    auch<lb/> dem&#252;thig ist.<lb/> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius
                    hinc inde, manus &amp; pedes frigidi. horripilatio extre-<lb type="inWord"/>
                    morum <unclear>ala?</unclear>,<note place="margin-left" resp="author"> oculus
                        sinister pitzelt </note> lucet <g>sol</g>, in ocul<ex>is</ex> externe helle,
                    aber intern&#232; nube-<lb type="inWord"/> culae, auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus, tristis animus, forte ob sp<ex>ermam</ex> hac noctu missum.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Einem</fw>
                </p>
                <pb facs="b0351.jpeg" n="351"/>
                <note2>(Seite 351) </note2>
                <p>Einem der forschte v. was zu fischen suchte dabat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> loco sui elix<ex>iri</ex>
                    <lb/> polychresti menstruum &amp; radic<ex>em</ex> valerianae zu extrahiren so
                    zwar<lb/> auch gut aber das nicht ist.<lb/> Mutat subinde C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> suam sententiam, al&#223; ob er von Croco mehr<lb/> nimmt
                    al&#223; Rad<ex>ice</ex> Curcum<ex>ae</ex> die das medicament unlieblich v.
                    zu<lb/> dick macht.<lb/> Liquor vulnerarius s<ex>ive</ex>
                    <g>Tinctur</g>a vulneraria fit ex <g>vitrio</g>lo &amp; Cremore<lb/>
                    <g>tarta</g>ri gekocht, ist gelblich, schmeckt lieblich etwas adstringent<lb/>
                    v. weinhafft.<lb/> Da mit dem essen etwas zu lange warten mu&#223; weil Comes
                        Henriette<note place="foot" resp="editor">Henriette zu
                        Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1669&#8211;1741)</note> den Hospitem<lb/>
                    aufgehalten, et dum scribo, manus quidem paululum calent, sp<ex>asmus</ex><lb/>
                        puls<ex>atorius</ex> &amp; pressio verticis, pedes frigent, ructus,
                    borborygmi multi.<lb/> Pallet paululum facies.<lb/> Edi meridie biersuppe,
                    Kalbfleisch, ein klein br&#228;tgen vom lamm; butterbrodt,<lb/> bibi vinum &amp;
                        <g>aquam.</g><note place="margin-right" resp="author"> Haugia narravit,<lb/>
                        da&#223; die hofkellerin alhier <lb/> sich offt &#252;ber die herrschafft
                        <lb/> getragen, v. Dr. Koch geholffen <lb/> da&#223; er weggereisst, die
                        <lb/> frau schm&#228;he daher also <lb/> auf ihn. Hysterica &amp; <lb/>
                        Melancholica semel <lb/> fuit, v. ist in den <lb/> brunnen gesprungen, <lb/>
                        v. kaum salvirt <lb/> worden. Sie ist gar <lb/> eigensinnig v. kan <lb/>
                        niemand bey <lb/> ihr so sie in&#223; hau&#223; <lb/> nimmt, bleiben. <lb/>
                        Will nicht leyden da&#223; man <lb/> &#252;ber ihr in der stube <lb/> umher
                        gehen sole, it<ex>em</ex><lb/> nicht da&#223; man holz s&#228;ge,<lb/>
                        <unclear>&#252;berlaufft</unclear> die Leute <lb/> in ihrem Zimmer so
                            <unclear>offter</unclear>
                        <lb/>
                        <unclear>schicht</unclear> thuen allerley <lb/> vor, v. predigt ihnen <lb/>
                        von correction s<ex>einer</ex> selbst <lb/> da sie doch selbst un-<lb
                            type="inWord"/> corrigirt ist. </note> A meridie paululum dormivi in
                    sella, war sch&#246;n hell wetter.<lb/> venit ad me Dippelius, bibebamus Coffee,
                    giengen spatziren nach dem nechsten<lb/> dorff zu an dem <g>Wasser</g> hin
                    abends werts, ut dissipatur humidum nimium Coffee,<lb/> C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> war lustig,<lb/> Narrabat se suasisse suecis ubi sorbus
                    aucuparia multum crescit, das solten<lb/> die reife v. s&#252;sse rothe
                    Vogelbere, it<ex>em</ex> die schlehen nehmen, v. fermentiren<lb/> la&#223;en,
                    geb einen guten wein.<lb/> Sueci nehmen den Iuniperum, davon sie sehr
                    dauerhaffte pallisaden machen, v.<lb/> Zerstampffen ihn, v. streuen ihn loco
                        <g>arenae</g> in die Zimmer riecht sch&#246;n v. <lb/> balsamirt die
                        <g>Luft</g>, it<ex>em</ex> nehmen sie dasselbe, zerschneiden es in
                    st&#252;ckgen v.<lb/> streuen es auf die &#228;cker her, dient zum t&#252;ngen,
                        it<ex>em</ex> die <g>Erde</g> locker zu<lb/> machen, die V&#246;gel zu
                    hindern da&#223; sie das Korn nicht auffressen.<lb/> Iuniperus tam copiose
                        <unclear>fxxit</unclear>, ut volucres ferae copiosissimae in Suecia<lb/>
                    nascantur, jeder kann schiessen wer wil.<note place="margin-right" resp="author"
                        > C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex> scripta Helvetii <lb/> libenter legunt,
                        v. <lb/> wollen sie in das fransosische <lb/> &#252;bersezt haben.<lb/>
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat das buch: <lb/>
                        <bibl><title>Le Monde fou prefer&#233;<lb/> au monde sage</title></bibl>
                        sey<lb/> so gemacht al&#223; ob die <lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100795269">Autorin</name>
                        seine schrifften <lb/> alle gelesen, v. hier<lb/> in ein compendium <lb/>
                        gebracht habe.
                        <!--Marie Huber: Le Monde fou prefer&#233; au monde sage, En Vingt-Quatre Promenades De Trois Amis, Criton
Philosophe, Philon Avocat, Eraste Negociant, Amsterdam 1731.-->
                    </note> die Hasen sind noch in schonen grau, aber im winter werden sie
                    &#252;ber<lb/> schonen da es k&#228;lter, auch keine buchen v. Eichen mehr
                    wachsen, sond<ex>ern</ex>
                    <lb/> lauter tannen, die schnell wachsen, wei&#223;, haben doch braune
                    flecken.<lb/> Narrabat <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139"
                        >May</name><note place="foot" resp="editor">Johann Heinrich May
                        (1653&#8211;1719), Theologe und Orientalist in Gie&#223;en </note> sey
                        <supplied reason="omitted-in-original">ein</supplied> ehrlicher Mann
                    gewesen, suasisse Dippelio ut scriberet <bibl><title>orco-<lb type="inWord"/>
                            doxiam orthodoxorum,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Conrad Dippel: Orcodoxia Orthodoxorum Oder Die verkehrte Warheit/
                        Und Warhaffte L&#252;gen/ Der unbesonnen-eylfertigen so genannten
                        Lutheraner: Aus Veranlassung einer vor wenig Wochen in Druck
                        au&#223;geflohener L&#228;ster-Schrifft/ Unter dem Titul: Vertheidigung und
                        zugleich Entdeckung der heutigen neuen Pietistischen Lehr-Art, Gie&#223;en
                        1697. </note> it<ex>em</ex> cum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121357740">M&#252;ller</name><note place="foot"
                        resp="editor">Henning M&#252;ller (1641&#8211;1713), Buchdrucker in
                        Darmstadt und Gie&#223;en </note> typographus ei afferret
                            <bibl><title>Papismus vapu-<lb type="inWord"/>
                        lantem,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel: Papismus Protestantium vapulans, oder das gest&#228;upte Papstthum/
                        an den blinden Verfechtern der d&#252;rfftigen Menschen-Satzungen in
                        Protestirender Kirch/ worbey zugleich die j&#252;ngst in etwas entdeckte
                        Orcodoxia Orthodoxorum wider etlicher Zunfft-Br&#252;der des Demetrii Act.
                        19, 24. recht orthodoxische Charteque, sub Titulo: Der immer lachende/ jetzo
                        aber kl&#228;glich zu verlachende neue Pietastrische Democritus &amp;c.
                        weiter illustrirt und errettet wird durch Christianum Democritum,
                        Gie&#223;en 1698. </note> et censeret habe er ihn nicht angesehen, doch
                    gesagt er solle fortdrucken,<lb/> man hat hernach es confisciren wollen, so hat
                    May gesagt wie es gegangen vor dem<lb/> consistorio, aber sich vor den Ri&#223;
                    gestellt v. &#252;ber sich es genommen da hat <lb/> man M&#252;ller angedeutet
                    die exemplaria zu retiriren, v. lie&#223; etwa 20<lb/> defecte liegen die
                    confiscirte man zum schein.<lb/> In holland war zu C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippels</ex> Zeiten eine Bande spitzbuben, die bestahl nur geitz-<lb
                        type="inWord"/> h&#228;lse v. nahm ihnen das fett ab, schenckte auch wohl
                    armen davon,<lb/> der chef ward gefangen, bekannte alle s<ex>eine</ex> thaten,
                    aber es versirte nur auf<lb/> den puncto juris, er wolte nicht, auch nach der
                    gr&#246;sten tortur sagen da&#223; er<lb/> Unrecht habe. Unter dem rathhau&#223;
                    in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">amsterdam</name>
                    sasse eben in dem gefengni&#223; schon<lb/> bey 7 jahren ein heiliger Mann, ni
                    fallor von Katsch nomine, der fragte<lb/> ihn um s<ex>ein</ex> Verbrechen, v.
                    &#252;berwand ihn da&#223; er un recht gethan habe. da bekannte<lb/> er es v.
                    starb am galgen fr&#246;lich. Es sagte ihm jener er sey dazu nicht gesetzt eine
                    egalit&#233;<lb/> zu schaffen. Der fromme mann war in prison kommen, da er das
                    neue te-<lb type="inWord"/> stament vertirt, v. alle stellen de praedestinatione
                    anders vertirt al&#223;<lb/> die Priester, v. hat solang ohnwissend des Raths da
                    gesteckt. der Rath perspecta ipsius<lb/> pietate bath ihn offentl<ex>ich</ex> um
                    Vergebung v. wolte ihm 2000 ducaten schencken <lb/> er wolte es aber nicht
                    annehmen, sagte er mache sich nichts drau&#223;, so er auch<lb/> in
                        s<ex>einem</ex> arret gestorben w&#228;re.<lb/> It<ex>em</ex>
                        Dippel<ex>ii</ex> t<ex>em</ex>p<ex>ore</ex> war in Holland einmal passirt,
                    da&#223; abends ehe die lampen angesteckt<lb/> werden in einem hau&#223; zu
                    amsterdam er mit etl<ex>ichen</ex> freunden sasse, v. eine Pfeiffe rauchte, <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">da</fw></p>

                <pb facs="b0352.jpeg" n="352"/>
                <note2>(Seite 352) </note2>
                <p> da kam ein Jude eilends zum hausherrn v. sagte dorten in jenem Zimmer seyen<lb/>
                    diebe ein gestiegen v. haben die l&#228;den hinter sich zugemacht. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> &amp; reliqui nahmen<lb/>
                    alle Lichter v. giengen hin, v. fanden 4 Kerls drinnen. Die zogen alle<lb/> ihre
                    sackbuffert herau&#223;, zeigten erst ihre leere taschen, v. sagten so man sie
                    nicht<lb/> gehen liese geben sie <g>Feuer</g>, da riethe C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> sie frey die th&#252;r hinau&#223; gehen zu<lb/> lassen, v.
                    hatten sie also noch nichts gestohlen.<note place="margin-left" resp="author">
                        Es ist besser in Religions <lb/> Sachen alles gleich herau&#223; <lb/> sagen
                        uti facit C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> al&#223; <lb/> heucheln v. es doch
                        hernach <lb/> mit groser beschwerlich-<lb type="inWord"/> keit am Ende sagen
                        <lb/> m&#252;ssen. </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118560123">Rex Sueciae Carolus
                        XII.</name><note place="foot" resp="editor"> Karl XII. von Schweden
                        (1682&#8211;1718), von 1697&#8211;1718 K&#246;nig von Schweden und Herzog
                        von Bremen und Verden </note> ward vor cruell angesehen ob factum in <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1053183852">Patkul,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Otto Arnold von Paykull (1662&#8211;1707),
                        livl&#228;ndischer Generalleutnant unter August dem Starken, vom
                        schwedischen K&#246;nig Karl XII. wegen Verrats hingerichtet</note><lb/>
                    aber das war das urtheil der academien, darinnen er in exorable war.<lb/>
                    Peccirte man aber gegen s<ex>eine</ex> person, so war er sehr gn&#228;dig, ehe
                    es den richtern<lb/> unter die h&#228;nde kam. Einem officire, D&#246;ring,
                    vertrauete er s<ex>eine</ex> Cha-<lb type="inWord"/> tulle, worinnen wohl damals
                    8000 ducaten waren. Der spielte v. verspielte<lb/> 2000 ducaten, v. damit er
                    sich rettete machte er Nachts die Fenster auff,<lb/> v. warff unten hin die
                    aufgemachte Chatoulle, al&#223; ob sie diebe be-<lb type="inWord"/> stohlen. Es
                    kam aber das verspielen herau&#223;, v. endl<ex>ich</ex> wards dem K&#246;nig
                        be-<lb type="inWord"/> kannt. Forderte ihn vor sich, v. sagte, so er frey
                    bekennen w&#252;rde so<lb/> w&#252;rde er machen da&#223; ihm der K&#246;nig die
                    strafe schencke, th&#228;te er es aber <lb/> nicht, so w&#252;rde er den
                    Richtern in die h&#228;nde fallen v. dann k&#246;nne er ihm nicht mehr<lb/>
                    helffen. Ille provolvebat ad pedes Regis v. gestunds. Da schenckte er ihm <lb/>
                    noch 2000 ducaten v. lie&#223; ihn gehen wohin er wollte, ehe es ruchbar<lb/>
                    w&#252;rde v. die Richter ihn unter die h&#228;nde bek&#228;men.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Der herr strapatzirte s<ex>eine</ex>
                        <lb/> eigene Person entsetzl<ex>ich</ex>
                        <lb/> v. meynte andere <lb/> konnen es auch ver-<lb type="inWord"/> tragen,
                        v. richtete so <lb/> viele hin. </note> Salbey-wein oder der sogenannte
                        <unclear>videbis,</unclear> macht den Kopff tumm wie <lb/> Scharley.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Dicebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/189542020">Lorbach</name> der
                        <lb/> Messerschmied habe ein mal <lb/> in vino das universal gesucht <lb/>
                        fecisse ex <g>tartaro</g>
                        <g>ole</g>um, <lb/> hoc depurasse, &amp; cum <lb/> Sale <g>tarta</g>ri
                        depurato, <lb/> una cum <g>spiritu</g> modo <lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11859169X">paracelsi</name>
                        univisse, <lb/> habe zwar das universal nicht, <lb/> aber ein gut
                        Medikament<lb/> gegeben, das einen pastor <lb/> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4039910-2">Moor-<lb type="inWord"/>
                            felden,</name> den der schlag <lb/> ger&#252;hret hatte, vor-<lb
                            type="inWord"/> treffl<ex>ich</ex> restituirt in <lb/> Kurtzem.</note>
                    virga <hi rend="underline"><g>aur</g>ea crescit latifolia serrata</hi><add
                        resp="author" place="above"> jam floret </add> hinter dem schloss Berleburg
                    unten<lb/> cum digitali purpurea, it<ex>em</ex> Alchemilla. virg<ex>a</ex>
                    <g>au</g>re<ex>a</ex> &amp; alchemilla<lb/> darinnen zum bals<ex>amum</ex>
                        vulner<ex>arium</ex> Dippel<ex>ii</ex> it<ex>em</ex> hyperici flores valde
                    laudabat Dippel.<lb/> In via im garten kam ex nare d<ex>extra</ex> levis
                    haemorrhagia, die auch<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> zuweilen hat, v.
                    lieber al&#223; die philister kranckheit die haemor-<lb type="inWord"/> rhoites,
                    quas Stahliani errone&#232; fere <unclear>omnibus</unclear> fecerunt. Hos
                    materiam<lb/> de motu urgentes falsos esse multum, gelatinam fecisse
                    materiam<lb/> nutrimenti proximam, da doch eine mehrere subtilitaet dazu
                    erfordert werde,<lb/> ad nostram nutritionem, erronee illos pronunciasse
                        <g>spiritus</g> animales, non <lb/> necessarios in Corpore Humano,
                        it<ex>em</ex> bilis usum ademisse, cujus t<ex>ame</ex>n secer-<lb
                        type="inWord"/> nendae causa vena portae et hepar nobilissimum viscus
                    maxim&#232;<lb/> structum. <g>Aerem</g> relegasse, qui t<ex>ame</ex>n optimum
                    sit vitio nostro balsamum.<lb/> Es werde keine methode so schnell fallen
                    al&#223; diese, wenn C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex><lb/> Tr<ex>actatus</ex>
                    medicus einmal erscheinen werde.<note place="margin-left" resp="author">
                        Eugenius ist gantz genereux <lb/> v. so ihn der Kayser nicht sou-<lb
                            type="inWord"/> tenirte h&#228;tte er, in dem <lb/> er alles weg
                        schenckt gar <lb/> nichts. <lb/> Dippelius dicebat alte patres <lb/>
                        ecclesiae primae, w&#228;ren <lb/> zuweilen in hurenh&#228;user <lb/>
                        gegangen ut non appare-<lb type="inWord"/> rent sancti. Er gehe <lb/> offt
                        in wirths h&#228;user pp <lb/> sonderlich den eingebildeten <lb/> heiligen
                        zu trutz, ne vi-<lb type="inWord"/> deatur pius. Et ita <lb/> occultare se
                        suam pie-<lb type="inWord"/> tatem.</note> Die Medici hatten in Holland wenn
                    die neue h&#228;ringe <del>nichts thun</del>
                    <lb/> kamen nichts mehr zu thun, cessare febres &amp; omnes morbos, wenn<lb/>
                    das <g>Salz</g> die C&#246;rper saltze. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118560182">Carl Ludwig Elector
                        palatinus</name><note place="foot" resp="editor"> Karl I. Ludwig von der
                        Pfalz (1617&#8211;1680), 1649&#8211;1680 Kurf&#252;rst </note> habe
                    nicht<lb/> gesund werden k&#246;nnen &#224; febre bi&#223; man ihm
                        endl<ex>ich</ex> nach allem unnutzen ge-<lb type="inWord"/> schmier gegeben
                    einen gantzen hering aufzuessen per aliquot dies, v. <hi rend="underline"
                        >nicht</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">darauff zu trincken,</hi> quod &amp; paradoxum est. v.
                    wohlgethan, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hat<lb/>vinum #.<note
                        place="margin-left" resp="author"> # starcken Coffee. </note> Isst tags
                    nur<lb/> einmal meridie. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    <g>ignem</g> in se excitat, v. kan an ihm propter effluvia <lb/>
                    <g>ign</g>ea kein floh od<ex>er</ex> lau&#223; in diversoriis hafften, gehen
                    gleich durch.<lb/> Auf dem schlosse alhier seyen viel M&#228;use in
                        s<ex>einem</ex> Zimmer gewesen, er habe etl<ex>iche</ex><lb/> praeparata von
                    wittgenstein mitgebracht, die nicht gifftig gewesen, die haben <lb/> forte sie
                    alle vertrieben, v. so sich eine blicken lassen, sey sie gestorben in<lb/> dem
                    Zimmer. Keine Fliege setze sich je auff ihn.<note place="margin-left"
                        resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> schnaufft sehr so er <lb/>
                        sitzt post motum. <g>Aerem</g> tra-<lb type="inWord"/> hit cum vehementia
                        per <lb/> nares. <lb/> Unten in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berleburg</name> sprache <lb/> in
                        via einen Mann, no-<lb type="inWord"/> mine Loeber, der ehedem <lb/> Rath v.
                        Ambtmann <lb/> gewesen, v. nun ein <lb/> strumpff-fabricante <lb/> ist.<lb/>
                        Facies C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex> rubra est, dick, <lb/>
                        blatternarbich, os magnum <lb/> non ita nasus. Sprache etwas <lb/> nach dem
                        holl&#228;ndischen gezogen. <lb/> Ei saepe mucus venit <lb/> cum screatu ex
                            pulmo-<lb type="inWord"/> nibus. <lb/> Pulmones sunt nil aliud nisi
                        <lb/> vasorum plexus et congeries.</note> Domum cum venimus, bibimus
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ego &amp; hospes 1 bouteille alant wein, v.
                        2erl<ex>ei</ex>
                    <lb/> rheinwein. Edimus ein wenig butterbrodt, &amp; ego brodt mit <g>Salz</g>
                    v. k&#252;mmel.<lb/> Multum bibebamus, v. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> blieb
                    wohl sitzen bi&#223; nach X uhr.<lb/> Etwas vor &#189; jahr hat hofPrediger
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Sigenensis</name>
                        G&#252;rtler<note place="foot" resp="editor">Nicolaus G&#252;rtler
                        (1702&#8211;1744), Hofprediger in Siegen</note><note place="margin-left"
                        resp="author"> hofPrediger in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name></note> ein Carmen
                        Euge-<lb type="inWord"/> nio gemacht, auf Regal Pappier,<note place="foot"
                        resp="editor">Papier im Regal- bzw. Royalformat</note> auf 4 bogen so
                        vortreffl<ex>ich</ex> gemacht. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118605941">Eugenius</name><note place="foot"
                        resp="editor">Eugen Franz, Prinz von Savoyen-Carignan (1663&#8211;1736),
                        &#246;sterreichischer Feldherr </note> hat sich gegen ihn in einem
                    handbrieff bedanckt, ihm aber nichts geschickt. Hat <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">es</fw>
                </p>
                <pb facs="b0353.jpeg" n="353"/>
                <note2>(Seite 353) </note2>
                <p> es nicht gern da&#223; man ihn lobt, wie auch <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118560123">Carolus XII Rex Sueciae,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Karl XII. von Schweden (1682&#8211;1718), von
                        1697&#8211;1718 K&#246;nig von Schweden und Herzog von Bremen und Verden
                    </note> der alle solche<lb/> parvenues lappen, v. ihr thun lapperey hie&#223;,
                    v. sich gantz entr&#252;stete<lb/> v. roth dr&#252;ber ward. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118605941">Eugenius</name><note place="foot"
                        resp="editor">Eugen Franz, Prinz von Savoyen-Carignan (1663&#8211;1736),
                        &#246;sterreichischer Feldherr </note> liest C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippels</ex><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> schrifften sehr gerne.<note
                        place="margin-right" resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> non est
                        <lb/> pilosus in cute, <lb/> weiche h&#228;nde, v. <lb/> haut. Glieder <lb/>
                        wohl gewachsen, <lb/> v. nicht starck, sonderl<ex>ich</ex>
                        <lb/> zierl<ex>ich</ex> v. wohl pro-<lb type="inWord"/> portionirt. Ist
                        <lb/> geschwind obschon <lb/> sehr alt schon, 59 <lb/> annorum.<lb/>
                        Quotidie &#224; meridie <lb/> geht er spatzieren ins <lb/> Feld.<lb/> Nasus
                            C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex> est magnus, <lb/> frons nicht
                        erhaben, sed <lb/> plana.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> r&#228;uspert
                        sich <lb/> offt. H&#246;rt nicht <lb/> recht wohl mehr, <lb/> so man leise
                        redet. <lb/> R&#252;ckt nahe zu ei-<lb type="inWord"/> nem.</note> Noctu
                    hora II. expergefiebam, war sehr warm v. heiss im bette, obschon<lb/> nur eine
                    Matratze &#252;ber mir habe, successit quoque pollut<ex>io</ex>
                        noct<ex>urna.</ex><lb/> Gegen morgen schlief wieder ein wenig.<lb/>
                </p>

            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-10">
                        <supplied>10.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0353.jpeg" n="353"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> X Aug<ex>usti</ex><lb/> mane hora VII. surgebam, caput paululum
                    perturbatum, pressio frontis,<lb/> scribenti oculi dolent. Ructus, flatus &amp;
                    borborygmi jam uti et noctu<lb/> multi fuere. Lucidi oculi. Animus paululum
                    turbulentus. Metuo C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex>
                    <lb/> scientiam, v. da&#223; ich von ihm al&#223; inscius angesehen w&#252;rde.
                    Ructus <g>aci</g>di jejuni.<lb/> Ex nare sinist<ex>ra</ex> sternutatio cum
                        sp<ex>asmo</ex> puls<ex>atorio</ex> hinc inde, pedum frigus,<lb/> auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Pitzeln in oculo sinistro. Pandiculatio,
                    oscitatio.<lb/> Labium inferius ist rechter hand etwas au&#223;geschlagen.
                    Flatus non foetidi. Tormina.<lb/> Egessi faeces multas luteas subtenues &amp;
                        subspiss<ex>as</ex> successere ructus <g>aci</g>di jejuni. <lb/>
                    <g>Luft</g> erstl<ex>ich</ex> hell, tr&#252;bt sich aber doch hernach.
                        Sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> varius. Etwas pitzeln <lb/> in ano.
                    Animus obscurus &amp; timidus. Pressio supra aurem sinistram.<lb/> Vari in
                    fronte.<lb/> Mane war bey Herrn <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">haugen.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Friedrich Haug (1680&#8211;1753), Theologe,
                        &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger Bibel </note><lb/> Meridie
                    edi gersten graupen, Rindfleisch mit Saubohnen it<ex>em</ex> mit Senff,
                        butter-<lb type="inWord"/> brodt. bibi 1 schopfen wein, v. dann
                        <g>Wasser.</g><lb/> Nach dem essen war bey Haug v. lase was
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                            >Dippel</name></author><title>gegen die N&#252;rnberger</title></bibl>
                        geschrieben<note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel: Predigt
                        vor N&#252;rnberger Prediger: oder die auf dem Titul-Blat der Entdeckung
                        &amp;c. gegen Wohlgemuth versprochene/ und bis hierher iniqu&#244; fat&#244;
                        verz&#246;gerte Remarquen &#252;ber des N&#252;rnbergischen Ministerii
                        sogenannte Ermahnung und Erinnerung an ihre B&#252;rger &amp;c. gegen die
                        molimina des extraordinairen Predigers der Wahrheit Victoris Tuchtfeldts, o.
                        O. 1732. </note><lb/> in causa <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfelds.</name><note place="foot"
                        resp="editor">Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752),
                        Theologe, war von 1725&#8211;1730 im Berliner Friedrichshospital als
                        Geistesktranker inhaftiert und wurde schon 1731 nach provokanten Auftritten
                        in N&#252;rnberg erneut verhaftet.</note> It<ex>em</ex> den <bibl>7.ten
                        Theil der <title>geistl<ex>ichen</ex> Fama.</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Geistliche Fama, mitbringend Einige Neuere Nachrichten von
                        G&#246;ttlichen Erweckungen, Wegen, F&#252;hrungen und Gerichten, hg. von
                        Johann Samuel Carl u.a., Berleburg 1730&#8211;1740. </note> Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg und Herausgeber der "Geistlichen Fama" </note> der<lb/> Autor ist
                    offt etwas unbedachtsam damit, al&#223; da er in die begebenheit<lb/> mit den
                    Saltzburgern setzen wolte: <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118605941">Eugenius</name><note place="foot"
                        resp="editor">Eugen Franz, Prinz von Savoyen-Carignan (1663&#8211;1736),
                        &#246;sterreichischer Feldherr </note> habe gesagt es fehle nichts<lb/>
                    al&#223; nur so v. so viel strick die Pfaffen aufzuh&#228;ngen. so er wieder
                        au&#223;-<lb type="inWord"/> lassen m&#252;ssen. Schreibt gerne, v. sagt
                    heute di&#223;, morgen das Gegentheil.<lb/> Bibi Coff&#233;e.<lb/> Vespera venit
                    Dippelius, &amp; colloquebamur; er war munter.<note place="margin-right"
                        resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4439683-1">walden-<lb type="inWord"/>
                            burger</name> Geschirre, und <lb/> Creutzh&#228;user seyen <lb/> fester
                        al&#223; glas, wie <lb/> ein Kiesel, so sie wohl <lb/> gebrandt, v. man
                        <lb/> k&#246;nne mit ihnen <g>Feuer</g>
                        <lb/> schlagen; so mit Glas <lb/> sich nicht thun l&#228;sst. <lb/>
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hat unter dem schlafrock <lb/> ein
                        wammsgen, mit fla-<lb type="inWord"/> nell futter von eben dem <lb/> Zeug
                        wie der schlafrock, <lb/> streifig dunckel uti <lb/> seni competit. <lb/>
                        Geht offt mit dem Kopff <lb/> blos non nocet ei frigus <lb/> ist mit der
                            <g>Luft</g> bekannt, <lb/> Sommer v. winter h&#228;lt er <lb/> eine
                        tracht.</note> Dicebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/124494072">Monte-<lb type="inWord"/>
                        snyderi</name><note place="foot" resp="editor">Johann de Monte-Snyder (ca.
                        1625&#8211;1670), Alchemist</note> processum docere <g>aur</g>um detonare
                    cum <g>nit</g>ro, <g>sulphure</g> &amp; <g>tarta</g>ro, sey ein <lb/> medicament
                    wie Ess<ex>entia</ex> dulcis Halens<ex>is</ex>, v. w&#228;re besser sie
                    g&#228;ben es etwas wohl-<lb type="inWord"/> feiler v. lie&#223;en an statt X
                        <g>guttae</g> &#189; l&#246;ffel voll davon ein nehmen.<lb/> Tristis ad
                    modum animus, cum non possum suppeditare quod ex meo, &amp; <lb/> lux mea
                    absconditur ad C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex> lucem. Pitzeln in ano,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc<lb/> inde, auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus multus, pressio frontis. Vari in facie<lb/> hinc inde, e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> in labio oris inf<ex>eriore</ex>
                    <del>rechter</del> lincker seits, da das <del>lin</del> rechter <lb/> seits
                    abgeheilt ist. Ich bin gar nicht imstande etwas rechts zu dencken<lb/> v.
                    meditiren habe auch keine Lust, dum <g>spirit</g>us in se ipso
                    contristatur.<lb/> Pallet facies.<note place="margin-right" resp="author"> pedes
                        frigent<lb/> pitzeln in ano,<lb/> flatus &amp; borbor<ex>ygmi</ex><lb/>
                        &amp; levia tormina<lb/> Mucus ex infundib<ex>ulo</ex><lb/> multus
                        pulposus.</note> K&#252;r&#223;ner<note place="foot" resp="editor"> Johannes
                        K&#252;rsner (gest. 1746), Buchdrucker in Berleburg </note> der hiesige
                    drucker geselle amat <g>spiritum vini</g>, und schreibt doch zu<lb/> grosem
                    &#228;rgerni&#223; die sch&#246;nste wahrheiten in s<ex>einem</ex>
                    philosophischen Tr<ex>actat</ex><lb/> von 1 bogen, di&#223; Jahr gedruckt,
                    al&#223; ob er sie alle lebendig in sich <lb/> habe, da es doch nichts weniger
                    ist al&#223; dieses. <lb/> Versatur mihi ob mentem patris maledictio, et non
                    libet hac in tristitia<lb/> obire &amp; inquiete. Deum E<ex>rgo</ex> oro ut
                    animo pacem &amp; vires con-<lb type="inWord"/> cedat obeundi negotia quae
                    salutaria sunt. Magis enim<lb/> premor angustiis. Ructus. In faucibus Tensio
                    &amp; mucus pulposus ex iis,<note place="margin-right" resp="author"> subinde
                        sternutatio.</note> Ructus, flatus &amp; pitzeln in ano. vespera pluit.
                    Glandulae inguinales<lb/> forte tactae durae apparent &amp; paululum tumefactae.
                    oscitatio. Valde<lb/> tristis &amp; timidus animus meus. Noctu optim&#232;
                    dormivi.<lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-11">
                        <supplied>11.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>

                <pb facs="b0353.jpeg" n="353"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 11 Aug<ex>usti</ex><lb/> mane flatus, auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus. Interdum laetus interdum tristus, rebus non succe-<lb type="inWord"/>
                    dentibus ex voto. Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> pulposus. Parotis
                        d<ex>extra</ex> tumet sub aure.<lb/> Mein Gem&#252;th h&#228;ngt noch so
                    sehr an dem leibe des Irdischen v. Erhebung s<ex>einer</ex> selbst in <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">dem-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0354.jpeg" n="354"/>
                <note2>(Seite 354) </note2>
                <p>demselben, v. daher kan die Traurigkeit nicht &#252;berwinden, wozu mir Krafft
                    von<lb/> oben au&#223; bitte. Ructus <g>aci</g>di jejuni. Succrescit clavus
                    pedis d<ex>extri</ex> &amp; dolet.<lb/> Flatus &amp; ructus nonnulli. Bibi Thee
                    mit K&#252;ster, Spannen in fau-<lb type="inWord"/> cibus &amp; mucus ex
                        infundib<ex>ulo</ex> pulposus, qui &amp; nares paululum obstruit.
                    Stiche<lb/> in apice indicis manus laevae. Pedes paululum frigent. Ructus
                        <g>aci</g>di copiosi. <lb/> flatus nonnulli. post borborygmi &amp; tormina
                    levia. Pitzeln in ano. Vari<lb/> hinc inde in facie. Oculi lucidi.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Egessi premendo quia<lb/> heri vespera
                        naturae non<lb/> satisfeci faeces spissas<lb/> paucas.</note> |:
                    K&#252;sters Ladendiener, althau&#223;, hat sonst starcken schnupfen gehabt,
                        it<ex>em</ex><lb/> semper eine rauhe Stimme, v. vor etwa 3 jahren bekam er
                    eine gantz<lb/> leise v. rauhe Stimme, v. die hat nicht aufgeh&#246;rt bi&#223;
                    hieher. Affectus<lb/> est difficilis curatu. Ist gros v. nicht fett.<lb/>
                        D<ex>octor</ex> Koch Medicus sonst alhier, hat eine Weile in einer starcken
                    Melancholie<lb/> gesteckt, v. sich vor Leuten &#252;ber jahr v. tag nicht wollen
                    sehen lassen. Endlich<lb/> that er es doch. Melirte sich gerne in allerlei
                    Sachen. :|<note place="margin-left" resp="author"> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> dicebat Dr. Metzler <lb/> ein Medicus in <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name> habe
                        <lb/> sich durch den Notar fi-<lb type="inWord"/> scher alda, der
                            s<ex>eine</ex> Medicamente <lb/> von s<ex>einer</ex> schwester Sohn der
                        <lb/> &#228;ltesten, im dietzischen, <lb/> in Commission habe, an <lb/> ihn
                        addressirt, v. in al-<lb type="inWord"/> chymicis eines v. das an-<lb
                            type="inWord"/> dere zu fischen getrachtet, <lb/> er habe ihm aber nie
                            ge-<lb type="inWord"/> antwortet.
                        <!--Johann Wilhelm Metzler, Arzt in Frankfurt--></note> Circa laryngem jam
                    pullae vesiculae. <lb/> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde, frigent
                    pedes, ob motuum vitalium non aequalem<lb/> administrationem et tristitiam
                    spiritus, auris d<ex>extra</ex> susurrat. Ructus multi,<lb/> it<ex>em</ex>
                        borbor<ex>ygmi</ex> &amp; flatus subinde. <lb/> Meridie edi apud Haug
                        seniorem<note place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Haug
                        (1680&#8211;1753), &#228;lterer Bruder von Johann Jakob Haug
                        (1690&#8211;1756) </note> gute Suppe, wirsing mit Fleisch-<lb type="inWord"
                    /> Kl&#246;sen, Forellen mit weinbr&#252;he, Junge h&#252;ner gebraten,
                    ragout<lb/> von wildpret mit einer braunen br&#252;he sehr gut zu essen,
                        Radon-<lb type="inWord"/> kuchen.<note place="foot" resp="editor"
                        >Gugelhupf</note> bibi <g>aquam</g> &amp; vinum. Haug bibebat die hoffnung
                    Jerusalems in vino.<note place="margin-left" resp="author"> Es wolte den gantzen
                        tag regnen <lb/> regnete auch etwas <lb/> aber der wind von <lb/> Norden
                        verwehete es <lb/> wieder.<lb/> Homines si vinum bibunt, <lb/> werden auf
                        der wagschale leich-<lb type="inWord"/> ter gefunden v. fl&#252;chtiger
                        <lb/> als die so <g>Wasser</g> trincken <lb/> wenn man sie wiegt. <lb/>
                        <g>Aurum</g> cum <g>calce viva</g>
                        <g>destill</g>at<ex>um</ex> dat <g>spiritum</g>
                        <g>urin</g>osum <lb/> ex <g>urina</g> quia eam
                        <unclear>rig?litur</unclear>.</note> Meridie gieng mit Herrn <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> spatziren nach dem dorff
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Raumland</name> zu,
                    in<lb/> via inveniebam Carduum lanatum majorem fl<ex>ore</ex> carneo. Man hat
                    <lb/> hier im Lande keine Krebse, ist zu kalt. Fraxinus hic non<lb/> fecit
                    semina matura, alias copiosa hic, et duplex, mas &amp;<lb/> femina diversis
                    foliis.<lb/> Dicebat ex <g>Cornu Cervi</g> vel alio osse usto posse
                        elix<ex>ir</ex>
                    <unclear>xxri</unclear> au&#223; 1 Centner<lb/> etwan, wohl gekocht <g>halbes
                        Pfund</g>
                    <g>salis</g> fixi, quod cum <g>auro</g> geschmoltzen item cum<lb/>
                    <g>argento</g>, det rubrum magma, quod bona det medicamenta.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Schiefer hat man hier <lb/> viel im Land,
                        <lb/> aber keinen guten <lb/> Sand.<lb/> Ossa haben wenig <g>sal</g>
                        <lb/> fixum, daher mu&#223; <lb/> man eine grose portion <lb/>
                        nehmen.</note> Calcem habere salem <g>du</g>plicatum in se, et <g>ignem</g>
                    <unclear>m?t?i</unclear> in ejus substantiam. <lb/> die holl&#228;nder haben
                    einen Vortheil, da&#223; sie die muscheln calciniren, d&#252;rfen<lb/> nicht so
                    lange calciniren, v. ihr Kalch bindet besser, ist <g>sub</g>til,<lb/> v. sol so
                    fest al&#223; 3 alte seyn. die alten brannten wohl XX<lb/> tage an ihrem Kalch,
                    v. so wir unsern besser ausbrenneten<lb/> w&#228;re es auch besser, er
                    w&#252;rde <g>sub</g>tiler v. attrahirte die <g>Luft</g> nicht so.<lb/> Hoc est
                    omne artificium.<lb/> Dippel machte in schweden einen Spass, da er sie lehrte
                    au&#223; sch&#246;nen<lb/> zeitigen Eicheln einen Coff&#233;e brennen, der
                    &#246;hlich, v. sehr diuretisch.<lb/> Nannte ihn per jocum Coff&#233;e del
                    Porco, quia sues edunt <lb/> eicheln, &amp; inde pinguescunt, quod &amp; facit
                    in Hominibus.<lb/> Sonst thun die holl&#228;nder im brennen etwan zu XX
                        <g>Pfund</g> Coffee 2 <lb/>
                    <g>Pfund</g> butter, er wird eher braun, v. verliert nicht so seine krafft,<lb/>
                    menagiren dabey. Id dicebat occasione webers ambtmanns<note place="margin-left"
                        resp="author"> gewesener ambtmann weber</note> der uns von gerste gebrannten
                    Coffee vorsetzte mit Milch, <lb/> aber wir truncken.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Melancholicis si <g>sanguis</g>
                        <unclear>mittitur.</unclear>
                        <lb/> ad deliq. animi, helfen etwas aber nicht lange <lb/> uti
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> expertus est.<lb/> mit den ossibus
                        calcinatis <lb/> kan man am besten ersehen <lb/> was die Metalle in sich
                        <lb/> halten, inest iis opti-<lb type="inWord"/> mum <g>sal</g> fixum.<lb/>
                        <g>spiritus</g>
                        <g>salammonia</g>ci cum <g>calce viva</g> in <g>aqua</g>
                        <lb/> verti potest. <g>Nitrum</g> cum <lb/>
                        <g>calce viva</g> destillatum giebt <lb/> einen <g>spiritum</g>
                        <g>urin</g>osum. <g>Sal</g> cum <lb/> ea tractat. gibt ein<lb/> fluides
                        wesen. <g>Vitro</g>l wieder <lb/> was ander&#223;.</note> vespera eram bey
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">Haugen</name> dem
                        buchbinder<note place="foot" resp="editor">Johann Jakob Haug
                        (1690&#8211;1756), Buchbinder und Verleger in Berleburg, j&#252;ngerer
                        Bruder des Theologen Johann Friedrich Haug </note> cum Dipp<ex>elio</ex> der
                    eine Pfeiffe rauchte.<lb/> Sudabam paululum<lb/> vespera fui bey Holtzklau<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Eberhard Holzklau (1673&#8211;1740),
                        Bankier in Berleburger</note> dessen Sohn ein phthisicus werden wil
                        wi<del>l</del>e s<ex>eine</ex> letzthin<lb/> verstorbene Tochter geworden
                    ist ante obitum hereditario malo. Er ist<lb/> per crucem weich worden, v. sagt
                    immer man solle in der Zeit suchen die<lb/> Seele zu erhalten, um es nicht
                    suchen zu d&#252;rfen in der Ewigkeit mit vieler<lb/> beschwerlichkeit.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">vespera</fw>
                </p>
                <pb facs="b0355.jpeg" n="355"/>
                <note2>(Seite 355) </note2>
                <p>Vespera edi domi weil mich fatiguirt cum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrado</ex>
                        D<ex>ippelio</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> v. haugen hatte,<lb/>
                    butterbrot v. tranck 1 schopfen wein, so mir ob <g>sulphur</g> wiederstund,<lb/>
                    v. <g>Wasser.</g> das brodt war frisch v. schmeckte gut, da es aber quolle,<lb/>
                    war ich bald satt. Ructus, pressio frontis, auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus.<lb/> Apud <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X"
                        >Haug</name> bibliopegum<note place="foot" resp="editor">Johann Jakob Haug
                        (1690&#8211;1756), Buchbinder und Verleger in Berleburg, j&#252;ngerer
                        Bruder des Theologen Johann Friedrich Haug </note> kam letztlich die Rede
                    da&#223; die Leute solten<lb/> sehr verst&#228;ndig seyn die eine breite Stirne
                    haben. Deridebat me<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> et dicebat ich habe
                    einen Vortheil hierbey, cum &amp; alios antea<lb/> derisisset, sonderlich einen
                    Pastorem in effigie der <bibl><title>Regnum Diaboli My-<lb type="inWord"/>
                            sticum</title> in 4.</bibl> edirt hat.<note place="foot" resp="editor"
                        >Daniel Fessel: Regnum Diaboli mysticum, Das ist: Das geistliche Reich des
                        Teuffels, Wie dasselbe mit seinen darzu geh&#246;rigen lieben Getreuen,
                        denen gottlosen Welt-Kindern, Ketzern, Tyrannen und S&#252;ndern in den
                        Geheimn&#252;ssen, F&#252;rbildern, Gleichnissen der heiligen Schrifft Altes
                        und Neuen Testaments entworffen wird, Berlin 1717. </note><lb/> Vespera
                    Ructus, pressio frontis; pitzeln in ano. Venter paululum inflatus.<lb/> clangit
                    auris sinistra. Vari in fronte nonnulli. Noctu insomnia <g>vener</g>ea<lb/>
                    nonnulla &amp; videtur hostis me dum ope carnis pertraxit ad usum nimis <lb/>
                    cibi &amp; potus, etiam pertrahere voluisse ad usum <g>vener</g>is, quod
                        t<ex>ame</ex>n Deus im-<lb type="inWord"/> pedivit.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Noctu paululum plu-<lb type="inWord"/>
                        it. Regnet fast<lb/> alle Nacht hier in<lb/> den bergen, aber exha-<lb
                            type="inWord"/> lationes sunt<lb/> plurimae.<lb/> Mane etwas
                        k&#252;hl.</note></p>

            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-12">
                        <supplied>12.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0355.jpeg" n="355"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 12 Aug<ex>usti</ex><lb/> Mane surrexi hora Vi. flatus nonnulli,
                    ructus. Auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/> pitzeln in naso &amp; natibus.
                    Kopff tumm. <lb/> Gestern abend stach mich da pluvia kommen wollte eine graue
                        <g>Wasser</g>fliege<lb/> am <g>Wasser</g> so von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Raumland</name> kommt, wo eine Pappier
                    v. schneid M&#252;hle<lb/> ist, in die lincke hand, sub minimo &amp; annulari
                    digito sehr<lb/> v. gieng nicht weg bi&#223; sie mit force herunter risse, heute
                    sehe da&#223;<lb/> der ort etwas dicker ist.<lb/> Ructus, mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge qui paululum asper, pulposus.<lb/> Ego
                    paradoxa via pergere in superbia non possum, adeoque melius<lb/> esset sequi
                    communem tritamque viam.<lb/> |: Scripsi hodie Bergen<ex>io</ex> ut utatur
                    sapone chymico externe nachdem er 4<lb/> tage zuvor D<ex>ippelii</ex>
                        Elix<ex>ir</ex> polychr<ex>estum</ex> v. <g>tinctura</g> bals<ex>amica</ex>
                    zu 20 &#224; 25 <g>Tropfen</g><lb/> jedesmal hora 7. et V. verspera genommen v.
                    so bi&#223; zu Ende fortge-<lb type="inWord"/> fahren, ad artus roborandos,
                    quotidie illinendo. vehiculum si<lb/> possit, eliget ad elix<ex>ir</ex>
                        polychr<ex>estum</ex> die s&#252;ssen weine Hisp<ex>anicum</ex>
                        Ungar<ex>icum</ex> Gallic<ex>um</ex><lb/> Canariens<ex>e</ex>, wo nicht das
                    ordinaire, so sonderlich gut vor <g>tincturam</g> balsami<ex>cam</ex> :|<lb/>
                    Egessi faeces luteas subtenues cum flatibus &amp; tumido ventre. <lb/> Scribenti
                    frigent pedes.<lb/> Bibi Thee, tormina &amp; borbor<ex>ygmus</ex> flatus
                    nonnulli. Es geht der wind etwas k&#252;hl.<lb/> Pedes frigent, flatus sat
                    multi, alles von dem gestrigen frischen brodt. Tor-<lb type="inWord"/> mina
                    nonnulla. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Barbam hodie rasi. In
                    fronte<lb/> vari multi. Parotis d<ex>extra</ex> plana non jam tumet. Sternutatio
                    ex<lb/> nare sinist<ex>ra</ex>, ventus paululum flat von norden.<lb/> Meridie
                    edi habergr&#252;tz suppe, Sauerkraut v. schweinefleisch sehr fett aber
                    davor<lb/> ger&#228;uchert, ein junges h&#252;hngen gebraten ohngespickt,
                    &#196;damer K&#228;se <lb/> v. butterbrodt. panis erat recens. Bibi wein v.
                        <g>Wasser.</g> ructus, flatus<lb/> nonnulli, bin vif jetzo, v. munter, rede
                        zieml<ex>ich</ex> viel. <lb/> Video, me non posse solum in solitudine
                    permanere, sondern <lb/> da&#223; ich nach grosen &#246;rtern wo ich her bin,
                    verlange e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurth,</name><lb/>
                    vor allen andern, und da&#223; ich &#252;ber den ort wo mich Gott v. das<lb/>
                    Gl&#252;ck hingebracht, nichts verlangen solle. Wohl w&#228;re es, so ich<lb/>
                    in aequilibrio w&#228;re, v. alle adversa, eins wie das andere aesti-<lb
                        type="inWord"/> miren k&#246;nte; wie auch im gleichen grad das Gl&#252;ck,
                    so aber ists nicht<lb/> mit mir, der ich alzu sensible bin, wenig annoch
                    gelitten, v. <lb/> leyden gelernt habe, der ich im gl&#252;ck trotzig im
                    ungl&#252;ck ver-<lb type="inWord"/> zagt bin.<note place="margin-right"
                        resp="author"> cum caro mea satieta-<lb type="inWord"/> tem experitur quae
                        ei <lb/> primis annis per consue-<lb type="inWord"/> tudinem naturalis <lb/>
                        facta est, v. daher <lb/> ist das heimwehe<lb/> der schweitzer
                        herzuleiten.<lb/> Hospes narrabat meri-<lb type="inWord"/> die, da&#223; ein
                        junge<lb/> von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4051602-7">St.
                            Goar</name> wegge-<lb type="inWord"/> laufen, weil man<lb/> daselbst
                        sch&#246;n brodt <lb/> hat, so er gegen das hiesige<lb/> nicht gew&#246;hnen
                            <del>d&#252;rfen</del> #, v. <lb/> gemeynt er d&#252;rffe sich <lb/> bey
                            s<ex>einem</ex> Lehrmeister an dem <lb/> brodt nicht satt essen.<lb/> #
                        k&#246;nnen</note> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde, pitzeln
                    subinde in Augen, it<ex>em</ex> in podice. Flatus<lb/> paululum
                    <g>sulphur</g>ei. pressio diversa am Kopff. Pedes paululum frigent,<lb/> sedente
                    somnolentia nach dem essen. Ructus.<lb/> Ante ocul<ex>um</ex> d<ex>extrum</ex>
                    nebula. <lb/></p>
                <pb facs="b0356.jpeg" n="356"/>
                <note2>(Seite 356) </note2>
                <p>A meridie deambulabam cum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel<ex>io</ex></name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> giengen gegen das battenbergische zu,<lb/> da ein dorff ist
                    alwo man ex Acere allerlei geschirre macht so nach <lb/>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                        >F<ex>rank</ex>furt</name> v. weiter gebracht werden, v. die Einwohner sich
                    mit n&#228;hren. der<lb/> baum giebt einen succum copiosum verno tempore ex quo
                    uti ex <g>aqua</g> be-<lb type="inWord"/> tulae saccharum potest parari
                        s<ex>ive</ex> sal essentiale dulce. gibt auch per<lb/> fermentationem einen
                    guten Wein.<note place="margin-left" resp="author"> vide Buxbaum <lb/>
                            Fl<ex>ora&gt;</ex> Halens<ex>e</ex> sub <lb/> voce Acer.</note> Semen
                    Bardanae dicebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dare optimam emulsionem. Et
                    radicem<lb/> convenire viribus, radici Lapathi, quem in Batavia ad versus
                    scorbutum<lb/> &amp; rustici nostri, adversus scabiem adhibent.<lb/> In grafen
                    ludwig frantz<note place="foot" resp="editor">Ludwig Franz II. zu
                        Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1694&#8211;1750), j&#252;ngster Bruder des
                        regierenden Grafen Kasimir</note> Garten den wir besahen al&#223; wir Graf
                        Carl<note place="foot" resp="editor">Karl Wilhelm zu
                        Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1693&#8211;1749), j&#252;ngerer Bruder des
                        regierenden Grafen Kasimir</note> v. jenen<lb/> nicht zu hau&#223;
                    antraffen, al&#223; die fischen gegangen waren, sahen wir die schwartzen
                        Joh<ex>annisbeer</ex><lb/> trauben, so eben hier reiff worden waren, das 4
                    wochen sp&#228;ther geschieht<lb/> sowohl mit Ribesio als Grossularia, al&#223;
                    zu F<ex>rank</ex>furth, ex hocce bacis<lb/> ribesii nigris pro scorbuticis in
                    batavia parant cerevisiam. In<lb/> Suecia habe sie C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> h&#228;ufig gesehen, da sie weil es Sommers sehr heiss,<lb/>
                    so s&#252;sse werden wie Zibeben, ibi parant ex illis optimum vinum,<lb/>
                    propter dulcidinem, so vortrefflich diuretisch.<lb/> Narrabat er h&#228;tte in
                        <del>schwe</del>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4085080-8">altona</name> da er
                    gefangen genommen worden, v. in<lb/>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4007781-0">bornholm</name> nur
                    sagen k&#246;nnen, da&#223; er gegen die Reventlauische Famille peccirt<lb/> v.
                    sich &#252;bereilt so er aber nicht gewollt noch gekonnt, so w&#228;re er gleich
                    lo&#223;<lb/> gewesen, habe aber lieber extrema abwarten wollen, bi&#223; man
                    ihn unter<lb/> dem Vorgeben da&#223; die K&#246;nigin selbst vor ihn gebethen,
                    endlich von selbst<lb/> dimittirt h&#228;tte, da er vorher schon echappiren
                    k&#246;nnen, wie er ge-<lb type="inWord"/> wollt cum aliis. Der officier so ihn
                    in Altona bewachte, sagte, so<lb/> dieses ungestrafft bliebe, wisse er nicht ob
                    ein Gott im himmel sey. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> aber war alzeit
                    ruhig im Gem&#252;the v. lustig. Auf bornholm sahen es die<lb/> officiers vor
                    eine grose pertinaciam an, da&#223; er nicht sagen wolle <choice>
                        <sic>es</sic>
                        <corr>er</corr>
                    </choice> habe gefehlt,<lb/> das aber ihm so leicht nicht war al&#223; ihnen, v.
                    sagte er zu ihnen, so ich das ge-<lb type="inWord"/> wollt, h&#228;tte ich euch
                    herrn alhier nicht kennen lernen. Endlich da die<lb/> d&#228;nische v. Englische
                    flotte contra Russicam in der ostsee stund,<lb/> besuchten ihn die officiers von
                    beyden auf bornholm, v. verst&#228;ndigten<lb/> ihn da&#223; man beschlossen ihn
                    zu dimittiren, wozu aber noch nicht dem commandan-<lb type="inWord"/> ten zu
                    bornholm befehl zugefertigt worden war. Zuletzt hatte er gleich<lb/> bestrafung
                    neuerlich so er an die dimission dachte, v. da er nicht mehr<lb/> dran dachte
                    noch dencken durffte, so kam sie ohngefehr v. ohnver-<lb type="inWord"/> hofft,
                    deo dante. Sein arrest ist ihm nicht schwer vorkommen, alle<lb/> Leute, auch
                    soldaten, so sonst die arrestanten &#252;bel zu tractiren pflegen,<lb/>
                    bedienten ihn gleichsam v. erzeigten ihm allerlei gutes tamquam<lb/> jussi,
                    alles liebte ihn. Die V&#246;gel in bornholm, schwalben p so<lb/> er freundlich
                    tractirte, setzten sich post reditum, wie vorher, das andere<lb/> jahr auf
                        s<ex>eine</ex> schultern, wie in insulis non habitatis vor dem<lb/>
                    schiessen die V&#246;gel auch thun, ut est in hodoeporicis.<note
                        place="margin-left" resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicit
                        kein regent<lb/> werde Majorenn weil<lb/> die Minister sie tumm <lb/>
                        erziehen, da&#223; sie den <lb/> Meister spielen k&#246;nnen.</note> Auf
                    Bornholm haben viele ihre Nahmen in dem arrest so da gesessen annotirt,<lb/>
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> schrieb an die wand versum Claudiani, weil
                        s<ex>ein</ex> arrest erfolgt ohne<lb/> s<ex>ein</ex> gesuch, obschon <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117023949">Graf August</name><note
                        place="foot" resp="editor">August David Graf zu Sayn-Wittgenstein-Hohenstein
                        (1663&#8211;1735)</note> Pagencopen<note place="foot" resp="editor">
                        Christian Pagencopen </note> geschickt hatte mit den<lb/> Copien der
                    schreiben nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4032399-7"
                        >Copenhagen,</name> v. ihn delivriren auch Geld zahlen lassen<lb/> wolte so
                    er es n&#246;thig hatte: quod violenta nequit peragit tran-<lb type="inWord"/>
                    quilla potestas. It<ex>em</ex> mahlte er cum carbone einen d&#228;hnischen
                    Priester<lb/> in s<ex>einem</ex> ornat an die wand eigentl<ex>ich</ex>, quod
                    alii mirati sunt, v. schrieb <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">dr&#252;ber:</fw>
                </p>
                <pb facs="b0357.jpeg" n="357"/>
                <note2>(Seite 357) </note2>
                <p>dr&#252;ber: Atro non poterat melius carbone notari. vel Pulchrior haud atro
                    poterat carbone <lb/> notari.<lb/> In schweden rieth er den nobilibus die bauern
                    zu menagiren, vielmehr<lb/> die Pfaffen zu paaren zu treiben, denn die Bauern
                    w&#228;ren ihnen<lb/> &#252;berlegen.<lb/> Multos suis <g>medicamentis</g>
                    restituit; auch den K&#246;nig hielte man affectu<lb/> calculoso, der aber nicht
                    zu heilen ist, weil er zu sehr in <g>vener</g>e bacchoque<lb/> peccirt, v. dran
                    sterben wird. Ille dicebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> de <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100455840"
                        >Principe<lb/> darmstadino,</name><note place="foot" resp="editor"> Ernst
                        Ludwig von Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender
                        Landgraf </note> was macht mein Vetter? er ist immer ein lieb-<lb
                        type="inWord"/> haber von antiquitaeten gewesen, intelligens vetulas
                    meretrices,<lb/> denn die von Sibelsdorff<note place="foot" resp="editor">wohl:
                        Luise Sophie von Spiegel (1690&#8211;1751), ab 1727 als Gr&#228;fin von
                        Eppstein in morganatischer Ehe mit dem Landgrafen Ernst Ludwig von
                        Hessen-Darmstadt verm&#228;hlt</note> hat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118560123">Rex Sueciis</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Karl XII. von Schweden (1682&#8211;1718), von 1697&#8211;1718
                        K&#246;nig von Schweden und Herzog von Bremen und Verden </note> selbst
                        gebraucht.<note place="margin-right" resp="author"> die Catholiques lesen
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex>
                        <lb/> schrifften gerne, auch <lb/> wiese einmal selbige <lb/> herrn Dippelio
                        ein<lb/> thomherr, in s<ex>einer</ex> geh<ex>eimen</ex><lb/>
                            Biblioth<ex>eque</ex> der mit<lb/> lief wo sie alle hin-<lb
                            type="inWord"/> liefen vectura Diaboli<lb/> weil er das unwesen
                        nicht<lb/> abstellen kan.</note> Andere staatsgefangene deren
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> in d&#228;nemarck etl<ex>iche</ex>
                    erlebt,<lb/> vor denen sonst andere die Seegel streichen m&#252;ssen, die aber
                    hernach<lb/> in prison den Spott nicht ertragen k&#246;nnen, seyen vor
                    alteration gleich<lb/> gestorben; so prudentes aber nicht so an sich kommen
                    lie&#223;en, v. alles<lb/> gedultig ertrugen.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Qui se non norunt nec <lb/> mundos, v. niedrige <lb/> geniis
                        sind, die werden <lb/> wohl gar toll oder <lb/> sterben, so ihnen ein<lb/>
                        Strich durch ihre <lb/> Rechnung gemacht <lb/> wird.</note> So sey einmal
                    ein vornehmer bedienter der sich <lb/> im rang &#252;ber gebohrne Printzen nach
                        s<ex>einer</ex> charge in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4032399-7">Copenhagen</name><lb/> ged&#252;nckt,
                    ob er schon nur gemeiner <unclear>extractus</unclear> gewesen, <lb/> nach <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4070588-2">Drontheim</name> in
                    Norwegen gesetzt worden, von dem noch maxim&#232;<lb/> salutaris Rex regia, v.
                    die sch&#246;ne process-ordnung inter<lb/> Danos herr&#252;hre, der habe
                        s<ex>eine</ex> Bibliotheque bey sich gehabt, v. sich<lb/> nichts gemacht
                    au&#223; s<ex>einer</ex> person. Endl<ex>ich</ex> habe er weil er lust dazu<lb/>
                    gehabt, Kinder informirt v. sich damit zur lust occupirt.<lb/> Er habe in
                        s<ex>einem</ex> gef&#228;ngni&#223; wenig od<ex>er</ex> nichts in chymicis
                    thun k&#246;nnen,<lb/> v. sich nur einen ofen gebauet zu simpler
                        extraction.<note place="margin-right" resp="author"> Sueci haben ordiniren
                        wollen, <lb/> da&#223; man solle &#252;ber die <lb/> Predigten in den
                        Kirchen <lb/> reden v. disseriren, da&#223;<lb/> also die Priester nicht das
                        Maul<lb/> allein h&#228;tten. It<ex>em</ex> man <lb/> hat wollen der
                        bisch&#246;ffe sala-<lb type="inWord"/> ria schm&#228;lern v. den <lb/>
                        geringen Predigern geben, <lb/> dagegen sie sehr fulminirt.<lb/> Die Geringe
                        waren es wohl<lb/> zu frieden.</note> Bibimus domi meae einen Coffee so gut
                    war. tunc ego solus e-<lb type="inWord"/> debam ein Milchbrodt mit butter v.
                    &#228;damer k&#228;se, bibebam <lb/> einen schopffen alantwein so s&#252;&#223;
                    per se, absque dilutione cum alio <lb/> vino, stieg mir etwas zu kopff. Hic
                    fiebat, nachdem wir Graf<lb/> Carl<note place="foot" resp="editor">Karl Wilhelm
                        zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1693&#8211;1749), j&#252;ngerer Bruder des
                        regierenden Grafen Kasimir </note> v. Ludwig frantz<note place="foot"
                        resp="editor">Ludwig Franz II. zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1694&#8211;1750) j&#252;ngster Bruder des regierenden Grafen Kasimir</note>
                        vergebl<ex>ich</ex> zu Hau&#223; gesucht hatten.<note place="margin-right"
                        resp="author"> plus loquebar <lb/> al&#223; sonst<lb/> war munter,<lb/>
                        laxatum est<lb/> carni frenum.<lb/> Dippelius gustabat <lb/> semper herbas
                        quas<lb/> nosse volebat in<lb/> virtute. Hat <lb/> eine sehr gute<lb/>
                        memorie, v. wei&#223;<lb/> alles ab ovo herzu-<lb type="inWord"/>
                        leiten.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ist in dem h&#252;ttgen<lb/> so
                        die alte frau Gr&#228;fin vor<lb/> den seel<ex>igen</ex> Holland bauen <lb/>
                        lassen, so content<lb/> al&#223; am hoff, v. sehr <lb/> wohl zu frieden. Sed
                        forte<lb/> non diu amplius hic<lb/> haerebit.</note> Suo
                        t<ex>em</ex>p<ex>ore</ex> dicebat fuisse in Suecia, Holmiae Legatum Tur-<lb
                        type="inWord"/> cicum, der habe sich sehr entsetzt da er auf einem bal die
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123038162">K&#246;-<lb
                            type="inWord"/> nigin</name><note place="foot" resp="editor">Ulrike
                        Eleonore von Schweden (1688&#8211;1741), von 1718 bis 1720 K&#246;nigin, ab
                        1720 Gmahlin Friedrichs I. von Schweden </note> v. andere grose Tantzen
                    sehen, interrogatus per interpretem<lb/> &#224; Regina, respondebat: bey ihm
                    tantzt niemand ander&#223;,<lb/> als die dazu gedingte huren, v. es k&#228;me
                    ihm recht n&#228;rrisch<lb/> v. absurd vor, Regina ejus prudentiam respiciens
                    cessabat<lb/> saltare, war ein gescheider Mann. Er trancke auch, sed absentibus
                    <lb/> suis servis, da&#223; er ihnen kein b&#246;&#223; exempel gebe, etliche
                    gl&#228;ser <lb/> wein, so sonst in Corano verbothen ist, weil er sich kein
                    gewissen<lb/> darau&#223; mache, nur allein au&#223; der &#252;bermase im
                    trincken.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> h&#228;lt von viel<ex>em</ex>
                    <g>Wasser</g> trincken it<ex>em</ex> thee nichts, aber ein<lb/> guter Coffee,
                        it<ex>em</ex> wein geht &#252;ber alles bey ihm, it<ex>em</ex> eine<lb/>
                    gute Pfeiffe Taback.<note place="margin-right" resp="author"> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> hat in Holland etl<ex>iche</ex> mal <lb/> einen Spass
                        gemacht, da er den <lb/> pontac blau gef&#228;rbt <g>spiritu</g>
                        <g>sal</g>-<lb type="inWord"/><g>ammonia</g>ci, alcal. in vertitur ab
                            <g>aci</g>do<lb/> vini, v. macht den wein s&#252;&#223;.<lb/> Man
                        schmeckt es fast nicht<lb/> darin. sufficiunt guttae<lb/> paucae
                            <g>spiritus</g>
                        <g>salammonia</g>ci. Multi<lb/> mirati sunt vinum cae-<lb type="inWord"/>
                        ruleum.</note><lb/>
                    <g>cinnabaris</g> factitatiam tutius usurpari nativa, die offt noch
                    auripigmentum<lb/> bey sich habe, so ein Gifft ist, v. daher, si tuto esse
                    debet,<lb/> noch ein mal <del>destillirt</del> sublimirt werden m&#252;sse.
                    Batavos <g>sal ammonia</g>co adul-<lb type="inWord"/> terare das
                            <del><g>cinnabar</g></del>
                    <g>mercurium sublimatum.</g> Sie haben herrn C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    auch angetragen<lb/> da&#223; er sie lehren solle den <g>Zinnober</g> auch zu
                    verf&#228;lschen, sed non fecit.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">sonst</fw>
                </p>
                <pb facs="b0358.jpeg" n="358"/>
                <note2>(Seite 358) </note2>
                <p>sonst k&#246;nne man es gar leicht mit dem auripigmento, davon<lb/> aber der
                        <g>Zinnober</g> gifftig werde; licet color exaltetur.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118660829">Boerhaave</name><note
                        place="foot" resp="editor">Herman Boerhaave (1668&#8211;1738), Mediziner und
                        Botaniker in Leiden</note> sey noch zieml<ex>ich</ex> raisonnable, er sey
                    eben Decanus gewesen,<lb/> da <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> promovirt, v. tractirt wurde. Er
                    habe sich gefasst<lb/> gemacht scharff zu opponiren, al&#223; aber
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ausgelenckt<lb/> v. ihm definitionem morbi
                    gegeben habe, al&#223; er ihm nicht geantwortet<lb/> uti ipse in charta
                    conceperat, habe er nichts mehr geantwortet,<lb/> v. opponirt. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124536174">Le Mort</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Jacobus le Mort (1650&#8211;1718),
                        niederl&#228;ndischer Chemiker und Mediziner</note> habe wenig gethan.
                    Dekker aber der<lb/> alte habe ihm immer auf der gasse die hand gegeben da&#223;
                    er die<lb/> neue Mechanicos so sch&#246;n zu paaren getrieben.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Boerhavium risisse studiosus<lb/> denen
                        er demonstriret wie viele<lb/> fibrae auf 1 Zoll gehen.<lb/> ad chymica
                        conversus est<lb/> postea.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> permovit
                            Boer-<lb type="inWord"/> haave ut &#224; ma-<lb type="inWord"/>
                        thematicis demonstrat<ex>ionis</ex><lb/> ad chymica se con-<lb type="inWord"
                        /> tulerit. ist nicht hoch-<lb type="inWord"/> m&#252;thig, v.
                        &#228;ndert<lb/> auch offt s<ex>eine</ex> Mey-<lb type="inWord"/> nung.<lb/>
                        Boerhaavium multum<lb/> scire.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117340650">Valentini</name><note
                        place="foot" resp="editor">Michael Bernhard Valentini (1657&#8211;1729),
                        Mediziner und Naturforscher in Gie&#223;en</note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> machte er einmal sehr
                    b&#246;se, da der demon-<lb type="inWord"/> striren wolte motus animalium esse
                    automaticos, v. deshalb eine<lb/> puppe mit einem uhrwerck in mensa spatzieren
                    lie&#223;, v. allerley<lb/> mouvemens machen, da sagte C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> das sey kein bewei&#223;, man <lb/> m&#252;sse starck
                    glauben. Er solle einmal s<ex>einer</ex> Puppe befehlen<lb/> ein anderes
                    mouvement zu machen, wie er s<ex>einem</ex> hund befehlen<lb/> wolle, da&#223;
                    er dem Herrn Profess<ex>or</ex> in das bein beissen solle. sic<lb/> risisse
                    omnes studiosos, et confusum valde Professorem.<lb/> Lexica esse compendia,
                    &amp; non efficere nisi superficiarios<lb/> eruditos da&#223; sie der sache
                    nicht nachdencken.<note place="margin-left" resp="author"> Laudat Dippelius
                        versionem <lb/> Germaniae Taciti so<lb/> ein junger <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/120517892">Jablonsky</name><lb/> vorige Messe
                        edirt hat,<lb/> al&#223; sehr solide, die<lb/> Noten auch al&#223; sehr<lb/>
                        gut v. frey geschrieben.<lb/> Sonst ist Tacitus etwas<lb/> k&#252;tzlich
                        in&#223; teutsche<lb/> zu &#252;bersetzen.<lb/>
                        <g>Cinnabaris nativa</g> ist unter allen <g>Zinnober</g>arten<lb/> der beste
                        v. reineste v.<lb/> sicherste.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> vespera
                        non edit.</note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> fecit ex <g>cinnabarium</g>
                    purum <g>mercur</g>ium per reductionem, v. be-<lb type="inWord"/> kommt alzeit
                    ex <g>libra</g> j <g>cinnabarii</g> 28 loth <g>mercur</g>ii, weil nur 4<lb/>
                    loth <g>Schwefel</g> alzeit bey einem <g>Pfund</g> seyen.<lb/> In confectione
                        <g>cinnabaris</g>
                    <g>antimon</g>ii semper plus posse <g>cinnabarim</g> confici so man<lb/> die
                    proportion besser in acht nehme, von dem <g>sulphur</g>e, so gebe <lb/> es auch
                    mehr butyrum.<note place="margin-left" resp="author"> Video in C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> ein moquan-<lb type="inWord"/> tes wesen, aber auch
                            de-<lb type="inWord"/> muth gegen arme v. geringe.<lb/> Moquant ist er
                        gegen hoch-<lb type="inWord"/> m&#252;thige, die was seyn<lb/> wollen, die
                        er aber in s<ex>einem</ex><lb/> thun &#252;berstimmt, ma-<lb type="inWord"/>
                        gnitudine genii.</note> Animalcula in semine esse ficta, C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> hats per microscopia <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119188279">Leeu-<lb type="inWord"/>
                            wenhoek<ex>ii</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Antoni van
                        Leeuwenhoek (1632&#8211;1723), Delfter Naturforscher und Mikroskopbauer
                    </note> selbst gesehen, bullulas esse, in semine ruentis,<lb/> uti in omnibus
                    liquidis turgescentium efficientia, werde das<lb/> semen dick v. kalt, so
                    h&#246;re es auf, da denn doch das ani-<lb type="inWord"/> malculum mehr zu
                    sehen seyn solte. In debauchanten ubi semen<lb/> tenue non esse turgescentiam,
                    sed effectum semen, &amp; eos esse<lb/> steriles, et frustra dici in eorum
                    semine non esse animal-<lb type="inWord"/> culum; cuidam animalculi non esse
                    aliud nisi bullu-<lb type="inWord"/> lam seminis elongatam. Nec antennas ullo
                    modo in his <lb/> ita dictis animalculis posse observari. Nec <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118634771">Wolfium</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Wolff (1679&#8211;1754), Jurist,
                        Mathematiker und Philosoph </note>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Mar-<lb type="inWord"/>
                        burgensum</name> produisse haec statuere stolida, quae non sunt<lb/> nisi
                    per breve tempus duratura &amp; cessura veritati.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Putat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> &amp; semen &amp;
                            radi-<lb type="inWord"/> cem in Pimpinella alba<lb/> esse bonae
                        virtutis.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hat offt h&#246;ren
                        m&#252;ssen<lb/> da&#223; die Priester gesagt, <lb/> so Dippel so gute
                            Artz-<lb type="inWord"/> neyen vor die Seele habe<lb/> al&#223; vor den
                        leib, so<lb/> w&#228;re er ein vollkommener<lb/> Mann.<lb/> Dedi vor den
                        brief v. schachtel<lb/> nach <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name> v. <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8">allendorff</name><lb/>
                        <hi rend="underline">4 <g>Kreuzer</g></hi>
                        <lb/> it<ex>em</ex>
                        <hi rend="underline">3 <g>Kreuzer</g></hi> vor den arbeiter<lb/> an Graf
                        Carlen <!--Karl Wilhelm zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1693&#8211;1749)-->
                        thor, so<lb/> auch v<ex>on</ex> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> hand
                        kam.<lb/> # C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dabat X <g>Kreuzer.</g><lb/>
                        <g>antimonium</g> crudum ist wohl, putat<lb/> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> das beste v. sicherste<lb/> minerale so in
                        substantia<lb/> gebraucht werden kan u. am<lb/> wenigsten unter allen
                        mit<lb/> andern vermischt. <lb/> # dicebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        die haben das<lb/> trinckgeld n&#246;thiger al&#223; die<lb/> Gassen
                        bettler.</note> Mihi ructus nonnulli, venter inflatus, totum calet
                    corpus.<lb/> Flatus nonnulli.<lb/> Wo mich gestern &#224; meridie die fliege
                    gestochen hat, ut <g>sanguis</g> prod-<lb type="inWord"/> iret, in manu laeva,
                    in der metacarpo, da ists zieml<ex>ich</ex>
                    <lb/> dick, v. etwas roth, v. juckt mich.<lb/> Noctu
                        M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> &amp; sic paululum detumescere visae
                        s<ex>un</ex>t glandulae inguinales,<lb/> antea durae, nisi sp<ex>erma</ex>
                    paululum cum dolore glandis brevi aliquo<lb/> ardente. Talis evacuatio mihi
                    fuisse videtur necessaria, cum Natura<lb/> rebellis facta plana desistere coacta
                    &#224; consuetis stultitiae la-<lb type="inWord"/> boribus.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Noctu</fw>
                </p>
                <pb facs="b0359.jpeg" n="359"/>
                <note2>(Seite 359) </note2>
                <p>Noctu wachte zuweilen auf, die Fl&#246;he stachen mich gar sehr, it<ex>em</ex>
                    juckte<lb/> mich der ort wo die M&#252;cke hingestochen, it<ex>em</ex> forte in
                    eo loco ubi<lb/> me vulneravit aculeus obhaesit, quia illa adhuc tumet.<lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-13">
                        <supplied>13.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>

                <pb facs="b0359.jpeg" n="359"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 13. Aug<ex>usti</ex><lb/> mane etwas k&#252;hl, es hat gereifft.
                    Ructus <g>aci</g>di jejuni, borbor<ex>ygmi</ex> &amp;<lb/> flatus nonnulli
                    egestorii faeces. Lucet sol, ein zieml<ex>ich</ex> starcker<lb/> Thau ist
                    gefallen ut semper noctu facit in montibus, die <g>Luft</g> ist <lb/> etwas
                    tr&#252;blich v. nebelich. Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> paululum pulposus.<lb/>
                    Larynx paululum asper. ob oculos nebulae volitant. Auris<lb/> d<ex>extrae</ex>
                    susurrus, auris sinist<ex>rae</ex> subinde clangor |: vor etl<ex>ichen</ex>
                    tagen<lb/> wars mir al&#223; ob clangor ex aure sin<ex>istra</ex> in
                        d<ex>extram</ex> hin &#252;ber sich z&#246;ge<lb/> v. da magnum susurrum
                    machte, v. dann in sinistra cessirte.<lb/> Egessi faeces fuscas subtenues, sat
                    multas. Extrema omnia frigent<lb/> &amp; horrent. ob oculos volitant nebulae.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> et pressio<lb/> &amp; tensio varia
                    hinc inde. Stiche im Magen subinde, ob<lb/> ructus ibi obhorrescentes, &amp;
                    extensionem facientes. Die hahnen<lb/> krehen starck. In naribus etwas pitzeln.
                    Flat boreas. Etwas tr&#252;bl<ex>ich</ex><lb/> collectis vagantibus in
                        <g>aer</g>e vaporibus. Flatus. Mucus pulposus ex naribus<lb/>
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge, qui paululum asp<ex>er.</ex> Bibi Thee,
                    horripilatio p<ex>er</ex> dorsum<lb/> secuta est, ructus, borbor<ex>ygmi</ex>
                    tormina, flatus. Oscitatio &amp; pandi-<lb type="inWord"/> culatio, &amp;
                    extremorum frigus, sonderl<ex>ich</ex> pedum. Eunti im hembde <lb/> allein bey
                    k&#252;hler <g>Luft</g>, und horripilatione, ructibus <g>aci</g>di &amp;
                        borbor<ex>ygmi</ex><lb/> it<ex>em</ex> flatibus nonnullis &amp;
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde, &amp; frigore manuum<lb/>
                    &amp; pedum, bina ex nare sinistra sternutatio, bey dem susurro<lb/> auris
                        d<ex>extrae</ex> multo. Oscitatio multa.<lb/> Ich bilde mir sehr viel ein,
                    sed van&#232;, auf mein wissen, v. <lb/> so ich andere finde die mehr al&#223;
                    ich praestiren, desperire<lb/> ich sie zu assequiren od<ex>er</ex> zu
                    &#252;bertreffen, contristor v. lasse die<lb/> fl&#252;gel hangen. Malum, &amp;
                    mater inquietis animi!<lb/> Es ist heute flante borea nicht gar helle, v.
                    k&#252;hl.<lb/> Meridie edi gersten suppe, weise R&#252;ben, rindfleisch, senff,
                    h&#228;ring.<lb/> h&#228;ring, butterbrodt ex pane recenti, v. k&#228;se.
                    Bibi<lb/> alantwein 1 schopffen et <g>Wasser.</g> A meridie frigus ab
                        <g>aqua</g> frigida <lb/> pota &amp; esca, extremorum omnium &amp; egessi
                    faeces fuscas<lb/> subtenues multas, hinc paululum levior sum. venter<lb/>
                    inflatus, habe zieml<ex>ich</ex> viel gegessen.<lb/> Gieng auf den berg so an
                    dem weg von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >schwartzenau</name> nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenburg</name><lb/> zur rechten
                    hand, nach dem schlechten boden zu im wittgensteinischen,<lb/> gleich in facie
                    Berlenburgi. Fand eine abhangende bergwiese,<lb/> v. auf selber
                    copiosissim&#232;, wie hier &#252;berall, die <hi rend="underline"
                        >Digitalim</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">flore purpureo,</hi> v. die scorodoniam s<ex>ive</ex>
                    salviam sylvestram in flore.<lb/> It<ex>em</ex> inter segetes in agris
                    copiosissim&#232; das <hi rend="underline">chrysanthemum arvense.</hi><lb/>
                        It<ex>em</ex> weiter oben in dem ericeto sowohl den gemeinen Myrtillum<lb/>
                    al&#223; auch <hi rend="underline">vitim idaeam Buxeis foliis</hi> od<ex>er</ex>
                    rothe heidelbeeren oder<lb/> Zickelsbeeren uti hic accid<surplus>i</surplus>unt
                    copiosissim&#232;. It<ex>em</ex> in prato den <hi rend="underline">oro</hi>-<lb
                        type="inWord"/>
                    <hi rend="underline">bum pannonicum</hi> mit schwartzen schotten. It<ex>em</ex>
                    <hi rend="underline">videbam in prato pyrolam</hi>
                    <lb/> alsines flore europaeam C. B. P. <hi rend="underline">sive
                        Trientalim.</hi>
                    <note place="margin-right" resp="author"> In pratis udis im<lb/> Grunde bey dem
                        <lb/> bache an berlenburg<lb/> multa <hi rend="underline">Tussilago</hi>
                        &amp;<lb/> radix <hi rend="underline">Petasitidis</hi> so<lb/> kleine
                        bl&#228;tter hat,<lb/> v. daher ohne Zweifel<lb/>
                        <hi rend="underline">florem purpureum</hi> ver-<lb type="inWord"/> no
                        tempore bringen<lb/> wird. das weise hat <lb/> gr&#246;&#223;ere bl&#228;tter.<lb/>
                        <hi rend="underline">Fraxinus</hi> hic multa<lb/> It<ex>em</ex> Sorbus
                        aucuparia<lb/> wie auch bey <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg,</name><lb/> wild v.
                        gepflantzt.</note> war zieml<ex>ich</ex> warm. Apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">Haug</name> bibliopegum<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Haug (1690&#8211;1756), Buchbinder
                        und Verleger in Berleburg </note> traff pastor Abresch<note place="foot"
                        resp="editor">Wilhelm Abresch (1671&#8211;1743), Pfarrer in Raumland und
                        Berleburg</note> von hier an, der meinen Vatter seel<ex>ig</ex> gar wohl
                    gekannt. Hic hypochondriacus<lb/> fuit, v. hat die <g>Luft</g> nicht leyden
                    k&#246;nnen, ohne grose beschwerde, die<lb/> k&#252;hle <g>Luft</g> hat ihn
                    gleich krank gemacht. Hat offt groses wallen im<lb/> blute. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelii</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> elixir <g>aci</g>dum polychrestum hat ihm zuweilen geholffen.
                    Patris<lb/> mei auxilio bis feliciter <g>aci</g>dulis est usus <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4053707-9"
                        >Schwalbacensibus.</name><note place="margin-right" resp="author"> # utuntur
                        &amp; hic in morbis<lb/> nonnullis, herba<lb/> in infuso.</note></p>
                <pb facs="b0360.jpeg" n="360"/>
                <note2>(Seite 360) </note2>
                <p>Apud <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">Haug</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Haug (1690&#8211;1756), Buchbinder
                        und Verleger in Berleburg</note> vidi <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119384124">Horbii</name><note place="foot"
                        resp="editor">Heinrich Horb (1645&#8211;1695), Theologe, Schwager
                        Speners</note> pii pastoris <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5">Hamburgensis</name> Catechismum<lb/> in
                    12, edit. VI. bibi Thee apud eum. vidi it<ex>em</ex> etl<ex>iche</ex><lb/>
                    st&#252;cke von <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/122006690"
                        >Hiel,</name><note place="foot" resp="editor">Hendrik Jansen Van Barrefelt
                        od. Immanuel Hiel (ca. 1520&#8211;ca. 1594), niederl&#228;ndischer radikaler
                        Theologe </note> it<ex>em</ex> von ihm de Christo ante conditum mun-<lb
                        type="inWord"/> dum apud patrem sese habente. des hiesigen <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457">Seebachs</name><note
                        place="foot" resp="editor">Christoph Seebach (ca.1675&#8211;1745), Prediger
                        in Schwarzenau und Berleburg </note> Tr<ex>actat</ex><lb/> vom Archaeo von
                    1. bogen. It<ex>em</ex>
                    <bibl>eines pastoris im wittgenst<ex>einischen</ex> M. <lb/> |: i.e.
                            <author>M&#252;llers</author> :| &#252;bersetzung <author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128616385"
                            >Sperberi</name></author>
                        <title>Isagoges</title> in 8.</bibl><note place="foot" resp="editor">Julius
                        Sperber: Isagoge, das ist: Einleitung zur wahren Erkenntni&#223; des
                        dreyeinigen Gottes und der Natur; Worinnen auch viele vortreffliche Dinge
                        von der Materia des philosophischen Steins enthalten sind, N&#252;rnberg
                        1729.</note><lb/> it<ex>em</ex>
                    <bibl><author>Artopaeum</author><note place="foot" resp="editor">Johann
                            Christoph Becker od. Artopaeus (1626&#8211;1702), Philologe in
                            Stra&#223;burg </note>
                        <title>vom Zustand der seelen nach dem Todt sonderl<ex>ich</ex> der
                            gl&#228;ubigen,</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann
                        Christoph Becker: Eines Anonymi ernstliche Untersuchung vom Ort, Zustand und
                        Leben der Seelen, sonderlich der Gl&#228;ubigen nach dem Abschied aus dem
                        Leibe, aus dem Lateinischen verdeutscht von J. A. B., Frankfurt 1725.
                    </note><lb/> in 8. P. A. B. |: Rector <unclear>Baas</unclear> in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">laubach</name> :| vertente
                    ex latino<lb/> in Germanicum.<note place="margin-left" resp="author"> durstete
                        wegen des heute<lb/> gegessenen heerings.<lb/> Abresch est simplex<lb/>
                        homo, redete viel<lb/> vom g&#246;ttl<ex>ichen</ex> triebe p so <lb/> alle
                        von s<ex>einem</ex> naturelle<lb/> v. malo hypoch<ex>ondriaco</ex> her-<lb
                            type="inWord"/> kommen. Tales sunt<lb/> valde obnoxii muta-<lb
                            type="inWord"/> tioni, v. so hat er nach <lb/> Pensylvanien reisen
                        wollen <lb/> v. ist nichts drau&#223; worden<lb/> it<ex>em</ex> cum aliis. Dixit<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name> esse
                        antiquum &amp;<lb/> veterum suum amicum<lb/> sed se aversari ipsius<lb/>
                        dogma d. dependentia<lb/> filii &#224; patre.<lb/> Pastor Abresch dicebat
                        er<lb/> gehe den Separatisten in ihre Ver-<lb type="inWord"/> sammlungen, ob
                        sie schon ihm nicht in<lb/> die Kirche k&#228;men.<lb/> sagte es w&#228;re
                        besser so sie in<lb/> den Versammlungen sich auff&#252;hrten<lb/>
                        discurirten &#252;ber die materien<lb/> nicht in langen orationen v.
                        reden<lb/> da wegen diverser positionen<lb/> des gem&#252;ths, offt
                        leere<lb/> worte mit unterlauffen<lb/> m&#252;ssen. Et sane hoc est ex<lb/>
                        mente primae Ecclesiae, &amp;<lb/> Lutheri, der es al&#223; eine Confe-<lb
                            type="inWord"/> rentz haben wollen.<lb/> In meiner lunge stehts<lb/>
                        gut, aber im unterleib <lb/> e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> mesenterio
                        &amp;<lb/> hepate mag es zum<lb/> besten nicht stehen v. hin<lb/> v. her
                        obstructiones<lb/> seyn.</note> In infundibulo spannen &amp; mucus pulposus,
                    extern&#232; etl<ex>iche</ex> juckende<lb/> bl&#228;&#223;gen. it<ex>em</ex> in
                    lingua. Egessi flatus aliquot foetidos,<lb/> forte laxante alvium Helenite,<note
                        place="foot" resp="editor">Alantwein, Helanites</note> &amp; egessi faeces
                    sat mul-<lb type="inWord"/> tas luteas foetidas. Auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                    Frigent paululum<lb/> pedes. Manus &amp; caput calent.<lb/> Borborygm<ex>i</ex>
                    &amp; flatus nonnulli. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde.
                    Ructus.<lb/> Pitzeln in ano. Flatus. Pitzeln v. spannen in infundibulo ist<lb/>
                    meist linckerseits, et ibi secedit mucus paululum viscosus<lb/> &amp; lentus.
                    Ructus. klingen in aure sinistra. Oscitatio, knarren<lb/> in den ohren. Aurium
                    susurrus. Facies lucida, &amp; oculi sic satis.<lb/> Ructus multi, in fronte
                    vari nonnulli. Flatus. Pressio frontis non-<lb type="inWord"/> nulla, &amp;
                    scribenti oculorum. kitzeln in nare dextra. Sternutatio<lb/> ex nare sinistra
                    &amp; oscitatio subsequens. paululum somnolentus<lb/> sedens, quia levi Coryza
                    infestor. Etwas brennen, od<ex>er</ex> sodbrennen <lb/> bey dem auffsteigen in
                    dem Magen. In aure d<ex>extra</ex> susurrus interdum major.<lb/> Stanti am
                    fenster in etwas k&#252;hler <g>Luft</g> spannen im nacken lin-<lb type="inWord"
                    /> ckerseits. In scapul<ex>a</ex> sinistra spannen. Plane detumuit parotis
                        d<ex>extra.</ex><lb/> vespera edi butterbrodt v. &#228;damer starck
                    gesalzenen k&#228;se, bibi <g>aquam</g> v. <lb/> alantwein. Von dem wein kam mir
                    etwas in die <g>Luft</g>r&#246;hre, so r&#228;u-<lb type="inWord"/> sperte mich
                    offt. v. <hi rend="underline">kam vieler schleim</hi> ex faucibus et<lb/>
                    Larynge et bene habebam. <hi rend="underline">Arnica</hi> convenit affectibus
                        hemiple-<lb type="inWord"/> cticis &amp; apoplecticis &amp; paralytodeis in
                    quibus ipsa vomitum facit, <lb/> quem hisce in morbis ipsa Natura indicat,
                    adeoque <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippelius</name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note><lb/> in methodam suam recepit,
                    &amp; certe hoc mucum evacuendo<lb/> addit stimulum <g>ign</g>eo principio ut
                        <g>tartar</g>um vincat, et ex-<lb type="inWord"/> pellat, wie mir denn
                    darauff die backen roth wurden<lb/> v. ich starck schnauffte, dabey pedes
                    frigidi, manus &amp; caput<lb/> calent. das essen v. trincken hat mir sehr wohl
                    geschmeckt. Sp<ex>asmus</ex><lb/> puls<ex>atorius</ex> hinc inde. Dentes
                    paululum stupidi. Flatus. Inflante<lb/> vino florida facies &amp; oculi.
                    sternutatio ex nare d<ex>extra.</ex><lb/> Noctu bene dormivi.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Narrabat Kuster, s<ex>ein</ex>
                        schwager<lb/> Eberhard in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> siegen</name> ein kaufmann,<lb/>
                        der auf dem portrait so hier ist<lb/> ein tolles gesicht hat, sey von<lb/>
                        dem starcken bier in siegen, wo alles<lb/> schencke, v. jeder das beste
                        <lb/> bier zu haben sich befleisse, <lb/> v. M&#252;ssiggang zuweilen hy-<lb
                            type="inWord"/> pochondrisch, sonst gescheid,<lb/> thue allerlei
                        n&#228;rrische sachen,<lb/> laufe weg, habe in paro-<lb type="inWord"/>
                        xysmo hitze, si calor<lb/> cessat, etiam cessare ejus<lb/> malum. Lauffe
                        weg, offt<lb/> in der Nacht p schencke alles<lb/> weg so man ihm Geld lasse
                        p</note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-14">
                        <supplied>14.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>

                <pb facs="b0360.jpeg" n="360"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 14 Aug<ex>usti</ex><lb/> mane mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, pitzeln in nare d<ex>extra.</ex> Non adeo<lb/>
                    hilaris animus. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> extremorum frigus. Magna
                    nebula in<lb/>
                    <g>aere</g> est frigido satis. kopff etwas tumm. Flatus <g>sulphurei</g>
                    foetidi. oculi paululum<lb/> rigidi. Ructus, borbor<ex>ygmus</ex> Tormina, Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus. Egessi faeces luteas<lb/> subtenues sat multis
                    premendo, absque stimulo. Bibi Thee, nach dem <lb/> thee animus etwas munter.
                    Ructus nonnulli. Solvi schuhe zu flicken 4 <g>Kreuzer</g><lb/> der schuster so
                    ein frommer Mann schickte 2 <g>Kreuzer</g> wieder, aber ich schenckte<lb/> sie
                    seinem Kinde. Ascendit nebula v. vielleicht regnet er den <lb/> abend wieder
                    etwas herunter. Extrema frigida. flatus.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">4 <g>Kreuzer.</g></hi><lb/> Nebula ascendit et
                        galli<lb/> canunt, etwas helle,<lb/> v. doch wolkig etwas. Flat<lb/>
                        Eurus.<lb/> Nebula accidit &amp; dissi-<lb type="inWord"/> parit Eurus
                        vapores.<lb/> et sic bona tempestas.</note><lb/> Bin ich aufgeweckt, lasse
                    ich geld laufen v. frage nicht darnach, aber so noch<lb/> finster bin,
                    entr&#252;ste mich &#252;ber alles, da&#223; ich es nicht besitze, quod alias
                        ani-<lb type="inWord"/> mo hilari generoso sperno contemtu, in dem ich
                    obschon mehr be-<lb type="inWord"/> sitze in meinem hellen v. heitern
                    Gem&#252;the. Tenebricosus bin scheu, nil audeo<lb/> Heiter unterstehe mich fast alles.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Vom</fw>
                </p>
                <pb facs="b0361.jpeg" n="361"/>
                <note2>(Seite 361) </note2>
                <p>Vom <hi rend="underline">Fliegenstich</hi> bleibt nach dem gestrigen jucken in
                    manu laeva<lb/> in dorso nichts &#252;brig detumescente manu eo in loco,
                    al&#223; ein kl<ex>eines</ex><lb/> weises bl&#228;sgen, so juckt, v. ohne
                    Zweifel von der herunter gestrichenen<lb/> fliege den Stachel in sich hat. Ist
                    aber hart.<lb/> Bryonia Dr. Sprutt in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">offenbach</name> Hydropicos sanavit
                    subinde.<lb/> Non provenit bryonia hic, ist zu kalt.<lb/> Horripilatio omnium
                    extremorum, oculi lucidi.<lb/> Adibam Holtzklau,<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Eberhard Holzklau (1673&#8211;1740), Bankier in Berleburg </note>
                    hic dicebat da&#223; er al&#223; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457">Seebach</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christoph Seebach (ca.1675&#8211;1745), Prediger in
                        Schwarzenau und Berleburg </note> der sonst gelehrt<lb/> v. sehr fromm ist,
                    von der lehre de filii subordinatione &#246;ffentl<ex>ich</ex> gelehrt<lb/> v.
                    alle andere verflucht, sich nicht mehr erbauet gefunden, v. au&#223; den<lb/>
                    Versammlungen geblieben sey. Man solle von rechtswegen schon &#252;ber die <lb/>
                    Sachen hinau&#223; seyn, aber er habe noch besondere h&#246;hen in sich,
                    wolle<lb/> den andern nicht zu Fu&#223;e fallen sondern sie sollten es ihm thun.
                    Ein solcher<lb/> alter Christ solte gegen solche dinge todt v. f&#252;hllo&#223;
                    seyn uti <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037614151">Angelus<lb/>
                        Silesius</name><note place="foot" resp="editor">Johannes Scheffler od.
                        Angelus Silesius (1624&#8211;1677), Theologe, Dichter und Arzt </note>
                    vult.<lb/> D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach </note> male agere da&#223; er immer so laufe v. reise v. frau v.
                    kinder<lb/> im stich lasse. Ein lediger m&#246;ge es wohl thun.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Reich ist in prognosticis<lb/> alzeit
                        gleich apert, v.<lb/> sagt alles gleich herau&#223;.<lb/> Heserin post
                        puerperium <lb/> felix dicebat, non <lb/> supervicturum, wolte<lb/> ihn
                        nicht mehr haben v. sehen, <lb/> starb in etl<ex>ichen</ex> tagen <lb/>
                        darauff.</note><lb/> Dixit da&#223; s<ex>eine</ex> verstorbene Tochter in
                    qua nimia pulmonum laxitas et <lb/>
                    <g>mens</g>ium defectus gewesen, vitio hereditario ex matri, bey der es doch
                        ge-<lb type="inWord"/> w&#228;hrt usque ad annum 50, gebrauchte <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippels</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note>
                    <g>Tincturam</g>
                    <g>vener</g>is c<ex>um</ex> bals<ex>amo</ex> peruv<ex>iano</ex> cum <lb/>
                        liqu<ex>ore</ex> styptico, habe aber alles nichts geholffen.<lb/>
                        It<ex>em</ex> braucht s<ex>ein</ex> jetziger Sohn zuweilen die
                        <g>Tinctura</g>
                    <g>vener</g>is, hat aber hitze drauff. #<note place="margin-right" resp="author"
                        > # &#224; meridie post cibum <lb/> sumtum semper ei calor.<lb/> Mane
                        postquam<lb/> surrexit rejicit mul-<lb type="inWord"/> tam ex pulmonibus
                            im-<lb type="inWord"/> puritatem pituitosam,<lb/> &amp; non habet
                        bene.<lb/> Facies pallida, corpus<lb/> consumitur.</note> Ein Kind von ihm
                    ehedem bekam einen buckel, und ward <lb/> blind, je mehr der buckel zunahm, erat
                    mucositas &amp; rha-<lb type="inWord"/> chitis cert&#232;, jemehr nahm blindheit
                    v. tummheit zu, v. ward<lb/> es endl<ex>ich</ex> so tumm al&#223; ein stock,
                    ohne alle Vernunfft. H. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119153807"
                            >v<ex>on</ex> Ploen-<lb type="inWord"/> nies</name><note place="foot"
                        resp="editor">Erich Philipp von Ploennies (1672&#8211;1751), Baumeister,
                        Mathematiker, Kartograph, medizinisch-alchemistischer Berater des Landgrafen
                        von Hessen-Darmstadt </note> ordinirte s<ex>ein</ex> astrum <g>sol</g>is, p
                    alia medicamenta solten wunder thun,<lb/> alte jung machen p that alles
                    nichts.<lb/> Bibi Thee apud Holtzklau, secuta Tormina fuere, &amp; flatus
                        foeti-<lb type="inWord"/> di, pedes frigent, ob ocul<ex>os</ex>
                        nebul<ex>ae.</ex>
                    <g>Oculi</g> clari, sed paululum premunt. <lb/> Calent manus. Non lucidus animus
                    est. Ructus multi. oscitatio. Pandicul<ex>atio.</ex><lb/> Holtzklau vidit
                    da&#223; Raths Lingelsheim in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4026070-7">Heringen</name> morbus hectica <lb/>
                    pulmonalis gewesen, war sonst ein gutth&#228;tiger Mann, uxor ejus asse<lb/>
                    alles mit ihm, auch so er s<ex>einen</ex> Speichel offt mit miscirt hatte, <lb/>
                    hatte sonst ad phthisin keine inclination, aber der genaue Um-<lb type="inWord"
                    /> gang machte da&#223; sie &#189; jahr nach ihm eodem morbo verstarb.<lb/>
                    Sonst kan durch Eckel es wohl geschehen, sie eckelte aber vor ihm<lb/> gantz
                    nicht im geringsten. <lb/> Pressio frontis, Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    pulposus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde. e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> in clavicul<ex>a</ex> sinistra.<lb/> Dippeliana
                        m<ex>e</ex>d<ex>icamen</ex>ta adhibuit mortua filia Holtzklavii 2 tage
                    das<lb/> saure Elix<ex>ir</ex> den 3ten die <g>tinctura</g>
                    <g>vener</g>is balsamicam, sed omnia in cessione, <lb/> nachher zur letzte
                    adhibirte sie das oben besagte, die <g>tinctura</g>
                    <g>verner</g>is cum<lb/> liqu<ex>ore</ex> stypt<ex>ico</ex> that nichts.
                    Arbitrabatur Carl &amp; C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> da&#223; nicht<lb/> eine
                        ordentl<ex>iche</ex> F&#228;rbung sondern nur schlaffheit der lungen da
                        w&#228;re.<note place="margin-right" resp="author"> Dippel ni fallor retulit
                        <lb/> mihi Holtzklau filiam<lb/> obiisse, repulsa scabie,<lb/> phthisi, per
                        pharmacopolam.<lb/> obiit certe referente<lb/> Dippelio Ulcere pulmo-<lb
                            type="inWord"/> num et verum pus <lb/> rejecit. uti et id<lb/> ipsum jam
                        eodem mo-<lb type="inWord"/> do rejicit filius, eo <lb/> citius obiturus,
                        quo est<lb/> impatientior et natu-<lb type="inWord"/> ra alacrior filia.
                        Iisdem<lb/> jam uti C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> loquitur<lb/> laborat
                        jam febribus errati-<lb type="inWord"/> cis, nach dem essen gleich
                        grose<lb/> hitze; pus ex pulmonibus,<lb/> resorbetur in sanguinem,<lb/> v.
                        die Natur arbeitet<lb/> sodann dargegen.</note> Auf dem schlechten boden
                        it<ex>em</ex> zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >schwartzenau,</name>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">berlenburg</name> p
                    wachsen die Kar-<lb type="inWord"/> toffeln sehr sch&#246;n v. gern.
                        Fl<ex>ore</ex>
                    <del>pu</del> rubello &amp; radice, &amp; <lb/> radici alba &amp; fl<ex>ore</ex>
                    albo. der schlechte boden ist im wittgensteinischen,<lb/> zwischen Berlenburg v.
                    schwartzenau ostwerts von berlenburg au&#223;.<lb/> Meridie edi Eyersuppe,
                    Sch&#246;psen fleisch mit hammels-M&#246;ren, oder <lb/> Pastinac-wurtzeln,
                    butterbrodt v. k&#228;se. bibi 1 schopfen alantwein<lb/> v. <g>Wasser.</g>
                    Egessi cum ascendi in montem hinter D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carlen</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg </note> hau&#223; oder<lb/> der M&#252;ntze ostwerts od<ex>er</ex>
                    Nordost, ventre pleno, motibus vigentibus, <lb/> &amp; flatibus, faeces
                        obscure<add resp="author" place="above">pallide</add> luteas, vel &amp; ex
                    luteo albas subspiss<ex>as</ex><lb/> multas, extrema frigebant. Postea decurrens
                    in montibus sudavi, <lb/> war warm v. <g>Sonnen</g>schein, flante Euro.<lb/> In
                    montibus nach Nordost v. Norden inveni genistam majorem cum semine<lb/>
                    &amp;<lb/></p>
                <pb facs="b0362.jpeg" n="362"/>
                <note2>(Seite 362) </note2>
                <p>floribus, Hypericum quod in montibus caps<ex>ulis</ex> seminalibus habet
                    multam<lb/> resinam est vulgare, sed hoc noto propter usum. Lil<ex>ium</ex>
                        Convall<ex>ium</ex> Eri-<lb type="inWord"/> cam vulgarem fl<ex>ore</ex>
                    rubro, &amp; semel fl<ex>ore</ex> albo. Scorodoniam<lb/> Myrtillum
                        vulg<ex>arem</ex> sed non mit rothen beeren wie gestern. Rubrum<lb/> batum
                    brombeeren &amp; ideaeam hindbeeren, quae baccas habet ma-<lb type="inWord"/>
                    turas quas edi, brombeeren noch nicht reiff. Multum hic<lb/> est &amp; jam
                    floret symphytum petraeum.<note place="foot" resp="editor">
                        Gottheilbraunelle</note>Carduus palustris datur<lb/> fl<ex>ore</ex>
                    <del>albo &amp;</del> rubro &amp; ex rubro albo seu rubello.<note
                        place="margin-left" resp="author"> in pratis udis est quoque<lb/> bistorta. <lb/>
                        <hi rend="underline">Tormentilla</hi> est in mon-<lb type="inWord"/> tibus
                        multa fl<ex>ore</ex> luteo. </note> Multum<lb/> sudavi &amp; paululum lassus
                    evasi. oculi postea sedenti paululum<lb/> rigidi &amp; scribenti, jam evacuatio
                    facta est, per sudorem,<lb/>
                    <hi rend="underline">ideo jam statim non est bonum sedere propendente
                        capite,</hi><lb/> sed expectare donec roboratum est corpus, gleichwie es
                    nicht gut<lb/> ist post haemorrhagias arbeit thun so die augen starck an-<lb
                        type="inWord"/> greiffen, da sie <hi rend="underline">noch schwach</hi>
                    sind. Lucidi oculi.<lb/> Ibam ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">Haug</name> bibliopegum;<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Haug (1690&#8211;1756), Buchbinder
                        und Verleger in Berleburg, j&#252;ngerer Bruder des Theologen Johann
                        Friedrich Haug </note> Ad eundem veniebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dip-<lb type="inWord"
                        />pelius.</name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> Nachdem er eine Pfeiffe taback
                    geraucht, ging er mit<lb/> mir nach denen h&#228;mmern zu. Narrabat mihi
                    da&#223; bey Pastor<lb/> Abresch<note place="foot" resp="editor"> Wilhelm
                        Abresch (1671&#8211;1743), Pfarrer in Raumland und Berleburg </note> der
                    kein medicament mehr vertragen k&#246;nnen, al&#223; ein hypochondri-<lb
                        type="inWord"/> acus, allein sein elixir acidum polychrestum gute
                    dienste<lb/> gethan v. ihn nechst Gott restituirt. Er sey ein guter Mann, <lb/>
                    einf&#228;ltig, v. von gutem Willen. Dixi ei ipsum dixisse, da&#223; <lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt </note> sein sehr guter Freund, aber da&#223; er nicht in allem
                    mit<lb/> seiner Meynung de Deitate servatoris harmonire.<note
                        place="margin-left" resp="author"> # Respondebam abreschio: es<lb/> sey
                        richtig die Meynung sey<lb/> nicht vor alle. Abresch <lb/> sahe unter sich,
                        confundebatur,<lb/> v. dachte du bist auch einer<lb/> von denen. Ridebat
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        <lb/> da&#223; ich ihn so bekommen.</note> Ait Dip-<lb type="inWord"/>
                    pelius sie f&#252;rchteten sich so sehr vor denen Meynungen, da sie<lb/> sonst
                    die &#228;rgste practische S&#252;nden ohngestrafft dulten k&#246;n-<lb
                        type="inWord"/>ten. Die Meynungen machen nichts, aber sie seyen daran
                    gew&#246;hnt<lb/> Ketzereyen zu machen; Aliis miratur Abresch Dippelii
                    magnum<lb/> intellectum, fer&#232; non assequendum.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Cum me inveniret Dippelius<lb/> apud Haug, dicebat<lb/> wir
                        hatten immer einerl<ex>ei</ex><lb/> Meynung v. propos<ex>ition</ex>.<lb/>
                        Veniebam ad Haug &amp;<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> veniens dicebat,
                        <lb/> wir h&#228;tten einerley <lb/> Sinn, war aufgeweckt<lb/> v.
                        gleichg&#252;ltig im Ge-<lb type="inWord"/> m&#252;th, v. ich auch, <lb/> v.
                        daher merckte<lb/> auff alles was er<lb/> sagte, wohl. Er<lb/> war sehr
                        hertzlich <lb/> v. ich auch, liberri-<lb type="inWord"/> mus animo.
                        Male<lb/> agere <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457"
                            >Seebachium,</name> der<lb/> sonst einen guten Vortrag <lb/> habe,
                        da&#223; er die mey-<lb type="inWord"/> nung de deitate <g>Chri</g>sti<lb/>
                        so sehr urgire.</note> Dicebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> esse
                    proprium<lb/> herbae Hyperici da&#223; sie ex calore fl<ex>ore</ex> luteo
                    balsamum pur-<lb type="inWord"/> pureum gebe, so vortreffl<ex>ich</ex> ad
                    vulnera; v. sonderl<ex>ich</ex> glaube er<lb/> da&#223; es gut, si cum
                        <g>spiritu vini</g>
                    <g>aci</g>do <g>vitrio</g>lico roborato extrahatur<lb/> Radicem, imo &amp;
                    herbam <hi rend="underline">Amaro dulcis</hi> ad calculum<lb/> s<ex>ive</ex>
                    Lithiasin in Batavia publice vendi, die weiber haben<lb/> von der Wurtzel v. von
                    dem Kraut ordentl<ex>ich</ex> gantze B&#252;sche<lb/> feil ad Lithiasin &amp;
                    alios morbos, auf dem Marckt.<note place="margin-left" resp="author"> sonderlich
                        die capsulae<lb/> seminales spargere<lb/> odorem <del>the</del> terebin-<lb
                            type="inWord"/> thinaceum.</note><lb/> Adstipulabatur sententiae meae,
                    cum dicebam, Hospitem me-<lb type="inWord"/> um <hi rend="underline"
                        >Kusterum</hi> bonum fuisse <hi rend="underline">sub Rectore,</hi> den <hi
                        rend="underline">lehrherrn,</hi> sed<lb/> ipsum Dominum extra orbitam
                    vagari, schweiffe vor sich<lb/> au&#223;, v. gehe fast keinen abend
                    n&#252;chtern schlafen.<note place="margin-left" resp="author"> Holtzklau
                        dicebat<lb/> habere uti et ejus<lb/> mortuam sororem ulcos<lb/>
                        pulmonum.<lb/> K&#252;ster ist in der Lotterie zu <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name><lb/>
                        gl&#252;cklich gewesen, so l&#228;sst es auf-<lb type="inWord"/>
                        gehen.</note>
                    <hi rend="underline">Ad-</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">spiciebat me</hi> cum dicebam ich machte mir au&#223; dem
                    Geldt<lb/> nichts, v. hette offt in th&#252;ringen manchem armen geholffen,
                    <lb/> v. ihm alles geschenckt, v. sey etiam in desperatis morbis<lb/> niemals
                        ungl&#252;ckl<ex>ich</ex> gewe&#223;en. e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> in
                    rustica hemi ple-<lb type="inWord"/> ctica. pp cert&#232; hic fuit Dei digitus.
                    Excitatur aegro-<lb type="inWord"/> torum pauperum anima, dum eis operam nostram
                        spontane-<lb type="inWord"/> am pollicemur, eriguntur animo, &amp;
                    confidentia in<lb/> illis erga nos nascitur &amp; medicamenta nostra optatum
                    nanciscuntur<lb/> finem.<note place="margin-left" resp="author"> Nostro tempore
                        kommen sehr<lb/> gute Historische B&#252;cher<lb/> herau&#223;, suecis ac
                        alias,<lb/> v. die scriptores Juris publici<lb/> sagen ihren herrn offt die
                        wahrheit.<lb/> Ein <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120517892"
                            >Jablonsky</name> edidit in<lb/> Germanicum Taciti Germaniam, <lb/> ist
                        sch&#246;n, v. die noten behertzt v.<lb/> aufrichtig. In China<lb/> ist der
                        keyser souverain, aber<lb/> die Mandarins so um ihn<lb/> sind schreiben alle
                        minima<lb/> auf, so er thut, noctu &amp; die<lb/> v. nach ihrem todt wirds
                        alles <lb/> publicirt v. das facit gemacht<lb/> ob sie wohl oder &#252;bel
                        regirt.<lb/> Das h&#228;lt manche von ihnen<lb/> noch von sottises v.
                            ungerechtig-<lb type="inWord"/> keit ab, da&#223; sie nach dem<lb/> Todt
                        keinen b&#246;sen nahmen haben wollen.<lb/>
                        <add resp="author" place="lower margin"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                            saepe rogatus est politicos quid sit dominum eminens, quid ratio
                            status<lb/> sey non entia. Alles nach gefallen thun, ohne salutem omnium
                            zu<lb/> respiciren ist es nicht. Competit Deo soli eminentem esse,
                            quippe qui non nisi<lb/> bona agit. Diabolus et mali Principes ideo non
                            sunt Domini eminentes.</add></note>
                    <fw type="catch" place="bottom">Gieng</fw>
                </p>
                <pb facs="b0363.jpeg" n="363"/>
                <note2>(Seite 363) </note2>
                <p>Gieng mit <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippelio</name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> im Grafen Garten spatziren,
                    seni<lb/> aegroto cum daret aliquid Dippelius dabam X <g>Kreuzer.</g><note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">X <g>Kreuzer.</g></hi><lb/> dabat C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> XX <g>Kreuzer.</g></note> Hatte<lb/> herniam |: est vir
                    60 et ultra annorum :| lateris olim<lb/> increbruit, hydrocelen, <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Francofurti</name> per
                    Corberum, <unclear>pxnxtum</unclear> est <lb/> restitutus. Sein bruch hatte
                    schnell zugenommen,<note place="margin-right" resp="author"> war lang vor
                        dem<lb/> gar dick,</note> v. ward<lb/> also in VI wochen schnell curirt, in
                    aliis ubi crassior<lb/> &amp; lentius succedit hernia, difficilior est
                    curatu,<lb/> et post operationem facile scrotum denuo impletur aqua,<lb/> sed in
                    hoc cui scrotum aqua cito impletum ita sese res<lb/> non habuit.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Dr. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1052509002">Gladbach</name>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123887089">von der <lb/>
                            Lahr</name> v. chirurgus <lb/> Weber haben diesen<lb/> Mann curirt
                        v.<lb/> restituirt. War<lb/> schnell gros worden,<lb/> lang v. etwan 3<lb/>
                        Zoll dick. <lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> versteht chirurgica<lb/>
                        nicht, meynte, bey der opera-<lb type="inWord"/> tione des hydroceles<lb/>
                        m&#252;sse testiculus weg,<lb/> sed ego dicebam in<lb/> veterae operandi
                            meth-<lb type="inWord"/> odo semper fere esse<lb/> exscissum, novae
                            meth-<lb type="inWord"/> odo ver&#242;, &amp; quidem<lb/>
                            sonderl<ex>ich</ex> in hac her-<lb type="inWord"/> nia punctura sola
                        <lb/> esse opus, v. weiter<lb/> nichts. Tacebat v.<lb/> nahm es an.<lb/> Cum
                        ei narrarem de Patre<lb/> meo der propter viel essen<lb/> sey duplici hernia
                            affe-<lb type="inWord"/> ctus gewesen. Dicebat <lb/> &amp; fibrae reddi
                        aetate<lb/> fragiles, wie denn<lb/> die beine offt gantz<lb/> morsch
                        w&#252;rden in nonnul-<lb type="inWord"/> lis.<lb/> Gramen dari
                        ossifragum<lb/> in Norwegia ver&#232;; et <lb/> mechanicos hoc non
                        posse<lb/> enodare.</note> Hypericum caule 4 angul<ex>is</ex>, &amp; ubi
                    umbroso in loco crescit,<lb/> potentius esse videtur viribus atque id quod folia
                    bina ex<lb/> adverso posita profert, utpote tota substantia majus.<lb/>
                    <hi rend="underline">Bardanam</hi> s<ex>ive</ex> Lappam majorem inveni oben am
                        schlo&#223;-<lb type="inWord"/> Garten am thor nach S&#252;d-osten. sed <hi
                        rend="underline">fl<ex>ore</ex> albo</hi> &amp;<lb/> miratus sum Capitula
                    floris fuere tomentosa.<lb/> Hortulanus horti comitis dicebat florem Solis se
                    non am-<lb type="inWord"/> plius flectere adversus solem, postquam flos est
                    nactum <lb/> caulem lignosum. Aber im Anfang wohl, quod et alii<lb/> flores
                    faciunt. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat omnes flores &amp; arbores
                        attra-<lb type="inWord"/> here virtutes et robur ex sole oriente &amp;
                    meridiano<lb/> ideoque sese ad eum flectere et eum tamquam suum Deum ad-<lb
                        type="inWord"/> orare, utinam &amp; nos ita Deum nostrum supremum <lb/>
                    omnium artificem adoraremus! &#242; quam felices<lb/> essemus in his
                    <g>terr</g>is, &amp; in quam paradisiaco statu!<lb/>
                    <hi rend="underline">C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> postea mirabilia
                        narrabat,</hi> n<ex>empe</ex> se in sua febri<lb/>
                    <hi rend="underline">tertiana</hi> quam in Batavia aliquoties uti &amp; in
                        Ger-<lb type="inWord"/> mania esset expertus, experientia praegnanti
                    adactum,<lb/> sese ante accessum febris et sub ipsa febre fuisse<lb/>
                    <hi rend="underline">quasi in statu paradisiaco,</hi> quando affuit frigus,<lb/>
                    v. so er nicht bald getruncken, dann alzeit sey mit<lb/> dem frost ein starcker
                    durst verkn&#252;pfft gewe&#223;en, <lb/> habe er sich lange in hoc statu felici
                    erhalten k&#246;nnen,<lb/> quod aliis in hac febri plurimis contrarium
                    evenit,<lb/> habe er aber getruncken, so sey es au&#223; gewesen. Usum<lb/> se
                    esse, weil er das fieber gantz m&#252;de gewesen absur-<lb type="inWord"/> do
                    modo Cortice Jesuitico |: per quos omne malum in or-<lb type="inWord"/> bem
                    inventum :| s<ex>ive</ex> China chinae, et expertum, da&#223; er sehr<lb/>
                    groses reisen in schultern<add resp="author" place="above">o. Achseln</add> so
                    ihm unertr&#228;gl<ex>ich</ex> gewesen v. oede-<lb type="inWord"/> mata pedum
                    bekommen, ad hibuisse postea<add resp="author" place="above"> gleich
                        darauff</add> opium, so<lb/> zwar ex tempore die dolores lenirt, aber so,
                    da&#223;<lb/> sie den folgenden Tag duplo auctiores wieder gekommen.<lb/> Er hat
                    also nicht unrecht geschlossen da&#223; beyde Medicinen<lb/>
                    <hi rend="underline">Chinam</hi> &amp; <hi rend="underline">opium</hi> esse
                    venena hoc in morbo.<lb/> Sein fieber ist nochmals hoc in morbo per avanture
                    curirt<lb/> worden, da er auf dem Guth bey <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4074118-7">leyden</name> so er gekaufft,<lb/>
                    seiner hau&#223;h&#228;lterin gesagt er wolle Rei&#223; mit Milch gekocht<lb/>
                    essen; <lb/>
                </p>
                <pb facs="b0364.jpeg" n="364"/>
                <note2>(Seite 364) </note2>
                <p>Es muste sich aber ohne Zweifel in dem Camin spinnen verkrochen haben,<lb/> so,
                    da&#223; eine vom Rauch in das essen gefallen, so die
                    hau&#223;h&#228;lterin<lb/> nicht regardirt. Mann sch&#246;pffte ihm uti jubebat
                    ein kumpgen au&#223;, v. so asse er<lb/> vor sich, v. die andere auch davon.
                    Unter dem essen bekommt er einen klumpen<lb/> in den Mund, meynt es sey
                    geballter Rei&#223;, der dicke klumpen geht zwar <lb/> hin unter, aber die haut
                    v. f&#252;sse wollen nicht, sind z&#228;he. Videns wars eine<lb/> Spinne. Er
                    dachte ists gifft, v. du solt sterben, wohl gut, so hats Gott gethan,<lb/> wil
                    er nicht haben ut moriaris, so kan dir auch gifft nicht schaden. Es kam ihm
                    gleich<lb/> ein frost, v. er meynte al&#223; solte s<ex>ein</ex> fieber
                    wiederkommen, v. ihn drauff<lb/> verlassen, v. er meynte wie sonst immer, ante
                    febris, er w&#228;re im Para-<lb type="inWord"/> die&#223;, <hi rend="underline"
                        >fing an 36 gantze stunden zu schwitzen</hi> ohne aufh&#246;ren, v.
                    damit<lb/> war sein fieber, sein schmertz in schultern, schwulst v. alles
                        weg.<note place="margin-right" resp="author"> Coelum stellatum<lb/> est.
                        <lb/> Dippel <del>rauchte</del> tranck zu dem<lb/> tabak alantwein.<lb/>
                        Dippel rauchte 3 <lb/> Pfeiffen Croll taback,<lb/> setzte ihm wie er be-<lb
                            type="inWord"/> liebte alantwein<lb/> pur vor, bibebam<lb/> 1 Maa&#223;.
                        ob er schon<lb/> von schlechter extraction<lb/> t<ex>ame</ex>n fit per
                            coctio-<lb type="inWord"/> nem vinum bo-<lb type="inWord"/> num; uti
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> affirmabat. Er<lb/> schmeckte ihm
                        wohl.<lb/> Mihi caput pau-<lb type="inWord"/> lul<ex>um</ex>
                        calefaciebat,<lb/> aurium susurrus.<lb/> Relaxatus animus.<lb/> sedenti in
                        mensa<lb/> extrema sonderl<ex>ich</ex><lb/> pedes paululum <lb/> frigent,
                        &amp; sudo cum<lb/> ructibus vexatur.<lb/>
                        <add resp="author" place="lower margin"> oscitatio multa, &amp; sputum.<lb/>
                            scribebam vespera ad hac horam.</add><lb/> (S. 364 lR) Dippel war des
                        fiebers<lb/> m&#252;de v. griff es gantz<lb/> absurd an.<lb/> Alias in
                        Batavia per<lb/> melones curavit febrem<lb/> ardentem et diarrhoe-<lb
                            type="inWord"/> am.<lb/> War lo&#223; von Tertiana ein<lb/> mal aber
                        durch alzu<lb/> vieles essen machte er es<lb/> wiederkommen, der
                        appetit<lb/> war zu gro&#223;, nach dem hitzigen<lb/> fieber v. da er zu
                        viel<lb/> asse kam <g>tert</g>iana,<lb/> Haec duplex fiebat, <lb/>
                            it<ex>em</ex> 4tana emergebat<lb/> et mal&#232; C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> habebat.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sagte <hi
                            rend="underline">das opium v. </hi>
                        <lb/>
                        <hi rend="underline">china</hi> w&#228;ren in der medicin<lb/> was das <hi
                            rend="underline">meritum Christi</hi>
                        <lb/>
                        <hi rend="underline">v. der glaube,</hi> ohne die<lb/> S&#252;nde zu
                        t&#246;dten in der<lb/> Theologie, sey cura pal-<lb type="inWord"/> liativa
                        v. das malum <lb/> werde, nachdem die medi-<lb type="inWord"/> cin einen
                        augenblick<lb/> geholffen, duplo v. tri-<lb type="inWord"/> plo pejus,
                            od<ex>er</ex> bringe<lb/> gar den todt.<lb/> Medicos invidos esse
                        stultos<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat, es solle jeder den
                        <lb/> andern aufs beste excusiren,<lb/> damit sie ihre kunst selbst<lb/>
                        nicht prostituiren. <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                            >Francofurti</name> da die g&#228;nge<lb/> bezahlt werden, miseros
                        esse,<lb/> partie-G&#228;nger verlaufen alle<lb/> ihre Zeit. Ipse
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> non appro-<lb type="inWord"/>
                        babat.<lb/> Rationem nostram in rebus<lb/> agendis nos confundere<lb/> magis
                        quam extricare;<lb/> und Gott m&#252;sste man sich<lb/> unsichtbarer weise
                        leiten<lb/> lassen auch offt gegen<lb/> die Vernunft, so gehe es<lb/>
                        gut.<lb/> Dippelio hat man viel<lb/> schimpff angethan aber<lb/> endlich hat
                        man ihn <lb/> mit vielem respect<lb/> wieder holen v. alle<lb/> Ehre
                        bezeigen m&#252;ssen.<lb/> Hic dei digitus, Gott <lb/> f&#252;hrts alles
                        herrlich<lb/> hinau&#223;, sein Rath<lb/> ist wunderbar.<lb/> In allen
                            s<ex>einen</ex> leyden ist<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex>
                        Gem&#252;the gantz<lb/> ruhig v. stille gewesen.<lb/> Et hoc confudit
                            mili-<lb type="inWord"/> tes sui custodes &amp;<lb/> omnes
                        adstantes.<lb/> Dippel hatte heute bey mir<lb/> einen rechten Zug, was
                        gutes<lb/> zu reden da statim intel-<lb type="inWord"/> ligebam.<lb/>
                        Dicebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> nonnullos in <lb/> hyperico unten
                        quaerere eine<lb/> rothe beere wie scharlach <lb/> solle sie f&#228;rben uti
                        <lb/> &amp; datur in polygonu.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippels</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> avantures im Norden sind
                    besonder gewesen, v. sagte ich so C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> solte
                    eine politique v. ethique schreiben w&#252;rde was bessers, v.
                    vortreffliche<lb/> exempla herau&#223; kommen virtutum &amp; vitiorum, strafe v.
                    belohnung Gottes pp<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat Gott habe ihn
                    alzeit sonderbar gef&#252;hrt, ja so nahe gehalten,<lb/> da&#223; er ihm nicht
                    entlaufen k&#246;nnen, ja gleichsam gezwungen zu dem v. dem<lb/> guten so immer
                    am Ende herrlich gelaufen, obschon principium schlecht <lb/> schien. that er
                    einmal was nach der Vernunfft vorschrifft, v. nicht in dem<lb/> blinden, so
                    gerieth es &#252;bel, geschahe doch sehr selten. In schweden v. d&#228;-<lb
                        type="inWord"/> nemarck sahen alle, da&#223; er der kl&#252;gste kopff von
                    der welt, der ihnen allen<lb/> R&#228;tzel vorlegen konte, es wunderte sie aber
                    sehr, da&#223; ein so kluger kopff,<lb/> solche dinge unternahm die sich mit
                    ihrer Vernunfft nicht reimten, v. doch<lb/> so getrost dabey war; alles di&#223;
                    war auch bey den schweden, die von C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> so sehr
                    erweckt worden, ein motif, da sie sahen da&#223; die dinge so laufen, <lb/>
                    da&#223; sie dachten es m&#252;sse was sehr &#252;berzeugendes um die wahrheit
                    seyn,<lb/> v. mache fest v. best&#228;ndig, v. fielen ihm alle bey. Selbst leute
                    so C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> nie gesehen wurden vor ihn gelenckt zu
                    bitten, auch feinde per se conci-<lb type="inWord"/> liirt, deo dante, da&#223;
                    sie ihm musten freundschafft erweisen. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120175134">Conradi</name>
                    <note place="foot" resp="editor">Georg Johann Conradi (1679&#8211;1747),
                        Geistlicher, ab 1720 Hofprediger in Kopenhagen </note> der<lb/> hofprediger
                    brachte C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> vor al&#223; die gewesene <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/130031151">gr&#228;fin von
                        Reventlau,</name><note place="foot" resp="editor">Anna Sophie von Reventlow
                        (1693&#8211;1743), die K&#246;nig Friedrich IV. von D&#228;nemark und
                        Norwegen (1671&#8211;1730) 1721 heiratete, nachdem die beiden bereits seit
                        1712 eine morganatische Ehe gef&#252;hrt hatten.</note>nun<lb/> K&#246;nigin
                    in kindsn&#246;then sehr viel litte, sagte sie k&#246;nne nicht
                        gl&#252;ckl<ex>ich</ex> seyn,<lb/> wo sie diesen unschuldigen Mann nicht los
                    bethe, so sie auch hernach that, ja er<lb/> brachte es auch dahin da&#223; sie
                    al&#223; K&#246;nigin vor dem gantzen hoff abbitte that.<lb/> C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> war im traum vorher, v. fast alle s<ex>eine</ex> lebtag
                    schon, alles gezeigt <lb/> worden, was ihm begegnen w&#252;rde, v. wagte es
                    sicher drauff lo&#223;, da er <lb/> wuste da&#223; er bonam causam hatte, v.
                    sodann auf Gott das &#252;brige wagte.<lb/> Es tr&#228;umte ihm einmal er stehe
                    auf einem Platz, v. kommen da allerley<lb/> wilde Thiere auf ihn wie ex
                    peripheria ad centrum, lo&#223;. Er war erschro-<lb type="inWord"/> cken,
                    retirirte sich, v. kam an ein breites <g>Wasser</g>, weiter war nichts da.
                    Doch<lb/> al&#223; er genau sahe, so fand er im <g>Wasser</g> einen murum
                    angustum et proruptum<lb/> eine Mauer, dar&#252;ber er mit lebensgefahr nicht
                    gehen k&#246;nne, tristis desuper au-<lb type="inWord"/> diebat vocem: <hi
                        rend="underline">Thue die Augen zu, so bist du gleich dr&#252;ben.</hi> Er
                    thats,<lb/> raisonnirte nicht mehr, und in etl<ex>ichen</ex> schritten war er
                    quod ipsi valde mi-<lb type="inWord"/> rum videbatur, gleich dr&#252;ben; so ihm
                    viel nachdencken gemacht, v. Gott<lb/> im duncklen folgen gelehrt.<lb/> Nach
                    seiner Erledigung od<ex>er</ex> Relaxation cajolierte ihn die
                    Reventlauische<lb/> partie gar sehr, die da alles wieder wolte gut machen, v.
                    sich sehr excusirte.<lb/> Dagegen war es des <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11897436X">CronPrintzens</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christian VI. von D&#228;nemark und Norwegen
                        (1699&#8211;1746), von 1730&#8211;1746 K&#246;nig von D&#228;nemark und
                        Norwegen sowie Herzog von Schleswig und Holstein und Graf von Oldenburg und
                        Delmenhorst </note> partie sehr leyd, der ihm sonst von hertzen
                    geneigt,<lb/> vor ihn gebethen, auch ihm in s<ex>ein</ex> diversorium alzeit
                    wein schickte, da&#223; er schon<lb/> losgekommen, al&#223; der ihn post obitum
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119546256">Regis,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Friedrich IV. von D&#228;nemark und Norwegen
                        (1671&#8211;1730), von 1699&#8211;1730 K&#246;nig von D&#228;nemark und
                        Norwegen sowie Herzog von Schleswig und Holstein </note>da <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11645718X">Reventlau,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Christian Detlev Graf von Reventlow
                        (1671&#8211;1738), k&#246;niglich-d&#228;nischer und kaiserlicher General,
                        ab 1713 k&#246;niglich-d&#228;nischer Pr&#228;sident in Altona</note>Comes,
                    cassirt worden,<lb/> gegen diese partie zur Rache brauchen wolte. Sed
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> generosus erat<lb/> non vindex, lie&#223;
                    sich ein mit den ersten, v. nahm die viele h&#246;flichkeiten<lb/> an so ihm der
                    reventlauische Reichs-Cantzler erwiese, der ihn alzeit mit s<ex>einer</ex>
                    <lb/> Carosse abholte, declinirte auch einen besuch, so der Cronprintz v.
                        s<ex>eine</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118974351">Gemahlin</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Sophie Magdalene von D&#228;nemark und Norwegen
                        (1700&#8211;1770), geb. von Brandenburg-Kulmbach, Gemahlin K&#246;nig
                        Christians VI. </note><lb/> verlangten, die ihn aber nachher doch bey ihrem
                    leib medico zu sehen kriegten, dem<lb/> er zu sprache, v. ihn freundlich
                    gr&#252;seten. der Reichs Cantzler konte nicht anders, weil ihm<lb/> der Cron
                    Printz alle desordres zuschrieb, an die zeit des absterbens des k&#246;nigs
                    dencken al&#223; wie am<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Galgen</fw>
                </p>
                <pb facs="b0365.jpeg" n="365"/>
                <note2>(Seite 365) </note2>
                <p>Galgen gehen. Dieser cajolirte ihn sehr. Eins mals fuhr er mit ihm auf<lb/> sein
                    Landguth, so der alte Guldenlew<note place="foot" resp="editor">Ulrich Christian
                        Guldenlew, d&#228;nischer General-Admiral</note> gebauet, er aber vor ein
                    wenigs<lb/> gekaufft, v. sehr magnifique gebauet ist, vor <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4032399-7">Copenhagen,</name> v. Sorgenfrey
                    heisst,<lb/> da sasse am wege ein bettler in einer bretternen h&#252;tte, v.
                    bekam etwas. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                            >C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note><lb/>
                    dicebat: Ihre Excell<ex>enz</ex> hier ist sorgenfrey, dorten aber |: in ipsius
                    arce :| stinckts.<lb/> Respondebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11645718X">Cancellarius,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christian Detlev Graf von Reventlow (1671&#8211;1738),
                        k&#246;niglich-d&#228;nischer und kaiserlicher General, ab 1713
                        k&#246;niglich-d&#228;nischer Pr&#228;sident in Altona</note> sie haben wohl
                    recht, v. giengen ihm die Augen &#252;ber. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    al&#223; er<lb/> abschied nahm that diesem Cantzler so ihm viel g&#252;the
                    erwie&#223;, v. sonst redlich war,<lb/> einen grosen dienst, da er zu dem
                    J&#228;germeister des Cronprintzen, der alles vermengte,<lb/> sagte, es
                    w&#228;re ihm sehr leyd, od<ex>er</ex> solte ihm sehr leyd seyn, so dieser
                    Mann<lb/> bey etwaniger revolution leyden solte. Es geschahe denn auch post obitum<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119546256">Regis,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Friedrich IV. von D&#228;nemark und Norwegen
                        (1671&#8211;1730), von 1699&#8211;1730 K&#246;nig von D&#228;nemark und
                        Norwegen sowie Herzog von Schleswig und Holstein</note> da&#223; er in
                        s<ex>einer</ex> station<note place="foot" resp="editor">Anstellung </note>
                    lebens lang blieb, er lebte aber nicht lang mehr.<lb/> Doctor <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Heinrich May (1653&#8211;1719), Theologe
                        und Orientalist in Gie&#223;en </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Spener</name><note place="foot"
                        resp="editor">Philipp Jacob Spener (1635&#8211;1705), Theologe </note> sind
                    die alleinige, so patrioten gewesen, ehrl<ex>ich</ex><lb/> v. redlich, v. unter
                    der decke der orthodoxie, das gute wohlschaffen bef&#246;rderten.<lb/> Und er
                    hat sie jederzeit hoch aestimirt.<note place="margin-right" resp="author"> Dixit
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> Kusterum<lb/> nimium potare, v. <lb/> er
                        werde schwinds&#252;chtig <lb/> werden; er habe das<lb/> naturelle nicht so
                        den<lb/> wein innoxi&#232; ver-<lb type="inWord"/> tragen k&#246;nne.
                        Saufen<lb/> wolle auch s<ex>eine</ex> &#224; parte<lb/> naturen haben.<lb/>
                        |: Et mea quidem<lb/> sententia lenti <lb/> &amp; phlegmatici vini<lb/>
                        crapulas optim&#232;<lb/> tolerant.<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055677542">Klotzium</name>
                        animo lentum<lb/> et macrum vinum<lb/> Hungaricum fecit<lb/> admodum
                        pinguem.<lb/> Macer erat dum cre-<lb type="inWord"/> sceret adhuc. Mater
                        <lb/> ejus in senio pinguita. <lb/> item Pater sat pinguis fuit. :|</note><lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/115396128">Hannekenius</name><note
                        place="foot" resp="editor">Philipp Ludwig Hanneken (1637&#8211;1706),
                        orthodox-lutherischer Theologe</note> mit dem <bibl><author>C<ex>onrad</ex>
                                D<ex>ippel</ex></author> zu erst anband in s<ex>einen</ex>
                        <title>axiomata,</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann
                        Konrad Dippel: Axioma Adami veteris perper&#224;m theologizantis detectum
                        &amp; discussum. Thesibus quibusdam Succinctis Theologicis, quibus insimul
                        Tit. Domini D. Philippi Ludovici Hannekenii, Hypomnema: de gradibus
                        sanctitatis Viatoris Chnstiani, Pietistarum oppositum Syrraxi, Anno 1696.
                        die VII. Aprilis Wittebergae &#232; Cathedra Lutheri defensum, ad verbi
                        divini normam examinatur, &amp; de Throno orthodoxiae deturbatur, Auctore
                        Christiano Democrito, Gie&#223;en 1698. </note> war ein kluger<lb/> Kerl,
                    sahe wohl da&#223; es nur Speck auf die Falle, wie auch letztlich<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118634771">Wolff</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Wolff (1679&#8211;1754), Jurist,
                        Mathematiker und Philosoph </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg,</name> v. lie&#223;
                        s<ex>eine</ex> scripta unbeantwortet. Denn sie w&#252;rden<lb/> nur weiter
                    ihre sottises entdeckt haben. <lb/>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117340650"
                                >Valentini</name></author><note place="foot" resp="editor">Michael
                            Bernhard Valentini (1657&#8211;1729), Gie&#223;ener Professor, Arzt und
                            Naturforscher </note> in <title>museo museorum</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor">Michael Bernhard Valentini: Museum Museorum, oder
                        Vollst&#228;ndige Schau-B&#252;hne aller Materialien und Specereyen / nebst
                        deren nat&#252;rlichen Beschreibung, Election, Nutzen und Gebrauch / Aus
                        andern Material-, Kunst und Naturalien-Kammern, Oost- und West-Indischen
                        Rei&#223;-Beschreibungen / Curiosen Zeit- und Tag-Registern / Natur- und
                        Artzney-K&#252;ndigern / wie auch selbst-eigenen Erfahrung / Zum Vorschub
                        der Studirenden Jugend /Materialisten / Apothecker und deren Visitatoren /
                        wie auch anderer K&#252;nstler / als Jubelirer / Mahler / F&#228;rber /
                        u.s.w. also verfasset, und mit etlich hundert sauberen Kupfferst&#252;cken
                        unter Augen geleget. Frankfurt a. M. 1704-14. </note> quod vertit <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100017495">Becker</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Christoph Becker od. Artopaeus
                        (1626&#8211;1702), Philologe in Stra&#223;burg </note> in lat<ex>inam</ex>
                        linguam,<note place="margin-right" resp="author"> Legit hunc librum<lb/> jam
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> gelehnt<lb/> von dem Apothecker
                        alhier,<lb/> so ein Gecke ist;<lb/> nomine Frentzel.</note> wo er nicht kan
                    die effectus rerum naturalium expliciren per mechanismum<lb/> et particulas,
                        <g>aerem</g> et aetherem in quo multa stultitia potest quaeri<lb/> cum
                    amplissimo theatro, fingirt certos <g>spirit</g>us. das aber dinge sind die<lb/>
                    alle unbegreifflich v. geglaubt werden m&#252;ssen. Alles sol demonstrirt<lb/>
                    werden k&#246;nnen, v. niemand wil das nescire gelten lassen. &#212;
                    stultam<lb/> sapientiam!<lb/> Jetzt sucht alles unter Spenero schutz wie selbst
                    dieser weise Mann zuvor<lb/> gesagt hat, ob man ihn schon so sehr angefeindet
                    hat, im Anfang,<lb/> v. so wird es auch mit Herrn Dippels thesibus gehen, in 20
                    jahren<lb/> werden sie alle g&#228;nge v. gebe seyn, v. man den Meynungs
                    Kram<lb/> de merito <g>Chri</g>sti &amp; satisfactione, it<ex>em</ex> de summa
                    filii Deitate pp<lb/> getrost hinweg werfen, so jetzt noch hart h&#228;lt: alles
                    hat<lb/> seine Zeit!<note place="margin-right" resp="author"> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> laudabat See-<lb type="inWord"/> bachium im Vor-<lb
                            type="inWord"/> trag, sed id repro-<lb type="inWord"/> babat, da&#223;
                        er auf<lb/> die Meynung de subor-<lb type="inWord"/> dinatione filii
                        sich<lb/> so steiffe, v. alle<lb/> vor teufels kinder<lb/> halte so nicht
                        mit ihm<lb/> glauben wie er.<lb/> Es sey nichts al&#223;<lb/> eine blose
                            Mey-<lb type="inWord"/> nung.</note> Dicebat C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> ich k&#246;nne wohl Herrn D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/14175155X">Juch</name><note
                        place="foot" resp="editor">Hermann Paul Juch (1676&#8211;1756), Professor
                        f&#252;r Medizin, Chemie und Botanik in Erfurt </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4015240-6">Erfurth</name> C<ex>onradi</ex>
                        D<ex>ippelii</ex> elixir acidum poly-<lb type="inWord"/> chrestum
                    communiciren; es komme bey ihm ex praejudicio her, da&#223; er dencke<lb/> man
                    k&#246;nne nicht <g>aci</g>da od<ex>er</ex> so genannte corrosiva
                        einnehmen.<note place="margin-right" resp="author"> der jetzige leib medicus
                        des k&#246;nigs<lb/>
                        <unclear>Gorkelius</unclear> amabat C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex>
                            scri-<lb type="inWord"/> pta, stund damals in<lb/> Preussen, v. kam
                        nach<lb/> Copenhagen, zu bitten da&#223; <lb/> er C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> auf <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4007781-0">Bornholm</name><lb/> m&#246;gte zu
                        sprechen bekommen<lb/> sed non concedebatur.<lb/> Er that an dem
                        J&#228;germeister <lb/> eine gute Cur, v. ward<lb/> Printzen Carl, qui
                        gibbosus<lb/> erat, &amp; obiit, leib-<lb type="inWord"/> medicus. Hielt
                        aber<lb/> alles am hoff, auch den <lb/> Printzen v. s<ex>eine</ex>
                        Gemahlin<lb/> in strenger Zucht, ist<lb/> ein rechter Kruppen beisser.<lb/>
                        der Cron Printz nahm ihn<lb/> hernach an. Animus<lb/> imperiosus ejus ist
                        dem<lb/> Cronprintzen, jetzt k&#246;nig,<lb/> bey dem er erster leib
                        medicus<lb/> ist, nicht verdrie&#223;lich<lb/> kan an dem hof alles<lb/>
                        thun. Hat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> viele<lb/> h&#246;flichkeit
                        erwiesen.<lb/> Zu diesem Gl&#252;ck ist<lb/> er in Copenhagen auff<lb/> der
                        Reise Dippelii halben<lb/> gekommen. Hat immer<lb/> vor Dippelium auch
                            ge-<lb type="inWord"/> bethen.</note><lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117014931">Zschakwitz</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Ehrenfried Zschackwitz (1669&#8211;1744),
                        Historiker und Heraldiker in Halle </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> ist <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11862220X">Thomasii</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Thomasius (1655&#8211;1728), Jurist und Philosoph
                        in Leipzig und Halle</note> discipulus gewesen, v. hat mit s<ex>einem</ex>
                    scripto Iuris<lb/> Publici die osterreicher starck allarmirt. Thomasius hat ihn
                    al&#223; eine<lb/> dumme Kracht s<ex>ive</ex> Helicem eine Winde, uti Batavi
                    dicunt, id ridendo <lb/> efferebat, die sache so zu spielen, ihm ists aber
                    &#252;bel gelungen.<lb/> die <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118649507">Czaarin</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Iwanowna Zarin von Russland (1693&#8211;1740), von
                        1730&#8211;1740 Zarin von Russland </note> wil liefland v. die &#252;brige
                    Conquetes hinaussen, al&#223; ein<lb/> lehen an das Reich geben. So w&#252;rden
                    auch die Russen ein Reichs Glied, v.<lb/> k&#246;nten zur Keyser-Crone
                    praetension machen. So weit aussehend<lb/> sind offt der leute ihre
                    Anschl&#228;ge.<lb/> Noctu nach dem Alantwein, erwachte man&#232;, die
                    fl&#246;he stachen mich sehr,<lb/> Hora IV evigilabam, non sudabam, hatte aber
                    hitze im Gebl&#252;the so der<lb/> Alantwein unterh&#228;lt, obschon der
                    schlechteste wein dazu genommen<lb/> wird, so ist doch gewi&#223;, da&#223; er
                    per coctionem starck wird. Ich schlieff<lb/> deshalb mane fast bi&#223; 7 uhr,
                    refrigerato paululum <g>sangui</g>ne sehr s&#252;&#223;. <lb/></p>

            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-15">
                        <supplied>15.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0365.jpeg" n="365"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 15 Aug<ex>usti</ex><lb/> mane mucus tenax ex infundibulo,
                        it<ex>em</ex> dentes paululum <g>sanguine</g> foe-<lb type="inWord"/>
                    debant, ructus, borborygm<ex>i</ex> &amp; flatus multi die auch schon nachts im
                    bette<lb/> da waren, pressio multa frontis, it<ex>em</ex> scribenti oculorum.
                        <hi rend="underline">tophuli</hi> foe-<lb type="inWord"/> tentes
                    extrahebantur ex infundibulo. pedes frigent. Kopff tumm.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Ex nare d<ex>extra</ex> cum muco pau-<lb
                            type="inWord"/> lulum <g>sangui</g>nis emungo.<lb/> Bibi 4 tassen
                        Thee.</note> Sed<lb/> animus heri nutritus &#224; Dippelio variis bonis
                    coquus, uti et heri fuit, <lb/> &amp; ad Deum flexus. Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus, auris<lb/> d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Ructus. Oculi sunt lucidi. Pitzeln in nare d<ex>extra.</ex> Der<lb/>
                    himmel v. <g>Luft</g> hell mit ostwind, etwas wolkig, canunt Galli.<lb/> Egessi
                    faeces multas obscur&#232; luteas subtenues, certe talis ob vinum dulce.<lb/>
                    Multi Ructus <g>aci</g>di, pressio frontis Kopff tumm, pedes frigent. Pan-<lb
                        type="inWord"/> diculatio &amp; oscitatio, salivae fluxus, auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus. Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> pulposus<lb/>
                </p>
                <pb facs="b0366.jpeg" n="366"/>
                <note2>(Seite 366) </note2>
                <p>it<ex>em</ex> ex larynge qui paululum asper. Spannen post aurem sinistram.
                    Nebulae<lb/> ante oculis subinde. Dolor clavi pedis d<ex>extri</ex> in
                        digit<ex>o</ex> minimo,<lb/> frigentibus pedibus. <note place="margin-left"
                        resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> postea dixit ad scorbutum
                        <lb/> v. Gravelle des Seebachs sey nichts<lb/> bessers al&#223; di&#223;
                        saure Elixir.<lb/> erhitze nicht die renes sondern f&#252;hre <lb/>
                        insensiblement den Sand<lb/> o<ex>der</ex> steinlein ab. Esse opti-<lb
                            type="inWord"/> mum lithontripticum. H&#228;tte<lb/> sollen fortfahren,
                        v. sich nicht irren<lb/> lassen. Es thats anfangs aber<lb/> der Nutzen kommt
                        noch.</note> |: Adibam <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457">Seebachium,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christoph Seebach (ca.1675&#8211;1745), Prediger in
                        Schwarzenau und Berleburg </note>hic dicebat der streit sey noch nicht
                    geendet,<lb/> man schreye immer ketzerey, ketzerey, v. doch habe man ihm nicht
                    gezeigt wo <lb/> seine Irrth&#252;mer sitzen. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/18953303X">Insp<ex>ector</ex> sch&#228;fer
                            seel<ex>ig</ex></name><note place="foot" resp="editor">Ludwig Christoph
                        Schefer (1669&#8211;1731) Berleburger Oberpfarrer und Inspektor,
                        Vorg&#228;nger und Vater Johann Friedrich Schefers</note> gab auf einem
                    gebrochenen<lb/> Bogen s<ex>eine</ex> s&#228;tze, v. Seebach auf der andern
                    Columne seine, v. gabens<lb/> dem nun verstorbenen Cantzley director
                        R&#246;&#223;er,<note place="foot" resp="editor"> Hermann Burchard
                        R&#246;sler (gest. 1732), Kanzleidirektor in Berleburg </note> der lachte,
                    v. sagte<lb/> Seebach solle den statum controversiae<note place="foot"
                        resp="editor">die strittigen Lehrpunkte</note> formiren, das wolte er<lb/>
                    aber nicht, al&#223; accusatus, denn es den accusatori obliegt, wozu<lb/> sie
                    sich nicht verstehen wollen. Edidit jam alia b&#228;nde manu scripta.<lb/> so er
                    selbst verlegt, sind aber alle distrahirt v. verschenckt.<lb/> Donabat mihi
                    petenti X exempl<ex>aria</ex> s<ex>eines</ex> glaubensbekenntni&#223;es, <lb/>
                    so ich in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                        >Frankfurt</name> distribuiren wil. Sagte man habe es grosen
                    Professoribus<lb/> p gewiesen auff Universtit&#228;ten haben nichts dagegen
                    gehabt. So man wolle<lb/> von Gott reden m&#252;sse man mit der schrifft reden,
                    sonst wissen wir<lb/> von ihm nichts. <bibl><title>Harmonische
                        Zeugnisse</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Bew&#228;hrte und
                        harmonische Zeugnisse einiger in Gott verbundener Freunde von der
                        hochheiligen Dreieinigkeit und warhafftigen Gottheit Jesu Christi,
                        1731.</note> seyen schlecht, v. haben<lb/> nichts bewiesen al&#223; da&#223;
                    sey, Vatter sohn v. Geist, weiter aber<lb/> nichts, so er auch nicht
                        l&#228;ugne.<note place="margin-left" resp="author"> s<ex>ein</ex> anderes
                        scriptum sey<lb/> bi&#223; nach Siebenb&#252;rgen<lb/> verlangt worden
                        v.<lb/> haben da ad plausum<lb/> gefunden.<lb/> Sein glaubens bekennt-<lb
                            type="inWord"/> ni&#223; haben etl<ex>iche</ex> ver-<lb type="inWord"/>
                        bundene freundte<lb/>
                        <del>das</del> trucken la&#223;en<lb/> dicebat, v. haben<lb/> sie sie alle
                        noch ver-<lb type="inWord"/> schenckt.</note> Consulebat me sagte er habe
                        <hi rend="underline">scabiem</hi> schon 1 Jahr &#252;ber, ist<lb/> sehr
                    hitzig v. feurig, geschr&#246;pfft, nil effecit, scabiosus getruncken<lb/> auch
                    nicht, sassafras ist ihm entgegen, Lignum Guajacum optim&#232;<lb/> fert in
                    decocto &amp; pergat eo uti, Nasturtium sagt er schw&#228;che <lb/> den Magen
                    uti expertus est edendo die brunngresse, cum ei com-<lb type="inWord"/>
                        mandabam.#<note place="margin-left" resp="author"> # nec Essentiam Halen-<lb
                            type="inWord"/> siam dulcem tolerare<lb/> potest. </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelii</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> saures elixir habe er nicht brauchen k&#246;nnen,<lb/> denn
                    das entz&#252;nde ihm, uti omnia fortia diuretica die<lb/> Nieren, m&#252;sse
                    darnach krumm gehen. Iussi laxare cum pilulis<lb/> ex extract<ex>o</ex>
                        panch<ex>resto</ex> e<ex>t</ex>
                    <g>mercurio</g> et res<ex>ina</ex> jalap<ex>pae</ex> et, uti decoct<ex>o</ex>
                    vel <lb/> infuso scabiosae &amp; scordii, it<ex>em</ex> sich schmieren mit
                        <g>oleo</g> amy-<lb type="inWord"/> gdalar<ex>um</ex> dulc<ex>i</ex> vel
                    ovorum so ihm wohl gefiel al&#223; ich es ihm<lb/> rieth, v. sagte er er wolle
                    es brauchen, <del>gegen</del> loco des stinckenden<lb/> linimenti ex <g>oleo</g>
                    lini, <g>sulphure</g> et <g>oleo</g> Laurino, so er zuweilen<lb/> gebraucht habe
                    sonst. decoct<ex>um</ex> Ligni sancti.<lb/> Licet credam in hoc tamquam
                    cholerico optima operae factura<lb/> pretium esse hepatica et temperantia, ut
                    uniatur in massa<lb/>
                    <g>sanguinis</g> uniendum, &amp; disjungatur quod disjungendum est.<note
                        place="margin-left" resp="author"> ist sehr roth im Gesicht,<lb/> kan sich
                        leicht er-<lb type="inWord"/> bosen.</note> Er<lb/> meynt jetzt im herbst
                    wenn die bl&#228;tter abfallen werde es<lb/> gute Zeit seyn sich zu helffen, wie
                    auch im fr&#252;hling ist<lb/> wenn sie wachsen. Seebach h&#228;lt alle die
                        <g>Iovis</g> mane in Grafen<lb/> Ludwig Frantz<note place="foot"
                        resp="editor">Ludwig Franz II. zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1694&#8211;1750), j&#252;ngster Bruder des regierenden Grafen
                        Kasimir</note> hau&#223; Versammlung, dahin allerlei Leute <lb/>
                        kommen.<note place="margin-left" resp="author"> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> narravit, nuper<lb/> cum fl<ex>ores</ex> Alceae
                        ohngefehr<lb/> nach hau&#223; gebracht s<ex>ive</ex><lb/> Bismalvae, v. sie
                        <lb/> d&#252;rre worden, haben<lb/> sie gerochen wie muscus <lb/> v. Ambra.
                        id quod<lb/> et facit veronica<lb/> Hederulae folia<lb/> sicca.<lb/> Ridebat
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> Seebachii scri-<lb type="inWord"/> ptum
                        mysticum de Ariano.</note> Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> pulposus. Nachdem
                    etwas in der <g>Luft</g> gewesen v. ausgegangen,<lb/> ist mir etwas be&#223;er
                    im kopff v. leichter. Frigent pedes.<lb/> Calent manus &amp; caput, frons
                    paululum premit &amp; oculi.<lb/> Gegen Mittag die <g>Luft</g> etwas
                    tr&#252;ber, galli canunt. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc<lb/> inde.<lb/>
                    <g>sub</g>sultus oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex> palp<ex>ebrae</ex>
                    superioris.<lb/> |: Kuster mihi narrabat Dippelii bruder habe von <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117023949">Graf Augusto von wit-<lb
                            type="inWord"/> genstein</name><note place="foot" resp="editor">August
                        David Graf zu Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1663&#8211;1735)</note> grose
                    promisses bekommen, solle 300 Thaler von ihm haben um im<lb/> laboratorio zu
                    arbeiten, cum pecunia non sequeretur promissa, zog er<lb/> nach <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach,</name> Comes
                    persuadirte ihn wieder zur&#252;ck, endlich sprang<lb/> in wittgenstein ein
                    glas, zog weg v. starb 1 jahr drauff, cum Comes<lb/> non stetit promissis in
                    ofen bach J. C. Dippelius frater wil dem<lb/> Grafen sein particular nicht
                    vertrauen er mag thun was er wil,<lb/> ob er ihm schon etwas nutzen g&#246;nnt
                    davon vor seine ihm erzeigte<lb/> wohlthaten, uti mihi ipse dixit.<note
                        place="margin-left" resp="author"> In <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5">Hamburg</name> wars mit Spie-<lb
                            type="inWord"/> lern zu C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> zeiten
                        entsetzlich<lb/> endlich verbannten sie die<lb/> herrn per edictum da&#223;
                        gegen <lb/> sie keine action gelten<lb/> solte; niemand solle<lb/> ihnen was
                        bezahlen. Schrieben<lb/> erstlich an die h&#246;fe von denen<lb/> sie
                        charcters (Ehrentitel) hatten, <lb/> da man sagte sie h&#228;tten die<lb/>
                        Characters aber nicht spielers<lb/> characters v. man solle <lb/> sie
                        tractiren wie Spitz-<lb type="inWord"/> buben. So ging man<lb/> gleich auff
                        sie lo&#223;.</note> Dicere nonnulli so C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">s.</fw>
                </p>
                <pb facs="b0367.jpeg" n="367"/>
                <note2>(Seite 367) </note2>
                <p>s<ex>einen</ex> grosen Verstand auff ein object applicirt h&#228;tte, und nicht
                    <lb/> auf so vieles w&#252;rde seines gleichen nicht zu finden seyn. Et
                    cert&#232;<lb/> ita sese res habet:|<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136194311">Graf von
                            Marienborn</name>
                        <lb/> apparuit rustico credi-<lb type="inWord"/> tori, sagte er leyde <lb/>
                        grose K&#228;lte.</note> Edi meridie Suppe, bohnen v. hammelfleisch nicht so
                    fett, forellen<lb/> mit wein br&#252;he, butterbrodt. Bibi 1 schopfen alantwein
                    v. <g>Wasser.</g><lb/> frigent extrema, ideo gehe ich au&#223; v. mache mir aufs
                    essen <lb/> denn nicht alzu wehe gethan, hilari existente animo, eine<lb/>
                    motion.<lb/> Gieng nach tische in dem herrschafftl<ex>ichen</ex> garten
                    spatziren ut levi motu adju-<lb type="inWord"/> vem digestionem &amp; extrema
                    calefaciam, quod &amp; brevis alias facit<lb/> somnus &#224; meridi&#232;.
                    Nachdem eine weile gegangen fand im garten oben<lb/> eine gr&#252;ne h&#252;tte
                    v. eine banck da mich etwas niedersetzte,<lb/> v. von der <g>Sonnen</g> hitze
                    au&#223;ruhete. Im herrn Garten unten an einem<lb/> berge gegen den wald zu nach
                    Nordosten fand, virgam <g>aur</g>eam latif<ex>oliam</ex><lb/> serratam florentem
                    h&#228;ufig 2erley art, it<ex>em</ex> Digital<ex>im</ex> fl<ex>ore</ex>
                        purpur<ex>eo</ex><lb/> Alchimillam, fraxinus hic datur multa, sed semen non
                        matu-<lb type="inWord"/> rescit, sorbi aucupariae semen s<ex>ive</ex> bacca
                    fit matura. Sudavi<lb/> paululum ructus, &amp; borborygm<ex>i</ex>, juvit motus
                    ut aqua copiose<lb/> &amp; cito per meatus <g>urina</g>rios secerneretur meridie
                        hausta.<note place="margin-right" resp="author"> Hier thut man erst<lb/> den
                        lein ein alhier,<lb/> jetzt, die Kuntten<lb/> oder capita lini<lb/> auf
                        t&#252;chern springen<lb/> in der sonne auff<lb/> v. klingen.<lb/> Linum in
                        pratis<lb/> expanditur ut <lb/>
                        <g>solem</g> et rorem acci-<lb type="inWord"/> piat.<lb/> Phaseolus
                        erfriert<lb/> hier offt in der<lb/> bl&#252;the.<lb/> An dem berge
                        w&#228;chst<lb/> alles sehr fett e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex>
                        <lb/> Bellis major in flore valde<lb/> magna. <lb/> Noli me tangere<lb/>
                        sive balsaminam fl<ex>ore</ex><lb/> luteo quoque hoc in<lb/> horto vidi
                        inter<lb/> medicinales herbas<lb/> florentem.</note> In<lb/> dem
                    Kr&#228;uter garten an der M&#252;ntze bey D<ex>octor</ex> Carls wohnung hinter
                    der<lb/> Mauer, alles sehr fett, vidi Helleborum nigrum fl<ex>ore</ex> viridi,
                        Ace-<lb type="inWord"/> tosam Hispanicam maximam sehr hoch in floribus wie
                    ein Mann v.<lb/> dr&#252;ber, Glyzyrrhizam officinam, Carduum benedictum,<lb/>
                    Cochleariam, Lepidium, Balsamitam s<ex>ive</ex> Mentham<lb/> Saracenicam nondum
                    florentem sed flori proximam, Im-<lb type="inWord"/> peratoriam, levisticum,
                    bellidem minorem fl<ex>ore</ex> pleno hortensem, mehr<lb/> wei&#223;, v. ein
                    ander orth mehr roth. Animus sat alacris, auris<lb/> d<ex>extrae</ex> susurrus,
                    extrema calent omnia, flatus <g>sulphur</g>ei foetidi non-<lb type="inWord"/>
                    nulli, ructus aliquot, facies florida, quia ventus non facit <lb/> nimis fortis.
                    Mucus ex infundibulo pulposus.<lb/> Adibam <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> hic ipse praelegebat mihi den bogen <hi rend="underline">so
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117278882"
                        >weismann</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Christian Eberhard
                        Weismann (1677&#8211;1747), Professor f&#252;r Philosophie und Theologie in
                        T&#252;bingen </note><hi rend="underline"> in</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline"><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4061147-4"
                            >t&#252;bingen</name></hi> gegen ihn edirt hat, v. sich defendirt
                    da&#223; er der wohlgemuth<lb/> nicht sey,<note place="foot" resp="editor"> Vgl.
                        Johann Konrad Dippel: Entdeckung der gewissen-losen Verdrehung/ samt
                        sectirischer Hartn&#228;ckigkeit und Blindheit, womit ein so genannter
                        Christophilus Wohlgemuth/ das Systema Christiani Deniocriti in denen 153.
                        Fragen nicht so wohl zu untersuchen, als zu besudeln, sich vorgenommen. In
                        welcher Entdeckung, ohne alle Sophistication und zudringende Imputation, von
                        sich selbst erhellen wird, da&#223; nicht des Democriti, sondern des
                        Christophili Wohlgemuths Systema, schlecht zusammen hange, anbey in
                        denselben Gott ver&#228;chtlich, ja l&#228;sterlich; Christi Gottheit und
                        wahres Mittler-Amt unn&#246;thig; Und des Geistes der Gnaden Regiment und
                        Bew&#252;rckung unm&#246;glich; die Menschen aber, so dieses falsche
                        Evangelium annehmen und glauben, nothwendig leichtsinnig und sicher gemacht
                        m&#252;ssen werden. Samt einem Vorbericht/ worinn Neumeister und Wohlgemuth
                        mit einander verglichen/ und jenem vor diesem an Aufrichtigkeit der Vorzug
                        noch asseriret wird. Aus Liebe und Hochsch&#228;tzung des wahren/ allein zur
                        Seeligkeit f&#252;hrenden/ Evangelii ausgefertigt von Christiano Democrito.
                        Wobey noch ein Anhang gegen das N&#252;rnbergische Ministerium in causa
                        Tuchtfelds zu finden, o. O 1732. </note> et fatebatur C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> er habe sich geirrt, v. wolle es auch in
                    s<ex>einer</ex><lb/> k&#252;nfftigen schrifft gedencken. Gros<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt </note> hat ihm ihn geschickt.<note
                        place="margin-right" resp="author"> aber propter thesin C. Dippeli<lb/>
                        erkl&#228;rt er sich zwey deutig<lb/> man kan es nehmen wie man<lb/> wil,
                        nur allein sagt er<lb/> da&#223; er nicht einig mit denen<lb/> harten
                        Consequentzien so<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ex thesibus
                            orthodo-<lb type="inWord"/> xorum gezogen habe, da&#223;<lb/> sie also
                        doch an weis-<lb type="inWord"/> mann keinen orthodoxen<lb/> Mann
                        haben.</note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> war in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5">Hamburg,</name> mit einem Grafen von
                    Hohen Ems ex Batavia angekommen,<lb/> da war ein Baron in s<ex>einem</ex>
                    wirthshau&#223;, au&#223; Bayern<note place="margin-right" resp="author"> tummer
                        Bayer.</note> so von sich allerl<ex>ei</ex> Qui-<lb type="inWord"/>
                    chottische streiche erzehlte, war aber dabey sehr furchtsam. #<note
                        place="margin-right" resp="author"> # simplicibus hoc ma-<lb type="inWord"/>
                        gnalia non competunt<lb/> v. hatte C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> viel
                        zu<lb/> thun ihn zu frieden zustellen<lb/> war gantz confus.</note>
                    H&#246;rte C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> offt<lb/> vmb sich zu discurriren v.
                    sagte er habe offt Strupel |: volebat dicere <lb/> Scrupel :| dar&#252;ber
                    gehabt, v. sich nicht helfen k&#246;nnen. Einmal discurrirte er<lb/> mit dem
                    Grafen de Concilio <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4027895-5"
                        >Nicaeno,</name> v. da&#223; es viele terminos eingef&#252;hrt<lb/> so nicht
                    schrifftm&#228;sig v. auch nicht zu glauben, der Baron h&#246;rte zu
                        ent<supplied reason="omitted-in-original">setzte</supplied> sich, <lb/> v.
                    ward wie eine Leiche, sagte best&#252;rtzt zu C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ob
                    es auch nichts<lb/> w&#228;re mit Gott dem Vatter, v. ob er etwan gestorben v.
                    der sohn ihn succedirt.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> halff ihm zurecht,
                    er statuire die sache, aber verwerffe die tolle ex-<lb type="inWord"/>
                    pressiones davon. Er spielte, v. verspielte s<ex>ein</ex> geld bi&#223; ihn
                        endl<ex>ich</ex><lb/> der Graf v<ex>on</ex> Hohenems von den kerls
                    delivrirte, der <unclear>handfest</unclear> war, v. <lb/> mit dem gesicht allein
                    alle abschreckte.<note place="margin-right" resp="author"> Inveni bey
                            D<ex>ippel</ex> etl<ex>iche</ex> bou-<lb type="inWord"/> teilles,
                            it<ex>em</ex> ein Gesteck Mes-<lb type="inWord"/> ser v. Gabel v.
                        L&#246;ffel<lb/> von Gold uti videtur. dann<lb/> ein zur Reise
                        geschicktes<lb/> besteck, zieml<ex>ich</ex> gros<lb/> von Spiegel,
                        schreibtafel,<lb/> scheere, federmesser pp<lb/> 3 &#224; 4erl<ex>ei</ex>
                        kleider an der <lb/> wand.<lb/> Sudabam war warm<lb/> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippels</ex> schlafrock ist<lb/> braun v. dunckel<lb/> gestreifft,
                        sammete<lb/> Kappe, mit einer goldenen<lb/> tresse oben besetzt am<lb/>
                        aufschlag.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hat auch <supplied
                            reason="omitted-in-original">einen</supplied> gr&#252;nen rock.<lb/>
                        Tibialia fere caerulea, <lb/> it<ex>em</ex> nigra, serica.</note> In prato
                    an den h&#228;mmern videbam florentem Jacobaeam vulgarem radio<lb/> protenso
                    &amp; in aliis floribus paululum reflexo.<lb/> Narrabat C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> inventus phthisi pulmonali mortuos, in quibus pulmones<lb/>
                    consumti fuere, &amp; totum corpus intern&#232; scatuit pinguedine. Vidit <lb/>
                        etl<ex>iche</ex> die in superficie sehr &#252;bel au&#223; gesehen, v. im
                    leib gantz gesund ge-<lb type="inWord"/> wesen uti nuper quoque in novis
                    narrabatur senem centenario majorem extern&#232;<lb/> aegrotum visum esse
                        semper.<add resp="author" place="lower margin">Bene se rem habere cum iis,
                        wo sie <hi rend="underline">nur starcke musculos v. fleisch h&#228;tten</hi>
                        <lb/> v. robust sind.</add>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118560123">Carolus XII in
                        schweden</name><note place="foot" resp="editor">Karl XII. von Schweden
                        (1682&#8211;1718), von 1697&#8211;1718 K&#246;nig von Schweden und Herzog
                        von Bremen und Verden </note> war wie dieser alte um das<lb/> hertz sehr
                    fett v. so gesund im leib da&#223; er h&#228;tte 100 Jahre leben
                    k&#246;nnen.<lb/> Comes dicebat Ludwig frantz<note place="foot" resp="editor"
                        >Ludwig Franz II. zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1694&#8211;1750),
                        j&#252;ngster Bruder des regierenden Grafen Kasimir </note> bey dem ich war
                    Cum C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> in s<ex>einem</ex> hau&#223;<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">rauchte</fw>
                </p>
                <pb facs="b0368.jpeg" n="368"/>
                <note2>(Seite 368) </note2>
                <p>rauchte eine Pfeiffe taback ego bibebam cerevisiam valde ob<lb/> aestatem
                    lupulatam, dicebat me esse |: post sudorem :| coloris non<lb/> similis sui &amp;
                    me forte aegrotare, sed C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> dicebat ich<lb/> sehe eben nicht ungesund au&#223;, v. es habe
                    keine Noth.<note place="margin-left" resp="author"> Mucus ex infundibulo. Calida
                        <lb/> extrema. Ructus<lb/> nonnulli &amp;<lb/> paululum acres.<lb/>
                            Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc<lb/> inde. <lb/> Oculi
                        paululum<lb/> tendunt cum<lb/> sedeo &amp; scribo.<lb/> alias sat
                        clari.</note> der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118535749"
                        >Cron Printz in Preussen</name><note place="foot" resp="editor">Friedrich
                        II. von Preu&#223;en (1712&#8211;1786), ab 1740 K&#246;nig in und ab 1772
                        K&#246;nig von Preu&#223;en sowie Kurf&#252;rst von Brandenburg </note> sol
                    ungehalten seyn da&#223; die Saltzburger alle lutherisch<lb/> worden, et hoc
                    doluisse <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8"
                        >Berolinenses</name> Lutheranos. Die Sache kan<lb/> zu weiterem anla&#223;
                    geben, v. noch viele aufstehen wenn die jetzigen<lb/> wohlgehalten werden, v.
                    entweder gelinder tractirt zu werden, oder<lb/> dimissionem bitten.
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat Lutheranos habere jus proximum
                    competens in rem<lb/> derelictam v. sie gleich zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4003614-5">augspurg</name> occupirt.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Nec hodiernus Rex Prussiae<lb/> nec pater
                        ejus statuere abso-<lb type="inWord"/> lutum decretum, aber das<lb/>
                        &#252;brige derer reformirter<lb/> glauben sie wohl so auch noch<lb/> eher
                        angehet. dicebat <lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> mu&#223; ein
                        Pfaff sich vor die refor-<lb type="inWord"/> mierten hinter ihm gesteckt
                        <lb/> haben.</note> Ridebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> Medicos da&#223;
                    sie sagen Hypericum, onis, populum, onis,<lb/> Basilicon, onis p distinguunt
                    sputum cruentum et haemoptysin. dicunt febris epheme-<lb type="inWord"/> ra
                    plurium dierum pp.<lb/> Eine Frau habe einmal Unguentum populeum getruncken loco
                    linitus im<lb/> beinschaden, v. das Syrup<ex>um</ex> viol<ex>arum</ex>
                    aufgestrichen, &amp; fidem ejus ipsam<lb/> sanasse.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117677337">Electorem
                        Brandenburgium</name><note place="foot" resp="editor">Johann Sigismund,
                        Markgraf von Brandenburg (1572&#8211;1619), von 1608 bis 1619 Kurf&#252;rst
                        von Brandenburg und Administrator des Herzogtums Preu&#223;en; konvertirte
                        1613 vom lutherischen zum reformierten Bekenntnis </note> fuisse Lutheranum,
                    v. wegen der <del>ba</del> Clevischen<lb/> sey er reformirt worden, v. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118634895">Pfaltz</name><note
                        place="foot" resp="editor">Wolfgang Wilhelm von Pfalz-Neuburg
                        (1578&#8211;1653), konvertierte 1613 vom lutherischen Bekenntnis zum
                        Katholizismus </note> so sonst lutherisch ist Catho-<lb type="inWord"/>
                    lisch worden, um den kayser &amp; hispanos zu assistentz zu<lb/> haben v. das
                    landt zu erhalten.<note place="margin-left" resp="author"> Haug dicebat er sehe
                        nicht<lb/> was er in dem geheimni&#223; see-<lb type="inWord"/> bachs vor
                        trost v. Nutzen <lb/> suchen solle. Literam se semper<lb/> jactare. Einer
                        von <lb/> s<ex>einen</ex> assedis habe neulich au&#223;-<lb type="inWord"/>
                        gerufen, buchstabe buch-<lb type="inWord"/> stabe! ein kind habe <lb/> es
                        geh&#246;rt, v. wenn es <lb/> in dem A. b. c. buch<lb/> das grose a b. c. v.
                            buch-<lb type="inWord"/> staben sehe, rufe es im-<lb type="inWord"/> mer
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457">Seebach</name>
                        Seebach! <lb/> v. sey nicht davon abzubrin-<lb type="inWord"/> gen.<lb/>
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117444790">Wolfium</name> pastorem<lb/>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5">Hamburgensem</name>
                        esse valde mo-<lb type="inWord"/> deratum, et doctum in lin-<lb
                            type="inWord"/> guis; al&#223; C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                            durchgerei-<lb type="inWord"/> set hat er ihn express&#232; zu <lb/>
                        sich in s<ex>ein</ex> hau&#223; invitirt.<lb/> Sey der beste Priester
                        in<lb/> Hamburg. </note> Semen Bardanae alias bonum esse in emulsionibus,
                    uti C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> expertus est.<lb/> Al&#223; ich bey Grafen
                    Ludwig Frantz<note place="foot" resp="editor">Ludwig Franz II. zu
                        Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1694&#8211;1750), j&#252;ngster Bruder des
                        regierenden Grafen Kasimir </note> war, sagte ich ich habe nicht so
                    viel<lb/> gelernt, da&#223; ich taback geraucht, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    jurgabat de&#223;wegen habe ich<lb/> auch den gradum noch nicht.<lb/> Frau
                        v<ex>on</ex> Hatzfeld die hofmeisterin Dr. Carlin<note place="foot"
                        resp="editor">Johanna Sophie Carl (1684&#8211;1733), geb. von B&#252;low
                    </note> schwester ist heute 1 stunde von<lb/>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name> mit einem
                    Sohn niedergekommen, auf der Reise von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4022735-2">Hachenburg</name><lb/> hieher; Carlin
                    ist mit der hebamme gleich zu ihr gereyset.<lb/> Adibam <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">Haug seniorem.</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Friedrich Haug (1680&#8211;1753), Theologe,
                        &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger Bibel</note> Hic mihi
                    dicebat da&#223; in dem <bibl>8ten theil der<lb/>
                        <title>Geistl<ex>ichen</ex> fama</title></bibl> von apparitionibus mortuorum
                    gedacht, Herr von Graben defen-<lb type="inWord"/> dirt werde, it<ex>em</ex> von
                    den Vampyrs. Es wird auch gedacht eines exempli<lb/> da der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/136194311">Graf v<ex>on</ex>
                        Marienborn</name><note place="foot" resp="editor">Karl August, Graf von
                        Isenburg-B&#252;dingen-Marienborn (1667&#8211;1725)</note> einem bauern dem
                    er schuldig erschienen seyn<lb/> sol, sagend es sey ihm wohl, aber er komme noch
                    zu einer gr&#246;sern Seeligkeit.<lb/> Er wisse aber nicht wo sein Rath
                    w&#228;re, ist Metting,<note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Mettingh,
                        Regierungsrat in Isenburg-Marienborn, ab 1744 Schwager J. Chr. Senckenbergs
                    </note> v. wie es ihm<lb/> gehe, er m&#246;ge zusehen. Herr Bergen<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer
                        in Allendorf an der Lumda </note> Pastor <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8">allendorffensis</name> narra-<lb
                        type="inWord"/> bat, da&#223; er sich <surplus>sich</surplus> allzeit auf
                    der Gerichtsstube sehen lasse, sey noch<lb/> in der Unruhe.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Mirabatur Haug da sagte<lb/> da&#223;
                        k&#252;nfftigen die <g>Martis</g><lb/> wieder weg wolte, sagte<lb/>
                        <del>da&#223;</del> ob ich schon <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenburg</name><lb/> m&#252;de
                        w&#228;re. Sed ego,<lb/> da&#223; gerne hier h&#252;tten<lb/> bauen wolte so
                        es meine<lb/> hau&#223;affaires zulie&#223;en.<lb/> it<ex>em</ex> me
                        Bergenio pro-<lb type="inWord"/> mesisse ad ipsum ve-<lb type="inWord"/>
                        nire, idque me cogi-<lb type="inWord"/> tare exequi, ut<lb/> debili
                        assistem.</note> Sagte der jetzige Insp<ex>ector</ex> sch&#228;fer<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Schefer (*1710), Berleburger
                        Oberpfarrer und Inspektor, Sohn und Nachfolger Ludwig Christoph
                        Schefers</note> sey nicht so moderat wie <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/18953303X">der vorige,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Ludwig Christoph Schefer (1669&#8211;1731) Berleburger
                        Oberpfarrer und Inspektor</note> habe noch einen kleinen Pabst in sich, quod
                    mihi statim ipsius<lb/> incessus prodebat, sol &#246;ffentlich<add resp="author"
                        place="above">bey dem Herrn Graffen absente C<ex>onrado</ex>
                            D<ex>ippelio</ex></add> Dippelio wiedersprochen haben, v.<lb/>
                    verhindert da&#223; s<ex>eine</ex> Entdeckung nicht hier gedruckt worden; dreht
                    den<lb/> Mantel nach dem winde, v. so er sehen solte da&#223; die herrschafft
                    anders<lb/> als jetzt gesinnet, er w&#252;rde s<ex>einen</ex> Pabst bald blicken
                    lassen. #<note place="margin-left" resp="author"> # Insp<ex>ector</ex>
                        sch&#228;fer hat eine<lb/> besondere peruque auff,<lb/> einen besonderen
                        gang, <supplied reason="omitted-in-original">sieht</supplied> bla&#223;
                        <lb/> au&#223;, ist avarus, v. ei-<lb type="inWord"/> gensinnig, quod
                        statim<lb/> vidi. Et forte id quod<lb/> Dippelio nominavi<lb/> effecit,
                        nebst der avanture<lb/> mit dem Coffee, da&#223; er<lb/> mich nicht in das
                        hau&#223;<lb/> genommen auff 2 &#224; 3<lb/> wochen.</note> Ich ging
                    sp&#228;th noch hinau&#223;, nach Nordost wo die wilde fichten<lb/> gepflantzt
                    sind zur Vogel hegen. In denen teichen unten am berge<lb/> fand copiose das <hi
                        rend="underline">equisetum</hi> junceum non comosum. it<ex>em</ex> wie<lb/>
                    neulich im Herrn garten das <hi rend="underline">bardanam fl<ex>ore</ex>
                        albo.</hi> it<ex>em</ex>
                    <hi rend="underline">alchimillam</hi>
                    <lb/> Tormentillam p Genistam scopariam, Ericam, serpyllum p nie aber<lb/> das
                    citratum.<lb/> Domum ut veni bibi 1 schopfen alantwein, asse ein kr&#252;stgen
                    brodt.<lb/> Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> multus, nachdem mich r&#228;usperte,
                    da etwas<lb/> alantwein in die <g>Luft</g>r&#246;hre gelauffen. Facies florida
                    &amp; oculi, calida<lb/> extrema. Ne ita cito refrigerer constitui post motum
                        quoti-<lb type="inWord"/> die vespera bibere 1 schopffen alantwein, v. ein
                    wenig brodts essen, ja<lb/> nicht viel wie in statu tenebricoso &amp; debili
                    animi thue, da<lb/> das wahre guth sich verbirgt v. ich in dem dunckeln nach
                    allem<lb/> greiffe mich aber nicht s&#228;ttigen kan, bi&#223; Gott wieder die
                        <g>Sonne</g> der gnade scheinen<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">l&#228;sst.</fw>
                </p>
                <pb facs="b0369.jpeg" n="369"/>
                <note2>(Seite 369) </note2>
                <p>l&#228;sst. &#244; k&#246;nte ich al&#223;dann stille seyn v. der gewissen
                    h&#252;lffe des<lb/> herrn in Gelassenheit erwarten, der vor mich selbst
                    streitet me<lb/> quiescente, &#244; so w&#228;re mir wohl geraten.<lb/> Ructus,
                    oscitatio, sternutatio ex nare d<ex>extra.</ex> Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/> A vino hausto omnes actiones expeditae &amp; factae leves.<lb/>
                    Facies vino turget &amp; clara est.<lb/> Flat Eurus et lucida tempestas.<lb/> |:
                    h&#246;rte die <del>Inspectorin sch&#228;ferin</del>
                    <add resp="author" place="above">G&#228;rtnerin Kotschau in Insp<ex>ector</ex>
                        sch&#228;fers hau&#223;</add> entsetzlich schreyen v. lamentiren,<lb/> bekam
                    ein Kind, #<note place="margin-right" resp="author"> # filium </note>es war
                    &#189; vierthel stunden geschehen, da<lb/> war sie ruhig :|<lb/> Oscitatio.
                    Animus quietus. Bey schn&#228;utzen ex nare d<ex>extra</ex> paululum<lb/>
                    <g>sangui</g>nis. Zuweilen stiche v. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc
                    inde. Calida extrema.<lb/> Sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> hinc inde. Ist
                    ein sch&#246;ner heller abend. Pitzeln<lb/> in ano. Ructus.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelius</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> hat lauter saltzige scharffe effluvia, isst v. trinckt
                    wenig, <lb/> was er trinckt sind lauter concentrirte Sachen, hanc facile est
                    <lb/> explicata da&#223; er besch&#252;tzt ist vor denen fl&#246;hen,
                    l&#228;usen p die<lb/> meist ex putridis hominum humoribus ihre Nahrung haben,
                    <lb/> nicht aber au&#223; denen scharfen v. saltzigen die vor der
                    F&#228;ulnis<lb/> bewahren, dergleichen er an sich hat.<note
                        place="margin-right" resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex>
                        Medicamenta thun viel<lb/> si dantur ipsius manu,<lb/> qui alios
                            <g>spirit</g>us ma-<lb type="inWord"/> gnitudine sua vincit.<lb/> Sed in
                        aliorum manibus<lb/> quibus non ita magnus est <lb/>
                        <g>spirit</g>us, quique nec se<lb/> nec alia obstantia<lb/> omnia in Dei
                        virtute,<lb/> uti ille vicerunt,<lb/> non erunt eadem, quippe<lb/> clava
                        Herculis non<lb/> est nisi in manu Her-<lb type="inWord"/> culis, &amp;
                        gladius <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11861486X">Scan-<lb
                                type="inWord"/>derbergi</name> non nisi in<lb/> ipsius manu.</note>
                    Noctu bene dormivi, wachte ein paarmal auf v. war munter,<lb/> schlieff mane
                    etwas desto l&#228;nger.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-16">
                        <supplied>16.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>

                <pb facs="b0369.jpeg" n="369"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 16 Aug<ex>usti</ex><lb/> Mane mu&#223; etwas warten mit dem
                    nachsinnen v. heiterkeit des ge-<lb type="inWord"/> m&#252;ths wil es sogleich
                    &#224; somno nicht fort, bi&#223; die humores no-<lb type="inWord"/> cturni
                    dissipirt sind.<lb/> Auris d<ex>extra</ex> susurrat, ob oculos nebulae
                    nonnullae. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius.</ex><lb/> Oculi clari &amp; facies,
                    frigent paululum pedes. Mucus ex naribus<lb/> inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge
                    pulposus.<lb/> Nebula est in <g>aere</g> sat magna. Ex faucibus odor
                    <g>urin</g>osus &amp; aliatus. <lb/> v. etwas spannen, ob mucum nocturnum adhuc
                    ibi obhaerescens. <lb/> Dentes paululum stupidi.<lb/> Die sogenannten blinden
                    grauen fliegen in montibus &amp; <g>aqu</g>is <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenburgensibus</name><lb/> lassen ob
                    sie schon aufs blut stechen ihren Stachel nicht zur&#252;ck, sondern com-<lb
                        type="inWord"/> municiren ein schedliches humidum per aculeum suum, gegen
                    welches sich Na-<lb type="inWord"/> tura aufmacht, v. es zusammen schliesst auf
                    ein h&#228;ufgen ne latius<lb/> serpendo noceat.<lb/> Knarren im rechten ohr.
                    summen quoque im lincken ohr. Ructus <g>aci</g>di jejuni.<lb/> Clavus pedis
                        d<ex>extri</ex> dolet. Flatus nonnulli. Rasi barbam. frigida extrema.<lb/>
                    Flat Eurus, v. so wirds hora 8 anfangs wieder hell. <lb/> Egessi paululum
                    premendo, nullo conatu sputaneo, facile faeces<lb/> luteas subspissas. Extrema
                    frigida. Auris dextra susurrat. Tremens<lb/> sentio <hi rend="underline">subinde
                        levem tensionem in inguine sinistro</hi> &amp; dolorem. <lb/>
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde.<lb/> Bibi Thee, pressio
                    verticis p Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> sat multus. Borbor<ex>ygmi.</ex> &amp;
                    <lb/> flatus nonnulli. Extrema omnia frigida.<lb/> |: Licentiat Valentini<note
                        place="foot" resp="editor">Sohn des Gie&#223;ener Professors Michael
                        Bernhard Valentini (1657&#8211;1729), der wegen Mordes hingerichtet wurde
                    </note> ist in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1"
                        >Giessen</name> auff dem Rathhau&#223; auf einem wachstuch<lb/>
                    gek&#246;pfft worden quod Secretarius hujus loci, Giessenius, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116589272">Gernand,</name>
                        Profes-<lb type="inWord"/> soris<note place="foot" resp="editor">Gregor
                        Daniel Gernand (1657&#8211;1701), Professor f&#252;r klassische Philologie
                        in Gie&#223;en</note> filius, ipse adspexit |<lb/> |: Heri <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">Haug senior</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Haug (1680&#8211;1753),
                        Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger Bibel </note>
                    dicebat da&#223; Pastor <bibl><author>Hummels</author> Verantwortung gegen das
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4055431-4"
                            >Solingische</name><lb/> Ministerium</bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Johannes Hummel: Orthodoxia Christiana opposita heterodoxia,
                        vulgo, der die sch&#228;dliche Finsternu&#223; entdeckende Sonnen-Glantz,
                        Solingen 1732. </note> so sie gedruckt wird, wie aller Bergische v.
                    Clevische stylus ein<lb/> wenig bizarre sey, wie auch alle dise leute v. diser
                    Pfarrherr etwas bizarres<lb/> haben. Sey nichts besonders, v. habe er da er die
                    sachen auf s<ex>eine</ex> kosten drucken<lb/> l&#228;sst wohl etwas bessers thun
                    k&#246;nnen. Haug hat im corrigiren an etl<ex>ichen</ex> orthen<lb/> dem text v.
                    Verstand nachhelffen m&#252;ssen. :|<note place="margin-right" resp="author">
                        stylus obscurus est,<lb/> perplex.</note> Pallet facies, floridi oculi,
                    auris d<ex>extrae</ex> susurrat, <g>Luft</g> tr&#252;blich, extrema<lb/> frigida
                    induenti me, &amp; obambulanti solis indusiis, borborygmi, <lb/> ructus, clavus
                    pedis d<ex>extri</ex> dolet. Adibam Weil, quem caput dolebat, war<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">etwas</fw>
                </p>
                <pb facs="b0370.jpeg" n="370"/>
                <note2>(Seite 370) </note2>
                <p>etwas niedergeschlagen im Gem&#252;the.<note place="margin-left" resp="author">
                        ein Maurer wischte mir ve-<lb type="inWord"/> niam petens die schuhe<lb/>
                        al&#223; per muros des schlosses<lb/> gieng, dabam ei<lb/>
                        <hi rend="underline">3 <g>Kreuzer.</g></hi></note> Vorher war bey Jungfer
                    Krafftin<lb/> in D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carln</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg </note> hausse, hac dicebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117348120">Struensee</name><note place="foot"
                        resp="editor">Adam Struensee (1708&#8211;1791), Berleburger Hofkaplan, ab
                        1732 Pfarrer in Halle, Schwiegersohn Johann Samuel Carls</note> scripsisse
                    von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name><lb/>
                    da&#223; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138519285"
                        >Zimmermann</name><note place="foot" resp="editor">Johann Liborius
                        Zimmermann (1702&#8211;1734), Theologe in Jena und Halle </note>
                        Profess<ex>or</ex> nicht Todt sey. videbam da&#223; sie die
                    pil<ex>ulae</ex><lb/> polychrest<ex>ae</ex> Caroli vor 30 <g>Kreuzer</g> das
                    loth verkauffen.<lb/> Pedes frigent ad huc, bey Euro, <g>aer</g> paululum
                    nubilus est, giebt<lb/> Regen-Wolcken.<lb/> Meridie edi suppe mit Kl&#246;sen,
                    kalbfleisch mit Crocus<add resp="author" place="below"
                    >Safran</add>-br&#252;he,<lb/> forelle, butter v. k&#228;se v. brodt. bibi 1
                    schopffen alantwein<lb/> v. <g>Wasser.</g> frigent pedes, aures susurrant,
                    facies florida v.<lb/> lustig, omnia frigent manus.<note place="margin-left"
                        resp="author"> etliche &#228;pfel ede-<lb type="inWord"/> bam.<lb/> Mihi
                        extrema facile<lb/> frigent, jam, weil<lb/> ich sonst gewohnt bin,<lb/>
                        starck zu gehen v. erst<lb/> kurtz starck gegangen<lb/> v. nun ruhe
                        habe.</note> Kusteri uxor tranck einmal alantwein in graviditate, den<lb/>
                    sie sonst sehr gerne tranck, war aber noch tr&#252;b, bekam ihr<lb/> &#252;bel,
                    von da an liebte sie ihn nicht mehr.<lb/> Kuster hatte einmal ein ungl&#252;ck
                    da&#223; er t<ex>em</ex>p<ex>ore</ex> floris vitis den<lb/> alantwein auf den
                    faecibus v. wurtzeln ligen v. nicht abgelassen<lb/> hatte, gieng unter ein
                    ander, v. ist keine erhalten worden.<lb/> Alantwein mu&#223; mit alantwein,
                    nicht aber mit firnen auf-<lb type="inWord"/> gef&#252;llt werden, schadet ihm
                    sonst.<lb/> ad Helenitem mu&#223; rheinwein zu &#188;, Pf&#228;ltzer so
                    schw&#228;cher <lb/> zu 1/3 eingesotten werden, v. noch mehr, so man ihn gut
                    haben will.<note place="margin-left" resp="author"> J. F. Barthel so jetzt in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4085080-8"
                        >Altona</name><lb/> hat sonst auch alhier sich<lb/> aufgehalten,
                        oberambtmans<lb/> Mettings v. D<ex>octor</ex> Kochs kin-<lb type="inWord"/>
                        der informirt, nachher kam<lb/> er nach <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4490574-9">dierdorff.</name></note><lb/> der
                    himmel wolkig, sol lucet, Galli canunt.<lb/> Ibam ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">Haugium seniorem,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Haug (1680&#8211;1753),
                        Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger Bibel </note> et
                    cum eo ad <del>Ma</del> Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/137727607">de Marcey</name><note place="foot"
                        resp="editor">Marquis Charles Hector St. George de Marsay (1688&#8211;1735),
                        ehemaliger Offizier, Uhrmacher und Schriftsteller in Berleburg </note>der
                    jetzt uhren macht, v. mit Pastor Abresch<note place="foot" resp="editor">Wilhelm
                        Abresch (1671&#8211;1743), Pfarrer in Raumland und Berleburg </note> in
                    einem hau&#223;e wohnt,<lb/> Hujus uxor<note place="foot" resp="editor">Clara
                        Elisabeth de Marsay, geb. von Callenberg (1675&#8211;1742)</note> 55
                    annorum, jam est hysterica, decumbit, hat sonst<lb/> ihre <g>Menstruation</g>
                    nicht richtig gehabt, mater ejus obiit melancholica,<lb/> v. sie imaginirt ut
                    Haug senior bene dicebat, zuviel dahin-<lb type="inWord"/> ein, sagte wenn Gott
                    ihren Verstand nicht sonderlich bewahrt h&#228;tte sie<lb/> w&#228;re schon
                    n&#228;rrisch. Alle die geringste mutationes in <g>aere</g> empfindet<lb/> sie,
                    so es helle ist ihr am besten, wind v. regen empfindet sie<lb/> &#252;bel,
                    zuweilen ridet effus&#232;, zuweilen ist sie effuse traurig, zuweilen<lb/>
                    beydes eodem momento. Ist sonst lustiger humeur gewesen, das<lb/> ich ohngefehr
                    sagte, v. sie frappirte, da&#223; sie es gestund v. mein sagen<lb/> inhaerirte.
                    War gleichg&#252;ltig v. heitern Gem&#252;ths di&#223; mal.<lb/> Maritus ejus
                    sagte er habe sonst sehr au&#223; der nase geblutet, Dr.<lb/> Koch, qui Suecus
                    natione fuit habe ihm gerathen er solle dessen<lb/> m&#252;ssig gehen, v. der
                    Natur ihren willen nicht thun, <g>venaesectio</g> helfe wohl in<lb/> hefftigem
                    trieb v. orgasmo <g>sanguinis</g> sey aber gleich wieder ersetzt. <hi
                        rend="underline">Vicit</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">marcey bis vel ter hos motus &amp; </hi>tunc cessarunt
                    plane,<lb/> v. nun ist er gesund auch ohne <g>venaesectio</g>ne, et ea non
                        eget.<note place="margin-left" resp="author"> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> uti Haug dicebat<lb/> est civis <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">Amstelo-<lb type="inWord"/>
                            damensis.</name><lb/> Marcey Frau bekommt auch<lb/> zuweilen etliche
                        tumores ar-<lb type="inWord"/> thriticos vagos hin v. <lb/> her, so sie sehr
                        schmertzen<lb/> Sieht im gesicht per naturam <lb/> melancholisch
                        au&#223;.<lb/> Suasi ut <g>venaesectio</g> non<lb/> intermittat, quam<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104365668">Tabor</name> unam
                        de an-<lb type="inWord"/> no suasit, ego<lb/> duplicem. Assue-<lb
                            type="inWord"/> ta alias fuit <lb/>
                        <g>venaesectio</g>ni.<lb/> Marcey Frau hat auff<lb/> Rath guter freunde
                        offt<lb/> im umherziehen, v. in<lb/> dem Climat h&#252;lfe<lb/> gesucht, es
                        thats aber <lb/> nicht.<lb/> Marcey uxor, so sie nach<lb/> hefftigen motibus
                        in den<lb/> schwei&#223; kommt, be-<lb type="inWord"/> kommt sie
                        darauff<lb/> Ruhe.</note><lb/> Haugius senior ist 52 annor. |: gros<note
                        place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> 53, Elsaser<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Els&#228;sser (* ca. 1681), aus dem
                        w&#252;rttembergischen Kirchendienst entlassener Theologe, seit 1706 in
                        Frankfurt am Main </note> 51. :| hat k&#228;lte<lb/> in f&#252;ssen alzeit
                    bey s<ex>einer</ex> grosen arbeit, so ihm besser vonstatten geht v.<lb/>
                    leichter, so er frey im gem&#252;th und nicht gezwungen ist zu arbeithen,
                    hat<lb/> wenig motion, oder gar keine, bekam neulich starck nasenbluten,<lb/>
                    trinckt tags etliche mal thee, Carl dicebat ejus <g>sangui</g>nem esse
                    nimis<lb/> fluidum, er solle ihm etwas consistentz geben v. milch man&#234;<lb/>
                    mit dem Thee trincken, so er auch thut.<note place="margin-left" resp="author">
                        Suasi ei Pediluvia<lb/> Dicebat Haug, Dr.<lb/> Carl habe sehr incli-<lb
                            type="inWord"/> nirt nach <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7">halberstadt,</name><lb/> v. da
                        haben ihn auch die<lb/> tochter so zu halle,
                        <!--Maria Dorothea Struensee, geb. Carl, Gattin von Adam Struensee--><lb/>
                            it<ex>em</ex> die S&#246;hne um<lb/> sie leichter employiren<lb/> zu
                        k&#246;nnen, verlockt,<lb/> it<ex>em</ex> uxorem eo voluisse,<lb/> weil es
                        mit ihr hier<lb/> am hoff nicht recht fort<lb/> wolle nach wunsch.<lb/> Ihre
                        maladie aber habe<lb/> es verhindert. Item <lb/> (371 rR) Item habe
                        Carl<lb/> nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9"
                            >B&#252;dingen</name> wieder<lb/> gewollt. sed uxorem<lb/> restitisse.
                        Haug<lb/> hat beydem wieder-<lb type="inWord"/> standen da&#223; es nicht
                            ge-<lb type="inWord"/> schehen. Zu Budingen<lb/> h&#228;tten ihn die die
                        inspir&#233;s<lb/> im Marienbornischen<lb/> ut <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119317974">Rock</name> pp in ihren<lb/>
                        h&#228;nden wieder. #<lb/> # Carl ist gar leicht<lb/> zu wenden v. zu<lb/>
                        drehen, wie <lb/> man will.</note> Gieng mit Haug spatzieren vor den
                    h&#228;mmern vorbey im thal nach<lb/> dem nechsten dorff <hi rend="underline"
                        >schiller</hi> zu |: dadurch man von dem schlechten<lb/> boden, &#189;
                    stunde von hier, geht nach Homburghausen,<note place="foot" resp="editor"> das
                        Gut Homrigshausen, das Graf Kasimir zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1687&#8211;1741) den Inspirierten um Johann Friedrich Rock
                        &#252;berlie&#223;</note>einem herr-<lb type="inWord"/>
                        schafftl<ex>ichen</ex> guth wo die <del>f</del> inspir&#233;s ihren sitz
                    haben, ego, der Apothecker<lb/> Pfeiffer von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4038586-3">Memmingen,</name> der sehr consulirt
                    wird in medicis p :|<lb/> Dicebat ihm w&#228;re lieber so er loco Caroli einen
                    Mann hier h&#228;tte,<lb/> der besser ein judicium discretivum h&#228;tte v. in
                    die <bibl><title>famam</title></bibl> nicht alles<lb/> setzte e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> da setzte Carl gleich nachdem es geschehen, hinein, da&#223;<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Grf</fw>
                </p>
                <pb facs="b0371.jpeg" n="371"/>
                <note2>(Seite 371) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118983288">Graff v<ex>on</ex>
                        Hohenlohe Bartenstein</name><note place="foot" resp="editor">Philipp Karl
                        Kaspar Reichsgraf zu Hohenlohe-Bartenstein (1668&#8211;1729) </note> im Sarg
                    todt gefunden v. sich<lb/> den Arm abgefressen pp so einmal h&#228;ndel machen
                    k&#246;nte.<lb/> Die frucht ist hier im gebirge etwas rauh, und sauer an
                    geschmack,<lb/> aber die hessische ist s&#252;&#223;, daher man sie ordentlich
                    daher helt<lb/> v. brodt davon backt, An denen &#196;ckern in der feuchten<lb/>
                    wiese war <hi rend="underline">Farfara,</hi>
                    <hi rend="underline">Petasites,</hi>
                    <hi rend="underline">Bistorta</hi> florens.<lb/> Nach schiller zu, ohnfern der
                    Kirche so denen dortigen d&#246;rfern<lb/> vor ihre todten gemeinschafftlich
                    ist, fand in der hecke woran gleich<lb/> der bach, so die odeborn heisst,
                    herfliesst, <hi rend="underline">Virgam <g>au</g>ream latifoliam</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">serratam.</hi> item<add resp="author" place="above"> in der
                        hecke am weg</add> den <hi rend="underline">Napellum flore caeculeo
                        florentem</hi><note place="margin-right" resp="author"> Napellus sol
                        auch<lb/> wie mir Chirurgus<lb/> Weil sagte,<lb/> auf den bergen<lb/> in dem
                        Wald<lb/> nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                            >Schwartzenau</name><lb/> stehen.</note> &#252;ber Manns hoch, so mir
                    eine grose raritaet war.#<note place="margin-right" resp="author"> #
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> aspiciens Napel-<lb type="inWord"/> lum
                        dicebat s<ex>eine</ex> signatur<lb/> sey in dem flore so<lb/> heroisch v.
                            marti-<lb type="inWord"/> alisch, sehe au&#223;<lb/> wie ein casquet,
                        wie <lb/> der Mars so alles<lb/> zerst&#246;re v. t&#246;dte.</note>
                    Kam<lb/> mir da es &#252;ber die hecke herau&#223; sahe erstlich vor wie<lb/>
                    Calactrippa, nachher aber <del>war</del> sahe da&#223; es napellus war
                    al&#223;<lb/> es mir doch etwas paradox schiene seyn. In der frucht dort-<lb
                        type="inWord"/> herum fand eine <hi rend="underline">Urtica Cannabina</hi>
                    mit einem flori rubello,<lb/> kleiner al&#223; die ordinaire, v. foliis crinitis
                    wie Chamaedrys.<lb/> It<ex>em</ex> an dem bach n&#228;chst <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">berlenburg</name> an <hi
                        rend="underline">vulgaribus Salicibus</hi>
                    <lb/> vorn in extremitate ein <hi rend="underline">monstrum,</hi>
                    <note place="foot" resp="editor">Missbildung</note>wie ein Dann-Zapfe<lb/>
                    anzusehen. It<ex>em</ex> in obbesagter feuchten hecke das <hi rend="underline"
                        >geranium radice</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">grumosa,</hi>
                    <hi rend="underline"> fl<ex>ore</ex> purpureo,</hi> flechtete sich in die
                    hecken.<lb/> Gieng mit Haug von 3 uhr ad 5 spatziren, dann zogen wolcken<lb/>
                    von westen auf, mit wind, v. etwas tr&#252;bigkeit der <g>Luft</g>,<lb/> so auch
                    Marcey uxor gef&#252;hlt im bette, mit der ihr Mann viel<lb/> gedult hat; die
                    alte Frau Gr&#228;fin besuchte sie. quia vero ventus<lb/> von Norden etwas
                    blie&#223;, vergingen sie so ziemlich wieder.<lb/> Haug narrabat da&#223;
                    Holtzklau sehr eigen v. geitzig, besehe so man ihm<lb/> was auszahle mit dem
                    brill alle <g>Kreuzer</g> ob sie gut.<lb/> Nach dem spatziren gehen veniebam ad
                    Haug bibliopegum, da ich<lb/> h&#246;rte, da&#223; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelius</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> mich gesucht, domi meae, zu Haug ge-<lb type="inWord"/> gangen,
                    v. hernach auch durch Haugen filiolum mich suchen<lb/> lassen. Fand ihn eine
                    Pfeiffe Taback rauchen v. lustig.<lb/> ostendebam ei Napellum et mirabatur,
                    sagte er sey noch nicht so<lb/> weit nach Schiller gekommen al&#223; ich heute
                    |: metuit enlevirt<lb/> zu werden cert&#232;! :| wie denn auch Haug attestirte
                    noch nie so<lb/> weit gegangen zu seyn.<note place="margin-right" resp="author">
                        Haugen senioris<lb/> Frau bekommt<lb/> tolle paroxysmis<lb/> mit
                            allerl<ex>ei</ex><lb/> motibus, v. sagt<lb/> alzeit sie werde<lb/>
                        sterben, kommt <lb/> doch immer wieder<lb/> auff. Ita est<lb/> in
                        hystericis, v.<lb/> man darff ihnen<lb/> nicht trauen bi&#223;<lb/> ihnen
                        der athem<lb/> wircklich au&#223;-<lb type="inWord"/> gegangen, leben<lb/>
                        offt wunderlich<lb/> wieder auff.</note> Narrabat <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">Amstelodamum</name> venisse vere
                    ein<lb/> Medicus chirurgus v. Apothecker au&#223; dem <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4011446-6">Haag,</name> der Medicus<lb/> ein
                    rigidus Cartesianus habe behauptet esse stultitiam, uti dicebat<lb/> Hortulanus,
                    si quis diceret venena esse vegetabilia, alle<lb/> venena m&#252;sten
                    corrodiren, mit aciculis &amp; hamulis. Er asse<lb/> v. kauete davon,<add
                        resp="author" place="above">von den neuen aus schl&#228;gen</add>
                        it<ex>em</ex> s<ex>ein</ex> chir<ex>urgus</ex> v. Apot<ex>heker</ex>, der
                    Medicus war selben <lb/> abend noch todt, der apoth<ex>eker</ex> starb auch, der
                    dritte ward kaum in 6<lb/> wochen hernach erhalten, v. ausser gefahr gesetzt.
                    War vere, da es wenn<lb/> es au&#223; der <g>Erde</g> kommt aussieht, wie ein
                    sparge, gelb, bi&#223; es her-<lb type="inWord"/> nach gr&#252;n wird; virtutes
                    sunt concentratae tunc, et tunc est<lb/> herba maxim&#232; lethifera, v. so sich
                    die virtutes au&#223;gebreitet haben<lb/> in stengel v. &#228;ste, schadet es
                    nicht so, obschon nicht sicher es au&#223; der wildni&#223; <lb/>
                        sonderl<ex>ich</ex> in den Mund zu nehmen v. zu kauen, das aber in hortis
                    wo<lb/> es sehr hoch wird nicht leicht schadet, quis per nimium nutrimentum
                        ex-<lb type="inWord"/> pandunt virtutes planta in altum nimis surgente.
                        Etl<ex>iche</ex><lb/> kerls die in Amsterdam einem banquier weine ein thaten
                    giengen in s<ex>einem</ex><lb/> Garten, verno tempore, und schnitten dises Kraut
                    an putantes esse<lb/> asparagos, v. soffen brav dazu v. machten einen salat
                    davon mit<lb/><fw type="catch" place="bottom"><g>&#214;l</g><lb/></fw>
                </p>
                <pb facs="b0372.jpeg" n="372"/>
                <note2>(Seite 372) </note2>
                <p><g>&#214;l</g> v. <g>Essig</g> die sturben alle.<lb/> Colligere item nonnulli
                    vere loco radicis Pastinacae, radices<lb/> Cicutae nostratis, et obiere, in
                    sectis repertus est stomachus levi-<lb type="inWord"/> tas arrosus, sepsi levis
                        <del>med</del> radicis.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippeln</ex><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> da er in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">giessen</name> studirte brachte eine
                    bauers frau baccas solani<lb/> furiosi<note place="foot" resp="editor">
                        Belladonnabeeren</note> hinein, v. vendebat pro Myrtillis, 17 leute
                    sturben<lb/> dran. hielte einer davon eine diss<ex>ertationem</ex> pro gradu, v.
                    ventilirte<lb/> di&#223; thema. Est volatile venenum quod optime ligatur<lb/>
                    <g>aci</g>dis.<lb/> Al&#223; C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> in die schule gieng
                    zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">darmstadt,</name>
                    gieng er mit einem<lb/> M&#252;llers buben die <g>Saturni</g> ordentlich nach
                    hau&#223; zu s<ex>einen</ex> Eltern so<lb/> zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4428974-1">Niederramstadt</name> war. In via
                    inveniebant in sylva baccas<lb/> Belladonnae. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    gustabat, waren s&#252;&#223; aber wiederlich. er war<lb/> ein schelm, wolte
                    nicht gern ungl&#252;cklich seyn, v. persuadirte den andern,<lb/> weil ihm
                    einkam sie seyen sch&#228;dlich, da&#223; er esse, hatte aber bald genug.<lb/>
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> trieb ihn auch nicht zu mehrerem. Paulo post
                    fieng er an wie<lb/> toll zu werden, v. taumeln wie ein trunckener, forte
                    fortuna<lb/> eo tempore autumnali, blieb der Junge liegen unter<lb/> einem
                    birnbaum, |: holtzbirnen :| der oben reife birnen hatte v. <lb/> die h&#228;ufig
                    abfielen. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> blieb bey dem trunckenen jungen
                    stehen<lb/> v. steckte ihm endlich den hal&#223; v. Maul gantz voll solcher<lb/>
                    birnen, die er kauete v. h&#228;ufig asse. Hoc remedio fie-<lb type="inWord"/>
                    bat da&#223; er bald druff aufstund v. mit ihm fortgieng, ohne<lb/> einmal zu
                    vomiren v. blieb v&#246;llig gesund. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hat
                        nach-<lb type="inWord"/> her offt nachgedacht, v. endlich in herbariis
                    gefunden, da&#223; die<lb/> holtzbirne v. alia <g>aci</g>da specifica seyen in
                    hoc affectu, nam<lb/>
                    <g>aci</g>da ligant volatile hoc venenum. Gott hatte &#252;ber ihm<lb/> v.
                        s<ex>einen</ex> Consorten sonderlich die hand v. f&#252;hrte sie gleich zu
                    dem Anti-<lb type="inWord"/> doto.<note place="margin-left" resp="author">
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> gab zu lesen<lb/> die Copie von <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stiers</name>
                        <lb/> brieff ad <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116831219"
                            >Froereieisen</name>
                        <lb/> so mir Gros
                        <!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt-->
                        geschickt<lb/> hatte, v. gegen ihn war,<lb/> et ridebat Dippel<lb/> da&#223;
                        Stier seinen Nahmen<lb/> vertirte in Stierius.<lb/> In Batavia legen
                        sie<lb/> das eingethane v. etwan<lb/> noch nasse Heu nicht<lb/> aufeinander,
                        ne incen-<lb type="inWord"/> datur, machen dazwi-<lb type="inWord"/> schen
                        in der Mitte<lb/> ein loch, it<ex>em</ex><lb/> legen es auff flechten<lb/>
                        da&#223; die <g>Luft</g> durchzihen<lb/> v. es trocknen kan.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">Haug</name>
                        bibliopegus<note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Haug
                        (1690&#8211;1756), Buchbinder und Verleger in Berleburg </note> narrabat,
                    da&#223; sein Schwager, Rath Saltzmann,<note place="foot" resp="editor"> Philipp
                        Jakob Salzmann, aus Stra&#223;burg stammender Theologe, Almosenpfleger und
                        Rat in Berleburg </note><lb/> ihn erzehlt, da&#223; Insp<ex>ector</ex>
                        Sch&#228;fer<note place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Schefer
                        (*1710), Berleburger Oberpfarrer und Inspektor</note> &#252;ber der Tafel im
                    Schloss er-<lb type="inWord"/> zehlt da&#223; Herr Haug bibliopegus daselbst
                    erzehlt, wie da&#223; er Haug,<lb/> allerlei unbekannte Leute, e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex>
                    <hi rend="underline">mich</hi> logirte, so doch nicht<lb/> ist, denn ich bey
                    K&#252;ster logirt, wie Insp<ex>ector</ex> al&#223; mein nechster<lb/> Nachbar
                    wohl wei&#223;, dem Gr&#228;fl<ex>ichen</ex> placat<note place="foot"
                        resp="editor">&#246;ffentlich angeschlagener Erlass</note> zuwieder,
                    da&#223; man solche<lb/> Leute nicht herbergen solle.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Haug bibliopegus sagte er<lb/> sch&#228;tze sichs alzeit
                        vor<lb/> eine Ehre so C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> zu ihm<lb/>
                        komme.<lb/> Saltzmann id dicens Hau-<lb type="inWord"/> gio mandatum
                        Comitis<lb/> ipsi dabat, so wil<lb/> da&#223; man alle Personen<lb/> so man
                        nicht kennt dem b&#252;r-<lb type="inWord"/> germeister, it<ex>em</ex>
                        Gemein<lb/> Mann anzeigen solle.</note> Sed hoc mandatum wil nichts anders
                    al&#223;<lb/> da&#223; man unbekannte landstreicher, |: cum ego satis notus
                    sum,<lb/> v. dem regirenden herrn selbst auffgewartet habe, auch nicht uner-<lb
                        type="inWord"/> laubt jedem zu logiren s<ex>einen</ex> bekannten freund in
                    aller Welt.<lb/> Aber die <hi rend="underline">Kleinst&#228;tter</hi> sind immer
                    sehr curieux, v. da ihre hau&#223;-<lb type="inWord"/> haltung sich nicht weit
                    erstreckt, gehen sie auch ad minima :|<lb/> unter gutem titul sich
                    einschleichende, nicht dulten solte v. beher-<lb type="inWord"/> bergen,
                    k&#246;nte man also so man wolte den Rath injuriarum <lb/> belangen, uti et ipse
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat, da&#223; er m&#252;ste
                    depreciren,<lb/> v. eine ehren-erkl&#228;rung thun, v. s<ex>eine</ex> fehler
                    bekennen.<lb/> der Rath wolte es wieder gut machen, da es Haugen &#252;ber die
                    leber<lb/> lieff, v. sagte es sey so b&#246;&#223; nicht gemeynt. Man sieht aber
                    drau&#223;,<lb/> wie der Pabst in sch&#228;fer<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Friedrich Schefer (*1710), Berleburger Oberpfarrer und
                        Inspektor</note> minirt, v. wie er Haugen bibliopolam<lb/> wil in die
                        <g>Luft</g> sprengen, der mit C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>, mir, v.
                        s<ex>einem</ex> anhang sehr famili&#228;r<lb/> ist, v. es sich vor eine Ehre
                    h&#228;lt mit uns umzugehen, uti saepe<lb/> palam testatus est. Sed precatus est
                    nos Haug sen. &amp; Dippelium,<lb/> ne cui hoc aperiam. Haug rei omnem cursum
                    scribebat fratri,<lb/> qui respondebat, wo wil das hinau&#223; &amp;c.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Lucid&#232; ratiocinabar,<lb/> v. hatte
                        justement<lb/> eben die gedancken<lb/> wie Dippelius.<lb/> Facies post motum
                        hunc<lb/> non nimis fortem<lb/> florida erat, &amp;<lb/> lucida ratio.<lb/>
                            Insp<ex>ector</ex> Sch&#228;fer narravit da&#223;<lb/> die alte frau
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/189536268"
                            >gr&#228;fin,</name>, so<lb/> Dippelio sehr geneigt sich<lb/> mit denen
                        jungen Comtes-<lb type="inWord"/> ses bey hof die C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> schalten<lb/> broullirt habe, v. es<lb/> ihnen
                        verwiesen.</note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> &amp; ego abibamus,
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sahe da&#223; er himmel tr&#252;b v. wolte
                    nicht <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">dem</fw>
                </p>
                <pb facs="b0373.jpeg" n="373"/>
                <note2>(Seite 373) </note2>
                <p>dem spatziren gehen des Regens halber trauen, gieng also nach<lb/>
                        Hau&#223;.<note place="margin-right" resp="author"> &#252;ber die avanture
                        mit<lb/> Saltzmann al&#223; Haug in<lb/> der Messe sie herrn Grosen<lb/>
                        erzehlte, lachte er, v.<lb/> sagte zu mir, er habe auch<lb/> schon einmal
                        propria <lb/> autoritate Herrn Diesterw<ex>eg</ex>
                        <!--Albert Adolf
Diesterweg (*1681), Kaufmann in Frankfurt--><lb/> hier
                        verklagen wollen,<lb/> da er sich mit 2000<lb/>
                        <g>Gulden</g> so er an einen andern<lb/> liefern sollen, erstlich<lb/>
                        bezahlt gemacht.<lb/> Diest<ex>erweg</ex> aber hat ihm brav<lb/> die Leviten
                        gelesen, v.<lb/> ihn reprochirt. Diest<ex>erweg</ex><lb/> hat nichts pro
                        labore<lb/> genommen von dem Grafen<lb/> jemals, v. solte doch<lb/> so lang
                        auf s<ex>ein</ex> geld<lb/> warten absonum erat.<lb/> Und ist gewi&#223;
                        ein<lb/> Kauffman in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                            >Frankfurt</name> achtet<lb/> einen wetterauischen Grafen<lb/> so viel
                        al&#223; ein Graff<lb/> s<ex>einen</ex> bauern ut oberamt-<lb type="inWord"
                        /> man Metting regenti<lb/> Comiti in faciem<lb/> dixit.</note> Ibam ad
                    chirurgum weil, der setzte mir Thee vor, bibebam 5<lb/> tassen. Dicebat an
                    Grafen August gemahlin, habe Dr. Koch <lb/> alhier curirt al&#223; eine gravida,
                    Dr. Rupp von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1"
                        >Giessen</name> hat ander&#223;<lb/> curirt, v. Koch sehr herunter gemacht;
                    al&#223; weil sie praesentibus duobus<lb/> hisce secirte fande sich
                        wirckl<ex>ich</ex> ein foetus so sehr klein, v. Koch<lb/> mahnte Ruppen
                    hinf&#252;hro zur bescheidenheit gegen andere Medicos,<lb/> der ob eventum sehr
                    best&#252;rtzt war.<lb/> Weil kam ein mal zu einer jungen primipara pingui
                    valde, da hatten<lb/> sie die weiber zu starck arbeiten lassen, pudenda waren so
                    sehr inflammirt,<lb/> da&#223; kaum 2 finger beyzubringen gewesen. Abibat, rieth
                    auffschl&#228;ge,<lb/> endl<ex>ich</ex> kam das kind zur welt in st&#252;cken,
                    mit hacken ausgenommen.<lb/> die puerpera ward lahm dar&#252;ber v. unfruchtbar.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11671235X">Ruysch</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Frederik Ruysch (1638&#8211;1731),
                        niederl&#228;ndischer Anatom und Botaniker</note>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">Amstelodami</name>
                    conservavit in liquoribus proma,<note place="foot" resp="editor">(i.e.
                        poma)</note>pruna, cerasa,<lb/> nur die subtile vascula davon, uti vidit
                    weil Amstelodami,<lb/> apud fratrem suum, &amp; cum eo, qui est medicus apud
                    Ruysch.<lb/> Weil hat zu wittgenstein offt den princessinnen so verstorben
                    abdomen<lb/> er&#246;ffnet, v. voll herbae so wohlriechend gesteckt, nie aber
                        balsa-<lb type="inWord"/> mirt.<lb/> Domi vespera bibi 1 schopffen
                    alantwein, <hi rend="underline">gab rechte vigeur post</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">motum,</hi> v. asse ein st&#252;ckgen brodt. war munter.
                    Facies flo-<lb type="inWord"/> rida &amp; oculi. ructus aliquot,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>, calida extima,<lb/> flatus
                        <g>sulphur</g>ei foetidi, auris d<ex>extra</ex> susurrat, premit vertex
                    &amp; frons.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">Haug</name>
                        bibliopegus<note place="foot" resp="editor">Johann Jakob Haug
                        (1690&#8211;1756), Buchbinder und Verleger in Berleburg </note> invitirte
                    mich zum essen heute abends auff<lb/> Morgen mittag, hilaris eram, kostet
                    nichts, doch menagire<lb/> hier, weil nicht viel geld bey mir habe, nicht
                    au&#223; Geitz. Item laetus sum<lb/> quia <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> auf morgen nachmittag mich
                    invitirt hat zu ihm zu<lb/> kommen; denn mir alzeit sehr angenehm ist mit ihm zu
                        con-<lb type="inWord"/> versiren. Coelum nubilum, aber die wolcken sind
                    getheilt v. schei-<lb type="inWord"/> nen die Sterne hindurch. Oscitatio somnum
                    annunciens, postquam<lb/> cantans hymenem: befiehl du deine wege p in attentione
                    sensi horri-<lb type="inWord"/> pilationem, &amp; ad caput humorem pulsum &amp;
                    nasi inflationem,<lb/> calidis licet extremis omnibus. Ructus. Mucus ex naribus
                    infundibulo &amp;<lb/> larynge. Animus hilaris. Flatus crepans.<lb/> Noctu
                    aliquoties sum expergefactus, einmal hatte in <g>ure</g>thra rechte<lb/>
                        empfindl<ex>iche</ex> stiche, da aufwachte, etlichemal nacheinander.<lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-17">
                        <supplied>17.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>

                <pb facs="b0373.jpeg" n="373"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 17. August<ex>i</ex><lb/> mane <g>Luft</g> wieder hell mit
                    Nordwind.<lb/> stiche v. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hin v. her, Mucus
                    ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge &amp;<lb/> naribus pulposus, ex naribus
                    paululum <g>sangui</g>nolentus, wie denn<lb/> auch der odor <g>urin</g>osus von
                    dem <g>sangui</g>ne stagnante in infundibulo<lb/> ist, worau&#223; auch tophuli
                    gezeugt werden, die sich immer &#228;ussern<lb/> wenn <hi rend="underline"
                        >starcker trieb nach der haemorrhagia am Kopff</hi> ist.<lb/> Vari hinc inde
                    in cute, e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> in scapulis, facie, it<ex>em</ex>
                    <hi rend="underline">ad anum,</hi><lb/> da mir es <hi rend="underline">sehr wehe
                        that</hi> al&#223; etliche flatus lie&#223; mane, v. etlichemal<lb/> stache,
                    pressio frontis it<ex>em</ex> verticis, auris d<ex>extrae</ex> multus
                    susurrus,<lb/> ructus nonnulli, etliche stiche in der brust innwendig hin v.
                    her,<lb/> Ructus <g>aci</g>di jejuni, abdomen paululum inflatus. Calida<lb/>
                    adhuc extrema. Stiche in clavo pedis dextro. Etliche stiche in scapula<lb/>
                    dextra vel potius axilla, pressio verticis p. Kopff tumm etwas. Pedes<lb/>
                    frigefieri incipiunt. Borborygmi nonulli. Sudant manus leviter.<lb/> Mane semper
                    in cantho ocul<ex>i</ex> utriosque majori etwas repurgamen-<lb type="inWord"/>
                    ta. Galli canunt. ist ein wenig wolckig. Sp<ex>asmus</ex>
                    puls<ex>atorius</ex><lb/> hinc inde. Oculi dum jam congestio ad caput fit paulo
                    sunt in-<lb type="inWord"/> tern&#232;, licet non extern&#232; obscuriores,
                    &amp; nebulae in iis obhaerescentes<lb/> facilius conspiciuntur.
                        Borbor<ex>ygmi.</ex> flatus nonnulli. Dentes stupidi paululum.<lb/>
                </p>
                <pb facs="b0374.jpeg" n="374"/>
                <note2>(Seite 374) </note2>
                <p>Borborygmi, verticis pressio. <lb/> Egessi faeces subspiss<ex>as</ex> cum
                    flatibus &amp; pressione, ob ani orificium<lb/> strictius. Oscitatio,
                    horripilatio extremorum omnium it<ex>em</ex> manuum.<lb/> Detumescit plan&#232;
                    parotis d<ex>extra</ex>. Circa laryngem extern&#232; ad-<lb type="inWord"/> sunt
                    vesiculae parvae paululum prurientes. Borborygmi, v.<lb/> dolor stant&#232; in
                    dem lincken theil lumborum. Ructus.<note place="margin-left" resp="author">
                        Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> pulposus<lb/> frigent extrema.<lb/>
                        <hi rend="underline">Thermometra &amp;</hi>
                        <lb/>
                        <hi rend="underline">barometra viva.</hi>
                    </note> Bey gesunden tagen, da alles richtig im Leibe stehet, v. der Geist
                    sich<lb/> &#252;ber sein wohl fortgehendes werck in denen Elementen
                    erfreuet,<lb/> ist er sorgenlo&#223;, nimmt nicht wahr alles, was in der
                    &#228;ussern <g>Luft</g><lb/> von mutationibus vorf&#228;llt, l&#228;&#223;t
                    alles vorbey rauschen, aber<lb/> in hystericis &amp; hypoch<ex>ondriacis</ex>
                    die sehr sensibile |: sonderlich noch mehr<lb/> so ihre individuelle natur v.
                    Eigenliebe sie dazu<lb/> noch mehr antreibt :| werden rechte viva thermometra
                    &amp; <lb/> barometra, f&#252;hlen alle winde, wolcken p v. in serenitate<lb/>
                    <g>aer</g>is befinden sie sich am besten, si Archaeus Universalis radios <lb/>
                    suos non contrahit sed emittit. v. wie wir bey gesunden<lb/> tagen das
                    &#228;ussere nicht achten, so achten wir auch das innere nicht<lb/> oder wenig,
                    bi&#223; uns Gott an dem leibe angreifft der uns<lb/> so lieb ist, v. an allen
                    dessen appertinentien, v. wir erkennen<lb/> da&#223; wir v. unser alles nichts
                    sind, v. nach dem ewigen <lb/> seufzen, v. um es mit g&#252;tern der Ewigkeit,
                    der best&#228;n-<lb type="inWord"/> digkeit, erf&#252;llen lassen. Ein
                    arthritisches Glied oder<lb/> ein Glied so ehemals gelitten, am bruch p
                    empfindet auch so<lb/> si ceterum corpus sanum est allein alle Ver&#228;nderung
                    des<lb/> wetters.<note place="margin-left" resp="author"> Pastor Bergen hat
                            <name type="person">Bricken</name>
                        <lb/> 2 Kopfst&#252;ck aufgezwungen,<lb/> da er weggieng von ihm,<lb/> da er
                        die Nacht gewesen,<lb/> nach <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenburg</name> zu, al&#223;<lb/>
                        Zehrung auff die Reise.<lb/> Als Herr <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/102418500">von Uffenbach junior</name>
                        <note place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Hermann von Uffenbach
                            (1687&#8211;1769), &#196;lterer B&#252;rgermeister, Sammler und
                            M&#228;zen in Frankfurt, j&#252;ngerer Bruder von Zacharias Konrad von
                            Uffenbach</note><lb/> auff dem hirschgraben C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex><lb/> contra Langium &amp; Neumei-<lb type="inWord"/>
                        sterum lase, sagte er, ut<lb/> Kinet audivit, denn<lb/> Mann m&#246;gte ich
                        sehen!<lb/> Brick dicebat er habe ein-<lb type="inWord"/> mal die
                        schwindsucht ge-<lb type="inWord"/> habt v. sich curirt<lb/> mit
                        Ziegen-Milch.<lb/> Brick war heut von seiner<lb/> Reise noch sehr
                        m&#252;de.<lb/> in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2"
                            >Laubach</name> ist Friedel<lb/> mit s<ex>einer</ex> frau v. Frau<lb/>
                        Mollerin angekommen<lb/> eine stunde hernach,<lb/> da ich ware wegge-<lb
                            type="inWord"/> gangen mit brick<lb/> auf <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4022283-4">Gr&#252;nberg,</name> &amp;<lb/> eo
                        die ibi mansit.</note> Ructus. In gena sinistra in Zygomatico osse etliche
                    stiche, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/> frigus extremorum.<lb/> Bibi
                    Thee, v. da Thee tranck, siehe da kam <name type="person">Prick</name> von
                    Laubach<lb/> au&#223; Holtzklau<note place="foot" resp="editor">Johann Eberhard
                        Holzklau (1673&#8211;1740), Berleburger Bankier</note> hau&#223; da er
                    gestern angekommen, zu mir, v. besuchte<lb/> mich, so mich sehr wunderte v.
                    erfreuete.<lb/> Er sagte da&#223; da er mit mir in Laubach auf der wiese
                    gegangen,<lb/> wo die St&#246;rche giengen, v. ich ihm anboth mit zu gehen,
                    endlich es<lb/> ihm aber anheim gegeben, v. ihn nicht incommodiren wolte,
                    im<lb/> Gem&#252;the einen Zug bekommen, der ihn kaum au&#223; seiner Eigen-<lb
                        type="inWord"/> heit so fern herau&#223; ziehen k&#246;nnen da&#223; er mit
                    nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8">Allendorff</name>
                        ge-<lb type="inWord"/> gangen. Den andern tag v. die &#252;brige woche habe
                    er noch einen<lb/> st&#228;rckern Zug gehabt al&#223; zuvor, v. dubitirt ob er
                    von Gott.<lb/> Endlich da er gar zu lang anhielt v. ihn nicht ruhen v. rasten
                    lie&#223;,<lb/> muste er gehen alleine, zur Strafe uti dicebat, da er sonst<lb/>
                    vorher gute Compagnie haben k&#246;nnen mit mir. Er kam zu<lb/> Pastore
                        Bergen<note place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Bergen
                        (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda </note> in Allendorff
                    v. ward sehr liebreich empfangen,<lb/> auch hat er in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name> angesprochen bey
                    Eberhard, v. erfahren da&#223; die<lb/> Medicamenta da angekommen, v. da&#223;
                    er sie durch einen expressen soldaten nach<lb/> Allendorff tragen lassen. Zu
                    Fronhausen ohnfern lasphe hat brick<lb/> bis bier bekommen, der Pfarrherr aber
                    hat ihn nicht aufnehmen wollen<lb/> zur herberge. A cerevisio ist er recht
                    kranck geworden, v. hat folgenden<lb/> tag nicht essen k&#246;nnen.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Engelbach fuldensis,<lb/> &amp; Vogel
                        freyenseensis,<lb/> amant scripta C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex><lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1036553396">Schmoll</name>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4013482-9"
                        >Echzellensis</name><lb/> it<ex>em</ex> Bergen allendorffen-<lb
                            type="inWord"/> sis contrarii sunt ei in<lb/> aliquibus.<lb/> Laubaci
                        non dixit<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reichio</name>
                        Prick da&#223; er<lb/> nur noch hieher gehe,<lb/> ne forte ab ipso rideretur.<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/189542020">Lobach</name>
                        practicirte eine weile<lb/> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name> muste aber
                        weg.<lb/> Bildete sich immer ein den<lb/> lapidem eben in h&#228;nden zu
                        <lb/> haben, lehnte immer dar-<lb type="inWord"/> auff geld, v. da er
                        es<lb/> einmal nicht konte wieder<lb/> geben v. creditores ihn
                        verfolgten<lb/> gieng er von <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">offenbach</name><lb/> weg auff
                        Mannheim,<lb/> da er dieses Kinet selbst <lb/> gesagt hat. War sonst
                        ein<lb/> guter arbeiter, v. so er<lb/> &#188; jahr arbeitete, hatte er <lb/>
                        vor sich v. die seinigen auf <lb/> ein jahr genug. In <lb/> Mar-<lb
                            type="inWord"/> (375 rR) Marburg ist der dicke K&#252;r&#223;-<lb
                            type="inWord"/> ner der jetzt hier vor Gesellen<lb/> dient v. die
                        buchdruckerey<lb/> gerne an sich z&#246;ge, ein schwager <lb/> von
                            insp<ex>ector</ex> sch&#228;fer dem lebenden,
                        <!--Johannes K&#252;rsner (gest. 1746), Buchdrucker in Berleburg; Johann
Friedrich Schefer (*1710), Berleburger Oberpfarrer und Inspektor, Sohn und Nachfolger Ludwig Christoph Schefers--><lb/>
                        der auch jetzt in alchimie ge-<lb type="inWord"/> schrieben, wovon ihn
                        al&#223; von Chi-<lb type="inWord"/> meris C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        abgemahnt hat,<lb/> hatte in Marburg ehedem # <lb/> sagte C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach</name><lb/>
                        habe malitiose ge-<lb type="inWord"/> handelt in Diss<ex>ertatione</ex>
                        contra<lb/> Socinianos, da<lb/> er ihn erstlich setzt<lb/> unter die
                            Socinia-<lb type="inWord"/> ner cum nomine<lb/> Christiani Demo-<lb
                            type="inWord"/> criti, hinten allegirt<lb/> er ihn wieder sie<lb/> sub
                        nomine Dip-<lb type="inWord"/> pelii cum elogio,<lb/> ut nonnulli pu-<lb
                            type="inWord"/> tant esse duos dis-<lb type="inWord"/> tinctas personas.
                        aber<lb/> er helt nicht vor rathsam<lb/> alle schlechte sachen<lb/> zu
                        refutiren.<lb/> #ein sehr sch&#246;nes hau&#223;, stund<lb/> wohl v. hatte
                        etliche pressen,<lb/> durch das laboriren, v. das<lb/> trincken ist er um
                        alles<lb/> gekommen. da er doch<lb/> sonst wohl leben<lb/> h&#228;tte
                        k&#246;nnen.</note> Ibamus ad Dippelium,<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> v.
                        Kinet<note place="foot" resp="editor">Johann Melchior Kinet, Mechaniker in
                        Schwarzenau</note> von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">schwartzenau</name> so nun daselbst
                    im<lb/> Laboratorio wohnt, war auch eben im Begriff zu ihm zu gehen. Ma-<lb
                        type="inWord"/> nebam etwan 1 sunde apud illum.<lb/> Herr <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt </note> hat in der <bibl><title>Replique</title></bibl> uti
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat, absurd&#232; etliche sachen<lb/> in
                        edit<ex>ionem</ex>
                    <g>secun</g>dam eingeflickt so doch C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> nicht
                    statuirt. Herr <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X"
                        >Reitz</name><note place="foot" resp="editor">Johann Heinrich Reitz
                        (1655&#8211;1720)</note> hat<lb/> den Anhang von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118518534">Calvino</name> v. auch den von Luthero
                    gemacht.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> laudabat valde den &#252;bersetzer
                    seiner replique ins holl&#228;n-<lb type="inWord"/> dische, die sehr wohl
                    gerathen, Autor fuit <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/135717728"
                        >Dr. Ammann</name><note place="foot" resp="editor"> Jakob Ammann
                        (1644&#8211;vor 1730), Schweizer Mennonitenprediger </note> ein sehr bra-<lb
                        type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ver</fw>
                </p>
                <pb facs="b0375.jpeg" n="375"/>
                <note2>(Seite 375) </note2>
                <p>braver Mann, ein schweitzer.<lb/> Aber <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                                    D<ex>ippels</ex></name></author><note place="foot" resp="editor"
                            >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note>
                        <title>fatum fatuum</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann
                        Konrad Dippel: Fatum fatuum: Das ist, die th&#246;rige Nohtwendigkeit, oder,
                        augenscheinlicher Beweiss, dass alle, die in der Gotts-Gelehrtheit, und
                        Sitten-Lehre der vern&#252;nfftigen Creatur die Freyheit des Willens
                        disputiren, durch offenbahre Folgen gehalten sind, die Freyheit in dem Wesen
                        Gottes selbst aufzuheben, oder des Spinosae Atheismum festzusetzen: Wobey
                        zugleich die Geheimnisse der Cartesianischen Philosophie entdecket und was
                        f&#252;r Schaden dadurch im gemeinen Wesen gestifftet worden, Amsterdam
                        1709. </note> ist in holland &#252;bersetzt worden<lb/> in die
                    Niederteutsche Sprache, von einem der nicht wohl teutsch<lb/> verstund, v. ist
                    nicht so wohl gerathen.<lb/> In dem Tomo in 4 den <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037573250">Regelein</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christoph Michael Regelein (1704&#8211;1761), Berleburger
                        Verleger und Drucker </note> colligirt hat von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex></name>
                    schrifften v. zu Thurnau<lb/> gedruckt, desunt <bibl><title>Diss<ex>ertatio</ex>
                            de nihilo,</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel: Disputatio grad. pro Mag. sub preside <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117330361">Phil. Casim. Schlosseri</name> de
                        nihilo. III. Joh. Conradus Dippelius, Franckensteina-Strataemontanus,
                        Gie&#223;en 1693. </note>
                    <bibl><title>axioma veteris A-<lb type="inWord"/> dami</title> contra <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/115396128"
                        >Hannekenium,</name></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel: Axioma Adami veteris perper&#224;m theologizantis detectum &amp;
                        discussum. Thesibus quibusdam Succinctis Theologicis, quibus insimul Tit.
                        Domini D. Philippi Ludovici Hannekenii, Hypomnema: de gradibus sanctitatis
                        Viatoris Chnstiani, Pietistarum oppositum Syrraxi, Anno 1696. die VII.
                        Aprilis Wittebergae &#232; Cathedra Lutheri defensum, ad verbi divini normam
                        examinatur, &amp; de Throno orthodoxiae deturbatur, Auctore Christiano
                        Democrito, Gie&#223;en 1698. </note> die Kupfer alle, die antwort an<lb/>
                    den Superintendenten zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4029869-3"
                        >Cassel</name> wegen der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120254026">wetzelin,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Katharina Elisabeth Wetzel (1667&#8211;nach 1705), geb.
                        Uckermann, Witwe des Pfarrers Heinrich Wetzel aus Wanfried, um 1702
                        Anh&#228;ngerin der Eva von Buttlar </note> das <bibl><title>script
                            gegen<lb/> herrn Weiler,</title></bibl> v. das
                            <bibl><title>gespr&#228;che zwischen Eleutherio v. Nicode-<lb
                                type="inWord"/> mo.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel: Unpartheyisches Gespr&#228;ch zweyer Christen/ Unter
                        dem Nahmen Eleutherius und Nicodemus, &#252;ber eine seltsahme/ Und doch zu
                        unsern Tagen h&#246;chstn&#246;thige und n&#252;tzliche Frage/ nehmlich: Wie
                        weit der lebendige Gott bey den G&#246;tzen k&#246;nne gesucht und empfunden
                        werden? Andern zu freundlicher Nachricht hiemit gemein gemacht, o. O. 1699.
                    </note> K&#246;nten nun s<ex>eine</ex> &#252;brige recentia scripta dazu kommen,
                    g&#228;be<lb/> es 2 T. in 4. zur neuen Auflage.<lb/>
                    <name type="person">Brick</name> dicebat er habe in s<ex>einen</ex> scriniis
                    noch das protocoll Grafens <lb/> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg,</name> gantz, it<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136071767">Clopfers</name><note
                        place="foot" resp="editor">Balthasar Christoph Klopfer, 1659&#8211;1703,
                        Solms-Laubachischer Registrator und Mystiker </note> p v. noch andere
                    raritaeten<lb/> mehr.<lb/> Kinet<note place="foot" resp="editor">Johann Melchior
                        Kinet, Mechaniker in Schwarzenau</note> brachte C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> auf die Erscheinung des Czaars <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118592955">petri I.</name><note place="foot"
                        resp="editor">Peter I. von Russland (1672&#8211;1725), von 1682 bis 1721 Zar
                        und Gro&#223;f&#252;rst von Russland, von 1721 bis 1725 Kaiser des
                        Russischen Reiches </note> Narrabat<lb/> E<ex>rgo</ex> dippelius, einmal da
                    Czaar gestorben im Ende Januario,<lb/> die ipse aequinoct<ex>iali</ex> verni,
                    meridie, da C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> bey vollen &#228;ussern<lb/> v.
                    innern sinnen war, v. auch nicht frappirt worden, sich nicht f&#252;rchte<lb/>
                    im geringsten, v. da er sich um etwas zu thun zu haben selbst<lb/> sein essen
                    gekocht, habe er sich in einem andern Saal sein trincken<lb/> geholt, war bier,
                    so er da verschlossen hatte. Die soldaten<lb/> hatten ihm gesagt es spucke auf
                    dem schlosse; da er nun die th&#252;re<lb/> aufmachte stund in dem Zimmer mitten
                    ein groser langer<lb/> Kerl, den er nicht kante, putabat C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> esse furem. Accedebat<lb/> propius, v. sahe ihn an, sehr
                    blass, kante ihn da&#223; es Czaar<lb/> Peter. I. sey, von dessen todt aber
                    wuste er noch nicht, denn<lb/> er hatte keine correspondence. |: Uti postea
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> audivit,<lb/> hat Czaar s<ex>eine</ex>
                    schrifften gerne gelesen, v. ihn ein mal von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4007781-0">Bornholm</name>
                    <lb/> wollen enleviren v. in s<ex>einen</ex> dienst nehmen, al&#223; man ihn
                    nicht wolte<lb/> losgeben in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4032399-7">Copenhagen</name> id petente Petro I.,
                    so aber ohne blut-<lb type="inWord"/> vergiessen nicht abgegangen w&#228;re. Es
                    waren wohl 12 schiffe schon parat,<lb/> die da landen wolten, aber am ufer fast
                    wurden sie per ventum<lb/> contrarium zur&#252;ck gejagt :| C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> fragte un erschrocken wer er sey,<lb/> wer bist du: ille
                    weist du nicht da&#223; ich der grose Peter bin, der<lb/> gr&#246;seste meiner
                    Zeit auff Erden, #<note place="foot" resp="author"># v. hast nicht<lb/> bessern
                        respect<lb/> vor mir,</note>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat se eum
                    nosse,<lb/> er sey es aber jetzt nicht mehr; Czaar lie&#223; es passiren.<note
                        place="margin-right" resp="author"> hatte ein lang Kleid<lb/> von damast
                        an.<lb/> schwartz, auch solche <lb/> schuhe, v. eine lange<lb/> schiffer
                        M&#252;tze.</note> |: da sieht<lb/> man wie er noch s<ex>eine</ex>
                    h&#246;hen gehabt, so ihm aber alle hernach ver-<lb type="inWord"/> giengen :|
                    discurirte lang mit ihm, v. sagte <hi rend="underline">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> zuk&#252;nfftige</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">dinge, die er noch niemand gesagt, auch nie sagen
                        wird.</hi><lb/> darauff schied er weg, suchte aber bey C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> an den er wohl sterbende starck<lb/> gedacht hat,
                    h&#252;lffe, uti postea clarum fiet.<note place="margin-right" resp="author">
                        Locutus est C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> cum Petro I. lingua<lb/>
                        Batavorum.</note> Auf den Johannis-<lb type="inWord"/> tag eodem anno, eadem
                    hora, eodem in loco iterum comparebat,<lb/> sehr elend aussehend, in einem
                    grauen langen rock, eben so wie<lb/> vorsonst, aber sehr miserable. Hatte in der
                    hand eine Kugel<lb/> wie die weltkugel, warff sie vor C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippels</ex> f&#252;sse, da&#223; sie in 1000<lb/> st&#252;cke sprang,
                    so C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> zwar reellement geschehen zu seyn
                    vorkam,<lb/> suchte auch die St&#252;cke, fand sie aber nicht. Fiel
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> zu den f&#252;ssen v. weinte,
                    implorabat ejus opem &amp; preces,<lb/> erzehlte s<ex>einen</ex>
                    j&#228;mmerlichen Zustand, und Niedrigkeit, wie er denen so er<lb/> gepeinigt,
                    untergeben worden so ihn anspeyen, die kappe herunter vom kopff schlagen<lb/> v.
                    sonst &#252;bel handelen. Postea non amplius C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex>
                    apparuit, aber wohl noch 3 jahre hernach,<lb/> offt im traum, v. ist immer
                    besser und besser erschienen, da&#223; C<ex>onrad</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">Dippel</supplied> ihn<lb/> sahe in
                    gr&#246;serer Reinigkeit in somnio. Er ist sehr grausam<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">gewesen</fw>
                </p>
                <pb facs="b0376.jpeg" n="376"/>
                <note2>(Seite 376) </note2>
                <p>gewesen gegen die Rebellen. In <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">Amsterdam</name> stahl einmal
                        s<ex>ein</ex> Cammer-<lb type="inWord"/> diener einer ein st&#252;ck Brocat,
                    es ward liquid da&#223; er es sey,<lb/> der kauffmann war mit dem Czaar in der
                    stube v. solte satisfa-<lb type="inWord"/> ction haben, der Cammerdiener
                    f&#228;llt dem Czaar da er kommt<lb/> zu fu&#223;, v. der haut ihm mit dem
                    Hirschf&#228;nger ohne Ceremonie<lb/> gleich den kopff ab, da&#223; dem kaufmann
                    das blut in die augen<lb/> sprang, der bald in Ohn macht gefallen w&#228;re.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118592955">Petrum I.</name><note
                        place="foot" resp="editor">Peter I. von Russland (1672&#8211;1725), von 1682
                        bis 1721 Zar und Gro&#223;f&#252;rst von Russland, von 1721 bis 1725 Kaiser
                        des Russischen Reiches</note><lb/> saepe viderat, aber hatte ihn nie
                        gesprochen.<note place="margin-left" resp="author"> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> dicebat er sey in <lb/> der Nordischen revolution<lb/>
                        nicht gelauffen selbst,<lb/> sondern al&#223; an einem<lb/> faden
                        &#252;berall hingezogen<lb/> v. geleitet worden.</note> Der himmel etwas
                    tr&#252;blich. ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus, frigida ex-<lb type="inWord"
                    /> trema, pressio frontis, oscitatio, pandiculatio, Oculi<lb/> scribenti
                    paululum rigidi, &amp; tendunt moti.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    begegnete mir v. den andern sehr liebreich.<note place="margin-left"
                        resp="author"> semper manum porrigit<lb/> mihi &amp; aliis veni-<lb
                            type="inWord"/> entibus.</note> Auris d<ex>extra</ex> su-<lb
                        type="inWord"/> surrat, frigida extrema. Mucus ex naribus infundibulo &amp;
                    larynge<lb/> sat multus. Pressio frontis. Stiche in clavo pedis d<ex>extri.</ex>
                    Stiche in<lb/> femore d<ex>extro.</ex> frigentibus manibus &amp; pedibus et
                    horripilatione <lb/> cutis praesente, it<ex>em</ex> pressione frontis. Subsultus
                        oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex> super<ex>ioris</ex>
                    <lb/> palpebrae. oc<ex>uli</ex> paululum obscuri intern&#232; et nebulosi.<lb/>
                    Meridie edi apud Haug bibliopegum Nudelsuppe von spanischen Nudeln<lb/> mit
                    muscat bl&#252;then v. gr&#252;nen Erbsen, Rindfleisch, Kalbsbraten mit<lb/>
                    Zwetschen v. birnen mit Zimmet gekocht, allerlei gebackenes, so nicht<lb/> alzu
                    fett ist. Bibi <g>aquam</g> v. Mosel it<ex>em</ex> alantwein.<lb/> A meridie cum
                    Dippelio ii nach dem dorffe schiller zu, dis-<lb type="inWord"/> seits der
                    odeborn, dichte an dem h&#228;mmern hin.<note place="margin-left" resp="author">
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat &amp; ver&#232;<lb/> id quidem,
                        da&#223; Leute die<lb/> sich nicht helfen k&#246;nnen<lb/> im Verstand, so
                        sie<lb/> von einigen in ihren Ein-<lb type="inWord"/> bildungen grosen
                        verf&#252;hrt<lb/> worden, irre v. auf einen<lb/> sumpff gef&#252;hrt
                        worden,<lb/> da&#223; solche gerne gar <lb/> abpeitschen ob sie schon<lb/>
                        vorher noch so supersti-<lb type="inWord"/> tieux geglaubt, v.<lb/> alle
                        religion vor<lb/> Tand derer Pfaffen<lb/> halten, die doch<lb/> in sano
                        sensu reelle<lb/> v. Vortrefflich ist.<lb/> Dippelius &#224; meridie
                            ante-<lb type="inWord"/> quam cum eo in publicum<lb/> prodibam tranck
                        etliche<lb/> tassen kalten Thee<lb/> au&#223; einem Zinnernen<lb/> thee
                        k&#228;nngen von dem<lb/> Morgen fr&#252;he her.</note> Inveni zwischen<lb/>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenburg</name> v. dem
                    ersten Hammer an dem Bach in denen<lb/> Hecken <hi rend="underline">Napellum
                            fl<ex>ore</ex> caerruleo florentem</hi> aliquoties.<lb/> It<ex>em</ex>
                    den Carduum palustrem an der odeborn ad ripas<lb/> sowohl roth ordinair,
                    al&#223; einmal schlo&#223; wei&#223;, <note place="foot" resp="editor"> wohl:
                        schlohwei&#223;</note> it<ex>em</ex> r&#246;thlich <lb/> nur.
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat, da&#223; die erste
                    au&#223;schl&#228;ge vom<lb/> Sambuco im Vorjahr, nur in infuso Theiformi, ein
                    gelindes<lb/> laxans, infra, abgeben, auch wie Ebulus in dem hydrope sehr <lb/>
                    gut seyen.<lb/> Sueci machen das Rob<note place="foot" resp="editor"
                        >eingedickter Fruchtsaft</note> Iuniperi viel, ist sehr gut, aber man
                        ver-<lb type="inWord"/> falscht es viel mit dem Rob so au&#223; gelben
                    R&#252;ben gemacht<lb/> wird. Rustici edunt auff brodt, ist gesund. Turiones
                        abi-<lb type="inWord"/> etis &amp; juniperi incoquunt cerevisiae wie das
                    Maltz gibt<lb/> sehr gut bier.<lb/> Sueci nehmen auch die subtile <hi
                        rend="underline">au&#223;spr&#246;&#223;linge</hi> im fr&#252;hling von<lb/>
                    <hi rend="underline">dem Quercu,</hi> s<ex>ive</ex> turiones et alabastros,
                    h&#228;ufig, d<ex>estil</ex>liren <lb/> mit etwas starckem <g>Feuer</g> au&#223;
                    blasen von <g>Kupfer</g> verzinnt, ein<lb/>
                    <g>Wasser</g>, so sie brauchen zu &#189; schopffen, v. die Cur drinnen
                    trincken,<lb/> v. da sonst ab <g>aci</g>dulis die cachectici, hydropici,
                    schw&#228;cher<lb/> werden, v. tiefer in ihr malum hineinfallen, werden sie<lb/>
                    offt hoc potu restituirt. schmeckt gleich so er d<ex>estil</ex>lirt wird,<lb/>
                    etwas s&#228;uerlich, aber die alte folia geben nichts, ausser<lb/> so sie ex
                    vasis non altis e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex>
                    <g>retorta</g> d<ex>estil</ex>lirt werden igne<lb/> paululum auctiori.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Haug bibliopegus nar-<lb type="inWord"/>
                        ravit, da&#223; man das<lb/> hiesige <choice>
                            <orig>rocken</orig>
                            <reg>Roggen</reg>
                        </choice> wegen<lb/> scheesigkeit <note place="foot" resp="editor"
                            >=Holzigkeit</note> nicht allein<lb/> backen k&#246;nne, sondern<lb/>
                        immer m&#252;sse man<lb/> Gerste drunter men-<lb type="inWord"/>
                    gen.</note><lb/> Orange-bl&#252;the mit <g>Essig</g> v. <g>Salz</g> eingemacht,
                    ist gut zu braten zu essen.<lb/> it<ex>em</ex> mit zucker candirt sehr
                    angenehm.<lb/> Genistae scopariae schotten sind gut zu einmachen, mit
                        <g>Essig</g> pi-<lb type="inWord"/> pere et sale. It<ex>em</ex> die flores
                    calthae palustris, die wie<lb/> Cappern aussehen v. sehr antiscorbutisch
                        sind.<note place="margin-left" resp="author"> Narravit hodie Holtz-<lb
                            type="inWord"/> klau diesterweg scri-<lb type="inWord"/> psisse da&#223;
                        Behaghel
                        <!--Philipp Jakob Behaghel (1688&#8211;1732), Kaufmann in Frankfurt--><lb/>
                        schnell gestorben.</note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat omnes
                    homines quando aliquid narrant sibi gratum<lb/> vel adversum, fingiren etwas
                    mehr dazu, um die Erzehlung desto<lb/> marveilleuser v. verhasst zu machen.
                    prodiit homines non esse<lb/> liberos ab affectibus inordinatis, amore sui
                    nimis, &amp; odio<lb/> aliorum.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Narrabat</fw>
                </p>
                <pb facs="b0377.jpeg" n="377"/>
                <note2>(Seite 377) </note2>
                <p>Narrabat mihi da&#223; er ehedem in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">Laubach</name> gewesen, da noch<lb/>
                    die alte gute <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13705629X"
                        >Gr&#228;fin</name><note place="foot" resp="editor">Benigna Gr&#228;fin von
                        Solms-Laubach-Utphe (1648&#8211;1702), geb. Gr&#228;fin von
                        Promnitz-Sorau</note> so die passions Andachten geschrieben lebte, <lb/> da
                    er offt den pietisten ihre Narrheit, die ihre phantasien alle vor<lb/> gottlich
                    annehmen v. anderen aufdringen, zu recht gebracht. Wann sie<lb/> noch so sehr
                    schw&#228;rmten, da die Gr&#228;fin niemand wiederstehen<lb/> wolte, wo nur
                    etwas gutes war, in <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                            >C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex></name><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> absence,
                    h&#246;rte alles<lb/> gleich auff tamquam <del>ab</del> &#224; terrore panico,
                    wenn C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> kame.<lb/> Wenn C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> kam nur, cessirte alles. Einmal war da ein<lb/> schweitzer,
                    der hieng s<ex>einen</ex> gedancken in liebe etwas zu seyn alzu sehr<lb/> nach,
                    v. gab endl<ex>ich</ex> Gottes offenbahrung vor, war aber wircklich<lb/>
                    verr&#252;ckt im Kopff, |: war nicht Puntiner<note place="foot" resp="editor"
                        >Carl Anton P&#252;ntiner, Theologiestudent aus Bern </note> :| der brachte
                    es<lb/> dahin da&#223; damals <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104159340">Marquard</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Philipp Marquard (1668&#8211;1727), Pfarrer und
                        Hofprediger in Laubach </note> abdanckte, doch aber drauff<lb/> wieder ins
                    Ambt gieng. In aller fr&#252;he kam einmal der<lb/> Prophet der Gr&#228;fin vor
                    das bette, v. proponirte ihr sie solle eilends<lb/> den 2ten Prediger holen
                    lassen, sie lieff zu C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> v. proponirte es<lb/> ihm
                    was zu thun, der eben da logirte, der wiederrieth es nicht<lb/> weil es eben
                    nicht gantz b&#246;se gemeynt. Vocabatur pastor, der<lb/> machte vor der
                    Gr&#228;fin v. dem Propheten grose Complimens, der<lb/> Prophet entr&#252;stete
                    sich, v. sagte lege den Mantel ab; der Priester<lb/> sagte er wolle nicht hoffen
                    da&#223; man ihn kommen lassen, ihn zu prosti-<lb type="inWord"/> tuiren, da er
                    ihn nun so <hi rend="underline">demantillirt</hi> h&#228;tte |: denn er
                    streiffte<lb/> ihm endlich selbst den Mantel ab, so der noch lebende Graff
                        Carl<note place="foot" resp="editor"> Carl Otto von Solms-Utphe
                        (1673&#8211;1734) </note><lb/> in Utph also nannte, mit dem C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> im neben gemach war v. <lb/> alles h&#246;rte :| zeigte er
                    ihm einen Spruch au&#223; der bibel, hielte eine Rede<lb/> an ihn v. dimittirte
                    ihn. Es gab ein aufsehen, v. der Priester lie&#223;<lb/> es an die Grafen von
                    Solms ins gesambt gelangen, ward aber doch<lb/> endlich appaisirt. Solche tollen
                    Comedien haben sie offt ge-<lb type="inWord"/> spielt. Einmal war da Secretarius
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/143252038"
                        >Breithaupt</name><note place="foot" resp="editor"> Georg Friedrich
                        Breithaupt (fl. 1700), Sekret&#228;r in Solms-Laubach </note> der<lb/> fing
                    an allen Nahmen zu geben; C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> kam an, v. gieng in
                    ihre<lb/> Versammlung, dem gab Breithaupt einen Nahmen, abraham der vom<lb/>
                    Sieg der K&#246;nige von Sodom wiederkommt, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    lie&#223; sie<lb/> au&#223;reden, sagte aber hernach mit ernsthaffter mine,
                    hautement,<lb/> da&#223; es ihm mi&#223;falle, v. da&#223; es eine versuchung
                    vom teufel sie auff<lb/> die H&#246;hen des Fleisches zu f&#252;hren. Breithaupt
                    that sodann<lb/> eine Rede C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> declinire zwar den
                    Nahmen er geh&#246;re ihm aber,<lb/> die andern erkannten mit C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> gleich den mi&#223;brauch v. fielen<lb/> ihm alle zu.<lb/>
                    Allerlei wunderliche modes in Kleidungen geberden, sonderlich gebethen p<lb/>
                    sind unter ihnen aufkommen. it<ex>em</ex> fuere inter ipsos multi,<lb/> so
                    melancholici v. hysterici, v. ihren Grillen zu viel getrauet,<lb/> in
                    Eigenheiten, da sie von Gott noch nicht frey gemacht worden waren.<note
                        place="margin-right" resp="author"> ihr geistes treiben geht<lb/> anfangs
                        etwas schwerer zu,<lb/> wird aber hernach zur<lb/> gewohnheit v. ist<lb/>
                        leicht.</note><lb/>
                    <hi rend="underline">Marcay Frau</hi><note place="foot" resp="editor">Clara
                        Elisabeth de Marsay, geb. von Callenberg (1675&#8211;1742), Gattin von
                        Charles Hector de Marsay </note> dicebat C<ex>onradum</ex>
                        D<ex>ippelium</ex> optime habuisse, ut summam hy-<lb type="inWord"/>
                    stericam, ab usu Elix<ex>iris</ex> ex asa foetida et Croco, &amp; hoc ei<lb/>
                    misisse heri. Sie hat ehedem wie wohl nicht lang, gehalten bey der<lb/> Evischen
                    Rotte. Ist salax, uti multae fuere, v. weil ihr<lb/> Mann ein abstemius ist,
                    offt gerathen in excessives lachen v. <lb/> trauern, <hi rend="underline">uti et
                        contigit Mannesleuten so <g>vener</g>isch sind,</hi> v. <lb/>
                    <hi rend="underline">sich nicht sattigen k&#246;nnen,</hi> gerathen offt in
                    einen rechten furorem, v. stehen<lb/> offt in solchem v. thun dinge, die sie in
                    ihrer Eigenheit v.<lb/> Unwissenheit vor g&#246;ttlich ansehen, v. angesehen
                    wissen wollen. Etl<ex>iche</ex><lb/> haben sich &#252;berstudirt v. sind fast
                    rasend worden. pp<note place="margin-right" resp="author"> Ist eine von
                        Adel<lb/> der Geburth nach.<lb/> &amp; <g>sang</g>uis nobilis<lb/> non ita
                        cite<lb/> vincitur.<lb/> Marcey frau v. ihre<lb/> zwey schwestern, alle
                        <lb/> gebohrne von Kalen-<lb type="inWord"/> berg, sind mit<lb/> bey der
                        Evischen Rotte<lb/> gewesen.<lb/> Marcey frau hat einen grosen<lb/> Mund, v.
                        Nase, ist<lb/> zum lachen starck<lb/> inclinirt.</note> Interrogabam
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> cur non fecerit Catechismum suum uti
                        Gros<note place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> proposuit; sed dixit
                    se abhorrere maxime vor dergleichen arbeiten die<lb/> er seine tage so sehr
                    bestritten, v. werde sich selbigen nie unterziehen.<lb/> Systemata v.
                    Catechismos machen habe alle confusion v. feindschafft<lb/> in Religionssachen
                    in die welt gebracht. Er wolle keine normam credendi machen.<lb/></p>
                <pb facs="b0378.jpeg" n="378"/>
                <note2>(Seite 378) </note2>
                <p> Hoc est modesti viri lucidum exemplum.<lb/> Gieng mit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> nachdem in via etliche flatus v.
                    ructus lo&#223;<lb/> geworden, ad Weil chirurgum, Bibebam etliche tassen thee,
                    sasse<lb/> im zug vom wind, frigida extrema, sonderlich pedes,<note
                        place="margin-left" resp="author"> Sudabam.</note> etwas<lb/> taciturnus
                    impedita transpiration&#232;, doch war attentus ad C<ex>onradi</ex><lb/>
                        D<ex>ippelii</ex> dicta.<lb/> Narrabat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ein
                    ehrlicher schiffcapitain in Holland habe<lb/> wie die bewindhebber<note
                        place="foot" resp="editor">ndld.: Befehlshaber </note> schw&#246;ren sollen,
                    nicht handlung nebenher<lb/> zu treiben schworen aber alle falsch, so schwur er
                    denn uti<lb/> dicebat nicht anders al&#223; nach dem gemeinen Cours<lb/> |: wie
                    sonst lautet de&#223; Banqueroutiers 10 pro cento wieder geben<lb/> v. das ist
                    der gemeine Cours :| ist zum sprichwort worden.<lb/> fl<ex>ores</ex>
                        Lil<ex>iorum</ex> albor<ex>um</ex> Tuberosen, sonderlich bulbosae
                        <g>herbae</g> machen<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> tumm im Kopf,
                    nicht rosen, nicht orangen,<lb/> nicht Mayblumen; so sonst anderen, sonderlich
                    frauen volck kopff-<lb type="inWord"/> wehe machen. Puer colligens
                        fl<ex>ores</ex> tiliae schlieff einmal<lb/> auff dem Baum ein.<note
                        place="margin-left" resp="author"> die excrescentiae in<lb/> foliis fagi
                        haben in<lb/> fundo wo sie an den<lb/> foliis ansitzen weise<lb/>
                        w&#252;rmer, die sich durch-<lb type="inWord"/> beissen v.
                        davonfliegen.</note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> scit da&#223; etliche
                    soldaten,<lb/> da sie frische Muscaten in ostindien in die suppe thaten, so<lb/>
                    da sehr anodynisch, sehr viele davon gestorben wie von dem<lb/> Kohlen dampff,
                    facere <g>sangui</g>nem mucidum v. schaum vor dem<lb/> Maul. Non est verum,
                    da&#223; die Muscatn&#252;sse, alzeit<lb/> durch eines Vogels leib so sie
                    verschluckt gegangen seyn m&#252;ssen,<lb/> |: vid<ex>e</ex> Piso :| so sie
                    gantz wieder fallen l&#228;sst, wenn sie wachsen<lb/> sollen, nam &amp; recentes
                    crescunt, nur mu&#223; man<lb/> sie nicht zu zeitig v. hart werden lassen, sonst
                    verfaulen sie in der<lb/>
                    <g>Erde</g> ehe sie auffgehen.<lb/> Est 1) Cortex vividis 2) Macis blut roth 3)
                    die harte schale,<lb/> 4) die Nuss. Macis liegt in deme cortice an, uti in
                    juglandibus fibrae.<lb/> Exprimitur <g>oleum</g>
                    <g>igne</g> ex nuce ist nicht so anodynisch v. stupefaciens<lb/> al&#223;
                        <del>das</del> ex recentibus nucibus comestis operatio. Fit
                    <g>oleum</g><lb/> expressum gantz roth an farbe ex Maci so vortrefflich an
                    nehmlich <lb/> v. penetrant.<note place="margin-left" resp="author"> Citronen v.
                        Pomerantzen<lb/> werden ex Italia pp<lb/> alle gr&#252;n eingepackt<lb/> v.
                        in via erst reiff,<lb/> sonst faulten sie alle<lb/> in via. Ibi<lb/>
                        exprimunt sucum<lb/> cum cortice gibt<lb/> einen Safft der <g>aci</g>dum &amp;<lb/>
                        <g>oleosum</g> in einem ist, und<lb/> aussieht wie Milch,<lb/> sehr delicat
                        am<lb/> Geschmack. Unser<lb/> safft von angestosenen<lb/> Citronen ist so
                        gut nicht<lb/> als von frischen, v. <lb/> hat auch schon von <lb/> der
                        putridine was<lb/> angenommen. Citria<lb/> lassen in loco calido<lb/> davon
                        ist gut, die<lb/> schale wird hart v.<lb/> das <g>aci</g>dum conservirt<lb/>
                        sich perfect alles<lb/> innerlich.<lb/> Ex cortice oleosum <lb/> per
                            d<ex>estil</ex>lationem ele-<lb type="inWord"/> vatur, das <g>aci</g>dum
                        aber <lb/> nicht, E<ex>rgo</ex> non est<lb/> bona uti dicunt,<lb/> aqua ex
                        toto citreo.</note> Caryophylli werden unreiff zu un&#223; geschickt, sonst
                    hielten sie sich<lb/> nicht. Antophylli sind wohl 9 mal so gro&#223;; sind die
                    zeitige Nelcken<lb/> Balsamus peruvianus niger adulteratur &#224; Rhopo
                        polis<note place="foot" resp="editor">Rostock </note> oleis<lb/> coctis,
                    soll rubin roth aussehen, an geruch v. geschmack rein.<lb/>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117340650"
                                >Valentini</name></author> in <title>museo
                        Museorum</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Michael Bernhard
                        Valentini, Museum Museorum, oder Vollst&#228;ndige Schau-B&#252;hne aller
                        Materialien und Specereijen nebst deren nat&#252;rlichen Beschreibung,
                        Election, Nutzen und Gebrauch, aus andern Material-Kunst-Naturalien-Kammern,
                        Oost- und West-Indischen Reiss-Beschreibungen, Curiosen Zeit- und
                        Tag-Registern, Natur- und Artzney, 1704.</note> errasse cum scripsisset, non
                    solvi<lb/> balsamum peruvianum peculiari ex ratione cum <g>spiritu vini</g>, da
                    es sich<lb/> doch sehr gerne mit einem alcalisato solviren l&#228;sst,
                    excepto<lb/> pauculo gummoso quod separatur, so aber fast gar nicht zu regar-<lb
                        type="inWord"/> diren. So viel ist richtig, da&#223; er sich mit aliis oleis
                    nicht wohl<lb/> vermischen l&#228;&#223;t. Die olea quibus adulteratur
                    praecipitiren sich.<note place="margin-left" resp="author"> Bals<ex>amus</ex>
                            peruv<ex>ianus</ex> gilt in Holland<lb/> 12 Thaler holl&#228;ndisch,
                        ist<lb/> unserer 6 Thaler.<lb/> Die harte schale in Muscaten<lb/> ist bey
                        den eingemachten ziemlich<lb/> weich, aber nicht ange-<lb type="inWord"/>
                        nehm mit zuessen, ob ad-<lb type="inWord"/> strictionem. Werden ein ge-<lb
                            type="inWord"/> macht unzeitig uti nuces<lb/> juglandes.<lb/> (379 rR)
                        Pomerantzen b&#228;ume<lb/> bl&#252;hen hier in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlen-<lb type="inWord"/>
                            burg</name> zwar, bringen<lb/> aber keine frucht.<lb/> Muscaten
                        b&#228;ume haben<lb/> sie auch in holland<lb/> sed non fert ibi fru-<lb
                            type="inWord"/> ctum.</note> Vespera ructus &amp; flatus nonulli, mucus
                    ex infundib<ex>ulo</ex> mit tensione<lb/> aliqua sed levi, pedes frigos, calor
                    manuum. Animus hi-<lb type="inWord"/> laris. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> v. spannen hinc inde in artibus. In inguine si-<lb
                        type="inWord"/> nistro etliche stiche. Ad laryngem extern&#232; pitzelnde
                    bl&#228;&#223;lein.<lb/> Larynx paululum asper. Auris d<ex>extrae</ex> susurrus.
                    pressio ventris.<lb/>Verspera edi etwas butterbrodt. bibi etliche
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, v. 1 schopfen alantwein.<lb/> Ructus, frigida extrema, auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus. Der alantwein schmeckt<lb/> so gut nicht mit
                    brodt allein genossen al&#223; <del>ohne</del> so ihn mit butter-<lb
                        type="inWord"/> brodt geniesse, oblinatur lingua. In concha auris si-<lb
                        type="inWord"/> nistrae vari aliquot. <lb/> Mirabatur C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> da&#223; D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116702982">Lange</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Christian Lange (1669&#8211;1756),
                        Hofprediger und Generalsuperintendent in Idstein sowie geistlicher
                        Liederdichter </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4026493-2">Itzstein</name> so orthodox, so er aber
                    auch<lb/> schon in s<ex>einen</ex> letzten schrifften gesehen, v. ich sagte ihm
                    da&#223; er einmal in domo mea<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">da</fw>
                </p>
                <pb facs="b0379.jpeg" n="379"/>
                <note2>(Seite 379) </note2>
                <p>da ihn einer so sehr angesehen, gebethen man m&#246;ge ihn nicht so steiff<lb/>
                    ansehen, sonst k&#246;nne er nicht weiter reden. Valde timidus est. <lb/> Da er
                    doch in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name>
                    nebst Majo,<note place="foot" resp="editor">Johann Heinrich May
                        (1653&#8211;1719), Theologe und Orientalist in Gie&#223;en </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnold,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Gottfried Arnold (1666&#8211;1714),
                        Theologe</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1034280929">Schilling</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johannes Andreas Schilling (1665&#8211;1750),
                        Theologe in Gie&#223;en </note> der sich ge-<lb type="inWord"/> halten, mit
                    ihm wohl zu frieden gewe&#223;en. Sonst wollen die grose<lb/> herrn haben
                    da&#223; man vor ihrer eingebildeten hoheit solle die <lb/> Augen
                    niederschlagen, v. wollen nicht steiff angesehen seyn. Rex Galliae <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118816829">Louis<lb/>
                        XIV</name><note place="foot" resp="editor">Ludwig XIV. von Frankreich
                        (1638&#8211;1715), von 1643&#8211;1715 K&#246;nig von Frankreich und Navarra
                    </note> hat das praecipuum haben wollen da&#223; ihm niemand in die Augen<lb/>
                    solle ansehen k&#246;nnen. Zu Versailles kam ein mal per avanture<lb/> ein
                    holl&#228;nder hart an ihn, der fasste ihn steiff in die Augen,<lb/> nec
                    vertebat oculos, da stutzte der K&#246;nig, v. sagte man<lb/> solte <hi
                        rend="underline">den Kerl wegthun, damit er ihn nicht ansehen </hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">dorffe</hi>; id <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> ridiculus afferebat, die
                    holl&#228;nder erkennen<lb/> keine Majestet, v. lachen dar&#252;ber. Die
                    au&#223;rede des K&#246;niges<lb/> war geschickt. quippe qui vincebatur &#224;
                        <g>spirit</g>u Batavo fixato!<lb/> Gaudeo jam et hilaris sum animo, quia
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> varia me saturavit<lb/> scientia, sed ego
                    hinc humilis fio &amp; cognosco, me non esse<lb/> fixatum in solo summo bono,
                    Deo, in fide obscura, &amp;<lb/> velle ad huc oblectari sensibilibus objectis,
                    quod quidem<lb/>
                    <hi rend="underline">non est ex perfecta Dei voluntate.</hi><lb/> Etliche stiche
                    in ano, pedes frigent, calent manus &amp; caput<lb/> hausto vino. Hilaris
                    animus. Mucus ex infundibulo pulposus.<lb/> Lucidi oculi &amp; facies.<lb/>
                    Quaecumque acciderint nobis, so wir uns k&#246;nnen in einer<lb/> Gleichheit des
                    gem&#252;ths halten, &#252;berwinden wir alles.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Bene agere agenda in luce<lb/> &amp; pace Dei omnibus
                        recte<lb/> uti; gibts Versuchungen<lb/> das <unclear>xxx</unclear> thun
                        ringen<lb/> beten cessat obscurum<lb/> &amp; redit serenitas<lb/> magis
                        lucida.</note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> narrabat da&#223; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">Fr. <g>Mercur</g>ius von
                        Helmont</name><note place="foot" resp="editor">Franciscus Mercurius van
                        Helmont (1614&#8211;1699), fl&#228;mischer Arzt, Diplomat und
                        Mystiker</note> al&#223; er die Pfaffen<lb/> zu Rom in der inquisition
                    gevoppt, da&#223; sie nichts au&#223; ihm<lb/> irriges bringen k&#246;nnen, auch
                    sie gesehen da&#223; s<ex>eine</ex> paradoxa ihrem inter-<lb type="inWord"/>
                    esse nicht sonderlich schedlich seyen |: denn gewislich so man die reine<lb/>
                    Apostolische lehre ex patribus extrahirt ihnen vorlegte, w&#252;rden<lb/> sie
                    sie nicht annehmen, denn sie bedienen sich ihrer nur sofern sie<lb/> sie
                    brauchen k&#246;nnen zu ihrem interesse :| bothen sie an, sie<lb/> wolten ihm
                    ein testimonium orthodoxiae geben. R<ex>es</ex>p<ex>onde</ex>bat es sey<lb/> ihm
                    nicht nutze wie den J<ex>un</ex>gfern die huren, v. ein Zeugni&#223; der<lb/>
                    Keuschheit n&#246;thig h&#228;tten, se non indigere testimonio.<lb/>
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hat offt die Pfaffen gefragt, wann sie sich
                    ex cusirten, da&#223;<lb/> Volk sey tumm, warum sie es nicht gescheid machen
                    wolten? tunc<lb/> nil poterant respondere. Et C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    ver&#232; vaticinatus est, sie<lb/> w&#252;rden einmal schnell die plebejos
                    &#252;ber sich sehen, so sie destruiren<lb/> w&#252;rden, v. alle ihre Grillen
                    verachten v. verpfuyen. E<ex>xempli</ex> g<ex>ratia</ex> vidit<lb/> Coloniae
                    Agrippinae C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>, ubi wohl &#252;ber 300 Kl&#246;ster
                    sind,<lb/> da&#223; die geringste Leute die Pfaffen verlacht, sie Spitzbuben
                    gescholten, <lb/> die sie ernehren m&#252;sten, auch von ihren
                    heiligth&#252;mern allen ent-<lb type="inWord"/> setzlich ver&#228;chtlich
                    gesprochen. Vor dem hat es viele Leute gegeben,<lb/> die zum Heyl ihrer Seelen,
                    wie ordentlich in dem verm&#228;chtni&#223;<lb/> steht, den Pfaffen alle ihr
                    guth vermacht haben, daher sie so gro&#223;<lb/> geworden sind, al&#223; sie
                    sind v. an der Zahl so zugenommen haben.<note place="margin-right" resp="author"
                        > C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sagt das sey<lb/> Corban, dem Geiste<lb/>
                            od<ex>er</ex> seinem eigenen Geiste<lb/> gutes thun, v. das <lb/>
                        fleisch seiner Kinder<lb/> verschmachten lassen.</note> Sed avari hujus
                    mundi so sie in jene welt kommen v. sehen,<lb/> da&#223; sie an die Pfaffen ihr
                    guth verschwendet, so ihnen nicht n&#252;tzen<lb/> sondern vielmehr schaden
                    bringen, it<ex>em</ex> da&#223; sie den schatz den sie hier<lb/> nur bewahrt, v.
                    nicht anzugreifen getrauet, den lieben ihrigen also ent-<lb type="inWord"/>
                    wendet, da sie ihn ihrer seel<ex>en</ex> zu Nutz, den liebsten so sie hatten,<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">an-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0380.jpeg" n="380"/>
                <note2>(Seite 380) </note2>
                <p>wenden wollten, werden in grose betr&#252;bni&#223; v. raserey dr&#252;ber<lb/>
                    gerathen, v. die Pfaffen, so sie sie in der Ewigkeit antreffen<lb/> werden
                    gewaltig deshalben plagen.<note place="margin-left" resp="author"> dando
                        pauperibus &amp;<lb/> miseris ad quos<lb/> pertinet<lb/> superfluum.</note>
                    Quam meam cogitationem<lb/> approbabat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelius.</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> Wir w&#252;rden nach dem todt vieles<lb/> finden so wir jetzo
                    nicht glauben. Forte C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118592955">Petrum<lb/> I.</name><note place="foot"
                        resp="editor">Peter I. von Russland (1672&#8211;1725), von 1682 bis 1721 Zar
                        und Grossf&#252;rst von Russland, von 1721 bis 1725 Kaiser des Russischen
                        Reiches </note> horum aliquid est expertus. <hi rend="underline">Multum
                        salivae sputum,</hi><lb/> oscitatio. Premit venter, extrema paululum
                    calent,<lb/> &amp; pedes. Ructus. Borborygmi nonnulli &amp; levia tormina,<lb/>
                    flatus.<lb/> Ich gieng mit betr&#252;btem gem&#252;the resistens tristitiae vom
                    hau&#223;<lb/> weg, der feind wolte mich hindern, resistebam fortiter et<lb/>
                    vincebam, war auch sehr traurig alhier im Anfang, aber nachher<lb/> ward
                    h&#246;chlich erfreuet, da alles gehen lie&#223; wie es geht v. Gott<lb/>
                    schickt v. die furcht wegwarff.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Tentatio</hi>
                    </note> Der feind wolte mich von<lb/> dem guten hiesiges orths abhalten, sed
                    vincebatur, ob mir<lb/> schon nicht wohl dabey zu muthe war, und ich in groser
                    Angst v. turbis<lb/> mich befande. Stille seyn v. harren ist das beste. Des
                    Herrn Rath<lb/> ist wunderbar v. f&#252;hrt es herrlich hinau&#223;! Finis meus
                    erit<lb/> bonus, si cetera bona!<lb/> Ructus &amp; singultus levis cum cantavi
                    hymnum: befiehl du die wege p Osci-<lb type="inWord"/> tatio. Pedes ad <hi
                        rend="underline">sensum internum paululum frigidi uti &amp; saepe </hi>aliis,<lb/>
                    <hi rend="underline">sed non tacti extern&#232;.</hi><lb/> Frau v<ex>on</ex>
                    Hatzfeld hofmeisterin alhier ist niedergekommen im Siegenischen im Catho-<lb
                        type="inWord"/> lischen, ist doch von luth<ex>erischen</ex> getaufft worden,
                    cum ego dicebam sie abhor-<lb type="inWord"/> riren doch sonst, nehmlich die
                    Protestanten, von den Catholiques taufe nicht, C<ex>onrad</ex>
                    D<ex>ippel</ex><lb/> inhaerebat, sie die Papisten thaten es auch nicht da&#223;
                    sie unsere getauffte wieder-<lb type="inWord"/> tauffeten. Bey der catholiquen
                    tauffe sey zwar allerlei &#252;berfl&#252;ssiges<lb/> in Ceremonien, so aber
                    nicht schade, gleichwie das andere bey un&#223;<lb/> |: de
                    proto<del>p</del>baptismo loquebatur :| auch nicht nutze. Id ridendo<lb/>
                        efferebat.<note place="margin-left" resp="author"> superflua non nocere<lb/>
                        licet non prosint.</note> Etl<ex>iche</ex> stiche in clavo pedis
                        d<ex>extri</ex>
                    <hi rend="underline">Pes extremus uterque calet nur</hi> die<lb/>
                    <hi rend="underline">surae et calcaneum nicht.</hi><lb/> Noctu bene dormivi.
                    fl&#246;he stachen.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-18">
                        <supplied>18.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0380.jpeg" n="380"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 18. Aug<ex>usti</ex><lb/> mane surgebam hora V., himmel ziemlich
                    hell, etwas wolcken,<lb/> auris d<ex>extrae</ex> &amp; sinistrae susurrus
                    multus, sed d<ex>extrae</ex> major. Pressio<lb/> frontis, sonderlich forte daher
                    weil gestern speth wein getruncken, <lb/> ructus, venter inflatus, flatus. Oculi
                    premuntur externe sat<lb/> lucidi. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus. Calida extrema,<lb/> sitze im hembd v. schreibe
                    schnell, ohne Kleider. tr&#228;umte noctu<lb/> al&#223; ob mir herr Gros<note
                        place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">F<ex>rank</ex>furt</name> verwiesen,
                    da&#223; ich in den versammlungen<lb/> die verzwickte redens art habe: Gott v.
                    der Vatter unsers Herrn Jesu <g>Chri</g>sti,<lb/> wie Petrus redet, was das
                    solle, ob ich auch ein Arianer, R<ex>es</ex>p<ex>on</ex>debam<lb/> ich sey ja in
                    etlichen jahren in keine versamml<ex>ung</ex> kommen, subridebat v.<lb/> wir
                    waren wieder gute freunde. mag daher gekommen seyn weil<lb/> C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> v. ich von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457">Seebachs</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christoph Seebach (ca.1675&#8211;1745), Prediger in
                        Schwarzenau und Berleburg </note> Versammlungen geredet habe
                    vorgestern.<lb/> Ructus <g>aci</g>di jejuni, larynx paululum asper, <hi
                        rend="underline">&#224; congest<ex>ione</ex>
                        <g>sangui</g>nis</hi> ad nasum<lb/> nasus <hi rend="underline">non satis
                        patulus etwas</hi> enge.<lb/> In scapul<ex>a</ex> sinistra varus,
                        it<ex>em</ex>
                    <del>linckerseit</del> rechterseits in collo.<lb/> Etliche stiche in pectoris
                    antro ob flatus, it<ex>em</ex> in ano ob eosdem <lb/> venientes, v. daher ist
                    auch meist das Kopfwehe, pressio frontis. <lb/> In pectoris antro sinistro etwas
                    brennen ob ructus. Oscitatio.<lb/> Ante oculis nebulae subinde volitant. Ex
                    faucibus odor paululum<lb/>
                    <g>urin</g>osus. Sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> pedes frigidi paululum.
                    pressio frontis. Etwas<lb/> brennen in ocul<ex>i</ex> sinistri bulbo. Mucus ex
                        infundib<ex>ulo</ex> pulposus multus,<lb/> cum oscitatione, susurre auris
                        d<ex>extrae</ex> &amp; pressione frontis, Borborygmi, Flatus<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">mit</fw>
                </p>
                <pb facs="b0381.jpeg" n="381"/>
                <note2>(Seite 381) </note2>
                <p>mit pitzeln v. stechen gleich dabey in ano. Adest conatus multus<lb/> egerendi
                    faeces. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> frigent pedes.<lb/> |: Man thut
                    hier im Lande, al&#223; ob das holtz nicht alle werden <lb/> k&#246;nne, hauen
                    au&#223;, v. sehen nicht aufs k&#252;nfftige. Siegenenses verderben<lb/> ihr
                    Land nicht v. ziehen alle Kohlen v. holtz au&#223; dem wittgensteinischen, <lb/>
                    sind die aufgefressen so haben sie sich selbst denn noch in reserve.<lb/> Tannen
                    wachsen hier nicht recht gut wie anderer orthen wo es etwas <lb/> w&#228;rmer.
                    wachsen doch schneller al&#223; wie buchen v. Eichen, die solten<lb/> sie sich
                    auf die gehauene berge anschaffen. :|<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Casimirus, Comes
                            <lb/> regens</name> l&#228;sst s<ex>eine</ex> wirthe<lb/> alhier schilde
                        selbst<lb/> machen, da&#223; der orth<lb/> sol ein ansehen be-<lb
                            type="inWord"/> kommen.<lb/> Haug dicebat hofkellerin<lb/> sey einmal
                        hysterica, v. ohne<lb/> Vernunfft gewesen in puteum<lb/> gesprungen. Ist
                        leicht zu irritiren,<lb/> redspr&#228;chig, freundlich,<lb/> hat 5 &#224; 6
                        Kinder, geht ihr<lb/> nicht gar wohl, m&#246;gte auch<lb/> wohl gern wieder
                        einen Mann<lb/> haben.</note> Egessi faeces cum flatibus, obscure luteas,
                    subspissas, oscitatio, pan-<lb type="inWord"/> diculatio, auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus, pedes frigent, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde,<lb/>
                    non ad modum laetus est animus, premit frons. Manus etiam <lb/> paululum
                    frigent. Flat Euros &amp; eurobeoreas, ist ziemlich<lb/> helle, canunt galli,
                    doch propter vaporem in <g>aere</g> scheint die <g>Sonne</g><lb/> etwas blass.
                    Bibi Thee. Ructus. <lb/> Sprache Inspector Sch&#228;fer, <note place="foot"
                        resp="editor">Johann Friedrich Schefer (*1710), Berleburger Oberpfarrer und
                        Inspektor</note>war sehr h&#246;flich, videbam da&#223; er etwas<lb/>
                    hochm&#252;thig, v. sich noch nicht selbst &#252;berwunden.<note
                        place="margin-right" resp="author"> ideoque aliis imperio<lb/> suo populi
                        molestus<lb/> est.</note> Aderat der<lb/> dicke K&#252;r&#223;ner, <note
                        place="foot" resp="editor"> Johannes K&#252;rsner (gest. 1746), Buchdrucker
                        in Berleburg </note>der buchdrucker, der von den Lapide neulich <lb/>
                    geschrieben. Hic dicebat es werde ad Lapidem erfodert nosse<lb/> naturam,
                    astrale, s<ex>ive</ex>
                    <g>spirit</g>um <g>univer</g>si, et Deum et cum eo connecti ante<lb/>
                        connubio.<note place="margin-right" resp="author"> Summa et ima esse <lb/>
                        jurganda per me-<lb type="inWord"/> dium, sonst <lb/> stehe <g>spiritus</g>
                        et <g>ter</g>ra <lb/> auff ein ander v.<lb/> streiten wie hund<lb/> v.
                        katzen. Id ego<lb/> dicebam, et arride-<lb type="inWord"/> bat meis
                        dictis<lb/> Kursnerius.<lb/> Dicebat putare multos<lb/> Profess.
                        Miquelier<lb/> besitze etwas in chymi-<lb type="inWord"/> cis, sed ego
                        negabam<lb/> qui eum specialiter novi.</note> In pluvia esse quod aliquid,
                    einer hat in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1"
                        >darmstadt</name><lb/> einen liqueur in <g>aquam</g> pluviam gegossen, v.
                    eine <g>Erde</g> oben aufschwimmen gemacht,<lb/> so blutroth ist, hatte den
                        <unclear>hennen</unclear> das fischlein so diffus herau&#223; <lb/> zu
                    bringen, v. es zu nutz zu machen, sed aliud est quaerendum, <del>Kohlen</del>
                        sub-<lb type="inWord"/> jectus in quo copiosus latet <g>spiritus</g> mundi
                        <g>univer</g>salis. Kohlen <g>Feuer</g> verbrennen<lb/> alles, aber das
                        <g>Feuer</g> inn wendig, <g>Salz</g>
                    <g>Schwefel</g> v. <g>Quecksilber</g> koche sich selbst, licet<lb/> sub leni
                    carbonarii <g>ignis</g> adjumento ab extra. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100455840">Landgraff von<lb/>
                        Darmstadt</name><note place="foot" resp="editor">Ernst Ludwig von
                        Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender
                        Landgraf</note> hat eine <g>Tinctur</g> von 122 theilen, so
                    k&#252;r&#223;ner selbst<lb/> wil gesehen haben, v. einer von denen so bey ihm
                    gewesen ihm zugeschickt.<lb/> vidit allerlei bearbeitete materien, darin wohl
                    viel 1000<lb/> Thaler stecken, so sie sie reducirten, liegen aber so da v.
                    verderben.<lb/> Von Creutz<note place="foot" resp="editor">Johann Christian von
                        Mackau, Freiherr von Creutz (1682&#8211;1732), Alchemist am Hofe Ernst
                        Ludwigs zu Hessen-Darmstadt </note> hatte eine <g>Tinktur</g>
                    <g>antimon</g>ii die vereinigte er mit <del><g>Antimon</g></del>
                    <g>Blei</g>, solte<lb/> tingiren hielte aber die Capelle nicht. Vidit
                    K&#252;r&#223;ner eine<lb/>
                    <g>Tinktur</g>, die <g>mercur</g>ium coagulirte. Vidit confundi 2 liquores die
                    sich <lb/> auff dem tisch, fecit Baron B&#252;lau, ohne <g>igne</g> externo mit
                    <lb/> ein ander bearbeitet wie eine Quelle v. fontaine. Da<lb/> ich anfieng
                    chymica zu erzehlen, gieng K&#252;r&#223;nern das hertz auff,<lb/> v. redete in
                    continuo alzeit, vidit Darmstadii Athanores,<lb/> den man im Laboratorio alle
                    gradus geben kan, ex fumo in fumum.<lb/> der Inspector aber sahe sauer aus ad
                    discursum chymicum, r&#228;usperte<lb/> sich, v. scharrte mit den f&#252;ssen,
                    war ihm unangenehm; er m&#246;gte sonderl<ex>ich</ex><lb/> wohl sehen, so ich
                    merckte, wenn ich von den Chimeres der alchymisten<lb/> redete, davon
                    K&#252;r&#223;ner den Kopff voll hat, da&#223; sie das gewisse Gold<lb/> das
                    ungewisse <g>Gold</g> zu erlangen hingeben, principem Darmstadinum<lb/>
                    meretrices &amp; chymicos destruxisse. K&#252;rsner sagte so viel er in<lb/>
                    Darmstadt gesehen in ihren laboribus, werden sie nichts gutes erlangen.<lb/>
                    Abeunti inspector invitabat ut ad huc semel ad se veni-<lb type="inWord"/> rem
                    ante excessum meum. Ructus nonulli frigida extrema<lb/> omnia flatus, Kopff sehr
                    auff geweckt. Etl<ex>iche</ex> stiche in abdomine<lb/> tormina et borborygmi.
                    Pressio verticis. Stupidi dentes son-<lb type="inWord"/> derlich die dentes
                    maxillae superioris maxillares. das wetter<lb/> etwas wolckig v. tr&#252;b v.
                    k&#252;hler. Pressio frontis. Horripilatio<lb/> omnium extremorum et oscitatio
                    &amp; pandiculatio. Nares paululum<lb/> obturatae. oc<ex>uli</ex>
                        d<ex>extri</ex> palp<ex>ebrae</ex> sup<ex>erioris</ex>
                    <g>sub</g>sultus. Flatus aliquot.<lb/>
                    <hi rend="underline">Gickelbeer-Kraut</hi> seu herba vitis ideae buxeis foliis,
                    trinckt man hier viel,<lb/> weil es hier viel herum w&#228;chset, in infuso
                    theiformi, weil es etwas<lb/> herbe, mit etwas milch.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Insp<ex>ector</ex> sch&#228;fer dicebat <lb/> er habe in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4"
                        >Marburg</name><lb/> den thee mane <lb/> so sehr nicht n&#246;thig<lb/>
                        gehabt, al&#223; hier im kalten land,<lb/> da er ihn nicht entbehren<lb/>
                        k&#246;nne.<lb/> K&#252;rsner dicebat <lb/> Herr Haug habe in seiner<lb/>
                        Bibel ad Malachium,<lb/> da von der seife der wascherin<lb/> geredet wird
                        optim&#232; <lb/> geredet v. geschrieben<lb/> et fuse de processo pur-<lb
                            type="inWord"/> gatorio Dei in pu-<lb type="inWord"/> rificando
                        homine<lb/> der auch eben der<lb/> in der Natur ist,<lb/> natura se ipsam
                            puri-<lb type="inWord"/> ficat, artifex viam<lb/> solum pandit.
                        Omnia<lb/> tendunt ad perfecti-<lb type="inWord"/> onem.</note>
                </p>
                <pb facs="b0382.jpeg" n="382"/>
                <note2>(Seite 382) </note2>
                <p>Inspectorin hat consilio <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634"
                        >Caroli</name><note place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl
                        (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg </note> die Cur getruncken in
                    Milch,<lb/> worinnen sauer <g>Wasser</g>. Peccavit ver&#242;, da sie alles
                    weggetruncken, auch<lb/> das unterste im Krug.<lb/> Post <g>aer</g> nubilo
                    mutatione phoebus. Pitzeln in ano. In ingui-<lb type="inWord"/> ne sinistro
                    levis dolor. Pressio &#252;ber dem lincken auge, Knarren in <lb/> den ohren
                    vorn. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> passim. Spannen in infundibulo &amp;
                    mucus ex<lb/> eo, ructus <g>aci</g>di jejuni.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Corporis &amp; animae</hi>
                        <lb/>
                        <hi rend="underline">eadem puritas.</hi></note> In iis die ihre thorheiten
                    nicht verbergen, ihre tugenden aber, ist das<lb/> aussere vielen Menschen
                    anst&#246;&#223;ig v. unrein, das innere aber Gott<lb/> gef&#228;llig; ita est
                    in iis qui externa super ficie aegroti videntur,<lb/> &amp; pingues sunt
                    intern&#232;, corporis puri &amp; animae purae eadem<lb/> ratio est. Stiche in
                    inguine sinistro aliquot.<lb/> Stiche in medio humeri sinistri oben.<lb/> Fui
                    apud <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">Haug
                        seniorem</name><note place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Haug
                        (1680&#8211;1753), Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger
                        Bibel, &#228;lterer Bruder des Verlegers Johann Jakob Haug </note> mit dem
                    zu Mittag speissete. Narra-<lb type="inWord"/> bat da&#223; sein
                            <bibl><title>Zeugnu&#223; der liebe an Stra&#223;burgv.
                            E&#223;lingen</title> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4024455-6">herborn</name><lb/>
                        gedruckt,</bibl><note place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Haug:
                        Zeugni&#223; der Liebe an die Einwohner der St&#228;dte Stra&#223;burg und
                        Eslingen, Herborn 1708. </note> v. da&#223; der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/138131465">Andreae</name>
                    <note place="foot" resp="editor">Johann Nicolaus Andreae (1664&#8211;1729),
                        Drucker und Verleger in Herborn</note> alda v. der <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">F<ex>rank</ex>furter</name>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100758541">Joh.
                        Philipp</name><note place="foot" resp="editor">Johann Philipp Andreae
                        (1654&#8211;1722), Frankfurter Buchdrucker und Buchh&#228;ndler </note> es
                    in<lb/> Commission gehabt haben damals.<note place="margin-left" resp="author">
                        Haug ist raisonnabel, <lb/> dicebat multos errasse<lb/> in determinando<lb/>
                        termino chronolo-<lb type="inWord"/> gico venturi finis.<lb/> Sey etwas
                        obschon nicht das<lb/> perfecte.<lb/> in der materie von<lb/> dem
                        Millennario<lb/> seyen etliche zu mystisch,<lb/> etliche zu irrdisch,<lb/>
                            it<ex>em</ex> in doctrina de<lb/> venturo Elia.</note><lb/>
                    <bibl><author>Bragelius</author> professor im Closter Babenhausen seu potis
                        praeceptor,<lb/> v. k&#252;nfftiger Professor vielleicht misit Haugio
                            <title>Chronologiam,</title><lb/> da er alles determinirt wie Seiten in
                            s<ex>einem</ex> buch in 4 &#252;ber die<lb/> Apocalypsin, it<ex>em</ex>
                        fecit ein Commentarium &#252;ber Apocalypsin so<lb/> im
                        <g>Manuscript</g></bibl> auch hat Haug. <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/116211431">Antonii</name></author><note
                            place="foot" resp="editor">Paul Anton (1661&#8211;1730), Theologe in
                            Halle </note>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halensis</name>
                        Arbeit<lb/> zur bibel</bibl><note place="foot" resp="editor">Paul Anton:
                        Collegium anti-theticum universale fundamentale: nach der in den thesibus
                        Breithauptianis Befindlichen Ordnung der Theologischen Materien, Anno 1718.
                        und 1719. gehalten. Aus dem, was verschiedene Auditores dem sel. Auctori
                        nachgeschrieben, gesammlet und herausgegeben von Ioh. Ulrico Schwentzel
                        Halle 1732. </note> ist ihm auch sehr recommendirt worden, v. sol ex
                        colle-<lb type="inWord"/> giis ipsius biblicis gesammlet werden, sind
                    sonderbare Remar-<lb type="inWord"/> ques.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelii</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> sachen gehen allzeit hoch, sich gros zu machen, und
                    Haug<lb/> f&#252;rchtet da&#223; er s<ex>einem</ex> bruder sch&#228;dlich, der
                    es nicht verstehet, v. sich<lb/> eine Ehre macht, da&#223; ein so groser Mann zu
                    ihm kommt v.<lb/> mit ihm Taback rauchet.<note place="margin-left" resp="author"
                        > Er f&#252;rchtet das wenige<lb/> gute werde in ihm<lb/> noch
                        erstickt.<lb/> M. &#214;ttinger hat Fendi-<lb type="inWord"/> o Brageli
                            Chronolo-<lb type="inWord"/> gia communicirt, vnd<lb/> sub Tabulo
                        Discipuli<lb/> de Temporibus es<lb/> drucken lassen, zu s<ex>einem</ex><lb/>
                        Zeitregister, nolente<lb/> Autore.</note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    aestimirt sonst<lb/> Haug v. s<ex>eine</ex> liebste<note place="foot"
                        resp="editor">Juliane Charlotte Haug, geb. von Rauchbar-Lengsfeld (*1681),
                        Gattin Johann Friedrich Haugs </note> hoch. Carolin<note place="foot"
                        resp="editor">Johanna Sophie Carl (1684&#8211;1733), geb. von
                        B&#252;low</note> hat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sehr<lb/> caressirt
                    anfangs, zerfiel aber hierauff totaliter mit<lb/> ihm, v. vexirt sie offt Haug
                    damit, warum sie ihm an-<lb type="inWord"/> fangs zu viel geschmeichelt sie
                    m&#252;sse nun davor leyden.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg </note> hat allerlei schwachheiten, aber C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippels</ex> hochmuth &#252;berwiegt<lb/> sie alle weit in Haugens
                    augen. Haug ist nicht zu frieden<lb/> mit denen die alzu mystisch auch nicht mit
                    denen die alzu<lb/> orthodox, man soll nicht alles glauben, auch nicht alles
                    wegwerffen.<lb/> Haug ist mit unter denen inspir&#233;s gewesen, wie <name
                        type="person">Brick,</name><note place="margin-left" resp="author"> Brick
                        ist ein imaginarius,<lb/> wie ihn dann auch<lb/> die selbe und sein<lb/>
                        trieb nova viden-<lb type="inWord"/> di hieher getrieben,<lb/> nicht aber
                        Gott<lb/> uti dixit.</note> der sagte da&#223; er s<ex>ein</ex> leben pro
                    hac veritate lassen wolle, damit<lb/> ihn Haug noch vexirte. Haug vacillirte
                    bald v. gieng ab<lb/> nach Hau&#223;, nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4026493-2">Itzstein.</name><lb/> Haugii uxor<note
                        place="foot" resp="editor">Juliane Charlotte, geb. von Rauchbar-Lengsfeld,
                        Gattin Johann Friedrich Haugs </note> war Chanoinesse<note place="foot"
                        resp="editor">Kanonissin</note> im stifft <choice>
                        <orig>Schagen</orig>
                        <reg>Schaaken</reg>
                    </choice>, da<lb/> hatte sie febrem ardentem, sagte quasi in ecstasi in der<lb/>
                    Raserey zu einer Chanoinesse, die die Pietisten herunter gemacht<lb/> eben
                    &#252;ber dem essen, inscia aegrota: wenn der teufel Gott<lb/> lobte, so lobe
                    Schnellenbergin ihn auch, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Juncker</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Juncker (1679&#8211;1759), Mediziner in Halle</note> so
                    hernach die &#228;btissin<note place="foot" resp="editor">Charlotte Sophie
                        Gr&#228;fin von Waldeck und Pyrmont (1667&#8211;1723)</note> entf&#252;hrte,
                    lachte sehr dar&#252;ber so zu-<lb type="inWord"/> gegen war, sie beschwerte
                    sich dr&#252;ber, et denuo aegra di-<lb type="inWord"/> cebat: Ists nicht so
                    wenn man dir den dreck vor die <lb/> Nase h&#228;lt so magstu ihn nicht riechen.
                        It<ex>em</ex> alio tempore aegra<lb/> da sie in 7 <del>Cgo</del>tagen nicht
                    von sich wuste dicebat: Weicht alle<lb/> von mir ihr Hiobs gesellen, weicht alle
                    von mir ich <lb/> kenne euch nicht. Est hysterica, hat man&#232; einen
                    starcken<lb/> appetit zu essen, isst starck, v. so sie nicht isst ist sie
                        sehr<note place="foot" resp="author">(lR/uR) meridie multum<lb/>
                        <del>bibit</del> edit, die <lb/> augen sind ihr tr&#252;blich, nebelich, im
                        leib nicht richtig.</note>
                    <fw type="catch" place="bottom">kranck</fw>
                </p>
                <pb facs="b0383.jpeg" n="383"/>
                <note2>(Seite 383) </note2>
                <p>kranck, <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg</note> h&#228;lt davor, da&#223; sie ein Apostem<lb/> innerlich
                        habe,<note place="foot" resp="author">(382 lR) fr&#228;ulein dallwich
                        die<lb/> alte viele aposteme<lb/> im leibe gehabt.
                        <!--Anna Gertrud von Dalwig (ca. 1665&#8211;nach 1715), vgl. Johann Henrich Reitz: Historie der Wiedergebohrnen, Bd. 2, Teil IV, 20. Historie--><lb/>
                        Pinguescit jam octo-<lb type="inWord"/> genaria, wie auch<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100648118">Tscheer</name> in
                        seinem<lb/> alter jetzt thut. </note> nach dem essen mu&#223; sie thee
                    trincken |: so ihr<lb/> doch Dr. Carl verbothen ne <g>sanguis</g> nimis lympha
                    depauperetur,<lb/> es zehre :| sonst kan sie vor hitze im blut nicht bleiben,
                    so<lb/> ihr auch ein wenig wein machet. vespera bibit Coffee,<lb/> ist ihr loco
                    des essens.<lb/> Haugii uxor<note place="foot" resp="editor">Juliane Charlotte,
                        geb. von Rauchbar-Lengsfeld, Gattin Johann Friedrich Haugs</note> war mir
                    freundlicher al&#223; letzt, ille est mos<lb/> hystericarum.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Haug narrabat, da&#223;<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102522405"><choice>
                                <orig>Cl&#252;sing</orig>
                                <reg>Gl&#252;sing</reg>
                            </choice></name> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4085080-8">Altona</name>
                        <lb/> einmal von Dippelio<lb/> einen traum gehabt,<lb/> da er gesehen, wie
                            Dip-<lb type="inWord"/> pelius gestorben,<lb/> nehmlich al&#223; ein
                            phi-<lb type="inWord"/> losophe, v. gerufen,<lb/> &#212; ens entium
                            mi-<lb type="inWord"/> serere mei!<lb/> Haug dicit, Dippelium
                        ridere<lb/> obscurum Caroli stylum, &amp;<lb/> t<ex>ame</ex>n Dippelianum
                        nec sibi<lb/> placere, der so voll <lb/> frans&#246;sischen w&#246;rtern
                        sey.<lb/> Wolle man teutsch sprechen so<lb/> solle man teutsch
                        schreiben.<lb/> Sed Haug NB C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> non intellegit
                        <lb/> linguam<lb/> Gallicam.</note> Edi meridie Rei&#223;suppe, Kalbfleisch
                    mit schotten Erbsen,<lb/> v. gef&#252;llt mit f&#252;llsel, war ein brust
                    Kalbsbraten, waffeln.<lb/> Bibi <g>Wasser</g> v. wein, so sehr gut. Bibi nach
                    dem essen thee, ructus,<lb/> pressio frontis, borborygmi, flatus, pedes paululum
                    frigent.<lb/> Pressio frontis &amp; verticis. <lb/> Mucus ex
                        infundib<ex>ulo</ex> naribus &amp; larynge pulposus. Flatus. Ructus.<lb/>
                    Solvi Haug bibliopolae<note place="foot" resp="editor">Johann Jakob
                        Haug(1690&#8211;1756), Buchbinder und Verleger in Berleburg </note> vor
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">J<ex>ohann</ex> Friedrich
                                Haug</name></author> fratris <title>Zeugnu&#223;<lb/> der
                            Liebe</title> 1708 |: Herbornae :| imprimirt :| gebunden</bibl><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Haug: Zeugni&#223; der Liebe an
                        die Einwohner der St&#228;dte Stra&#223;burg und Eslingen, Herborn 1708.
                    </note> 50 <g>Kreuzer</g><note place="margin-right" resp="author"> 50
                            <g>Kreuzer</g>.</note> Augetur clavus pedis d<ex>extri</ex> &amp; dolet.
                    Spannen in infundibulo &amp; <lb/> mucus pulposus ex eo.<lb/> die gemahlin<note
                        place="foot" resp="editor">Helene Emilie zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1700&#8211;1759), geb. Gr&#228;fin von Solms-Baruth, Gemahlin von Ludwig
                        Franz II. </note> grafen Ludwig Frantzen<note place="foot" resp="editor"
                        >Ludwig Franz II. zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1694&#8211;1750),
                        j&#252;ngster Bruder des regierenden Grafen Kasimir </note> ist <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457">Seebach</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Seebach (ca.1675&#8211;1745), Prediger
                        in Schwarzenau und Berleburg </note> erschr&#246;cklich<lb/> genau zugethan,
                    v. so sie die gegen Parthey nicht so fassen v. dr&#252;cken<lb/> kan wie sie
                    wil, ist sie offt sehr hart in expressionen, v.<lb/> vergiesst auch wohl
                    Thr&#228;nen dr&#252;ber. Ist sonst sehr artig<lb/> im Umgang.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe
                        und Kirchenlieddichter </note> scripsit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117348120">Struensee,</name>
                    <note place="foot" resp="editor">Adam Struensee (1708&#8211;1791), Berleburger
                        Hofkaplan, ab 1732 Pfarrer in Halle, Schwiegersohn Johann Samuel
                        Carls</note>so er selbst auch nicht recht fassen<lb/> konte, da&#223; alhier
                    in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenburg</name>
                    Satans schule sey. Gros<note place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note>
                    &amp; Elsaser<note place="foot" resp="editor">Johann Jakob Els&#228;sser (* ca.
                        1681), aus dem w&#252;rttembergischen Kirchendienst entlassener Theologe,
                        seit 1706 in Frankfurt am Main </note> hatten etwas aufgesetzt zur Antwort
                    auf Struensee<lb/> objectis, da&#223; unter den Pietisten auch Babel sey,
                    aber<lb/> Haug fand es nicht vor solide genug, v. &#252;berh&#228;nget auf der
                    <lb/> Reise zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8"
                        >Homburg,</name> lie&#223; es daher ad <bibl>VI Tomum
                        <title>Famae</title></bibl> nicht<lb/> mit an drucken.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Pastor Bergen infor-<lb type="inWord"
                        />mirte in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1"
                            >Giessen</name> Prof.<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117341126">Thielenii</name>
                        S&#246;hne.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ist sonst bey dem
                        jetzigen<lb/> Inspector sch&#228;fer zuweilen<lb/> kommen, v. in
                            s<ex>einen</ex> garten<lb/> eine pfeiffe taback zu <lb/> rauchen
                        gegangen, aber<lb/> nachdem ihm dieser con-<lb type="inWord"/> trecarrirt,
                        ist er<lb/> nicht mehr zu ihm kommen.<lb/> Haugio dicebat<lb/>
                        <name type="person">Brick,</name> er habe Nachts<lb/> recht Dippelium in
                        liebe <lb/> gefasst v. vor ihn ge-<lb type="inWord"/> bethen.
                                <del>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sagte das</del>
                        <lb/> Haug sagte das sey das<lb/> allerbeste so vor ihn <lb/> zu thun
                        w&#228;re.<lb/> Haug dicebat er wolle<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        g&#228;be sich ein mal<lb/> in die stille, v. ruhe er<lb/> habe genug
                        gestritten<lb/> v. wende sich einmal<lb/> besser ins Gebeth.<lb/> Brick ist
                        schrecklich curieux<lb/> v. l&#228;sst sich nicht abhalten <lb/> neue
                        Nachrichten zu<lb/> suchen zu seinem archiv<lb/> schreibt alles auff,
                        suchts<lb/> mit grosem empressement<lb/> ab &amp; rideret Haug, <lb/> hat
                        hierein seinen G&#246;tzen<lb/> ob er schon sonst vieles<lb/> verleugnet
                        hat.</note> K&#252;sterin meine wirthin hat ehedem beschuldigt werden
                    wollen,<lb/> al&#223; ob sie maussen gienge, nicht reine h&#228;nde hielte, wil
                    gerne<lb/> gros werden v. sich br&#252;sten.<lb/> Pressio verticis.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. <lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1034280929">Schillings</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johannes Andreas Schilling (1665&#8211;1750),
                        Theologe in Gie&#223;en </note> in Giesen Tochter, muste der vatter der
                    stiefmutter<lb/> Waltherin halber wegthun nach wetzlar, da verf&#252;hrte
                    sie<lb/> assess<ex>or</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/122501624">Lauterbachs</name><note
                        place="foot" resp="editor">Ulrich Thomas Lauterbach (1655&#8211;1719),
                        Assessor am Reichskammergericht in Wetzlar </note> Sohn, v. beschlieff sie,
                    |: so ein armes<lb/> Kind ist leicht verf&#252;hrt, uti Haug dicebat, v.
                        Commise-<lb type="inWord"/> ration werth :| der vatter l&#228;sst sie nun
                    ohne erbarmen sitzen<lb/> zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">schwartzenau</name> bey der Frau
                        Castellin<note place="foot" resp="editor">Sophie Castell (geb. 1668), geb.
                        Gr&#228;fin von Sayn-Wittgenstein, seit 1704 Gemahlin des ehemaligen
                        gr&#228;flichen Barbiers und Pflegebruder Marsays</note> in deren hau&#223;
                    es auch<lb/> nun un ordentlich hergeht. Rogavit me &amp; Priccium ut<lb/> eum
                    adhortamur aliud ut agat.<lb/> Haug dicebat sie h&#228;tten einmal willens
                    gehabt <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippelii</name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> erscheinung von<lb/> Czaar <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118592955">Peter dem I.</name><note
                        place="foot" resp="editor">Peter I. von Russland (1672&#8211;1725), von 1682
                        bis 1721 Zar und Gro&#223;f&#252;rst von Russland, von 1721 bis 1725 Kaiser
                        des Russischen Reiches </note> in ihre Famam zu setzen, aber da es am
                    Raum<lb/> gebrach, habe er, Haug, lieber diese historie al&#223; eine andere
                    herau&#223;lassen<lb/> wollen, weil er Dippelius alles ziehet dahin, da&#223; er
                    sich gros mache.<lb/> Nach dem von Haug gegangen, v. etwas zu Hause
                    gewe&#223;en, kam vor<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> th&#252;r, um mit
                    ihm nach der alten frau <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/189536268"
                        >Gr&#228;fin</name><note place="foot" resp="editor"> Hedwig Sophie
                        Gr&#228;fin zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1669&#8211;1738), geb.
                        Gr&#228;fin zur Lippe-Brake, von 1694&#8211;1712 Regentin der Grafschaft und
                        Mitvorm&#252;nderin ihres &#228;ltesten Sohnes Kasimir</note> zu gehen, er
                    war aber<lb/> schon au&#223;gegangen, da resolvirte ich Haug v. brick nahe, nach
                    denen h&#228;m-<lb type="inWord"/> mern zu zu gehen,<note place="margin-left"
                        resp="author"> in via misi tophi non-<lb type="inWord"/> nulli ex
                        infundibulo.</note> v. fand (ihn) auf der wiese vom Grafen von Baruth<note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Sigismund II. Graf von Solms-Baruth
                        (1696&#8211;1737)</note> v.<lb/> Grafen Ludwig Frantz fischen |: welchem
                    al&#223; dem moderatesten Dippelius<lb/> vor Grafen Carl<note place="foot"
                        resp="editor"> Karl Wilhelm zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1693&#8211;1749), j&#252;ngerer Bruder des regierenden Grafen </note> der
                    gut aber ein faltig, v. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/139109366"
                        >Casimir regenti</name><note place="foot" resp="editor">Kasimir Graf zu
                        Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1687&#8211;1741), ab 1712 regierender Graf
                    </note> den meisten<lb/> Verstand beylegt, da Casimir sehr hitzig ist v. es
                    hernach gerne wieder nicht wolle<lb/> gethan haben, v. offt grob stoltz; Grafen
                    Ludwig Frantz Gemahlin ist sehr <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">gut</fw>
                </p>
                <pb facs="b0384.jpeg" n="384"/>
                <note2>(Seite 384) </note2>
                <p>aber Herrn <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457"
                        >Seebach</name><note place="foot" resp="editor">Christoph Seebach
                        (ca.1675&#8211;1745), Prediger in Schwarzenau und Berleburg </note> starck
                    zugethan, da&#223; aber nichts zur sache thut.<lb/> Sonsten h&#228;tten hohe
                    Personen am wenigsten auff ihre herkunfft zu trutzen,<lb/> da unter allen sie am
                    wenigsten gewiss seyn k&#246;nnen, obe ein f&#252;rst,<lb/> Graff p ihr Vatter,
                    oder ein Laquay v. stallbube :|<note place="margin-left" resp="author">
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> inter eundem decer-<lb type="inWord"/>
                        pebat Jacobaeam, v.<lb/> sagte sie rieche wie O-<lb type="inWord"/>
                        pium.</note> Da&#223; er<lb/> mich also ordentlich zu sich zog. Ich sagte
                    ich sey willens so es ge-<lb type="inWord"/> fiele zur alten frau <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/189536268">Gr&#228;fin</name><note
                        place="foot" resp="editor">Hedwig Sophie, Gr&#228;fin zu
                        Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1669&#8211;1738), geb. Gr&#228;fin zur
                        Lippe-Brake, von 1694&#8211;1712 Regentin der Grafschaft und
                        Mitvorm&#252;nderin ihres &#228;ltesten Sohnes Kasimir </note> zu gehen, id
                    ipsum ipse <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                            >C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> jam
                    voluerat <lb/> facere, v. gingen wir also nach ihrem Hau&#223; zu. Sed ea
                    non<lb/> erat domi. Wir giengen also nach Grafen Carl<note place="foot"
                        resp="editor">Karl Wilhelm zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1693&#8211;1749)</note> hau&#223; wo sie war,<lb/> ibi inverimus statim
                    Comitem, der f&#252;hrte un&#223; in das obere Zimmer,<lb/> wo die alte frau
                    Gr&#228;fin, Grafen Carls Gemahlin,<note place="foot" resp="editor">Johanna
                        Luise von Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1699&#8211;1735) geb. Gr&#228;fin von
                        Bentheim-Tecklenburg, Gemahlin des Grafen Karl Wilhelm </note> v.
                    Gr&#228;fin Ama-<lb type="inWord"/> lia,<note place="foot" resp="editor">Maria
                        Amalie Sayn-Wittgenstein-Berleburg, (1689&#8211;1743), Schwester des
                        regierenden Grafen </note> die ledige schwester Grafen Carl sich befanden.
                    Die alte war<lb/> sehr gn&#228;dig, v. wolte aber nicht leyden, da&#223; man ihr
                    die Hand<lb/> k&#252;sste.<note place="margin-left" resp="author"> perturbabar
                        paululum<lb/> animo, al&#223; zum<lb/> Grafen Carl v. dem frau-<lb
                            type="inWord"/> enzimmer kam, &amp;<lb/> bonum esset homines<lb/> non
                        pertimescere, valde<lb/> sudabam, primum <lb/> nachher nicht mehr, v.<lb/>
                        ward freyer im reden.<lb/> Der friede Christi macht <lb/> da&#223; das hertz
                        nicht erschrickt<lb/> es komme wohin es wolle.<lb/> Iudicium est, me ad
                        huc<lb/> nimis amare mundum,<lb/> &amp; me non satis spernere, <lb/> nec
                        sperni tolerare.<lb/> Mu&#223; immer fester werden,<lb/> in Gott v. in der
                        reinen Na-<lb type="inWord"/> tur, da&#223; aller Geister Ein-<lb
                            type="inWord"/> wirckung mir nicht schaden,<lb/> noch mich
                        beunruhigen.</note> varia loquebamur, die alte frau gr&#228;fin sa&#223; am
                    fenster v. da die <g>Luft</g> an sie<lb/> gieng that ihr der kopff etwas wehe,
                    h&#246;rt nicht recht wohl mehr.<lb/> Graffin Carl lie&#223; uns, mir v.
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> einen Coffee machen, v. ich tranck<lb/> 2
                    Tassen, so sehr gros. Abibamus postea, nachdem die alte fr<ex>au</ex>
                    Gr&#228;fin<lb/> gefragt hatte nach C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> neuem werk,
                    v. sich hertzlich dr&#252;ber erfreuet,<lb/> interrogabat me quando domum velim
                    redire, &amp; dicebam, futura<lb/> hebdomada, sie w&#252;nschte mir Gottes
                    Beystand v. guten Engel auff<lb/> die Reise, &amp; ego dicebam, der w&#252;rde
                    ohne Zweifel bey mir seyn, denn<lb/> er habe mich noch nicht verlassen.<lb/>
                    Dicebat mihi C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>, er werde immer gefragt was ich
                    hier mache, v.<lb/> meynen die leute immer, ich sey an ihn abgeschickt,
                    geheimnisse zu<lb/> expediren, sed se semper dicere, ich w&#228;re gerne hier in
                    dem heiligen<lb/> Lande.<lb/> Ibat mecum domum eine Pfeiffe taback zu rauchen,
                    &amp; bibebamus<lb/> ein glas alantwein.<lb/> Dicebat Herr Brand in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipzig</name> habe mich
                    anfangs vor sehr schlecht gehalten,<lb/> v. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    gegr&#252;set v. bekannt da&#223; er sich gar timide aufgef&#252;hrt<lb/> in der
                    Melodischen Sache, v. w&#252;nschte so viel Muth al&#223; C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> zu besitzen.<lb/> Narrabat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    wie er ehedem in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8"
                        >homburg</name> alle s<ex>eine</ex> scripta, per missu<lb/> principis,
                    drucken lasen, der die anklagen der Geistlichen nicht angeh&#246;rt.<note
                        place="margin-left" resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ut <name
                            type="person">Brick</name> narravit<lb/> trug damals einen
                            kl<ex>einen</ex> schwantz v.<lb/> krauses haar, wie Dr.<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich.</name>
                    </note> Er<lb/> laborirte da im Eichlen hoff, Muth machte auch s<ex>eine</ex>
                    sachen da, hatte<lb/> Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117141054">Sch&#252;tzen</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Jakob Sch&#252;tz (1640&#8211;1690), Jurist,
                        Liederdichter und Separatist in Frankfurt</note> hinter der schlimmen Mauer,
                    der auch anfangs starck laborirt <lb/> einen grosen gegossen v. geschmiedeten
                    ofen, damit man alle operationes<lb/> chymicas machen konnte, gekaufft v.
                    laborirte auff unkosten des D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116370882"> L<ex>udwig</ex><lb/>
                        Fabricius.</name><note place="foot" resp="editor">Johann Ludwig Fabricius
                        (1632&#8211;1696), Prinzenerzieher, Theologieprofessor und Kirchenrat in
                        Heidelberg </note> Al&#223; einmal C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> nach
                    Homburg reisste gab er Muth<lb/> der ein schlechter Kerl war, commission eine
                        solut<ex>ionem</ex>
                    <g>nitri</g> zu praecipitiren in Cal-<lb type="inWord"/> cem, er sollte es
                    machen in einem kupfernen Kessel, v. so er sehe,<lb/> da&#223; de solution
                    sch&#246;n blau, v. viel kalck gefallen, solle<lb/> er aufh&#246;ren; al&#223;
                    aber etwas nun gefallen, gosse er schon das obenstehende<lb/> ab, v. auff den
                    Mist, so hatte er au&#223; 3 Marck <g>nitrum</g> kaum 2 loth<lb/> kalch
                    abgeerntet v. alles auff den Mist gesch&#252;ttet das andere.<lb/> Damals
                    geschahe die projection bey Saltzwedel,<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Saltzwedel (fl. 1732), Apotheker in Frankfurt </note> v. der lie&#223;
                    laboriren<lb/> hatte auch Muth bey sich in phosphoro, faciebat ex eo
                        <g>oleum</g>, v. das <lb/> solte es seyn, ostendebat &amp; C<ex>onrado</ex>
                        D<ex>ippelio</ex>, sed erat combustibile et nullis usus,<lb/> damals konte
                    man auff allen Gassen in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                            >F<ex>rank</ex>f<ex>urt</ex></name> fast die operationis ex ster-<lb
                        type="inWord"/> core et <g>urina</g> riechen, so auch C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> untersucht,<note place="margin-left" resp="author">
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat per <g>mercur</g>ium<lb/>
                        <g>sulphur</g>a metallica in Me-<lb type="inWord"/> talla non ingredi,<lb/>
                        semper hunc debere<lb/> adesse; &amp; omnia alia<lb/> usum habentia per<lb/>
                        <g>mercur</g>ium vivum fieri.<lb/>
                        <g>Mercur</g>ium esse in omnibus metallis<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118752561">Stahl</name> &amp;
                        Boerhavum<lb/> multa falsa intro-<lb type="inWord"/> duxisse in chymiam<lb/>
                        &amp; Metallurgiam quod<lb/> ad oculum patebit<lb/> experimentis quando<lb/>
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> edet Tracta-<lb type="inWord"/> tum suum
                        medicum<lb/> in teutsch.<lb/> Brick dicebat Herr <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118797425">v<ex>on</ex>
                        sch&#252;tz</name><lb/> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">laubach</name> sey sehr
                        kindlich<lb/> aber in s<ex>einem</ex> ambt gar zu<lb/> gelinde, v. bestrafe
                        auch <lb/> das b&#246;se nicht wie sichs ge-<lb type="inWord"/> h&#246;ret.
                        da doch S<ex>ancta</ex> S<ex>criptura</ex> dicit<lb/> strafe die b&#246;sen
                        mit harten <lb/> schl&#228;gen die man f&#252;hlt.</note>
                        sonderl<ex>ich</ex> das phosphorum |: er <lb/> lie&#223; die laboranten
                    immer den Menschen Koth in k&#246;rben sammlen, v. da<lb/> war ein loser
                    frantzos, der so er gefragt ward, was er unter dem Mantel habe<lb/> sagte wie in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4044660-8">Paris:</name> Figues
                    de <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037694-1">Marseille.</name> Er
                    ward ein mal an einem<lb/> wachhau&#223; wo die soldaten den koth hin thun
                    arretiert al&#223; wolte er mit<lb/> ihrem Koth faxerey treiben, bi&#223; sie
                    ihn endl<ex>ich</ex> wieder laufen lie&#223;en :|<lb/> Die. </p>
                <pb facs="b0385.jpeg" n="385"/>
                <note2>(Seite 385) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/14107048X">Petraei</name><note
                        place="foot" resp="editor">Benedikt Nikolaus Petraeus (fl. 1717), Arzt
                    </note> in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5"
                        >hamburg</name> solvirten <g>Gold</g> damit. Phosphorus ist meist ein <lb/>
                    <g>aci</g>dum. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                            >C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> dicebat
                    der phosphorus werde sehr h&#228;ufig mit <g>Pfund</g>en<lb/> gemacht in
                    Engelland von einem laboranten Gottfried Nahmens. C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> di-<lb type="inWord"/> cebat <g>urinam</g> in se habere sal
                    duplex, cubicum, non culinare, sed<lb/> ei simile, seu potius sal volatile
                    fixatum, schiesse depurirt<lb/> artig an, v. wenn di&#223; angeschossen,
                    schiessen endlich ein fixes,<lb/> so sehr fix v. sich schmeltzen lasse. diesem
                    sey im <g>Feuer</g> nichts abzu-<lb type="inWord"/> gewinnen, jenes aber so es
                    cum bolo aliquo d<ex>estil</ex>lirt wird, gebe einen<lb/>
                    <g>spiritum</g>
                    <g>urin</g>osum. Parari posse ex phosphoro &amp; facile <g>tinctur</g>am ad
                        me-<lb type="inWord"/> talla wie dem Saltzwedels<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Saltzwedel (fl. 1732), Apotheker in Frankfurt</note>
                    seine gewesen, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hat Graf fr&#246;lich <lb/> in
                    schweden anla&#223; gegeben zu den phosphor arbeiten, v. der hat das damit<lb/>
                    versetzte <g>Gold</g> v&#246;llig in ein<ex>en</ex>
                    <g>mercur</g>ium her&#252;ber d<ex>estil</ex>lirt, das er comes sehr hoch<lb/>
                    gehalten, nun wil ihn C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> auch mit diesem
                        <g>mercur</g>io experimente machen<lb/> lassen. <g>Mercur</g>ium per se non
                    solvere metalla, sed cum <g>sal</g>e quodam unitum<lb/> pervadere omnia, &amp;
                    extrahere animam eorum. In <g>mercur</g>io esse omnia<lb/> quaerenda, sey purer
                    noch al&#223; <g>Gold</g>.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    d<ex>estil</ex>lirte einmal in marienborn <g>oleum</g>
                    <g>vitrio</g>li <g>ferri</g> v. gab etl<ex>iche</ex> tage <g>Feuer</g>,<lb/> da
                    ward eine Mauer wohl 2 schuhe dick unter sich, quia clausus<lb/> et continuus
                        <g>ignis</g> erat, gl&#252;end, und z&#252;ndete einen balcken Keller<lb/>
                    auff dem schloss an, zu guter Zeit ward es noch entdeckt.<lb/> C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> war in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">F<ex>rank</ex>furt,</name> da die
                    Evische rotte, <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/12025414X"
                        >Buttlerin</name> s<ex>ive</ex> Mutter Eva, <note place="foot" resp="editor"
                        >Eva Margaretha von Buttlar (1670&#8211;1721), Anf&#252;hrerin der
                        &#8222;Soziet&#228;t der Mutter Eva&#8220; od. &#8222;Buttlarschen
                        Rotte&#8220;</note> Gebhardin, <note place="foot" resp="editor">
                        &#8222;Lie&#223;gen&#8220; Gebhard, Eisenacher Kaufmannswitwe</note>Bucherin
                    p davon <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X"
                        >Reitz</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich Reitz
                        (1655&#8211;1720), Theologe </note> sub tit<ex>ulo</ex> Sanctitas
                    meretricia,<lb/> ein buch ediren wolte, des aber hernach mutirt gedacht ward in
                                <bibl><author>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex></author>
                        <title>licht v. recht.</title></bibl>
                    <note place="foot" resp="editor">Johann Conrad Dippel: Weg-Weiser zum verlohrnen
                        Liecht und Recht. Oder Entdecktes Geheimn&#252;&#223;, Beydes der
                        Gottseligkeit, und der Bo&#223;heit: In einer Schrifft-m&#228;ssigen
                        Abbildung Der Gemeine des neuen Bundes, Nach ihrer Innern und &#228;ussern
                        Beschaffenheit, und des ihr entgegen gesetzten Abfalls in dem Reich des
                        Anti-Christens, 1704.</note> Gentzel<note place="foot" resp="editor">Jakob
                        Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt
                    </note> hatte sie ni fallor in der lause herberge logirt, v. C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> ward<lb/> von Frau Riesin<note place="foot" resp="editor"
                        >Anna Margaretha Riese, geb. Fende, Gemahlin von Johann Christian Riese,
                        Tochter von Christian Fende </note> persuadirt dies falschlich vor fromm
                    gehaltene huren<lb/> volck zu besuchen. Al&#223; C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    in das Zimmer kommen, ward ihm da er sonst<lb/> nicht furchtsam ist, <hi
                        rend="underline">sehr bange, v. sahe die Kerls v. weibs leute an</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">wie gantz schwartze tenebricans, v. teufel, v. von der
                        hofmeisterin, war zu ihm</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">v. nur ihm gesprochen, es ist eine HEXe,</hi> wohl 100 mal;
                    cum abiit C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> narravit<lb/> id Riesiae, nachher
                    entdeckte bey ihnen zu Usingen einer von <lb/> Adell, von dieten<add
                        resp="author" place="above">von <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8">homburg</name> au&#223; hessen wo
                        auch <name type="person">Brick</name> her ist,</add> nahmens ihre Greuel im
                    Huren, wie auch<lb/> sie ihre br&#252;ste von vielen saugen lie&#223;en<add
                        resp="author" place="above"> it<ex>em</ex> sich stupriren</add> al&#223;
                    geistliche Mutter. p<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> schrieb da gegen
                    gleich. Obrist hachenburg hatte damals noch<lb/> eine scharfe Probe der Geister,
                    v. da er Gebhardin sahe, ohne sie zu kennen<lb/> dicebat, da&#223; ist die
                    andere mutter Eva, v. traff auch ein. Dieser<lb/> Obrist behielt zwar immer noch
                    etwas liebe bey sich, aber kam in<lb/> gefehrliche principia, da&#223; ihm Satan
                    v. <g>Chris</g>tus eins war, v. er dem<lb/> indifferentismus peccandi et bona
                    agendi vor das h&#246;chste Guth, v. h&#246;chste<lb/> tugend hielt, eben wie
                    die Hattemisten<note place="foot" resp="editor">niederl&#228;ndische Sekte, 1683
                        von dem Spinozisten Ponttianus van Hattem gegr&#252;ndet</note> in holland,
                    so er auch ein mal C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    <lb/> entdeckte, der ihm aber eifrig wiedersprach.<add resp="author"
                        place="right"> Aliis semper dicebat sie solten auff ihrem <lb/> Posten feste
                        stehen.</add><note place="margin-right" resp="author"> Wo noch ein guter
                            fun-<lb type="inWord"/> cke innen ist, die<lb/> reisset Gott mit<lb/>
                        gewalt auch von der<lb/> s&#252;nde ab, so sie<lb/> etwan zu einer
                        b&#246;sen<lb/> Rotte au&#223; wohl-<lb type="inWord"/> meynen sich
                        gesellen.<lb/> d<ex>es</ex>gl<ex>eichen</ex> zur Evischen <lb/> Rotte
                        anfanges<lb/> sich viele gesellten.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        mihi roganti dice-<lb type="inWord"/> bat v. da ich sagte da&#223;<lb/> ich
                        gerne l&#228;nger hier<lb/> bliebe, auch gerne den <lb/> sommer &#252;ber
                        hier gewesen<lb/> w&#228;re, es hindere nicht<lb/> da&#223; ich gehe, denn
                        er<lb/> werde es hier nicht lange<lb/> mehr machen, wohl aber<lb/> den
                        Winter in der<lb/> Gegend, v. noch wohl<lb/> l&#228;nger zubringen,
                        denn<lb/> er in denen hiesigen<lb/> bergen am sichersten w&#228;re.<lb/> die
                        rotte ist zer-<lb type="inWord"/> stoben, v. viele<lb/> davon elend ge-<lb
                            type="inWord"/> storben. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1072649152">Graff<lb/> Henrich</name>
                        lie&#223; <lb/> sie auch hart<lb/> tractiren, foltern p.<lb/> Fergenius zu
                            wetz-<lb type="inWord"/> lar f&#252;hrte den<lb/> process der
                        pietisten<lb/> halben, v. da ward <lb/> dise b&#246;se sache<lb/> auch mit
                        hinein<lb/> geflochten vid<ex>e</ex><lb/>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11862220X"
                                    >Thomasii</name></author>
                            <title>Juristische<lb/> H&#228;ndel,</title></bibl> ubi<lb/> laudat
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104332220"
                            >Fergenium</name>
                        <lb/> da&#223; er sich al&#223; ein<lb/> guter ad vocat<lb/> in hac
                        causa<lb/> gehalten.
                        <!--Christian Thomasius: Ernsthaffte, aber doch muntere und vern&#252;nfftige
Thomasische Gedancken und Erinnerungen &#252;ber allerhand au&#223;erlesene juristische H&#228;ndel, Halle 1721.--></note>
                    Herr <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X">Reitz</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Heinrich Reitz (1655&#8211;1720), Theologe
                    </note> hatte was besonders, emportirte sich nie, auch bey denen
                    sch&#228;rfsten<lb/> v. gr&#246;bsten contradictiones, wuste seine adversarios
                    so zu greifen v. einzu-<lb type="inWord"/> wickeln da&#223; sie nicht echappiren
                    mogten, v. so b&#246;se wurden da&#223; sie einem<lb/> hinter ein ohr geschlagen
                    h&#228;tten, ni honestus dissuasisset. War sehr unpar-<lb type="inWord"/>
                    theyisch v. gleichg&#252;ltig im Gem&#252;the.<lb/> C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> non approbat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendii</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt </note>
                    alzugrose acuratesse im Buchstaben, sagt er sey<lb/> ein rechter schrifft
                    gelehrter; Doch habe er offt in etlichen spr&#252;chen neue Entdeckungen<lb/> v.
                    die recht sch&#246;n, al&#223; z. E. der da steht: den frieden, lasse ich
                    euch,<lb/> meinen frieden gebe ich euch p. <unclear>?</unclear>
                    <lb/> vertit: den frieden nehme ich euch |: uti alias dicit ich bringe das<lb/>
                    schwerdt nicht friede :| meinen frieden aber gebe ich euch. quod per bene
                        est.<note place="margin-right" resp="author"> den weltfrieden nahm<lb/> er
                        ihnen weg, wie<lb/> er ihnen die S&#252;nde<lb/> weggenommen hat;<lb/>
                        seynen frieden gabe er ihnen, <lb/> nicht wie die welt gibt,<lb/> ihr hertz
                        durffte nicht er-<lb type="inWord"/> schrecken.</note> Es<lb/> habe sonst
                    fende in mysterio de Trinitate schrifft v. Vernunfft vor sich<lb/> streitend;
                    das sonsten aber doch dabey nicht werth ist sich dr&#252;ber zu zancken,<lb/> v.
                    in alle Ewigkeit uti C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat, ein
                    unbegreiffliches Geheim-<lb type="inWord"/> nu&#223; seyn wird, sonderlich jetzt
                    in dieser Zeit, v. solten wir dar&#252;ber nicht<lb/> disputiren.
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hielt die <bibl><title>harmonische
                            Zeugnisse</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Anonymus:
                        Bew&#228;hrte und harmonische Zeugnisse einiger in Gott verbundener Freunde
                        von der hochheiligen Dreieinigkeit und warhafftigen Gottheit Jesu Christi,
                        Frankfurt und Leipzig 1731. </note> vor sottisen, v. wolte<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">nichts</fw>
                </p>
                <pb facs="b0386.jpeg" n="386"/>
                <note2>(Seite 386) </note2>
                <p>nichts dazu, wie es Gros<note place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    suchte, contribuiren, wie auch der alte <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">Haug,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Friedrich Haug&#180;(1680&#8211;1753), Theologe,
                        &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger Bibel, &#228;lterer Bruder
                        des Verlegers Johann Jakob Haug </note><lb/> den <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> aestimirt, al&#223; einen Mann,
                    der auf s<ex>einem</ex> Posten steht, v. nicht<lb/> so unbest&#228;ndig ist wie
                        D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg </note> der auch anders nicht werden wird.<note
                        place="margin-left" resp="author"> In der sammlung der Materi-<lb
                            type="inWord"/> alien zum bau Gottes<lb/> ist P. I. die
                            Reisebeschrei-<lb type="inWord"/> bung Antonii in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name><lb/>
                        s<ex>onder</ex>lich duch <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4076982-3">saltzburg.</name><lb/> Verterunt
                        Anton &amp;<lb/> Arnold in 8 Librum<lb/> Salomonis sapient.<lb/> &amp;
                            <unclear>syr?idum</unclear> zu Halle<lb/> im weysenhau&#223;
                        gedruckt.</note> Advocabam <name type="person">Brick</name> v. wir trancken
                    zusammen 1. Maa&#223; alantwein,<lb/> nachher assen Brick v. ich butterbrodt v.
                    K&#228;se dazu, schmeckte Brick<lb/> wohl. Brick ostendebat C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/129472077">Eislers</name><note
                        place="foot" resp="editor">Tobias Eisler (1683&#8211;1753), Theologe</note>
                    der ein sclave von <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119291312"
                        >Tennhardten</name><note place="foot" resp="editor">Johann Tennhardt
                        (1661&#8211;1720), N&#252;rnberger Perr&#252;ckenmacher und
                        Inspirierter</note> ist <bibl><title>Tr<ex>actatum</ex> de
                            separatione,</title></bibl>
                    <note place="foot" resp="editor"> Tobias Eisler, Kurzgefa&#223;tes Bedenken von
                        der sogenannten Separation, oder Absonderung von Kirche, Beicht und
                        Abendmahl, 1730.</note>ubi eam rejecit, hat sich im &#252;brigen in Helm-<lb
                        type="inWord"/> st&#228;dt tapfer gehalten. It<ex>em</ex> ostendebat
                        C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> das Zettelgen extra-<lb type="inWord"/>
                    hirt au&#223; C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex> patris schreib Calender, da
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> wahres alter auffge-<lb type="inWord"/>
                    schrieben steht, so er wircklich nicht recht wuste. Natus est auff dem
                    schlosse<lb/> franckenstein dahin man der Frantzosen halben gefl&#252;chtet war.
                        Osten-<lb type="inWord"/> debat C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> quoque
                    die Verse so D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach </note> sich von Melbers<note place="foot" resp="editor">Georg
                        Melber (1677&#8211;1743), Kaufmann in B&#252;dingen </note> tochtermann<lb/>
                    zu Marienborn auff die Fensterscheiben eingeschnitten schicken lassen, <lb/> vom
                    hofleben, v. die C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> solte hinein geschnitten haben,
                    er sagte<lb/> aber er habe es nicht gethan, v. er m&#252;sse sehen, da&#223; die
                    Leute offt<lb/> mehr von ihm wissen al&#223; er selbst gethan, v. <hi
                        rend="underline">zu aller heterodoxin</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">davon sie keinen autor zu geben wissen, ihn zum Autore
                        machten.</hi><lb/> Nec se esse autorem Carminis gratulatorii, quod putabat
                    Brick,<lb/> asserebat Dippelius, quod facit amicus amico, cum fieret
                        Pastor.<note place="margin-left" resp="author"> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> dicebat das schelten<lb/> v. Verachtung sey dem<lb/>
                        Menschen sehr heylsam.</note> Ostendebat ei porro <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116702982">Langii</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Christian Lange (1669&#8211;1756), Theologe und
                        geistlicher Liederdichter</note> zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4026493-2">Itzstein</name> Eydschwur cum fieret
                        Superin-<lb type="inWord"/> tendens. It<ex>em</ex> ejus parvum
                        Tr<ex>actatum</ex> auch in 8, von vergleichung des heiligen<lb/> Sacraments
                    der beschneidung mit jetziger tauffe quod ridebat C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex>
                    <lb/> doch nahm er es beydes mit zu lesen. Sonderlich moquirt sich
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    <lb/> alzeit gar hoch &#252;ber den Sacramenten-Kram.<note place="margin-left"
                        resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> wolte heute nicht<lb/> viel
                        alantwein zu <lb/> s<ex>einem</ex> Taback trincken.<lb/> Cum narraret von
                        der<lb/> Evischen Rotte schiene er<lb/> etwas surprenirt zu werden<lb/> im
                        Gem&#252;the, v. auff<lb/> einmal etwas pensif.<lb/> Invisibiliter gehen
                        offt<lb/> sonderbare Dinge vor,<lb/> v. mu&#223; man wohl mercken.</note>
                    Vespera asse mit Brick ziemlich viel butterbrodt v. k&#228;se, v. noch<lb/>
                    nachher mit bestrafung des gewissens v. abbitte an Gott wegen des &#252;ber-<lb
                        type="inWord"/> flusses, k&#228;se allein mit butter aufgeschmieret wie
                    die<lb/> schweitzer. Oscitabam, war etwas hitzig innerlich, v. weil ich
                    ziemlich<lb/> viel wein getruncken, so war besser ich ginge gleich schlafen,
                    ratio<lb/> erat illaesa, that mir nichts, doch war die Zunge etwas schwe-<lb
                        type="inWord"/> rer quia <g>sanguis</g> semper in me ad caput copiose
                    fertur, pedes valde<lb/> agiles, non bibebam aquam quod debuissem, sonderlich
                    des scharff ge-<lb type="inWord"/> saltzenen k&#228;ses halber, der mir die
                    Nacht durst machte.<lb/> Ging schlafen hora IX, wachte auf noctu hora XII. ward
                    gantz munter,<lb/> so mir sonst nicht geschiehet, d&#252;rstete, oscitatio
                    multa, ructus, Borbory-<lb type="inWord"/> gmi venter paululum inflatus, flatus
                        <g>sulphur</g>ei foetidi. Artus calidi<lb/> omnes auch da ich lang am tisch
                    gesessen, pressio frontis, auris d<ex>extrae</ex><lb/> susurrus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Flatus<lb/> Oscitatio, ructus
                        nonnulli<lb/> pressio frontis. Ani-<lb type="inWord"/> mus sat hilaris,
                            quic-<lb type="inWord"/> quid deus me fiat, s<ex>ive</ex><lb/> laudor,
                            s<ex>ive</ex> vitu-<lb type="inWord"/> peror.</note> Weil ich <choice>
                        <orig>wacker</orig>
                        <reg>wach</reg>
                    </choice>, v. zu schreiben hatte, von gestern allerley,<lb/> stund auff, v.
                    schlug ein licht v. schrieb am tische C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex>
                    discurs<lb/> auff. al&#223; der w&#228;chter 2 blie&#223;, winselte etwas unter
                    meinem fenster, <add resp="author" place="above">uti postea saepe audivi,</add>
                    wie ein kind in platea, aber endlich h&#246;rte ich da&#223; es katzen
                    waren.<lb/> De fenestra prospiciens videbam da&#223; der himmel etliche sterne
                    hatte, <lb/> es war aber sonst die <g>Luft</g> etwas k&#252;hl v. hatte Nebel.
                    Pedes &amp;<lb/> totum corpus calent.<note place="margin-left" resp="author">
                        hatte schlafrock angethan v.<lb/> die ordentlichen kleider da<lb/>
                        aufstund.<lb/> Oscitatio subsequens ster-<lb type="inWord"/> nutationem
                        statim.</note> Ardenter pro mea &amp; aliorum salute ad De-<lb type="inWord"
                    /> um fundebam preces, &amp; me &amp; alios ipsi offerebam in sacrifi-<lb
                        type="inWord"/> cium ipsi. Nach 2 Uhr legte mich wieder nieder. Mucus
                    ex<lb/> naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Pes imus calet, uti
                    super<lb/> gena, et surae frigent. wachte bi&#223; 3 Uhr, sternutatio ex
                    nare<lb/> sinistra.<lb/> Dormivi postea bene, fast bi&#223; 7 Uhr.<lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-19">
                        <supplied>19.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0386.jpeg" n="386"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 19. August.<lb/> mane ructus borborygmi, flatus, frons non amplius
                    ita premit, ziemlich<lb/> heiter Gem&#252;th. Anima quia multum edi vespera
                    &amp; bibi paululum<lb/> fuit turbata, quia id praeter consuetudinem est factum,
                    ich d&#252;rstete<lb/> auch propter caseum salsum. Et forte cura febrium da man
                    einen hering isst v.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">nicht</fw>
                </p>
                <pb facs="b0387.jpeg" n="387"/>
                <note2>(Seite 387) </note2>
                <p>nicht trinckt sond<ex>ern</ex> d&#252;rstet, de&#223;wegen da&#223; man <hi
                        rend="underline">der <unclear>feder</unclear> etwas facheuses hiedurch</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">thut um sie von ihren motibus consuetudinariis erroneis
                        abzubringen.</hi><lb/> Egessi faeces subspiss<ex>as</ex> luteas, multa hodie
                    sternutatio ex nare<lb/> sinistra, davon die stirne leichter. Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus. Animus hilaris<lb/> satis. Extrema calent omnia.
                    Stiche in postico pedis sinistri.<note place="margin-right" resp="author"> Mucus
                        ex naribus inf<ex>undibulo</ex>
                        <lb/> et larynge pulposus;<lb/> larynx paululum asper<lb/> mucus ex
                            inf<ex>undibulo</ex> pulposus<lb/> multus.<lb/> parotis d<ex>extra</ex>
                        paululum<lb/> tumet, die h&#228;nde<lb/> schwitzen etwas.<lb/> Nebula
                        ascendit, <lb/> Solis splendor pal-<lb type="inWord"/> lidus. Gibt auf <lb/>
                        den regnerischen Sommer,<lb/> einen guten Nach-<lb type="inWord"/>
                        Sommer.<lb/> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc in-<lb type="inWord"
                        /> de.<lb/> In lingua vesicu-<lb type="inWord"/> lis nonnullis pru-<lb
                            type="inWord"/> rientes.<lb/> odor ex faucibus<lb/>
                        <g>urin</g>osus.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> erzehlte heri bey dem
                    Caffee praesentibus Comitibus, da&#223; die diebe nicht Be-<lb type="inWord"/>
                    stehlen k&#246;nnen, wo sie nicht sollen. Er sey alzeyt sehr negligent in<lb/>
                    Verwahrung seiner Sachen gewesen, und nur einmal bestohlen worden.<lb/> In <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> auf der
                        U<ex>niver</ex>sitaet cum esset studiosus, gieng er ein mal au&#223;,
                    lie&#223; in der<lb/> kiste v. th&#252;r den schl&#252;ssel, v. hatte 60 Gulden
                    im Coffre. Der bursch so gegen<lb/> ihm &#252;ber wohnte im hau&#223; hie&#223;
                    Rollwagen, ein toller debauchant, von<lb/>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3">Hanau,</name> der
                    brauchte Geld, v. stahl ihm da er alles offen fand, in dem<lb/> er ihn drum
                    ansprechen wolte die helffte nehmlich 30. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    venit<lb/> domum, siehts gleich, v. wirfft weil er selben abend gleich Luxu
                    lebte,<lb/> auff ihn den Verdacht, hielts ihm Morgens vor, er ward aber
                    ohnerachtet<lb/> er sonst ein querellant klein laut &#252;ber dieser ansprache,
                    machte das<lb/> fenster auff v. sagte alle teufel solten ihn holen so ers
                    gethan. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> dehortabatur vom Fluch, sagend er
                    wolle lieber nicht mehr davon<lb/> reden, abibat. Den andern morgen da
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> noch im bette war, kam er<lb/> v. bekannte
                    es ultro, v. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sagte nie was davon cum redderet
                    <lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sagte ihm sey erzehlt worden, da&#223; der
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136194311">Graf v<ex>on</ex>
                        Marienborn</name><note place="foot" resp="editor"> Karl August, Graf von
                        Isenburg-B&#252;dingen-Marienborn (1667&#8211;1725)</note> habe zu einem
                    bauern<lb/> dem er erschienen gesagt, er solle den Erben sagen sie sollen eine
                    gewisse auflage, <lb/> oder don gratuit so die unterthanen sehr dr&#252;cke, v.
                    von seinem Rath dem<lb/> Metting<note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob
                        Mettingh, Regierungsrat in Isenburg-Marienborn, ab 1744 Schwager J. Chr.
                        Senckenbergs </note> der sonst Erkenntnu&#223; gehabt, v. doch diese dinge
                    gethan, v. daher<lb/> gewi&#223; ein schweres leiden haben wird, denen
                    unterthanen <del>sehr</del> wieder ab-<lb type="inWord"/> nehmen, sonst
                    k&#246;nne er nicht zur Ruhe kommen. Metting sey deswegen in<lb/> der
                    h&#246;lle, v. er m&#252;sse auch hinein so es nicht redressirt w&#252;rde.<lb/>
                    Und daher k&#246;nne es wohl sein da&#223; Metting sich in der Cantzley p sehen
                    liesse.<lb/> Narrabam C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> die historie von Baron
                        v<ex>on</ex> Schulenburg in Sachsen da&#223;<lb/> er einem bauern oder
                    sch&#228;fer s<ex>eine</ex> quittung verschafft habe, auch ihm zum Zeigen<lb/>
                        s<ex>eine</ex> M&#252;tze vom kopff gegeben, die er mitgebracht, v. hernach
                    im sarg<lb/> auf s<ex>einem</ex> haupt nicht mehr gefunden worden. Sasse v.
                    spielte frass v. soffe.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat omnes id
                    agere post mortem quod vivi fecerunt. die Kappe<lb/> k&#246;nne er wohl gegeben
                    haben, obschon man es nicht sogleich begreiffen<lb/> k&#246;nne, w&#228;r es
                    doch wahr, v. noch wohl wunderbarere dinge.<lb/> C<ex>onradum</ex>
                        D<ex>ippelium</ex> non in omnibus somniis esse certum et felicem augurem,
                    indicat<lb/> ejus somnium von dem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117278882">weismann,</name> so er sich bey tag v.
                    Nacht<lb/> vorgestellt hat.<lb/> Pinastrum hic non augeri cito dicebat
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> es sey hier zu kalt dazu, alle<lb/>
                    b&#228;ume wachsen sehr langsam. Zur Probe hat hinter dem thiergarten,<lb/>
                        od<ex>er</ex> vielmehr dem herrschafftlichen garten hinter dem schlosse der
                    Graf lassen obenhin<lb/> pinastrum s&#228;en od<ex>er</ex> setzen, ist in 30
                    jahren gar wenig gewachsen. Ist zu steinig<lb/> hier, pinaster pinus v. abies
                    wollen sand haben oder stein v. sand.<lb/>
                    <name type="person">Brick</name> narrabat C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex>
                    suum morbum, da&#223; er offt 1 schopffen, 1 halb maas<lb/> 1. tag mit
                    schneussen lympham von sich gebe, wills kommen, ist alles in der<lb/> brust voll
                    v. hat fast keinen adem, ists fort ist er ruhig v. kann<lb/> schlafen, so er
                    sich voll gegessen, kommts zuweilen, ex glandulae oesophagi,<lb/> brunnerum
                    &amp; salivalibus v. er ist al&#223;dann wieder wohl. Jungken<note place="foot"
                        resp="editor"> Heinrich Bernhard J&#252;ngken (gest. 1755). Arzt in
                        Frankfurt </note> konte<lb/> es in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">F<ex>rank</ex>furt</name> nicht reimen.
                    Ego credo inedia sua magna sibi se hoc malum<lb/> contraxisse, et imaginatione
                    multa. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat ihm solte die<lb/>
                    Magenb&#252;rste gut sein, v. ihm sein malum abbreviren, so er das wasser<lb/>
                    v. schleim per scopas s<ex>ive</ex>
                    <hi rend="underline">Everriculum ventriculi</hi> au&#223;pumpte v. immer<lb/>
                    dabey vomirete, sagte es im Ernst. It<ex>em</ex> ut malum non ita veniret
                    grave<lb/> &amp; diutinum k&#246;nne er sal mirabile <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118695304">Glauberi</name> brauchen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Motus ist auch gut<lb/> sed lenis
                        et<lb/> diu continuatus.</note> Sonst so hoc non<lb/> veniunt morbi, da die
                    Natur sich an gew&#246;hnt hat sich zu helffen, w&#252;rde<lb/> er schnupffen
                    haben. So es ein mal ins stocken geriethe, bek&#228;me <name type="person"
                        >Prick</name><lb/> wohl hydropem uti ipse putat, vel uti C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> hydropem pectoris vel<lb/> Catarrhum suffocativum.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Offt hat Brick in Nacht<lb/> v. tag da
                        es stets gegangen<lb/> mit motibus ein bi&#223;<lb/> 2 Maa&#223;
                        schleimiges<lb/> v. zehes helles <g>Wasser</g> von<lb/> sich gespeyet. Ist
                        helle.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat Priccio uti<lb/> &amp;
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/137727607">Marciae</name>
                        alio tempore<lb/> das beste sey au&#223;harrende<lb/> Gedult, v.
                        Zufriedenheit<lb/> v. nicht mehr begehren von<lb/> der Krankheit lo&#223; zu
                        werden.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> et dicebat Priccius<lb/> magis
                        prodesse, so er <lb/> ohne die Magenb&#252;rste<lb/> den trieb der
                        Natur<lb/> so sie selbst movire,<lb/> abwarte.<lb/> Tabacum quoque
                        leniret<lb/> malum certe.<lb/> Auf dem weg von Fronhausen<lb/> bi&#223;
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                            >Bettelhausen</name> hatte<lb/> Brick das malum starck:<lb/> Sed jam
                        post motum noch<lb/> nicht gehabt. Hat hier poto<lb/> Heleniti
                            haemorrhag<ex>iam</ex> narium<lb/> einmal gehabt.<lb/> Possidet
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> die b&#252;rste<lb/> an einem drath,
                            it<ex>em</ex> die<lb/> beschreibung v. deli-<lb type="inWord"/> neation
                        davon ad<lb/> usum.<lb/> Dr. Carl suasit Brick<lb/> edere piper
                        zuweilen.<lb/> Dr. Reich Zingiber.</note> Bibi Thee, ructus, sudant manus,
                    pedes paululum frigent, borborygmi,<lb/> mucus ex infundibulo pulposus. Ob
                    oculis interdum volitant nebulae.<lb/>
                </p>
                <pb facs="b0388.jpeg" n="388"/>
                <note2>(Seite 388) </note2>
                <p>Etliche stiche in medio humeri dextri. Pedes frigent, sudant paululum manus,<lb/>
                    caput leve, hilaris animus. Sol lucet optim&#232; victis nebulis. <lb/> |:
                    videbam hodie einen schmied v. einen becker alhier, 2 entsetzliche<lb/>
                    <g>Weingeist</g> s&#246;ffer, die ein ander fast totaliter gleich sahen, v. doch
                    ein ander<lb/> gar nichts angehen, so da&#223; ich einen vor den andern versehen
                    :|<lb/> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde. pandiculatio,
                    oscitatio. Borborygmi.<lb/> Crepitus subinde in artibus motis.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Oculus sinister scribenti<lb/> capite
                        flexo dolet<lb/> sonderlich, et frons<lb/> paululum premit.</note> |: Die
                    regierende Gr&#228;fin h&#228;ngt so sehr an der hatzfeldin, der
                    hofmeisterin,<lb/> da&#223; sie sie etliche mal besuchet, wo sie liegt, 1 stunde
                    von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen,</name><lb/>
                    so 5 stunden von dem Jagdhau&#223;, der R&#246;spe <del>f</del> gelegen; die
                    herrschafft<lb/> h&#228;lt sich alda auf weil eben jetzt Jagdzeit ist, v. macht
                    der hachen-<lb type="inWord"/> burgischen herrschafft eine lust, hat auch weil
                    der eine alte schlo&#223;bau nie-<lb type="inWord"/> dergerissen ist keinen
                    Platz alhier. :|<note place="margin-left" resp="author"> Die hofmeisterin ist zu<lb/>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022735-2">Hachenburg</name>
                        alzeit &#252;bel<lb/> gewesen, sed feliciter<lb/> peperit.</note> Oscitatio.
                    Pandiculatio. Muscae &amp; pulicis &amp; araneae jam<lb/> multae, v. alles
                    ungeziefer. Pitzeln in ano, Borborygmi. <lb/> Scribenti sudant utraque manus.
                    Dentes paululum stupidi son-<lb type="inWord"/> derlich die superioris maxillae,
                    linckerseits. Pressio verticis.<lb/> clangor auris d<ex>extrae.</ex> Flatus. <hi
                        rend="underline">Nasus semper pingui sudore est oblitus.</hi><lb/> Ructus.
                    Etliche stiche in dorso dextro manus &amp; alibi. Stiche in inguine
                        d<ex>extro.</ex><lb/> Auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Stiche in axilla
                    sinistra. In auribus zuweilen knarren.<lb/> Spannen in scapula dextra. In axilla
                        d<ex>extra</ex> etwas spannen, vacua<lb/> dolore scapula. Stiche in humeri
                    sinistri medio. Extern&#232; ad laryngem<lb/> etliche Stiche. Etwas knarren im
                    lincken Ohr. Canunt Galli. In lingua etl<ex>iche</ex><lb/> bl&#228;sgen
                    linckerseits vorn. Pressio verticis. Etliche stiche in oculo sinistro, <lb/>
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in gena sinistra, frigentibus pedibus.
                    In femore d<ex>extro</ex> etliche stiche.<lb/> In oculo d<ex>extro</ex> stiche.
                    Stiche in pedis d<ex>extri</ex> clavo. Horripilatio per pedes,<lb/> &amp; dorso
                    &amp; caput adscendens cum legerem <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">J. F. Haug</name></author>
                        <unclear>Cominaeum</unclear> in s<ex>einem</ex>
                        <title>zeugni&#223;.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann
                        Friedrich Haug: Zeugni&#223; der Liebe an die Einwohner der St&#228;dte
                        Stra&#223;burg und Eslingen, Herborn 1708. </note><lb/> Spannen super aurem
                    sinistram. Stiche in gena sinistra. In inguine si-<lb type="inWord"/> sinistro
                    etwas brennen. Circa meridiem etwas wolckiger v. tr&#252;ber al&#223;<lb/>
                        fr&#252;he.<note place="margin-left" resp="author"> Solvi Kustero
                        briefporto<lb/> nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8"
                            >allendorff</name> ad Ber-<lb type="inWord"/> gen, &amp; <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurtum</name> ad
                            ma-<lb type="inWord"/> trem, wie vor 8 tagen vor<lb/> jeden brief 2
                        Kreuzer thut<lb/>
                        <hi rend="underline">4 Kreuzer.</hi></note> |: Uti Haug retulit war der
                    neulich hier gewesene Griechische abt sehr ortho-<lb type="inWord"/> dox, v.
                    redete schlecht latein, besser italienisch :|<note place="margin-left"
                        resp="author"> Italic&#232; H. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118797425">v<ex>on</ex> Sch&#252;tz</name> in<lb/>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">laubach</name> cum
                        eo est<lb/> locutus.</note> stiche in axilla sinistra.<lb/> Meridie edi
                    suppe, in meiner stube wegen der gemeinen Leute mit denen<lb/> mich hospes meus,
                    licet abnuerim, nicht essen lassen wolte, schweinefleisch<lb/> gr&#252;n v.
                    sauerkraut, forellen, mit Petersilien br&#252;he, v. butterbrodt.<lb/> bibi 1
                    schopfen alantwein v. <g>Wasser</g>. pedes frigidi. et manus ab esca sumta.<lb/>
                    Animus sat bene habet. Venter inflatus, ructus, flatus aliquot.<lb/> Mucus ex
                        infundib<ex>ulo</ex> pulposus. Laxans est <del>p</del>muriatica brassica,
                    ideo emol-<lb type="inWord"/> lit &amp; moveat animam ut <g>ignis</g> &#224;
                    peripheria affundet in intestina,<lb/> hinc frigida extrema. Kopff etwas voll
                    &amp; nares plenae.<lb/> Facies ab <g>igne</g> alimentorum paululum inflata
                    &amp; rubra uti semper nach<lb/> dem essen.<lb/> Gleich nach mittag gieng
                    spatzieren, &amp; machte mir eine gantz gelinde<lb/> motion um den Teich am
                    thiergarten herum, fand <hi rend="underline">carduum palustrum</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">fl<ex>ore</ex> purpureo &amp; carneo,</hi> wie ich ihn denn
                    auch fl<ex>ore</ex> albo seu niveo<lb/> gefunden. <hi rend="underline">Digitalem
                        purpuream fl<ex>ore</ex> minore</hi> so gros al&#223; andere an<lb/> habitu,
                    aber die flores kleiner. Am teich <hi rend="underline">Millefolium
                            <unclear>mxxxtriphyllum</unclear></hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">fluitans.</hi> Hatte mich gar gelinde movirt da&#223; auch
                    bey Sonnenschein<lb/> nicht einmal schwitzte. Veniebam domum.<lb/> Postea wolte
                    zu <name type="person">brick</name> gehen, der aber war mit Holtzklau, <note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Eberhard Holzklau (1673&#8211;1740),
                        Berleburger Bankier</note>v. seinem<lb/> Sohn, dem phthisico zu Pferdt, nach
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Schwartzenau</name>
                        gegangen.<note place="margin-left" resp="author"> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> dicebat w&#228;re die<lb/> laesio viscum ut
                        phthisis<lb/> zu weit gekommen, seyen <lb/> motus corporis, p fahren<lb/>
                        reiten p viel sch&#228;dlicher,<lb/> al&#223; n&#252;tzlich; aber<lb/> in
                        tophis v. stagnatio-<lb type="inWord"/> nibus sey es gut am<lb/>
                        anfang.</note> veniebam hora 1. ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium.</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> Klopffte an s<ex>eine</ex> stube, aber es schiene<lb/> er
                    schlieff etwas, expectabam bi&#223; ihn gehen h&#246;rte, v. klopffte an, v.
                    <lb/> er machte die stuben th&#252;re auff, da er nicht hatte h&#246;ren die
                        hau&#223;-<lb type="inWord"/> th&#252;re aufgehen, v. sahe etwas
                    best&#252;tzt mit rothem angesicht herau&#223;<lb/> mich an, v. klaffte die
                    th&#252;r, v. lie&#223; mich nicht gleich ein, hernach<lb/> da er mich erkannte,
                    admittebat me. Cognoscebam hunc philosophum<lb/> adhuc timere venientes, secus
                    atque de apparitione Caesaris Russicis dixit.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Adi-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0389.jpeg" n="389"/>
                <note2>(Seite 389) </note2>
                <p>Adibam eum, v. bathe, er solle mir sagen, so ich ihn so fr&#252;he kommende
                    etwa<lb/> incommodire, sed retinebat me. Dicebam ei ich habe vor der th&#252;re
                        ge-<lb type="inWord"/> wartet v. ein mal angeklopfft, da ihn aber, nachdem
                    bey Holtzklau<note place="foot" resp="editor">Johann Eberhard Holzklau
                        (1673&#8211;1740), Berleburger Bankier </note> ver-<lb type="inWord"/>
                    geblich mich gemeldet, nicht geh&#246;rt sey ich stille gewesen, um ihn etwan an
                    der<lb/> Mittagruhe nicht zu st&#246;hren. Dicebat, er werde gleich nach dem
                    essen so er<lb/> sitze schl&#228;frich, id dicebam et mihi accidere. <lb/>
                    Dicebat <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/137727607">de
                        Marcy</name><note place="foot" resp="editor">Marquis Charles Hector St.
                        George de Marsay (1688&#8211;1735), ehemaliger Offizier, Uhrmacher und
                        Schriftsteller in Berleburg </note> sey ein Lieutenant gewesen, v. ein
                    phthisicus de-<lb type="inWord"/> speratus gewesen, den alle Medici verlassen,
                    habe sich meist per ordi-<lb type="inWord"/> natissimam diaetam curirt, ist ein
                    experimentirter v. reeller Mann<lb/> uti <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> dicebat, ein solider Mann.<note
                        place="margin-right" resp="author"> ist jetzt ein Uhrmacher.</note>
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> rauchte auf das essen eine Pfeiffe Taback.
                    Narrabat da&#223; im <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011446-6"
                        >Haag</name><lb/> seiner Zeit ein Englischer Medicus, nomine Chamberlain,
                    senex gewesen,<lb/> so successive bey etlichen regibus Angliae Leibmedicus
                    gewesen, habe ihm gesagt,<lb/> er curire vomendo &amp; purgendo alle morbos, v.
                    ist auch gl&#252;cklich<lb/> gewesen. Et cert&#232; sonderlich vomitus uti
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat multis con-<lb type="inWord"/> venit
                    morbis, es hat der Medicus auch wochenkinder vomiren machen,<lb/> cum optimo
                    successu. Opponebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> esse morbos qui
                    oppositione<lb/> s<ex>ive</ex> prosthesi indigeant, non aphaeresi, et ille
                    dicebat zur quali-<lb type="inWord"/> cumque au&#223;rede, prosthesin pertinere
                    ad culinam, non ad medi-<lb type="inWord"/> cinam.<lb/> Fuisse &amp; alium da
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sich ohnfern Utrecht aufhielte, Medicum,
                    der<lb/> sich &#252;berall rauffte v. schlug. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    wolt ihn gerne sprechen, v. er selbst<lb/> kam hierauff zu ihm, da eben das Vieh
                    in Holland sehr sturbe sonderlich<lb/> Rindvieh, v. die Staaten ein Praemium
                    gesetzt hatten auf ein gut Me-<lb type="inWord"/> dicament, v. C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> machte ihn zum Kuh-Doctor mit Medicamentis so <lb/> er
                    convenable hielt, that merveilles.<note place="margin-right" resp="author">
                        Hollandi omnes medi-<lb type="inWord"/> cos, absque herr,<lb/> vocant
                        Doctor.</note> Eine sonderliche historie passirte<lb/> mit diesem, er kam in
                    ein wirthshau&#223;, da boths knechte sassen, die <lb/> waren uti sunt Batavi,
                    frey, v. einer kam zu ihm v. nannte ihn<lb/> Matz, ist auf Hollandisch socie,
                    Camerad, ein Liebes-wort,<lb/> er verstund al&#223; ein Engl&#228;nder kein
                    hollandisch, v. meynte es sey ge-<lb type="inWord"/> schimpfft, machte ein sauer
                    Gesicht. Ille pergebat, endl<ex>ich</ex> schlug ihm<lb/> der Medicus eins ans
                    ohr, der bootsknecht od<ex>er</ex> Matrose meynte es<lb/> sey gespielt, v.
                    fragte ihn ob es schertz od<ex>er</ex> Ernst. Endl<ex>ich</ex> ward es Ernst, v.
                    sie<lb/> thaten zusammen gegen ihn, er verstund die Ring-Kunst vortrefflich
                    v.<lb/> &#252;berwand sie alle, da&#223; sie ihm nicht etwas anhatten.
                        Endl<ex>ich</ex> da sie es zu lang<lb/> machten, gab er ihnen k&#246;stliche
                    ohrfeigen, und laxirte ihnen allen<lb/> maxillam inferiorem. Sie meynten er
                    k&#246;nne hexen, giengen zum <lb/> Schultz v. verklagten ihn. Der h&#246;rte
                    da&#223; er ein D<ex>octor</ex> v. verstund da&#223;<lb/> er das wort Matz
                    &#252;bel explicirt, so ein ehren wort, v. legte ihm<lb/> auf die Kerls, weil er
                    ein D<ex>octor</ex>, zu curiren; Er war willig, lie&#223;<lb/> sie alle kommen,
                    v. gab ihnen allen nach dem Geheul so sie gemacht,<lb/> auf den andern backen
                    Maulschellen, v. restitiuirte sie ex tempo-<lb type="inWord"/> re alle. Ridebat
                    der schultz et dimittebat eum cum suis aegris<lb/> restitutis. Er weil er
                    &#252;berall querelles machte kam zu C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    <lb/> dicebat, er habe s<ex>eine</ex> kunst so gut gelernt al&#223; ein anderer
                    |: war<lb/> ein Catholique, aber hatte ziemlich wohl studirt :| v. doch
                    gieng<lb/> es ihm hinderlich ums brodt, dabey habe er die leute offt
                    gepr&#252;gelt,<lb/> v. doch gehe es ihm so &#252;bel.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Ein particular so<lb/> nur ein weniges<lb/> Nutzen
                        abwerffe,<lb/> tauge nicht, so<lb/> man dabey eine horrible<lb/> Arbeit thun
                        und<lb/> immer ein sclave<lb/> seyn m&#252;sse. Es<lb/> m&#252;sse was
                        rechts <lb/> abwerfen, sonst sey es<lb/> nicht der M&#252;he werth.</note>
                    Ridebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> optimum hoc con-<lb type="inWord"/>
                    ciliandi homines remedium, v. sagte ihm Medicamente vor das Vieh, da<lb/> ward
                    er schnell ber&#252;hmt. Postea audivit, da&#223; er im ren-<lb type="inWord"/>
                    contre umgekommen. <lb/> Nachdem C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> die Pfeife
                    geraucht, <note place="margin-right" resp="author"> Nach der P(f)eiffe vor
                        dem<lb/> ausgehen, bibebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> kalten
                        Thee.</note>v. allerlei discurrirt, giengen wir <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">mit</fw>
                </p>
                <pb facs="b0390.jpeg" n="390"/>
                <note2>(Seite 390) </note2>
                <p>mit ein ander in dem herrn-Garten spatziren; Er war munter. <lb/> Narrabat,
                    da&#223; er in holand offt ad <g>unciam</g>
                    <g>vitrio</g>li <g>ferri</g> gegeben zu pur-<lb type="inWord"/> giren ano, da
                    haben offt die leute die schwartze faeces vor ver-<lb type="inWord"/> brannt
                    gehalten v. so sie beygeblieben w&#228;ren allerlei b&#246;ses omi-<lb
                        type="inWord"/> nirt.<lb/> Narrabam ei da&#223; Douzeaidans<note
                        place="foot" resp="editor">Melchior Douzetemps od. Douzeaidans
                        (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt</note>
                    <del>alle</del> ein mal habe dysenteriam sola <lb/> radice symphyti majoris rohe
                    gegessen curirt, dicebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note><lb/> se admittere voluisse
                    praemisso purganti, &amp; acri materia<lb/> expurgata.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11859169X">Paracelsum</name>
                        destruxisse<lb/> Galenicos, et ipsum<lb/> ex <g>sale</g>
                        <g>sulphure</g> &amp; <g>mercurio</g> statu-<lb type="inWord"/> isse rebus
                        temperanta <lb/> so eben so absurd<lb/> seyen. </note> Es habe ihm ein
                    Feldscherer, ein geschickter Kerl gesagt, da&#223; er in dys-<lb type="inWord"/>
                    enteria nichts geschickter v. besser gefunden al&#223; etliche Tage viel<lb/>
                    <g>aquam</g> communem trincken, so man der hitze halben ordentlich wohl<lb/>
                    leiden m&#246;ge, so sey sie ordentlich gehoben worden. <g>Aqua</g>
                    communis<lb/> involvit materiam acrem, cum cerevisia, vinum p fermente-<lb
                        type="inWord"/> scant et eam augeant, sey raisonnable.<lb/> Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/12469747X">Helvetius</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Friedrich Schweitzer od. Helvetius
                        (1630&#8211;1709), Arzt in Amsterdam und Den Haag </note> der alte, erstlich
                    practicus im <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011446-6"
                        >haag,</name> postea <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7"
                            >Amsteloda-<lb type="inWord"/> mi</name> habe eine Nachrede erdulten
                    m&#252;ssen, da&#223; er ein medicamente so er<lb/> al&#223; ein panac&#233;e
                    gehalten, probirt, v. 14 um gebracht, nach<lb/> einander, aber am 14ten stille
                    gestanden, v. es weggeworffen,<lb/> v. nie wieder gebraucht.<lb/> Sein <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116692782">sohn,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Jean Claude Adrien Schweitzer od. Helvetius
                        (1685&#8211;1755), Leibarzt am franz&#246;sischen K&#246;nigshof </note>
                    leibmedicus jetzt des hertzogs von Orleans in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4044660-8">Paris,</name><lb/> hat Mr. Amelet
                        s<ex>eine</ex> Radicem Ipecacuanhae<note place="foot" resp="editor">die sog.
                        Ruhrwurzel</note> in dysenteria,<lb/> &amp; febre castrensi, in aufnahme
                    gebracht, v. von dem K&#246;nig Lou-<lb type="inWord"/> is XIV. grose presents
                    deshalben bekommen.<lb/> Ridebat eos qui China ita copios&#232; utuntur, cujus
                    Patroni<lb/> fuere in Anglia <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11875808X">Syderham</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Thomas Sydenham (1624&#8211;1689), britischer Arzt und
                        Erforscher von Infektionskrankheiten </note> &amp; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128521120">Morton.</name><note place="foot"
                        resp="editor">Richard Morton (1637&#8211;1698), englischer Arzt und
                        Erforscher der Tuberkulose </note><lb/> Ridebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Junckeri</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Juncker (1679&#8211;1759), Mediziner in Halle </note>
                    venaesectionem effusam, venaesectione quidem pinguescere<lb/> homines, sed
                    consumi balsamum <g>sangui</g>nis, seu rubedinem et <g>sulphur</g>, <lb/> die
                    Leute werden notabiliter schwach davon, et phlegma, con-<lb type="inWord"/>
                    sumto <g>ign</g>e augeri, &amp; ita foveri phlegma et pinguedi-<lb type="inWord"
                    /> nem, ejus sobolem. Ubi defendit Dissertatione Junckerus,<lb/> non convenire
                    climati nostro <g>venaesectio</g>nem magis atque Gallico,<lb/> cum nostrum clima
                        <g>sanguinem</g> magis producat mucosum. In Gallorum<lb/>
                    <g>sangui</g>ne <g>ole</g>um liberius fluctuat, atque ita illis
                        <g>venaesecti</g>o magis con-<lb type="inWord"/> venit. Inter Gallos pingues
                    non invenias, sonderlich inter<lb/> mares, unter dem weibs volck in frankreich
                    gibts noch eher fette.<lb/> Suo tempore sey ein mechantes Mittel so viele
                    fransosen br&#252;der<lb/> in paralysin, convulsiones lethales p gest&#252;rtzt,
                    da sie eben<lb/> ein universale vor ihre bo&#223;heit gefunden zu haben
                    vermeynt, haben<lb/> sie dignum patella operculum gefunden. Adhibuisse saccharum<lb/>
                    <g>plumbum</g>, &amp; <g>vitrio</g>lum <g>ferr</g>is in larga dosi <g>ana</g>,
                    &amp; hinc cohibuisse flu-<lb type="inWord"/> xum, sed vitam saepe &amp;
                    sanitatem amisisse.<note place="margin-left" resp="author"> Ridebat
                        Stahlianos,<lb/> da&#223; sie podagram sine<lb/>
                        <g>aci</g>do &amp; sale statuiren<lb/> wollen; hypochonri-<lb type="inWord"
                        /> aci saepe vomunt <lb/> materiam acidam wie<lb/> scheide <g>Wasser</g>.
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/137727607"
                            >Marcy</name><note place="foot" resp="editor"> Marquis Charles Hector
                            St. George de Marsay (1688&#8211;1735), ehemaliger Offizier, Uhrmacher
                            und Schriftsteller in Berleburg </note> iis<lb/> datur ob <g>aci</g>dum
                            ven-<lb type="inWord"/> triculi exhibet<lb/> ructus molestissimos<lb/>
                        nidorosos. Wolte<lb/> auch nicht von <g>tarta</g>ro <lb/> wissen, den doch
                            pod-<lb type="inWord"/> agra nodosa klar<lb/> vor augen lage.</note> Das
                    weibs volk in holland, so im &#252;berflu&#223;, v. in faulheit lebe<lb/> habe
                    ordentlich die fluorem album. It<ex>em</ex> die Schlesische weibs-<lb
                        type="inWord"/> leute. Sey eine <unclear>xkxste</unclear> Kranckheit, &amp;
                    maritos hisce malis in-<lb type="inWord"/> fectas uxores debere negligere.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Carl wil haben sein<lb/> eltester sohn
                        soll<lb/> von herrn von Schul-<lb type="inWord"/> mann laquiren<lb/>
                        lernen.</note> Ridebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118607308">Scheuchzeri</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Jakob Scheuchzer (1672&#8211;1733), Schweizer Arzt und
                        Naturforscher</note> physicum, Cartesianum plan&#232;, cum uti<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117340650">valentini</name><note
                        place="foot" resp="editor">Michael Bernhard Valentini (1657&#8211;1729),
                        Professor, Arzt und Naturforscher in Gie&#223;en </note> multa collegisse,
                    ob aliis digerenda Biblia ipsius<lb/> cum iconibus esse opus miserrimum.<lb/>
                    Veniebamus ad Marcey dessen frau<note place="foot" resp="editor">Clara Elisabeth
                        de Marsay (1675&#8211;1742), geb. von Callenberg, Gattin von Charles Hector
                        de Marsay </note> auf war, frigidis extremis.<lb/> Utitur C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> elixir, ex asa foetida so sie vor 2 Jahren <del>z</del> cum
                    successo<lb/> gebraucht hat, aber jetzo ihr noch nichts thut,<note
                        place="margin-left" resp="author"> jam saepe valde vo-<lb type="inWord"/>
                        mere cogitur in<lb/> hoc malo so sonst <lb/> nicht gewesen.</note>
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> jussit pergere <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">eine</fw>
                </p>
                <pb facs="b0391.jpeg" n="391"/>
                <note2>(Seite 391) </note2>
                <p>Weile. <lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/137727607">Marcey</name><note
                        place="foot" resp="editor">Marquis Charles Hector St. George de Marsay
                        (1688&#8211;1735), ehemaliger Offizier, Uhrmacher und Schriftsteller in
                        Berleburg </note> machte auf <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> Coffee, C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> bibit cum lacte absque<lb/> saccharo, allein trinckt er ihn
                    mit zucker, doch nicht vielem.<lb/> Bibebam ohne milch mit zucker, wohl 6
                        tassen.<note place="margin-right" resp="author"> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> dicebat Naturam<lb/> in nonnullis morbis<lb/>
                        assuefieri, kr&#228;nklen<lb/> immer v. werden<lb/> doch stein alt<lb/>
                        dabey, uti<lb/> nonnullae hystericae<lb/> &amp; hypoch<ex>ondriaco</ex>
                        diaetam<lb/> exactam nos con-<lb type="inWord"/> servare posse in ex-<lb
                            type="inWord"/> tremum subinde se-<lb type="inWord"/> nium.</note>
                    Loquebatur C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> die exempla im Geistlichen seyen zwar
                    gut, aber<lb/> nur die Universal-F&#252;hrung betreffend, so alle angehe, quoad
                        spe-<lb type="inWord"/> cialia m&#252;sse sich jeder von Gott, durch eine
                    v&#246;llige &#252;bergaabe, <lb/> ohne auf andere zu sehen, leiten lassen. Die
                    Pietistische conver-<lb type="inWord"/> sationen so sie zur mode werden, taugen
                    nichts, das hertz sey<lb/> nicht dabey. Die Mystici machten einander
                        allerl<ex>ei</ex> nach, v. suchten<lb/> das Vorgeschriebene alle zu erfahren
                    in sich, v. irreten weit.<note place="margin-right" resp="author"> Boehmisten
                        loqui<lb/> optime &amp; edi-<lb type="inWord"/> scere omnia aber<lb/>
                        w&#252;ssten nicht was sie<lb/> schwatzen, non ex-<lb type="inWord"/>
                        pertos.</note> Mde<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11854389X">Guion</name><note
                        place="foot" resp="editor">Jeanne-Marie Guion du Chesnoy (1648&#8211;1717),
                        franz&#246;sische Mystikerin</note> sey gut gewesen, aber alzu systematisch
                    schon, auch<lb/> sagte Marcay da&#223; er in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4044660-8">Paris</name> etl<ex>iche</ex> gekannt,
                    so da ihr sehr<lb/> nachgefolgt aber nichts rechts gehabt, imitantur alios, sese
                        prae-<lb type="inWord"/> tereunt. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat
                    unter allen mysticis sey ihm al&#223; <lb/> jetzt g&#246;ttl<ex>ich</ex> im thun
                    v. reden vorkommen <bibl>Lopez |: Gregorius :|<note place="foot" resp="editor"
                            >Gregor Lopez (1542&#8211;1596), quietistischer Mystiker in
                            Mexico</note> Hispanus, dessen <title>Leben</title>
                        <author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119271001">Arnaud
                                d&#8216;Andilly</name></author><note place="foot" resp="editor">
                            Robert Arnauld d&#8217;Andilly (1589&#8211;1674), franz&#246;sischer
                            Staatsmann und Schriftsteller </note> edirt in Batavia<lb/> in 8o ex
                        Hisp. in Gallic. versum;</bibl><note place="foot" resp="editor"> Robert
                        Arnauld d&#8217;Andilly: Le saint solitaire des Indes, ou la vie de
                        Gr&#233;goire Lopez, K&#246;ln 1717. </note> ist vortreffl<ex>ich</ex>
                    ohnaffectirt, <lb/> heiter, hat sich gantz von &#228;usserm kirchen
                    gepr&#228;nge separirt, ist<lb/> offt vor der inquisition gewesen, sie haben ihn
                    aber nicht packen k&#246;nnen.<note place="margin-right" resp="author"> Sciebat
                        omnia<lb/> quaeque venien-<lb type="inWord"/> tes ad ipsum vo-<lb
                            type="inWord"/> lebant loqui,<lb/> antequam loque-<lb type="inWord"/>
                        bantur.<lb/> Lopez hat allen &#228;u&#223;ern<lb/> Gottesdienst nicht
                        mehr<lb/> gebraucht, aber auch <lb/> nicht verachtet.</note> Obituro wolten
                    sie ihm eine Kertze geben, dicebat patri danti, er<lb/> habe keine Kertze
                    n&#246;thig, hier w&#228;re lauter licht. Hat post<lb/> obitum sehr wohl
                        gerochen.<note place="margin-right" resp="author"> Nach dem todt hat er
                        <lb/> auch odorem san-<lb type="inWord"/> ctitatis behalten<lb/> v.
                        gezeigt.<lb/> Dieser ist ein rechter <lb/> Separatiste gewesen,<lb/> lauter
                        licht, lauter<lb/> G&#246;ttlichkeit v. <lb/> wesenheit.</note> Rex
                    Hispanicae hat ihn wollen canoni-<lb type="inWord"/> sirt haben, aber es doch
                    nicht durchtreiben k&#246;nnen. Der jenige<lb/> Catholique so sein leben
                    beschrieben, hat durch allerl<ex>ei</ex> zus&#228;tze<lb/> ihn gesucht orthodox
                    catholisch zu erhalten, v. ihm allerl<ex>ei</ex><lb/> angedichtet, sed suo
                    &#224; Lopezianis facile discernuntur. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/>
                    suasit <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Comite
                        Berlenburgi regenti</name><note place="foot" resp="editor">Kasimir Graf zu
                        Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1687&#8211;1741), ab 1712 regierender Graf
                    </note> ut vertat in L<ex>inguam</ex> germa-<lb type="inWord"/> nicam, &amp;
                    suscepit laborem, contrahirt ihn v. beh&#228;lt die<lb/> dicta &amp; facta
                    Lopeziana alle bey.<note place="margin-right" resp="author"> die Menschen so sie
                            ein-<lb type="inWord"/> ander nicht so nach&#228;ffen,<lb/>
                            sond<ex>ern</ex> zu Gott in ihr<lb/> hertz giengen w&#252;rden<lb/> des
                        laufens v. ren-<lb type="inWord"/> nens nach andern <lb/> v. dingen ausser
                        sich<lb/> von hertzen m&#252;de wer-<lb type="inWord"/> den, v. in
                        ihrem<lb/> eigenen Grunde<lb/> genug zu lernen<lb/> finden da&#223; sie
                        <lb/> weiter nichts be-<lb type="inWord"/> d&#252;rften. An einer<lb/>
                        lautern &#252;bergabe<lb/> an Gott fehlte es<lb/> meistentheils.</note>
                    <bibl><title>Le Monde fou prefer&#233; au monde sage</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor">Marie Huber: Le Monde fou prefer&#233; au monde
                        sage, En Vingt-Quatre Promenades De Trois Amis, Criton Philosophe, Philon
                        Avocat, Eraste Negociant, Amsterdam 1731. </note> ist von einer <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100795269">Jungfer</name><note
                        place="foot" resp="editor">Marie Huber (1695&#8211;1753), Schweizer
                        Schriftstellerin und &#220;bersetzerin</note> ge-<lb type="inWord"/> macht
                    in gallia, deren famille Marcey wohl kennet.<lb/> Ist ein treffl<ex>iches</ex>
                    buch. Hat eben die wahrheiten so C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> in seinen
                        scri-<lb type="inWord"/> ptis hat.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    sagte zu unserer Zeit breche das licht &#252;berall empor, v. man<lb/> sehe wohl
                    zuvor, da&#223; es bald an eine v&#246;llige scheidung<lb/> gehen werde, da
                    werde omni superstitione remota, auf der<lb/> einen Seite stehen
                        vortreffl<ex>ich</ex> erleuchtete Menschen, auf der andern<lb/> von aller
                    superstition gel&#228;uterte Atheisten, absque tertio.<lb/> Wer zu unserer Zeit
                    nicht sehen wolle werde immer mehr verkehrt.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Nutritus est in aula v.<lb/> doch ist er von denen<lb/>
                        hoflastern frey geblie-<lb type="inWord"/> ben.<lb/> Dicebat C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> Lopez docuisse<lb/> exemplo suo perfectionem<lb/> non
                        esse impossibilem #<lb/> # hoc in mundo.</note> Narrabat von dem alten
                    oberschultzen alhier Lehr, der im ersten <lb/> anfang des pietismi dem guten
                    sehr wiederstanden, v. die frommen bey<lb/> dem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1069669636">Grafen v<ex>on</ex> der
                        lippe</name><note place="foot" resp="editor"> Rudolf Graf zur Lippe-Brake
                        (1664&#8211;1707)</note> Commendeur des teutschen ordens in Mar-<lb
                        type="inWord"/> burg hart verklagt, welcher vorm&#252;nder &#252;ber die
                    junge herrn<lb/> gewesen, v. die jetzige alte frau <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/189536268">Gr&#228;fin</name><note place="foot"
                        resp="editor">Hedwig Sophie Gr&#228;fin zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1669&#8211;1738), geb. Gr&#228;fin zur Lippe-Brake, von 1694&#8211;1712
                        Regentin der Grafschaft und Mitvorm&#252;nderin ihres &#228;ltesten Sohnes
                        Kasimir </note> s<ex>eine</ex> schwester sehr gedr&#252;ckt<lb/> deshalben.
                    So ein Prediger zu ihm kommt v. ihn zu todt wil bereiten,<lb/> fragt er immer
                    nach Pferden v. etwas neues, so gar ist alles gute <lb/> in ihm gestorben.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Graf Carl kommt<lb/> zuweilen zu ihm v.
                        <lb/> erzehlt ihm etwas<lb/> neues.
                        <!--Karl Wilhelm zu
Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1693&#8211;1749), j&#252;ngerer Bruder des regierenden Grafen Kasimir--></note>
                    Der wein krug v. s<ex>ein</ex> unsauberes glas, drein er<lb/> offt ob defectum
                    visus speyet, steht neben ihm, v. er trinckt einem<lb/> offt drau&#223; zu. Ist
                    einmal gefallen, semper sedet, ist wie lahm.<lb/> Die alte frau gr&#228;fin,
                    dicebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>, habe einen grosen genie,<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">sehe</fw>
                </p>
                <pb facs="b0392.jpeg" n="392"/>
                <note2>(Seite 392) </note2>
                <p>sehe &#252;ber alle die dinge, so andere sonst desparat machen<lb/> solten,
                    hinau&#223;, habe das hertz da, wo sie ewig seyn wolle.<lb/> Geht offt Deo fisa
                    gantz allein au&#223;.<lb/> Herr holland<note place="foot" resp="editor">
                        Holland (gest. 1731), um 1704 Pagenhofmeister in Darmstadt, zuletzt in
                        Berleburg </note> war ein mal alhier am hoff, v. ein frembder Cavallir<lb/>
                    der sahe da&#223; er die hof Conduite wohl verstand charmirte sich<lb/> in ihn,
                    v. suchte s<ex>eine</ex> freundschafft. Holland dicebat eo er sey in Darm-<lb
                        type="inWord"/> stadt so v. so lang am hof Sauhirte gewesen, jener stutzte,
                    hic<lb/> affirmabat, es hiesse auf teutsch pagen-Hofmeister, jener<lb/> zog sich
                    zur&#252;ck, et Holland demonstrabat ei veritatem. Stach<lb/> erstl<ex>ich</ex>
                    der herrschafft zu bisterfeld<note place="foot" resp="editor"> Lippe-Biesterfeld
                    </note> zu gefallen <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippelium</name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> in s<ex>einen</ex>
                    Carminibus<lb/> an, al&#223; er ihn aber selbst sprach, wurden sie ein hertz v.
                    eine<lb/> seele, war ein redlicher Mann. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    admonebat me, uti ipsius<lb/> carmen vom hofleben imprimi curarem. Holland war
                        me-<lb type="inWord"/> lancholisch ein paar jahr, diente zu s<ex>einer</ex>
                    l&#228;uterung. Nachher<lb/> die letzten 2 jahre da er in dem jetzigen logis
                    Dippelii<lb/> wohnte, war er gantz aufgereumt. sed semper loquebatur de<lb/>
                    morte, auch da er C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> auf wittgenstein besuchte.
                    Er<lb/> gieng nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >Schwartzenau</name> v. war bey <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/137727607">Marcey,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Marquis Charles Hector St. George de Marsay (1688&#8211;1735),
                        ehemaliger Offizier, Uhrmacher und Schriftsteller </note> hatte Coffee<lb/>
                    in s<ex>einem</ex> h&#252;ttgen mit ihm getruncken, gieng weg, wolte nach <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Bettel-<lb type="inWord"/>
                        hausen</name> gehen, v. redete vorher immer von dem todt, ver-<lb
                        type="inWord"/> sprach abends wieder zu ihm zu kommen. Sed obibat in
                    via<lb/> da er sich niedersetzte, schnell, quod amici referebant, eben so<lb/>
                    wie er auch unter freyem himmel gebohren war, v. wie er sich<lb/> auch einen
                    solchen todt offt prognosticirt hat. War fett,<lb/> doch nicht mehr so fett
                    al&#223; er gewesen, ante melancholiam, die<lb/> ihm sehr viel abgeschmoltzen,
                    v. wird wohl an einem stickflu&#223;<lb/> gestorben seyn. Dicebat Marcy,<add
                        resp="author" place="above"> Marcey</add>da&#223; er so grob v.
                    ungeschickt<lb/> sey, habe ihn viele M&#252;he v. arbeit gekostet, denn er
                    war<lb/> ein hoffmann sonst gewesen, v. hatte sich cum laude gouvernirt.<lb/>
                    Dippelius eum valde laudabat. der kl<ex>eine</ex> saltzmann<note place="foot"
                        resp="editor">Philipp Jakob Salzmann, aus Stra&#223;burg stammender
                        Theologe, Almosenpfleger und Rat in Berleburg </note> machte auff<lb/>
                    <del>Dippeli</del> s<ex>einen</ex> todt ein h&#252;bsches Carmen so ich von
                    Marcey frau<note place="foot" resp="editor">Clara Elisabeth de Marsay
                        (1675&#8211;1742), geb. von Callenberg </note> be-<lb type="inWord"/>
                        kame.<note place="margin-left" resp="author"> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> h&#246;rt nicht recht<lb/> wohl.<lb/> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> dicebat, Carl,<lb/> gehe immer mit to-<lb type="inWord"
                        /> dtes gedancken um,<lb/> sey finster, werde nicht<lb/> lang mehr
                        leben,<lb/> naturam ipsius esse<lb/> pertaesam mortuum<lb/> vitalium. In
                        hoc<lb/> statu seyen keine<lb/> medicamente nicht mehr<lb/> nutz, v. wenn es
                        <lb/> auch die besten<lb/> w&#228;ren. Et ti-<lb type="inWord"/> midus valde
                        &amp;<lb/> forte quoque ejus stylus<lb/> per plexus inde est,<lb/> ist zwar
                        allzeit<lb/> obscurus gewesen ex<lb/> ratione temperamenti, sed<lb/>semper
                        fit magis<lb/> obscurus stylus<lb/> cum tempore<lb/> Dicebat C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> Carolum<lb/> esse summum scorbuti-<lb type="inWord"/>
                        cum, wie auch sein j&#252;n-<lb type="inWord"/> gerer bruder habe den<lb/>
                        scorbut so starck, da&#223;<lb/> er fast keinen Zahn<lb/> mehr in dem
                        Munde<lb/> habe.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373"
                        >sch&#252;tz</name><lb/> von Umstadt sey<lb/> noch der beste so<lb/> am so
                        zu sagen gelehrte-<lb type="inWord"/> sten v. mit einer<lb/> guten methode
                            ge-<lb type="inWord"/> schrieben unter allen<lb/> unstudirten, hat<lb/>
                        gute Sachen, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> legit ipsius<lb/> omnia
                        scripta.</note> Dippelii tempore erat<add resp="author" place="above"><name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7"
                        >Amstelodami</name></add> senex 70 annor. &amp; ultra, <add resp="author"
                        place="above">rahn von leibe,</add>Mercator, <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">Lipsi-<lb type="inWord"/> ensis</name>
                    natus, Moschmann, nomine, der war schon seith 30<lb/> jahren gantz gesund, nur
                    gab er bey s<ex>einem</ex> vielen essen, uti alleget<lb/>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                                    >C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex></name></author> in
                                <title>vit<ex>ae</ex> animal<ex>is</ex> morb<ex>us</ex> &amp;
                                medic<ex>ina</ex></title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel: Vitae animalis morbus et medicina. Suae vindicata
                        origini disquisitione physicomedica, qua simul Mechanismi &amp; Spinosismi
                        deliramenta funditus deteguntur, &amp; mathematica evidentia ex sanae
                        rationis circulo deturbantur, &amp;. integrum universi motus Systema
                        concinnis vinculis nectitur. Autore Christiano Democrito M. D, Lugduni
                        Batavorum 1711. </note> ordentlich septimana 3,<lb/> ausserordentlich 4ter
                    etwas faeces, wie scybala dura, ohne<lb/> difficultaet v. groses pressen, von
                    sich. f&#252;rchtete es m&#246;gte ihm<lb/> in die l&#228;nge &#252;bel gehen,
                    &amp; C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dabat ei sal mirabile<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118695304">Glauberi,</name> so
                    bekam er dadurch zu s<ex>einer</ex> grosen freude etwan<lb/> die quovis 5to
                    &#246;ffnung. War ein redlicher Mann. Eroberte<lb/> allein durch speditionen
                        j&#228;hrl<ex>ich</ex> vom 100 &#188;, wohl 30000 thaler,<lb/> die spanier
                    merkten an ihm s<ex>eine</ex> Ehrlichkeit, gegen welche sie alzeit re-<lb
                        type="inWord"/> gard haben, spedirten allzeit an ihn, da hatte er offt von
                    dem <g>Silber</g> der spa-<lb type="inWord"/> nischen flotte viele Millionen im
                    hau&#223;. Endl<ex>ich</ex> gar<note place="foot" resp="editor">gab</note> er
                        s<ex>einen</ex> Contoirs-<lb type="inWord"/> schreibern od<ex>er</ex>
                    buchhaltern die sache &#252;ber um den 4 theil des profits,<lb/> die nahmen
                    kutschen an, hielten sich propre, p da das die Spanier<lb/> merckten, zogen sie
                    die speditionen zur&#252;ck, v. die 3 Contoir diener<lb/> musten einpacken, v.
                    Moschmann nehrte sich von s<ex>einem</ex> vorigen Gewinn<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">in</fw>
                </p>
                <pb facs="b0393.jpeg" n="393"/>
                <note2>(Seite 393) </note2>
                <p>in der Stille bi&#223; er starb.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/137727607">Marcay</name><note
                        place="foot" resp="editor">Marquis Charles Hector St. George de Marsay
                        (1688&#8211;1735), ehemaliger Offizier, Uhrmacher und Schriftsteller </note>
                    hat eine vortreffl<ex>iche</ex> aussicht au&#223; s<ex>einem</ex> Hau&#223; in
                    das thal hinunter.<lb/> Ibamus <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> &amp; ego zu dem buchbinder
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">Haug,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Haug (1690&#8211;1756), Buchbinder
                        und Verleger in Berleburg </note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> rauchte
                    mit<lb/> ihm von Haugen taback ein paar Pfeiffen. Assidebat Pastor<lb/>
                        Abresch,<note place="foot" resp="editor">Wilhelm Abresch (1671&#8211;1743),
                        Pfarrer in Raumland und Berleburg </note> simplex, sed bonae voluntatis,
                    hatte Magister<lb/>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121801470"
                                >frischen</name></author><note place="foot" resp="editor">Johann
                            David Frisch (1676&#8211;1742), Theologe</note>
                        <title>harpffe Davids</title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Neu-klingende Harpffe Davids, das ist, Die von dem seel. Luthero in reines
                        Teutsch &#252;bersetzte f&#252;nff B&#252;cher der Psalmen Davids, Stuttgart
                        1719</note> vor sich, der sagt an einem ort, Christus wolle<lb/> nicht
                    alleine imputativam sed &amp; intensivam fidem.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Abresch audiebat<lb/> C<ex>onradum</ex> D<ex>ippelium</ex>
                        narrantem<lb/> non erat ver&#242;<lb/> per omnia contentus<lb/> uti facies
                        ejus<lb/> prodebat.</note> So die gelehrten nur die facta civilia &amp;
                    naturae blo&#223; referirten, <lb/> wie sie laufe, w&#228;re es besser, al&#223;
                    da&#223; sie, da sie inutilia<lb/> systemata schmieden wollen, offt die
                    allerbeste phaenomena<lb/> au&#223;lassen, also ihre observata unvollkommen, v.
                    man ihnen, ohne<lb/> in Irrthum verf&#252;hrt zu werden, nicht trauen
                    darff.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> resolvirte, das <g>Manuscript</g>
                    seines anhangs morgen mecum in die buch dru-<lb type="inWord"/> ckerey selbst zu
                    liefern v. drucken zu lassen auf s<ex>einen</ex> Nahmen,<lb/> welches ihm <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Comes regens</name><note
                        place="foot" resp="editor">Kasimir Graf zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1687&#8211;1741), ab 1712 regierender Graf </note> nicht verbothen, v. wird
                    also einmal das<lb/> werck von statten gehen, ut satisfiat amicis &amp;
                        inimicis.<note place="margin-right" resp="author"> Veniunt nonnulli<lb/>
                        huc, ut C<ex>onradum</ex> D<ex>ippelium</ex><lb/> videant solum,<lb/> sed
                        cum eo colloqui<lb/> verentur, nec<lb/> tangantur &#224; ve-<lb
                            type="inWord"/> neno.</note><lb/> Vidit semper C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> an Leuten, die so schnell alle wahrheit ange-<lb
                        type="inWord"/> nommen, da&#223; es nicht lang gedauert, v. sie offt alles
                    wieder verlassen<lb/> haben. Samuel Koenig<note place="foot" resp="editor">
                        Samuel K&#246;nig (1671&#8211;1760), Schweizer Theologe</note> kam sehr
                    orthodox ex Helvetia, h&#246;rte<lb/> an einem ort reden de Millenario, nahm es
                    gleich an. Endl<ex>ich</ex> kam <lb/> er nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">F<ex>rank</ex>furt</name> v. h&#246;rte
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X">Reitz</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Heinrich Reitz (1655&#8211;1720), Theologe </note>
                    alles reden was heterodox,<lb/> &amp; legebat eorum scripta, nam alles
                    ohngekauet an, v. predigte<lb/> es gleich, aber er war geschickt, sich alle tage
                    zu &#228;ndern, wie<lb/> er denn jetzt wieder in Bern orthodox ist, v. redliche
                    schon lang<lb/> separirte Seelen, wieder kirchlich machen wil, uti <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/137727607"><choice>
                            <orig>Mercy</orig>
                            <reg>Marsay</reg>
                        </choice></name>est<lb/> relatus per literas ex Helvetia, ubi quoque
                    aliquamdiu est antea<lb/> commoratus ipse.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Herr v<ex>on</ex> Schulmann in<lb/> Haugen Hau&#223;
                        bekam<lb/> einen starcken horrorem,<lb/> v. hitze, v. schmertz im<lb/>
                        r&#252;cken, v. endlich<lb/> giengen die g&#252;ldene<lb/> Ader loo&#223;,
                        v. eine<lb/> menge bluts von<lb/> ihm weg, da war<lb/> alles wieder
                        gut.<lb/> Obwohl er etwas<lb/> matt wurde. Er <lb/> fastete dabey, wie<lb/>
                        er bey allem febrilischen<lb/> anessen thut.</note> C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> narrabat da&#223; er <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119317974">Rockens</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Friedrich Rock (1678&#8211;1749), Inspirierter und
                        Zungenredner</note> des sattlers im Marienbornischen in-<lb type="inWord"/>
                    spirations v. ausprachen eben nicht vor absurd halte, doch aber<lb/> keine
                    raison habe sie al&#223; g&#246;ttl<ex>ich</ex> au&#223; zu geben, sie
                    kommen<lb/> noch alzu priesterhafft v. predigthafft herau&#223;, so
                    eckelhafft<lb/> sey.<note place="margin-right" resp="author"> veras esse
                        cultrivororum<lb/> historias, &amp; cultrum<lb/> dum perforat, ipso<lb/> suo
                        morte vulnera<lb/> consolidare &amp; ab<lb/> inflammationibus<lb/> tuta
                        praestare.</note> Narrabat da&#223; ein Lieutenant in der Insel wo
                        Cronschlot<note place="foot" resp="editor">Kronslot, Insel bei
                        Kronstadt</note> liegt<lb/> im Russischen, v. der hafen ist, sey prediger
                    worden, v. denen da sich<lb/> gesetzten allerl<ex>ei</ex> Religionen,
                        Luth<ex>eraner</ex> Calvin<ex>isten</ex> Papisten, Menno-<lb type="inWord"/>
                    nisten p allen nach ihrem Verlangen gepredigt, Sacramente geben,<lb/> v. sich
                    brauchen lassen wie sie gewollt. der CZaar sey ein mal dahin<lb/> kommen, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118592955">Petrus I.</name><note
                        place="foot" resp="editor">Russland, Peter I. von (1672&#8211;1725), von
                        1682 bis 1721 Zar und Gro&#223;f&#252;rst von Russland, von 1721 bis 1725
                        Kaiser des Russischen Reiches </note> v. habe ihn erkannt, v. ihn wieder ex
                    pastore <lb/> zum Capitain gemacht.<note place="margin-right" resp="author"> In
                        schweden ists was gemei-<lb type="inWord"/> nes da&#223; der theologiae
                            stu-<lb type="inWord"/> diosi so sie nicht ankommen<lb/> soldaten
                        werden. Copiosissi-<lb type="inWord"/> m&#232; occurrunt. Hinc pa-<lb
                            type="inWord"/> tet cur in siberia ege-<lb type="inWord"/> rint
                        praeceptores, &amp; cur<lb/> ita facile ad haeserint<lb/> Dippelio.</note>
                    Ein Baron von Hohen Embs forte filius naturalis ex familia<lb/> Comitum de
                    Hohen-Ems in Franconia, hatte ein treffl<ex>iches</ex> genie,<lb/> konte wo er
                    hin kam, gleich in 4 wochen die sprache des landes, v.<lb/> verstund fast alle
                    Sprachen, hatte eine treffl<ex>iche</ex> conduite, jeder liebte<lb/> ihn, v. er
                    ward in s<ex>einem</ex> 16 od<ex>er</ex> 17 jahr da er noch keinen Bart <lb/>
                    hatte, unter dem hollandischen husaren regiment major. Erstl<ex>ich</ex><lb/>
                    moquirten sie sich &#252;ber ihn, bald aber ehrten ihn alle. Er hatte das<lb/>
                    ungl&#252;ck allemal gl&#252;cklich zu seyn aber immer blessirt zu werden.<lb/>
                    Bekam des Marschall <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118804618">de
                        Villars</name><note place="foot" resp="editor"> Claude-Louis-Hector de
                        Villars, prince de Martigues, marquis et duc de Villars et vicomte de Melun
                        (1653&#8211;1734), General und Marschall von Frankreich</note> vetter
                    gefangen auf der partie v.<lb/> da er sich nicht geben wolte hieb er ihm den
                    backen mit dem s&#228;bel auff,<lb/> v. versch&#228;ndete ihn sehr. Nachher ward
                    er gefangen nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4044660-8"
                        >Paris</name> ge-<lb type="inWord"/> bracht, v. man wolte ihm al&#223; einem
                    jungen voleur, der nicht commandirt <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ge-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0394.jpeg" n="394"/>
                <note2>(Seite 394) </note2>
                <p>gewesen, den process criminel machen; al&#223; er in das gefengnu&#223;
                    solte<lb/> bracht werden, sucht ihn der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118804618">villars,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Claude-Louis-Hector de Villars, prince de Martigues, marquis
                        et duc de Villars et vicomte de Melun (1653&#8211;1734), General und
                        Marschall von Frankreich</note> l&#228;&#223;t ihn zur&#252;ck bringen, v.
                        de-<lb type="inWord"/> livrirt ihn, zieht ihn zu allen compagnien, nachdem
                    er ihn embrassi-<lb type="inWord"/> ret, v. er sich sonderl<ex>ich</ex> durch
                        s<ex>eine</ex> viele Sprachen v. treffl<ex>iche</ex> conduite<lb/> beliebt
                    gemacht, dimittitur. Endl<ex>ich</ex> danckt er ab, wil nach<lb/> Holland, auf
                    der reise nahmen ihm aber R&#228;uber alles sein Geld.<lb/> Leidae fit in 3
                    wochen Dr. Medicinae, wolte aber nachdem <lb/> er cum summa laude promovirt, in
                    praxi nicht fort, ward Men-<lb type="inWord"/> nonisten Prediger,<note
                        place="margin-right" resp="author"> die Menonnisten erlaubten<lb/> ihm
                        da&#223; er nicht durffte<lb/> ihre Priester Kleidung<lb/> anthun.</note>
                    dann f&#252;rst <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024382524"
                        >Kurakins</name><note place="foot" resp="editor"> Boris Kurakin
                        (1676&#8211;1727), Gesandter Zar Peters des Gro&#223;en in London, Hannover,
                        Den Haag, bei den Verhandlungen zum Frieden von Utrecht und in Paris</note>
                    Legations Secretarius,<lb/> wieder nach 1. Jahr Medicus in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">amsterdam,</name> da ihm <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> erstl<ex>ich</ex> zu-<lb
                        type="inWord"/> recht halff v. zu einem gl&#252;ckl<ex>ichen</ex> practico
                    machte. Er reisste hernach<lb/> mit C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> nach <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5">hamburg,</name> v. blieb
                    &#189; jahr bey ihm, endl<ex>ich</ex><lb/> kam er weg, v. wei&#223;
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> nicht wo er jetzt ist. Er hat offt <lb/>
                    Prahler von ohngefehr zu raison gebracht, da er h&#228;ndel mit<lb/> ihnen
                    angehoben. In amsterdam war einmal in dem wirthshau&#223;<lb/> wo er speisste,
                    ein d&#228;nischer Major, der verachtete das husaren Re-<lb type="inWord"/>
                    giment sehr. Endl<ex>ich</ex> verwie&#223; er es selbem, da&#223; er ein
                    gantzes<lb/> Corps einiger unn&#252;tzen halben verachten wolle, sey nicht
                    wei&#223;lich.<lb/> Major hatte ihn D<ex>octor</ex> nennen h&#246;ren, wuste
                    nicht wer er war, v.<lb/> sagte er solle s<ex>ein</ex> maul halten sonst wolle
                    man es ihn lehren. Er<lb/> sagte er sey unter dem Regiment gewesen, was er jetzt
                    sey, v. habe sich<lb/> reservirt alle die vor hunds pp zu declariren die
                    schimpfflich<lb/> davon sprechen, v. das thue er auch gegen ihn. der Major
                    emportirte<lb/> sich sehr v. warff einen teller nach ihm. Er verbeisst
                        s<ex>einen</ex> Zorn,<lb/> sagte er wolle erstl<ex>ich</ex> in Ruhe essen,
                    v. dann es au&#223; machen. Nach <lb/> dem essen forderte er ihn gleich vor die
                    Klinge, v. trieb jenem der gleich<lb/> sahe da&#223; er s<ex>einen</ex> Meister
                    funden herunter, bi&#223; an die Kracht,<lb/> da&#223; er nicht weichen konte,
                    wolte er da nicht durchboret seyn,<lb/> so muste er Hohenemsen den degen geben,
                    au&#223; schimpff aber<lb/> noch selben tag v. stunde au&#223; Amsterdam
                    wegreissen. Und<lb/> so hat er offt viele Prahl hansen zu raison gebracht.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Orthodoxis omnibus non<lb/> placet
                        da&#223; C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex><lb/> schrifften so
                            deutl<ex>ich</ex><lb/> seyn v. &#252;berall in-<lb type="inWord"/> gress
                        finden sogleich<lb/> man sie lie&#223;t.<lb/> Ich mercke an C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex><lb/> da&#223; er wil nach<lb/>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Schwartzenau</name>
                        ziehen,<lb/> da sein particular<lb/> arbeiten, es aber<lb/> dem <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117023949">Augusto</name> nicht
                        in <lb/> die h&#228;nde kommen<lb/> lassen, sondern nur<lb/> den Nutzen
                            da-<lb type="inWord"/> von theils. Au-<lb type="inWord"/> gust sol ihn
                        in dem<lb/> Laboratorio so<lb/> jetzt leer steht<lb/> laboriren lassen.<lb/>
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat alte<lb/> Personen sollen
                        sich<lb/> so lang sie k&#246;nnen<lb/> motion machen,<lb/> v. nicht alzu
                        sehr<lb/> ruhen.<lb/> die hollandische
                        fr<ex>an</ex>s&#246;s<ex>is</ex>he<lb/> Zeitungen werden alzeit<lb/> ex
                        belgico &#252;bersetzt<lb/> darinnen sie erstl<ex>ich</ex> geschrieben<lb/>
                        werden. Sie raisonniren<lb/> aber nicht mehr so frey<lb/> wie sonst,
                        denn<lb/> man gibt ihnen auf die<lb/> finger acht, v. sie <lb/> sind jetzt
                        starck<lb/> verkoppelt mit vielen<lb/> h&#246;ffen in alli-<lb type="inWord"
                        /> ancen.<lb/> |: C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicit
                                <bibl><title>Auream<lb/> Catenam Homeri</title></bibl>
                        <!--Anton Josef Kirchweger (Hg.): Aurea Catena Homeri, Das ist: Eine
Beschreibung von dem Ursprung der Natur und nat&#252;rlichen Dinge, Wie und woraus sie gebohren und gezeuget, auch wie sie erhalten und wiederum in ihr uranf&#228;ngliches Wesen
zerst&#246;ret werden, auch was das Ding sey, welches alles geb&#228;hret und wieder zerst&#246;ret, Leipzig 1723.--><lb/>
                        habere bona experi-<lb type="inWord"/> menta. Licet<lb/> rationes non
                        semper<lb/> im omnibus partibus<lb/> sunt fundatae :|<lb/> Dicebat
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118521721"
                                    >Cominaeum</name></author><lb/> in <title>Historia Ludovici
                                XI.</title></bibl>
                        <lb/> vere condendam historiam<lb/> scribendo. Es sey viel<lb/> so ein
                        groser herr an Tu-<lb type="inWord"/> genden nur einem gemeinen<lb/> Manne,
                        v. an geschick-<lb type="inWord"/> lichkeit gleich werde<lb/> |: nam
                        magnatum mores<lb/> sunt perditissimi :| v.<lb/> dieser Ludwig XI. sey<lb/>
                        so gewesen, das was<lb/> groses an ihm.</note><note place="foot"
                        resp="editor">Philip Comines o. Cominaeus (1446&#8211;1509): De rebus gestis
                        Ludovici Undecimi, galliarum regis, Stra&#223;burg o.J.</note>
                        Vesp<ex>era</ex> oscitatio, &amp; mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; larynge pulposus.<lb/> Edi etwas wenigs butterbrodt v. limburgerk&#228;se,
                    bibi etl<ex>iche</ex><lb/> gl&#228;slein <g>Wasser</g>, v. 1 schopffen
                    alantwein. Oscito, ructus, flatus.<lb/> borbor<ex>ygmi.</ex> Calida omnia
                    extrema, auris d<ex>extra</ex> susurrat. Ist<lb/> ein heller abend. Larynx
                    paululum asper. Ex nare sinistra ster-<lb type="inWord"/> nutatio, auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus &amp; subinde clangor. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex><lb/> multus, pitzeln in den augen. Sasse nach X uhren
                    v. schriebe.<lb/> Noctu bene dormivi. bi&#223; in uno continuo<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-20">
                        <supplied>20.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0394.jpeg" n="394"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 20. Aug<ex>usti</ex><lb/> mane 6 uhr. Surgenti auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, frigent extrema paululum<lb/> sternutatio ex nare
                    sinistra, pitzeln in naribus, odor ex faucibus<lb/>
                    <g>urin</g>osus. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge, dentes
                        super<ex>ioris</ex> maxillae stupidi,<lb/> stiche v. sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde. Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus. Cum
                    ructus emitto<lb/>
                    <g>aci</g>dos levis singultus. Mane etwas tr&#252;b v. wolckig.<lb/> Scribendi
                    pressio in oculis &amp; in fronte tensio &amp; pressio. Flat Eurus<lb/>
                    oscitatio. Flatus nunnulli.<lb/> &amp; Euro boreas. Egessi faeces ex albo luteas
                        subspiss<ex>as</ex> sat multas<lb/> cum conatu desidendi.<lb/> Narrabat heri
                    apud <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">Haug</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Haug (1690&#8211;1756), Buchbinder
                        und Verleger in Berleburg </note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> da&#223;
                    der jetzige letzte <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100023223"
                        >Bartholinus</name><note place="foot" resp="editor">Caspar Thomeson
                        Bartholin (1655&#8211;1738), d&#228;nischer Anatom </note> zu<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Copen-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0395.jpeg" n="395"/>
                <note2>(Seite 395) </note2>
                <p><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4032399-7">Copenhagen</name> die
                    famille die so ber&#252;hmt, mit Gestanck beschmeisse,<lb/> sey ein
                        D<ex>octor</ex> Theol<ex>ogiae</ex> aber offt in hurenh&#228;usern
                    angetroffen worden, sauffe<lb/> sich voll, sey ertz-orthodox. Ist ein wittber v.
                    hat keine Kinder.<lb/> Es halten nun alle Dani nichts von den gradibus
                    academicis, al&#223; ei-<lb type="inWord"/> ner Narrheit, diser hat sich dann
                    vor den Ri&#223; gestellt v. sie defendiren<lb/> wollen aber sehr prostituirt,
                    sagt er sey allein Doctor in Copenhagen v.<lb/> eine species monadica.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117621455">Borrichii</name><note
                        place="foot" resp="editor">Ole Borch bzw. Olaus Borrichius
                        (1626&#8211;1690), d&#228;nischer Naturwissenschaftler, Arzt und
                        Philologe</note> reisebeschreibung, die er selbst zu s<ex>einer</ex> notice
                    aufgesetzt, hat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note><lb/> auf
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4007781-0">Bornholm</name>
                    gesehen, ist treffl<ex>ich</ex> von s<ex>einen</ex> observationibus, aber<lb/>
                    nur die chymische processe so er gesehen, v. experimentirt hat er al&#223;<lb/>
                    ein trefflicher Linguist, mit eigener hand, alle die Sprachen so<lb/> er
                    versteht an ein ander geh&#228;ngt, bald au&#223; diser, bald au&#223; jener
                    <lb/> ein wort.<note place="margin-right" resp="author"> Borrichii buch de
                        ortu<lb/> &amp; progressu chemiae<lb/> h&#228;lt C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> sehr hoch.</note> Starb coelebs, hatte vor sich nichts,
                    v. bauete ein<lb/> vortreffl<ex>iches</ex> collegium, so sonst nur vor Medicos
                    geh&#246;rte, jetzt aber<lb/> auch theologis gegeben wird mit zugleich, weil
                    nicht medici genug<lb/> alda sind, es zu f&#252;llen. hinterlie&#223; noch dazu
                    viel geld, ist kein<lb/> Zweiffel da&#223; er ein adeptus gewesen.<lb/> Noch ein
                    wunderlicheres <g>Manuscript</g> fand C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> in
                    Stockholm bey der<lb/> Gr&#228;fin Horn, von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118793004">Guil. Postello,</name>
                    <note place="foot" resp="editor">Guillaume Postel (1510&#8211;1581),
                        franz&#246;sischer Humanist und Universalgelehrter</note>dieser konte alle
                    linguas<lb/> Orientales, v. hat s<ex>einen</ex> processum alchemicum |: denn er
                    war gewi&#223; ein<lb/> Adeptus, v. hatte sich selbst verj&#252;ngt :| eben so
                    geschrieben, v. alle<lb/> linguas orientales die er auf s<ex>einen</ex> Reisen
                    gelernet, in den Morgen-<lb type="inWord"/> l&#228;ndern an einander
                    geh&#228;ngt, v. wer di&#223; dechifriren k&#246;nte sagte<lb/> C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> solte wohl ein groses finden.<note place="margin-right"
                        resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ipse putat Lu-<lb
                            type="inWord"/> therum consumendum<lb/> esse propter nimiam Chi-<lb
                            type="inWord"/> nam adhibitam<lb/> in <g>pulver</g>e grasso zu mal<lb/>
                        febre lenta et<lb/> obiturum; cum ei<lb/> narrassem curati-<lb type="inWord"
                        />onem <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1052509002"
                            >Gladbachii.</name><lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11875808X">Sydenham,</name>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128521120">Morton</name><lb/>
                        Chinae usum multis<lb/> suasere.</note> Ex nare d<ex>extra</ex> sternutatio
                    &amp; sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde, extremorum frigus.<lb/>
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> gedachte an Gros<note place="foot"
                        resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt </note> neulich in epistola quadam, er solle
                    nicht conci-<lb type="inWord"/> liren v. ihn zu vereinigen trachten mit den
                    orthodoxis, die Zeit<lb/> der scheidung sey da, v. m&#252;sse sich alles an
                    einander schaben v.<lb/> abkratzen bi&#223; es rund, wie die Cartesianische
                    philosophie,<lb/> in physicis lehrt, da denn das lichtwesen werde ultro
                    zusammen<lb/> fallen, das b&#246;se aber auch magne intervallo allein stehen.
                    Es<lb/> sey noch nicht Zeit zu bauen, sondern einzureisen v. zu behauen.<lb/>
                    Die vollige scheidung sey nicht mehr weit, dann werde Gott<lb/> selbst
                        bauen.<note place="margin-right" resp="author"> C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> dicebat er habe<lb/> herrn Till der jetzt<lb/> alhier
                        bau v. holtzver-<lb type="inWord"/> walter ist, damals<lb/> aber noch
                        Prediger<lb/> war, v. jetzt sein<lb/> Ambt stricte ver-<lb type="inWord"/>
                        waltet, gedacht in <lb/> der <bibl><title>Replique,</title></bibl> al&#223;
                        einem<lb/> solchen der nicht nur<lb/> auff &#246;ffentl<ex>icher</ex>
                        Cantzel<lb/> sich einen Mietling<lb/> genannt, sondern<lb/> auch sogar
                        einen<lb/> Wolff.<lb/> Memoria est lapsus ali-<lb type="inWord"/> quantum
                        Dippelius da er sich<lb/> nicht mehr wuste zu<lb/> erinnern des sehr<lb/>
                        groben carminis das<lb/> auf die Replique her-<lb type="inWord"/> au&#223;
                        kommt, v von<lb/> nichts al&#223; langohr<lb/> spricht.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11863707X">Graf v<ex>on</ex>
                        Sintzendorff</name><note place="foot" resp="editor">Nikolaus Ludwig
                        Reichsgraf von Zinzendorf und Pottendorf (1700&#8211;1760),
                        Kirchenlieddichter und Gr&#252;nder der Herrnhuter Br&#252;dergemeine
                    </note> sagte hier nach der schrifft lese er nichts lieber<lb/> al&#223;
                            <bibl><author>Baile</author>
                        <title>lexicon.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Pierre Bayle:
                        Dictionnaire historique et critique, Rotterdam 1697. </note> Sed
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ei dicebat was er in dem elenden Zeug<lb/>
                    mache. Ab ille eligenda esse bona.<lb/> Hier ist gut Vieh-land v. besser
                    al&#223; zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                        >Frankfurt.</name> man hat sch&#246;ne<lb/> Gras garten v.
                        <unclear>xxxxterhaffte</unclear> berge. Wiesen sind vor die Pferdte. <lb/>
                    Bibi Coffee. Calidae manus, pedes frigent. Totondi barbam meam.<lb/> Vari
                    aliquot novi sed pauci passim in facie. <g>Luft</g> hellt sich auff.<lb/> Huc
                    profecturo varia veniebant tristia in mentem, sed ego<lb/> eo magis trahebar
                    animo non facile superantur. Durabat tristitia<lb/> quoque per aliquot dies
                    &amp; hoc in loco, Donec, victis novis <g>spirit</g>ibus<lb/> mihi centraliter
                    resistentibus comitate, viderem eos mihi servire,<lb/> item C<ex>onradum</ex>
                        D<ex>ippelium</ex> &amp; alios amicos sentirem amicissimos. Precari
                    Deum,<lb/> et non perturbari tempore tentationis &amp; tenebrarum, drunter<lb/>
                    bleiben v. au&#223; harren, hoc bonum est, nam cert&#242; certius, procedens
                    tristitia,<lb/> gaudium, et procedentes tenebrae, semper lucem pariunt, novos,
                    quae superant<lb/>
                </p>
                <pb facs="b0396.jpeg" n="396"/>
                <note2>(Seite 396) </note2>
                <p>omnem lucem &amp; quietem quibus fructi sumus antea. Hostis vi-<lb type="inWord"
                    /> dens hoc omnia bona, molitur contra omnia, donec constanti<lb/> animo, &amp;
                    ipse, &amp; homines in quos influit mystic&#232; vincatur<lb/> &amp; pedibus
                    nostris in gratia Dei substernatur. Difficilia quae pulchra<lb/> &amp; facilia
                    fiant consuetudine difficilia, et omne opus fit lev&#232;<lb/> ferendo. Idem
                    quod nostrae naturae &amp; teneritudini non placet id<lb/> semper amplectandum
                    est, postquam Deum oravimus, ut nobis facien-<lb type="inWord"/> dorum aperiat
                    statum, &amp; veritatem.<note place="margin-right" resp="author"> Pressio frontis.<lb/>
                        <hi rend="underline">Tristitia gaudium</hi>
                        <lb/>
                        <hi rend="underline">facit s<ex>ive</ex> parit</hi>
                        <lb/>
                        <hi rend="underline">et non confundit.</hi></note> Pressio oculi sinistri
                    scribenti <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119317974"
                        >Rockens</name> aussprache wegen <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11863707X">Grafen<lb/> v.
                        Sintzendorff.</name><note place="foot" resp="editor">Nikolaus Ludwig
                        Reichsgraf von Zinzendorf und Pottendorf (1700&#8211;1760),
                        Kirchenlieddichter und Gr&#252;nder der Herrnhuter Br&#252;dergemeine</note>
                    Frigent pedes, ructus, oscitatio. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    hinc<lb/> inde, oculi scribenti rigidi, pitzeln in dem lincken Auge.<lb/> Etwas
                    gelindes wetter, der wind etwas von westen, tr&#252;be <g>Luft</g>,<lb/> Galli
                    canunt. Pitzeln in nare sinistra v. schnell drauff, eva-<lb type="inWord"/>
                    nescente prurito naris, pressio linckerhand in bregmate oben,<lb/> successio est
                    spasmorum. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> sat multus pulposus. <lb/> Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex> Brennen in vertice rechter Hand. Ructus
                        <g>aci</g>di.<lb/> Pandiculatio, ructus nach dem schreiben cum cessarem
                    &amp; gaudarem<lb/> opus explatum esse. Pedes frigent. sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde. Calent<lb/> manus. Oscitatio, pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>
                    <hi rend="underline">Pluit von westen.</hi><lb/> Oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex>
                        super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit. Pressio frontis dum me induo,
                    Frigus extre-<lb type="inWord"/> morum.<lb/> |: Multum ridet <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> Norimbergenses, die die
                    herrnhuther Bibel welche der<lb/> Graf v<ex>on</ex> Zintzendorff denen
                    Saltzburgern nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4003614-5"
                        >augspurg</name> entgegen geschickt, v. die<lb/> ihnen alda au&#223;
                    getheilt worden, ihnen in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">N&#252;rnberg</name> abgenommen, 600
                    st&#252;ck,<lb/> davon das st&#252;ck 2 thaler sonst gilt. Et forte nil aliud
                    ipsius pro istis bi-<lb type="inWord"/> bliis quae iis ob praefationem non in
                    omnibus orthodoxam invisa erant,<lb/> dederunt. Wenn es nun andere auch so
                    machen was werden die leute den-<lb type="inWord"/> cken, werden sie nicht
                    dencken es sey Eben wie im Salzburgischen wo man ihnen auch<lb/> die bibel
                    genommen hat. Und wenn noch in Preussen die reformirten auf-<lb type="inWord"/>
                    stehen die es mit einem scheelen auge ansehen da&#223; Lutherani sie
                    angenommen,<lb/> sich aufmachen, v. sie au&#223; Lutheranern reformirte machen
                    wollen, stulti-<lb type="inWord"/> tia erit completa :|<note place="margin-left"
                        resp="author"> Saltzburgenses esse tabu-<lb type="inWord"/> lam nudam, et
                        recipere<lb/> omnes formas quae iis<lb/> jam imprimuntur sind<lb/> gute
                        einfaltige leute.<lb/> Mirabantur valde<lb/> unsere tolle conduite,<lb/> v.
                        werden daran schlechten<lb/> trost haben.</note><lb/> Meridie edi Suppe,
                    bohnen gr&#252;ne v. Rindfleisch, forellen etl<ex>iche</ex> butter<lb/> v.
                    limburger k&#228;se. bibi 1 schopffen alantwein, v. <g>Wasser</g>. pedes
                    frigent,<lb/> calent manus, ructus, pressio frontis. Gehe blo&#223; mit dem
                    Kopff.<lb/> gehe in der stube auf v. ab, lese, v. trincke zuweilen noch aufs essen.<lb/>
                    <hi rend="underline">Dentium maxill<ex>ae</ex> super<ex>ioris</ex> molarium</hi>
                    stupor. Ructus nonnulli. Knarren in<lb/> aure seu meatu auditorio passim modo in
                    hoc modo illo, pressio<lb/> vertice &amp; fronte, pedes frigent. Obambulo patula
                    fenestra,<lb/> Cesset paululum pluvia, aber die Berge rauschen starck, indicium
                        Arche-<lb type="inWord"/> aeum contrahere sua vela, ad suas exhalationes ad
                    se rapere foetas<lb/> coelesti rore.<note place="margin-left" resp="author">
                        Pluit von westen.<lb/> pluvia cito venit,<lb/> uti solet in mon-<lb
                            type="inWord"/> tanis.<lb/> |: Omnes narrationes Dip-<lb type="inWord"/>
                        pelii gehen dahin mira-<lb type="inWord"/> bilia von sich zu erzehlen<lb/>
                        v. sich gros zu machen :|</note> Auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Pluvia
                    incipit gantz klein. Sp<ex>asmus</ex>
                    <lb/> puls<ex>atorius</ex> hinc inde. Ructus. Flatus crepantes multi folgen apud
                    Haug fui.<lb/> gleich auf das essen.<note place="margin-left" resp="author">
                        Pluit mit strichregen den<lb/> gantzen Nachmitt. v. die<lb/> Nacht auch. Im
                        gebirge<lb/> sind viele exhalationes<lb/> v. viele Quellen, ideo<lb/>
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat et citiorem<lb/> &amp; longiorem
                        in montanis<lb/> esse pluviam. </note> Gieng ad Haug bibliopegum.<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Haug (1690&#8211;1756), Buchbinder
                        und Verleger in Berleburg </note> Vidi ibi librum sq. das <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/12677501X">ein frommer
                        Menonniste</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Philipp Schabalie
                        (1585&#8211;1656), mennonitischer, Prediger und Schriftsteller in den
                        Niederlanden </note> ge-<lb type="inWord"/> macht hat, uti C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> dicebat. <bibl><title>die wandlende Seele, das ist
                            Gespr&#228;ch der wand-<lb type="inWord"/> lenden seele mit Adam, Noah,
                            Simon v. Cleophas, complectitur historiam ab urbe<lb/> condito ad
                            Hierosolymorum excidium.</title> Apparet inde successio Monarchiarum
                        &amp; Regnorum<lb/> hujus interritus illius ortus p usque ad excid.
                        Hierosolym. durch <author>Joh. Philipp Schabalie</author>
                        erstl<ex>ich</ex><lb/> in niederteutsch beschrieben, vertirt ins
                        hochteutsche von B. B. B. edit. 2da in Speyer<lb/> bey Gustav Rosen. in 8.
                        cum Indice |: L.l. :|</bibl><note place="margin-left" resp="author"> ist ein
                        sch&#246;n buch, der beschlu&#223;<lb/> davon ist artig v. offenbart<lb/>
                        den Endzweck, nehml<ex>ich</ex> Gottes<lb/> oeconomie kennen zu<lb/> lernen
                        &#252;berall. Ist sehr<lb/> christlich geschrieben.<lb/>
                        <hi rend="underline">22 <g>Kreuze</g>r</hi>
                    </note> Emi ex Catalogo eines Anonymi | i e <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/100017495">Artopaei</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Johann Christoph Becker bzw. Artopaeus
                            (1626&#8211;1702), Philologe in Stra&#223;burg </note> in stra&#223;burg
                        :| <title>untersuchungen vom <del>bestand</del> Zustand<lb/> der
                                seel<ex>en</ex> sonderl<ex>ich</ex> der glaubigen nach dem
                            leben</title> vertirt ex lat. per A. B. |: Rector
                            <unclear>Baas</unclear> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">laubach</name> :| <lb/> Frankfurt
                        1725.</bibl><note place="foot" resp="editor">Johann Christoph Becker od.
                        Artopaeus: Eines Anonymi ernstliche Untersuchung vom Ort, Zustand und Leben
                        der Seelen, sonderlich der Gl&#228;ubigen nach dem Abschied aus dem Leibe,
                        aus dem Lateinischen verdeutscht von J. A. B., Frankfurt 1725. </note> 8.
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/128616385">Jul.
                            Sperberi</name></author><note place="foot" resp="editor">Julius Sperber
                            (1540&#8211;1616), f&#252;rstlich-anhaltischer Rat, Mystiker, Kabbalist,
                            Isagoge und Alchemist</note>
                        <title>kurtze Anweisung zur wahren Erkentnu&#223; Gottes v der Natur
                            von<lb/> Jesu Christo v. dem Lapid<ex>e</ex>
                            philos<ex>ophorum</ex></title> nun vertirt ex lat<ex>ino</ex> von J. A.
                        M. s<ex>ive</ex> M&#252;ller einem pastore<lb/> im wittgensteinischen :|
                            Berlenb<ex>urg</ex> 1731. 8.</bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Julius Sperber: Isagoge, das ist: Einleitung zur wahren Erkenntni&#223; des
                        dreyeinigen Gottes und der Natur; Worinnen auch viele vortreffliche Dinge
                        von der Materia des philosophischen Steins enthalten sind, N&#252;rnberg
                        1729.</note>
                    <bibl><author>Christop<supplied reason="omitted-in-original">h</supplied>
                            Seebachs</author>
                        <title>beschreibung des Archaei</title> 1725 <lb/> Berlenburg. 8. </bibl>|:
                    beyde gebunden 22 <g>Kreuze</g>r :|<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ferner</fw>
                </p>
                <pb facs="b0397.jpeg" n="397"/>
                <note2>(Seite 397) </note2>
                <p>ferner <bibl><title>Reflexions Morales Satiriques &amp; Comiques sur les moeurs
                            de<lb/> notre Siecle.</title> Edit. nouvelle. &#224; Amsterdam. 1723.
                        augment&#233;e d&#8217;un tiers.</bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Jean-Fr&#233;d&#233;ric Bernard: Reflexions morales, satiriques et comiques
                        sur les moeurs de notre si&#232;cle, Amsterdam 1723. </note> in 8.
                        <g>Kreuze</g>r 24. wohl gebunden.<lb/>
                    <bibl><title>Discours sur la libert&#233; de penser, ecrit &#224;
                            l&#8217;occasion d&#8217;une nouvelle secte des Esprits<lb/> forts, ou
                            de Gens qui pensent librement.</title> Traduit de l&#8217;anglais &amp;
                        augment&#233;<lb/> d&#8217;une lettre <author>d&#8217;un Medicin
                            Arabe</author> &#224; un fameux Professeur de l&#8217;universit&#232;
                        de<lb/> Hall en Saxe sur les reproches faits &#224; Mahomet p traduite de
                        l&#8217;Arabe.</bibl><note place="foot" resp="editor">im Original von <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118521578">Anthony
                            Collins</name> (1676&#8211;1729), A Discourse of Freethinking,
                        occasioned by the Rise and Growth of a Sect called Freethinkers (1713), ins
                        Franz&#246;sische &#252;bersetzt von dem Hugenotten Jean Rousset de Missy
                        (1686&#8211;1762) </note> &#224; Londres 1714. 8. <g>Kreuze</g>r 24.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">24 <g>Kreuze</g>r.</hi><lb/> Pluebat &amp; tonabat<lb/>
                        paululum.</note> Ibam ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> Interrogabam eum de <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11863707X">Comite de Zintzendorff,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Nikolaus Ludwig Reichsgraf von Zinzendorf und
                        Pottendorf (1700&#8211;1760), Kirchenlieddichter und Gr&#252;nder der
                        Herrnhuter Br&#252;dergemeine </note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    dicebat er<lb/> habe was sehr gutes v. guthertziges an sich, habe einen guten
                    willen, auch zuweilen stu-<lb type="inWord"/> dia vor sich. Aber sein Gebeth sey
                    zu pastoral, k&#246;nne 2. 3. tage v. Nacht <lb/> bethen v. predigen ohne
                    m&#252;de zu werden, werde endl<ex>ich</ex> auch zur Gewohnheit, <add
                        resp="author" place="above">mechanismo machina</add>v. man<lb/> sehe
                    eigentlich wie repetitiones v. elend leer Zeug mit unterlaufe, auch im<lb/>
                    &#228;usseren buchstaben fehle offt die wahrheit. Gegen s<ex>eine</ex> ordnungen
                    seyen etl<ex>iche</ex> au&#223; der Gemeinde<lb/> aufgestanden, und haben
                    dagegen gezeugt, da&#223; sie nichts taugen, seyen nicht reell, so ihn<lb/> viel
                    zu au&#223;zustehen gemacht. mit seinen anstalten hat er sich in schulden
                    gesteckt,<lb/> doch nicht mehr al&#223; er bezahlen kann. Die leute finden
                    nichts in leeren satzungen<lb/> v. ordnungen, werden nicht davon ges&#228;ttigt.
                    Fromme leute erhebet er entsetzlich v.<lb/> solte ihnen wohl auch praesentibus
                    magnatibus die h&#228;nde k&#252;ssen. Aber gegen die grose<lb/> ist er hautain,
                    v. das bringt sie offt so sehr en rage, da&#223; im darmst&#228;ttischen <lb/>
                    neulich sich etliche gefunden, die ihn al&#223; einen Mann der den Grafen v.
                    Baronen<lb/> stand v. adel so prostituiret, haben pr&#252;geln wollen.<add
                        resp="author" place="above">Hat den d&#228;nischen orden angenommen, nuper
                        in Dania, quod mirabatur paululum C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex></add><lb/>
                    <add resp="author" place="right">so man einen tag mit<lb/> dem Grafen um
                        gegangen ist<lb/> man seiner satt, v. man <lb/> hat ihn gantz haussen<lb/>
                        v. exhaurirt, da man<lb/> wenn man mit andern<lb/> umgeht, so mehr reti-<lb
                            type="inWord"/>r&#233;s sind sie immer<lb/> lieber gewinnt.<lb/>
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sagt es sey eine &#252;ble con-<lb
                            type="inWord"/> duite von Zinzendorff gewesen<lb/> da&#223; er da alles
                        geschlafen mit<lb/> Portechaise vor das Neuen-<lb type="inWord"/>eckische
                        Hau&#223; kommen, v. da <lb/> lerm gemacht. man hat ihn<lb/> aber in die
                        Rose gewiesen.</add> Kamen ein paar abgeschickte von der inspirirten Gemeine
                    au&#223; dem Budingischen<add resp="author" place="above"> der eine ist ein
                        fransos nomine l&#8217;Allemand.</add> zu C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        dergl<ex>eichen</ex> ni fallor alle 4 wochen von dorten nach Homburghausen
                    zu der da-<lb type="inWord"/> sigen gemeine gehen m&#252;ssen, 1 stunde von
                        hier.<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119317974">Rock</name> ist nun nach<lb/>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1">Jena</name> v.
                        Herrenhuth<lb/> cum aliis gereisst, <lb/> v. etl<ex>iche</ex> studiosi
                        haben<lb/> ihnen weit ihre b&#252;n-<lb type="inWord"/> del vor die stadt
                        getragen.</note> Freueten sich ihn zu sehen.<lb/> der eine verlangte ein
                    Consilium vor eine alte reiche b&#252;rgermeisterin<add resp="author"
                        place="above">so &#252;ber 50 jahre alt ist</add> eine hystericam<lb/> ut
                    scorbuticam in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3"
                        >Hanau,</name> die sehr still v. traurig, rothe augen hat, wackeln-<lb
                        type="inWord"/> de Z&#228;hne p |: die Relation war erst unvolkommen, sagte
                    nur, da&#223; sie hitze<lb/> dentes vacillantes, rothe augen, v. offt kein
                    gesichte, kopfwehe, habe, worau&#223;<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> bald
                    geschlossen, da&#223; die eine prostibulam v. morbo <g>vener</g>eo infecta :|
                    cum<lb/> ver&#242; plenior fieret relatio, noscebat C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex>, da&#223; sie eine scorbutica,<lb/> sagte es werde nichts
                    besser thun al&#223; das saure elixir, so <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">F<ex>ranco</ex>f<ex>ur</ex>ti</name>
                    apud<lb/> Notarium fischer zu haben; v. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> Vetter
                    in Assenheim bey <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2"
                        >friedberg</name><lb/> auch hat v. macht. die ordination schrieb
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> in schedula v. gab sie<lb/> mit.<note
                        place="margin-right" resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> suasit
                        motum,<lb/> s<ex>ive</ex> vectionem in rheda<lb/> v. gehen.<lb/> Ich brachte
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> zu lesen<lb/> die hallische Predigten
                        der<lb/> saltzburger halben, it<ex>em</ex><lb/> Entretien instructif<lb/>
                        d&#8217;un pere avec son fils<lb/> so er &#252;berein zu kommen<lb/> sagte
                        mit der &#252;bung<lb/> des glaubens v. der algemeinen<lb/> Religion.</note>
                    Al&#223; C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> kam, da er sich
                    wegmachte, muste er auf inst&#228;ndiges bitten mit<lb/> vaillant einem kaufmann
                    nach Hanau reisen, v. bekam da viele freunde,<lb/> waren fast seine erste, nach
                    den gemachten ruptus, v. edirten <bibl><title>papismo protestantum<lb/>
                            vapulantem.</title></bibl>
                    <note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel: Papismus Protestantium
                        vapulans, oder das gest&#228;upte Papstthum/ an den blinden Verfechtern der
                        d&#252;rfftigen Menschen-Satzungen in Protestirender Kirch/ worbey zugleich
                        die j&#252;ngst in etwas entdeckte Orcodoxia Orthodoxorum wider etlicher
                        Zunfft-Br&#252;der des Demetrii Act. 19, 24. recht orthodoxische Charteque,
                        sub Titulo: Der immer lachende/ jetzo aber kl&#228;glich zu verlachende neue
                        Pietastrische Democritus &amp;c. weiter illustrirt und errettet wird durch
                        Christianum Democritum, Gie&#223;en 1698. </note>C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> war noch jung v. wolte niemand glauben da&#223; er solche
                    dinge<lb/> schreiben k&#246;nne, doch liebte v. ehrte ihn jeder wegen seiner
                    guten conduite, so mit<lb/> ihm um gieng. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hielt
                    sich stille nicht au&#223; furcht, sondern die leute kennen zu lernen.<lb/>
                    Vaillant bath zu gast allerl<ex>ei</ex> leute, den alten Dr. J&#252;nck,
                    theologum, item den jetzigen Insp<ex>ector</ex><lb/> Grimm, &amp; alios
                    pastores, v. andere mehr. Es kam die Rede von C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>,
                    Dippelius gab<lb/> sich aber nicht zu erkennen. Man redete allerl<ex>ei</ex>
                    wieder ihn, doch zieml<ex>ich</ex> moderat, v.<lb/> C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> sagte, da&#223; er von darm stadt, auch Democritum
                    specialiter kenne, sagten sie etwas,<lb/> so regerirte C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> mit aller liebe ob es etwan C<ex>ristianus</ex>
                        D<ex>emocritus</ex> nicht so v. so gemeynt haben k&#246;nne, v. <lb/>
                    Illustrirte seinen Sinn mehr v. mehr, so da&#223; die alten doch stutzten
                    &#252;ber des jungen<lb/> Menschen Verstand v. strauchelten ob es nicht etwan
                    Democritus selbst sein m&#246;ge. Wie nun<lb/> die reformirten immer toleranter
                    seyn wollen al&#223; die Papisten v. lutheraner, v. leicht<lb/> bruderschafft
                    machen, so machten sie wirckl<ex>ich</ex> auch mit C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> bruderschafft. Und endl<ex>ich</ex><lb/> nach der Mahlzeit
                    wolten sie auch wissen wie ihr neuer bruder hiesse, und holten eine<lb/>
                    schreibtafel da&#223; er sich hin ein schreiben soll. So schrieb Dippelius mit
                    grosen buchstaben<lb/> hinein: Democritus. Da stutzten sie, bathen
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> um vergebung da&#223; sie gegen ihn
                    geredet,<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> referebat: sie h&#228;tten nichts
                    ungeschicktes geredet, v. nichts anders al&#223; was er auch<lb/> sonst mit
                    indifference anh&#246;ren k&#246;nnen, doch sey das das morale vor die
                    br&#252;der <lb/> |: denn hernach nannte er sie zum Spass viel eifriger
                    br&#252;der! :| da&#223; sie sich ange-<lb type="inWord"/> w&#246;hnen solten,
                    nichts von einem absente zu reden was sie auch nicht zu reden gedachten<lb/> in
                    seiner Gegenwart. Die br&#252;der schlichen sich hierauf weg v. kam keiner
                        wieder.<note place="margin-right" resp="author"> Uti nuncii
                        inspiratorum<lb/> dicebant, sol sonst<lb/> Junck ein guter Mann <lb/>
                        gewesen seyn.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat es sey nicht
                        eben<lb/> wohlgethan da&#223; man die<lb/>
                        <bibl><title>Acten Girard v. Cadie-<lb type="inWord"/> re</title></bibl> ins
                        teutsche &#252;bersetzt<lb/> des scandali halben.<lb/>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118837443">Girard</name> v.
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118837435"
                            >Cadi&#233;res</name> seyen<lb/> 2 verhurte v. verliebte<lb/> Leute
                        gewesen, v. haben<lb/> allerl<ex>ei</ex> heilige intrigues<lb/> gebraucht,
                        ihre streiche<lb/> zu spielen. Die Jesuiten<lb/> sind wegen ihrer
                        herrschsucht<lb/> den geistl<ex>ichen</ex> v. weltlichen ver-<lb
                            type="inWord"/> hasst, v. hier haben sie<lb/> ein Mittel gefunden
                        sie<lb/> recht zu k&#228;mmen. <lb/> (398 lR) C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> Gallic&#232; non<lb/> multum callet.<lb/> Licentia
                        impressorum<lb/> verleitet sie zu dem<lb/> trunck, sind fast alle<lb/>
                        liederlich. D&#252;rfen<lb/> degen tragen.</note></p>
                <pb facs="b0398.jpeg" n="398"/>
                <note2>(Seite 398) </note2>
                <p>Cum pluvia paululum remitteret <surplus>paululum pluvia</surplus> gieng mit <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> in die<lb/>
                    buchdruckerey. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat vor ihn al&#223; einen
                    homme des Lettres<lb/> sey es schimpflich, da&#223; er heute das erstemal in die
                    druckerey komme, v. schon<lb/> so lang hier sey. <bibl><author>C<ex>onrad</ex>
                                D<ex>ippel</ex></author> gab sein <g>Manuscript</g>
                        <title>gegen N&#252;rnberger,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        > Johann Conrad Dippel: Predigt vor N&#252;rnberger Prediger: oder die auf
                        dem Titul-Blat der Entdeckung &amp;c. gegen Wohlgemuth versprochene/ und bis
                        hierher iniqu&#244; fat&#244; verz&#246;gerte Remarquen &#252;ber des
                        N&#252;rnbergischen Ministerii sogenannte Ermahnung und Erinnerung an ihre
                        B&#252;rger &amp;c. gegen die molimina des extraordinairen Predigers der
                        Wahrheit Victoris Tuchtfeldts, o. O. 1732. </note>
                    <bibl><title><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141262478"
                                >Hanssen</name><note place="foot" resp="editor">Peter Hansen
                                (1686&#8211;1760), Konsistorialrat, Superintendent und Hofprediger
                                in Ploen </note> v.<lb/>
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/132864827"
                                >Wagnern</name><note place="foot" resp="editor">Friedrich Wagner
                                (1693&#8211;1760), Pastor und Konsistorialrat in Nauen, Professor in
                                Stargard </note></title></bibl> hin ein, v. sagte dem drucker non
                    opus esse Censura, denn der Herr<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Graf</name><note
                        place="foot" resp="editor">Kasimir Graf zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1687&#8211;1741), ab 1712 regierender Graf </note> habe ihm erlaubt alles
                    vor sich drucken zu lassen, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">Haugiis</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Friedrich Haug (1680&#8211;1753), Theologe; Johann
                        Jakob Haug (1690&#8211;1756), Buchbinder und Verleger</note> aber k&#246;nne
                    er<lb/> nichts zumuthen. So ists das beste v. aller Verdru&#223; gehoben, da
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> es selbst<lb/> in die druckerey gegeben. Die
                    Kosten giebt Gros, werden 2000 exempl<ex>aria</ex> auf-<lb type="inWord"/>
                    gelegt, zu der ersten Edit<ex>ion</ex> der
                        <bibl><title>Entdeckung,</title></bibl>
                    <note place="foot" resp="editor">Johann Conrad Dippel: Entdeckung der
                        gewissen-losen Verdrehung/ samt sectirischer Hartn&#228;ckigkeit und
                        Blindheit, womit ein so genannter Christophilus Wohlgemuth/ das Systema
                        Christiani Deniocriti in denen 153. Fragen nicht so wohl zu untersuchen, als
                        zu besudeln, sich vorgenommen. In welcher Entdeckung, ohne alle
                        Sophistication und zudringende Imputation, von sich selbst erhellen wird,
                        da&#223; nicht des Democriti, sondern des Christophili Wohlgemuths Systema,
                        schlecht zusammen hange, anbey in denselben Gott ver&#228;chtlich, ja
                        l&#228;sterlich; Christi Gottheit und wahres Mittler-Amt unn&#246;thig; Und
                        des Geistes der Gnaden Regiment und Bew&#252;rckung unm&#246;glich; die
                        Menschen aber, so dieses falsche Evangelium annehmen und glauben, nothwendig
                        leichtsinnig und sicher gemacht m&#252;ssen werden. Samt einem Vorbericht/
                        worinn Neumeister und Wohlgemuth mit einander verglichen/ und jenem vor
                        diesem an Aufrichtigkeit der Vorzug noch asseriret wird. Aus Liebe und
                        Hochsch&#228;tzung des wahren/ allein zur Seeligkeit f&#252;hrenden/
                        Evangelii ausgefertigt von Christiano Democrito. Wobey noch ein Anhang gegen
                        das N&#252;rnbergische Ministerium in causa Tuchtfelds zu finden, o. O
                        1732.</note>wie auch zu der k&#252;nfftigen v. correcten<lb/> nach des
                    auctoris correction. Haug senior corrigit, der kan es besser al&#223;<lb/>
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> selbst, so die revision &#252;bernimmt, denn
                    der Autor weil ihm die sache ge-<lb type="inWord"/> laufig &#252;bersieht offt
                        buchstaben.<note place="margin-left" resp="author"> Cras incipit
                        impressio,<lb/> mu&#223; noch in die Messe<lb/> kommen.<lb/> Haug dicebat
                        mihi al&#223; <lb/> die Consequentzmacherey<lb/> hier gedruckt worden,
                        welche<lb/> sein bruder aestimirt<lb/> wegen einiger h&#252;bscher ma-<lb
                            type="inWord"/> terien, habe inspector<lb/> sch&#228;fer ihme
                        bibliopolae,<lb/> die hallische geschriebene relati-<lb type="inWord"/> on
                        zu lesen gegeben</note><lb/> Dicebam C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> de
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103092269"
                        >Reineccio,</name><note place="foot" resp="editor">Friedrich Ludwig von
                        Reineck (1707&#8211;1775), Weinh&#228;ndler in Frankfurt </note> da&#223; er
                    den Edelmann im kopff habe, v. nicht verstand gnug<lb/> ihn zu behaupten,
                    bekommt &#252;berall nasen-st&#252;ber. Sagt er sey zum b&#252;rger<lb/> zu lang
                    v. zum Edelmann zu kurtz. Ridebat ejus conduite. <lb/> Ibamus C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> &amp; ego ad Haug bibliopegum, quo &amp; veniebat <name
                        type="person">Brick</name> quae-<lb type="inWord"/> rens nos.<lb/> In
                    Haugens hau&#223; schenckt man jetzt bier, so bey den b&#252;rgern herum geht.
                    D&#252;rfen<lb/> von hier im gantzen land keine Musicanten halten. Halten sich
                    aber doch<lb/> im saufen vortreffl<ex>ich.</ex> Ein schornsteinfeger ist der
                    schl&#228;ft immer in denen<lb/> H&#228;usern wo bier geschenckt wird, saufft
                    entsetzlich, der spielt mit 4 beinern<lb/> so er an der hand hangen hat wie er
                    singt allerl<ex>ei</ex> liedgen, id quod &amp; C<ex>onrad</ex>
                    D<ex>ippel</ex><lb/> dicebat, faciunt Actores bey denen Comedias, ossicula
                    dicuntur Castaignettes.<note place="margin-left" resp="author"> man <supplied
                            reason="omitted-in-original">kann</supplied> auch vor 2 Thaler<lb/> sein
                        Recht zu brauen<lb/> an andere &#252;berlassen.<lb/> Apud Haug legebat
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> das gantze <bibl>Carmen des
                                Finan-<lb type="inWord"/> cier <author><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/118684302">Fouquet,</name></author>
                            <title>vom hofleben</title>
                            <lb/> so in 8. ein bogen allein<lb/> gedruckt vertirt nach dem<lb/>
                            <title>Chretien desabus&#233; du<lb/> Monde,</title> von Reineck.</bibl>
                        <!--Nicolas Fouquet, Marquis de Belle-&#206;le, vicomte de Melun et Vaux (1615&#8211;1680),
Finanzminister Ludwigs XIV: Le chr&#233;tien d&#233;sabus&#233; du monde et la p&#233;nitence de Ste-Marie-Magdalaine au d&#233;sert de la Ste Beaume avec des pens&#233;es chr&#233;tiennes sur les quatre
fins de l'homme, 1726.--><lb/>
                        et ei perplacebat. <lb/> vidi et <bibl><author>A. B. <name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/121626954">Ant. Bour.</name></author>
                            <!--Antoinette Bourignon de la Porte (1616&#8211;1680), Mystikerin und Separatistin--><lb/>
                            <title>Tr<ex>actatum</ex> vom Predigtamte,</title></bibl> so<lb/> sehr
                        scharff ist, die<lb/> version in 8 hat Rege-<lb type="inWord"/> lein
                        heimlich in Bu-<lb type="inWord"/> dingen gedruckt, <note place="foot"
                            resp="editor"> Antoinette Bourignon: Deutliche Abschilderung des
                            Prediger-Standes in allen Secten Samt gr&#252;ndlicher Anzeige was
                            derselbe zur Bekehrung der Menschen vor Nutzen bringe: Aus dem
                            Franz&#246;sischen ins Teutsche versetzet, B&#252;dingen 1712.</note>
                        uti<lb/> Brick mihi dicebat.</note> Dicebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    niemand al&#223; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607"
                        >Helmontius</name> |: Fr. <g>Mercur</g>ius :|<note place="foot"
                        resp="editor">Franciscus Mercurius van Helmont (1614&#8211;1699),
                        fl&#228;mischer Arzt, Diplomat und Mystiker</note> sey mit s<ex>einen</ex>
                    dogmata<lb/> de Metempsychosi, so er sehr poussirt v. allen aufdringen wollen,
                    &#252;bler<lb/> angekommen al&#223; Helmont, denn er ist nach s<ex>einem</ex>
                    todt an etl<ex>ichen</ex> diversen orthen<lb/> erschienen, v. hat die sache
                    gantz wiederrufen. Er sagte immer, <lb/> er sey schon 1000 jahr auf der welt
                    gewesen, gegen gute freundte, und stehe<lb/> nun in der letzten revolution; das
                    hat das unwissende Volck &#252;bel verstanden,<lb/> v. ihm immer in Holland
                    nachgegangen v. gesagt: der junge Fand w&#228;re schon<lb/> 1000 jahr alt! <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118502883"><choice>
                            <orig>Rosenroth</orig>
                            <reg>Rosencreutz</reg>
                        </choice></name><note place="foot" resp="editor">Johann Valentin Andreae
                        (1586&#8211;1654), Theologe, Schriftsteller und Mathematiker, der die die
                        Figur des Christian Rosencreutz erfand </note> hat fast alle s<ex>eine</ex>
                    dinge in der <bibl><title>fama</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Valentin Andreae: Fama fraternitatis, De&#223; l&#246;blichen Ordens
                        des Rosen Creutzes, an alle gellehrte und H&#228;upter Europae geschrieben,
                        Kassel 1614. </note> edirt. <lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat er
                    k&#246;nne sonst scharff gesaltzen essen, ohne zu d&#252;rsten.<lb/> Zuweilen
                    trincke er &#224; meridie gerne thee, |: bibit alle Morgen thee :| v.<lb/>
                    lieber al&#223; Coffee, al&#223; heute sonderl<ex>ich</ex> da er mittags
                    sauerkraut gegessen,<lb/> worauff er durst habe. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    post thee poscebat etwas trockenes, eine Pfeiffe taback.<lb/> Bergrath Bromm in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">Darmstadt</name>
                    habe gute Erkenntnu&#223; gehabt. Hatten ein<lb/> probates arcanum in hydrope,
                    davor im <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118752561"
                        >Stahl</name><note place="foot" resp="editor">Georg Ernst Stahl
                        (1659&#8211;1734), Chemiker und Mediziner in Halle und Berlin </note> in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">berlin</name> einmal
                    wolte<lb/> 50 thaler geben, hats aber secretirt. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    h&#228;tte es wohl von ihm bekommen wollen,<lb/> so er ihn darum angesprochen,
                    sed nescit.<note place="margin-left" resp="author"> Multa agit C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex><lb/> nicht au&#223; hertzens Grund,<lb/> nur aber
                        andere<lb/> kennen zu lernen, v. sie<lb/> herau&#223; zu locken.<lb/> an
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> lachen sto&#223;en sich<lb/> viele.
                        aber er ist frey, v.<lb/> kan sich nicht verstellen</note> C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> war lustig v. lachte offt bey der Pfeiffe taback. Erzehlte
                        s<ex>eine</ex> erste fata.<lb/> sagte er sey in seinen jungen jahren in
                    schulen von Gott sehr genau gef&#252;hrt worden,<lb/> das sey aber in
                        <del>schulen</del> gymnasiis v. auf Universit&#228;ten alles verschwunden.
                    Remarquirte<lb/> al&#223; omina futurae haereseos. Da&#223; er bey dem ersten
                    abendmal gehen habe eine gewaltige<lb/> sau gemacht, habe es mit groser Devotion
                    gethan, habe manibus die hostie<lb/> nehmen wollen, it<ex>em</ex> den kelch also
                    v. ihn bald versch&#252;ttet. al&#223; er das letztemal<lb/> gieng in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> auch schon
                    &#252;ber v. gegen s<ex>eine</ex> &#252;berzeugung, denn er hatte noch<lb/>
                    damals h&#246;hen v. einen Professorem im kopff, machte er wieder eine Sau,
                    er<lb/> ward von Gott mit solcher tummheit v. finsternu&#223; geschlagen,
                    da&#223; er wie ohne<lb/> Verstand war, v. hin gieng am ersten zum Kelch, den
                    ihm der Pastor nicht geben<lb/> wolte, bi&#223; er die Hostie genommen. Er wuste
                    schon damals da&#223; in der Sache weder<lb/> materia noch forma was gutes
                        sey.<note place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1034280929">Schilling</name>
                        in giesen erkennt<lb/> uti &amp; alii boni da&#223; das<lb/> abendmal nichts
                        al&#223; ein<lb/> handwerck brodt zu gewinnen. <lb/> Mahnt die Leute nie-<lb
                            type="inWord"/> mals dazu an es fleisig<lb/> zu brauchen, wolte sie
                        lieber<lb/> davon haben. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat er wisse
                        nicht ob<lb/> diese Licentz immer gut,<lb/> doch ists auch nicht zu ver-<lb
                            type="inWord"/> werffen, denn auch<lb/> noch dabey manches guts<lb/>
                        vorgetragen werden kan,<lb/> unter solchen schaalen.</note> C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> hat in allem wohl &#252;ber 50.<lb/> mal gepredigt,
                        sonderl<ex>ich</ex> offt in stra&#223;burg.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Ridebat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> Nelsons<lb/>
                            tr<ex>actatum</ex> von festtagen, woran<lb/> was angehangt ist gegen<lb/>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118756095"
                                    >Strykii samuelis</name></author>
                            <title>Pro-<lb type="inWord"/> gramma de incommodis<lb/>
                                festorum.</title></bibl>
                        <!--Johann Samuel Stryk (1668&#8211;1715): De
Incommodis Festorum. Programm Inaugurale, 1702.-->
                    </note> Er solte einmal predigen vor dem<lb/> D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10406742X">Zentgraff</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Joachim Zentgraf (1643&#8211;1707),
                        Stra&#223;burger Theologe</note> die Hauptpredigt <g>Sonntags</g> in der
                    Kloster Kirche, ward aber freytags,<lb/> da er einer schlegerey inter mercatores
                    &amp; studiosos im schlafrock abends<lb/> zusahe, al&#223; die kaufleute so die
                    wache bey sich hatten auf ihn deuteten al&#223;<lb/> einen renommirten
                    haupt-schl&#228;ger, er war aber re vera unschuldig<add resp="author"
                        place="above">damals</add> v. sahe nur<lb/> zu, in die wache mit genommen.
                    Die bursche wolten ihn freymachen v. drungen<lb/> so starck auf die hauptwache
                    lo&#223;, da&#223; die schildwache <g>Feuer</g> gab, die kugeln<lb/> aber
                    giengen ohne jemand zu laediren, gegen &#252;ber in eines b&#252;rgers hau&#223; <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">per</fw>
                </p>
                <pb facs="b0399.jpeg" n="399"/>
                <note2>(Seite 399) </note2>
                <p>per fenestram in die offen kacheln und durchl&#246;cherten sie. Es war eben
                        <g>Feuer</g><lb/> im ofen, v. da ward die stube gleich voll Rauch, v. man
                    meynte<lb/> es brenne. Der Rector Regius Mr. le Maire, ni fallor, fuhr eben
                        vor-<lb type="inWord"/> bey, h&#246;rte den schu&#223;, sprang au&#223; der
                    chaise, v. kam an die wache. Er<lb/> aestimirte C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> sehr, al&#223; der hofmeister
                    war, von Elsasischen von adel,<lb/> Herr von Landsberg, so seyen gute Freunde.
                    Examinirte die sache, schlug<lb/> den officieren |: war ein unter
                        off<ex>icier</ex> :| al&#223; er erfahren, da&#223; er ihn ohne die
                    Sache<lb/> gewi&#223; zu wissen, v. ihn nur auf relationen der kaufleute ohne in
                    der action an-<lb type="inWord"/> getroffen zu haben, arretirt, mit hoher hand
                    wohl 10 mal den Stock um<lb/> den kopff, v. machte C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> gleich lo&#223;. War die <g>Saturni</g>. Die <g>Solis</g>
                    muste C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> predigen, v. that solches mit vieler
                    Furcht v. scham, weil die Leute ihn<lb/> hatten au&#223; der wache losmachen
                        <supplied reason="omitted-in-original">sehen</supplied>, so h&#228;ufig
                        zulieffen.<note place="margin-right" resp="author"> der <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118535803">jetzige K&#246;nig in<lb/>
                            schweden</name><note place="foot" resp="editor"> Friedrich I. von
                            Schweden(1676&#8211;1751), ab 1720 K&#246;nig von Schweden, ab 1730 auch
                            Landgraf von Hessen Kassel</note> f&#228;ngt nicht leicht<lb/> krieg an,
                        ist zwar <lb/> ein guter soldat, aber <lb/> s<ex>ein</ex> Herr Vatter sagte
                        immer:<lb/> Er sey zwar ein guter<lb/> Capitain, aber <lb/> kein guter
                        General.<lb/> Er mu&#223; einen haben so<lb/> ihn commandirt.</note>
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> konte die laster<lb/> von denen er nichts an
                    sich hatte, horrend herunter machen, v. machte es<lb/> Leute offt weinen, denn
                    gegen die eigne laster zu predigen hatte er zu viel ten-<lb type="inWord"/>
                    dresse, v. dachte der teufel werde ihn gleich von der Cantzel holen so er gegen
                    sein<lb/> Gewissen redete. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> predigte al&#223;
                    beweglich, aber nicht mit geh&#246;riger v. ge-<lb type="inWord"/>
                        w&#246;hnl<ex>icher</ex> parrhesie, au&#223; furcht v. scham. Nun hatte
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> allzeit die<lb/> gewohnheit in
                        s<ex>einem</ex> Kleid v. degen in die kirche v. sacristey zu gehen, da
                        erstl<ex>ich</ex><lb/> den grosen steifen kragen v. kor-rock anzuziehen. der
                    steiffe Kragen v. Cantzel<lb/> deckel hilfft viel die stimme zu erheben v. hell
                    zu machen. &#252;ber den<lb/> kragen so weit vor stund konte C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> nicht hinsehen, v. war ihm lieb da&#223;<lb/> ihn die Leute
                    nicht, wegen s<ex>einer</ex> schaam ins Gesicht sahen. Fast am Ende der<lb/>
                    Predigt geschahe ein artiger streich, nehml<ex>ich</ex> da&#223; das schwartze
                    sammete decke,<lb/> so die Cantzel umkleidet, mit dem Wappen, inscio
                        C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> al&#223; der es<lb/> wegen des kragens
                    nicht sehen konte, herunter fiel, auf den boden, v. alten<lb/> weibern &#252;ber
                    die K&#246;pffe, die wegen heiligkeit des tuches es immer<lb/> auf sich liegen
                    liesen. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> merckte wohl, da&#223; ein aufsehen war,
                    in der<lb/> Kirche, meynte aber, da&#223; man wegen seiner avanture auf ihn
                    sehe,<lb/> v. predigte besch&#228;mt die Predigt au&#223;. Cum descenderet,
                    konte<lb/> er das spectacul nicht ohne lachen ansehen, da sich die alten weiber
                    unter<lb/> dem tuch zuweilen regten. h&#246;rte auch einige heimlich sagen: der
                        donners-<lb type="inWord"/> Magister hat gepredigt, da&#223; das tuch von
                    der Cantzel gefallen ist.<lb/> War wieder ein omen.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Es begegnete einmal<lb/> von ohngefehr in stra&#223;burg<lb/>
                        da&#223; er den degen unter<lb/> dem Chorrock anbehielt,<lb/> der auch
                        &#252;ber der Cantzel<lb/> al&#223; der Rock offen<lb/> stund hervor
                        ragte,<lb/> so andere wohl sahen<lb/> aber er selbst des <lb/> Kragens
                        halber nicht.<lb/> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat die
                        hatzfeldin<lb/> v. Comtesse habe gegen ihn<lb/> hier alles gethan,<lb/> denn
                        sie nicht leyden k&#246;nnen<lb/> da&#223; er ihre liebe luthe-<lb
                            type="inWord"/> rische religion so her-<lb type="inWord"/> unter
                        gemacht.</note> Venit C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> postea <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">Darmstadtium,</name>
                    der<lb/> landgraff<note place="foot" resp="editor">Ernst Ludwig von
                        Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf
                    </note> gewann ihn sehr lieb, er informirte auch Printz Carl, <note place="foot"
                        resp="editor">Karl Wilhelm von Hessen-Darmstadt (1693&#8211;1707)</note>den
                    2ten gleich<lb/> nach dem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/101052871">Erbprintz,</name>
                    <note place="foot" resp="editor"> Ludwig VIII. von Hessen-Darmstadt
                        (1691&#8211;1768)</note>von besserm verstand al&#223; dieser, starb aber
                    bald, v. es<lb/> hatte der landgraff vor ihn zum Professor in Giesen zu machen,
                    v. der hof-<lb type="inWord"/> Prediger <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116164816">Bilefeld</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Christoph Bielefeld (1664&#8211;1727),
                        Theologieprofessor in Gie&#223;en </note> f&#252;rchte sich sehr vor ihm,
                    al&#223; der dem landgraff verhasst<lb/> war, v. an dessen stelle gewi&#223; er
                    den C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> genommen h&#228;tte nach Darm-<lb
                        type="inWord"/> stadt wenn er dorten etliche Jahre w&#228;re Professor
                    gewesen. Damals stach<lb/> ihn Holland<note place="foot" resp="editor"> Holland
                        (gest. 1731), um 1704 Pagenhofmeister in Darmstadt, zuletzt in Berleburg
                    </note> in s<ex>einen</ex> carminibus auf die Festivitaeten al&#223; Page
                    Hofmeister<lb/> immer an, ward aber mit ihm ein intimer freund da er ihn
                    kennen<lb/> lernte.<note place="margin-right" resp="author"> der Landgraff von
                            D<ex>armstadt</ex><lb/> hat immer gesagt C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex><lb/> sey der einige auf-<lb type="inWord"/> richtige v.
                            ohngeheu-<lb type="inWord"/> chelte pietist den er<lb/> kenne, multos
                            muta-<lb type="inWord"/> ta credere sed non<lb/> ut ille dicere.</note>
                    Holland, die <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/130470988"
                        >F&#252;rstin</name><note place="foot" resp="editor">Dorothea Charlotte von
                        Hessen-Darmstadt (1661&#8211;1705), geb. Brandenburg-Ansbach, Gemahlin des
                        Landgrafen Ernst Lufwig</note> v. Bilefeld hielten fest zu sammen<lb/> |: in
                    der f&#252;rstin war nicht so viel gutes al&#223; man meynte, v.
                        sonderl<ex>ich</ex><lb/> &#228;rgerte sich der landgraff sehr daran da&#223;
                    sie alle 4 wochen ihren Cammerdiener<lb/> nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4044660-8">Paris</name> schickte um neue modes zu
                    holen; obschon Dr. May<note place="foot" resp="editor">Johann Heinrich May
                        (1653&#8211;1719), Theologe und Orientalist in Gie&#223;en </note> sie<lb/>
                    auff der Cantzel al&#223; eine erleuchtete seele ins gebeth ein schlosse.
                    War<lb/> leicht zu betr&#252;gen, meynte es gar zu gut, hatte sich auch an
                        Crafften<note place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich Krafft,
                        Schulmeister in Allendorf</note> dem rectore in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8">allendorff</name><lb/> sehr vergangen,
                    dran s<ex>eine</ex> Ehrlichkeit schuld.<note place="margin-right" resp="author">
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat es sey gut<lb/> den Unterleib
                        h&#252;bsch warm<lb/> halten v. ein wammes<lb/> tragen, so man einen<lb/>
                        schwachen Magen habe.<lb/> aber C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hat seyner
                        tage<lb/> noch keins an den<lb/> Leib gebracht.</note> Er sahe im hertzen
                    gern da&#223;<lb/> es drunter v. dr&#252;ber gieng, v. defendirte auch
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> mascule, da er vor dem<lb/>
                        Geh<ex>eimen</ex> Rath erscheinen muste wegen dem <bibl><title>Papismi
                            vapulantis.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel: Papismus Protestantium vapulans, oder das gest&#228;upte Papstthum/
                        an den blinden Verfechtern der d&#252;rfftigen Menschen-Satzungen in
                        Protestirender Kirch/ worbey zugleich die j&#252;ngst in etwas entdeckte
                        Orcodoxia Orthodoxorum wider etlicher Zunfft-Br&#252;der des Demetrii Act.
                        19, 24. recht orthodoxische Charteque, sub Titulo: Der immer lachende/ jetzo
                        aber kl&#228;glich zu verlachende neue Pietastrische Democritus etc. weiter
                        illustrirt und errettet wird durch Christianum Democritum, Gie&#223;en
                        1698.</note> Glaubte mehr al&#223; er<lb/> schriebe :| und die f&#252;rstin
                    wolte Dippeln gern au&#223; dem sattel heben. C<ex>onrad</ex>
                    D<ex>ippel</ex><lb/> sahe da&#223; der Cantzler schr&#246;der,<note place="foot"
                        resp="editor">Jakob von Schr&#246;der 1693&#8211;1714 Geheimrat des
                        Landgrafen von Hessen-Darmstadt, sp&#228;ter Kanzler und
                        Konsistorialdirektor in Gie&#223;en</note> sein Patron, ihm wolte
                        s<ex>eine</ex> tochter geben, er aber in<lb/> seiner ehrlichkeit v.
                    ambition, ward enragirt &#252;ber die sache, da&#223; man ihn<lb/> so
                    obliqu&#232; wolle zum Professor v. hofPrediger machen, da endl<ex>ich</ex> er
                    Aaron,<lb/> v. Schr&#246;der Moses seyn solten, v. gab recht au&#223; Bosheit
                    seinen Papismum<lb/> vapulantum herau&#223;. v. h&#228;tte man ihn damals noch
                    ohnerachtet de&#223; buchs <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">zum</fw>
                </p>
                <pb facs="b0400.jpeg" n="400"/>
                <note2>(Seite 400) </note2>
                <p>zum Professor gemacht, er habe es an genommen, v. so er ein mal <lb/> in dem ambt
                    gestanden, v. Frau v. Kinder gehabt h&#228;tte, w&#252;rde es<lb/> ihm<add
                        resp="author" place="above">ohnfehlbar</add> ergangen seyn wie
                        D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116702982">Lange</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Christian Lange (1669&#8211;1756),
                        Hofprediger und Generalsuperintendent in Idstein sowie geistlicher
                        Liederdichter </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4026493-2">Itzstein,</name>
                    <note place="margin-left" resp="author"> Lange jam aderat<lb/> Gissae</note>der
                    nun wieder orthodox<lb/> ist, denn ein solcher besinnt sich gar sehr ketzereyen
                    an zu fangen.<lb/> In giesen aber wiegelten die Priester, die vorher gantz still
                    waren gegen s<ex>eine</ex><lb/>
                    <bibl><title>orcodoxiam,</title></bibl><note place="foot" resp="author">Johann
                        Konrad Dippel: Orcodoxia Orthodoxorum Oder Die verkehrte Warheit/ Und
                        Warhaffte L&#252;gen/ Der unbesonnen-eylfertigen so genannten Lutheraner:
                        Aus Veranlassung einer vor wenig Wochen in Druck au&#223;geflohener
                        L&#228;ster-Schrifft/ Unter dem Titul: Vertheidigung und zugleich Entdeckung
                        der heutigen neuen Pietistischen Lehr-Art, Gie&#223;en 1697. </note>
                    al&#223; das erste, so May<note place="foot" resp="editor">Johann Heinrich May
                        (1653&#8211;1719), Theologe und Orientalist in Gie&#223;en </note> auch
                    approbirte, das volck auff,<lb/> v. die wolten ihn todtschlagen auf der strasse,
                    er ward von allen Cantzeln<lb/> abgecantzelt. Aber Gott hat ihn beh&#252;tet, am
                    kirchhoff, wo nicht weit davon<lb/> vor dem thor, ein sauf v. KegelPlatz, gieng
                    er einmal im walde allein spa-<lb type="inWord"/> tzieren, da kamen 4 der
                    &#228;rgsten aufwiegler gegen ihn daher getretten, <note place="margin-left"
                        resp="author"> hatten sich besoffen</note>er sahe<lb/> sie recht an, und sie
                    schlugen die augen nieder v. giengen vorbey ohne zu<lb/> reden. Der landgraff
                    sagte endl<ex>ich</ex> es k&#246;nne blutvergiessen geben seinethalben<lb/> sed
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> dicebat eos qui hoc
                    volunt facere, et dicunt, non<lb/> efficere, er sey ohne furcht de&#223;halben;
                    proponebat <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100455840"
                        >princeps</name><note place="foot" resp="editor">Ernst Ludwig von
                        Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf
                    </note> C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> er<lb/> wisse nicht wie gut er es mit
                    ihm vorgehabt, v. solle nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> siegen</name> so er versprechen<lb/>
                    wollte ferner nicht mehr zu schreiben solche heterodoxa, wenn der Reichs
                    Fiscal<lb/> hinter ihn k&#228;me, <add resp="author" place="above">v. ihn
                        verklagte</add>k&#246;nne er ihn nicht sch&#252;tzen; sed C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> dicebat se non posse nec<lb/> revocare nec intermittere, und
                    jederman w&#252;rde ihn vor einen mechanten<lb/> Kerl halten so er jetzt
                    w&#252;rde nach gethanem bekenntnu&#223;, anderes sinnes wer-<lb type="inWord"/>
                    den. Sic eum dimittebat Princeps clementer v. mit leydwesen, sagte ihm aber<lb/>
                    er solle wegen des unruhigen volcks <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">gie&#223;en</name> meyden, aber
                    versichert seyn, da&#223; er<lb/> sonst in s<ex>einem</ex> lande bleiben
                    m&#246;ge wo er wolle, v. &#252;berall schutz haben,<lb/> v. nie von ihm
                    verfolgt werden.<note place="margin-left" resp="author"> der landgraff konte
                        nicht<lb/> anders, denn mit<lb/> den Lutheranern gar zu <lb/> brechen gienge
                        nicht an.<lb/> in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2"
                            >Laubach</name> setzten sich C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> v. die
                        andern vor das<lb/> Ministerium recht zu<lb/> prostituiren, predigten<lb/>
                        offt in ihren ordinairen<lb/> Kleidern auf der Cantzel.<lb/> v. Puntiner
                        stiege gar<lb/> einmal hinauf v. pre-<lb type="inWord"/> digte in seinem
                        weisen<lb/> M&#252;llers rock. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/> hat offt
                        da gepredigt. <lb/> Auch haben sie offt ex<lb/> tempore daselbst ge-<lb
                            type="inWord"/> predigt.<lb/> Novit C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> den
                        Prediger <lb/>
                        <name type="person">Appel</name> im Marienbornischen,<lb/> der
                                <bibl><title>von der Kindertauffe</title></bibl><lb/> geschrieben,
                        &amp; dicebat,<lb/> er sey ein ehrlicher Mann<lb/> gewesen.
                        J<!--ohann Daniel Appel: Probierstein der wahren Tauffe neuen Testamentes, enthalten in den Heiligen Einsetzungs-Worten
unsers Herrn Jesu Christi, o. O. 1701.--></note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116164816">Bielefeld</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Christoph Bielefeld (1664&#8211;1727),
                        Theologieprofessor in Gie&#223;en </note> f&#252;rchte sich vor
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> v. klagte<lb/> ihn al&#223; einen Socinianer
                    an, so ihm au&#223; s<ex>einen</ex> schrifften zu erweisen w&#228;re, man<lb/>
                    ordente im Geh. Rath |: da Baron von gemmingen primus, Cantzler
                        schr&#246;der,<note place="foot" resp="editor">Jakob von Schr&#246;der
                        1693&#8211;1714 Geheimrat des Landgrafen von Hessen-Darmstadt, sp&#228;ter
                        Kanzler und Konsistorialdirektor in Gie&#223;en</note><lb/> Rath Rosser<note
                        place="foot" resp="editor">Hermann Burchard R&#246;sler, Kanzleidirektor in
                        Berleburg </note> al&#223; registrator inne war :| an, da&#223; Bielefeld v.
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> solten<lb/> confrontirt werden,
                        <del>das</del> v eine Conferentz halten, das war C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> hertzl<ex>ich</ex> lieb.<lb/> Bielefeld brachte da&#223;
                    alle sehen konten sehr timid&#232; seine anklage vor,<lb/> C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> aber verantwortete sich so, da&#223; Bielefeld muste
                    einpacken, v. sich<lb/> vor einen verleumbder erkl&#228;ren lassen von allen
                    R&#228;then ins Gesicht v.<lb/> ward sehr prostituirt. <del>Nachher</del>
                    Al&#223; C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> gesicht |: od<ex>er</ex> fingirter
                    traum :|<lb/> herau&#223; kam vom beichtvatter, wolte <del>man</del>
                    <add resp="author" place="above">der Landgraff al&#223;</add> di&#223; solide
                    scriptum wie er es<lb/> nannte, herau&#223; kam, eher nicht wieder beichten,
                    bi&#223; es solide refutirt wor-<lb type="inWord"/> den, das geschahe aber
                    nicht, v. Bielefeld klagte nur C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> an al&#223;
                    gesagt<lb/> ist. Nach dieser Comedia ward landgraff Bielefelden immer
                    abholder,<lb/> v. er muste endl<ex>ich</ex> nach Gie&#223;en gar von <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">Darmstadt</name> hinweg,
                    er wolte ihn<lb/> nicht mehr sehen.<note place="margin-left" resp="author">
                        Ridebat semper C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> auch<lb/> al&#223; ein junge
                        noch da&#223;<lb/> in Darmstadt wenn<lb/> der hof das abendmal em-<lb
                            type="inWord"/> pfing, sahe, da&#223; der <lb/> Marschall mit dem <lb/>
                        staab vor den altar<lb/> hin tratt.<lb/> Ich hatte kurtz notirt<lb/> in der
                        schreibtafel, was ich<lb/> zu hau&#223; weitleuffiger<lb/> wolte
                        aufschreiben, ich<lb/> behielt es aber sch&#246;n<lb/> im Gem&#252;the v.
                        hatte<lb/> die schreibtafel nicht n&#246;-<lb type="inWord"/> thig. Sic
                        scripta fortius<lb/> imprimuntur animo.</note>
                    <name type="person">Brick</name> mecum ibat domum, dicens es stosen sich zwar
                    viele an s<ex>einem</ex> thun,<lb/> lachen, kleidern, reden im nach er habe in
                    wittgenstein karte gespielt,<lb/> pp sed se amare ipsum &amp; defensurum esse
                        semper.<note place="margin-left" resp="author"> Brick ist mit ihm in
                        der<lb/> Juden schule gewesen,<lb/> da er die Juden so gegriffen<lb/>
                        da&#223; sie geweynt.<lb/> Ad Brick saepe dicebat,<lb/> weil er eigensinnig
                        offt<lb/> war. Du gutes, liebes<lb/> kind wirst noch viel<lb/> ablegen
                        m&#252;ssen.</note> Edebam cum Brick domi meae frische butter v. &#228;damer
                    K&#228;se, so ihm<lb/> v. mir gutschmeckte.<add resp="author" place="above"
                        >edebam caseum multum</add> Bibebamus alantwein &#189; Maa&#223;, v. ich
                    etwas <g>Wasser</g>.<lb/> Narrabat Brick <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/103079300">Hochmann</name><note place="foot"
                        resp="editor">Ernst Christoph Hochmann von Hochenau (1669/70&#8211;1721),
                        Wanderprediger </note> ein Patritius Nurnbergensis sey ein
                        vortreffl<ex>icher</ex><lb/> Mann, v. die liebe selbst gewesen, amavit omnes
                    amore uni versali.<lb/> War sehr gelehrt, ward in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> bekehrt. Accedebat ad
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11862220X"
                        >Thomasium</name><note place="foot" resp="editor">Christian Thomasius
                        (1655&#8211;1728), Jurist und Philosoph in Leipzig und Halle</note>
                    &amp;<lb/> alios p sagte er habe sie vorher geh&#246;rt, jetzt komme er sie zu
                    lehren. Er hat<lb/> nicht auf einen D<ex>octor</ex> sondern Cantzler p studiren
                    wollen, Gott aber meynte es anders.<lb/> Brick war einmal in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name> bey einer Gr&#228;fin
                    mit ihm, ihr hofmeister<lb/> ein gelehrter v. hoflicher Mann, wolte sie nicht
                    inficiren lassen, v. sie bath auch<lb/> Professores v. Pastores zur tafel, v.
                    fingen da mit Hochmann an zu disputiren.<lb/> aber hochmann, flosse das latein,
                    frans&#246;sisch pp viel hurtiger al&#223; ihnen,<lb/> so er doch sonst nebst
                        s<ex>einer</ex> erudition sehr cachirte, v. in aller einfalt<lb/> blieb.
                    Brick wunderte sich dessen sehr. Dicebat &#252;ber der tafel zu Zeiten der<lb/>
                        Reformat<ex>ion</ex> sey die grose stadt in 3 theile getheilt:<note
                        place="margin-left" resp="author"> Er war sehr h&#246;flich wuste<lb/> die
                        hofconduite wohl</note> dicebat der hofmeister da sehen<lb/> wir wovor er
                    un&#223; h&#228;lt, al&#223; vor 3 kinder, der einen Mutter, der hure<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Ba-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0401.jpeg" n="401"/>
                <note2>(Seite 401) </note2>
                <p>Babylons. Hielte sich in dem streit vortrefflich. Obiit zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">schwartzenau</name> in<lb/>
                        s<ex>einer</ex> h&#252;tte. Er hatte einen bey sich so er Nathanael
                    nannte,<lb/> der noch dorten lebt, Zog immer mit ihm herum, hat noch viele
                    briefe<lb/> von des Cammer Praesidenten <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128456477">Grafen v<ex>on</ex> Laubach</name>
                    <note place="foot" resp="editor">Friedrich Ernst Graf zu Solms-Laubach
                        (1671&#8211;1723), Reichshofrat, Kammerpr&#228;sident in Wetzlar und
                        Kaiserlicher Geheimer Rat </note> eigener hand an <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/103079300">Hochmann,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Ernst Christoph Hochmann von Hochenau (1670&#8211;1721),
                        Wanderprediger </note><lb/> v. andere mehr. Der Graf aestimirte hochmannen
                    sehr, sagte auch<lb/> von Hochmann auf s<ex>einem</ex> todtbette, v. er dencke
                    an s<ex>eine</ex> worte jetzt.<lb/> Hochmann muste ein mal mit dem grafen
                    bleiben in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2"
                        >laubach</name> auff s<ex>einem</ex><lb/> Schlo&#223; 14 tage v. asse an
                        s<ex>einer</ex> tafel. Da nun Hochmann das 2te mal<lb/> hin kam, logirte er
                    sich au&#223; plaisir ein bey dem alten sch&#228;fer wo jetzt<lb/>
                    <name type="person">Brick</name> ist, eben wieder 14 tage, v. der Graff schickte
                    ihnen zu eine<lb/> d&#252;tte mit 10 Gulden, davon sie sich guts thaten.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Hochmann war nicht<lb/> gar so gros
                        al&#223;<lb/> Dippelius.</note> Al&#223; Comes<lb/> mortua <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13705629X">matre,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Benigna Gr&#228;fin zu Solms-Laubach
                        (1648&#8211;1702), geb. Gr&#228;fin von Promnitz-Sorau </note> von der er
                    sein guts hatte, heyrathete, ward eine<lb/> ehren-Pforte aufgerichtet, v.
                    dr&#252;ber fiel sich ein Mann todt.<lb/> Da setzte sich der Sch&#228;fer,
                    hospes Bricki, hin, v. schrieb acht tage an<lb/> einem brief an den Grafen,
                    zeigte ihn Brick, der Copie nahm, v. ihn<lb/> Comiti selbst &#252;berreichte in
                    dem er auf dem Gang war, au&#223; dem <lb/> schloss in die Kirche. F&#252;hrte
                    ihm das unwesen zu gem&#252;the, v. der<lb/> brieff verursachte, da&#223; er 3
                    tage nicht zur tafel kam, v. die <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141113995">gr&#228;fin</name><note place="foot"
                        resp="editor">Friederike Charlotte Gr&#228;fin zu Solms-Laubach
                        (1686&#8211;1739), geb. zu Stolberg-Gedern, Gemahlin des Grafen Friedrich
                        Ernst </note><lb/> nicht ruhete bi&#223; er ihr den brieff gab zu
                        lesen.<note place="margin-right" resp="author"> Die jetzige Gr&#228;fin
                        hat<lb/> offt booten dem<lb/> sch&#228;fer zugeschickt,<lb/> auch Brick da
                        <lb/> er kranck war alle <lb/> tage essen. der<lb/> sch&#228;fer v. der
                        alte<lb/> bothe Laud<lb/> mit dem einen Auge<lb/> musten ein mal zu <lb/>
                        ihr kommen, v.<lb/> vor ihr bethen.</note> Ein andermal, da<lb/> der
                    forstmeister f&#228;lschlich berichtete, die Ziegen od<ex>er</ex> Geisen, damit
                    sich so<lb/> viel Arme v. wittiben unterhalten, th&#228;ten so viel schaden, er
                    bath<lb/> man solle sie abschaffen, schrieb eben der sch&#228;fer wieder einen
                    brieff an den<lb/> Grafen v. trug ihn selbst nach Wetzlar, dieser sache halber,
                    gleich<lb/> ward resolvirt sie solten bleiben. der Graff war offt sehr<lb/>
                        hertzl<ex>ich</ex> v. lie&#223; die ihm zugeschriebene correctiones alle
                    seine<lb/> bediente v. freundte lesen.<note place="margin-right" resp="author">
                        So sich die Pfaffen im saltz-<lb type="inWord"/> burgischen jetzt schon
                            resol-<lb type="inWord"/> viren anders zu werden v.<lb/> gelinder zu
                        procediren,<lb/> non facile iis uti C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/>
                        dicebat, habebitur fides,<lb/> Man kan sich leicht<lb/> verstellen und
                        eine<lb/> gute larve an-<lb type="inWord"/> nehmen, v. doch b&#246;ses<lb/>
                        im Sinne haben, aber<lb/> b&#246;ses thun kan<lb/> keiner, ohne da&#223; er
                        <lb/> im hertzen auch b&#246;se<lb/> sey v. sein b&#246;ses<lb/>
                        Gem&#252;the verrathe,<lb/> wenn es was er thut<lb/> wahrhafftig etwas<lb/>
                        b&#246;ses ist. Es<lb/> kan ihnen der abzug sehr<lb/> &#252;bel bekommen, v.
                        <lb/> viele schwierige auf-<lb type="inWord"/> stehen v. auch
                        fortwollen.</note> Brick war sehr hertzl<ex>ich</ex> v. blieb cum plueret
                    etwas l&#228;nger al&#223; gew&#246;hnl<ex>ich</ex><lb/> bey mir.<lb/> Ego
                    oscitabam multum war schl&#228;frich, v. legte mich bald nieder<lb/> um 9 uhr,
                    non scribebam nec me defatigabam cum hoc facto providis-<lb type="inWord"/> sem
                    peccatum, sed cum tumultuaretur vinum in venis, corpus <lb/> non obtemperabat
                        <g>spirit</g>us imperio, et in lecto cum paululum dormivissem,<lb/> &amp;
                    mox evigilarem succedebat M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> cum sp<ex>ermae</ex>
                    copiosi effusione, &amp; <lb/> ejus quidem consistentia justa non nimis spissa.
                    Quod peccatum ut Deus<lb/> &#224; me arceret <g>spirit</g>u suo die sequente
                    ardentibus precibus efflagitabam &#224; Deo. <lb/> Noctu, qua multa pluvia venit
                    bene dormiebam. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-21">
                        <supplied>21.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0401.jpeg" n="401"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 21 Aug<ex>usti</ex></p>
                <p>Mane expergefiebam da um 4 uhr die reveille gieng. Surrexi hora
                        VI.<lb/><g>Aer</g> nubilus von westen. oscitatio, pressio frontis, &amp;
                        ocul<ex>orum</ex> verticis,<lb/>auris d<ex>extrae</ex> susurrus, ructus
                    acidi, pedum frigus. Etl<ex>iche</ex> neue vari, e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> in <lb/>naso rechter seits nach dem Auge, it<ex>em</ex> in
                    labio inferioris linckerseits, <lb/>stiche in artibus &amp; sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>. Animus paululum perturbatus nec satis<lb/>lucidus.
                    Scribebam haec mane cum vespera nil scripseram. Bibi<lb/>Thee. Et postea egessi
                    |: quia scribendum habebam quod jam<lb/>scribo, non cogitabat Natura ordinariam
                    alvi depositionem, die si<lb/>mens libera est agendis necessariis ordentlich his
                    horis, et ante<lb/>Thee erfolgt :| faeces fuscas subspissas premendo, absque
                    conatu, <lb/>restricto versus super<ex>iora</ex> tono. Ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex> flatus. Scribenti pedes<lb/>frigent, calent manus &amp;
                    caput. In oculis, scribenti spannen<lb/>v. pitzeln subinde. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>, inter alia in fronte &#252;ber dem rechten Auge<lb/>in
                    quo pressio v. pitzeln meist jetzt, auf eine weile, v. nicht so starck wie
                    im<lb/>lincken est ambulatorius spasmus. Horripilatio dorsi cum <g>urinam</g>
                    mitterem, <lb/>v. muste etlichemal pressen bi&#223; <g>Urin</g> kame. Ructus,
                    oscitatio. Mucus ex<lb/>naribus infundibulo &amp; larynge pulposus. Nares cum
                    propenderet caput oppilati, da mich<lb/>schneutzte knarren in ohren &amp; ob
                    consens. nervorum sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde<lb/>simul
                    succedens. Ist tr&#252;b hora IX, Galli canunt. Pitzeln in ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex>.<note place="margin-right" resp="author"> in naso ubi
                        varus<lb/>nascebatur ein<lb/>spannen so sensible<lb/>ob loci sensibili-<lb
                            type="inWord"/>tatem &amp; teneri-<lb type="inWord"/>tudinem.<lb/>Metuo
                        hodie adire<lb/>sanctos, ne forte<lb/>meretricium animum<lb/>prodant,
                            <g>spirit</g>u divi-<lb type="inWord"/>natorio; quem &amp; <lb/>ego si
                        opus esset statim<lb/>proderem, &amp; narra-<lb type="inWord"/>rem me ei
                        resistere<lb/>al&#223; meiner jetzigen<lb/>hauptpassion. </note><lb/></p>
                <pb facs="b0402.jpeg" n="402"/>
                <note2>(Seite 402) </note2>
                <p>Ist tr&#252;b von westen. frigentibus pedibus clavi pedis d<ex>extri</ex>
                    dolor.<lb/>Pluit, strichregen. <hi rend="underline">Manus non amplius scribenti
                        frigidae</hi> &amp; pedes.<lb/>Etliche stiche in ocul<ex>i</ex>
                        d<ex>extri</ex> super<ex>iore</ex> palpebra, in oculo selbst pitzeln
                    versus<lb/>canthum internum, clangor sibilus &amp; susurrus abwechselnd auris
                        d<ex>extrae</ex>.<note place="margin-left" resp="author"> Flatus.
                    </note><lb/>|: <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                            >C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> ist ruhig
                    im Gem&#252;the, &#252;bereilt sich nicht, schreibt
                            seinen<lb/><bibl><title>Tractat contra <name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/141262478">Hanssen</name><note
                                place="foot" resp="editor">Peter Hansen (1686&#8211;1760),
                                Konsistorialrat, Superintendent und Hofprediger in Ploen </note>
                            &amp; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/132864827"
                                >Wagner,</name><note place="foot" resp="editor">Friedrich Wagner
                                (1693&#8211;1760), Pastor und Konsistorialrat in Nauen, Professor in
                                Stargard </note></title></bibl>
                    <note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel: Etwas Neues, oder
                        Retirade der Lutherischen Orthodoxie in eine neue von etlichen
                        Leibnitzianischen Ingenieurs aufgeworffene Schantze, in welcher Peter
                        Hanssen und Friederich Wagner, Jener Hochf&#252;rstl. Hollsteinischer
                        Consistorial-Rath, Superintendent, und Hofprediger zu Ploen, dieser
                        Inspector zu Nauen in der Marck Brandenburg, mit achtzig erla&#776;uterten
                        Grund-Fragen von der Lehre der Lutherischen Kirche, das Mittler-Amt Christi
                        betreffend, und einem Buch genannt: Christianus Democritus Autocatacritus,
                        oder der sich selbst verurtheilende Democritus, den Democritum auf einen
                        andern Kampf-Platz fordern, und also zum gegenw&#228;rtigen Bombardement
                        denselben n&#246;thigen, o.O. 1732.</note>mane, so er vacuus<lb/>ideis
                    peregrinis v. aufgereumt. Meridie utitur conversatione<lb/>v. das spatzieren
                    gehen solang er es haben kan.<note place="margin-left" resp="author">
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> h&#246;rt nicht wohl,<lb/>antwortet
                        offt<lb/>auf die gethanen fragen<lb/>gantz schieff.<lb/>Wann ich in
                            s<ex>ein</ex> hau&#223;<lb/>komme v. anklopffe<lb/>saepe me
                        non<lb/>audit. </note> Tractirt jetzt<lb/>mit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117023949">Grafen von wittgenstein</name><note
                        place="foot" resp="editor">August David Graf zu Sayn-Wittgenstein-Hohenstein
                        (1663&#8211;1735) </note> durch Frentzdorff<note place="foot" resp="editor"
                        >August Frensdorf (1693&#8211;1755), Sayn-Wittgensteinischer Kammerrat
                    </note> in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >schwartzenau,</name> wegen<lb/>seines sitzens v. laborirens daselbsten, wil
                    sein au&#223;tr&#228;gliches<lb/>particular daselbst au&#223;arbeiten, v. dem
                    Grafen etwas Nutzen zufliessen<lb/>lassen, aber die Kunst nicht offenbahren
                    :|<lb/>Oculi sat clari. Juckende bl&#228;sgen <hi rend="underline">externe ad
                        laryngem so auff</hi> der<lb/>
                    <hi rend="underline">Reise gantz weg gewesen.</hi> Pressio frontis, frigidis
                    extremis omnibus<lb/>cum <del>me</del> induo vestes, &amp; primum in indusio
                    obambulo. Crepitus artuum<lb/>motorium, ex faucibus <unclear>antequam</unclear>
                    mucus scandit pulposus, in illis levis tensio, <lb/>post excretionem ordinarie
                    cessans. <lb/>|: Pauperibus panis et aqua sufficit,<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Pauperum alimenta</hi>
                    </note> et uti <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118613200"
                        >Seneca</name> dicit, verum est,<lb/>neminem ad hoc pauperum esse. Motus
                    corporis &amp; labor reliqua<lb/>addit, ut n<ex>empe</ex> in iis ignis
                    digestivus excitetur omnia convertens in<lb/>optimum alimentum, sanitatem
                    omnimodam producens :|<lb/>Allzeit postquam bibi cogor salivam, expuere
                        mucidum;<note place="margin-left" resp="author"> Nach<lb/><hi
                            rend="underline">dem trincken cur<lb/>saliva crassa</hi></note> est
                    <lb/>inde: quia elicitur bibendo saliva tenuis intertexta, et<lb/>mucida
                    pituitosa, affixa haeret concamerationi oris, se-<lb type="inWord"/>nsim deinde
                    rejicienda.<lb/>|: Haug senior<note place="foot" resp="editor">Johann Friedrich
                        Haug (1680&#8211;1753), Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber der
                        Berleburger Bibel, &#228;lterer Bruder des Verlegers Johann Jakob Haug
                    </note> nuper mihi dicebat, in ihrer hiesigen versammlung haben<lb/>sie sonst
                    M&#228;nner allein v. weiber allein genommen, weil es ihm<lb/>Haugio aber zu
                    schwer gefallen v. doppelte Zeit genommen, lassen sie<lb/>sie alle zusammen
                    gehen, doch mit dem Vorbehalt so inconvenientzen<lb/>sich zeigen solten es zu
                    &#228;ndern. So kommen denn nun auch die<lb/><g>Sonntag</g> nachmittag bey hofe
                    m&#228;nner v. weiber zusammen, so dem<lb/>illustrissimo zwar nicht gefalle, der
                    auch heraussen bleibe, sed<lb/>sibi videri bonum esse conventum da man dem
                    frauenzimmer zuweilen<lb/>die leviten lesen k&#246;nne. In den separaten
                    assembl&#233;es habe<lb/>man zwar, weil hier die weiber schweigen m&#252;ssen
                    bey den M&#228;nnern,<lb/>eher hinter den zustand der weiber im Gebeth so sie
                    thaten<lb/>kommen k&#246;nnen, aber es schade nicht. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carolum</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg
                    </note> fuisse con-<lb type="inWord"/>trarium conventi mixto:|<lb/>Meridie edi
                    huhn mit gersten graupen, kohl v. bratwurst, v. <lb/>butterbrodt v. k&#228;se.
                    schmeckte mir wohl. Ructus, venter inflatus,<lb/>flatus nonnulli, calidae manus,
                    spiritus clarus et ideae, bey mir<lb/>offt im sinn folgendes cum affectu animi
                    &amp; horripilatione corporis:<lb/>deine gute huld v. treue l&#228;sst mich auch
                    im Todte nicht!<lb/>A meridie sol paululum lucet hora XII et ventus Zephyrus
                    flat,<lb/>Kommen wieder tr&#252;be wolcken nach. oculi non satis lucidi &amp;
                    clari,<lb/>ob sp<ex>ermam</ex> profusum heri, jam restituendum introrsum, sic
                    sol animalis<lb/>non lucet ad extra. Nach dem essen trincke noch, &amp;
                    veniunt<lb/>multi ructus cum ventris inflatione. &#224; meridie aqua os elui ne
                    post<lb/>cibos sumtos sulphureis ita adhaerescant dentibus. Nubes multas
                    dissipabat<lb/>&amp; disjiciebat ventus ab occidente, wobey die Sonne etwas
                    schiene. Pallet &amp;<lb/>lurida est cum aspectum facies &amp; oculi, frigent
                    pedes &amp; manus, calet facies.<lb/>
                    <hi rend="underline">Calent semper volae manuum, dorso frigente,</hi> hinc est
                    quod hyeme contor-<lb type="inWord"/>queramus manus, die h&#228;nde ringen, ut
                    scilitet vola hujus, dorsum illius<lb/>calefaciat.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Patet</fw><lb/></p>


                <pb facs="b0403.jpeg" n="403"/>
                <note2>(Seite 403) </note2>
                <p>Patet corporis moderatricem esse animam cum videmus motus linguae spon-<lb
                        type="inWord"/>taneos &amp; innumerabilis ad vocis efformationem, innumeris
                        modis<lb/>variam.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">vox</hi>
                    </note><lb/>Gleich nach tische fui apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">Haug</name> bibliopegum<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Haug (1690&#8211;1756), Buchbinder
                        und Verleger in Berleburg </note> et emi in einem band 1) <bibl><author>A.
                            B. <lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121626954"
                                >Bourignon</name></author>
                        <title>abschilderung des Prediger-standes in allen secten</title> ex
                            Gallic<ex>o</ex> in german<ex>icum</ex><lb/>1712. 8 |: <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037573250">Regelein</name>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9">b&#252;dingen</name>
                        :|</bibl><note place="foot" resp="editor">Antoinette Bourignon
                        (1618&#8211;1880): Deutliche Abschilderung des Prediger-Standes in allen
                        Secten Samt gr&#252;ndlicher Anzeige was derselbe zur Bekehrung der Menschen
                        vor Nutzen bringe: Aus dem Franz&#246;sischen ins Teutsche versetzet,
                        B&#252;dingen 1712. </note> 2) <bibl><title>abdruck eines schreibens von
                            Herrn Pfarrherrn <name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/103145486"
                            >Detry</name><lb/>Verfolgung</title> in Die&#223;berg 1714.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor">Peter Friedrich Detry (1685&#8211;1750): Abdruck
                        eines Schreibens, Von Dem Reformirten Prediger in Bremen, Herrn P. F. Detry,
                        an einige Freunde zu Die&#223;berg: Darinnen er ihnen von seiner den 30.
                        Aug. 1713. daselbst gehaltenen Predigt, und de&#223;wegen von dem dasigen
                        Ministerio erlittenen Verfolgung Nachricht giebet, 1714. </note> 3)
                            <bibl><title>&#220;bung des glaubens v. algemeine
                        Religionen</title><lb/>1714</bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Tennhardt (1661&#8211;1720): Die &#220;bung des Glaubens und Allgemeine
                        Religion: Wie Der Mensch durch Christum zu GOtt kommet. In Frag und Antwort/
                        zwischen dem J&#252;nger und Lehr-meister bekant gemacht: Worinnen Anleitung
                        geschiehet zu dem Weg der Vollkommenheit; und gezeiget wird/ wie es
                        m&#246;glich sey noch in dieser Welt ohne S&#252;nde zu seyn. Und handelt
                        vornehmlich vom Erk&#228;ntn&#252;s und Geheimn&#252;s Christi: vom Wesen
                        und Unterscheit der zwey Testamenten: samt andern wichtigen St&#252;cken;
                        insonderheit dahin zielent/ da&#223; alles nichtig/ und nicht zu achten sey/
                        was nur Fleisch ist und wo nicht der Geist oder da&#223; Reich GOttes
                        darinnen ist; das ist: wo nicht nach dem Geist gelebet wird sondern nach dem
                        Fleisch. Nebst einem kurtzen Anhang von der Rechtfertigung/ und Anweisung
                        wie dieser wichtige Punct zu verstehen sey. In Demuth des Hertzens zu lieb
                        der einigen Warheit Und JeHovah zum Prei&#223;/ auffgesetzt, 1714. </note>
                    4) <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104286563">J. H.
                                Hottingeri</name></author>
                        <title>bedencken von Inspirirten</title> 1717.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Heinrich Hottinger (1681&#8211;1750): Historia facti
                        oder historische Erz&#228;hlungen was sich mit seinem theologischen
                        Bedencken von den Offenbarungen und Instpirationen zugetragen, 1717.</note>
                    5) |: <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136127320"
                                >Samuel Koenigs</name></author> :|<lb/><title>Neue Klage Mosis cum
                            annexis nonnullis von inspir&#233;s, Laurentii de la Resur-<lb
                                type="inWord"/>rectione, it<ex>em</ex> Courbon de
                            perfectione.</title> Berlenburg 1723.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Samuel Heinrich K&#246;nig (1671&#8211;1750): Neue Klage
                        Mosis von den Abweichungen der aus Egypten aufsteigenden Israeliten: Oder
                        von den Fehlern anfangender Christen. Wobey mit-angeh&#228;nget (I) Eines
                        Anonymi wohlgegr&#252;ndetes Urtheil in einem Antwort-Schreiben an eine
                        vornehme Standes-Person/ &#252;ber einige ihm communicirte Geschichte/ so
                        sich bey ietzigen religions-Bewegungen hervorgethan/ darinnen er
                        schrifftm&#228;ssig anweiset/ wie man bey den heutigen nat&#252;rlichen oder
                        auch g&#246;ttlichen Wirkungen behutsam sich zu verhalten habe. (II) Kurtze
                        und vervose regeln von &#220;ebung der Vollkommenheit und Gegenwart GOttes/
                        des ber&#252;hmten LAURENTII de la Resurrection und Herrn Courbons/ Doct.
                        Theol. Denen geistlichen Pilgrimen zur Pr&#252;fung/ Warnung und Aufweckung,
                        Berleburg bey Johann Jacob Haug 1723. </note> 6) |: <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118684302"
                            >Fouquet</name></author> fi-<lb type="inWord"/>nancier francois :|
                            <title>Der Von der welt betrug n&#252;chtern gewordene
                        Christ</title><lb/>|: nach Reineckii &#252;bersetzung in Gundersblum
                        </bibl>:|<note place="foot" resp="editor"> Nicolas Fouquet, marquis de
                        Belle-&#206;le, vicomte de Melun et Vaux (1615&#8211;1680): Der Von der Welt
                        Betrug n&#252;chtern gewordene Christ, 1722. </note> Zusammen &#224;
                        ...<note place="margin-right" resp="author"> 24 Kreuzer. </note><lb/>Donabat
                    mihi des dicken buchdruckers alhier <bibl><author>Joh<ex>annes</ex>
                            K&#252;r&#223;ners,</author><note place="foot" resp="editor">Johannes
                            K&#252;rsner (gest. 1746), Buchdrucker in Berleburg</note> der
                        sich<lb/>Theophilosophiae Cultorem nennt <title>beschreibung des au&#223;
                                <g>Feuer</g> v. Licht wiederge-<lb type="inWord"/>bohrnen
                            Natur-saltzes pp</title> Berlenburg 1732. 8. ein bogen, ipse
                        autor<lb/>impressor est, &amp; dedit sumtus.</bibl><lb/><bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118674978">Gilberti
                                Burnetii</name> Episcopi Sarisberiensis</author><note place="foot"
                            resp="editor"> Gilbert Burnet (1643&#8211;1715), schottischer Theologe
                            und Historiker, ab 1689 Bischof von Salisbury</note>
                        <title>Biographia der K&#246;nigin Maria</title><lb/>ex Angl<ex>ica</ex> in
                            Gall<ex>icam</ex> &amp; ex hoc in Germ<ex>anicam</ex> linguam vertirt
                        von J. G. P. 1696.<lb/>12 <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipzig</name> bey
                        Gleditsch.</bibl> 12 Kreuzer.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">12 Kreuzer.</hi><note place="foot" resp="editor">Des
                            englischen Bischoffs von Salisbury Gilberti Burnets Historische und
                            politische Betrachtungen, &#252;ber das Leben und Regierung der
                            j&#252;ngst-verstorbenen K&#246;nigin von Gross-Britannien Maria,
                            &#252;bersetzt von Johann Georg Priz, Leipzig 1696. </note>
                    </note><lb/>vidi <bibl><author>Mr. de Rogissart</author>
                        <title>Kluger v. wohlerfahrner Hofmeister durch Italien,</title><lb/>Zeigt
                        alle curiositees so da vorkommen, sonderl<ex>ich</ex> antiquitaeten, v. hat
                        viele<lb/>Kupfer. auf Vornehmer leute Verlangen ins teutsche &#252;bersetzt
                        ex Gallico. Berlin<lb/>bey R&#252;diger. cum fig<ex>uris</ex> aereis 1712.
                        8. Etwas &#252;ber 2 alphabeth cum indice.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Alexandre de Rogissart, Der Kluge und wohlerfahrne
                        Hoffmeister Durch Italien: Welcher seinen untergebenen Vornehmen Passagier,
                        Alle in diesen Weltber&#252;hmten Reich Sehensw&#252;rdige
                        Antiquit&#228;ten, geistliche und weltliche Geb&#228;ude, Triumph-B&#246;gen
                        und Amphitheatra, mit ihren Inscriptionibus, Statuen, Basreliefs und andern
                        Seltenheiten, die ein curieuses Aug vergn&#252;gen k&#246;nnen, vorstellet,
                        Und dabey Einen v&#246;lligen Unterricht von den vorigen und
                        gegenw&#228;rtigen Zustand der Itali&#228;nischen Staaten, ihren vornehmsten
                        Geschichten mittheilet, Berlin 1712. </note><note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/110047028">Cantz</name> jetzt
                        in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1"
                        >Jena</name><lb/>mit dem jungen horner,<lb/>ist sehr gelehrt,
                        cachirt<lb/>aber s<ex>eine</ex> erudition v.<lb/>wissen, ist zwischen 40
                        v.<lb/>50 Jahr. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> guter<lb/>freundt.
                        Hats<lb/>hier durch s<ex>eine</ex> gute<lb/>conduite weder mit<lb/>ortho-
                        noch hetero-<lb type="inWord"/>doxis verdorben.<lb/> Johann Konrad Kanz
                        (1680&#8211;1764), Prinzenerzieher, als gr&#228;flicher Leibarzt Nachfolger
                        von Samuel Carl, sp&#228;ter Herausgeber der Werke
                            Dippels</note><lb/><bibl><author>Kolbens</author>
                        <title>beschreibung capitis bonae spei</title> cum figuris aereis in
                        folio.</bibl><note place="foot" resp="editor">Peter Kolbe: Caput Bonae spei
                        hodiernum das ist, vollst&#228;ndige Beschreibung des africanischen
                        Vorgeb&#252;rges der Guten Hoffnung: worinnen in dreyen Theilen abgehandelt
                        wird, wie es heut zu Tage, nach seiner Situation und Eigenschaft aussiehet;
                        ingleichen was ein Natur-Forscher in den dreyen Reichen der Natur daselbst
                        findet: wie nicht weniger, was die eigenen Einwohner die Hottentotten, vor
                        seltsame Sitten und Gebr&#228;uche haben: und endlich alles, was die
                        Europ&#228;ischen daselbst gestifteten Colonien anbetrift: mit
                        angef&#252;gter genugsamer Nachricht, wie es auf des auctoris Hinein- und
                        Heraus-Reise zugegangen; auch was sich Zeit seiner langen Anwesenheit, an
                        diesem Vorgeb&#252;rge merckw&#252;rdige ereignet hat; nebst noch vielen
                        andern bisshero unbekandt-gewesenen Erzehlungen, mit wahrhafter Feder
                        ausf&#252;hrlich entworffen: auch mit n&#246;htigen Kupfern gezieret, und
                        einem doppelten Register versehen, 1719. </note><lb/><bibl><author>E. G.
                            Hellmund</author>
                        <title>Thermographia paraenetica, wi&#223;badisches
                        baadbuch.</title><lb/>wi&#223;bader historie ist darinnen, it<ex>em</ex> die
                        b&#228;der v. logis beschrieben. <choice>
                            <orig>Itzstein</orig>
                            <reg>Idstein</reg>
                        </choice>, in Verlegung<lb/>des weyssenhausses in wi&#223;baden in 8. 1721.
                        F.</bibl><note place="foot" resp="editor"> Egidius G&#252;nther Hellmund
                        (1678&#8211;1749): Thermographia paraenetica, oder n&#252;tzliches Bad-Buch,
                        in welchem vom warmen Baade zu Wissbaden, mit Anf&#252;gung einiger
                        geistlicher Baad-Lieder von dieser Baad-Stadt selbst, nebst einem Anhange
                        von denen Hohen Landes-Herrschafften und ihren Ambt-Leuten, 1731.
                    </note><lb/>Accedebam ad Haug seniorem,<note place="foot" resp="editor">Johann
                        Friedrich Haug (1680&#8211;1753), Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber
                        der Berleburger Bibel, &#228;lterer Bruder des Verlegers Johann Jakob Haug
                    </note> hic dicebat die druckerey stehe jetzt in solchem<lb/>stand, da&#223; man
                    alle 8 tage abzahlen m&#252;sse. Mit 2000 exempl<ex>aren</ex> soll<lb/>gedruckt
                    werden, werde der bogen mit Pappier auff 7 Gulden kommen, sobald <lb/>der bogen
                    sauber angedruckt v. rein v. fertig geliefert wird wird Kostgeld zu<lb/>dem
                    Gesinde, gezahlt 2 Gulden a 2 1/2, das &#252;brige bleibt stehen bi&#223; zur
                        letzte.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                            >C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> quem
                    postea conveni apud Holtzklau<note place="foot" resp="editor">Johann Eberhard
                        Holzklau (1673&#8211;1740), Bankier in Berleburg </note> hat sich zum
                    Vorschu&#223; verstanden.<lb/>Veni ad <name type="person">Brick</name> &amp;
                    Holtzklau, legi nova, ibi bibi Thee, venit quoque<lb/>Dippelius, &amp; legit
                    nova uti semper solet hodie da der Postbothe kommt.<lb/>der Junge Holtzklau
                    sagte mir agrifolium quoque nonnumquam reperiri hic in sylvis,<lb/>it<ex>em</ex>
                    nach Arfelden zu, Napellum fl<ex>ore</ex> caeruleo. Er hat alle Jahr cum suc-<lb
                        type="inWord"/>cessu von Herrn Pfeifer dem Apothecker von Homburghausen
                    einen laxier wein pro cura<lb/>verna gebraucht, jetzt di&#223;en fr&#252;hling
                    usus eo quoque, da er aufh&#246;rte war der<lb/>Magen sehr sensible ad omnia,
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg</note> censet er habe ihn damit verdorben. Auch<lb/>hat er damals
                    mit einem universale von eben dem apothecker scabiem repellirt.<note
                        place="margin-right" resp="author"> schweinfleisch nutrit<lb/>scabiem, &amp;
                        qui<lb/>talem <unclear>conxxxxxxxx</unclear>-<lb type="inWord"
                            /><unclear>dunt</unclear> vulnerati <lb/>in valuere senti-<lb
                            type="inWord"/>unt statim. </note><lb/>da gieng das malum an, pectus
                    &amp; stomachus sehr sensible. Semper si<lb/>aliquod excernendum est, spannts
                    ihm in pomo adami. Vere rejecit<lb/>sanguinem ex arteria aspera. Subinde in
                    musculo abductore indicis<lb/>it<ex>em</ex> abductore digiti minimi ein jucken
                    wie von scabie. Hinc exci-<lb type="inWord"/>tavit suam phthisin. Hat einen
                    point d&#8216;honneur ist ungedultig offt,<lb/>wird bald fertig seyn. Heute war
                    er ziml<ex>ich</ex> aufger&#228;umt. Neulich ritt er sere-<lb type="inWord"/>no
                        <g>aere</g> nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >schwartzenau,</name> f&#252;hlte alle st&#246;se des Pferdts im
                    Magen.<lb/>Tales aegri sunt valde sensibiles et in his diaeta pro debilibus
                    disci<lb/>potest, si bibit genug thee od<ex>er</ex> Coffee etliche tassen hat er
                    gleich ein grosse<lb/>Hitze, mu&#223; eine Chocolade trincken so ihm gut thut
                    vor s<ex>einen</ex> schwachen magen,<lb/>ist doch nicht hitzig.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Holtzklau pater hat
                        s<ex>ein</ex><lb/>hau&#223; verkaufft, um wenn<lb/>es mutationes
                        giebt<lb/>circa annum 34. uti<lb/>omnes putant, etiam<lb/>Saltzburgenses,
                        desto<lb/>expediter zu seyn.<lb/>It<ex>em</ex> haben ihm hier<lb/>die onera
                        abgeschreckt,<lb/>hier zu bleiben.<lb/>Uti mihi dixit<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Francofurti</name> diesterweg
                        wil<lb/>er nach Pensylvanien </note><lb/>Bibimus ibi Thee apud Holtzklau,
                    und assen hernach etwas eingemachte Pomerantzen<lb/>schalen. Ich war heute
                    gleich nach dem essen au&#223;gegangen, flatus in corpore concer-<lb
                        type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">vati</fw><lb/><lb/></p>
                <pb facs="b0404.jpeg" n="404"/>
                <note2>(Seite 404) </note2>
                <p>vati extendebant ventrem, pitzeln v. stiche in ano ob flatus<lb/>v. wie ein
                    conatus egerendi faeces, it<ex>em</ex> calida extrema omnia,<lb/>domi misi
                    flatus &amp; faeces non secutae, &amp; fuit &#224; flatibus Oscitatio,
                        <lb/>Ructus.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                            >C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> legebat,
                    war still, v. hatte gedancken im Kopff, redete fast gar<lb/>nicht, forte scribit
                            <bibl><title>in <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/132864827"
                                >wagnerum</name> &amp; <name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/141262478">
                        Hanssium</name></title></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel: Etwas Neues, oder Retirade der Lutherischen Orthodoxie in eine neue
                        von etlichen Leibnitzianischen Ingenieurs aufgeworffene Schantze, in welcher
                        Peter Hanssen und Friederich Wagner, Jener Hochf&#252;rstl. Hollsteinischer
                        Consistorial-Rath, Superintendent, und Hofprediger zu Ploen, dieser
                        Inspector zu Nauen in der Marck Brandenburg, mit achtzig erla&#776;uterten
                        Grund-Fragen von der Lehre der Lutherischen Kirche, das Mittler-Amt Christi
                        betreffend, und einem Buch genannt: Christianus Democritus Autocatacritus,
                        oder der sich selbst verurtheilende Democritus, den Democritum auf einen
                        andern Kampf-Platz fordern, und also zum gegenw&#228;rtigen Bombardement
                        denselben n&#246;thigen, o.O. 1732.</note> &amp; colligirte ideas
                    suas.<lb/>Ging gleich wieder nach Hau&#223;.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <name type="person">Prick</name> that der <del>Magen</del> Kopff<lb/>wehe,
                        v. war kr&#252;tte-<lb type="inWord"/>lich.<lb/>der junge Holtzklau dice-<lb
                            type="inWord"/>bat Pfeiffer al&#223; einem<lb/>frommen Mann habe
                        er<lb/>getrauet, da&#223; er ihm<lb/>werde gute Medicamente geben.<lb/>v.
                        nicht gef&#252;rchtet da&#223; es<lb/>ihm so &#252;bel bekommen <lb/>werde.
                        Sed ego dicebam <lb/>pios posse fallere &amp;<lb/>falli, nec esse ab er-<lb
                            type="inWord"/>rore exemtos.<lb/>Interrogavi Holtzklau<lb/>de planta so
                        ohnfern hier<lb/>wachsen soll in montibus, <lb/>so vere exeunte
                        bl&#252;hen,<lb/>den sommer d&#252;rre stehen, v.<lb/>winter die schnee
                        beeren<lb/>haben soll; sed nesciebat.<lb/>Forte incompleta est
                        &amp;<lb/>falsa narratio, und<lb/>geht Laureolam an. </note><lb/>vidi apud
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">Haug</name>
                        seniorem<note place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Haug
                        (1680&#8211;1753), Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger
                        Bibel, &#228;lterer Bruder des Verlegers Johann Jakob Haug </note> Pastoris
                            <bibl><author>Hummels</author>
                        <title>Orthodoxiam <g>chri</g>stianam,</title><lb/>in 4.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor">Johannes Hummel, Orthodoxia christiana opposita
                        heterodoxia: vulgi der die sch&#228;dliche Finsternu&#223; entdeckende
                        Sonnen-Glantz, 1732. </note> soll autoris sumtibus 30 bogen werden. ist
                    stylus perplexus uti &amp;<lb/>in ejus Aurora, so niemand haben wil. Die realia
                    aber sind gut.<lb/>Senior Haug hat suis sumtibus eine Presse machen lassen in
                    der Druckerey.<lb/>Die 2 K&#252;r&#223;ner die mit einander um die druckerey
                    zancken sind s&#246;ffer<lb/>v. fangen offt tolle h&#228;ndel an.<lb/>Vespera
                    bibi 1 schopffen alantwein allein. machte zieml<ex>ich</ex> warm.<lb/>Vespera
                    blie&#223; einmal hora VII boreas war auf einmal helle v. <lb/>schien die
                        <g>Sonne</g>, sed cum Zephyrus redibat aderant nubes.<lb/>Ructus.
                    Extern&#232; ad laryngem <hi rend="underline">multae vesiculae prurientes et
                        <lb/>pustulae, so gantz roth aussehen.</hi> Zuweilen jucken in cute.
                    Rechterseits<lb/>in lumbis levis dolor. In clavo pedis d<ex>extri</ex>
                        etl<ex>iche</ex> stiche. Nach pitzeln ex nare<lb/>sinistro sternutatio. Post
                    sternutationem mucus ex naribus, paululum tenuis.<lb/>Oscitatio. Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. in inguine <del>s</del> dextro
                        etl<ex>iches</ex> spannen. <lb/>Clangor auris sinistrae. Ructus, oscitatio.
                    Mucus ex infundibulo pulposus.<lb/>Calida extrema. oscitatio multa. Pressio
                    verticis. Pluit paululum.<lb/>Stiche in pedis d<ex>extri</ex> planta. Ructus,
                    oscitatio, tormina nonulla, &amp; flatus.<lb/>Pitzeln in aure uterque. calida
                    extima. Non bibi ad vinum <g>aqua</g>m, <lb/>
                    <hi rend="underline">sic roborato nimis ventriculo,</hi><add resp="author"
                        place="above">&#224; fermentatione aeri </add>
                    <hi rend="underline">ructus.</hi> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc
                    inde. Venter<lb/>
                    <hi rend="underline">inflatus.</hi><lb/>|: Heri C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    dicebat es sey sch&#246;n wo jemand die <bibl><title>K. K. hist.</title>
                        <note place="foot" resp="editor">Gottfried Arnold: Unpartheyische Kirchen-
                            und Ketzer-Historie: Vom Anfang des Neuen Testaments Bi&#223; auf das
                            Jahr Christi 1688, Frankfurt am Main 1700 . </note>
                        <author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386"
                                >Arnoldi</name></author></bibl> auf jetzige Zeiten<lb/>continuirte,
                    werde vortreffl<ex>ich</ex> reich von Materiis seyn. M&#252;sse aber ohne
                    Partheylichkeit<lb/>geschehen. Arnold ist so unpartheyisch gewesen judicio
                    Dippelii da&#223; er offt denen Ketzern<lb/>zu viel einger&#228;umt.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118575449">Luthero</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Martin Luther (1483&#8211;1546), Reformator
                    </note> haben s<ex>eine</ex> allerbeste Freundte am meisten geschadet, die alles
                    von dem Mann vor<lb/>g&#246;ttl<ex>ich</ex> ansahen. E<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100256236">R&#246;rer</name><note
                        place="foot" resp="editor">Georg R&#246;rer od. Rorarius (1492&#8211;1557),
                        evangelischer Theologe und Reformator </note> saepe obscoena notavit in
                        s<ex>einen</ex> tischreden. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118731696">Matthesius</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johannes Mathesius (1504&#8211;1565) evangelischer Pfarrer
                        und Reformator in Sankt Joachimsthal (B&#246;hmen) </note> in vita <lb/>
                    Lutheri da&#223; er gesoffen v. gesprungen. In nuptias Canae Galil. Lutherus non
                    probanda<lb/>habet de saltatione. :| <lb/>Cubitum ivi hora IX., noctu
                    expergefactus sum hora XI., wachte bi&#223; II uhr, <lb/>serus atque alias fieri
                    solet, ist vom speth getrunckenen wein, hatte borbory-<lb type="inWord"/>gmus,
                    ructus, oscitatio, pandiculatio sternutationem ex nare sinistra.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Clamabat saepe Ulula. </note> bey
                    den<lb/>flatibus pitzeln v. stiche in ano. Dormivi postea ad horam 6.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Auris d<ex>extrae</ex>
                        susurrus.<lb/>Unruhe in alvo forte<lb/>ab acribus faecibus.<lb/>Noctu ad
                            <g>venera</g> inclinatio, sed<lb/>restiti fortiter &amp; vici<lb/>per
                        Dei gratiam. </note><lb/>Nachts fiel mir allerl<ex>ei</ex> ein so tags zu
                    notiren vergessen, notirte es in der schreib-<lb type="inWord"/>tafel. <lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-22">
                        <supplied>22.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0404.jpeg" n="404"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 22 Aug<ex>usti</ex></p>
                <p>mane auris d<ex>extrae</ex> susurrus, ructus, borborygmus flatus, tormina levia,
                    conatus ad e-<lb type="inWord"/>gerendum, &amp; egessi faeces fuscas sat multas
                    subspissas. oculi rigent paululum<lb/>&amp; moti dolent, pressio frontis &amp;
                    verticis, ructus <g>aci</g>di jejuni. Animus sat<lb/>hilaris. <g>Luft</g> von
                    Norden &#224; redeunte pluvia etwas nubilus. In peri-<lb type="inWord"/>pheria
                    subinde sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> v. stiche hin v. her, frigent
                    pedes. Oscitatio.<lb/>Bibi Thee, postea animo antea hilari satis doch nicht gar
                    lucido, circa <lb/>umbilicum multa tormina dolentia, ob acrimoniam faecum,
                    &#252;belseyn<lb/>ob ventrem inflatum &amp; fluxus salivae ex ore, flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi, pitzeln<lb/>v. prickeln in ano, auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus. Horripilatio extremorum, pedum<lb/>frigus, calor
                    manuum &amp; capitis. die sch&#228;rfe mag wohl &#224; fermentescentia<lb/>&amp;
                    acrimonia nata per helanitem solum haustum hergekommen seyn,
                    dessen<lb/>sch&#228;rfe schon gestern abend merckte an denen acribus
                        ructibus.<note place="margin-left" resp="author"> vicinae sunt faeces acres.
                    </note> in inguine <lb/>sinistro brennen, in lumborum sinistr<ex>o</ex> pressio.
                    per dorsum horripilatio.<lb/>Conatus ad desidendum. Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Sol paulul<ex>um</ex>
                    <lb/>lucet. Pitzeln in ano v. brennen dum flatus &amp; acres faeces vagantes
                        paulul<ex>um</ex><lb/>retineo. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc
                    inde. Ructus multi. Circa umbilicum et in<lb/>ileo meist d<ex>extro</ex> dolor
                    v. spasmi. semper durarunt tormina donec cum<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">fla</fw>-<lb type="inWord"/></p>
                <pb facs="b0405.jpeg" n="405"/>
                <note2>(Seite 405) </note2>
                <p>flatibus sulphureis stercoreis egessi faeces luteas subtenues multas. Extremis
                    <lb/>omnibus et manibus frigidis. Perdurant tormina circa
                    umbilicum<lb/>nonnulla. <hi rend="underline">Helenites</hi> forte cum nupero
                    caseo comesto qui acris<lb/>facit, <hi rend="underline">confermentatus</hi>
                    produxit talem <hi rend="underline">acrimoniam.</hi> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc<lb/>inde. Caseum comederam vorgestern abends sehr
                    viel. <hi rend="underline">auch w&#228;re</hi> die<lb/>
                    <hi rend="underline">diarrhoea nicht gekommen, so etwas brodt dabey gegessen
                        h&#228;tte, uti alias solitus fui.</hi>
                    <lb/><hi rend="underline">Natura ideo somnum interrupit, ut excernendam noxiam
                        materiam <lb/>excernat,</hi> somno enim secretiones quidem continuantur,
                    excretiones <lb/>ver&#242; silent. Pressio frontis &#252;ber dem lincken auge.
                    Auris d<ex>extrae</ex> susurrus.<lb/>Iam spasmi in abdomine cessant, materia
                    remota, &amp; subsidet<lb/>venter. Pressio ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>.
                    Tormina nonnulla oben circa ventriculum &amp; <lb/>in eo, &amp; in ejus exita.
                    Stiche supra aurem sinistram. Ructus. Auris<lb/>sinistra sibilat paululum.
                    Stiche in clavo pedis d<ex>extri.</ex> Pressio circa aurem<lb/>d<ex>extram</ex>
                    &amp; susurrus ex ea. Stiche in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. Circa umbilicum
                    levia tormina.<lb/>Artuum motorum zuweilen crepitus. Pressio in nucha. Stiche
                    neben der<lb/>tibiae acie nach aussen zu in pede sinistro. Supra aurem
                        d<ex>extram</ex> multa pressio. <lb/>Pandiculatio cum subsequente
                    oscitatione, nares legenti &amp; sedenti propendente capite <lb/>paululum
                    tument. Knarren in aure d<ex>extra.</ex> Oscitatio. Ructus <g>aci</g>di jejuni.
                    <lb/>Oscitatio multa. Pitzeln in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex> versus canthum
                        <del>d</del> internum.<note place="margin-right" resp="author"> Ein
                        k&#252;hler wind<lb/>von Norden, etwas<lb/>tr&#252;b. </note>
                    Extrema<lb/>omnia frigida &amp; horripilatio dorsi et extremorum. <hi
                        rend="underline">Natura occupata</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">est in removendis scoriis alio tempore
                        collectis.</hi>#<note place="margin-right" resp="author"> #
                            sonderl<ex>ich</ex> auch ob<lb/>depauperatum,<lb/>lymphis
                        profusum<lb/>in sp<ex>erma</ex> saepius,<lb/>sanguinem &#224; spi-<lb
                            type="inWord"/>ritibus &amp; <g>sulphur</g>e hu-<lb type="inWord"/>mano,
                        sive calido<lb/>innato. </note> propter oscitationem ex naribus<lb/>&amp;
                    faucibus multus mucus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> rechter hand infra
                    mentum. Stiche<lb/>in scapula sinistra. Pitzeln in nare d<ex>extra.</ex> Stiche
                    hinten in faucibus. Pressio<lb/>frontis supra oculo dextro. Quia stricta est
                    superficies, <g>urina</g> copiose<lb/>excernitur &amp;
                        <unclear>plenxxm</unclear> aquosa, borborygmi. Hinc inde per vices in fronte
                    <lb/>pressio, it<ex>em</ex> verticis, tummheit des Kopfs, borborygmi multi.
                    Stiche in axil-<lb type="inWord"/>la d<ex>extra.</ex> Facies sat lucida &amp;
                    oculi. Oscitatio multa &amp; borborygmi.<lb/>Pressio varia in pectore &amp;
                    capite &amp; collo, al&#223; obs eine coryzam bedeutete. <lb/>Spannen in concha.
                    Kopff schwer v. tumm, auris d<ex>extra</ex> susurrat, ideae non
                    lucidae.<lb/>Starckes spannen hinter dem rechten ohr v. in nucha. Cum jam
                    aliquod in sedi<lb/>ambulo in hypocausto meo. Artuum motorum crepitus subinde.
                        Dentes<lb/>super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex> paululum stupidi molares.
                    In inguine sinistro brennen. Pandicu-<lb type="inWord"/>latio, oscitatio.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in oculi dextri super<ex>iore</ex>
                    palpebra. Pluit von Norden.<lb/>Extern&#232; circa laryngem pustelli rubri
                    prurientes multae. Ructus.<lb/>Stiche in scapula dextra. In ocul<ex>i</ex>
                        sin<ex>istri</ex> super<ex>iore</ex> palp<ex>ebra</ex> etwas spannen.
                    Etliche<lb/>stiche in inguine d<ex>extro</ex> Ein strichregen mit winde so sehr
                    starck v. kalt<lb/>von Norden. Halitus ex faucibus <g>urin</g>osus. Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni.<lb/>Da&#223; mir heute nicht recht wohl gewesen macht
                    1) Helanites fermentandus<lb/>2) da&#223; Nachts nicht gnug geschlafen v. 3) das
                    ungest&#252;me k&#252;hle<lb/>v. nasse wetter mit wind von Norden, so ich in dem
                    vom obigen<lb/>etwas debilitirten C&#246;rper sehr f&#252;hle.<lb/>Meridie edi
                    suppe, Stockfisch mit fett, v. Senff oben &#252;ber, Pflaumkuchen,<lb/>den mir
                    wohl schmecken lie&#223;, sonderl<ex>ich</ex> ob acres faeces quas
                    laxat<lb/>&amp; solatur intestina farina. butterbrodt v. etwas K&#228;se. bibi
                        alant-<lb type="inWord"/>wein v. <g>Wasser</g>. <lb/>
                    <hi rend="underline">Multum ego de die expuo salivae &amp; pituitae,</hi> estque
                    iste character<lb/> lienosorum, ut sint sputatores. <lb/>Meridie lucet paululum
                    Sol subinde bey dem kalten nordwind, v. wolcken.<lb/>Galli canunt. Auris
                    sinistra sibilat, subinde, breviter, d<ex>extra</ex><lb/>susurrat. Frigent ab
                    esca extrema, ideo obambulo in hypocausto,<lb/>ut calorem excitem. Horripilatio
                    per cutem omnium. Frigent pedes <lb/>&amp; manus, <hi rend="underline">solis
                        3bus ventribus exceptis, cum multa dorsi horripilatione.</hi><lb/>Spannen
                    sub aure sinistra in regione parotidis. Ructus, pressio circa<lb/>aurem dextram.
                    Pitzeln in oculo d<ex>extro.</ex> Ventus flat von Norden.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Holtzklau narravit,<lb/>da&#223;
                            s<ex>ein</ex> vetter Seelbach<lb/>D<ex>octor</ex> Medic<ex>inae</ex>
                        ehedem<lb/>Archiater vom grafen v<ex>on</ex><lb/>Marienborn, nun<lb/>gantz
                        allein sitze<lb/>v. nicht au&#223; gehe, schon<lb/>sehr viele jahre.
                        Habe<lb/>zuviel laborirt in<lb/>chymicis. </note><lb/>Paululum dormivi in
                    sella, circa aurem d<ex>extram</ex> multa pressio &amp;
                    paulul<ex>um</ex><lb/>dolorifica pulsatio, calidae manus, Kopff tumm, in fronte
                    supra<lb/>aurem ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex> pressio. frigent pedes. Ructus.
                    Kopff tumm.<lb/></p>
                <pb facs="b0406.jpeg" n="406"/>
                <note2>(Seite 406) </note2>
                <p>Adivi Holtzklau,<note place="foot" resp="editor">Johann Eberhard Holzklau
                        (1673&#8211;1740), Bankier in Berleburg </note><note place="margin-left"
                        resp="author"> Postquam exivi ad Holtz-<lb type="inWord"/>klau post somnum
                        war<lb/>das spannen post aurem<lb/>Dextram gleich moven-<lb type="inWord"
                        />te citus weg, per motum<lb/>v. animam relaxatam<lb/>&#224;
                        somno.<lb/>Holtzklau narravit<lb/>se scire da&#223; ein Kauf-<lb
                            type="inWord"/>mann in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name> von
                        einem<lb/>Postillion auf der Post<lb/>ermordet worden, v.<lb/>ihm
                            s<ex>eine</ex> sachen abgenommen. </note> wolte <name type="person"
                        >Brick</name> besuchen, war aber mit dem ambtmann,<lb/>nun Weber, Weber,
                    nach homburghausen gegangen, die inspir&#233;s daselbst<lb/>zu besuchen, so auch
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> einmal besucht hat, vidit
                    da&#223; es gut-<lb type="inWord"/>hertzige Leute. #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # Brick &amp; weber sind<lb/>eines schlags, v. beyde
                        <lb/>geitzig v. schwer macher.<lb/>Natura weberum<lb/>fecit zu einem
                        weber<lb/>nicht zu einem ambtmann.<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        interrogabat me ob ich nicht<lb/>mit nach Homburghausen <supplied
                            reason="omitted-in-original">wolle</supplied>,<lb/>resp<ex>ondebam</ex>
                        rem non esse tanti, r<ex>espondebat</ex><lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        es seyen geistliche compli-<lb type="inWord"/>menten, die nicht viel
                        werth<lb/>seyen. </note><lb/>Adivi postea C<ex>onradum</ex>
                        D<ex>ippelium</ex> hic praelegit s<ex>ein</ex>
                    <bibl><title>scriptum contra <name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/141262478">Hanssen,</name><note
                                place="foot" resp="editor">Peter Hansen (1686&#8211;1760),
                                Konsistorialrat, Superintendent und Hofprediger in Ploen
                            </note></title></bibl> welchen er sehr<lb/>sp&#246;ttisch herunter
                    genommen. <note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel: Etwas Neues,
                        oder Retirade der Lutherischen Orthodoxie in eine neue von etlichen
                        Leibnitzianischen Ingenieurs aufgeworffene Schantze, in welcher Peter
                        Hanssen und Friederich Wagner, Jener Hochf&#252;rstl. Hollsteinischer
                        Consistorial-Rath, Superintendent, und Hofprediger zu Ploen, dieser
                        Inspector zu Nauen in der Marck Brandenburg, mit achtzig erla&#776;uterten
                        Grund-Fragen von der Lehre der Lutherischen Kirche, das Mittler-Amt Christi
                        betreffend, und einem Buch genannt: Christianus Democritus Autocatacritus,
                        oder der sich selbst verurtheilende Democritus, den Democritum auf einen
                        andern Kampf-Platz fordern, und also zum gegenw&#228;rtigen Bombardement
                        denselben n&#246;thigen, o.O. 1732. </note>Dixit die Kerls br&#228;chten
                    nichts rechts <lb/>mehr, so m&#252;sse man sie abschrecken v. also anlauffen
                    lassen, ut si-<lb type="inWord"/>leant. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/132864827">Wagner</name><note place="foot"
                        resp="editor">Friedrich Wagner (1693&#8211;1760), Pastor und Konsistorialrat
                        in Nauen, Professor in Stargard </note> solle es noch besser bekommen. Valde
                    risimus<lb/>ille &amp; ego, cum praelegeret, &amp; pulmones evacuabantur
                        <g>igne</g> excitato <lb/>pituita.<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    machte ein mal in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8"
                        >Berlin</name> mit vielem <g>spirito vini rectificatissimi</g> dessen der
                    pure <g>spiritus</g> vini<lb/>gar wenig an nimmt, den process der
                    volatilisationis <g>salis</g>
                    <g>tarta</g>ri, v. brauchte<lb/>so viel <g>spiritus vini</g>, eine grose Menge,
                    da&#223; er doch wohl ein Pfund aufl&#246;sete,<lb/>C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> putabat sed falso, das residuum Sal |: quod fecerat ex
                        <g>tarta</g>ro vini<lb/>calcinato :| solte nun ex <g>retorta</g> besser
                    aufsteigen, das Pfund trieb er weiter v. be-<lb type="inWord"/>kam einen
                        <g>spiritum</g> und <g>&#214;l</g> mit starkem <g>Feuer</g>, so einem gleich
                    wie ein summum<lb/>stupefaciens alle sinnen bet&#228;ubte, so man es nur leckte.
                    In dem<lb/>residuo, so der junge R&#246;&#223;er, allzeit wohl aufhub, v.
                    alles<lb/>im laboratorio fein sauber hielte, so C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    wegwerffen wolte, fand C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/>&#252;ber lange da er
                    es ein mal leckte, da&#223; es in dem zucker glas sich nicht<lb/>mehr al&#223;
                    ein alcali auff&#252;hrte sondern hart blieb, #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # non fluebat per<lb/>deliq. </note> aber zucker
                    s&#252;&#223;<lb/>war, v. hatte darinnen das sch&#246;nste sal volatile, das er
                    suchte.<lb/>Pariter wolte ein mal zu einer arbeit Dippelius das <g>sal</g>
                    volatile viel<lb/>haben, calcinirte <g>tarta</g>rum v. that ihn zu dem
                    getrockneten ochsen-<lb type="inWord"/>blut, v. trieb. Das residuum Sal, so wohl
                    6 Pfund waren in Capite<lb/>mortuo, ex Sale alcali <g>tarta</g>ri constans et
                        <g>sale</g> sanguinis, uti &amp; por-<lb type="inWord"/>tiuncula salis
                    volatilis fixata, wolte C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> wegwerfen, sed
                    R&#246;&#223;er<lb/>quicum admonebat omnia conservare |: der alles aufhub v.
                    immer ein<lb/>Register dar&#252;ber hielte :| elixivabat, et conservabat im
                    zuckerglas<lb/>v. stellte es hin, ward feucht noch. Damals hatte C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> bey sich<lb/>Lieutenant die&#223;bach, der Florentiner lack
                    v. andere farben machte,<lb/>der wolte ex <g>sale</g>
                    <g>tarta</g>ri, florent. lack machen mit <g>Alaun</g>, ochsenblut p<lb/>ergriff
                    di&#223; glas, wo R&#246;&#223;er so schon weg war, aufgeschrieben
                    hatte,<lb/>allein, Sal <g>tarta</g>ri. Aber er bekam loco rubri coloris, <hi
                        rend="underline">caeruleum</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">Berolinense,</hi> machte hinter C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> her einen accord mit den Mahlern,<lb/>ihnen so v. so viel zu
                    liefern gerieth aber auf den strumpff, da das glas<lb/>au&#223; war v. es keine
                    Farbe mehr gab so <del>s</del> blau aussahe mit
                        dem<lb/>gew&#246;hnl<ex>ichen</ex> gemeinen <g>sal</g>
                    <g>tarta</g>ri. Kam zu C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> v. referirte es ihm der
                    wuste<lb/>es, sagte ihm er solle nehmen <g>sal</g>
                    <g>tarta</g>ri mit <g>sanguine</g> bovino so werde ers be-<lb type="inWord"
                    />kommen, v. gerieth, also.<note place="margin-left" resp="author"> Zu
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> Zeiten defendirte<lb/>ein Doctor
                        medicus sehr gut,<lb/>in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4074118-7">Leiden,</name> da&#223; er
                            wirckl<ex>ich</ex><lb/>freyheit habe einen Menschen<lb/>umzubringen, si
                        saltem<lb/>methodice. Steiffe<lb/>sich auf experimentum<lb/>Hippocratis
                        fallere<lb/>v. methodum persimplum<lb/>sibi &#224; praecepto cibus fal-<lb
                            type="inWord"/>lacem.<lb/>Stultus fuit <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117340650">Valentini</name><lb/><name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessensis</name> cum
                        scripsit<lb/>praxin medicinae in-<lb type="inWord"/>fallibilis. Nam
                        nec<lb/>theologica non juridica<lb/>nec medica datur. <lb/>Ein Domine in
                        Holland<lb/>behauptete bey einer Com-<lb type="inWord"/>pagnie, da&#223; die
                            Me-<lb type="inWord"/>dici die gr&#246;ste diebe in<lb/>der Nahrung
                        gegen einander,<lb/>brauchen allerl<ex>ei</ex> artes, gegen<lb/>einander der
                        Kundschafft<lb/>halben, etiam pii uxo-<lb type="inWord"/>rati peccant, hac
                        in<lb/>re primum timide, post<lb/>consuetudo fit, &amp; iis suc-<lb
                            type="inWord"/>cedit male res absque<lb/>conscientiae morsu.<lb/>Ein
                        alter separatist ni fallor<lb/>Rabe nomine sasse dabey,<lb/>sagte die
                        Theologi seyen es,<lb/>bekommen jahrs 2000<lb/>Gulden ein domine, thun
                            w&#246;chent-<lb type="inWord"/>lich 2 Predigten, da be-<lb
                            type="inWord"/>komme<lb/>(S. 407 rR) bekomme er vor eine 20<lb/>Gulden
                        etwan, da sie doch offt<lb/>kein debbelgen<lb/>werth, so schlecht
                        seyen<lb/>sie. </note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118752561">Stahl</name><note place="foot"
                        resp="editor">Georg Ernst Stahl (1659&#8211;1734), Chemiker und Mediziner in
                        Halle und Berlin </note> hat von Berlin mit s<ex>einen</ex> 2 S&#246;hnen
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> einmal in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5">Hamburg</name> zuge-<lb type="inWord"
                    />sprochen. Dixit C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> er m&#252;sse viel Pillen
                    machen so er damit Jahres<lb/>1000 thaler profitiren wolle. So man ihm Geld
                    schickt vor ein Consi-<lb type="inWord"/>lium zu geben, v. er sieht da&#223; er
                    nicht mehr helffen kan, berichtet ers ohne<lb/>das geld zu geben bey
                    gro&#223;en, bey kleinen beh&#228;lt ers ohne ihnen zu ant-<lb type="inWord"
                    />worten uti mihi contigit mit Behaghel.<note place="foot" resp="editor">Philipp
                        Jakob Behaghel (1688&#8211;1732), Kaufmann in Frankfurt </note> So ihm viele
                    schon &#252;bel<lb/>genommen haben.<lb/>Consilia &#252;ber feld geben ist
                    schlimm, auch so Medici die relationes machen.<lb/>Referiren nicht die sache wie
                    sie an sich sondern detorquiren alles nach<lb/>ihren hypothesibus v. secten,
                    lassen offt haupt umst&#228;nde au&#223;, v.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">man</fw>
                    <lb/></p>
                <pb facs="b0407.jpeg" n="407"/>
                <note2>(Seite 407) </note2>
                <p>man kan so erkennen gleich ob sie stahlianer oder ob sie <lb/>Mechanici.
                        p<lb/>Neul<ex>ich</ex> verlangte ein Herr von Reventlau<note place="foot"
                        resp="editor">mglw. Heinrich Reichsgraf von Reventlow (1678&#8211;1732),
                        Kaiserlicher Hofrat, Klosterpropst von Uetersen, Herr auf Rantzau,
                        Kronshagen und Kollmar </note> so in Holstein dient, nicht <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11645718X">der mit
                            dem<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><note place="foot" resp="editor"
                            >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> die
                        h&#228;ndel gehabt,</name><note place="foot" resp="editor">Christian Detlev
                        Graf von Reventlow (1671&#8211;1738), k&#246;niglich-d&#228;nischer und
                        kaiserlicher General, ab 1713 k&#246;niglich-d&#228;nischer Pr&#228;sident
                        in Altona</note> ein Consilium von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>,</name>
                    den sein Medicus ein Stah-<lb type="inWord"/>liander verdorben hatte mit einer
                    cura aequinoctiali von Pil<ex>ulis</ex> stahli-<lb type="inWord"/>anis v.
                        <g>pulveri</g> antisp<ex>astico</ex>, hat ihm wollen die haemorrhoides
                    machen, ging weder<lb/>blut noch flatus, die haemorrh<ex>oides</ex> waren da
                    gewesen, stunden aber still <lb/>nun, aller tonus intestin<ex>orurum</ex> war
                    weg. Id<ex>em</ex> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> scribebat Reventla-<lb
                        type="inWord"/>vio, gab etwas von s<ex>einer</ex> artzney, that gleich
                        gut.<note place="margin-right" resp="author"> Esse quidem tribus.
                        4.<lb/>dosibus <g>pulveris</g> in morbis<lb/>ardentibus, sed non <lb/>hic,
                        et pilulis<lb/>quoque bonas esse ubi<lb/>opus roboratione<lb/>aliquoties non
                            sae-<lb type="inWord"/>pius alias<lb/>destrui viscerum<lb/>tonum.
                    </note><lb/>Gr&#228;fin von Reventlau<note place="foot" resp="editor">Benedikta
                        Margarethe Gr&#228;fin von Reventlow (1678&#8211;1739), geb. von Brockdorff,
                        Gattin Christian Detlevs von Reventlow </note> die C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> so &#252;bel gewartet, v. der er w&#252;nschte
                    ridens<lb/>da&#223; Gott sie tr&#246;sten wolle, hat immer so sie niederkommen
                    wie ein soldat<lb/>ihr bett selbst gemacht, so es ihr nicht commod genug
                    gewe&#223;en, et altero<lb/>die &#224; puerperio statim
                    surrexit.<lb/>R&#246;&#223;er in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5">Hamburg</name> der neulich
                        s<ex>eine</ex> Arcana communicirt hat an h&#246;fe, hat <lb/>keine
                        solderl<ex>ichen</ex> medicinen, hat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">Berlin</name>
                    gearbeittet in chymicis, ist <lb/>ein grund ehrlicher Mensch.<note
                        place="margin-right" resp="author"> R&#246;&#223;er hat C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippels</ex><lb/>principia angenommen<lb/>in medicina. </note> Pater
                    ipsius fecit sub nomine Johannis de<lb/>Monte Raphaim etl<ex>iche</ex> scripta
                    v. hat ihn immer mit arbeiten lassen,<lb/>war wohl 60 jahr bei ihm alt worden.
                    Hatte alle sophisterey durchla-<lb type="inWord"/>borirt, v. so er was laboriren
                    sollen, sagte er es immer vorher, so ehrlich<lb/>war er da&#223; nichts
                    drau&#223; kommen w&#252;rde. Conservirte alle minima,<lb/>alle capita mortua,
                    alle calces, dicebat es thue sehr viel.<lb/>Hielte ordentl<ex>ich</ex> register
                    dr&#252;ber.<lb/>Engellander in Hamburg, war ein debauchant in vino, venere,
                    rixis, aller<lb/>laster voll, klagte der Magistrat zu wien an, echappirte ins
                    hannoverische<lb/>nach Haarburg, da lie&#223; man ihn ex carcere echappiren, kam
                    nach Am-<lb type="inWord"/>sterdam, der Magistrat reclamirte ihn, v. man
                    lieferte ihn au&#223;,<lb/>da brachte er sich mit Gifft um, v. fand sein
                    begr&#228;bni&#223; unter dem<lb/>Galgen.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Schweden &#228;ndern alle<lb/>jahre ihre Gesetze so<lb/>sie
                        inconvenientzen<lb/>davon sehen.<lb/>Cum dicebat C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> opti-<lb type="inWord"/>mum esse si invisibi-<lb
                            type="inWord"/>liter Medicus suum<lb/>aegrotum possit ju-<lb
                            type="inWord"/>vare, ille hoc <lb/>optimum pronuncia-<lb type="inWord"
                        />bat. Denn offt<lb/>entstehen morbi allein<lb/>von dem Gem&#252;the.
                    </note><lb/>R&#246;&#223;ern hat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> noch zum Mann
                    helfen machen in Medicina, verdient<lb/>Geld schenckt aber alles weg au&#223;
                    Gutheit, v. man hat ihm curatores setzen<lb/>m&#252;&#223;en. Ist
                    ledig.<lb/>Mechanici stulti sunt, spiculo putantes venena, die st&#228;rckste
                    Giffte<lb/>si per microscopium aspiciuntur non sunt spicula. Alcalia ab
                    ipsis<lb/>finguntur esse anguillacee v. schl&#228;nglich, v. doch ist Sal
                        <g>tarta</g>ri &amp; Calx<lb/>viva Calcinata das st&#228;rckste corrosiv v.
                    caustisch ad fonticulos<lb/>excitandos, ein pures alcali.<lb/>Ibam cum
                        C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> al&#223; die <g>Sonne</g> etwas schien
                    nach den h&#228;mmern zu, eine wolcke<lb/>kam dem wind entgegen v. machte
                    un&#223; nass. Mein braun Kleid<lb/>so nicht unter <g>Wasser</g> gewesen,
                    empfunde es &#252;bel, aber ein nasser<lb/>schwamm macht alles gut v. nimmt
                    allen glantz weg. Inveni<lb/>auf der wiese carduum spinosissimum viarum
                        s<ex>ive</ex>
                    <hi rend="underline">Polyacanthum fl<ex>ore</ex>.</hi><lb/>
                    <hi rend="underline">albo.</hi><lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> assentiebat
                    da&#223; die ministrissimi ordinairement Esel, v. west-<lb type="inWord"
                    />phalinger, Pommern p so der arbeit gewohnt v. au&#223;halten k&#246;nnen.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <choice>
                            <orig>Bergleute</orig>
                            <reg>Leute aus den Bergen</reg>
                        </choice> sind ordi-<lb type="inWord"/>nair ehrlich, nicht<lb/>rafinirt
                        haben<lb/>keinen sonderlichen<lb/>handel, harte <lb/>arbeit, sind<lb/>treue
                            <del>arbeit</del><lb/>Leute. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118607308">Scheuchzer</name>
                        <lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118636979"
                            >Tignarius</name>, stupendo<lb/>labore multo con-<lb type="inWord"
                        />gessit, sed parvo<lb/>cum judicio.</note><lb/>Galli haben das prae in
                    operationibus chirurgicis, sind faciles v. adroits,<lb/>la&#223;en frembde gern
                    was sehen so es ihnen bezahlt wird, das thut ihnen nicht schaden,<lb/>ob
                        elongationem.<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">et</supplied> ego retirirten un&#223; auf
                    die schneidem&#252;hle wegen des Regens, Narrabat<lb/>ibi C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> da&#223; der Czaar <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118592955">Petrus I.</name><note place="foot"
                        resp="editor">Peter I. von Russland (1672&#8211;1725), von 1682 bis 1721 Zar
                        und Gro&#223;f&#252;rst von Ru&#223;land, von 1721 bis 1725 Kaiser des
                        Russischen Reiches </note> die leute habe mit solchen S&#228;gen, so
                    er<lb/>in holland gesehen von einander s&#228;gen la&#223;en der l&#228;nge
                    nach, da sie ihn denn ob<lb/>cruciatum gescholten einen tyrannen, p und im Grimm
                    gestorben sind.<lb/>sey die &#228;rgste marter, v. &#228;rger al&#223;
                    radbrechen v. verbrennen. Er hat sie<lb/>auff einem Klotz anbinden v. so gegen
                    die S&#228;ge angehen lassen.<lb/></p>
                <pb facs="b0408.jpeg" n="408"/>
                <note2>(Seite 408) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> putat da&#223; der donner
                    entstehe wenn 2 wolcken gegen ein ander<lb/>gehen am himmel uti hoc casu fit. so
                    die wolcken gelb v.<lb/>gr&#252;n aussehen, gebe es gerne harte gewitter v.
                        wolckenbr&#252;che.<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ritte ein mal extra
                    Post, im wald zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4009241-0"
                        >butzbach</name> kam<lb/>ein starckes gewitter &#252;ber ihn so vor
                        s<ex>einem</ex> angesicht einen Eichbaum<lb/>in 1000 st&#252;cke schlug. Von
                    dem schlag ob terrorem et <g>sulphur</g>is vaporem<lb/>fiel sein Pferdt auf die
                    knie, ward tropff nass, v. seine<lb/>brieffe in dem sack waren gantz
                    zermorscht.<lb/>Nach dem Regen dolebant dentes molares superioris
                        maxillae<lb/>linckerseits.<note place="margin-left" resp="author"> Arborem
                        quaerebamus,<lb/>sed ea nos non<lb/>admittebat wegen der<lb/>vielen hecken
                        so da<lb/>waren.<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hat ein
                        gr&#252;n<lb/>Kleid mit g&#252;ldenen<lb/>litzenkordeln in margi-<lb
                            type="inWord"/>ne, v. g&#252;ldenen Kn&#246;pffen. </note><lb/>Ibamus
                    nach dem regen in die Stadt v. schnell kam noch eine<lb/>wolcke so etwas
                    triffte, Iris apparebat varia duplex<lb/>variis in locis, dum nubes rorans
                    aderat. Stulti putant<lb/>iritem esse <g>sulphur</g> solis, &amp; in eo loco ubi
                    in <g>ter</g>ra esse conspi-<lb type="inWord"/>citur fidunt et quaerunt
                        <g>aurum</g> coagulatum, regenbogen sch&#252;sslein,<lb/>sed nil inveniunt
                    stulti. Quod invenire nonnulli fuere<lb/>nummi antiqui aurei. Vidimus hodie im
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">berlenburger</name>
                    thal<lb/>irides aufstehen auf der wiese cum duobus crucibus, von dem<lb/>berge
                    cum ascendemus ad urbem.<lb/>C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex>
                    <g>spirit</g>us subinde dicit se non debere sese jungere in<lb/>varias
                    occupationes cum hominibus nonnullis ad se scribentibus,<lb/>v. so bleiben sie
                    geschieden. <g>spirit</g>uum est sympathia et antipathia<lb/>subinde in dissita
                    loca se extendens.<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> lie&#223; sich bey
                    schuster Christiani ein paar schuhe anmessen.<lb/>hat ihm schuhe gemacht so
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> nicht zerbrechen kan, halten schon
                    &#252;ber<lb/>1. Jahr; in den leder h&#228;uten sind 3erl<ex>ei</ex> arten von
                    leder, unter<lb/>den scapulis auf den Ribben ist das beste, ist nicht zu
                    zerbrechen. #<note place="margin-left" resp="author"> # das vom r&#252;cken
                        springt,<lb/>ist gut zu hinterquartiren,<lb/>pro amicis suis facit cal-<lb
                            type="inWord"/>ceos von dem guten<lb/>leder, die englische<lb/>Kalbfelle
                        sind sehr<lb/>gut. Corduan zu<lb/>schuhen so D<ex>octor</ex> Carl
                        recommendirt<lb/>nutzt nichts, reisst gleich<lb/>entzwei v. ist
                            theuer.<lb/><lb/>Neul<ex>ich</ex> schrieb Notarius fischer<lb/>von <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name> an
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>, er ant-<lb type="inWord"/>wortet ihm
                        aber nicht. Heute <lb/>schrieb Gros ad eum, da&#223;<lb/>er speciem pietatis
                        habe, aber <lb/>sehr b&#246;s lebe, im stoff. p<lb/>habe neulich einen
                        notarium<lb/>geschlagen im R&#246;mer, v. sey de&#223;wegen<lb/>eine weile
                        au&#223;getretten gewesen.<lb/><lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hat
                        braune grose<lb/>Augen, grose Nase<lb/>v. groses Maul.<lb/>platte stirne.
                        Roth <lb/>im Gesicht, dick dar-<lb type="inWord"/>innen </note><lb/>Adibamus
                    Weil Chirurgum &amp; bibebamus Thee. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/>fumabat
                    Tabacum. tranck in den letzten tassen thee keinen zucker.<lb/>zu Sedan in
                    Champagne hangen noch in perpetuum rei memoriam Gewichter<note place="foot"
                        resp="editor">=Geweih</note><lb/>von einem hirsch so 2000 Pfund wiegen.
                    Hatten ein hal&#223;band so <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118518275">Julius<lb/>Caesar</name><note
                        place="foot" resp="editor">Gaius Iulius Caesar (100&#8211;44 v. Chr.),
                        r&#246;mischer Staatsmann, Feldherr und Schriftsteller </note> ihm umgethan,
                    so aber eingewachsen gewesen, da&#223; man es nicht ge-<lb type="inWord"/>sehen,
                    war von silber v. stund drauf parcite: <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118518275">julius Caesar</name> enim
                    me<lb/>dismisit, war sehr alt &#252;ber 1000 jahr. Multum <g>oleum</g> &amp;
                        <g>salem</g> volat<ex>ilem</ex><lb/>continet cervus so ihn vivacitatem
                    conservirt.<lb/>den <g>spiritum</g> und <g>oleum</g>
                    <g>Cornu Cervi</g> zu treiben recommendirte C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    weilen, er solle<lb/>nehmen <g>Cornu Cervi</g> klein geschnitten, v. ex
                        <g>retorta</g> treiben, das beste <hi rend="underline">lutum</hi>
                    <note place="margin-left" resp="author"> facit ad <g>oleum</g> optimale pa-<lb
                            type="inWord"/>randum.<lb/><lb/>
                        <hi rend="underline">Lutum optimum.</hi><lb/><lb/>Die gewichter von tot
                        geschossen<lb/>hirsch sind besser v. <lb/>safftiger al&#223; die so sie
                        alle<lb/>Jahre abwerffen. Immer<lb/>werden mit den Jahren an<lb/>ihnen die
                        gewichter gr&#246;ser.<lb/>Vivaciter multa, &amp;<lb/><g>oleum</g>et
                            <g>sal</g> volatile, da&#223;<lb/>sie so ein groses
                        gewicht<lb/>abwerffen alle Jahr. </note><lb/>so er noch gefunden, so
                    da&#223; nicht viel entgehe, it<ex>em</ex> nicht das glas<lb/>springe, sey
                    gewesen, grau l&#246;sch- od<ex>er</ex> druck Pappier, 10, 15.<lb/>&#224; 20 mal
                    gefalten, nass gemacht, v. alles <g>Wasser</g>
                    au&#223;gedr&#252;ckt,<lb/>umgelegt v. gebunden, schliesse wohl an, man rieche
                    wohl<lb/>etwas aber kein dampff gehe nie herau&#223;. Bleibt rein,<lb/>v. man
                    darff nicht f&#252;rchten da&#223;, si separatur, etwas vom luto in<lb/>das
                        <g>destill</g>atum hin ein falle.<lb/>Aderat C<ex>onradi</ex>
                        D<ex>ippelii</ex>
                    <g>tempore</g> Gissae ein vietor, der that nicht vor den andern den huth<lb/>ab,
                    ein schleyermacher von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1"
                        >Darmstadt,</name> bastionirte ihn, er aber hieb<lb/>ihm mit seinem scharfen
                    degen den finger ab, v. an dem einen finger<lb/>war ein kostbarer Ring. Digitum
                    abstulit unus ex populo.<lb/>In Stra&#223;burg ward hernach diesem die hand in
                    Carpo bald abgehau-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">en</fw>
                    <lb/></p>
                <pb facs="b0409.jpeg" n="409"/>
                <note2>(Seite 409) </note2>
                <p>en, v. doch hierauff wieder wohl geheilt, da&#223; er sie so gut al&#223;
                    vor<lb/>brauchen konte, er kannte es al&#223; ein jus talionis, v. war zu
                    frieden.<lb/>Dixi C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138372101">patrem meum</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Hartmann Senckenberg (1655&#8211;1730),
                        Arzt in Frankfurt </note> per aventure usum baccas Lilior<ex>um</ex>
                        convall<ex>orum</ex><lb/>de quibus nullus ad hoc scripsit, in epilepsia, et
                    felicem fuisse. Erat<lb/>ei novi aliqid.<lb/>
                    <note place="margin-right" resp="author"> Galli Germanis die<lb/>es wohl
                        bezahlen v.<lb/>weit wegkommen com-<lb type="inWord"/>municant ihre
                        <lb/>handgriffe in anat<ex>omicis</ex><lb/>v. chirurgicis<lb/>nicht eben den
                        Gallis.</note>note&gt; <lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat
                    Eyerschalen seyen das beste absorbens, so sich am leichtesten
                    solviren<lb/>lasse. Ein Ey so man es in <g>acetum</g> oder <g>aci</g>dum citri
                    lege schwelle auff,<lb/>v. die schale falle alle ab davon, werde grau, v. das Ey
                    bleibe in dem<lb/>h&#228;utlein allein liegen. ovorum Calx non ita cito solvi,
                    nec fraueneys <lb/>v. frauenglas<note place="foot" resp="editor"> Gipsspath
                    </note> so im Magen liegen bleiben v. zu einem bezoar stein alda<lb/>gedeyen
                    k&#246;nten, it<ex>em</ex> also Crystallus montana.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Video subinde Dip-<lb type="inWord"/>pelium et me,<lb/>quia
                        meditamur,<lb/>easdem de rebus <lb/>habere cogigatio-<lb type="inWord"
                        />nes.<lb/>Dixi C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> mediturum<lb/>Floram
                        Francofortensem<lb/>patris mei ductam<lb/>curis meis; Idque<lb/>approbavit.
                    </note><lb/>herr <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/110047028"
                        >Cantz,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Kanz
                        (1680&#8211;1764), Prinzenerzieher, als gr&#228;flicher Leibarzt Nachfolger
                        von Samuel Carl, sp&#228;ter Herausgeber der Werke Dippels </note> so jetzt
                    mit dem <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/139492658">jungen Grafen
                            v<ex>on</ex> Berlenburg</name><note place="foot" resp="editor">Ludwig
                        Ferdinand Graf zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1712&#8211;1773), Sohn des
                        Grafen Kasimir, ab 1741 regierender Graf, </note> zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1">Jena</name> ist,<lb/>al&#223;
                    hofmeister, ist an 50 jahr alt, wird wohl ein mal Rath hier<lb/>werden.
                    Detestatur Fratris sui Tubinensis principia stulta Leib-<lb type="inWord"
                    />nitziana. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> wil ihn zum director seines
                    particulars machen.<lb/>Veni domum, oculi &amp; facies lucida, pedes frigidi,
                        auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat, oscitatio.<lb/>Edi butterbrodt v.
                    K&#228;se, afferente hospite, der mir sonst nicht<lb/>zu essen vorgesetzt, bibi
                        <g>Wasser</g> v. alantwein. 1 schopffen. Calida &#224; vi-<lb type="inWord"
                    />no extrema &amp; auris d<ex>extrae</ex> susurrus major.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Pluit. </note> Cum vinum
                    ita<lb/>tumultuentur in venis non bene recordabar Dippelii<lb/>hodie dicta, quae
                    vero, ut notentur, restituit melius<lb/>sequus dies &amp; hora matutina. <note
                        place="margin-right" resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> schickte
                        ein mal au&#223;<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8"
                            >Berlin</name>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10311582X">Rosenbachen</name>
                        nach<lb/>der Niederlausitz da ein<lb/>Mineral zu holen, hat<lb/>sich einen
                        Nahmen gemacht<lb/>mit dem bals<ex>amo</ex> vulne-<lb type="inWord"/>rario
                            C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex> v. mit<lb/>sich gebracht
                        Rath<lb/>Cellarium so nun Ha-<lb type="inWord"/>lae im weysenhau&#223;
                        ist,<lb/>so damals hofmeister<lb/>war bey einem herrn in
                        der<lb/>niederlausitz.
                        <!--Christoph Martin Keller od. Christophorus Cellarius (1638&#8211;1707), ab 1693
Professor f&#252;r Rhetorik und Geschichte in Halle--></note>
                    Multus auris d<ex>extrae</ex> susurrus.<lb/>pressio frontis. Ructus, flatus
                    crepantes. Ex nare sinistra sternu-<lb type="inWord"/>tatio, sonst <hi
                        rend="underline">scribenti turgidae nares</hi> sunt.<lb/>Stupidi dentes
                        sonderl<ex>ich</ex> maxillae super<ex>ioris</ex> molares. Pressio oculi
                        d<ex>extri</ex>.<lb/>oscitatio. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge. Calida extrema. Knarren<lb/>im lincken ohr. Oscitatio. Bey dem
                    schneutzen <hi rend="underline">ex nare d<ex>extra</ex> haemorrhagi</hi>-<lb
                        type="inWord"/>
                    <hi rend="underline">a,</hi> ex aure d<ex>extra</ex> multus susurrus, obturatae
                    nares, post haemorrhagiam<lb/>dextra paulo magis aperta et libera. Larynx
                    paululum asper. <lb/>Venter inflatus, calida extrema, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Oscitatio.<lb/>Flatus.<lb/>propter Helenitem speth getruncken, et
                    consuetudinem trium noctium expergefie-<lb type="inWord"/>bam hora XII noctu,
                    war sternhell, in <g>sangui</g>ne multus calor, borbor<ex>ygmi</ex> ructus,
                    <lb/>flatus, <hi rend="underline">dum expergefimus statim natura incipit
                        excernere.</hi><note place="margin-right" resp="author"> auris
                            d<ex>extrae</ex> susurrus multus<lb/>Noctu expergefactus<lb/>sed ad
                            <g>venerem</g> inclinabar<lb/>sed fortiter restiti<lb/>&amp; vici.
                    </note> Schlief<lb/>nach 2 stunden wieder ein, bi&#223;<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-23">
                        <supplied>23.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0409.jpeg" n="409"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 23 Aug<ex>usti</ex></p>
                <p>mane hora VI. tr&#252;b wetter, <g>Sonne</g> scheint etwas. Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>larynge pulposus, ex nare d<ex>extra</ex>
                        paulul<ex>um</ex> sanguinolentus, ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus,
                    <lb/>auris d<ex>extrae</ex> susurrus, Kopff tumm, oculorum rigor. Vari in
                    cute<lb/>corporis hinc inde. <g>Urin</g>osus odor ex faucibus. Knarren in aure
                        sini-<lb type="inWord"/>stra. Stiche in humero sinistro. Dentes stupidi
                        sonderl<ex>ich</ex> molares in<lb/>maxilla superiore. Mucus ex
                        infundib<ex>ulo</ex> multus, auris d<ex>extrae</ex> susurrus,<lb/>multum
                    expuo salivae &amp; pituitae. Frigida extrema. Oculi<lb/>sat lucidi &amp;
                    facies. Spannen in sura dextra. Bibi Thee,<lb/>Unter dem thee trincken pedes
                    frigidi calidae manus, v. das gesicht schnell<lb/>warm, id inde quia tormina
                    circa umbilicum brevi cessatio<lb/> oriebantur, setzten zu viel an. Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus multus. <lb/><g>Luft</g> hellet sich etwas auff
                    von Norden. Ructus.<lb/>Totondi barbam, ad laryngem schnitte ich
                        sonderl<ex>ich</ex> linckerseits die kleinen<lb/>bl&#228;sgen alle blutig so
                    hervorragten, war al&#223; ob ich die haut da alle<lb/>weggeschnitten. Frigent
                    pedes &amp; manus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde,
                        auris<lb/>d<ex>extrae</ex> susurrus. Moti subinde crepant artus.
                        Ocul<ex>us</ex> d<ex>exter</ex> pitzelt. Flatus <g>sulphurei</g>
                        foetidi.<note place="margin-right" resp="author"> Inspectorin
                        sch&#228;ferin<lb/>vidua, hodie pro-<lb type="inWord"/>fecta est Marbur-<lb
                            type="inWord"/>gum cum sua filia,<lb/>extra <supplied
                            reason="omitted-in-original">Post</supplied>, weil ich<lb/>die
                            <g>Martis</g> von hier<lb/>mit der ordinairen <supplied
                            reason="omitted-in-original">Post</supplied><lb/>weggehe. Ego
                        eam<lb/>impedivi, v. so<lb/>werden durch mich<lb/>2
                        inspectorinnen<lb/>sch&#228;ferinnen incom-<lb type="inWord"/>modirt, die
                        eine<lb/>da ich komme, die<lb/>andere da ich weg-<lb type="inWord"/>gehe.
                    </note></p>
                <pb facs="b0410.jpeg" n="410"/>
                <note2>(Seite 410) </note2>
                <p>Tormina nonnulla, borborygmi.<lb/>Conveniebam Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl.</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg
                    </note> Hic narravit da&#223; er D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118752561">Stahlen</name><note
                        place="foot" resp="editor">Georg Ernst Stahl (1659&#8211;1734), Berliner
                        Alchemist, Chemiker, Mediziner und Metallurg </note> al&#223; er
                    herau&#223;<lb/>gegangen, gefragt, was er thun solle mit denen vielen hiesigen
                    badern v.<lb/>brunnen v. wozu sie n&#252;tzen. Stahl dicebat so man morbos
                    chronicos<lb/>habe k&#246;nne man ihrer auf einige Zeit so lo&#223; werden,
                    darnach bekomme<lb/>man so sie sich au&#223;- v. innwendig gewaschen, eben die
                    Patienten wieder.<note place="margin-left" resp="author"> offt thun sie sich
                        auch<lb/>grosen schaden. </note><lb/>Vere et autumno eine wurtzel v.
                    kr&#228;uter br&#252;he, thue eben<lb/>das.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Carl dicit se tenere an die<lb/>hollendischen chymicis, <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124536174">le
                        Mort,</name><lb/>Barchausen, da&#223; sie keine <lb/>rechte systema gemacht.
                        Er<lb/>wolle sehen, ob <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118660829">Boerhaave</name><lb/>in
                            s<ex>einer</ex> neuen Chymie es besser<lb/>getroffen.<lb/>
                        <!--Johann Conrad Barchusen od.
Barkhausen (1666&#8211;1732), in den Niederlanden t&#228;tiger deutscher Apotheker, Chemiker und Arzt; Herman Boerhaave (1668&#8211;1738), Mediziner und Botaniker in Leiden-->
                        <lb/>Carl dicebat es sey schlimm<lb/>da&#223; <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name> v. Gros<lb/>so
                        uneinig. Esse con-<lb type="inWord"/>ceptos de trinitate<lb/>vanos, man soll
                        sich<lb/>so nicht dr&#252;ber emportiren.<lb/>Fende thue &#252;bel
                        da&#223;<lb/>er meynt er habe die <lb/>cognitionem saluta-<lb type="inWord"
                        />rem Trinitatis &#224;<lb/>Deo bekommen, v.<lb/>die rechte subordinati-<lb
                            type="inWord"/>on. Beyde parteyen<lb/>k&#246;nnen mit ihrem<lb/>Glauben
                        in den himmel<lb/>kommen.
                        <!--Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt; Andreas Gro&#223;
(1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt sowie Gegener Fendes im sog. "Harmonistenstreit"--></note><lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141113995">Gr&#228;fin von
                        laubach</name><note place="foot" resp="editor">Friederike Charlotte
                        Gr&#228;fin zu Solms-Laubach (1686&#8211;1739), geb. zu Stolberg-Gedern,
                        Gemahlin des Grafen Friedrich Ernst </note> hat ins Embs gewollt, dissuasit
                    Carl, et<lb/>suasit <g>pulverem</g> antisp<ex>asticum</ex> cum <g>pulvere</g>
                        lumbric<ex>orum</ex>
                    <g>ter</g>restr<ex>ium</ex> hat gut gethan in ihren<lb/>passionibus arthriticis.
                    Und sie hat das Embs nicht n&#246;thig gehabt.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/173368867">Graf v<ex>on</ex> Braunfels</name><note
                        place="foot" resp="editor">Friedrich Wilhelm zu Solms-Braunfels
                        (1696&#8211;1761), ab 1724 regierender Graf und ab 1742 regierender
                        F&#252;rst </note> scripsit Carlen, da&#223; er das Fieber gehabt,
                    uti<lb/>jam velle <g>aci</g>dulis <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4053707-9">Schwalbacensibus.</name> Er isst alle
                    tage nur die<lb/>br&#252;he von 5 &#224; 9 jungen h&#252;hngen, nicht einmal
                    fleisch, wil s<ex>einen</ex> jungen herrn<note place="foot" resp="editor"
                        >Friedrich Wilhelm Ernst zu Solms-Braunfels (1721&#8211;1783), Sohn des
                        Grafen Friedrich Wilhelm </note><lb/>Auch so gew&#246;hnen. Ist nicht gut,
                    hoc est morbidum &amp; valetudinarium<lb/>reddere corpus scrupulosa
                    diaeta.<lb/>Retinui antea faeces, et jam premendo nil exprimo
                    nisi<lb/>paucissimas faeces obscure luteas, mehr fast wei&#223;lich al&#223;
                    gelb.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat, etl<ex>iche</ex> stiche in dorso manus
                        d<ex>extrae.</ex> Pitzeln in ano.<lb/>ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>
                        super<ex>ior</ex> palpebra subsilit. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    in axilla sinistra.<lb/>Mane etwas windig, fui apud Haug &amp; emi, in der Messe
                    zu be-<lb type="inWord"/>zahlen, Fautes de deux cotes,<note place="foot"
                        resp="editor"> Benjamin Hoadley: Fautes des deux c&#244;t&#233;s par rapport
                        &#224; ce qui s'est pass&#233; depuis peu en Angleterre, traduit de
                        l'anglais, Rotterdam 1711. </note> et que la religion chretienne
                    est<lb/>raisonnable, telle quelle nous est represent&#233;e dans
                    l&#8217;Ecriture sainte.<note place="foot" resp="editor"> John Locke: Que la
                        religion chr&#233;tienne est tr&#232;s raisonnable, telle qu'elle nous est
                        repr&#233;sent&#233;e dans l'&#233;criture sainte traduit de l&#8216;anglais
                        de Locke, 1696. </note><lb/>Prandebam mit Herrn D<ex>octor</ex>
                    Carl.<lb/>Edi Chocoladen suppe, Kohl mit lammsbraten,<add resp="author"
                        place="above">in st&#252;cken </add> v. ragout mit<lb/>Cappern v. Zwiebeln,
                        radon-kuchen<note place="foot" resp="editor"> Gugelhupf </note> bibi wasser
                    v. wein,<note place="margin-left" resp="author"> essen sehr schnell
                        &#252;ber<lb/>Carlen tisch. </note> 1 gl<ex>as</ex> guten<lb/>
                    <hi rend="underline">Ungarischen alten wein,</hi> #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # nicht gemacht </note> dick an farbe wie bier,<add
                        resp="author" place="above">br&#228;unlich </add> s&#252;&#223;,
                        carolin<note place="foot" resp="editor">Johanna Sophie Carl
                        (1684&#8211;1733), geb. von B&#252;low </note><lb/>hatte zum auff&#252;llen
                    der bouteille etwas Moselwein gebraucht,<note place="margin-left" resp="author">
                        Multa Oscitatio, ster-<lb type="inWord"/>nutatio ex nare sin.<lb/>&amp;
                        pedum frigus. </note><lb/>davon v. vom fahren ward er <hi rend="underline"
                        >tr&#252;b,</hi> v. man schmeckte den Mosel-<lb type="inWord"/>wein.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Dicebat Haug Caroli<lb/>uxor sey sehr
                        zornig<lb/>v. trage den Eyfer lang<lb/>nach. Neulich bey<lb/>einem besuch
                        hat sie nicht ein<lb/>wort mit s<ex>einer</ex> Frau ge-<lb type="inWord"
                        />redet, ob Dippe-<lb type="inWord"/>lium, qui Haugiam
                        <!--Juliane Charlotte Haug, geb. von Rauchbar-Lengsfeld (*1681), Gattin Johann Friedrich
Haugs--><lb/>frequentat.
                        Solle<lb/>auch zuweilen ihre<lb/>Magd schlagen. Imperiosa<lb/>est, nec in ea
                        mortus<lb/>est <g>sang</g>uis altus &amp; no-<lb type="inWord"/>bilis.
                        Da&#223; man sich herunter<lb/>lasse m&#252;sse offt so seyn<lb/>weil man
                        nicht anders<lb/>k&#246;nne. Forte hat er<lb/>gezielt auf ihre
                        heyrath<lb/>zwischen Carl v. ihr, denn<lb/>vorher redete man vom heyrathen.
                    </note> Ich versuchte ihn et gustabam Mosellanum, tunc Carolia<lb/>sese prodebat
                    ipsa per se me subridente, denn die tr&#252;bigkeit<lb/>gefiel mir nicht.<add
                        resp="author" place="below"> ne somnum Caroliae meridianum auferrem. </add>
                    Nach dem essen gleich bibi 3 tassen Coffee &amp; abivi.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Comes regens</name><note place="foot"
                        resp="editor">Kasimir zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1687&#8211;1741),
                        1712&#8211;1741 regierender Graf </note> peccat, da er vor
                        g&#246;ttl<ex>ich</ex> h&#228;lt s<ex>eine</ex> restitution v.
                    da&#223;<lb/>er auf der Reise sich wohl befunden, wie er denn au&#223;
                    allem<lb/>gleich etwas g&#246;ttlichs macht.<lb/>Carolus vexirte s<ex>eine</ex>
                    Frau mit Herrn <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippelio,</name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> v. sagte er wolle
                    herrn<lb/>Dippelium hinter sie schicken, wegen des schnupftabacks.<lb/>Carolus
                    dicebat hoc esse certum, da&#223; Gott sich herunter gelassen,<lb/>die menschen
                    zu sich zu holen, da&#223; in Gott keine Ver&#228;nderung der Zeit ist,<lb/>v.
                    man soll nicht fragen quoad Deum von der prioritaet od<ex>er</ex>
                    der<lb/>dependence. Und noch neulich sey ein verborgener Socinianer <lb/>der
                    Magd Herrn <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103145486">Detry</name>
                    erschienen, v. habe diesfals s<ex>einen</ex> Irrthum bekannt,<lb/>er m&#252;sse
                    jetzt erst lernen die Einigkeit des Vatters v. Sohns,<lb/>v. da&#223; wer den
                    sohn l&#228;ugne auch den Vatter l&#228;ugne. Hoc<lb/>scripsit Carolo <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118621378">Ter stiegen</name><note
                        place="foot" resp="editor">Gerhard Tersteegen od. Gerrit ter Steegen
                        (1697&#8211;1769), Mystiker, Prediger und Liederdichter </note> von
                    M&#252;hlheim bey C&#246;lln. Id<lb/>Carolia mihi cum impetu narrabat, al&#223;
                    ob sie interesse dabey<lb/>habe. Scrutari Deum in aeternitate ist Vorwitz von
                    uns.<lb/>Praxis est melior nobis atque conceptus. Praxis pietatis est<lb/>melior
                    quam ejus definitio, &amp; intermissio peccati quam<lb/>ejus exacta
                        descriptio.<note place="margin-left" resp="author"> Wir solten in
                        natura<lb/>simplement die facta<lb/>nehmen, v. da die A-<lb type="inWord"
                        />nalogie von 2. 3. 3 ca-<lb type="inWord"/>sibus erw&#228;hlen, v.
                        un&#223;<lb/>leiten lassen, meliores fa-<lb type="inWord"/>ciamus
                        progressus, atque<lb/>si in theoreticis<lb/>speculationibus diva-<lb
                            type="inWord"/>gamur, neglecta expe-<lb type="inWord"/>rientia.
                    </note><lb/>Carl bekam einen brief, er solle nach Embs kommen, zu einem Herrn
                    der<lb/>das hitzige Fieber hat, sed Carolus non vult, er kan todt oder gesund
                    seyn<lb/>ehe er kommt, m&#252;&#223;e erstl<ex>ich</ex> nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name> v. von da mit extra<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Post</fw>
                    <lb/></p>
                <pb facs="b0411.jpeg" n="411"/>
                <note2>(Seite 411) </note2>
                <p>Post dorthin reysen, v. noch dazu ist der herr ein ertz-sauffau&#223; |:
                    sed<lb/>hos quoque debemus juvare, mihi videtur! :| Misit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note><lb/><g>tinctura</g> granorum
                    Kermes cum oleo <g>vitrio</g>l. &amp; vini, in s<ex>einem</ex> hitzigen
                    fieber,<lb/>mu&#223; entweder <hi rend="underline">mit Cera</hi> oder <hi
                        rend="underline">einem st&#246;psel</hi> so mit blase &#252;ber-<lb
                        type="inWord"/>zogen verwahrt werden; suber corroditur.<lb/>Carolus putat
                        <hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119153807">Ploennies</name></hi>
                    <note place="foot" resp="editor"> Erich Philipp von Ploennies (1672&#8211;1751),
                        Baumeister, Mathematiker, Kartograph, medizinisch-alchemistischer Berater
                        des Landgrafen von Hessen-Darmstadt </note><hi rend="underline"> astrum
                        solis</hi> esse <g>tinctura</g> granorum Kermes<lb/>cum <g>spiritu vini,</g>
                    <hi rend="underline">astrum Lunae</hi> ver&#242; esse, <g>spiritus</g>
                    <g>salis</g>
                    <g>ammonia</g>ci ambratum.<note place="margin-right" resp="author"> Carolus
                        quoque putat,<lb/>da&#223; <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Juncker</name><lb/>sich verleiten
                        lassen<lb/>au&#223; &#228;ussern Um-<lb type="inWord"/>st&#228;nden in <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9"
                        >Halle</name><lb/>anders zu schreiben,<lb/>v. zu statuiren,<lb/>al&#223; er
                        ehedem in <lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                            >schwartzenau</name> gethan. </note><lb/>Calida extrema sunt. pedes
                    paululum frigidi, manus calidae.<lb/>Ructus. ocul<ex>us</ex> d<ex>extrer</ex>
                    paululum rigidus. flatus <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>Dabat mihi <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carolus</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg </note> das so Eichlerus trucken la&#223;en 3,800 bl&#228;tter
                    Ex<lb/>praefatione Martini Bellii ad D<ex>omi</ex>num wurtenbergensem Chri-<lb
                        type="inWord"/>stophorum;<note place="foot" resp="editor"> Martin Bellius
                        od. Sebastian Castellio, De haereticis an sint persequendi, et omnino
                        quomodo sit cum eis agendum, Magdeburg (= Basel) 1554. </note> sol es <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stieren</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Caspar Theophil Stier(*1696),
                        Theologe</note> zu lesen geben.<note place="margin-right" resp="author">
                        Carl dicebat er m&#246;gte<lb/>gern wissen wie Fendius<lb/>der sich mit
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457">Seebach</name>
                        in ihrer<lb/>Meynung so fest gesetzt habe,<lb/>das carmen des
                            kl<ex>einen</ex> Saltz-<lb type="inWord"/>manns aufnehmen werde, so
                        <lb/>an der <bibl>7ten <title>famam</title>
                        </bibl>mit<lb/>angeh&#228;ngt ist. </note><lb/>It<ex>em</ex> solle Gros<note
                        place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> zu lesen geben:
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118528882">Tob. Eisleri</name></author>
                        <title>Kurtzgefasstes bedencken<lb/>von der separation von kirche beichte v.
                            Abendmal cum augmentis<lb/>nonullis</title> hac 2nda edit. accedentibus
                        1730. 8.</bibl><note place="foot" resp="editor">Tobias Eisler:
                        Kurzgefa&#223;tes Bedenken von der sogenannten Separation, oder Absonderung
                        von Kirche, Beicht und Abendmahl, 1730. </note> Carl putat<lb/>eum hoc
                    scripsisse da er unter den groben orthodoxis stehe, sich zu legi-<lb
                        type="inWord"/>timiren v. sie zur kirche zu weisen halte aber doch die wahre
                        separati-<lb type="inWord"/>on vor g&#252;ltig &#252;berall.<lb/>Dicebat
                    Carl man m&#252;sse bald ein &#224; part lazareth v. Hospital vor
                    die<lb/>laboranten aufbauen. Kursner<note place="foot" resp="editor">Johannes
                        K&#252;rsner (gest. 1746), Buchdrucker in Berleburg </note> sey ein sauf
                    au&#223;, v. habe so vortreffl<ex>ich</ex><lb/>von der wiedergeburth
                    geschrieben. Schande!<note place="margin-right" resp="author"> &#220;ber dem
                        essen, me<lb/>libero, Caroli<lb/>uxor quoque fiebat<lb/>libera, v. sahe
                        <lb/>mich wie ich sie<lb/>allzeit freyer<lb/>an. videbam eam<lb/>intimo
                        cordis<lb/>affectum sincero non<lb/>tenebricoso. </note><lb/>Mirabar,
                    da&#223; Jungfer Krafftin so hat gelernt die hiesige Sprache<lb/>annehmen, die
                    sonst ein vif naturell hat v. so man bey ihr allein<lb/>ist sich wohl blos
                    giebt, betet am tische gantz langsam, uti fecit<lb/>Caroli filia,<note
                        place="foot" resp="editor">Maria Dorothea Struensee, geb. Carl, Gattin von
                        Adam Struensee </note> uxor <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117348120">Struensee.</name><note place="foot"
                        resp="editor">Adam Struensee (1708&#8211;1791), Berleburger Hofkaplan, ab
                        1732 Pfarrer in Halle, Schwiegersohn Johann Samuel Carls </note> Audiebam ex
                    Carolo<lb/>vivere ad huc <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/138519285">Zimmermannum,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Liborius Zimmermann (1702&#8211;1734), Theologe in Jena
                        und Halle </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104155132">Schwentzel</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Ulrich Schwentzel (1685&#8211;1747), ab
                        1719 Pfarrer in Halle, ab 1732 Oberpfarrer, Kirchenrat und Inspektor des
                        Reichsgrafen von Schlitz </note> sey weg-vocirt, aber<lb/>Struensee habe man
                    zu s<ex>einer</ex> stelle haben wollen an der #<note place="margin-right"
                        resp="author"> # Moritz- </note> Kirche, sed ve-<lb type="inWord"/>tuit
                    Carl, es sey nicht gut moraliter da er erst da angekommen<lb/>vor &#188; jahr
                    gleich in die stadt zu gehen, est pietisticum Strategema<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118534688"> Franckii</name><note place="foot"
                        resp="editor">August Hermann Francke (1663&#8211;1727), Theologe,
                        P&#228;dagoge und Kirchenlieddichter </note> &amp; Zimmermanni.#<note
                        place="margin-right" resp="author"> # wollen pietisten<lb/>hin haben an
                        den<lb/>Kirchen zusammen.<lb/>Sed invigilabit<lb/>quoque
                        orthodoxum<lb/>Ministerium<lb/>ne fiat. </note> It<ex>em</ex> ei scripsit er
                    sey hitzig, v.<lb/>habe eine grose Kirche an der Moritz Kirche, da werde er sich
                    bald<lb/>zum phthisico au&#223; Eyfer v. predigen machen.<lb/>Flatus
                        <g>sulphur</g>ei foetidi &amp; ructus, hodie postero tempore non misi
                    faeces, sic <lb/>veniunt jam flatus <g>sulphurei</g> foetidi; vicinis ano
                    faecibus. Pressio verticis.<lb/>Crepant subinde artus, foetidi flatus, facies
                    florida, auris d<ex>extra</ex><lb/>susurrat, imi pedes frigidi. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde. A meridie<lb/>paululum melius lucet sol.
                    Florida facies &amp; oculi &amp; rubent<lb/>genae. Egessi faeces multas luteas
                    cum <g>urin</g>a in latrina,<lb/>quas hodie tempore matutine non egessi, vel
                    potius egerere<lb/>intermisi. Flat Zephyrus zieml<ex>ich</ex> starck. Mucus ex
                        infundib<ex>ulo</ex><lb/>pulposus. Ructus. Spannen in faucibus &amp; mucus
                    ex iis pulposus. Pressio frontis.<lb/>Pressio et sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> it<ex>em</ex> stiche, in vertice et alibi in corpore.
                        Levis-<lb type="inWord"/>sim&#232; tumet parotis d<ex>extra.</ex> Borborygmi
                    nonnulli, sternutatio, pitzeln in nare<lb/>d<ex>extra.</ex> auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat multum, ambo oculi paulul<ex>um</ex> rigidi, nares
                        obtu-<lb type="inWord"/>ratae paulul<ex>um</ex> v. dick. Sedenti sternutatio
                    levis. Flatus. Etwas<lb/>spannen circa aurem sinistram. Dentes
                        super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex> molares paulul<ex>um</ex><lb/>stupidi.
                    Tormina &amp; flatus nonnulli, postea <hi rend="underline">si vellem ad huc
                        plures<lb/>etwas extra ordinem egerere, in vitata semel natura ad hoc
                        opus.</hi><lb/>Ructus nonnulli. oscitatio, sternutatio.<lb/>Expectabam usque
                    ad IV. horam da kam endl<ex>ich</ex> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> bibebam
                    Coffee, v.<lb/>darauff alantwein cum C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> qui
                    manebat apud me usque ad horam VII.<lb/></p>
                <pb facs="b0412.jpeg" n="412"/>
                <note2>(Seite 412) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> docuit suecos ohne
                    distinction, zwar erst s<ex>eine</ex> freundte allein,<lb/>machen au&#223; einem
                    schlechten wein, einen trefflichen wein. Recipe von dem schlech-<lb
                        type="inWord"/>testen wein 1. Ohm, koche <hi rend="underline">damit</hi> 60
                    Pfund Rosinen, da&#223; sie aufbrechen, <lb/>r&#252;hre noch etwas von dem wein
                    drunter, ut bene extrahatur omne dulce,<lb/>thue es in ein fa&#223;,<note
                        place="margin-left" resp="author"> n<ex>empe</ex> etwas mit &#188;.<lb/>Ohm
                        dieses weins </note> adde circiter 2 Pfund Sal<ex>is</ex>
                    <g>tarta</g>ri, quod corpus est;<lb/>fac quoque ex <g>spiritu vini</g> Gallico
                    |: denn der rheinische ist nicht rein v. immer<lb/>noch etwas empyromatisch :|
                    sonderlich au&#223; dem <unclear>Contye brandewein</unclear>,<note
                        place="margin-left" resp="author"> fa&#223;-branntwein ist<lb/>recht
                        sch&#246;n wein,<lb/>an geschmack v. geruch. </note><lb/><g>spiritus
                        vini</g> rectificatissimi Mensuras ij, &amp; affunde quoque in dolium.
                    Di&#223;<lb/>la&#223; etl<ex>iche</ex> tage liegen foramine dolii aperto,#<note
                        place="margin-left" resp="author"> tunc claude </note> g&#228;hrt gantz
                    langsam,<lb/>in 6 wochen ist es ein wein der treffl<ex>ich</ex> gut zu trincken,
                    wie Un-<lb type="inWord"/>garischer, hat auch in sich eine kleine s&#228;ure,
                    wie ungarischer hat,<lb/>sehr starck.<note place="margin-left" resp="author">
                        hoc vini factitium<lb/>h&#228;lt sich gut solang noch<lb/>ein tropfen im
                        fa&#223; ist.<lb/>Mit Corinthen wird der<lb/>wein noch viel deli-<lb
                            type="inWord"/>cater, und mit <lb/>wei&#223;en Corinthen
                            sonderl<ex>ich</ex><lb/>gantz wei&#223;en, v. vor-<lb type="inWord"
                            />treffl<ex>ich</ex> guth. </note> Vina Ungarica item Lusitanica
                    g&#228;hren, Hispanica<lb/>&amp; vina sicca |: secco vino :| Scato werden
                    eingesotten ut<lb/>non possint fermentari. Datur ein weiser wein zu
                    Mallaga,<lb/>so sehr delicat. Portugiesische Port-weine sind sehr delicat.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Ego quoque credo hac ratione ex<lb/>sola
                            <g>aqua</g> cum uvis passis <g>spiritu vini</g>, <g>mercurio
                            sublimato</g><lb/>et sale <g>tarta</g>ri tamquam corpore, opti-<lb
                            type="inWord"/>mum fieri vinum posse :|<lb/>|: qualitate uvarum passarum
                        :| </note><lb/>Postquam C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> suecos docuit
                    di&#223; kunstst&#252;ck, hat man gleich die Einfuhr<lb/>der Ungarischen weine
                    verbothen, Portugalica, Hisp<ex>anica</ex> Rhein, Mo-<lb type="inWord"/>seln,
                    Secco, <unclear>machen</unclear>. Im gantzen Norden mischt man unter <lb/>die
                    Rheinweine zucker, quod C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> saepe iis exprobravit.
                    In<lb/>Suecia, &amp; in Anglia p it<ex>em</ex> inter Danos.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Angli saufen die hitzige<lb/>Liqueurs in
                            entsetz-<lb type="inWord"/>lichen Mengen hinein.<lb/>
                        <lb/>Si vinum antequam fermen-<lb type="inWord"/>tatur, ni spissatur
                        igne,<lb/>nil nisi aqua in auras<lb/>abit, non <g>spirit</g>us.<lb/>nisi
                        post fermentati-<lb type="inWord"/>onem.<lb/>Anglorum Cerevisiae
                        sind<lb/>nichts al&#223; lauter <g>Feuer</g>, v.<lb/>st&#228;rcker al&#223;
                        alle unsere <lb/>weine.<lb/>Angli valde amabant<lb/>suo tempore cum esset
                        in<lb/>Batavis Dippelii vitae<lb/>animalis morbum &amp;<lb/>medicinam.
                    </note><lb/>Vinum <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4095367-1"
                        >Hochheimense</name> hat was sonderbares am geruch v. geschmack
                    wie<lb/>Succinum, man wil steinkohle im boden entdeckt haben, wie auch
                        an<lb/>etl<ex>ichen</ex> orten in francken geschehen.<lb/>C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> dicebat der wein den sie bey hoff haben v. Ungarischer seyn
                    soll<lb/>tauge nichts, sei eingekocht, man schmecke es, ist nicht lufftig v.
                    nicht s&#228;uerlich,<lb/>ist geschmieret, bibi apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carolum</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg
                    </note> hoc meridi&#233;. Vide supra. Ist<lb/>zu glebrich v.
                    sepiformis.<lb/>Allerlei &#228;ussere heilige formen v. gestalten annehmen,
                    mache niemand gut<lb/>v. fromm v. bessere niemals von hertzen. besser frey der
                    natur nach<lb/>von aussen, im hertzen aber redlich nach Gott.#<note
                        place="margin-left" resp="author"> # dicebam man k&#246;nne auch<lb/>berge
                        versetzen ohne liebe zu<lb/>haben, sed C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> me
                            corri-<lb type="inWord"/>gebat, es heisse wenn<lb/>ich es k&#246;nte, v.
                        h&#228;tte nicht<lb/>liebe, so p conditio-<lb type="inWord"/>nale.
                        </note><lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120377276"
                        >Sylvius</name>
                    <note place="foot" resp="editor"> Franciscus de le Bo&#235; Sylvius
                        (1614&#8211;1672), Arzt, Anatom und Naturwissenschaftler</note> in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4074118-7">leiden</name> hat allen
                    Leuten erstl<ex>ich</ex> sein Sal<ex>em</ex> volat<ex>ilem</ex>
                    <g>ole</g>osum gegeben v.<lb/>es auf die letzte selbst unwerth gemacht denn er
                    hat viele Leute in<lb/>furorem hinein gest&#252;rtzt, die erstl<ex>ich</ex> mit
                        s<ex>einen</ex> andern polychrestae, dem<lb/>opio haben wollen, machte aber
                    die Leute tumm v. thorig damit. Endl<ex>ich</ex><lb/>erfand man da&#223; man
                    solche furibundos per <g>salem</g> volatilem <g>ole</g>osum alle<lb/>mit dem
                    succo Citri wieder restituirte. Hat zwar erfunden da&#223; Bilis<lb/>alcalisch
                    v. der succus pomerantis <g>aci</g>dus sey, aber zu sehr denen alcalibus sich
                        er-<lb type="inWord"/>geben.<lb/>Bilis ist alcalisch, v. da das
                    <g>aci</g>dum glandularum zu hemmen v. infringiren.<lb/>wird saliva auf ein blau
                    Pappier gestrichen machts selbes roth wie<lb/>alle <g>aci</g>da thun. et sic cum
                    omni glandulorum liquore.<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> anatomirte
                    chymic&#232; einmal eine grose ochsen galle von einem fetten<lb/>gro&#223;en
                    ochsen in holland. ex cucurbita accipiebat erstl<ex>ich</ex> phlegma,<lb/>dann
                    einen <g>spiritum</g>, endl<ex>ich</ex> floge zur letzte ein sch&#246;ner gelber
                        <g>sublim</g>at, v.<lb/>gar kein <g>oleum</g> foetidum, uti alias fit, v.
                    auff dem boden lage eine<lb/>grose menge <g>salis</g> alcali |: so
                    <g>urin</g>&#246;s wie ein alcali vegetabile schmeckte :|<lb/>War auch gar nicht
                    viel sondern nur ein wenig schw&#228;rtzlich, ut inde appareat<lb/>bilem esse
                    compositum aliquod purissimum quod fere nullam terram habet.<lb/>Au&#223; andern
                    dingen bekommt man nebst dem <g>sale</g> alcali eine Menge <g>Erde</g>.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1035115506">Ostermann</name>
                        in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4074987-3"
                        >Moscovia</name><lb/>ist ein Esel wie andere<lb/>staats leute,
                        h&#228;lt<lb/>brav in der arbeit an,<lb/>ist b&#252;rtig au&#223;
                        <lb/>Minden in westphalen,<lb/>h&#228;lt an bey denen<lb/>Russen, war
                            erstl<ex>ich</ex><lb/>bey <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118904949">Mentzikoff</name> Secre-<lb
                            type="inWord"/>tarius. </note><lb/>Tartari ex lacte equino vinum parent,
                    &amp; <g>spiritum vini</g>, valde forte. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hat gesehen<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">da&#223;</fw>
                    <lb/></p>
                <pb facs="b0413.jpeg" n="413"/>
                <note2>(Seite 413) </note2>
                <p>da&#223; sie in Holland das serum lactis machen ex lacte per
                        praecipitat<ex>ionem</ex><lb/>mit etwas succi Citri, so man aber in dem sero
                    nicht schmeckt. Wird<lb/>im sommer al&#223; ordentl<ex>icher</ex> tranck
                    getruncken, quod &amp; ibi fecit ipse<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex>,</name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> h&#228;lt sich aber nicht
                    &#252;ber 24 stunden v. mu&#223; dann neu<lb/>gemacht werden. C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> hatte einmal davon bey 2 od<ex>er</ex> mehr<lb/>Ohm,
                    inspissirte sie, bekam erstl<ex>ich</ex> etwas k&#228;se oben auf, so<lb/>doch
                    auch schon etwas s&#252;&#223;lich sind so man sie macht, kochte weiter<lb/>ein,
                    bi&#223; ad consist<ex>entiam</ex> mellis, <hi rend="underline">ward so roth an
                        Farbe al&#223; ob der<lb/>Kessel voll lauter blut w&#228;re.</hi>Lie&#223;
                    es stehen, so gieng alles<lb/>in Crystallen wie Cremor <g>tarta</g>ri, die
                    r&#246;the aber muste er mit<lb/><g>aqua</g> communi abwaschen, so waren sie
                    sch&#246;n wei&#223; wie <g>tarta</g>ri cremor, dieses<lb/>saccharum lactis
                    mu&#223; kochend <g>Wasser</g> haben zu s<ex>einer</ex> solution,
                    daher<lb/>l&#228;&#223;t sich die Unreinigkeit sch&#246;n abwaschen mit
                        <g>aqua</g> frigida. Man<lb/>kan es mit Menge hinein essen wie Zucker, v.
                    mag wohl etwas<lb/>ges&#252;nder seyn al&#223; Zucker, aber wunder thut es nicht
                    in der Medicin,<lb/>in podagra pp ist falsch.<note place="margin-right"
                        resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> geht offt mit
                        flei&#223;<lb/>im blosen kopff ut<lb/><g>aerem</g> tolerare discat. </note>
                    Es reuet C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> da&#223; er da er doch<lb/>eine solche
                    Menge dieses Dinges gehabt, da&#223; er nicht <g>destil</g>lirt hat,<lb/>um zu
                    sehen ob auch ein solches Sal alcali wie im vegetabile<lb/>drau&#223; zu
                    bekommen, denn au&#223; keinem animale hat noch C<ex>onrad</ex>
                    D<ex>ippel</ex><lb/>ein solches Sal erlanget al&#223; ex bile, alle andern sales
                        ani-<lb type="inWord"/>malia sind nicht so pur alcalisch
                    gewe&#223;en.<lb/>Cacao zur Chocolade so sie frisch, sind adstringent wie
                    Eicheln, <lb/>der Kern hat viel <g>&#214;l</g> in sich, v. ist weit besser,
                    al&#223; ob die<lb/>jetzige Kr&#228;mer nehmen dazu die Mandeln.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Mandeln haben nicht so
                            viel<lb/><g>&#214;l</g> al&#223; Cacao. </note> Pineae aut pi-<lb
                        type="inWord"/>staciae solten noch besser seyn dazu. Loco der Vanillen
                    nehmen<lb/>die holl&#228;nder den bals<ex>amum</ex> peruv<ex>ianum</ex> nigrum,
                    nachdem sie erfahren<lb/>haben da&#223; er gekocht wird au&#223; den Vanillen in
                    America, da denn<lb/>nach dem Kochen der balsam oben auf schwimmt.
                        <del>Aber</del> sie haben<lb/>also zwar einen Vortheil denn eine Unze
                        Bals<ex>ami</ex> peruv<ex>iani</ex> thut mehr al&#223;<lb/>viele Vanilles.
                    Doch haben sie nicht das subtile <g>aci</g>dum so die<lb/>frische Vanillen in
                    sich haben, denn das geht ins <g>Wasser</g> bey dem Kochen,<lb/>auch nicht das
                    subtile so bey den Vanilles geschmeckt wird.<lb/>Der weise bals<ex>amus</ex>
                    peruvianus ist wohl auch ex vanilles, v.<lb/>l&#228;ufft vielleicht au&#223; dem
                    Baum herau&#223; al&#223; ein Gummi, v.<lb/>ist &#252;berall besser al&#223; der
                    Niger.<lb/>Der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118592955"
                        >Czaar</name><note place="foot" resp="editor"> Russland, Peter I. von
                        (1672&#8211;1725), von 1682 bis 1721 Zar und Gro&#223;f&#252;rst von
                        Ru&#223;land, von 1721 bis 1725 Kaiser des Russischen Reiches </note> da er
                    au&#223; teutschland, holland p kam, nach Hau&#223;, kriegte<lb/>s. Erzbischoff
                    v. patriarchen bey dem bart, so eine schande da ist, v. sagte<lb/>du must mir
                    eine neue Religion machen!<note place="margin-right" resp="author"> darau&#223;
                        entstund hernach<lb/>die Rebellion. </note> Er erkl&#228;rte sich
                    selbst<lb/>gleich vor den ober bischoff. Einen unterbischoff f&#252;hrte er mit
                    sich<lb/>herum den tractirte er wie einen Bouffon, hielt ihn nur andere
                    voll<lb/>zu saufen. Weil die Kerls ordentlich nicht taugen so
                    characterisirte<lb/>er diesen recht. Er consecrirte ihn, v. hengte ihm
                        allerl<ex>ei</ex> wein-<lb type="inWord"/>bouteilles um, das litte der Kerl
                    alle, muste auch allen<lb/>Tugenden abschw&#246;ren.<lb/>Czaar war in holland,
                    sahe, da&#223; bey den Mennonisten Ehrbarkeit<lb/>ist, sie arbeitsam, nicht
                    stoltz in Kleidern, sagte sie solten zu ihm<lb/>kommen, v. in s<ex>einem</ex>
                    land alle liebe geniessen.<lb/>Die Quackers besuchte er offt, v. gab ihnen den
                    rechten Character<lb/>den auch unsere inspir&#233;s haben, alhier, eure theorie
                    ist gut, aber ihr<lb/>thut nicht darnach. al&#223; C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4085080-8"
                        >altona</name> war schickten auch die Engell&#228;n-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">dische</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0414.jpeg" n="414"/>
                <note2>(Seite 414) </note2>
                <p>Engl&#228;ndische wie unsere auch thun, bothen an die Altonaische Ge-<lb
                        type="inWord"/>meine,<note place="margin-left" resp="author"> schicken ihre
                        Apostel<lb/>au&#223;. </note> ein Quacker amicus <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onradi</ex>
                        D<ex>ippelii</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> nahm ihn mit in
                    ihre<lb/>Gemeine, da war ein dickes bierbrauers weib, ex Anglia, die<lb/>redete
                    englisch, v. ein interpres ein Quacker au&#223; Holland inter-<lb type="inWord"
                    />pretirte es, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> h&#246;rte sie etl<ex>iche</ex>
                    mal, aber al&#223; der Quacker fragte<lb/>wie sie ihm gefiel dicebat
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> gar nicht, v. er wolte ihr, wenn er<lb/>ihr
                    ein beneficium thun f&#252;rffte auf 3 &#224; 5 Jahre das Maul<lb/>zubinden,
                    da&#223; sie nur essen d&#252;rffte v. nicht reden, bi&#223; sie alles<lb/>thue
                    was sie rede. Tristis erat ad hanc confessionem C<ex>onrad</ex>
                    D<ex>ippel</ex><lb/>die Mennonisten haben in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4085080-8">Altona</name> Herrn <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/13573598X">Denner</name><note place="foot"
                        resp="editor">Jakob Denner (1659&#8211;1746), mennonitischer Prediger in
                        Altona </note> der <g>univer</g>sal ist, v. ihnen<lb/>doch predigt nebst
                    einem andern orthodoxen, der noch taufft v. das<lb/>abendmal giebt, dulten doch
                    einander. Denner hat mit<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11893094X">Neumeister</name><note place="foot"
                        resp="editor">Erdmann Neumeister (1671&#8211;1756), lutherischer Geistlicher
                        und Kirchenlieddichter, Gegner der Mennoniten und Pietisten </note> die
                    h&#228;ndel gehabt in scriptis. Nachdem Denner<lb/>einmal einen Kerl tauffte,
                    der hernach ein ertz betr&#252;ger v. filout mit<lb/>s<ex>einen</ex> finessen
                    al&#223; K&#246;nigl<ex>icher</ex> Commercien rath ward, nahm er sich vor
                    da<lb/>dise taufe so &#252;ber gelungen nicht mehr zu taufen; per avanture war
                    <lb/>geschehen da&#223; er ihn tauffte au&#223; einem teich bey altona nahe
                    bey<lb/>dem glagen, da vexirten sie ihn immer, es k&#228;me daher weil er
                    ihn<lb/>au&#223; dem diebs teich, so hie&#223; er, getaufft h&#228;tte.
                    Fatebatur<lb/>Denner C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> da&#223; ihn
                        s<ex>eine</ex> scripta auff bessere wege gebracht<lb/>h&#228;tten.<lb/>Dani
                    sind falsch, Sueci ehrlicher. Sind einander sehr contrair.<lb/>die Historici
                    Dani <del>Sueci</del> schreiben, die Dani seyen zwar von Sueci
                    herkommen,<lb/>seyen aber lauter lumpen gesind gewesen so von ihnen
                    au&#223;gegangen, contra<lb/>Dani scribunt sie haben sich von den b&#246;sen
                    schweden abgesondert.<lb/>Et sic odium quoque est in Historiographis.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Suecus Gissae dicebat<lb/>das ei&#223; so
                        nicht hart gnug<lb/>sey dunste. </note><lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    ist 2 mal zur See ungl&#252;cklich gewesen. da er au&#223;<lb/>holland nach
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5">Hamburg</name>
                    gieng, hatte er ein leicht schiff, worauff<lb/>wohl 160 Personen passagiers
                    waren, hatten bey sich Baron von<lb/>Hohenems v. s<ex>einer</ex> schwester, den
                    altesten sohn,<note place="margin-left" resp="author"> v. bediente </note> mit
                    solcher<lb/>art schiffen, weil sie nicht tieff im <g>Wasser</g> gehen, wagte man
                    <lb/>sich sonst nicht in die offenbare See, v. bleibt immer an <lb/>dem Strande,
                    v. f&#228;hrt da hin.<note place="margin-left" resp="author"> beladene grose
                        schiffe<lb/>gehen wohl 15 fu&#223;<lb/>unter <g>Wasser</g> offt,
                        schlagen<lb/>nicht so um. </note> Aber weil der wind<lb/>gut v. der Capitain
                    etwas gewinnen wolte |: die Person gut<lb/>1. Pistole, war nicht viel :| v. eher
                    da sey, wagte er sich in die<lb/>offenbare See. Sie segelten wohl fort, aber
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> stund<lb/>oben in navi, v. rauchte taback,
                    sahe da&#223; die See<lb/>kochte, dicebat Nautae man werde einen sturm bekommen,
                    ille<lb/>annuit, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> volebat cum et ad huc von
                    Nordwest nube-<lb type="inWord"/>cula veniret da&#223; man die Segel wegnehme,
                    hic sagte es sey<lb/>noch Zeit, bi&#223; auch etwan noch 1. Meile von ihnen
                    die<lb/>See hohe wellen warff, da wolte er, al&#223; er aber anstellen<lb/>wolte
                    wars al&#223; ob der wind auf 1 mal auf das schiff<lb/>stie&#223;, v. warff es
                    gantz auf die seite um, da&#223; der mast<lb/>im <g>Wasser</g> lag, da ward ein
                        entsetzl<ex>iches</ex> geheul im schiffe, der<lb/>schiffer war perturbirt,
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> blieb ruhig im Gem&#252;the, w&#228;re
                    bald<lb/>nisi arripuisset frenum hin&#252;ber ins <g>Wasser</g> gewippt
                    worden<lb/>al&#223; das schiff umschlug, in dessen trang an dem Vordeck
                        das<lb/><g>Wasser</g> an 2 l&#246;chern entsetzl<ex>ich</ex> ins schiff,
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat <hi rend="underline">Hier
                        <lb/>mu&#223; Gott helffen!</hi> behielt aber s<ex>eine</ex> tabacksPfeiffe
                    im Munde.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">quod</fw>
                    <lb/></p>
                <pb facs="b0415.jpeg" n="415"/>
                <note2>(Seite 415) </note2>
                <p>quod postea mirabatur femina quaedam in navi da er so continent<lb/>war. Es war
                    aber zum Gl&#252;ck da&#223; das <g>Wasser</g> so ein trang, auch
                    da&#223;<lb/>in der perturbatione ein Kerl von den schiffern hinan an den
                    Mast<lb/>stieg v. alle seegel abschnied,<note place="margin-right" resp="author"
                        > C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> Vetter bethete<lb/>alles so er in
                            s<ex>einem</ex> leibe<lb/>hatte. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> vero
                            sub-<lb type="inWord"/>ridebat. </note> so bekam das schiff &#224;
                        mole<lb/><g>aqu</g>arum, einen schwung, da der wind zum 2ten mal an-<lb
                        type="inWord"/>stie&#223;, da&#223; es sich wieder aufrichtete, v. so
                    erhielten sie ihr leben noch,<lb/>aber alle waaren v. Coffres waren verdorben
                    durch das einfallende<lb/><g>Wasser</g>, damit sie gnug hatten auszupumpen. Aber
                    durch solche<lb/>schnelle v. ungl&#252;ckl<ex>iche</ex> fahrt waren sie doch in
                    1 &#189; tagen nach<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5"
                        >Hamburg</name> gekommen, da man sonst viel mehr Zeit haben <lb/>mu&#223;
                    dazu. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> verwie&#223; es dem
                    schiffer, Hohenems aber<lb/>bekam gar querelles mit ihm al&#223; der nicht viel
                    leyden konte,<lb/>da die Ebbe war, v. sie auf dem sand sassen, v. nur 2 fu&#223;
                        <g>Wasser</g> hatten,<lb/>v. der schiffer wolte ihm den baum damit das seil
                    aufgewunden<lb/>wird auf den Kopff schlagen, Hohenems unterlieff ihn, v.
                    warff<lb/>ihn vom schiff hinunter in das <g>Wasser</g>. Mirabatur, v. wunderte
                    sich was<lb/>er vor leute habe, er m&#252;sse f&#252;rchten sie wolten ihn gar
                    um s<ex>ein</ex> schiff<lb/>bringen. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat er
                    solle verziehen bi&#223; nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4085080-8">Altona</name> da wolle<lb/>er ihm
                        s<ex>eine</ex> grobheit bezahlen, wie er es denn wohl thun
                    k&#246;nnen,<lb/>da <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11645718X"
                        >Graf v<ex>on</ex> Reventlau</name><note place="foot" resp="editor"
                        >Christian Detlev Graf von Reventlow (1671&#8211;1738),
                        k&#246;niglich-d&#228;nischer und kaiserlicher General, ab 1713
                        k&#246;niglich-d&#228;nischer Pr&#228;sident in Altona</note> eben da war,
                    der damals noch sein in-<lb type="inWord"/>timus war, al&#223; aber der schiffer
                    ihm abbitte that, schenckte<lb/>er es ihm, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sagte
                    aber, er solle Hohenems abbitte thun vor<lb/>s. Grobheit, so der auch
                    that.<lb/>Das andere mal war C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> in Noth auf der
                    See, |: C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> verum esse<lb/>dicebat da&#223; in
                    solcher Noth vielen furchtsamen die haare zu berge stehen,<lb/>auch gar knacken
                    v. prasseln :| al&#223; er al&#223; ein Gefangener war <lb/>nach <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4007781-0">Bornholm</name>
                    gef&#252;hrt worden, mit einem Geh<ex>eimen</ex> Rath<lb/>M&#252;ller, der sich
                    hernach salvirte v. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> mit nehmen wollte,<lb/>so es
                    aber nicht that, v. lieber abwartete bi&#223; man ihn<lb/>mit honneur wieder
                    holte. Es war noch im sund ehe<lb/>man in die <del>off</del> ost-see kommt. Und
                    in der Nacht, |: da jenes<lb/>Ungl&#252;ck am Tage, v. w&#228;re es nicht am
                    tage geschehen sie w&#228;ren<lb/>alle ersoffen :|<note place="margin-right"
                        resp="author"> hatte wohl 150 Ma-<lb type="inWord"/>trosen. </note> da hatte
                    der Capit<ex>ain</ex> von der Fregatte, die auch <lb/>Stricke hatte |: da jenes
                    schiff gar keine hatte :| sich besoffen v.<lb/>wolte die Nacht durch fahren,
                    aber der Steuermann sagte er folge<lb/>ihm jetzt nicht, wolle nicht alle die
                    leute v. sich v. ihn umbringen, denn<lb/>es k&#228;me ein Sturm, er thue es
                    nicht ander&#223; al&#223; cum protestati-<lb type="inWord"/>one da&#223; es
                    alle h&#246;rten da&#223; er unschuldig, endl<ex>ich</ex> lie&#223; er sich
                    <lb/>bewegen v. consentirte, sie legten ancker au&#223;, zogen segel ein.
                    Da<lb/>kam ein ensetzl<ex>iches</ex> wetter, weil die ostsee niemals an keinem
                    orte<lb/>&#252;ber 10 Klaffter tieff, v. nur kurtze wellen giebt, so
                    <lb/>krachte das schiff entsetzl<ex>ich</ex> |: Sonst auf der offenbaren see,
                    sagt<lb/>man habe man keinen grund e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> zwischen
                    beyden indien, sed mare<lb/>potius ibi altum nimis est, da&#223; das bleyloot
                    nicht kan im schnellen<lb/>fahren des schiffs auf den boden kommen sonst es wohl
                    dahin k&#228;me,<lb/>v. ist man darauff, v. es gibt den st&#228;rcksten sturm
                    darff man nur<lb/>segel einziehen, schiff zudecken, <del>das Ruder</del> v.
                    treiben lassen, bi&#223; man<lb/>gegen ein land kommt, da man arbeiten mu&#223;
                    da&#223; man hinwegkommt,<lb/>v. nicht dagegen anl&#228;ufft v. scheitert, hat
                    gar nichts zu sagen. Man rollet<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">hinauff</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0416.jpeg" n="416"/>
                <note2>(Seite 416) </note2>
                <p>hin auff auf den grosen wellen, die so gros al&#223; der groseste berg<lb/>nicht
                    ist, v. auch so hinunter wieder, auff einer einigen<lb/>Welle kan eine gantze
                    flotte sitzen, so gro&#223; sind sie<lb/>offt, man f&#228;hrt zwar ungewi&#223;
                    v. wird verschlagen, man<lb/>hat aber auch keine Gefahr. :|<note
                        place="margin-left" resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> putat
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119151804"
                            >Reginam<lb/>Hispaniae</name> habe ein absehen<lb/>auff Irrland. </note>
                    v. meynte man es w&#252;rde<lb/>allemal zu Grunde gehen, sonderl<ex>ich</ex>
                    weil auch 2 Ancker schon<lb/>abgerissen waren, v. noch einer hielt. Mit dem Tag
                    ward<lb/>es wieder gut. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                            >C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> muste da
                    lachen, da er sahe wie<lb/>der Capit<ex>ain</ex> so wenig hertz hatte, es war
                    damals da&#223; Dani &amp;<lb/>Sueci in offentl<ex>ichem</ex> krieg mit ein
                    ander stunden, v. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> h&#228;tte<lb/>gerne gesehen,
                    da&#223; ein schwede w&#228;re gekommen v. h&#228;tte sie weg-<lb type="inWord"
                    />genommen, v. sie beyde frey gemacht, wenn denn der<lb/>Capit<ex>ain</ex> von
                    fernem ein schiff sahe kommen, fieng er schon<lb/>an |: weil kein Prediger da
                    war :| sich fertig zu machen, zu<lb/>singen v. zu bethen, v. die Canonen zu
                    richten, den ballasch herau&#223;<lb/>zu ziehen, wenn aber eins kommen
                    w&#228;re, sahe C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> wohl er<lb/>w&#252;rde auf
                    befragen sich bald ergeben haben, v. nicht viel gewehrt<lb/>haben so
                        j&#228;mmerl<ex>ich</ex> furchtsam war der Kerl |: Von andern hat
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/>geh&#246;rt die mit gewesen in see
                        treffl<ex>ich</ex>, da sehe man wie<lb/>die officiers so
                        &#228;ngstl<ex>ich</ex> thun, sich entf&#228;rben, im Spiegel<lb/>sehen wie
                    sie aussehen, ob es auch die Soldaten mercken k&#246;nnen da&#223;<lb/>sie kein
                    Hertz haben.<note place="margin-left" resp="author"> die furchtsame solle
                        <lb/>man alle suadent<lb/>nonnulli, auf die See<lb/>schicken, m&#252;ssen
                        wohl<lb/>fechten v. arbeiten. </note> M&#252;ssen sich f&#252;rchten 1) vor
                    gefangenschafft<lb/>2) vom Pulver in die <g>Luft</g> gesprengt zu werden 3)
                    erschossen, erstochen<lb/>zu werden 4) zu ersauffen v. also necessari&#232; vor
                    ihr leben<lb/>fechten, gefangenschafft ist offt unertr&#228;glicher al&#223; der
                    todt, son-<lb type="inWord"/>derl<ex>ich</ex> in der t&#252;rckey in mare
                    mediterraneo :| bi&#223; sie endl<ex>ich</ex> wohl-<lb type="inWord"/>behalten
                    auff <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4007781-0">Bornholm</name>
                    anlangten.<lb/>In Batavis ist die religio dominans reformata; in Engelland aber
                    hat<lb/>man viel mehr freyheit, wer da seyn wil darff nur den Eyd vom<lb/>Test,
                        i<ex>d</ex> e<ex>st</ex> da&#223; er wolle sub utraque ein mal communiciren
                        Jahres<lb/>it<ex>em</ex> de suprematie, den jetzigen K&#246;nig vor den
                    rechten K&#246;nig zu halten<lb/>schw&#246;ren, so darff er thun &#252;brigens
                    was er wil. In London<lb/>geschehen fast alle tage Predigten in platea, v. ist
                    immer ein frie-<lb type="inWord"/>densrichter mit dem stabe dabey der verhindert
                    da&#223; den Prediger<lb/>od<ex>er</ex> den neuen propheten pp wie es ist, der
                    P&#246;bel nicht insultirt,<lb/>so lang er redet. Ist sehr grose gewissens
                    freyheit v. Tolerance<lb/>bey ihnen.<lb/>Palmae dantur |: vid<ex>e</ex>
                    Kaempffer Amoenit.<note place="foot" resp="editor"> Engelbert K&#228;mpfer
                        (1651&#8211;1716): Amoenitatum exoticarum politico-physico-medicarum
                        fasciculi v, quibus continentur variae relationes, observationes &amp;
                        descriptiones rerum Persicarum &amp; ulterioris Asiae, multa attentione, in
                        peregrinationibus per universum Orientum, Lemgo 1712. </note> :| non nisi
                    inter Tropicos<lb/>wo es am w&#228;rmsten, an orthen wo sonst nichts wachsen
                    will, wo es<lb/>sandig p heiss p Cocos v. Palmen geben alles so man
                    zur<lb/>Nahrung v. bequemlichkeit n&#246;thig hat, man braucht nur <g>Wasser</g>
                    zu<lb/>trincken dabey. Patres in Eremo contenti his fuere. Die<lb/>datteln sind
                        vortreffl<ex>ich</ex> gut v. gesund zu essen. Dant per fer-<lb type="inWord"
                    />mentationem optimum &amp; generosissimum vinum.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Palma est ideo sacra<lb/>arbor secundum Co-<lb type="inWord"
                        />ranum, quod laedere<lb/>nemo potest. Auch in<lb/>Kriegs zeiten mu&#223;
                        man &#252;ber-<lb type="inWord"/>all die Palmen schonen. </note> Na-<lb
                        type="inWord"/>scuntur non nisi inter tropicos, v. wo sie in dem Holland,
                    Engelland<lb/>sind, bringen sie doch weder blumen noch frucht. His <g>ter</g>ris alias<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">steri-</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0417.jpeg" n="417"/>
                <note2>(Seite 417) </note2>
                <p>sterilibus optimo fructu perspexit altissim&#232; providentia.<lb/>herrn
                        Frentzdorf<note place="foot" resp="editor">August Frensdorf
                        (1693&#8211;1755), Sayn-Wittgensteinischer Kammerrat</note> wolte einmal der
                    Graf v<ex>on</ex> wittgenstein in s<ex>einen</ex><lb/>dienst nach Lasphe haben,
                    Frentzdorf wolte aber nicht hin, so<lb/>lie&#223; ohne Zweifel ihn zu
                    schr&#246;cken, der Graf einen Zettul in s<ex>ein</ex><lb/>hau&#223; werffen bey
                    nacht, |: certe fecit Comes :| so er nicht an dem<lb/>v. dem orth werde 2000
                    thaler hinlegen wolle man sein Hau&#223; ein-<lb type="inWord"/>nehmen v.
                    berauben. Frentzdorff lie&#223; wohl 6 wochen wachen in s<ex>einem</ex>
                    hau&#223;, <lb/>aber es kam nichts, zog auch nicht weg von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">schwartzenau,</name> ja er<lb/>bauet
                    jetzt alda ein sch&#246;nes hau&#223;.<lb/>Bibi &#224; meridie multum Coffee cum
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrado</ex>
                            D<ex>ippelio</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> vorher hatte trieb auf
                        den<lb/><g>Urin</g> da kein Nachtgeschirr oben hatte,<note
                        place="margin-right" resp="author"> vorher oscitatio, calidi<lb/>pedes.
                    </note> cum C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> veniret hora IV.<lb/>war gut wetter,
                    tranck viel Coffee, &amp; attentus fui ad dicta<lb/>C<ex>onradi</ex>
                        D<ex>ippelii</ex> wiewohl animus paulul<ex>um</ex> timidus esset,
                        sonderl<ex>ich</ex> da hernach <lb/>auch Helenitem tranck nach dem
                        Coffe,<note place="margin-right" resp="author"> der Coffee war nicht gar
                        starck. </note> wozu er taback<lb/>rauchte, Kroll taback, v. der trieb ad
                        <g>urinam</g> cessirte, pedes<lb/>semper frigidi, pallida facies.<lb/>|: Ist
                    der Coffee etwas starck gewesen, v. das residuum hat noch Krafft, machen<lb/>die
                    kammerm&#228;gdgen bey Hof p mit Milch coquendo ein Ribobe wie<lb/>sie es nennen
                    drau&#223;, v. trincken es<lb/>K&#252;sterin sagte eine ihrer schwestern habe in
                    dysenteria nichts<lb/>anderes verlangt al&#223; die saure v. fette br&#252;he
                    von dem wildprets<lb/>braten, v. sich so curirt.<lb/>jam hoc
                        t<ex>em</ex>p<ex>ore</ex> hat man hier hitzige fieber, diarrhoes &amp;
                        dysenterias,<lb/>it<ex>em</ex> das Vieh au&#223;-zehrung, lungensucht.
                        :|<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> war lustig, abibat hora VI &#189;,
                    ging noch etwas ehe er nach <lb/>Hau&#223; kam ad <g>aquam</g> &amp; vinum
                    expellendum per motum.<lb/>Ich obschon sol schon unter, facies post Coffee &amp;
                    Helenitem mista,<lb/>perturbata war, etwas roth, vox non sat expedita, doch
                    da&#223;<lb/>es niemand merckte,<note place="margin-right" resp="author"> post
                        vinum ideae pertur-<lb type="inWord"/>batae uti &amp; facies.<lb/>Post
                            <g>aquam</g> haustam schrieb<lb/>gantz wohl, konte mich<lb/>nicht wohl
                        besinnen, nam <lb/>temperatus erat <g>aqua</g> aestus. </note> gieng auch
                    noch sehr schnell hinau&#223; ins<lb/>Feld, an den Hammer, pedes sat celeres,
                    konte lang nicht warm<lb/>werden.<note place="margin-right" resp="author"> auris
                            d<ex>extrae</ex> susurrus.<lb/>oscitatio Ructus.<lb/>Pressio ad aurem
                            d<ex>extram.</ex>
                    </note> Cum veni domum edi K&#228;se v. brodt mit butter,<lb/>schmeckte wohl,
                    &amp; bibebam multam <g>aqu</g>am ut restinguerem vi-<lb type="inWord"/>num,
                    nach dem laufen waren extrema kalt, ich hatte aber<lb/>doch nicht lust zu
                        schreiben.#<note place="margin-right" resp="author"> # so ich die
                            <g>Saturni</g><lb/>man&#232; that. </note> legte mich bald zu bette,
                    &amp; quia<lb/><g>aquam</g> biberam, schlieff die gantze Nacht, <hi
                        rend="underline">quia <g>aqu</g>a est hypnoti-<lb type="inWord"/>cum, vinum
                        vero somnum adimit</hi> et excitat, ohnver&#252;ckt,<lb/>bi&#223; mane hora
                    V.<lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-24">
                        <supplied>24.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0417.jpeg" n="417"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 24 Aug<ex>usti</ex></p>
                <p>surgebam hora V. war etwas nebelich v. k&#252;hl. fenster angelaufen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Licet bibi <g>aqua</g> mul-<lb
                            type="inWord"/>tam t<ex>ame</ex>n non multum<lb/>minxi.<lb/>Oscitatio
                            Pandicul<ex>atio.</ex>
                    </note><lb/>mihi auris d<ex>extrae</ex> susurrus, ructus <g>aci</g>di jejuni,
                    borborygmi, flatus, sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> hinc inde, v.
                    stiche, viel, pedes frigent, calent<lb/>manus &amp; facies, mens sat hilaris,
                    pressio ad anum ad<lb/>faeces egerendas, venter inflatus. Bibi Thee,
                        borbor<ex>ygmi</ex><lb/>&amp; tormina nonnulla, cum thee repleret ventrum ad
                    alvum<lb/>egerendum, cui parendum est, pressio frontis. Egessi cum
                    flatibus<lb/>faeces luteas multas subspissas, et qui paulul<ex>um</ex>
                    retinueram cum<lb/>dolore ani nachher eine weile. horripilatio in egerendo,
                        sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> multus, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Mihi quia in itinere multum cucurri, &amp; pedes muniveram
                    mit<lb/>w&#252;llenen gamaches, frigent jam quiescenti &amp; non munienti ita
                    pedes <lb/>semper fere. Alzu starckes laufen ist auch nicht gut, frigefiunt inde
                    pedes,<lb/>so man sitzt od<ex>er</ex> ruht, oder man mu&#223; immer laufen.<lb/>
                </p>
                <pb facs="b0418.jpeg" n="418"/>
                <note2>(Seite 418) </note2>
                <p>Murmura abdominis, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Pedes &amp;
                    manus frigus.<lb/>In artibus subinde crepitus si moventur. Ructus, pressio
                    verticis p.<lb/>Narrabat heri <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> da&#223; Dr. Overbeck<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Overbeck od. Overbeek (1651&#8211;1702),
                        ab 1695 kurf&#252;rstlich brandenburgischer Hofmedicus in Kleve </note> in
                    Cleve das <g>sal</g> volatil<ex>e</ex><lb/><g>Cornu Cervi</g> in solcher
                    quantit&#233; alzeit gemacht, da&#223; man nach s<ex>einem</ex> todt<lb/>bey
                        s<ex>einer</ex> wittib gefunden 15000 Pfund von dem capite mortui.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/12490582X">Cornelius
                            Martini</name> in Helmstedt <lb/>sagte: si es bonus
                        logicus,<lb/>illic&#232; eris bonus Theologus<lb/>Medicus,
                            J<ex>uris</ex>l<ex>ega</ex>tus. Sed stultus<lb/>est, wie der Narr
                        gewollt<lb/>hat, so kan man alles in<lb/>allen wissenschafften
                        dubitiren<lb/>v. mit distincti <unclear>xxculis</unclear>
                        <lb/>subtilibus anfechten in worten<lb/>in w&#246;rter
                        distinctionen,<lb/>da&#223; man sich versteigt v.<lb/>alle wahrheit zu
                        Grunde<lb/>geht. </note><lb/>Er hat alzeit in wein es einnehmen lassen in
                    grosen dosi, so war<lb/>er in die alcalia verliebt, ist nicht gut. Seine wittib
                    kam<lb/>C D. praefecto an in Holland, v. wolte den caput mortui ver-<lb
                        type="inWord"/>kauffen. wuste nicht wozu es n&#252;tz, es bothe sich einer
                    an, der da<lb/>vor das Pfund 1 st&#252;ber both, au&#223; dem Capite mortuo zu
                    machen das <g>Cornu Cervi</g><lb/>ustum zu Capellen da man gebrandte beine zu
                    braucht, it<ex>em</ex> das<lb/>Sal fixum. Dr. Bierbrauer<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Bierbrauer, Hofprediger des Grafen von
                        Stolberg-Wernigerode</note> jetzt in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4065649-4">Wernigerode,</name> |: so
                        vorher<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136194311">Grafen
                        von Marienborn</name><note place="foot" resp="editor">Karl August, Graf von
                        Isenburg-B&#252;dingen-Marienborn (1667&#8211;1725)</note> hofprediger war,
                    heyrathete Gr&#228;fin von<lb/>Schadeck,<note place="foot" resp="editor"
                        >Christiane Luise Bierbrauer (1673&#8211;1745), geb. Gr&#228;fin zu
                        Sayn-Wittgenstein-Vellendar, verw. Gr&#228;fin zu
                        Leinigen-Westerburg-Schadeck, gemahlin Jakob Bierbrauers </note> nun ist er
                    leib Medicus zu wernigerode :| machte <lb/>s<ex>einen</ex> schnitt, lie&#223;
                    die 15000 Pfund zu Cleve in einem schiff abfahren,<lb/>v. gewann in Holland wohl
                    100 thaler daran.<lb/>Pandicul<ex>atio.</ex> oscitatio, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde <g>Sonnen</g>schein blass, <g>Luft</g>
                    nebelich,<lb/>Nordwest. In lingua linckerseits etl<ex>iche</ex> bl&#228;slein.
                    Pressio<lb/>frontis. Ructus.<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11863707X">Graf v<ex>on</ex>
                        Zinzendorff</name><note place="foot" resp="editor">Nikolaus Ludwig
                        Reichsgraf von Zinzendorf und Pottendorf, (1700&#8211;1760),
                        Kirchenlieddichter und Gr&#252;nder der Herrnhuter Br&#252;dergemeine
                    </note> dixisse sie in Herrenhuth lobten einander<lb/>sehr, it<ex>em</ex>
                    al&#223; der Graf ihn hier ins gesicht sehr v. &#252;berm&#228;ssig<lb/>lobte,
                    sagte es ihm C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> franchiment ins gesicht, es sey
                    nicht guth<lb/>einander so zu loben v. &#224; la mode auf pietistisch den fuchs
                    schwantz<lb/>zu streichen, die Menschen zu verg&#246;ttern, Gott allein
                    geb&#252;hre die<lb/>Ehre, er protestirte zwar, v. sagte, die Natur der sache
                        erfor-<lb type="inWord"/>dere es, sed C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    nolebat. Es h&#228;tte C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> fast neulich ge-<lb
                        type="inWord"/>spyen, da er <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119317974">Rocken</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Friedrich Rock (1678&#8211;1749), Sattlergeselle,
                        Inspirierter und Zungenredner </note> au&#223;sprache &#252;ber Zinzendorff
                    gelesen,<lb/>die so schmeichlerisch, al&#223; es seyn konte. Inspir&#233;s
                    werden von<lb/>ihrem eigenen Geist #<note place="margin-left" resp="author"> #
                        nicht von Gottes Geist.<lb/>immer schreiben die Men-<lb type="inWord"/>schen
                        Gott ihre wercke zu<lb/>v. wollen sie verg&#246;ttert<lb/>wissen, so gut
                        sind;<lb/>die b&#246;sen aber hat<lb/>alzeit der teufel<lb/>gethan; so geht
                        immer<lb/>der Mensch rein au&#223;. </note> getrieben zu reden, grose reisen
                    zu thun p<lb/>v. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat er wolle dem Geiste
                    nicht einen augenblick<lb/>folgen, denn es sey der Menschen eigner Geist so sie
                    hier treibe.<lb/>Ihre inspirationes seyen so pastoral v. ceremoniel al&#223;
                    seyn kan.<lb/>Der Geist Gottes redete au&#223; den Aposteln in der stille des
                    Geistes,<lb/>nicht mit solchem lerm, agitationen v. Geschw&#228;rme wie bey
                    denen<lb/>Inspir&#233;s geschieht, auch nicht pastoralisch, sondern frey v.
                    ungebunden.<lb/>Horripilatio per dorsum ascendens ex pedibus qui cum manibus
                    frigidi, auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat. Pressio v. stiche non inde in
                    vertice. Venter ad huc inflatus<lb/>est, ructus subinde borbor<ex>ygmi</ex>
                    tormina &amp; flatus, extremorum frigus.<lb/>In nare sin<ex>istra</ex> pitzeln
                    et sternutatio. Ventus von westen flat<lb/>etwas starck. In ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex> conspicitur levis nebula, in angulo<lb/>oris
                        sinist<ex>ro</ex> sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. Oculi
                        paulul<ex>um</ex> rigidi intern&#232; sat <lb/>lucidi cum facie.
                        Sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> plurimus in femore sinistro.<lb/>|:
                    Hier taufft man die <g>Solis</g> mane vor der Predigt alle Kinder<lb/>so die
                    woche jung worden, die amme geht vorn mit dem Kind so zugedeckt,<lb/>v. die
                    Gevatterin od<ex>er</ex> Gevatter geht allein nach der Kirche zu, hernach
                    :|<lb/>canunt Galli, der wind etwas warm von westen. Sol lucet palli-<lb
                        type="inWord"/>d&#232;, <g>aer</g> nebulosus. Subsultus palpebrae
                        super<ex>ioris</ex> oc<ex>uli</ex> d<ex>extri.</ex> In
                        inguine<lb/>d<ex>extro</ex> etwas jucken.<lb/>|: <name type="person"
                        >Pricken</name> hat Holtzklau<note place="foot" resp="editor">Johann
                        Eberhard Holzklau (1673&#8211;1740), Bankier in Berleburg </note> ins
                    gewissen gehoben, ob er wolle bey ihm bleiben cum filius<lb/>suus forte obit,
                    denn ihm scheint das hau&#223; schon zu leer cum obiit<lb/>nuper filia. Ist
                    sonst schon hier zu seyn m&#252;de. Sed ego dicebam da&#223;<lb/>er so geschwind
                    noch nicht sterbe v. er de&#223;wegen wohl fort k&#246;nne gehen mit<lb/>mir in
                    die Messe. Forte circa Michaelis obibit. Approbabat quoque<lb/>C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> postea meum judicium, da&#223; ich gesagt er werde so
                    schnell nicht sterben :|<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Veni</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0419.jpeg" n="419"/>
                <note2>(Seite 419) </note2>
                <p>Veni man&#232; ad<name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X"
                        >Haug,</name><note place="foot" resp="editor">Johann Jakob Haug
                        (1690&#8211;1756), Buchbinder und Verleger in Berleburg </note> et petivi ut
                    pro me ferret ad nundinus <bibl><title>Di<del>s</del>alogues<lb/>des grands
                            hommes aux champs Elisees</title> Paris 1713.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Francois de Salignac de la Mothe F&#233;nelon: Dialogues des
                        grands hommes aux Champs Elis&#233;es, appliquez aux moeurs de ce
                        si&#232;cle, paris 1713. </note> ist sch&#246;n geschrieben<lb/>principis
                    debere esse &#224; benefaciendo.<lb/>Veni ad <name type="person">Brick</name> in
                    domo Holtzklau, &amp; vidi multas <g>retortas</g>, <g>vitra</g><lb/>et
                    Cucurbitas die destinirt gewesen, so Holzklau filius nicht w&#228;re<lb/>kranck
                    worden, ihn in chymica zu instruiren; sed nunc cadit<lb/>spes omnis, &amp; ipse
                    filius, juvenis instructus ab ambitione multa<lb/>harum rerum non succedentium
                    multo affligitur taedio, e&#242; citius<lb/>obiturus, si id non dimittit ex
                        animo.<note place="margin-right" resp="author"> Insp<ex>ector</ex>
                            od<ex>er</ex> Pfarrherr<lb/>sch&#228;fer geht auch<lb/>hier mit in
                        die<lb/>privat-Versammlung<lb/>der separatisten, weil<lb/>es so mode
                        ist.<lb/>K&#246;nte er aber, der<lb/>herrschafft halben so es<lb/>selbst
                        liebt, er<lb/>w&#252;rde es bald ab-<lb type="inWord"/>stellen, v. alles
                        unter<lb/>seiner direction<lb/>in die Kirche<lb/>ziehen. </note><lb/>Brick
                    bibit heri Coffee apud <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128971800"
                        >Haug</name> seniorem<note place="foot" resp="editor">Johann Friedrich Haug
                        (1680&#8211;1753), Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger
                        Bibel, &#228;lterer Bruder des Verlegers Johann Jakob Haug </note> cum D.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg </note> &amp; ei statim<lb/>tanta tussis excitata &amp; per noctem
                    duravit, wird wohl etl<ex>iche</ex> tage<lb/>noch anhalten, ut continere non
                    potuerit, hat s<ex>ein</ex> speyen hier noch nicht<lb/>gehabt. Ergo irritata
                    natura per Coffee facit motus, die brust ist ihm<lb/>voll.<lb/>Hotzklau<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Eberhard Holzklau (1673&#8211;1740),
                        Bankier in Berleburg </note> praelegit suo filio aliquod ex libro aliquo,
                    cum venirem, theologico,<lb/>Forte <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnoldi</name><note place="foot"
                        resp="editor">Gottfried Arnold (1666&#8211;1714), Theologe </note>
                    Predigten. :|<lb/>Ist k&#252;hler wieder von westen, die <g>Luft</g> wird immer
                    tr&#252;ber, <g>sol</g> pallide<lb/>lucet. auris d<ex>extra</ex> susurrat, kopff
                    tumm, premit vertex &amp; frons. <lb/>Oscitatio, frigida extrema, ex nare
                        d<ex>extra</ex> pitzeln v. sternutatio. Mucus<lb/>ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Odor ex Faucibus
                    <g>urin</g>osus.<lb/>Cum veniebam domum v. der Kopff so summete hatte eben keine
                    lust<lb/>zu schreiben, doch &#252;berwand ich mich, v. schrieb sic bona
                    res<lb/>succedebat, v. ich ward quietus animo.<lb/>Nimia <g>aqu</g>ae potatio
                    sanguinem reddit mucidum, nisi accedat<lb/>fortis labor, vel et vini usus.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Aquae potatio.</hi>
                    </note> sed melius est uti <g>aqu</g>a <lb/>parva, uti omnibus in medio uti
                    salutare est. Iis qui agunt<lb/>seductoriam viam, idem praestat vinum, quod
                    motus, et hisce ejus<lb/>usus non est interdicendus. Videndum et discendum ex
                    natura,<lb/>quid quisque feret quid non, quae quibus conveniant, quae
                    non.<lb/>Meridie edi Graupen suppe, gelbe r&#252;ben, Rindfleisch mit<lb/>senff,
                    Kalbs braten, butterbrodt. bibi <g>Wasser</g> v. alantwein 1 schopfen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> gelbe r&#252;ben waren<lb/> sehr fett.
                    </note><lb/>Multum edi, frigent pedes, auris d<ex>extra</ex> susurrat. Mucus ex
                        naribus<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge, paulul<ex>um</ex> frigent
                    manus &amp; calent, calet<lb/>multum facies.<lb/>Nach dem essen lucente sole sed
                    pallid&#232;, &amp; flante Zephyro, <lb/>gieng ich bi&#223; fast nach Schiller,
                    am walde, dichte an denen<lb/>h&#228;mmern hin, ward sehr heiss, ging etwas
                    schnell, schwitzte redux<lb/>sehr, veniebam ad Haug bibliopegum, enervatus, vom
                    schwei&#223;, v. <lb/>war perturbatus animo.<note place="margin-right"
                        resp="author"> quia multum edimus,<lb/>ideo multum debemus<lb/>movere
                        corpus, &#228;ssen<lb/>wir nicht so viel h&#228;tten<lb/>wir es nicht so
                        n&#246;thig<lb/>uns so starck zu be-<lb type="inWord"/>wegen.
                        Temperantia<lb/>prodest ad omnia. </note> Domum reducam in meine stube die
                    etwas k&#252;hl,<lb/>&#252;berfiel ein schlaf in sella, so ungewohnt bin.
                    Legebam in den<lb/><bibl><title>Discours satyriques, Comiques, &amp; morceaux
                            sur les Moeurs de notre siecle</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Jean-Fr&#233;d&#233;ric Bernard: Reflexions morales,
                        satiriques et comiques sur les moeurs de notre si&#232;cle, Amsterdam 1723.
                    </note> die<lb/>Mores der Holl&#228;nder p. 215. Oscitat. pandic<ex>ulatio</ex>
                    ructus, nicht aufger&#228;umt,<lb/>post somnum oculi tr&#252;b.<lb/>Prodii
                    postea, &amp; veniebam oben an den berg, &amp; vidi circa Domum
                        Grafen<lb/>Caroli<note place="foot" resp="editor">Karl Wilhelm zu
                        Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1693&#8211;1749), j&#252;ngerer Bruder des
                        regierenden Grafen Kasimir </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> gehen, gieng hinunter, kam Graf Ludwig Frantz,<note
                        place="foot" resp="editor">Ludwig Franz II. zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1694&#8211;1750), j&#252;ngster Bruder des regierenden Grafen Kasimir
                    </note><lb/>invitabat C<ex>onradum</ex> D<ex>ippelium</ex> auf 1 Pfeiffe taback,
                    er rauchte auch v. tranck ein<lb/>Glas bier.<lb/>Narrabat Comitis uxor,<note
                        place="foot" resp="editor">Helene Emilie Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1700&#8211;1759), geb. Gr&#228;fin von Solms-Baruth, Gemahlin des Grafen
                        Ludwig Franz II. </note> da&#223; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/130132365">Grafen Reus des XXIV von
                        C&#246;stritz</name><note place="foot" resp="editor"> Heinrich XXIV.
                        Reu&#223; zu K&#246;stritz (1681&#8211;1748), Graf Reu&#223; von Schleiz zu
                        K&#246;stritz, Sohn des Grafen Heinrich I. Reu&#223; zu Schleiz
                        (1639&#8211;1692) und dessen dritter Frau Gr&#228;fin Anna Elisabeth von
                        Zinzendorf </note> S&#246;hne alle<lb/>starcke Leute, die t&#246;chter aber
                    alle schwach, k&#246;nnen nicht recht reden, oder<lb/>haben schaden, wie denn
                    die eine am kinn herpetem esthiomenon hat,<lb/>so C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> sagte er wolle es gleich heylen.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117023949">Graf August v<ex>on</ex>
                        wittgenstein</name><note place="foot" resp="editor">August David Graf zu
                        Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1663&#8211;1735) </note> hat ein b&#246;ses
                    auge bekommen, da aurum fulmi-<lb type="inWord"/>nans sprang im reiben al&#223;
                    er es riebe, donnerte wie eine Carthaune, audi-<lb type="inWord"/>vit Graf
                    Ludwig frantz, man muste ihm es au&#223; dem angesicht schneiden da&#223; <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">das</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0420.jpeg" n="420"/>
                <note2>(Seite 420) </note2>
                <p>das blut durch lief, litte es mit der gr&#246;sesten contenance, ist<lb/>von
                    guter Conduite, kann von allem discuriren, aber sehr malitieux.<lb/>Leute so ihn
                    nicht kennen lassen sich leicht von ihm ein nehmen v. betr&#252;gen.<lb/>Graf
                    Ludwig Frantz<note place="foot" resp="editor">Ludwig Franz II. zu
                        Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1694&#8211;1750), j&#252;ngster Bruder des
                        regierenden Grafen Kasimir</note> hat einen hund au&#223; <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4074987-3">Moscau</name> ein schwartz v. wei&#223;
                    pudel,<lb/>so ihm sehr treu ist, ist gantz verwachsen, an dem podex hat er
                    lange<lb/>Locken nur von verwachsenem haare, ist dise hunde Art so,
                    kommen<lb/>selten hieher, sehen au&#223; wie wichtel Z&#246;pffe, so er sich
                    haart fallen<lb/>sie alle au&#223;, sind offt sehr breit, wach&#223;en auch neue
                        herau&#223;.<note place="margin-left" resp="author"> Relatum est
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ab amico<lb/>da&#223; in sachsen ein
                        Gymnasii<lb/>Rector v. Collegae uneins<lb/>worden, v. dise jenem
                        nicht<lb/>pariren wollen, habe bey<lb/>dem Consistorio der Rector
                        <lb/>geklagt v. die frage eingelegt:<lb/>An status scholasticus
                        an<lb/>Aristocraticus. Risere<lb/>Consistoriales v. haben ihm<lb/>befohlen
                        sich zu vergleichen, v.<lb/>sich nicht ihre vortreffl<ex>iche</ex><lb/>frage
                        zu entscheiden vorge-<lb type="inWord"/>nommen an ille status<lb/>sic
                        Arscraticus<lb/>vel Monarschicus. </note><lb/>aber von solcher Art so die
                    alte au&#223;fallen, sind &#252;ber ein schuhe<lb/>lang einer an dem andern,
                    sieht au&#223; wie eine schwantz peruque,<lb/>sehr viele beysammen.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> ging mit mir zu
                        Haug.<note place="foot" resp="editor"> Haug, Johann Friedrich
                        (1680&#8211;1753), Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger
                        Bibel </note> Dicebat se legisse die Entretiens <choice>
                        <sic>in-<lb type="inWord"/>strustif</sic>
                        <corr>instructif</corr>
                    </choice> d&#8217;un Pere avec son fils p ex Anglico vertirt sur les
                    premiers<lb/>principes de la Morale &amp; de la Religion,<note place="foot"
                        resp="editor"> Charles Montagu Halifax: Entretien instructif d&#8216;un
                        p&#232;re avec son fils: sur les premiers principes de la religion et de la
                        morale, ou cat&#233;chisme raisonn&#233;. Traduit de l&#8217;Anglois,
                        Amsterdam 1732. </note> dicebat was der autor<lb/>sage sey alle gut ausser,
                    da&#223; er sage Religionem esse naturalem,<lb/>da doch naturae Autor sit &amp;
                    omnium, et Religionis omnis<lb/>deus, Deus est autor qui facit bonum in nobis,
                    quod nobis<lb/>naturale non est.<lb/>Haug dicebat in der Versammlung bey Hof
                    habe man vor fr<ex>au</ex> v<ex>on</ex> Hatzfeld<lb/>gebethen, ist sehr
                    &#252;bel, Lochia ei impedita per terrorem varium.<lb/>Heri multum dormivit. Der
                    text in der Epistel war Vergeltet<lb/>nicht scheltwort mit scheltwort, at
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat hic non interdictum<lb/>esse
                    schelten ehe man noch gescholten worden, aber nur wiederschelten. Ser-<lb
                        type="inWord"/>vator schalt die pharis&#228;er ehe sie ihn gescholten.
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ita vitupera-<lb type="inWord"/>vit
                    orthodoxos malos, sed ei ipsum vituperant hostimenti<lb/>loco quod malum.<note
                        place="margin-left" resp="author"> In C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> ego
                        omnia<lb/>tolero, au&#223; interesse,<lb/>cur et non in aliis,<lb/>in patre
                        in matre pp<lb/>vide quomodo abdi-<lb type="inWord"/>tos habent mali-<lb
                            type="inWord"/>tia recessus, &amp; consue-<lb type="inWord"/>tudo
                        peccandi!<lb/>al&#223; ich v. <name type="person">Prick</name>
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippeln</ex> erinnerten<lb/>an das Carmen so sehr
                            scabi-<lb type="inWord"/>&#246;s gegen die
                                <bibl><title>Replique,</title></bibl><lb/>erinnerte sich es nicht
                        mehr<lb/>v. mu&#223; ihm entfallen seyn,<lb/>s<ex>eine</ex> memorie leydet
                        <lb/>auch v. nimmt ab. </note> Calida ut domum postea veni, omnia extrema,
                    ego taciturnus,<lb/>nicht aufgereumt, timidus, &amp; cum C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> ob Anglum quem laudavi sen-<lb type="inWord"/>tentiam suam
                    diceret, eram animo paulul<ex>um</ex> perturbatus, vidi<lb/>postea domum ut dixi
                    redux, stomachum ad huc cum meridie multum<lb/>edi, &amp; me valde movi, ut
                    multum sudarium &amp; <g>spirit</g>us &#224;<lb/>stomacho abduxerim, et ita
                    digestio non legitime facta est,<lb/><hi rend="underline">da&#223; der Magen
                        noch gantz voll essen quod prodidit ructus v. aufsteigen,<lb/>&amp; sensus
                        acrimoniae in Oesophago</hi> alicujus. Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> pul-<lb
                        type="inWord"/>posus multus, molares omnes super<ex>iores</ex> &amp;
                        inf<ex>eriores</ex> stupidi, Kopff leicht,<lb/>sed inflatus venter. Animus
                        paulul<ex>um</ex> perturbatus.<note place="margin-left" resp="author">
                        Degout an allem, an dem<lb/>l&#228;ngern hierseyn v. an der<lb/><name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4204737-7">Reichelsheimer</name>
                        Reise p<lb/>so alles sich aber so ich<lb/>gedultig den sturm ab-<lb
                            type="inWord"/>warte sich wieder verliert. </note><lb/>Dolor in musculis
                    humeri d<ex>extri</ex> si tangitur. In lingua lincker seits<lb/>vorn v. hinten
                    vari prurientes et pungentes paululum.<lb/>Toto die wars tr&#252;blich v.
                    nebeliches wetter. Oculus d<ex>exter</ex> paulul<ex>um</ex>
                    tr&#252;b.<lb/>Ructus multi, flatus nonnulli, borbor<ex>ygmi</ex> &amp; levia
                    tormina, pedes<lb/>frigent paululum. Odor ex faucibus paulul<ex>um</ex>
                    <g>urin</g>osus, #<note place="margin-left" resp="author"> forte &#224;
                            congest<ex>ione</ex>
                        <g>sangui</g>nea<lb/>ad fauces &amp; den-<lb type="inWord"/>tes qui hinc
                            stu-<lb type="inWord"/>pidi, &amp; quia<lb/>scandit mulus<lb/>mucus.
                    </note> subtristis<lb/>animus. Oscitatio, oculi d<ex>extri</ex> nach dem cantho
                    interno zu jucken<lb/>v. pitzeln. Ructus multi, ob fermentescentiam ciborum in
                    ventriculo<lb/>et acescentiam. Pressio frontis &amp; verticis. Calent manus,
                    frigent <lb/>pedes paululum. Nares paululum obturatae. Rechterseits
                    lumbis<lb/>dolor, ructus, borbor<ex>ygmi</ex> tormina levia, flatus non
                    foetentes. Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> hinc inde. Dolor in femore
                        d<ex>extro</ex> hinten. das pitzeln von der<lb/>s&#228;ure der speisen
                    f&#252;hle im Magen, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde, calida
                        extre-<lb type="inWord"/>ma.<lb/>Quia meridie multum edi vespera bibi wein |
                    alantwein | 1 schopfen v. <g>Wasser</g>.<lb/>Bibi ziml<ex>ich</ex> viel
                        <g>Wasser</g> multi ructus.<note place="margin-left" resp="author"> Ich bin
                        hier zu seyn, da im<lb/>wirthshau&#223; liege v.<lb/>theuer zehre, fast
                            m&#252;-<lb type="inWord"/>de, v. sehne mich nach<lb/>hau&#223;, ita nil
                        in<lb/>orbe constans est. </note><lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    l&#228;sst sich alle haare vom Kopff abscheren &amp; si valent <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">F M.
                        Helmont<ex>i</ex></name><note place="foot" resp="editor">Franciscus
                        Mercurius van Helmont (1614&#8211;1699), fl&#228;mischer Arzt, Diplomat und
                        Mystiker </note><lb/>hypothesis non esset validus, ist aber nicht. Die die
                    sich nicht offt k&#228;mmen hindern<lb/>die haare an der Transpiration. Heri
                    vespera k&#228;mmte ich den poudre ab.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Hora IX</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0421.jpeg" n="421"/>
                <note2>(Seite 421) </note2>
                <p>Hora IX gieng schlafen. schlief un ruhig die Nacht. <lb/>Hora I. expergefiebam,
                    rieffe eine Eule sehr, v. mauete. Caput <lb/>dolebat, war tumm, schlief bald
                    wieder ein. <g>urinam</g> mittebam.<note place="margin-right" resp="author">
                            oc<ex>uli</ex> sinistri quod ra-<lb type="inWord"/> rum
                            super<ex>ior</ex> palpebra<lb/>subsilit. </note>
                    <lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-25">
                        <supplied>25.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0421.jpeg" n="421"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 25 Aug<ex>usti</ex></p>
                <p>mane frons valde premit, caput perturbatum, oscitatio
                    pandicul<ex>atio</ex><lb/>oculi sonderl<ex>ich</ex> sinistri pressio, ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex> &amp; pressio ad anum<lb/>ad faeces egerendas, ob
                    hesternam acrimoniam. westwind, aber<lb/>die lufft zuweilen helle, v. noch etwas
                    nebelich von gestern her.<note place="margin-right" resp="author"> Mucus ex
                            infundib<ex>ulo</ex><lb/>multus. </note><lb/>Egessi alvo extense &amp;
                    turgido faeces multas fuscas tenues,<lb/>molares sonderl<ex>ich</ex>
                        super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex> stupidi, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Frons<lb/>dolet, das gestrige K&#228;mmen mag auch mehrere humores ad
                    caput<lb/>geleitet haben. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> &amp; stiche hin
                    v. wieder in corpore, in suris p<lb/>Hinten in lingua v. oben lincker seits
                    bl&#228;slein, in faucibus<lb/>spannen. In mento varus novus. Ructus acidi
                    jejuni. per heleni-<lb type="inWord"/>tae continuum usum eliquatur &amp;
                    emollitur nimis alvus.<lb/>Mane veni ad <name type="person">Brick,</name> ille
                    manebat per VIIIduum adhuc apud<lb/>Holtzklau,<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Eberhard Holzklau (1673&#8211;1740), Bankier in Berleburg </note> ut
                    consoletur eum propter filiae obitum, &amp; forte futurum<lb/>mox obitum filii,
                    der bald fertig seyn wird weil er jung v. sehr<lb/>actif. Es sagte <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg </note> er sehe eigentl<ex>ich</ex> wie der Mutter Geist
                    die<lb/>Kinder nach sich ziehe, sey immer um sie besorgt gewesen wegen
                    ihres<lb/>Reichthums cum obiret, v. lieber gesehen, da&#223; sie arm w&#228;ren
                    al&#223;<lb/>da&#223; sie Reich.<note place="margin-right" resp="author"> Brick
                        hat hac<lb/>noctu 2 stunden<lb/>&#252;ber seyn malum<lb/>v. speyen
                        gehabt,<lb/>&amp; ad huc husten,<lb/>ideo heri &#224; Coffee<lb/>irritabatur.<lb/>
                        <lb/>Carl dicebat mit<lb/>dem Holtzklau sey es<lb/>eben Zeit da&#223;
                        er<lb/>sterbe, ehe er<lb/>in die Eitelkeit<lb/>verwickelt werde.<lb/>
                        <lb/>die arbeits leute am herr-<lb type="inWord"/>schafftl<ex>ichen</ex> bau
                        pf&#228;ndeten<lb/>Brick, ego dabam iis<lb/>
                        <hi rend="underline">4 Kreuzer.</hi>
                    </note><lb/>Veni ad Carlum, hic narrabat, da&#223; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> erzehlt habe, wie ein<lb/>Pfaff &#252;ber die worte: Eins ist
                    noth so gesagt habe, der heyland<lb/>habe gemeynt: Eins i<ex>d</ex> e<ex>st</ex>
                    ein gerichte nur, ist Noth.<note place="foot" resp="author"> Carl dicebat
                        Comitem<lb/>viduam Laubaco sibi<lb/>scripsisse <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/141801654">Hecht</name> habe<lb/>nicht die
                        rechte prudentiam<lb/>theologicam. Ist ein schul-<lb type="inWord"/>mann
                        aber kein hof Prediger</note><lb/>Carl dicebat wie C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> ihm, da er ihm doch uti uxor ejus valde<lb/>irata narrabat,
                    so viel guts nebst dem gantzen hoff erwiesen, ihm so<lb/>aufs&#228;tzig geworden
                    sey. Liese sich nichts sagen, da doch alle Erinnerungen<lb/>gut gemeynt gewesen.
                    Habe &#252;ber tafel dem regirenden Herrn <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Grafen</name><note place="foot"
                        resp="editor">Kasimir Graf zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1687&#8211;1741),
                        1712&#8211;1741 regierender Graf </note><lb/>selbst traducirt, wenn man ihm
                    einen schlechten wein vorgesetzt sich dr&#252;ber<lb/>ereifert, v. immer von des
                    herrn Mund wein verlangt, auch bekommen.<lb/>Al&#223; der abt dagewesen v. Herr
                    Baum erfahren wollen, ob die Griechische<lb/>Kirche auch Arianische principia
                    hege, hat Carl etwas practisches auf-<lb type="inWord"/>gesetzt, sed
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> risit &#252;ber der tafel den obscurum
                    stylum. Worauff<lb/>ihm der Herr zugeschrieben, er werde von ihm verlacht vor
                    alle s<ex>eine</ex> gutthaten,<lb/>nam Comes dedit Abbati die Fragen Caroli in
                        s<ex>einem</ex> Nahmen. Dixit<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> varia von
                    dem abt, sed postea confessus se ex ipsius dictis ea conclu-<lb type="inWord"
                    />sisse quae vero non placuere Abbati, v. der abt hat ihn ins gesicht<lb/>wollen
                    L&#252;gen strafen.<note place="margin-right" resp="author"> Abbas
                        videtur<lb/>alt ob statum<lb/>valetudinarium ist<lb/>aber nur 32
                        jahr<lb/>alt. Colligirt<lb/>vor die <g>Chri</g>sten geld
                        in<lb/>Griechenland, die<lb/>verkaufft werden<lb/>wie das vieh.<lb/>Carolus
                        hodie dicebat<lb/>esse tres ad sapientiam<lb/>vias 1) au&#223;
                        eigenem<lb/>schaden v. Erfahrung klug<lb/>werden 2) es nicht drauf an-<lb
                            type="inWord"/>kommen lassen, sondern ex<lb/>exemplis aliorum
                        klug<lb/>werden 3) von Gott gelehrt <lb/>werden v. dem licht
                        nachgehen<lb/>so vermeydet man auch <lb/>das b&#246;se. </note> Ist sehr
                    hochm&#252;thig, l&#228;sst sich nichts sagen. Hat<lb/>von herrn <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117023949">Graf August v<ex>on</ex>
                            wittgenst<ex>ein</ex></name><note place="foot" resp="editor">August
                        David Graf zu Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1663&#8211;1735) </note>
                        it<ex>em</ex> von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >berleburg</name> v. <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022735-2"
                        >Hachenburg</name><lb/>30000 thaler verlangt, so wolle er in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">schwartzenau</name> ein
                    particular zu <lb/>ihrem Nutzen antreiben. Sed Comes non annuit. C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> in Responsio-<lb type="inWord"/>ne ad epistolam Comitis
                    Caroli obscurum Stylum valde tra-<lb type="inWord"/>duxit, gar h&#246;hnisch,
                    hat einen langen brieff geschieben.<lb/>Carl dicebat es solle einer nie einen
                    augenblick m&#252;ssig seyn ohne<lb/>zum Reich Gottes zu arbeiten. Carl schreibt
                    gerne. <lb/>Carl dicebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">Haug</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Friedrich Haug (1680&#8211;1753), Theologe </note> habe
                    ein mal bey hoff geredet vom weisen wandel<lb/>v. betragen in C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippels</ex> gegenwart, habe C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> sehr
                    &#252;bel genommen<lb/>Veni ad Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/137727607">Marsay</name><note place="foot"
                        resp="editor">Marquis Charles Hector St. George de Marsay (1688&#8211;1735),
                        ehemaliger Offizier, Uhrmacher und Schriftsteller in Berleburg </note> v.
                    nahm abschied. Uxor ejus<note place="foot" resp="editor">Clara Elisabeth de
                        Marsay (1675&#8211;1742), geb. von Callenberg </note><lb/>dicebat
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> tropffen ex asa foetida thun ihr wohl, auch
                    thut<lb/>das heutige helle, obwohl etwas windige wetter von westen v.
                    warm<lb/>auch was mit dazu.<note place="margin-right" resp="author"> Galli
                        canunt<lb/>&#224; meridie </note><lb/></p>
                <pb facs="b0422.jpeg" n="422"/>
                <note2>(Seite 422) </note2>
                <p>D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/137727607">de Marsay</name>
                    ostendit librum wetsteinorum:<note place="foot" resp="editor"> aus dem Verlag
                        Wetsteins &amp; Smith in Amsterdam. </note><bibl><title>Le monde
                            fou<lb/>prefer&#233; au Monde sage</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Marie Huber: Le Monde fou prefer&#233; au monde sage, En
                        Vingt-Quatre Promenades De Trois Amis, Criton Philosophe, Philon Avocat,
                        Eraste Negociant, Amsterdam 1731. </note> von Jungfer <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100795269">Hubert,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Marie Huber (1695&#8211;1753), Schweizer Schriftstellerin und
                        &#220;bersetzerin </note> filia eines<lb/>Kaufmanns in Lyon, dessen kinder
                    alle Gott f&#252;rchten, v. son-<lb type="inWord"/>derlich diese freundliche
                    Jungfer. <lb/>It<ex>em</ex> vidi au&#223; dem Verlag Herrn wetstein
                            <bibl><title>Lopez leben</title> in Gallic. in 8.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor">Robert Arnauld d&#8217;Andilly: Le saint
                        solitaire des Indes, ou la vie de Gr&#233;goire Lopez, K&#246;ln 1717.
                    </note><lb/>so sehr sch&#246;n ist.<lb/>Veni ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg</note> zum essen.<lb/>Ostendit ein project von einer Fundgrube,
                    Nahmens Caroline, im<lb/>Ambt Hamm im Hachenburgischen, die Kuxe 1 Gulden sucht
                        Personen.<lb/>It<ex>em</ex> ein minerale von dem land hier so <g>Kupfer</g>
                    v. <g>Silber</g> h&#228;lt wil<lb/>sie Carl probiren.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Herr v<ex>on</ex> Schulmann hat sich <lb/>wohl befunden
                        heri<lb/>cum expatiantur &amp;<lb/>per omnia membra<lb/>calefieret.
                    </note><lb/>Edi suppe, Rindszunge v. bohnen, Junges h&#252;hngen,
                    butterbrodt<lb/>v. k&#228;se, it<ex>em</ex> solchen den die hiesige schweitzer
                    machen, v. dem schweitzer<lb/>k&#228;se sehr nahe kommt. Bibi <g>Wasser</g> v.
                    Mosel wein.<note place="margin-left" resp="author"> Nach dem essen
                        legebamus<lb/>au&#223; dem Syrach ein<lb/>Capitel.<lb/>bibemus
                        Coffee.<lb/>Carl dicebat sie m&#252;ssen <lb/>den thee in feldern ziehen
                        wie<lb/>Korn nach der Menge so<lb/>man hat. wie solten von<lb/>unsern
                        hecken, Rosen<lb/>die Zarteste abstreifen v.<lb/>davon trincken, w&#228;re
                        uns<lb/>eben das al&#223; thee etiam<lb/>subadstringit. </note><lb/>Ist sehr
                    heisses wetter, aber &#224; meridie etwas windig. Galli canunt.<lb/>Ructus,
                    pressio post aurem d<ex>extram</ex>, dentes molares stupidi,<lb/>Calida extrema.
                    In faucibus &amp; infundib<ex>ulum</ex> mucus. Sudo pau-<lb type="inWord"
                            />lulum.<lb/><bibl><title>Jungfer <name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/128560320">Escobar,</name><note
                                place="foot" resp="editor">Marina de Escobar (1544&#8211;1633),
                                spanische Mystikerin </note> Hispanae leben</title> ist beschrieben
                        von spaniern edirt<lb/>in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4003614-5">augspurg,</name></bibl> ist
                        Catholisch.<note place="foot" resp="editor">Luis de la Puente: Wundersames
                        Leben der Erhrw&#252;rdigen Vallisoletanischen Jungfrauen Marina von
                        Escobar, aus dem was sie selbst auff ihrer Geistlichen V&#228;tern Befehle
                        verzeichnet zusammen getragen, Prag 1700. </note> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde.<lb/>Carl dicebat panem &amp; <g>aquam</g> ad
                    vitam sufficere. offt isst<lb/>sich vor tisch Carl gantz satt allein an
                    brodt.<lb/>Pressio verticis.<lb/>Carl sagt, da&#223; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> sich gegen <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117278882">wei&#223;man</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christian Eberhard Weismann (1677&#8211;1747), Professor
                        f&#252;r Philosophie und Theologie in T&#252;bingen </note> betrogen sey zu
                        s<ex>einer</ex> dem&#252;thi-<lb type="inWord"/>gung, hohe geister meynen
                    offt sie seyen infaillible.<note place="margin-left" resp="author"> Haug
                        bibliopegus be-<lb type="inWord"/>dient sich scarifi-<lb type="inWord"
                        />catione subinde,<lb/>non <g>spriritu vini albi</g>. Dippelius<lb/>ei
                        dixit, intermit-<lb type="inWord"/>tat plane, et<lb/>utatur Elixir
                            <g>aci</g>do. </note> Ehedem<lb/>wolte C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    auch <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136497039"
                        >Brosken</name><note place="foot" resp="editor">Konrad Br&#246;ske
                        (1660&#8211;1713), Hofprediger des Grafen Johann Philipp von
                        Isenburg-Offenbach </note> ein buch zu schreiben so er nicht
                    geschrieben<lb/>v. contestirten beyde vor Gott ihre vermuthung, sed
                    fallebatur<lb/>quoque C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> der verstorbene
                    Cantzleydirector Rossler,<note place="foot" resp="editor">Hermann Burchard
                        R&#246;sler, Kanzleidirektor in Berleburg </note> des
                    Apoth<ex>ekers</ex><lb/>zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name> Bruder, v.
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> waren anfangs einander gantz zu-<lb
                        type="inWord"/>wieder, v. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> uti Carolin<note
                        place="foot" resp="editor">Johanna Sophie Carl (1684&#8211;1733), geb. von
                        B&#252;low </note> referebat, schalt ihn offt einen<lb/>hoffertigen Gecken,
                    zu dem er nicht gehen wolte; da er aber abgesetzt<lb/>worden gieng
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> fast alle tage zu ihm v. kam auch
                    in<lb/>Verdacht mit ihm zu colludiren v. ihn zu steiffen. <note
                        place="margin-left" resp="author"> etiam Carolin fragte<lb/>mich ob ich ein
                        paquet <lb/>an Herrn Melber nach<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9">B&#252;dingen</name> mit
                        nehmen<lb/>k&#246;nne, v. war eben das<lb/>so ich vielleicht von
                        der<lb/>alten frau <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/189536268"
                            >Gr&#228;fin</name> mit-<lb type="inWord"/>nehmen sollen. oder
                        auch<lb/>nur mich au&#223;zuforschen an-<lb type="inWord"/>gesehen. Fragen
                        genau<lb/>nach.
                        <!--Georg Melber (1677&#8211;1743), Kaufmann in B&#252;dingen--></note><lb/>Mane
                    bey Carl vidi einen von der inspiriten partie, einen<lb/>tuchmacher alhier, von
                    groser Einsicht, nomine Werlich,<lb/>kan vortreffl<ex>iche</ex> arbeit machen,
                    v. ist im geistlichen sehr erfahren,<lb/>sehr still in s<ex>einem</ex>
                    thun.<lb/>vidi &amp; auff dem hoff den alten gewesenen Pfarrherr Till,<lb/>der
                    nun bau meister v. holtz verwalter ist, v. sehr eifrig<lb/>sein ambt thut. Ist
                    also nun in s<ex>einem</ex> ambt versorgt, zum<lb/>Pastor schickte er sich so
                    wohl nicht, war gar zu hitzig, sagte ex<lb/>Cathedra ecclesiastica uti
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> allegat in der
                            <bibl><title>Replique,</title></bibl><lb/>er sey nicht nur ein Miedling,
                    sauhirte, sondern auch gar er <lb/>sey ein Wolff.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Till ut C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat ist
                        gar<lb/>zu scharff exuit humani-<lb type="inWord"/>tatem, wenn er
                        sieht,<lb/>da&#223; ein arbeiter sich auf-<lb type="inWord"/>richtet so
                        geb&#252;ckt arbeitet<lb/>wil er haben er soll immer<lb/>geb&#252;ckt fort
                        arbeiten.<lb/>Ist zu viel. Er ist jetzt<lb/>ein wolff vor die
                        arbeiter<lb/>wie erst vor s<ex>eine</ex> zuh&#246;rer.
                    </note><lb/>Pandiculatio, oscitatio, pitzeln in oculo d<ex>extro.</ex>
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc<lb/>inde, ructus, flatus, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in aure
                    sin.<lb/>externa. In ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex> etl<ex>iche</ex> stiche.
                    spannen in infundibulo. Ocu-<lb type="inWord"/>li ambo rigidi, in lingua vari.
                    Kopff tumm. Pressio frontis.<note place="margin-left" resp="author"> Oculi ambo
                        interne<lb/>non satis lucidi. </note>
                    <fw type="catch" place="bottom">Carl</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0423.jpeg" n="423"/>
                <note2>(Seite 423) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg </note> dicebat da&#223; die hofmeisterin hatzfeldin
                        s<ex>eine</ex> schw&#228;gerin, sey fett<lb/>gewesen alzeit. Carl dicebat
                    habe in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022735-2"
                        >hachenburg</name> hart gelegen<lb/>am febre <g>tert</g>iana, natura volebat
                    consumere den &#252;berflu&#223;. Dann<lb/>ist sie wiederkommen, und Lochia
                    Zweifels ohne nicht recht gegangen, jam<lb/>die &#224; partu XII. natura fecit
                    diarrhoeam fortem, nachdem<lb/>sie gestern starck geschlafen, mit etwas hitze,
                    natura se ipsam<lb/>hoc modo juvat uti credo, sed Carl non fidit rei.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Narrabat Carl, da&#223;<lb/>Holtzklau
                        tochter sich<lb/>auch wie der sohn so <lb/>sterben werde verdorben<lb/>mit
                        Laxier wein,<lb/>Filius <g>aci</g>dulas vinum la-<lb type="inWord"/>xativum
                        p adhibuit.<lb/>Hisce dispositis ad he-<lb type="inWord"/>cticam debetur
                            puerpe-<lb type="inWord"/>rarum diaeta, nichts<lb/>so auff irgend
                        einerley<lb/>weise Naturam irritirt,<lb/>sonst ists gethan. Facilius<lb/>est
                        movere quietem<lb/>quam quietare motum. </note> Stupidi dentes, linckerseits
                    in lumbis etl<ex>iche</ex> stiche. <hi rend="underline">Sanguis<lb/>sat cito
                        movetur, so gibts stiche v. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        &#252;berall,</hi> auris<lb/>d<ex>extrae</ex> susurrus.<lb/>Gieng nach den
                    h&#228;mmern zu ad modum calente coelo auf die<lb/>wiese. s<ex>ive</ex>
                        M&#252;hlwiese.<add resp="author" place="right">An der M&#252;hlwiese an der
                        Odeborn, ohnfern der M&#252;hle decer-<lb type="inWord"/>
                        <hi rend="underline">pebam Napellum fl<ex>ore</ex> caeruleo,</hi> der schon
                            s<ex>eine</ex> capsulas triplices zeigte<lb/> v. fast verbl&#252;het
                        hatte. </add><lb/>ward sehr heiss vom wenigen gehen, sehr matt ob nimium
                    calorem, nachdem<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippelium</name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> etl<ex>iche</ex>mal
                        vergebl<ex>ich</ex> in s<ex>einem</ex> Logis gesucht hatte,
                    schwitzte<lb/>sehr. Cum domi essem hora <del>VI</del> III &#189; et
                        paulul<ex>um</ex> dormivissem,<lb/>venit C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ad
                    me. War bey der alten Frau <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/189536268">Gr&#228;fin</name><note place="foot"
                        resp="editor">Hedwig Sophie Gr&#228;fin zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1669&#8211;1738), geb. Gr&#228;fin zur Lippe-Brake, von 1694&#8211;1712
                        Regentin der Grafschaft und Mitvorm&#252;nderin ihres &#228;ltesten Sohnes
                        Kasimir </note> gewesen, die <lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> alzeit
                    nach mir fragte, meynt ich sey ein emissarius, er <lb/>wolle mich wohin
                    spediren, semper dicit ich sey curieux zu dis-<lb type="inWord"/>curiren,
                        allerl<ex>ei</ex> zu lernen. Sagte wo ich nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name> m&#252;sse
                    wolte<lb/>sie mir vor Melber<note place="foot" resp="editor">Georg Melber
                        (1677&#8211;1743), Kaufmann in B&#252;dingen</note> ein paquet Geld
                    mitgeben, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dicebat<lb/>quod posset, ich werde es
                    wohl bestellen. wil mir herau&#223; locken ob ich <lb/>von Frankfurt bin
                        od<ex>er</ex> anders woher. Sind alle irre an mir.<lb/>C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> ad me venit, et bibit mecum 1. Maa&#223; alantwein,
                    rauchte<lb/>Taback dazu, war zieml<ex>ich</ex> confident, sahe wohl da&#223; ich
                    von ihm<lb/>v. s<ex>einem</ex> particular was wissen wolte. Dicebat es gehe
                    au&#223; 1 theil<lb/><g>mercur</g>ii 2 theile <g>Silber</g> mit einem gewissen
                        <g>menst</g>ruo in vasis clausis seu<lb/><g>retort</g>is solvirt, der andere
                    Vortheil den <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117023949"
                        >Augustus,</name><note place="foot" resp="editor">August David Graf zu
                        Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1663&#8211;1735) </note> dem C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> vor <lb/>seine an ihm bewiesene Treue, doch auch dienen
                    wolle, <lb/>noch nicht wisse bestehe darin, da&#223; man die &#252;brige
                    solutiones nicht<lb/>in gl&#228;sern, sondern in aperto <g>igne</g> thun
                    k&#246;nne eben sowohl, <lb/>komme es auf die reduction an, die so v. so viel
                    thue, viel<lb/>od<ex>er</ex> wenig, nachdem man es angreiffe. Dem
                        <g>mercurio</g> vivo sey nichts<lb/>abzugewinnen al&#223; peu &#224; peu.
                    Viele haben <g>mercur</g>ios fixos <g>praecipi</g>tatos<lb/>gemacht aber so sie
                    offen <g>Feuer</g> riechen, ob sie gleich in <g>retort</g>a schmeltzen,<lb/>v.
                    gl&#252;en, gehen sie doch durch, it<ex>em</ex> die amalgamata ob sie
                    gleich<lb/>viele jahre in <g>igne</g> tractirt worden in clauso,<add
                        resp="author" place="above">v. durch alle farben gegangen, </add> gehen doch
                    nicht an,<lb/>v. lassen das <g>Gold</g> wie von dem ersten moment
                    unge&#228;ndert.<lb/>Alle Minerae worinnen <g>Kupfer</g>
                    <g>Silber</g> Marcasit od<ex>er</ex> so was it<ex>em</ex> Cobalt,<lb/>geben in
                    dem schmeltzen fixata Cobalti, vel Marcasitae particula<lb/><g>Silber</g>. At
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ex tali minera <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> siegenensi</name> so er gebeitzt,
                        acce-<lb type="inWord"/>pit ex Centenario 8 Marck <g>Silber</g>, da er sie
                    mit der inspissirten<lb/>Lauge geschmoltzen hat.<note place="margin-right"
                        resp="author"> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hatte an dem <g>Silber</g>
                        unten<lb/>es mit scheidewasser<lb/>betupfft, da sahe<lb/>man das gelbe
                            <g>Gold</g>.<lb/>
                        <lb/>arbeitet man in dem partic<ex>ular</ex><lb/>C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippels</ex>
                        <del>so</del> nur 4 wochen<lb/>kan man s<ex>ein</ex> geld v. capi-<lb
                            type="inWord"/>tal alzeit wieder<lb/>haben, v. vortheil,<lb/>arbeitet
                        man weiter<lb/>immer mehr profit.<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        ostendit einen K&#246;nig<lb/>ex crucibulo, der in<lb/>der Marck wohl 2
                            loth<lb/><g>Gold</g> hat, war <g>Silber</g>.<lb/><g>Mercurium</g> per se
                        non solvere metalla <lb/>aber mit einem gewissen<lb/><g>menst</g>ruo
                        tractirt l&#246;st<lb/>er sie alle
                        radicaliter<lb/>auff.<lb/><g>mercur</g>ium solum esse in<lb/>quo boni aliquod.<lb/>
                        <lb/>Das elendste w&#228;re,<lb/>da&#223; man dise Kunst<lb/>nicht verbergen
                        k&#246;nne,<lb/>jeder k&#246;nne in der<lb/><g>Retorte</g> sehen was
                        drinnen<lb/>w&#228;re, man m&#252;sse sie <lb/>denn gantz mit<lb/>Pappier
                        verkleiben,<lb/>v. so er ein wenig in<lb/><g>Feuer</g> ge&#252;bt
                        sogleich<lb/>alles nach machen.<lb/>Auf die proportion<lb/>des
                        <g>menstr</g>ui komme<lb/>zwar auch etwas aber <lb/>nicht viel an.<lb/>In
                        Utph bey Hofmeister <lb/>sch&#228;fer war C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                        al&#223;<lb/>er von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8"
                            >Berlin</name> kam nur<lb/>4 wochen v. machte<lb/>daselbst eben auf
                        dise<lb/>Art nur eine kleine <lb/>Probe. ist ein sehr<lb/>reiches
                        particular.
                        <!--Johann Peter Scheffer (ca. 1645&#8211;1719), Hofmeister und
Amtmann in Utphe-->
                    </note><lb/>Vespera etwas spath da der himmel von westen etwas tr&#252;b, aber
                    die <g>Sonne</g><lb/>nicht mehr scheinte, flaret Eurus, ging C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> mit mir auf der<lb/>M&#252;hl wiese spatziren. Narrabat
                    da&#223; ihm zuweilen lucente <g>sol</g>e<lb/>kleine Fr&#246;sche auf den huth
                    gefallen, v. die generatio ex ovulo sey<lb/>daher nicht glaublich, da das
                    seminium ranarum so glebrich sey v. nicht<lb/>von der <g>Sonne</g> in die
                    h&#246;he gehoben werden k&#246;nne. Esse ex generatione aequi-<lb type="inWord"
                    />voca. Noscebatur inde cum videbamus in dem schlo&#223;garten den boden
                    gantz<lb/>viele kleine fr&#246;sche h&#252;pfen.<lb/></p>
                <pb facs="b0424.jpeg" n="424"/>
                <note2>(Seite 424) </note2>
                <p>Narrabat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><note place="foot" resp="editor">Johann
                        Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> die historie von
                    Baron schmoltz<note place="foot" resp="editor">Zum Baron Schmoltz von Dierbach
                        vgl. Karl Christoph Schmieder: Geschichte der Alchemie, Halle 1832, S.
                        490&#8211;492, der sich gleichfalls auf Dippels Zeugnis beruft.</note> davon
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/14107048X"
                        >Petraeus</name><note place="foot" resp="editor">Benedikt Nikolaus Petraeus
                        (fl. 1717), Mediziner</note><lb/>in Praefat<ex>ione</ex> nova ad Basilium
                        Valentinum<note place="foot" resp="editor"> Basilius Innovatus, das ist Fr.
                        Basilii Valentini Ordin. Benedict. Chymische Schriften, Nebst einer neuen
                        Vorrede, Worinnen von Lesung und Critique der Alchymistischen Schrifften,
                        ihren Scribenten, neuen Projections-Historien, der der Materia Prima
                        Philosophica, dem Leben des Basilii, und was in dieser Edition besonders
                        praestiret worden, einige Nachricht mitgetheilet wird von Bened. Nic.
                        Petraeo, Hamburg 1717. </note> gehandelt hat. Es<lb/>hatte dieser v. sein
                    Vatter al&#223; Pohlnische Barons v. Officiers alles<lb/>verlaborirt, v. nichts
                    erlangt. Ubi C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ex ore ipsius habet.<lb/>So
                    geschiehts einmal da&#223; er v. andere officiers in Pohlen in
                    Compagnie<lb/>sind, die denn die alchymie schreckl<ex>ich</ex> herunter machen,
                    schmoltz aber<lb/>defendirt es aufs beste. der alchymist so ohnfern dabey sasse
                        #<note place="margin-left" resp="author"> # nomine Fr&#246;lich,
                    </note><lb/>v. ein modester Mann war h&#246;rte es alles erzehlen mit appro-<lb
                        type="inWord"/>bation, v. da schmoltz weggeht geht er ihm nach, sagt ihm die
                    <lb/>defension habe ihm wohl gefallen, solle morgen zu ihm kommen, so<lb/>wolle
                    er ihm die wahrheit der Sache zeigen. Venit at ostendit<lb/>ei von einem
                    particular so er ein <g>sulphur</g>
                    <g>sol</g>is nannte,<note place="margin-left" resp="author"> hoc <g>aurum</g>
                        <g>sulph</g>ur, hat in <lb/>Medicina s<ex>eine</ex> operationen<lb/>nicht
                        schnell, wie das<lb/><g>aurum</g> potabile Angli <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/122549120">An-<lb type="inWord"/>tonii</name>
                        cum sudore sen-<lb type="inWord"/>sibili p gethan aber<lb/>doch in
                            s<ex>einer</ex> frau das au&#223;-<lb type="inWord"/>gericht roborando
                            na-<lb type="inWord"/>turam, da&#223; sie gebohren<lb/>ohne wehen, und
                        nicht ge-<lb type="inWord"/>wust wie ihr geschehen.
                        <!--Francis Anthony od. Franciscus Antonius Londinensis (1550&#8211;1623), englischer Alchemist und Erfinder des aurum potabile--></note>
                    so 160<lb/>thaler <g>Silber</g> zu fein <g>Gold</g> machte, in groser
                    quantit&#233; wohl von 5 a 6 Pfund,<lb/>daran w&#252;rde so eine
                        Universal-<g>Tinktur</g> so alle Metalle tingirte,<lb/>sehr hoch, etwas roth
                    v. gelblich si per microscopium aspiceretur<lb/>an <g>Tinktur</g>, quod
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> inde derivabat da&#223; die <g>Tinktur</g>
                    mit <g>Gold</g> fermen-<lb type="inWord"/>tirt worden, v. das Pomerantzen farb.
                    noch mehr <g>Tinktur</g> hatte, das gelbe<lb/>al&#223; <g>Gold</g> aber mehr vom
                    corporellen Gold. Fr&#246;lich legte ihm<lb/>contitiones auff z<ex>um</ex>
                        E<ex>xempel</ex> er solle in einem Monath mit s<ex>einer</ex> frau<lb/>v.
                    kindern nicht mehr depensiren al&#223; 1 ducat innerhalb X jahren<lb/>putabat in
                    der Zeit soll er gescheid werden, it<ex>em</ex> er solle nur<lb/>an
                    Spit&#228;ler od<ex>er</ex> Armenh&#228;user it<ex>em</ex> Kirchen schulen p was
                        ver-<lb type="inWord"/>machen, denn es rauben es die vorsteher v. die armen
                    genie&#223;en<lb/>es nicht, sondern nur an die hau&#223;armen, v. andere
                    ehrliche Arme,<lb/>it<ex>em</ex> an D<ex>octores</ex> v. Apothecker die
                    Ver&#228;chter der Kunst sind, auch<lb/>nichts geben p das must er alles
                        beschw&#246;ren.<note place="margin-left" resp="author"> der Adeptus dabat
                        ei<lb/>1 Pfund von der <g>Tinktur</g> partic.<lb/>sed er wolte
                            s<ex>eine</ex> conte-<lb type="inWord"/>nance probiren, v. gab<lb/>ihm
                        um &#189; davon<lb/>das sey schon gnug al&#223;<lb/>ein ehrlicher
                        Mann<lb/>zu leben. </note> Wieder das erste<lb/>peccirte er aber gleich |:
                    muste auch von dem adepto fr&#246;lich so ihm<lb/>wohl nachh&#246;rte,
                    reprimendos leyden :| v. versetzte gegen 8000 du-<lb type="inWord"/>caten in
                    bre&#223;lau den Jesuiten einen gro&#223;en theil der <g>Tinktur</g>, von denen
                    er<lb/>erstlich die probe gemacht hatte. In wertheim in francken lebte<lb/>er
                    eine weile, legebat <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onradi</ex>
                                    D<ex>ippelii</ex></name></author>
                        <title>papismum protest<ex>antium</ex> vapulantem</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel: Papismus Protestantium
                        vapulans, oder: Das gest&#228;upte Papstthum/ an den blinden Verfechtern der
                        d&#252;rfftigen Menschen-Satzungen in Protestirender Kirch/ worbey zugleich
                        die j&#252;ngst in etwas entdeckte Orcodoxia Orthodoxorum wider etlicher
                        Zunfft-Br&#252;der des Demetrii Act. 19, 24. recht orthodoxische Charteque,
                        sub Titulo: Der immer lachende/ jetzo aber kl&#228;glich zu verlachende neue
                        Pietastrische Democritus &amp;c. weiter illustrirt und errettet wird durch
                        Christianum Democritum, Gie&#223;en 1698.</note> meynte<lb/>es w&#228;re
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ein solcher wie der adeptus, suchte ihn auff
                    v.<lb/>fand C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> auf der Messe zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt.</name> Er offenbarte sich
                        Dippe-<lb type="inWord"/>lio gleich, war in &#228;ngsten da&#223; er seinen
                    Eyd gebrochen, v. lebte<lb/>bey s<ex>einem</ex> reichthum gantz pauvre, bi&#223;
                    er endl<ex>ich</ex> so viel Geld zusammen<lb/>brachte seinen Reichthum v.
                        <g>Tinktur</g> bey den Jesuiten in breslau wieder<lb/>zu holen, denen es gar
                    nicht lieb war, da&#223; er wieder kam. Er meynte<lb/>er k&#246;nne auch die
                        <g>Tinktur</g> machen, denn fr&#246;lich hatte ihm einiges ge-<lb
                        type="inWord"/>sagt; es kam aber nichts herau&#223;. Nachher soll er die
                        <g>Tinktur</g> nach<lb/>v. nach vert&#228;ndelt haben v. doch noch elend
                    worden seyn. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/>hatte eine tolle avanture in
                    Frankfurt, schmoltz truge wieder die<lb/>damalige mode in der Messe einen
                    braunen Castor hut in nat&#252;rl<ex>icher</ex><lb/>farbe, v. gieng so mit
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> &#252;ber die Gasse, alle Leute sahen<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">sie</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0425.jpeg" n="425"/>
                <note2>(Seite 425) </note2>
                <p>sie an, v. dachten das seyen so ein paar Schw&#228;rmer. Von denen<lb/>Patritius
                    s&#246;hnen, die soldaten waren hatten sich an einem sonntage<lb/>eine menge
                    besoffen, v. begegneten schmoltz zwischen der bornheimer<lb/>Pforte, da <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> mit ihm gieng, v. ihn
                    au&#223; Herrn Riesen<note place="foot" resp="editor">Johann Christian Riese
                        (1669&#8211;1741), Juwelier und Kaufmann in Frankfurt </note><note
                        place="margin-right" resp="author"> Ries war ein <lb/>ehrlicher
                        frommer<lb/>ohnaffectirter Mann, die<lb/>Frau aber noch <lb/>etwas
                        affectirt. </note> hau&#223; nach<lb/>der breiten Gasse begleitete wo er
                    damals mit Frau v. Kindern<lb/>wohnte. Sie touchirten sie v. der eine sagte da
                    gehen die schw&#228;rmer v.<lb/>stie&#223; Schmoltzen an; der sagte ihr guten
                    Kinder seyd unrecht, v.<lb/>zogen vom leder, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    weil ihrer eine Menge war, wolte de&#223;gleichen<lb/>thun, hatte es aber nicht
                    n&#246;thig, denn die Arme officiers bekamen<lb/>ohrfeigen einer nach dem
                    andern, v. wurden auch guten theils blessirt.<lb/>Die sequente ward er auf den
                    R&#246;mer beschieden, denn es waren derer<lb/>Vornehmste Junckern S&#246;hne,
                    v. de&#223;halben zur rede gesetzt, er sagte<lb/>aber er habe nichts al&#223;
                    Gerechtigkeit au&#223;ge&#252;bt, da sie ihn so v. so<lb/>&#252;berfallen, v.
                    h&#228;tten m&#252;ssen zufrieden seyn so er sie gar niedergesto&#223;en,<lb/>et
                    sic dimittebatur. Schmoltz stunde in denen gedancken da-<lb type="inWord"/>mals
                    das <g>Pulver</g> sey verhext v. der teufel habe es ihm gegeben, er hatte
                    es<lb/>in einer b&#252;chse von silber, innwendig vergoldet, v. so er es am
                    leibe<lb/>trug da&#223; es warm ward, v. die b&#252;chse nur halb voll ward,
                    ward sie<lb/>gantz voll von der w&#228;rme, se expandendo; v. das konte er
                    noch<lb/>halb v. halb begreiffen, das andere aber nicht, da&#223; er so er auf 3
                        Scrupel<lb/><g>Silber</g> so 60 gran ist, den 14ten theil eines grani thue,
                    es 82 gr.<lb/>an gewicht werden. Ille non intelligebat naturam, C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> explicabat,<lb/>komme per compactionem, v. nahm 3 Scrupel
                    bimsenstein, <g>pulveri</g>sirte sie so hatte<lb/>sie auch per compactionem mehr
                    an gewicht, v. benahm ihm also s<ex>eine</ex> scrupel.<lb/>Herr <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X">Reitz</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Heinrich Reitz (1655&#8211;1720), Theologe
                    </note> so damals auch da war, nahm das Pappier worauf der
                        schmoltz<lb/>s<ex>eine</ex>
                    <g>Tinktur</g> gesch&#252;ttet v. daran noch etwas davon hieng, zu sich, v.
                        tin-<lb type="inWord"/>girte damit noch etwas.<lb/>Zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4085080-8">altona</name> war einmal ein adeptus,
                    al&#223; der alte <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118535676"
                        >f&#252;rst von homburg</name><note place="foot" resp="editor">
                        Friedrich&#160;II. von Hessen-Homburg (1633&#8211;1708), ab 1681 regierender
                        Landgraf, der aufgrund einer Kriegsverletzung eine Beinprothese trug</note>
                    der General<lb/>mit dem silbernen fu&#223;, bey dem Naumann war, jetzt zu
                    Braunfels, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex><lb/>guter freundt, sich nebst andern
                    Generalen zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5"
                        >Hamburg</name> aufhielt, sagte<lb/>er sey beordert au&#223; praecaution ne
                    caperetur, allen liebhabern zu tin-<lb type="inWord"/>giren v. ihnen die
                    possibilitaet der kunst zu demonstriren. Naumann invi-<lb type="inWord"/>tirte
                    ihn hinein nach Hamburg, zu den Herrn, f&#252;rsten v. Grafen die<lb/>da waren.
                    Er gieng in s<ex>eine</ex> Kammer al&#223; ob er sich ankleiden wolte,
                    kam<lb/>aber gleich wieder v. sagte ihm Naumann, er gehe nicht mit, so v.
                    so<lb/>f&#252;hrten sie sich eben jetzt auf in Hamburg, wurfen die Gl&#228;ser
                    die<lb/>fenster hin au&#223; v. raseten wie bestien. Er gieng also
                    betr&#252;bt<lb/>hin, v. sagte dem f&#252;rsten, der Mann habe alles was sie den
                    augenblick<lb/>gethan in Hamburg, gewust, v. so sey es gegangen. Die sequente
                    reisste<lb/>der F&#252;rst mit andern hin au&#223; nach Altona v. sprach ihn
                    selbst, es<lb/>verschm&#228;hete aber den f&#252;rsten etwas al&#223; er ihm nur
                    in holl&#228;ndischer Sprache, <lb/>mein herr, anredete. Sagte zum f&#252;rsten
                    er solle so v. so viel al&#223; er wolle<lb/><g>Quecksilber</g> oder loth
                        od<ex>er</ex>
                    <g>Blei</g> holen lassen, lie&#223; weil er nicht zu viel od<ex>er</ex> zu wenig
                    haben <lb/>wolte jedes 1 Pfund holen, princeps immittebat crucibulo, adeptus
                        dabat<lb/><g>pulver</g>em quod ipse Princeps immittebat, letztl<ex>ich</ex>
                    thats einen Knall wie Pistolschu&#223;<lb/>so da&#223; man meynen sollen, es
                    w&#228;re alles entzwey, da sagte der adeptus es sey fertig.<lb/>Eximebat den
                    tiegel es war aber nicht lauter <g>Gold</g>, sondern nur wie eine<lb/>braune
                        od<ex>er</ex> honig Rose mit <g>Gold</g> durchzogen, v. noch nicht zeitig
                    genug im <g>Feuer</g><lb/>worden, es tingirt sonst sich nichts mehr von den
                    Metallis imperfectis al&#223;<lb/>das principium <g>mercur</g>iale darinnen, das
                    &#252;brige wirfft die <g>Tinktur</g> von sich vor der<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">impu-</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0426.jpeg" n="426"/>
                <note2>(Seite 426) </note2>
                <p>impuritaet, so C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> noch bey
                    dem alten f&#252;rsten gesehen hat.<lb/>Der Kerl von dem bey den Laboribus mit
                    Muth erzehlt, der die figues de<lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037694-1">Marseilles</name> aufgelesen
                        s<ex>ive</ex> faeces alvinas vor denen hauptwachen, logirte<lb/>einmal, da
                    er geschickt war reiche g&#252;ldne stoffe v. silberne vor etliche<lb/>Kaufleute
                    in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name> zu
                    holen, weil er treu war, zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4044660-8">Paris</name> in einen
                    berufenen<lb/>Gasthoff, wegen diebereyen v. Mord, sie merckten Geld bey
                        ihm.<note place="margin-left" resp="author"> Die holl&#228;nder schicken
                        ihre<lb/>auf den strumpf gekommenen<lb/>Kaufleute hinein nach<lb/>Ostindien
                        zu gouverneurs<lb/>da sie mit einer grosen<lb/>guarde dem volck des
                        lands<lb/>zur furcht gehen m&#252;ssen,<lb/>bereichern sich in
                        solchen<lb/>Jahren auff Millionen,<lb/>viele aber sterben
                            eher<lb/>od<ex>er</ex> so sie hinein kommen,<lb/>der hei&#223;en
                            <g>Luft</g> halben.<lb/>Ist einer etl<ex>iche</ex> Jahre
                        dorten<lb/>gewesen, wird er mit<lb/>force, ob er schon gerne<lb/>dorten
                        bleiben wolte,<lb/>rappellirt, da&#223; sein<lb/>Geld im lande
                            bleibt,<lb/>ordentl<ex>ich</ex> aber so sie her-<lb type="inWord"
                        />au&#223; kommen, k&#246;nnen sie<lb/>gegen die holl&#228;ndische
                            <g>Luft</g><lb/>sich nicht mehr halten v.<lb/>sterben bald.
                        Keiner<lb/>thuts al&#223; der auf die hefen<lb/>gekommen.
                        Den<lb/>w&#252;rtzhandel conserviren<lb/>sich die holl&#228;nder
                        allein,<lb/>aber haben grose Kosten<lb/>dabey. Jetzt gehts<lb/>ihnen
                        &#252;bel da ein jeder<lb/>sein eigen land selbst versehen<lb/>wil v. nicht
                        von ihnen nehmen.<lb/>offt haben sie mit schaden<lb/>verkaufft andere zu
                            rui-<lb type="inWord"/>niren. Jetzt ist in der Elbe<lb/>ein ostindisch
                        schiff ange-<lb type="inWord"/>kommen, so ein entsetzliche<lb/>quantit&#233;
                        thee mit gebracht<lb/>#<lb/># daher ist der thee so<lb/>wohlfeil. ein Pfund
                        ad 2 oder<lb/>2 &#189; Gulden. </note> Abends<lb/>ward er gef&#252;hrt in
                    ein Zimmer, so hinten hinau&#223; gieng, war im<lb/>sommer da die N&#228;chte
                    nicht lang sind, etl<ex>iche</ex> fenster waren blind,<lb/>v. aussen Mauer
                    davor. Es grauete ihn, legte sich nicht nieder, blieb<lb/>sitzen, v. lie&#223;
                        s<ex>ein</ex> licht brennen, das wohl eben bi&#223; an den tag<lb/>brennen
                    mogte. Al&#223; er sitzt, auch die th&#252;re wohl verwahrt, v.
                    mit<lb/>st&#252;hlen besetzt, f&#228;llt horrendo spectaculo, die gantze
                    bettlade,<lb/>welche so zu gerichtet war, hinunter in ein Gew&#246;lbe. Da die
                    M&#246;rder,<lb/>so der wirth, s<ex>eine</ex> S&#246;hne, v. schw&#228;her
                    waren, das bette leer fanden,<lb/>giengen sie vor die th&#252;r, fanden die aber
                    Verrammelt, holten eine Axt,<lb/>denn sie musten ihn entweder t&#246;dten oder
                    selbst des todts seyn. Er<lb/>der alzeit 2 paar pistolen bey sich hatte mit
                    doppelten l&#228;uffen,<lb/>so ein hieb geschahe, schosse dahin, wo er herkam,
                    v. traff einen<lb/>v. blessirte ihn scharff, da der 2te hieb geschahe wieder
                    einen, v. <lb/>wie sie bey der tortur bekannten, sind beyde gestorben.
                        Endl<ex>ich</ex> ward es stille,<lb/>da es nun v&#246;llig tag war, gieng er
                    mit s<ex>einem</ex> geladenen gewehr hinau&#223;,<lb/>sie hatten aber alle das
                    hau&#223; verlassen, v. war keine seele al&#223; etl<ex>iche</ex><lb/>kleine
                    kinder darinnen. Man sucht auf sein angeben bey der Obrigkeit<lb/>nach, v. fand
                    im hau&#223; alle diebs v. M&#246;rderzur&#252;stung, auch im keller
                    v.<lb/>gew&#246;lbe entsetzl<ex>ich</ex> viele todten geribbe. Man suchte den
                    wirth v. s<ex>eine</ex> Genos-<lb type="inWord"/>sen auff, v. wurden sie in des
                    Kerls gegenwart alle lebendig ger&#228;-<lb type="inWord"/>dert, der dabey seyn,
                    v. die execution mit ansehen muste.<lb/>Sonst hat man auch mehrmalen entdeckt,
                    da&#223; in paris in officinis<lb/>chirurgicis, frembde, denen man weiter nicht
                    nachfragt, bey den rasuren<lb/>sind al&#223; mit einer Mausefalle, sambt dem
                    stuhl in gew&#246;lbe gelassen<lb/>v. da umgebracht worden in Menge.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Der Graf hat zu s<ex>einem</ex>
                        neuen<lb/>schloss-bau gebraucht<lb/>schon vor 800 thaler Kalch,<lb/>die
                        steine so sie hier brechen,<lb/>die schliefer, nahmen gar<lb/>vieles hinweg
                        von speiss,<lb/>die gebackenen steine sind<lb/>besser, it<ex>em</ex> unser
                        gelbe<lb/>kalchsteine so gr&#246;ser sind. </note><lb/>C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> hat etl<ex>iche</ex> mal in jungen Jahren heyrathen wollen,
                    aber Gott hat es ei-<lb type="inWord"/>gentl<ex>ich</ex> nicht haben wollen.
                    Einmal stund es drauf v. dran, da&#223; er herrn<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fenden</name> tochter<note place="foot"
                        resp="editor">Anna Margaretha Riese, geb. Fende, Gemahlin von Johann
                        Christian Riese, Tochter von Christian Fende, Senckenbergs sp&#228;tere
                        Schwiegertochter</note> solte heyrathen so Herrn Riesen<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Christian Riese (1669&#8211;1741), Juwelier und
                        Kaufmann in Frankfurt </note> bekommen hat, v. herr<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X">Reitz,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Henrich Reitz (1655&#8211;1720), Theologe </note> der
                    alte Ries p deliberirten dr&#252;ber. Damals wars mode in die<lb/>Bibel zu
                    greifen, v. C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> griffe au&#223; spass auch hin ein
                    v. hatte<lb/>zu aller best&#252;rtzung unter dem rechten daumen den Spruch ex
                    Jeremia,<lb/>du solt dir kein weib nehmen noch Kinder zeugen. Jetzt so
                    man<lb/>ihn fragt respondet, er habe noch immer bisher zu fechten gehabt,
                    und<lb/>&#224; la campagne sich befunden, so habe er noch nicht heyrathen
                    k&#246;nnen,<lb/>habe es auch nie verredet; werde er eine favorable
                    Condition<lb/>antreffen, werde er nicht anstehen einmal zu heyrathen. Riesen
                    frau al&#223;<lb/>fenden tochter war einf&#228;ltig, v. w&#228;re just so wie
                    die Mutter<note place="foot" resp="editor">Anna Margaretha Fende, geb. Hopper,
                        Gemahlin von Christian Fende </note> war,<lb/>worden, nun ist sie blind gar,
                    uti dicebam C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> quod mirabatur.<lb/>Ego nach dem
                        <del>essen</del> spatzirengehen, da es sehr hei&#223; war, etwas traurig v.
                    im<lb/>Gem&#252;the zerst&#246;rt, schwitzte sehr, cum venit Dippelius, von dem
                    wein war wie-<lb type="inWord"/>der etwas k&#252;hl, die &#189; Maase thaten mir
                    nach dem schwitzen fast nichts.<lb/>Ich wolte nicht gerne mich erkl&#228;ren
                    gegen C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> wegen des partic<ex>ulars</ex>
                        endl<ex>ich</ex><lb/>frug er selbst an, da ich sagte ich w&#252;ste nicht,
                    ob ich so bald w&#252;rde<lb/>wieder in dise gegenden kommen, so sagte er
                    vielleicht s&#228;hen wir doch einander<lb/>bald wieder, obschon nicht hier, v.
                    offerirte mir, so er ein laboratorium habe,<lb/>v. ich wolte eine weile bey ihm
                    seyn, so k&#246;nte ichs thun. Quod gratus<lb/>accipiebam, et me offerebam, si
                    qua in re ipsi prodesse possim. <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Er</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0427.jpeg" n="427"/>
                <note2>(Seite 427) </note2>
                <p>Er sagte, er m&#252;sse erstl<ex>ich</ex> die dortige gelegenheit besehen in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">schwartzenau,</name>
                    v.<lb/>k&#246;nne es wohl geschehen, da&#223; er sich zu frentzdorff<note
                        place="foot" resp="editor">August Frensdorf (1693&#8211;1755),
                        Sayn-Wittgensteinischer Kammerrat</note> dessen hau&#223; fertig<lb/>wird
                    vor winter, begebe, v. das laboratorium in schwartzenau indessen<lb/>bi&#223; er
                    es beziehen k&#246;nnen, zurichten lie&#223;, wenn er nur wisse wie er
                    es<lb/>mit <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117023949"
                        >Augusto</name><note place="foot" resp="editor">August David Graf zu
                        Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1663&#8211;1735) </note> habe. Es ist dieser
                    gegen C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><note place="foot" resp="editor">Johann
                        Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> nicht, wie gegen
                    andere falsch<lb/>gewesen, v. alzeit gar genereux, hat auch zu s<ex>einer</ex>
                    befreyung nach s<ex>einem</ex> besten<lb/>Verm&#246;gen collaborirt, so ihm
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> gerne vergelten m&#246;gte mit
                    einem<lb/>Nutzen, aber das partic<ex>ular</ex> selbst communicirt er ihm
                    nicht.<lb/>Im spatziren gehen erzehlte mir C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> die
                    historie mit Fr&#246;lich, so oben steht,<lb/>war da die Sonne nicht mehr schien
                    vespera sehr angenehm zu gehen. bathe<lb/>mir nach dem gehen, da etwas warm
                    worden, au&#223;, da&#223; Morgen en passant noch<lb/>abschied nehmen
                    d&#252;rfe, um C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> nicht zu hindern an dem schreiben
                        s<ex>eines</ex><lb/>tractats, sed dicebat, so lang ich hier sey er zu meinen
                    diensten,<lb/>v. ich d&#252;rffe nur frey kommen zu ihm, werde im alzeyt
                    lieb<lb/>seyn.<lb/>Vespera edi k&#228;se v. brodt. bibi
                    <g>Wasser</g>.<lb/>Cubitum ivi hora IX, v. war m&#252;de, mehr zu schreiben,
                    verspahrte es<lb/>auff Morgen.<note place="margin-right" resp="author"> Dicebat
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl,</name>
                        da&#223; jetzt<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                            >Fende</name> Gros, <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457">Seebach</name> p<lb/>so uneinig
                        seyen, m&#252;ssen<lb/>ihren innern Grund of-<lb type="inWord"/>fenbahren
                        durch gottes<lb/>schickung. Und w&#228;re nicht<lb/>wohlgethan sich gantz
                            sepa-<lb type="inWord"/>rat halten v. nicht damit<lb/>zu thun haben
                        wollen.<lb/>Man m&#252;sse keinen augen-<lb type="inWord"/>blick vorbei
                        streichen<lb/>lassen in dem man nicht<lb/>etwas zur Ehre Gottes<lb/>thue.
                        <!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
Frankfurt-->
                    </note><lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-26">
                        <supplied>26.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0427.jpeg" n="427"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex><g>Martis</g> 26 Aug<ex>usti</ex></p>
                <p>Mane hora II surgebam. Hatte etwas hitze im blut, bibebam
                        etl<ex>iche</ex><lb/>Gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> noch, scribebam sedens in sella. Auris d<ex>extrae</ex> susurrus.
                    Oculi sat<lb/>lucidi. am himmel helle, v. wetterleuchtet von Norden, da wohl
                    ein<lb/>gewitter seyn mag. Flatus, ructus, ex nare d<ex>extra</ex> aliquoties sternutatio.<lb/>
                    <del>Nebula</del> &#224; cibis ad huc praesentibus nonnulli in stomacho,
                    ructus,<lb/>flatus. Nebula in coelo, so da&#223; man kaum die sterne dadurch
                    <lb/>erkennen kan. Scribebam von 2 ad 4 uhr. Pressio verticis. Mucus<lb/>ex
                    naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> v. stiche hin v. her. Calida extre-<lb type="inWord"
                    />ma. Mane cum sebo pugillares mundarem, sudavi zieml<ex>ich</ex>
                    <lb/>starck. Ex nare sinistra mit Pitzeln sternutatio, borbor<ex>ygmi</ex>
                    tormina non-<lb type="inWord"/>nulla, flatus. Ascendit nebula hora VI. ist
                    tr&#252;b von westen. Galli<lb/>canunt. Pluit. Oculi tr&#252;b externe quia non
                    multum dormivi. <lb/>Borborygmi.<lb/>Ibam ad Haug,<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Friedrich Haug (1680&#8211;1753), Theologe in Berleburg
                    </note> dicebat, Gott wolle alle meine absicht seegnen, it<ex>em</ex> ob
                    ich<lb/>nun verrichtet habe was ich verrichten wollen.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Haug dicebat wenn<lb/>ich nach Franckreich gehe<lb/>wolle
                        mich Mr.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/137727607">de
                            Marsay</name> mit<lb/>addresses versehen.</note> Ibam ad Holtzklau.<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Eberhard Holzklau (1673&#8211;1740),
                        Bankier in Berleburg </note> ad Weil<lb/>chirurgum, dem da er die
                        <g>retortam</g>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4203140-0">almerodensam</name><note
                        place="foot" resp="editor">in Almerode get&#246;pferte Retorte</note> hat
                    gantz voll hirschhorn gemacht,<lb/>die selbe unten gesprungen, v. das
                        <g>oleum</g> foetidum ins <g>Feuer</g> gelaufen v. verbrannt,<lb/>zuletzt ad
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634"
                        >Carolum.</name><note place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl
                        (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg </note> Ille dicebat, man solle doch
                    botanicam particularem <lb/>v. localem wohl excoliren, v. jedes orths indigenas
                    herbas wohl lernen<lb/>brauchen, consentiebat mecum, quamvis regionem sibi
                    sufficere. Thee<lb/>nos non habere opus, die kerngen eben von den wildrosen an
                    der hecke p seyen<lb/>auch adstringent, die k&#246;nten wir nutzen. Putabat
                    sideritidem hic copiosis-<lb type="inWord"/>simi in avis provenire |: sed est
                    Ladanum &amp; sideritis segetum non of-<lb type="inWord"/>ficinalis :| virgam
                        <g>aur</g>eam latifol<ex>iam</ex> quae hic crescit, non esse <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118752561">Stahlii</name><note
                        place="foot" resp="editor">Georg Ernst Stahl (1659&#8211;1734), Chemiker und
                        Mediziner in Halle und Berlin </note> of-<lb type="inWord"/>ficinalem sed
                    angustifoliam, die was balsamisches haben |: sed ego puto eum<lb/>intellegere
                    virgam <g>aur</g>eam <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118694413"
                        >Gesneri,</name><note place="foot" resp="editor">Konrad Gesner
                        (1516&#8211;1565), Arzt und Naturforscher in Z&#252;rich</note> quae est
                    herba vulneraria ad fluvium Pfrim<lb/>Treyi<note place="foot" resp="editor"
                        >Dreisen an der Pfrimm</note> ni fallor :| Hanc virgam <g>aur</g>eam in
                    nephritide rusticam quadam <lb/>suasit in vulnere nuper Carl ad infusum.
                    Sempervivum <g>ace</g>tosa, it<ex>em</ex><lb/>cochlearia in Dania ubique locorum
                    provenit, scorbuticis utillissima,<lb/>qui ibi multi.<lb/>Edi apud Carl, suppe,
                    huhn mit schottenerbsen, Rindzunge p butter v. k&#228;se.<lb/>bibi <g>Wasser</g>
                    v. wein, v. nach dem essen Coffee.<lb/>Dr. Carl gab mir mit vor den Forstmeister
                    Herrn v<ex>on</ex> Kalkreuth<note place="foot" resp="editor">Johann Alexander
                        von Kalkreuth, Forstmeister in Berleburg </note> ein Conto von 36
                    thalern<lb/>zu bezahlen an wittbe Mermannin in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name> die auch die mir
                    mitgegebene <lb/>obligation von 1000 Gulden vom materialisten dancker<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Joachim Dancker, Materialist in Frankfurt
                    </note> ein treiben<lb/>soll. Dimittebat me in pace v. sehr freundlich.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Die alte Frau <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/189536268">Gr&#228;fin</name><lb/>schickte mir
                        ein paquet<lb/>Geld von etwan 30 Gulden<lb/>vor herrn Melber in<lb/><name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9">b&#252;dingen.</name>
                        <!--Georg Melber (1677&#8211;1743),
Kaufmann in B&#252;dingen-->
                        <lb/>Carl wolte nicht,<lb/>da&#223; ich nach Frankreich<lb/>gehe v. auff Reisen.<lb/>
                        <lb/>Carl notabilem historiam<lb/>narrabat, de reduce<lb/>ex mortuis
                            <g>spirit</g>u qui<lb/>apparuit ancillae Dr.<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/103145486">Detry,</name> der noch von
                        groser<lb/>reinigung der menschen<lb/>auch fremden gesprochen,<lb/>die in
                        Eigenheit v.<lb/>Natur alle gute<lb/>Dinge thun. <!--Peter Friedrich Detry (1685&#8211;1750), Prediger in Bremen und Herford--><lb/>
                        <lb/>D. Carl isst im brodt<lb/>lauter wetterauer<lb/>Korn. </note><lb/></p>
                <pb facs="b0428.jpeg" n="428"/>
                <note2>(Seite 428) </note2>
                <p>Priccio mane donavi 40 Kreuzer.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">40 Kreuzer.</hi>
                    </note> Ille dicebat Holtzklau<note place="foot" resp="editor">Johann Eberhard
                        Holzklau (1673&#8211;1740), Bankier in Berleburg </note> sey Dipellii
                    m&#252;de,<lb/>er wolle da&#223; er es mit ihm nicht angefangen h&#228;tte, er
                    m&#252;sse am tisch immer mehr<lb/>haben, mache ihnen viel M&#252;he. Retinuit
                    Priccium ut ei assistat si<lb/>quando filius moritur. Priccium ferre potest hic
                    melancholicus, non omnes,<lb/>ist melancholisch, wil es sollen alle Leute seyn
                    wie er. Eigensinnig, kr&#252;ttelich.<lb/>Mane <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelius</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> mittebat mihi epistolam sigillo munitam, darinnen er
                        s<ex>eine</ex> bed&#252;rftig-<lb type="inWord"/>keit angab, solle ihm 10
                    &#224; 12 thaler vorschiessen it<ex>em</ex> da&#223; er s<ex>ein</ex> Conto in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4"
                    >Marburg</name><lb/>bezahlen k&#246;nte 100 ducaten procuriren, da&#223; er
                    gegen den Grafen <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117023949"
                        >August</name><note place="foot" resp="editor">August David Graf zu
                        Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1663&#8211;1735) </note> wegen des
                        partic<ex>ulars</ex><lb/>noch etwas balanciren k&#246;nne, welches letzte er
                    mir sonderl<ex>ich</ex> zu bedencken gab, it<ex>em</ex><lb/>da&#223; er seine
                    andere weit importantere Dinge al&#223; das partic<ex>ular</ex> k&#246;nne zu
                    Ende<lb/>bringen.<lb/>veni postea ad eum et dabam ei fumanti Tabacum 1 Ducat, 1
                    Louis d&#8217;or, &#189; <lb/>Louis d&#8217;or, 4 neue frantz&#246;sische Gulden
                    zu 70 Kreuzer das st&#252;ck. adjiciebam noch 20 Kreuzer,<lb/>zusammen 20 Gulden
                    28 Kreuzer bi&#223; 30.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">20 Gulden 28 Kreuzer.</hi>
                    </note><lb/>Dicebat mihi C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> wie er ein gerichtet im
                    laboratorio solle ich auf etl<ex>iche</ex> wochen zu<lb/>ihm kommen v. wohl
                    vergn&#252;gt wieder weggehen.<lb/>Consentiebat mecum wer Gott vertraue v.
                    behertzt sey dem gehe es nicht leicht<lb/>&#252;bel auf Reisen unter
                        M&#246;rdern.<note place="margin-left" resp="author"> Diebe v. m&#246;rder
                        sind alzeit<lb/>furchtsam.<lb/>Dippelius hac nocte post<lb/>Helenitem
                        enormiter<lb/>sudavit, non ego,<lb/>qui hora 2 surrexi,<lb/>sudor ver&#242;
                        prorupit<lb/>gegen morgen. </note> Er tr&#228;umte einmal da er reisste
                        bey<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4"
                        >Mayntz,</name> v. nach Mayntz den andern tag wolte gehen zu Fu&#223;
                    &#252;ber die Ingelheimer<lb/>heyde, da&#223; er vor einer Grube stehe,
                    darau&#223; k&#228;men 4 w&#246;lfe, er z&#246;ge s<ex>einen</ex> degen her-<lb
                        type="inWord"/>au&#223;, sie giengen aber um ihn herum v. bleckten die
                    Z&#228;hne, gingen aber endl<ex>ich</ex> wieder<lb/>in ihr Loch. Seine wirthin
                    warnte ihn, es w&#228;ren leute au&#223;gezogen worden da.<lb/>Ille spernebat,
                    dicens sie sollen ihm nichts thun. Cum veniret auf die freye heyde kam<lb/>ein
                    soldat mit einem ballasch hervor, v. legte sich in den weg, cum C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> interro-<lb type="inWord"/>garet quod vellet, dicebat er
                    bethe um ein almosen, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> dabat 1 batzen
                    gieng<lb/>weiter da kamen ihrer noch 3, waren die 4 w&#246;lfe, alle mit
                    balasch, C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> hatte<lb/>einen degen brauchte ihn aber
                    nicht. da kam ihm auf dem freyen Platz s<ex>ein</ex> traum recht<lb/>wahr vor,
                    gieng aber gleich beherzt auf sie lo&#223;, v. fragte sie wer sie seyen
                    v.<lb/>was sie wolten, da b&#252;ckten sie sich tieff, v. bathen um ein almosen,
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> subridens &amp;<lb/>ernstl<ex>ich</ex>
                    dicebat: das ist ein schlimmes handwerck, lernt ein besseres. Et
                    tut&#242;<lb/>pergebat. &#220;ber C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> anrede
                    erschreckten sie, v. meynten es k&#228;men etwan mehrere<lb/>nach so sie fangen
                        wolten.<note place="margin-left" resp="author"> Cum vari&#224; essent agenda
                            &amp;<lb/><g>spiritus</g> ad caput animadvertur <lb/>premendo semper
                        egessi<lb/>faeces. </note><lb/>Hospiti meo solvebam vor s<ex>eine</ex>
                    wartung v. kost 9 Gulden 40 Kreuzer.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">9 Gulden 40 Kreuzer.</hi>
                    </note> Ancillae pauperi da-<lb type="inWord"/>bam, et piae uti semper
                    videbatur, 10 Kreuzer.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">10 Kreuzer.</hi>
                    </note><lb/>Hora II reisete fort &#224; meridi&#232;. Videbam da&#223; hier im
                    Land weder Korn noch<lb/>weitzen w&#228;chset, sondern lauter gerste v. haber.
                        It<ex>em</ex> heidekorn, so aber di&#223;<lb/>jahr voll Chamillen, dort p
                    ist, weil es wegen des alzu feuchten wetters nicht ge-<lb type="inWord"/>rathen
                    k&#246;nnen.<lb/>Zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >schwartzenau</name> besuchte Kinet<note place="foot" resp="editor">Johann
                        Melchior Kinet, Mechaniker in Schwarzenau </note> in laboratorio, hat eine
                    sch&#246;ne dreher-werckst&#228;tte,<lb/>machte <g>Feuer</g>-spritzen eine neue
                    in vention, macht sch&#246;ne drehe arbeit.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Die Smalte Fabrique geht<lb/>so ferne al&#223; sie noch
                        das<lb/>leben haben dabey. </note> Setzte mir guten<lb/>wein vor von
                    Fl&#246;rsheim den ihm der Herr <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118803107">von uffenbach</name><note place="foot"
                        resp="editor">Zacharias Konrad von Uffenbach (1683&#8211;1734), Frankfurter
                        Patrizier, Sch&#246;ffe und Ratsherr, Reiseschriftsteller und
                        B&#252;chersammler </note> verehrt, bibebam 1 gl<ex>as</ex>, beglei-<lb
                        type="inWord"/>tete mich an den wagen. Vespera pluebat, &amp; nos
                    recipiebamus Herrn kaufmann Holtz-<lb type="inWord"/>klau letzt verstorbener
                    Frau bruder der alles fast verthan, v. s<ex>ein</ex> schwager in der
                    kutsche,<lb/>Kaufmann wolte sterben so &#252;bel war ihm von dem bier in
                    schwartzenau, grose<lb/>K&#228;lte v. Kopfwehe, bibebat zu Eife
                    <g>Weingeist</g>, war noch &#252;bler, sed sternutabat<lb/>darauff ihm so
                        zieml<ex>ich</ex> war, noch &#252;bel den abend, auch <del>vor</del>
                    sequente morgen, da er von<lb/>kl<ex>ein</ex>
                    <unclear>anse</unclear>, nach grosen <unclear>anse</unclear> gieng, lebt sehr un
                        odentl<ex>ich</ex>, v. wolte noch Milch<lb/>haben zu s<ex>einem</ex> bier v.
                        <g>Weingeist</g>, quod ob confermentationem vetui.<lb/>Edi vespera butter v.
                    k&#228;se. bibi bier, so gut, von Marburg, bekam auch die strangu-<lb
                        type="inWord"/>ria nicht davon. Noctu bene dormivi. Solvi in dem ort vor
                    meinen part 7 albus.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">14 Kreuzer</hi></note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-27">
                        <supplied>27.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0428.jpeg" n="428"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 27. Aug<ex>usti</ex></p>
                <p>mane hora IV. egerebam faeces premendo nonnullas, fuhr fort nach <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg,</name><lb/>auf
                    dem weeg man&#232; schlieff etwas im fahren. In wetter tranck 1 Kreuzer
                        <g>Weingeist</g> v. asse<lb/>ein weck 1 Kreuzer.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">2 Kreuzer.</hi>
                    </note> Cum Marburgum veni stieg ab vor schwaners hau&#223;, v. gab<lb/>dem
                    Postbothen erstl<ex>ich</ex> 5 Kreuzer,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">5 Kreuzer.</hi><lb/>In via pressio verticis. p </note>
                    v. gieng gleich hinunter nach Weidenhausen der<lb/>Vorstadt, v. fort nach <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4226186-7">&#214;sdorff,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Ebsdorf</note> der Roquelaur machte mir
                        zieml<ex>ich</ex> warm.<lb/>Gleich haussen vor weidenhausen da mich in den
                    ersten weg zur <del>lin</del> rechten Hand zu<lb/>schlug, fand ad dextram am
                    garten zaun <hi rend="underline">Marrubium nigrum s<ex>ive</ex> Balote
                            fl<ex>ore</ex> albo</hi>
                    <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"><hi rend="underline">s<ex>ive</ex>
                        niveo.</hi></fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0429.jpeg" n="429"/>
                <note2>(Seite 429) </note2>
                <p>s. niveo.<add resp="author" place="above">so einlegte </add> Quia noctu non
                    sudarem, nec in hoc itinere omni, fieng<lb/>da ich aufwerts gieng, alzeit, ob es
                    schon nach v. nach war, starck<lb/>an zu schwitzen, die beyde hembde v. Camisol
                    durch, lieff von den haaren<lb/>auf den Rock, den Roquelaur trug auf dem arm,
                    ward mir zieml<ex>ich</ex><lb/>Zur Last.<note place="margin-right" resp="author"
                        > Am hals war am<lb/>nassesten unten am<lb/>abdomine nicht, oben<lb/>waren
                        beyde hembde<lb/>durchgeschwitzt. </note> Sudorem hac occasione profus&#232;
                    effundebat Natura da ich<lb/>die Nacht nicht geschwitzt, nur ein wenig
                    gedunstet, im walde &#252;ber <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4226186-7">&#246;sdorff,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Ebsdorf</note><lb/>setzte mich etwas nieder non ob
                    fatigationem sed ob aestum <g>sangui</g>nis citissime<lb/>miti, semper cum
                    ascendebam sudor fortissimus, &amp; cum descenderem currebam<lb/>levis asque
                    sudore. Da ich &#252;ber dem wald war bey dem dorff Winden vorbey<lb/>fand <hi
                        rend="underline">odontitem fl<ex>ore</ex> niveo</hi> nebst der rothen, so
                    auch gleich in den Rehfeld<lb/>einlegte vidente &amp; mirante rustico. Hora XII
                    veniebam <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8"
                        >Allendorffium</name><lb/>sehr heiss v. nass von schwei&#223;. Pastor<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer
                        in Allendorf an der Lumda </note> acceperat rect&#232; die schachtel mit
                    Medicamentis<lb/>von weidenhausen, der Cramer Eberhard, des Pastoris von winden
                    Eydam, die<lb/><g>Solis</g> nupero inceperat usum, hat die hundstage gescheuet
                    au&#223; aberglauben, nun hat<lb/>er starck malum ischiadicum, dicebam pergat,
                    sagte das medicament suche sehr, v.<lb/>die <g>tinctura</g> balsamica mache ein
                    wenig au&#223;d&#252;nstig, utatur quoque ob dolorem<lb/>nimium extern&#232; in
                    femore sinistro it<ex>em</ex> genu d<ex>extro</ex> so wieder etwas dick
                        sapone<lb/>chymico.<note place="margin-right" resp="author"> Fonticulum quod
                        alias<lb/>habuit recte sua-<lb type="inWord"/>sit aperire <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11675253X">Hertius</name>
                        <lb/>Gissensis.<lb/>Man hat ihm schlehen wurtzel<lb/>im bier kochen v.
                        trincken<lb/>gerathen zu laxiren. <lb/>Utatur sal
                        sedlicensi.<lb/><lb/>pastor si corpus<lb/>surgendo vel sedendo<lb/>in alium
                        situm vult<lb/>transferre multum<lb/>dolet, bi&#223; er
                        erstl<ex>ich</ex><lb/>in der positure ist. </note><lb/>Edi meridie gries
                    Meel suppe, it<ex>em</ex> bratwurst in einer br&#252;he, butter v.
                    brodt.<lb/>bibi ein gut d&#252;nnes bier, &amp; ob sudorem copiosem effusum
                    konte mich<lb/>nicht satt trincken. v. doch gab keinen <g>Urin</g> weg, <hi
                        rend="underline">retinebat n<ex>empe</ex> natura mul-<lb type="inWord"/>tum
                        humidum quia multum effundit.</hi><note place="margin-right" resp="author">
                        forte &amp; quia <unclear>xxxsque</unclear> bibi <lb/>vinum <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenburgi.</name>
                    </note> Pluebat gleich hora I. und<lb/>h&#246;rte nicht auf die Nacht durch, v.
                    hatte also der Postillon recht da er gesagt,<lb/>es werde sich Morgends halten
                    v. nachmittag regnen.<lb/>Narrabat Pastor, er habe offt arme beschenckt. offt
                        etl<ex>iche</ex> beherbergt, aber<lb/>zuweilen diebe bekommen, danach hat
                    ers bleiben lassen, v. ihnen was geld gegeben<lb/>v. in das wirthshau&#223;
                    gehen lassen.<lb/>Narrabat von D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">Majus</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Heinrich May (1653&#8211;1719), Theologe
                        und Orientalist in Gie&#223;en </note> eum admodum fuisse facilem, v. habe
                    sich offt die<lb/>M&#252;he nicht genommen alles zu untersuchen.
                        Theol<ex>ogia</ex> Evangelica, Disserta-<lb type="inWord"/>tionen v.
                    oeconomia, sind gut, das &#252;brige ist mager.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Bergen wei&#223; in der N&#228;he<lb/>keinen rechtschaffenen
                        Prediger<lb/>zu communiciren, wolte<lb/>immer <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1034280929">schilling</name>
                        herau&#223;<lb/>haben, aber bi&#223;her hat<lb/>er sich also selbst das
                        <lb/>abendmal gereicht. </note><lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halae</name> meynte alte <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118534688"> Francke</name><note
                        place="foot" resp="editor">August Hermann Francke (1663&#8211;1727),
                        Theologe, P&#228;dagoge und Kirchenlieddichter in Halle </note> an einem
                    gewissen Fr&#228;ul<ex>ein</ex><add resp="author" place="below">von Falckenberg.
                        <!--Charlotte von Falckenberg, um 1700 in Gyn&#228;ceum in Halle--></add>
                    sey etwas rechts, war aber<lb/>m&#228;nner toll, Bergenii manum prehendebat cum
                    ad eam in Gynaeceo veniret,<lb/>sahe es gleich, sie ging hernach mit einem
                    burschen durch so scheu war, v.<lb/>war gleich gesund.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123939666">Clauder</name><note place="foot"
                        resp="editor">Israel Clauder (1670&#8211;1721), Inspektor und Hofprediger in
                        Darmstadt </note> in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1"
                        >Darmstadt</name> traducebat dem landgrafen,<note place="foot" resp="editor"
                        >Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739
                        regierender Landgraf </note> da er auf die Cantzel brachte da&#223;
                        der<lb/>Erbprintz<note place="foot" resp="editor"> Ludwig VIII. von
                        Hessen-Darmstadt (1691&#8211;1768), von 1739&#8211;1768 regierender Landgraf
                    </note> einen bauren im jagen erschossen war wahr, auf den geh<ex>eimen</ex>
                    Rath da der landgraff<lb/>praesidirte reminiscirte man es ihm, sed non prudenter
                    agebat da er den abschied<lb/>forderte, die hofschrantzen plagten ihn hernach
                    mit der rechnung von den waysen geldern, so<lb/>er ihnen nicht h&#228;tte geben
                    sollen, weil es seyn institutum war; da hatte er offt pietisten<lb/>di&#223; v.
                    das gegeben, dar&#252;ber sie ihn anzupfften. Gaben ihm keinen
                        schrifftl<ex>ichen</ex> abschied.<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name> in
                        Merlau hat<lb/>dem Millenarium apo-<lb type="inWord"/>calustasin, v.
                        alles<lb/>abschw&#246;ren wollen, vidit<lb/>Actu Bergenius,
                        it<ex>em</ex><lb/>da&#223; er der autor Apo-<lb type="inWord"/>logiae nicht
                        sey, sed<lb/>Schilling id ex ore<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119129779">Peterseni</name> &amp;
                        Stieri<lb/>habet, qui dedit<lb/>nomen suum au&#223;<lb/>Gutheit ei
                        scripto,<lb/>quod Stier fecerat. </note><lb/>L&#252;tkens<note place="foot"
                        resp="editor">Franz Julius L&#252;tkens (1650&#8211;1712), Theologe </note>
                    widerstund <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099"
                        >Spenero</name><note place="foot" resp="editor">Philipp Jacob Spener
                        (1635&#8211;1705), Theologe </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">Berlin</name> sehr, kam nach
                    d&#228;nnemarck v. ward<lb/>bischoff, gantz umgeschmoltzen worden, ist an dem
                    Missions werck nach Tranqubar<lb/>meist ursache, hat dahin v. an arme alles
                    gegeben.<lb/>Pastor zu winden ist durch Spener bekehrt worden, venit ad eum von
                    wittenberg,<lb/>suchte bef&#246;rderung, Spener sagte sie zu dabat ei 2 Gulden
                    thaler, ille abiit versoffe<lb/>aber die thaler in berlin mit s<ex>einen</ex>
                    gesellen, der thaler aber hat auf s<ex>einer</ex> Seele gelegen, v. er
                    ist<lb/>gut worden.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100354270"
                        >Hedinger</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Reinhard Hedinger
                        (1664&#8211;1704), Natur- und V&#246;lkerrechtler sowie Theologe </note> war
                    sehr gereisst, ein staats man, al&#223; er in Ungnade von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name><lb/>kam, nach Stuttgart,
                    verwiesse er offt dem <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118687441"
                        >hertzog</name><note place="foot" resp="editor">Eberhard Ludwig von
                        W&#252;rttemberg (1676&#8211;1733), von 1693 bis 1733 regierender Herzog
                    </note> s<ex>ein</ex> b&#246;ses leben, so da&#223; er<lb/>drohte, wenn er noch
                    einmal k&#228;me, Catholisch zu werden.<note place="margin-right" resp="author">
                        Hedinger hatte in Giessen<lb/>sehr offt die Gelbsucht. </note>
                        Endl<ex>ich</ex> sagte er ein-<lb type="inWord"/>mal cum sperneretur p er
                    m&#252;sse zum hertzog v. ihm was sagen, im Nahmen Gottes,
                    resistebat<lb/>Consistorium de&#223;wegen, lie&#223; sich bereden, sed indicabat
                    vor allen diem illam da die<lb/>fran&#223;osen w&#252;rden alles
                    &#252;berschm&#228;mmen, so auch punctuel eingetroffen hat.<lb/>Auf
                        s<ex>einem</ex> todtbette hat er h&#246;llenangst, v. eine
                        g&#228;ntzl<ex>iche</ex> Verlassung von Gott gelitten dar&#252;ber auf
                    <lb/>eine weile, weil er au&#223; alzu groser theolog<ex>ischer</ex> Klugheit
                    die wahrheit des Herrn zu sagen unterlassen.<note place="margin-right"
                        resp="author"> vid<ex>e</ex> ejus Leichen Pre-<lb type="inWord"/>digt so
                        sehr notable. </note><lb/>endl<ex>ich</ex> aber rieff er au&#223;, victoria!
                    ward munter v. lie&#223; die hofmusicanten vor<lb/>s<ex>ein</ex> bette holen, v.
                    lieder spielen, so er alle hell mitsang, darauff l&#228;chelte er immer<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">v.</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0430.jpeg" n="430"/>
                <note2>(Seite 430) </note2>
                <p>v. sagte: <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100354270"
                        >Hedingerus</name><note place="foot" resp="editor">Johann Reinhard Hedinger
                        (1664&#8211;1704), Natur- und V&#246;lkerrechtler sowie Theologe</note>
                    ridet, &amp; timere moritur, in 2 st<ex>unden</ex> war er todt. v.<lb/>so sind
                    mehrere feinde der wahrheit ergriffen worden. Hedinger schrieb in<lb/><name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> gegen die
                    Pietisten, war ein groser sch&#246;ner ansehnl<ex>icher</ex> Mann, wie
                        L&#252;t-<lb type="inWord"/>kens,<note place="foot" resp="editor">Franz
                        Julius L&#252;tkens (1650&#8211;1712), Theologe</note> zu stuttgard edebat
                        s<ex>ein</ex> testament, so voll Erbauung ist.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Hedinger vertrauete pa-<lb type="inWord"/>stor Bergen
                            s<ex>eine</ex> scrupel<lb/>zuweilen, er brachte es<lb/>aber in
                            offentl<ex>ichen</ex> schrifften<lb/>was er vor ein fr&#252;chtgen
                        w&#228;re,<lb/>v. man w&#252;rde es h&#246;ren so<lb/>man ihn
                            eydl<ex>ich</ex> abh&#246;rte, v.<lb/>deren w&#228;ren mehrere.
                    </note><lb/>Obambulabam &#224; meridie in Hypocausto cum pastore.<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer
                        in Allendorf an der Lumda </note><lb/>Vespera edi suppe, gekocht huhn,
                    schincken v. Rettich salat mit<lb/>ol<ex>eo</ex> oliv<ex>arum</ex> v. essig.
                    butterbrodt. Bibi viel <hi rend="underline">Bier,</hi>
                    <hi rend="underline">war durstig,</hi>
                    <hi rend="underline">v. das</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">bier l&#246;schte mir den durst nicht so wie
                        <g>Wasser</g>,</hi> al&#223; etwas ungewohnts. Vespera<lb/>egessi faeces
                        spiss<ex>as</ex> aliquoties, ructus ob raphanum, wohlgemuth. <lb/>Noctu bene
                    dormivi. Pluit.<lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-28">
                        <supplied>28.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0430.jpeg" n="430"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 28 Aug<ex>usti</ex></p>
                <p>mane cum ructibus, borbor<ex>ygmi</ex> et flatibus nonnullis, egessi faeces
                    multas<lb/>subtenues &amp; subspiss<ex>as</ex> luteas, auris d<ex>extrae</ex>
                    multus susurrus. Da mit den f&#252;ssen<lb/>blos sasse etwas k&#252;hl, manus
                    calent. Flat boreas.<note place="margin-left" resp="author"> der lincke arm wo
                        den Ro-<lb type="inWord"/>quelaur gestern trug dole-<lb type="inWord"/>bat
                            <del>ob</del> in dem artic<ex>ulo</ex><lb/>humeri &amp; cubiti
                            paulul<ex>um</ex>
                    </note><lb/>|: D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117371076">verdries</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Melchior Verdries (fl. 1726),
                        Hessen-Darmst&#228;dtischer Leibarzt und Professor f&#252;r Medizin in
                        Gie&#223;en</note> steckten sie ein mal bey hof in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">Darmstadt</name> die peruque an, v.
                    werden<lb/>sie D<ex>octor</ex> Ruppen der so eigen im gang p bart rupfen
                    :|<lb/>Cum <g>urinam</g> mitterem etwas schneiden in <g>ure</g>thra, quia
                    cerevisiae non assuetus<lb/>sum hydropota. Oculi post hesternum motum
                        paulul<ex>um</ex> tenebricosi. <lb/>Mane bibi thee.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Jetzt erndtet man zu allen-<lb type="inWord"/>dorff flachs,
                        Gerste<lb/>haber p ein. it<ex>em</ex> Gras<lb/>v. heu, Erbsen p
                    </note><lb/>Pastor Bergen narravit da&#223; ihm s<ex>ein</ex> schwager zu
                    Mockstatt habe die historie vom <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/136194311">Grafen<lb/>von Marienborn</name><note
                        place="foot" resp="editor">Karl August von Isenburg-B&#252;dingen-Marienborn
                        (1667&#8211;1725) </note> referirt, in einem schreiben, den bauern al&#223;
                    er es nach etlichemaliger<lb/>Erscheinung angebracht, hat man eingesetzt v.
                    &#252;bel tractirt, doch endl<ex>ich</ex> auf Ein-<lb type="inWord"/>rathen
                    eines miterben lo&#223;gelassen, v. die sache zu bezahlen resolvirt.
                        Metting<note place="foot" resp="editor">Johann Jakob Mettingh, Regierungsrat
                        in Isenburg-Marienborn, ab 1744 Schwager J. Chr. Senckenbergs </note>
                    der<lb/>Rath aber sol sich auf der Cantzley sehen lassen, v. so rasen da&#223;
                    es entsetzl<ex>ich</ex> ist.<lb/>Hoc est agere contra suum
                        conscientiam.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116721669"
                        >Hensing</name><note place="foot" resp="editor">Johann Thomas Hensing
                        (1683&#8211;1726), Chemiker </note> al&#223; er ein mal ex <g>urina</g>
                    nicht einem j&#228;ger au&#223; dem weilburgischen von s<ex>einer</ex> frau
                    wissen<lb/>wolte, und sagte er sehe nichts au&#223; dem <g>Urin</g>, dicebat:
                    ihr seyd ein rechter schei&#223;-<lb type="inWord"/>D<ex>octor</ex>. Hensing war
                    hitzig, warf ihn die stiege hinunter.<note place="margin-left" resp="author">
                        Liquor alchymicus war sehr<lb/>schwer den Hensing hatte<lb/>gemacht, ruber
                        colore.<lb/>Ein bauer au&#223; dem &#246;storfer<lb/>Grund, nahm
                            s<ex>einer</ex> frau <g>Urin</g><lb/>nach <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/2025638-3">fetzberg</name>, zum Juden
                            D<ex>octor</ex>. <lb/>Frangebat vitrum, v. nahm<lb/><g>Urin</g> von
                            s<ex>einem</ex> hengst den er ritte<lb/>in via. der Jude pre-<lb
                            type="inWord"/>digte allerley, ridebat<lb/>rusticus, sed t<ex>ame</ex>n
                            juva-<lb type="inWord"/>bant medicamenta. </note><lb/>Legit Bergen in
                        D<ex>octor</ex> Risten edelsten thorheit<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Rist: Die AllerEdelste Thorheit Der Gantzen Welt: Vermittels eines
                        anmuthigen und erbaulichen Gespr&#228;ches, Frankfurt 1669. </note> de
                    pastore mortuo antequam<lb/>adeptus factus est, der au&#223; weitzen gearbeitet
                    hat, al&#223; s<ex>eine</ex> Kinder v. frau sagten sich <lb/>an ihren
                    dr&#252;ckern zu r&#228;chen. Hensing dixit 4 wochen ante obitum Berge-<lb
                        type="inWord"/>nio monstrans vitrum, nun habe er es, lie&#223; in Gott noch
                    4 wochen leben so sey<lb/>es fertig, war ein brauner liquor. Borng&#228;sser
                    aber sagte offt er verstehe das<lb/><g>Feuer</g> nicht recht.<lb/>in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name> hat ein
                    Kerl gelegen ein studiosus bey Eberhard, der von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118634771">wolfen</name><note
                        place="foot" resp="editor">Christian Wolff (1679&#8211;1754), Jurist,
                        Mathematiker und Philosoph </note><lb/>al&#223; ein phthisicus nachgezogen,
                    wolte keinen Prediger haben, war reformirt,<lb/>dixit die seele zerflattere v.
                    der leib gehe in die <g>Erde</g> wie die seele in die <g>Luft</g>.
                    Hat<lb/>anstatt Prediger 2mal wolfium zu sich kommen lassen.<lb/><choice>
                        <sic>Patruelis</sic>
                        <corr>matruelis</corr>
                    </choice>
                    <note place="foot" resp="editor">Senckenbergs Mutter war eine geborene
                        Raumburger; gemeint ist ein Sohn ihres Bruders Johann Maximilian Raumburger,
                        vgl. de Bary, S. 16.</note> meus Raumburger war hitzig, Bergen hatte ihn auf
                    der stube verfolgte<lb/>ihn einmal mit dem degen. In <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4044660-8">Paris</name> war wolfart in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4029869-3">Cassel,</name> Herr von
                    Rau et<lb/>alii dabey al&#223; er umkam, nicht in actu <g>vener</g>eo, sd. er
                    hatte mit der frau<lb/>eines schmieden offt gescherzt auch wohl gehurt, venit
                    maritus v. schl&#228;gt<lb/>ihm auf den Kopff, hat nichts moriens gerufen
                    al&#223; Gott solle ihm in s<ex>einen</ex> S&#252;nden<lb/>vergeben.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Dr. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May</name> hielt ihn
                        zu<lb/>praecis&#232;. </note><lb/>Der alte <name type="person"
                        >Seckendorff</name> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">Berlin,</name> sagt die landgrafen
                        v<ex>on</ex> Darmstadt seyen alle <lb/>sehr Gn&#228;dige Herrn aber
                    mutabiles, v. ihre Gnade sey nur Decennalis. Hoc <lb/>dicebat Seckendorff ipse
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116164816"
                        >Bielenfeldio</name><note place="foot" resp="editor">Johann Christoph
                        Bielefeld (1664&#8211;1727), Theologieprofessor in Gie&#223;en </note>
                    al&#223; er nach Darmstadt vocirt worden,<lb/>der selbst bey landgraff
                        Ludwig<note place="foot" resp="editor">Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt
                        (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf </note> gedient
                    hatte, v. sagte ihm wenn er die Gnade<lb/>wohl brauchen k&#246;nte w&#228;re es
                    gut. Aber Bielenfeld mischte sich auch in Regirungs<lb/>sachen, v. kam in
                    Ungnade. Al&#223; er noch stund, v. der F&#252;rst v. F&#252;rstin<lb/>ihm alle
                    Mittage essen schickten sagte er zu Bergen, der &#189; jahr in Giessen Vice-<lb
                        type="inWord"/>Conrector gewe&#223;en; gott hat mir dise leute geschenckt,
                    kein teufel soll sie<lb/>mir nehmen, es geschahe aber doch bald.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Geh<ex>eim</ex> Rath Schroeder kam<lb/>in
                        Ungnade, war vorher<lb/>alles, starb al&#223; ein labo-<lb type="inWord"
                        />rant.
                        <!--Jakob von Schr&#246;der 1693&#8211;1714 Geheimrat des Landgrafen von Hessen-Darmstadt, sp&#228;ter Kanzler und Konsistorialdirektor in Gie&#223;en--><lb/>Forte
                        &amp; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">Zang</name>
                        ita trahe-<lb type="inWord"/>batur </note><lb/>Meridie hora XI. edi suppe,
                    weise r&#252;ben v. hammelfleisch, hammelsbraten.<lb/>bibi bier.<lb/>&#224;
                    meridie ivi in den wald nach mittag zu, so gesagt wird, ist etwas
                    von<lb/>Quellen feuchte, in veni multam bardanam, Brombeeren v.
                    oben<lb/>hindbeeren, oben <g>mercur</g>ialem montanam, zwischen den steinen im
                    Gipfel asarum,<lb/> weiter <fw type="catch" place="bottom">unten</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0431.jpeg" n="431"/>
                <note2>(Seite 431) </note2>
                <p>unten Cervicariam, it<ex>em</ex> Campanulam folio serrato, it<ex>em</ex>
                        etl<ex>iche</ex> bl&#228;tter aussehend<lb/>wie <hi rend="underline"
                        >Laserpitium fol<ex>iis</ex></hi> latioribus lobatis, oben <hi
                        rend="underline">Belladonna</hi> in flore, <lb/>Laureola, oben auf den
                    steinen den grauen Moo&#223; so ex senio au&#223;<lb/>dem gemeinen gr&#252;nen
                    so wird, it<ex>em</ex> Muscum pyxidatum viel, it<ex>em</ex>
                        den<lb/>Musc<ex>um</ex> pyxidatum apicibus coccineis. it<ex>em</ex> oben
                    viel Lactucam sylvestrem<lb/>odore viroso, it<ex>em</ex> Trichomanes,
                        it<ex>em</ex> filiculam petraeam faeminam, Pul-<lb type="inWord"/>monariam
                    non maculosam, <del>f</del>latifoliam, Chamaenerion.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Circaeam</hi> majorem<lb/>
                        <hi rend="underline">florentem</hi>; in locis<lb/>udis syl-<lb type="inWord"
                        />vae oben. </note><lb/>Herunter in pratis Trifolium fibrinum, parnassiam,
                        it<ex>em</ex> Pimpinellam albam maxi-<lb type="inWord"/>mam, minorem &amp;
                    mediam. It<ex>em</ex> nach osten zu <unclear>besser</unclear> ein berg voll
                    <lb/>hasselhecke, it<ex>em</ex> an selbiger <hi rend="underline">Prunellam
                        minorem fl<ex>ore</ex> albo s<ex>ive</ex> niveo.</hi>
                    <lb/>it<ex>em</ex> viel Centaurium minus.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Pastor Bergen ist sehr<lb/>lustig, doch mit <lb/>zucht v.
                        Erbarkeit,<lb/>adorandum est ali- <lb/>quod genii loci der<lb/>es so macht
                        in hessen. </note><lb/>Redux bibi cerevisiam, &#224; cerevisia in via multus
                    crepitus ventris habui.<lb/>Valde sudabam, war alle vom bier, und warmen
                        wetter.<note place="margin-right" resp="author"> die lincke seite der brust
                        nicht<lb/>recht frey multus mucus<lb/>ex eo. </note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">Majus</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Heinrich May (1653&#8211;1719), Theologe und
                        Orientalist in Gie&#223;en </note> pater obiit celerrim&#232; haemoptysi,
                    filius putzte den <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116164816"
                        >Bielenfeld</name><note place="foot" resp="editor">Johann Christoph
                        Bielefeld (1664&#8211;1727), Theologieprofessor in Gie&#223;en </note>
                    sehr<lb/>au&#223;, da&#223; er dem Vatter so sehr aufsetzig gewesen wegen der
                    holtzhausin heyrath,<lb/>sie kamen gar nicht zusammen.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128545968">Wenceslaus Schillingius</name><note
                        place="foot" resp="editor">Wenzeslaus Schilling (gest. vor 1648), Pfarrer in
                        Schwarzburg-Rudolstadt </note> war <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1034280929">Schillings</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johannes Andreas Schilling (1665&#8211;1750), Theologe in
                        Gie&#223;en </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Gie&#223;en</name> Gros Vatter, ein
                    sehr behertzter<lb/>Mann, hat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/12490582X">Cornelium Martini</name><note
                        place="foot" resp="editor">Cornelius Martini (1568&#8211;1621), Professor
                        der Philosophie in Helmstedt und Neubegr&#252;nder der philosophischen
                        Metaphysik </note> in helmstedt schreckl<ex>ich</ex> geputzt, war Pastor
                    im<lb/>saalfeldischen. Al&#223; ein mal zu Fu&#223; in Italien reisste, kam er
                    an ein hau&#223;,<lb/>das offen stund v. kein fenster hatte, vorn am hau&#223;
                    stunden F&#228;sser.<note place="margin-right" resp="author"> Pastor <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessensi</name>
                        saepe<lb/>Bergenio narravit.<lb/><lb/>Bergen hodie
                        paulul<ex>um</ex><lb/>melius habet atque<lb/>praecedentibus diebus. </note>
                    Al&#223;<lb/>er sich unten in der stube hinter den ofen gelegt, polterts haussen
                    in den F&#228;ssern<lb/>horrend, da er sich in die F&#228;sser legte, in der
                    stube, er alterirte es so lang<lb/>mit hinau&#223; v. eingehen, bi&#223; es ihn
                    zu frieden lie&#223;, v. schlafen. It<ex>em</ex> im<lb/>saalfeldischen ging er
                    einmal einen weg den berg hinan, Da kam eine Gutsche mit<lb/>6 Pferdten v. 2
                    herrn, er gr&#252;sete sie v. sagte: Guten morgen ihr herrn,
                    antworteten<lb/>nicht, er al&#223; ein behertzter mann schlug mit
                        s<ex>einem</ex> langen stock mit einem hammer so<lb/>man damals trug in die
                    Gutsche, dicens so sollt ihr mir doch antworten, al&#223;<lb/>er geschlagen sahe
                    er nicht mehr, v. sich gantz im <g>Feuer</g> stehen, thats ihm
                        aber<lb/>nichts.<note place="margin-right" resp="author">
                            P<ex>ro</ex>f<ex>essor</ex> Blaser hat in Gie&#223;en<lb/>in Bielefeld
                        haus die<lb/>superintendenten offt<lb/>gesehen |: wie Bergen<lb/>anklopffen
                        geh&#246;rt :|<lb/>der geist eines in der<lb/>Kirche erstochenen,
                        der<lb/>von unten hin auff auf<lb/>den boden hora I. gegangen<lb/>v. um 4
                        uhr wieder<lb/>so herunter. Blaser<lb/>so viel auf Reisen<lb/>gewesen, sagte
                        er<lb/>sehe nicht &#252;bel au&#223;. </note><lb/>Auf dem schlo&#223;
                    CatzenEllenbogen hat Bielefeld ein mal in einem Zimmer sehr unruhig
                    nachts<lb/>zugebracht, that al&#223; ob es h&#246;ltzer in der stube walgerte v.
                    ein Peltz herum-<lb type="inWord"/>geschleppt w&#252;rde. Bergen in einem andern
                    Zimmer h&#246;rte nichts. F&#252;rchte sich aber<lb/>doch sehr wegen
                        s<ex>einem</ex> mali hypochondriaci so er offt gehabt in jungen jahren.
                    Huth<lb/>in <del>Ge</del>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">Friedberg</name> hat es
                    einmal mit extractis amaris curirt.<lb/>Bey trais alhier einem Dorff &#189;
                    stunde von hier ist ein ort, da Pastor Bergen<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda
                        </note><lb/>etl<ex>iche</ex> mal s<ex>ein</ex> Pferdt gescheuet, ipse nil
                    vidit, s<ex>eine</ex> frau hat aber einmal einen wei&#223;-<lb type="inWord"
                    />grauen Esel im weg liegen sehen, it<ex>em</ex> ancilla, hat ihm auch einmal
                        nachge-<lb type="inWord"/>worffen.<lb/>vespera edi biersuppe, Zwetschen viel
                    v. kalten braten, butterbrodt. Bibi Cerevisiam,<lb/>Noctu valde sudavi, dormivi
                    von 9 bi&#223; 6 uhr. blieb etwas liegen, v. warff<lb/> mich herum, ut sudor
                    cessat, &amp; indusium siccentur.<note place="margin-right" resp="author"> hab
                        un ruhig gelegen<lb/>in somno, bette<lb/>war zerw&#252;hlt. </note>
                    <lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-29">
                        <supplied>29.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0431.jpeg" n="431"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 29. Aug<ex>usti</ex></p>
                <p>mane egessi faeces luteas subtenues multas von den Zwetschen, <hi
                        rend="underline">die hier in den bergen</hi> so<lb/>
                    <hi rend="underline">gut v. s&#252;&#223; nicht wie in der wetterau,</hi><note
                        place="margin-right" resp="author"> sind sie doch sch&#246;n<lb/>
                        s&#252;&#223; gewesen. </note> cum borbor<ex>ygmi</ex>, Larynx paululum
                    asper.<lb/>Oculi lucidi, auris d<ex>extra</ex> susurrat, pectoris antrum
                        sinistrum<note place="margin-right" resp="author"> frey ob sudorem
                        norcturnum. </note><lb/>et mucus ex larynge pulposus, it<ex>em</ex> ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; naso multus, calida<lb/>extrema, pressio frontis.
                    Nebulae ob oculos interdum. Vari in facie<lb/>nonnulli. Artus moti subinde
                    crepant. in Cantho ocul<ex>i</ex> sinistri &amp; d<ex>extri</ex><lb/>vieles
                    jucken.<lb/>Obrist Korf unter den hessen in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4029869-3">Cassel</name> hat sich X mal geschlagen
                    auf Pistolen, immer s<ex>eine</ex><lb/>adversarios sich verschiessen lassen,
                    dann zu ihnen geritten v. gesagt ihr leben sey<lb/>in seiner hand, er aber wolle
                    es ihnen schencken, v. hat sich mit ihnen vertragen.<lb/>Einmal schosse ihm ein
                    Russe durch das dicke bein, er reitet aber doch zu ihm<lb/>v. pardonirt ihn.
                    Dieser hat <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118649361">General
                        Printz von Dessau</name><note place="foot" resp="editor"> Leopold I.,
                        F&#252;rst von Anhalt-Dessau, &#8222;Der Alte Dessauer&#8220;
                        (1676&#8211;1747), preu&#223;ischer General und Heeresreformer. </note>
                    regentem v. General von<lb/>Grumkow<note place="foot" resp="editor">Friedrich
                        Wilhelm von Grumbkow (1678&#8211;1739), preu&#223;ischer
                        Generalfeldmarschall. </note> vereinigt, wor&#252;ber ihn <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118535978">Rex Borussiae</name><note
                        place="foot" resp="editor">Friedrich Wilhelm I., K&#246;nig in Preu&#223;en,
                        der &#8222;Soldatenk&#246;nig&#8220; (1688&#8211;1740), regierte 1713 bis
                        1740 </note> zum General Major in s<ex>einen</ex> Dienst<lb/>nahm, v. ihm
                    ein Regiment geben wollen, sed noluit weil ihn der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118560050">landgraf von
                        hessen<lb/>Cassel</name><note place="foot" resp="editor"> Karl von
                        Hessen-Kassel, (1654&#8211;1730), von 1670&#8211;1730 regierender Landgraf
                    </note> al&#223; einen jungen aufgenommen. Quod approbavit rex. Er hat sich in
                    Italien<lb/>v. in Brabant mit f&#252;rsten von Dessau wohl versucht.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Grollman ambtmann zu<lb/>Blanckenstein
                        muste vor<lb/>s. dienst wohl 4000 Gulden<lb/>geben; sein bruder in Un-<lb
                            type="inWord"/>garn starb ihm, v. er freuete<lb/>sich sehr da&#223; er
                        erbte,<lb/>Bergen dicebat er solle sich<lb/>nicht zu viel freuen es
                        k&#246;nne<lb/>auch an ihn kommen. Es<lb/>geschieht dann da&#223; er
                        sich<lb/>bey den thornischen in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name>
                        <lb/>sehr erz&#246;rnt, in dem<lb/>Zorn viel wein
                        s&#228;ufft,<lb/>f&#228;llt in ein hitzig fieber,<lb/>der huren geist, v.
                        stirbt<lb/>die IX, rieff immer Jesu<lb/>du sohn Davids erbarme<lb/>dich
                        mein. Bergen<lb/>hat ihn offt ob peccata au&#223;-<lb type="inWord"/>gebutzt
                        wie einen hundsbuben,<lb/>ward ihm doch nicht feindt. </note><lb/>herr von
                    R&#246;th, au&#223; einem alten v. reichen geschlecht, in dem &#246;storfer
                    Grund gegen der frauen-<lb type="inWord"/>burg &#252;ber auf der andern seite
                    auf dem mayntzischen Ambt <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4001750-3">Amoeneburg</name> so hoch<lb/>liegt,
                    sonst inter rusticos Immelburg genannt, oberambtmann, glaubte in seinen<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">jungen</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0432.jpeg" n="432"/>
                <note2>(Seite 432) </note2>
                <p>jungen Jahren kein Gespenst, in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name> in dem schloss war dann
                    ein Zimmer dar-<lb type="inWord"/>innen niemand bleiben konte, ille ridebat, v.
                    legte sich mit s<ex>einem</ex> diener<lb/>hin ein au&#223; frevel; er hatte kaum
                    das licht au&#223;gethan, v. die Pistolen v. degen<lb/>zu recht gelegt, so kommt
                    es in die stube, der Diener geht durch, den herrn zieht<lb/>es bey dem Arm
                    au&#223; dem bette, v. schl&#228;gt ihn so, da&#223; er meynt jeder schlag
                    sey<lb/>ein t&#246;dtlicher schlag, v. noch mehr, da er nach den Pistolen
                    greifft. Endl<ex>ich</ex><lb/>stellt sichs in die th&#252;r, er l&#228;ufft aber
                    an, v. es thut al&#223; wiche es, heraussen<lb/>aber auff dem Gang, hats ihn
                    noch &#228;rger geschlagen. Er l&#228;ufft endl<ex>ich</ex> auf ein<lb/>Zimmer
                    an, worin ein kecker Edelmann schlieff v. lag, man machte ihm auff<lb/>s. bitte
                    auff, das gespenst hinter drein v. wil ihn in den Rhein das
                    Fenster<lb/>hinau&#223; werffen, da wehrte er sich entsetzl<ex>ich</ex> bi&#223;
                    es ihn endlich gehen lie&#223;. In der<lb/>Nacht hatte er ei&#223;graue haare
                    bekommen, die er auch bi&#223; an s<ex>einen</ex> todt v.<lb/>in s<ex>ein</ex>
                    hohes Alter behalten. Erinnerte alle junge leute so nicht geister<lb/>glaubten
                    an s<ex>eine</ex> haare v. sagte s<ex>eine</ex> Erfahrung.<note
                        place="margin-left" resp="author"> herrn von friedel, herrn v<ex>on</ex>
                            Bie-<lb type="inWord"/>lefelds tochtermann dem<lb/>ohngefern sein
                        laquais in dem<lb/>suff in den rechten arm mit <lb/>einer Kugel geschossen,
                        ward<lb/>selbe nicht herau&#223; genommen v.<lb/>machte gro&#223;e
                        schmertzen, der<lb/>alte hiesige renommirte<lb/>chirurgus nahm sie her-<lb
                            type="inWord"/>au&#223;, war an dem humero<lb/>platt geschlagen, v.
                        schon<lb/>gantz verwachsen v. ver-<lb type="inWord"/>knorpelt,
                        machte<lb/>horrende schmertzen,<lb/>wolte lang nicht lo&#223;gehen.
                    </note><lb/>Der alte Profess<ex>or</ex> Muth, jetzt zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4029869-3">Cassel,</name> hat hier mit dem
                    b&#246;sen schulmei-<lb type="inWord"/>ster Krafft<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Henrich Krafft, Schulmeister in Allendorf an der Lumda
                    </note> von dem er die Theologiam veram lernen wolte, laborirte in
                    Chymicis,<lb/>v. hat sich hernach auf die Mathesin gelegt.<lb/>Ein alter
                    Gl&#246;ckner alhier hat <hi rend="underline">dritthalb blat von dem asaro</hi>
                    eingenommen,<lb/>v. so vomirt v. purgirt, da&#223; das halbe bluth weggegangen,
                    v. er bald<lb/>dar&#252;ber gestorben.<lb/>Bergen<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf
                        an der Lumda </note> cum <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">Berolinem</name> proficisceretur, traff
                    auf der Post einen reformirten Doctorem<lb/>Medicinae an, der ihn al&#223; einen
                    lutheraner sehr vexirt, sonderl<ex>ich</ex> von dem absoluto<lb/>decreto; Bergen
                    proponebat ei argumentum, so er auch hernach dem Herrn<lb/>v. Einsidel, von
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg,</name>
                    Casselischen Ministro, zur Rabenau od<ex>er</ex> Lon-<lb type="inWord"/>dorff,
                    vorlegte, v. sie nicht beantworten konten. #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # valde mihi placebat<lb/>cum dicebat Bergen Doctori,<lb/>er
                        wolle ihn nicht zum luthe-<lb type="inWord"/>raner, sondern nur
                        zum<lb/>Christen machen, nicht wie er <lb/>ihn zum reformirten. </note>
                    Dicebat 1) ob er nicht alle refor-<lb type="inWord"/>mirt haben wolle 2) ob er
                    es nicht au&#223; liebe thate v. ob dise nicht von Gott,<lb/>denn von ihm
                    selbst, v. vom teufel sey es nicht 3) ob er denn nicht glaube da&#223;
                    solche<lb/>Universale liebe noch mehr in Gott sey, hic volare &#224; minori ad
                    majus<lb/>argumentum, denn einer der 1000 Gulden reich, sey reich, der aber
                    100000<lb/>habe noch reicher. Der Medicus hat ihn hertzl<ex>ich</ex> lieb
                    gewonnen, v. ihm in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8"
                        >Berlin</name><lb/>s<ex>ein</ex> hau&#223; v. tisch offerirt, das erstemal
                    den ersten tag hat er mit ihm essen m&#252;ssen.<note place="foot" resp="author"
                        > mit der omnipraesentia corporis<lb/><g>Chri</g>sti k&#246;nten sie uns
                        noch<lb/>mehr zu thun machen, dice-<lb type="inWord"/>bat Bergen. sed
                        dicebat<lb/>Bergen <g>spirit</g>um <g>Chri</g>sti inhabi-<lb type="inWord"
                        />tare ipsius carnem. s<ex>ein</ex> Geist<lb/>hat den Geistern im
                        Gef&#228;ngni&#223;<lb/>gepredigt pp Hoc &amp;<lb/>argumenti vicit <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139"
                        >Majus</name><lb/>Bergenium da er vorher<lb/>4 jahre nicht zum
                        abendmal<lb/>gegangen war.<lb/>Ubi corpus ibi anima<lb/>ob unionem firmam
                        in<lb/>corpore &amp; anima.<lb/><g>spirit</g>us &#224; corpore
                        separatus<lb/>in corpore suo glorifi-<lb type="inWord"/>cato, nondum
                            <g>Chri</g>stus<lb/>in glorificato seu dei-<lb type="inWord"/>ficato
                        potest per ja-<lb type="inWord"/>nuas clausis perrum-<lb type="inWord"/>pere
                        et esse ubique. </note><lb/>Mane bibi thee, obambulavi. Vor dem essen
                    oscitatio multa. Ist heute<lb/>ostwind gewesen, zuweilen etwas wolckig, aber
                    sehr heisses wetter.<lb/>Edi suppe, Rindfleisch v. viele gr&#252;ne bohnen,
                    ragout von hammelbraten<lb/>mit sehr fetter br&#252;he, butterbrodt. bibi multam
                    cerevisiam. Haec<lb/>valde <hi rend="underline">nutrit,</hi> hatte <hi
                        rend="underline">fette br&#252;he gegessen,</hi> v. war <hi rend="underline"
                        >drittens sehr heisses</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">wetter,</hi>
                    <hi rend="underline">trieb</hi> war auch <hi rend="underline">da zu der
                        Nase</hi> so mir immer dick v.<lb/>tocken gestern v. heute gewesen, ich habe
                    auch etl<ex>iche</ex> mal genieset, ob hae-<lb type="inWord"/>morrhagiam narium
                    quam natura intendebat, hinc nach dem<lb/>essen quoque hitze im blut, auftreiben
                    des angesichts v. aller glieder, oculi<lb/>spannen, pressio capitis talis, auris
                        d<ex>extrae</ex> multus susurrus, m&#252;de <lb/>matt v. verdrossen, vieles
                    spannen in nucha bi&#223; ad verticem hin-<lb type="inWord"/>auff, cum
                        <g>sangui</g>nis in nare plethorico ita expanderetur &amp; irruerat
                    <lb/>motu celeri, schlieff von 2 ad 3 uhr in sella.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Mucus ex infundib<ex>ulo</ex><lb/>pulposus.<lb/>oscitatio.
                    </note> Hernach gieng<lb/>hinau&#223; nach Nordost zu, nach dem Marburgischen
                    dorff <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4119705-7">trais,</name> oder
                        viel-<lb type="inWord"/>mehr dem oben dran gelegenen berg v. wald, sahe da
                    gantz hinten den<lb/>D&#252;nsberg, den einige vor den Taciti montem Taunum
                        halten,<note place="foot" resp="editor"> Der Taunus erhielt seinen heutigen
                        Namen erst durch den Landgrafen Friedrich V. von Hessen-Homburg
                        (1748&#8211;1820) in einer klassizistischen R&#252;ckbesinnung auf die
                        Erw&#228;hnung dieses Namens bei Tacitus. Bis dahin hie&#223; das Gebirge
                        nur &#8222;die H&#246;he&#8220;. </note> alii den <lb/>donners berg in der
                    Pfaltz, n&#228;her <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/2025638-3"
                        >Fetzberg</name><note place="foot" resp="editor">Vetzberg </note> bey <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen,</name>
                    <del>lincker</del> rechter hand <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4057034-4">Stauffen-<lb type="inWord"/>berg</name>
                    ein altes schlo&#223;, in monte an der Marburger strasse, noch
                    n&#228;her<lb/>rechter hand den <choice>
                        <orig>hangenstein</orig>
                        <reg>Hangelstein</reg>
                    </choice> zwischen hier v. Giessen, man mu&#223; dr&#252;ber
                    od<ex>er</ex><lb/>dran her von hier au&#223;. In sylva inveni Laureolam copiose
                    satis,<lb/>war etwas frucht oben, Eupatorium Avicennae, Mercurialem
                    montanam,<lb/>oben zwischen den steinen Asarum, passim auf dem berg im wald, in
                    locis grami-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">neis</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0433.jpeg" n="433"/>
                <note2>(Seite 433) </note2>
                <p>gramineis so von b&#228;umen frey, Pneumonanthem s<ex>ive</ex> Gentianam au-<lb
                        type="inWord"/>tumnalem fl<ex>ore</ex> caeruleo Post motum lenem im
                    k&#252;hlen wald <lb/>sonderlich hausto <g>aere</g> frigido vespera, blieb
                    bi&#223; halb sieben uhr <lb/>draussen, besser, calore restincto, mucus ex
                        infundib<ex>ulo</ex>, spannen in nucha <lb/>it<ex>em</ex> in praecordio
                    sinistro von aussen, pulmones interne optim&#232; liberi <lb/>respirabant,
                    flatus subinde, &amp; ructus. Animus hilaris.<lb/>Vespera edi sauerampfer suppe,
                    gesottene weiche Eyer, salat warm<lb/>Lactuca v. speck mit baum&#246;hl v.
                        <g>Essig</g>, kalten schincken, butterbrodt,<lb/>bibi Cerevisiam, schmeckte
                    gut. Animus hilaris serenus atque meridie, <lb/>da es heiss war, v. ich auch
                    schlieff, et post motum &#224; somno<lb/>bene habebam et post sudorem lenem.
                    Auch hatte in nucha nicht<lb/>mehr spannen, noch linckerseits in der brust,
                    calida extrema toto<lb/>die, auris d<ex>extra</ex> multum susurrat. vari
                    nonnulli, interne in ore<lb/>in labia inf<ex>eriore</ex> rechter seits, am
                    lincken schlaaf, it<ex>em</ex> in fronte, mento.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Dolor in pollice<lb/>pedis sinistri.<lb/>oscitatio<lb/>Mucus
                        ex inf<ex>undibulo</ex> pul-<lb type="inWord"/>posus.<lb/>Stiche in
                        vertice.<lb/>Flatus aliquot.<lb/>Ructus. </note><lb/>Majus pater war in
                    allen dingen schnell v. hurtig, et praedixerat sibi sein<lb/>Ende werde auch
                    schnell seyn, &amp; factum est, er starb schnell an
                    einer<lb/>blutst&#252;rtzung.<lb/>Vor 5. &#224; 6 jahren sahe sich Pastor
                        Geibel<note place="foot" resp="editor">Johann Christoph Geibel, von 1702 bis
                        1735 Pfarrer in Londorf </note> zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4111378-0">londorff</name> in der scheune
                        au&#223;<lb/>s<ex>einem</ex> fenster selbst stehen, hatte ein jahr drauf
                    eine t&#246;dliche Krankheit, lebt<lb/>aber noch.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117340650">Valentini</name><note place="foot"
                        resp="editor">Michael Bernhard Valentini (1657&#8211;1729), Professor, Arzt
                        und Naturforscher in Gie&#223;en </note> in Dissert<ex>atione</ex> de
                        Nostalgia<note place="foot" resp="editor">Michael Bernhard Valentini: Praxis
                        medicinae infallibilis, &#232; principiis mechanicis dispensationi publicae
                        aeque ac domesticae applicata &amp; Achriatrorum Felicissimorum consiliis
                        illustrata, Frankfurt am Main 1711, S. 590&#8211;604.</note> sagt die hessen
                    haben in Italien da sie da<lb/>stunden das heimwehe bekommen, viele seyen auch
                    de&#223;halben darinnen gestorben.<lb/>Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Heinrich May (1653&#8211;1719), Theologe und
                        Orientalist in Gie&#223;en </note> hatte auch zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> Collegia pietatis in der
                    Kirche it<ex>em</ex> domi<lb/>suo gehalten cum studiosis, 14 tage gings gut,
                    dann polterte <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/115396128"
                        >Hannekenius,</name><note place="foot" resp="editor">Philipp Ludwig Hanneken
                        (1637&#8211;1706), orthodox-lutherischer Theologe </note><lb/>in den
                    Conferenzen vor der Commission machte ihn Majus gantz zu schanden
                    den<lb/>Augenblick. Veniebat ad Hannekenium ein buchbinder ob collegia<lb/>haec,
                    dicebat Hannek<ex>enius</ex> man solle es bey dem alten lassen, dicebat
                    Bibliopegus<lb/>so solle man es auch bey dem teufel lassen, der sey &#228;lter
                    al&#223; wir alle. <lb/>Ein Kerl au&#223; Bergen<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda
                    </note> hisiger Gemeine lie&#223; sich ehedem wohl an, aber zu<lb/>schnell, v.
                    kam endl<ex>ich</ex> so weit, da&#223; er haussen vor Giessen dem
                    teufel<lb/>rufte er solle kommen, nun w&#228;re er recht ger&#252;stet. Bergen
                    dicebat ei:<lb/>er solle sich h&#252;ten ihn nicht rufen, er k&#228;me nicht mit
                    h&#246;rnern, sonst dicebat<lb/>Majus, wolle er bald mit ihm fertig seyn,
                    sondern in lichtsgestalt; bald<lb/>drauff stellte er viduae ein Kind an, v.
                    wolte es abschw&#246;ren, sed non<lb/>admittebatur, nachher hat er sich al&#223;
                    ein separatist aufgef&#252;hrt, Pastor<lb/>Bergen constituirt ihn nicht
                    de&#223;halben v. ist ihm freundlich.<note place="margin-right" resp="author">
                        Fr. Becker zu altz-<lb type="inWord"/>feld hat nichts zu <lb/>thun.
                        H&#228;tte einen<lb/>guten Professor gegeben<lb/>ist aber kein pra-<lb
                            type="inWord"/>cticus.<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/116164816">Bilefeld</name> fuit
                            superint<ex>endent</ex><lb/>alias Delitzschii ubi<lb/>D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100704425">Westphalus</name>
                        fuit<lb/>qui edidit <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117513423"
                                >Ettmul-<lb type="inWord"/>leri</name> opera. </note><lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104332220">Fergenius</name><note
                        place="foot" resp="editor">Georg Friedrich Vergenius (1666&#8211;1741),
                        Advokat in Wetzlar, Mitglied der Buttlarschen Rotte </note> ist ein
                    gelehrter Mann, v. der beste advocat gewesen in wetzlar, <lb/>hielte auch
                    Collegia juridica, war aber commode, v. sehr verhurt.#<note place="margin-right"
                        resp="author"> # der hisige alte renom-<lb type="inWord"/>mirte feldscherer,
                            Ber-<lb type="inWord"/>genii Gevatter, hatte<lb/>Fergenium, den
                        Bergen<lb/>al&#223; s<ex>einen</ex> freund sehr recomman-<lb type="inWord"
                        />dirte, an dem Fran&#223;osen<lb/>hier curirt, v. Fergenius<lb/>konte kaum
                        den M&#228;gden<lb/>in Chirurgi aedibus<lb/>unter der Cur Ruhe<lb/>lassen.
                        Er logirte <del>damals</del>
                        <lb/>offt bey Bergen im haus sed hic<lb/>nesciebat morbum. </note><lb/><add
                        resp="author" place="left"> # lag hier in Chirurgi hau&#223; eine
                        Zeitlang</add>Ist mit unter der Evischen Rotte gewesen, die man Consilio
                    Maji gleich<lb/>im <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4006494-3"
                        >biedecopischen</name> au&#223;gewiesen hat; in Paderborn sasse er deshalben
                    fest<lb/>um sein leben, ein Umstand den er beweisen konte er sey selben tag
                    nicht zu<lb/>hau&#223; gewesen, it<ex>em</ex> da&#223; er ein Carmen dem
                    bischoff machte so ihm gefiel,<lb/>halff ihm lo&#223;. Zu wetzlar wolte man ihm
                    die Advocatur nicht wieder geben dar-<lb type="inWord"/>auf, so schriebe ihm auf
                        s<ex>ein</ex> ersuchen, ob es schon erstuncken v. erlogen war,<lb/>Bergen
                    ein Testimonium, da&#223; er hier Predigt geh&#246;rt v. communicirt,
                    au&#223;<lb/>guter Meynung aber in l&#252;ge |: quod postea poenituit eum :|
                    dedit hoc<lb/>testimonium half ihm wieder zur advocatur.<lb/>D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119424290">Neumann</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Georg Neumann (1661&#8211;1709),
                        lutherischer Theologe in Wittenberg, Gegner Speners </note> in wittenberg
                    hielt sich zu <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099"
                        >Spenern</name><note place="foot" resp="editor">Philipp Jacob Spener
                        (1635&#8211;1705), Theologe </note> cum esset <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4012995-0">Dresdae,</name> nachher<lb/>beredete
                    man ihn er k&#246;nne nicht in gnaden stehen, so er nicht Spenern entsagte,
                    sic<lb/>scribebat ad versus eum.<note place="margin-right" resp="author"> war
                        sonst auf-<lb type="inWord"/>richtig. </note> Al&#223; er gegen Spenern
                    schrieb fand Bergen das Manuscript<lb/>in s<ex>einer</ex> bibliothek hatte grose
                    Versuchung es mit sich zu nehmen nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">Berlin</name><lb/>und es ihm zu
                    stehlen, sed postea Spenerus valde fuit laetatus quod non<lb/>fecit, w&#228;re
                    allen Pietisten zum schimpff gereicht.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnold</name><note place="foot"
                        resp="editor">Gottfried Arnold (1666&#8211;1714), Theologe </note> hat in
                    der <bibl><title>K. v. K. historie</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Gottfried Arnold: Unpartheyische Kirchen- und Ketzer-Historie:
                        Vom Anfang des Neuen Testaments bi&#223; auf das Jahr Christi 1688,
                        Frankfurt am Main 1700. </note> allen Ketzern durchgeholffen v. offt die-<lb
                        type="inWord"/>
                </p>
                <pb facs="b0434.jpeg" n="434"/>
                <note2>(Seite 434) </note2>
                <p>dieselben in patribus verkehrt auf s<ex>eine</ex> Meynung. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/122898435">Pfannerum</name><note place="foot"
                        resp="editor">Tobias Pfanner (1641&#8211;1716), Jurist, Archivar und Hofrat
                        in Gotha </note> Gothae convenit<lb/>Bergenius,<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf
                        an der Lumda</note> al&#223; er wieder hin reysete muste er von <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4048035-5">Quedlinburg</name> zu
                    ihm<lb/>v. ihn bitten er solle <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnold</name><note place="foot"
                        resp="editor">Gottfried Arnold (1666&#8211;1714), Theologe</note> quod &amp;
                    fecit, das Manuscript<note place="foot" resp="editor">Tobias Pfanner:
                        Unpartheyisches Bedencken, &#252;ber Herrn Gottfried Arnolds Unpartheyische
                        Kirchen- und Ketzer-Historie: sampt dessen kurtzer Beantwortung, und darauff
                        erstatteter Erl&#228;uterung, Gotha 1701.</note> communiciren ehe er<lb/>es
                    edire, quod &amp; fecit, &amp; postea edidit Arnold emendationes.<note
                        place="foot" resp="editor">Gottfried Arnold: Supplementa, Illustrationes und
                        Emendationes zur Verlasserung der Kirchen-Historie, Frankfurt 1703.
                        </note><note place="margin-left" resp="author"> Maja avia mea kam
                        zur<lb/>letzte au&#223; banqueroute des<lb/>Friderici p um viel<lb/>Geld v.
                        ward traurig<lb/>dr&#252;ber v. melancholisch. <!--Anna Clara May, geb. Hoffmann, verw. Raumburger, Gattin von Johann Heinrich May, Gro&#223;mutter Senckenbergs-->
                        <lb/>Bergenii uxor redet wenig,<lb/>arbeitet aber v. helt sehr<lb/>eifrig
                        hau&#223;. Iam ver&#242; cum<lb/>obiere filii hat sich der <lb/>Pastor v.
                        sie etwas umso<lb/>commoder gemacht. </note><lb/>Bergen fuit 1709
                    hypochondriacus, ab <g>aci</g>dulis potis ipsi <g>urina</g>
                    processit<lb/>mucida, nasi omnis mucus esset abrasus ex vesica pp v. das
                    thut<lb/>es noch; sein <unclear>Cofent</unclear> geht ihm leicht ab, so er aber
                    letzten dr&#252;ckt venit<lb/><g>urina mucida</g>. Er consulirte Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124803326">Moeller</name><note
                        place="foot" resp="editor">Georg Christoph Moeller (1665&#8211;1740), Arzt
                        und Gerichtsmediziner in Wetzlar </note> in wetzlar in malo
                        hypoch<ex>ondriaco</ex><lb/>dem sagte er er esse lauter s&#252;ppgen wie
                    eine kindbetterin, ille suadebat,<lb/>solle etwas schincken, sauerkraut essen,
                        it<ex>em</ex> wein trincken, in summa Di-<lb type="inWord"/>aetam
                    scrupulosam fahren lassen, werde es besser gehen, faciebat, &amp;
                    sic<lb/>convaluit brevi optim&#232;, Moeller sagte er habe den Magen ver-<lb
                        type="inWord"/>dorben, soll sich wieder an allerl<ex>ei</ex> Speisen
                    gew&#246;hnen. Pastor hodie<lb/>paucos sensit dolores, &amp; vagos quidem,
                        <del>non</del> sonst ziml<ex>ich</ex> munter.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Bergen hat s<ex>einer</ex> tage nie<lb/>weit gehen
                        k&#246;nnen, sed<lb/>valde ingenio.<lb/>
                        <lb/>Dixit filium suum natu<lb/>majorem ab usu Anti-<lb type="inWord"
                        />hectici Poterii ex<lb/>natu sub dosin primam<lb/>delirasse, &amp;
                        magis<lb/>magisque ad mortem pre-<lb type="inWord"/>perasse postea,
                        sonst<lb/>habe er bey s<ex>einer</ex> au&#223;zeh-<lb type="inWord"/>rung
                        niemals delirirt. </note><lb/>Scribebam vespera huicce bi&#223; nach
                        <del>fast</del> XI uhr, postquam hora IX ad-<lb type="inWord"/>scenderam.
                    Flatus v. etwas trieb auf den stuhl, sed non obtempero.<lb/>Calida semper
                    extrema, quia calidum tempus, trage w&#252;llene gamaches,<lb/>it<ex>em</ex>
                    esse v. trincke starck, bibo cerevisiam.<lb/>Jucken in pedibus v. sonst in
                    artibus, pressio frontis.<lb/>Dicebat Bergen in der materia de bonis operibus
                    seyen die catholiques etwas<lb/>besser al&#223; wir fundirt, v. da letztlich
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116997052"
                        >Liebknecht</name><note place="foot" resp="editor">Johann Georg Liebknecht
                        (1679&#8211;1749), von 1707 bis 1737 Professor der Mathematik und ab 1721
                        Professor der Theologie sowie Superintendent in Gie&#223;en </note>
                    Theologus ward, der<lb/>sehr geitzig v. filtzig ist, v. geschenckt nimmt, auch 6
                    wei&#223;pfennige von einem<lb/>bauern genommen hat, solte Bergen opponiren, der
                    hatte ein argument<lb/>gemacht, welche lehre nicht in der schrifft noch
                    vernunfft noch in den Patribus<lb/>gegr&#252;ndet die ist nicht zu toleriren
                    atque materia de justificatione &amp; bonis<lb/>operibus E<ex>rgo</ex> wolte ihn
                    geg&#228;ngelt haben, aber er ward kranck arthritide da-<lb type="inWord"
                    />mals.<lb/>Es waren 2, <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119117029"
                        >Grabe</name><note place="foot" resp="editor">Johann Ernst Grabe
                        (1666&#8211;1711), zun&#228;chst lutherischer, ab 1697 anglikanischer
                        Theologe </note> v. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121820793"
                        >Pfeiffer,</name><note place="foot" resp="editor">Johann Philipp Pfeiffer
                        (1645&#8211;1695), zun&#228;chst lutherischer, ab 1694 katholischer Theologe
                        in K&#246;nigsberg </note> die resolvirten sich au&#223; lutherischen
                    Catholisch<lb/>zu werden, waren ni fallor ex Borussia, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Spenern</name><note place="foot"
                        resp="editor">Philipp Jacob Spener (1635&#8211;1705), Theologe</note> v.
                    andern ward aufgetragen<lb/>ihre herau&#223;gegebenen motionen zu wiederlegen.
                    Kommen nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4015240-6"
                        >Erfurth</name> Pfeiffer<lb/>bleibt Catholisch gleich v. nimmt ein ambt an,
                    aber Grabe da er in dem<lb/>buchladen sieht, Speneri schrifft, wird er wendig da
                    er sie gelesen, v. kommt<lb/>zu Spener nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">Berlin,</name> der antwortet ihm auf
                    alles sehr gut, nur allein<lb/>de Episcopis ab Apostolis constitutis &amp; per
                    traducem ad nos propagatis<lb/>konten sie nicht einig werden, da&#223; sie inter
                    Lutheranos seyen; Spener dicebat<lb/>fuisse talem Lutherum ex Papismo venientem
                    vitales sunt,<lb/>sed non satisfaciebat Grabio, sed Spener regerebat esse in
                    Anglia. Gleich<lb/>reisst er in Engelland v. wird da protestantisch |: hi et
                    rejiciunt absolu-<lb type="inWord"/>tum decretum &amp; particularismum, tam
                    supralapsorium quam infralapsorium :|<lb/>v. edirte hernach viele b&#252;cher,
                    et LXX interpretes, al&#223; Professor in<lb/>Oxfort.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Cum Bergen <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halae</name> esset<lb/>schien ihm
                        dortiger pie-<lb type="inWord"/>tismus alzu p&#228;bstisch.<lb/>Bergen hat
                        alzeit eine grose<lb/>sch&#228;rfe gesp&#252;hrt in oculis<lb/>v. r&#246;the
                        est scorbuticus,<lb/>non bene <g>aci</g>dum est separatum<lb/>&amp; bilis es
                            sanguine,<lb/>it<ex>em</ex> multum ei semper su-<lb type="inWord"
                        />davere pedes, so eine<lb/>weile nachgelassen nun <lb/>aber wieder
                        kommt,<lb/>da ihm vor 1 jahr die scheuer<lb/>abbrannte im winter,<lb/>mit
                        der frucht, stund<lb/>er mit dem malo ischiadi-<lb type="inWord"/>co lang
                        haussen im schnee<lb/>v. erk&#228;ltete sich,<lb/>quod malum.<lb/>Suasere ei
                        nonnulli<lb/>Trifolium fibrinum v. <lb/>Hypericum im
                            infuso<lb/>theiformi.<lb/>Profess<ex>or</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Juncker</name> in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9"
                        >Halle</name><lb/>ist zu <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4111378-0">londorff</name> nahe<lb/>hier bey
                        gebohren, dar-<lb type="inWord"/>auff zog sein Vatter<lb/>der schneider
                            nach<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4013243-2"
                            >T&#252;rckheim</name> in die<lb/>Pfaltz.</note><lb/>Noctu bene
                    dormivi.<lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-30">
                        <supplied>30.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0434.jpeg" n="434"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 30 Aug<ex>usti</ex></p>
                <p>mane surrexi hora VI, sch&#246;n wetter. Flatus foetidi stercorei, ex nare
                        d<ex>extra</ex><lb/>sternutatio, auris d<ex>extra</ex> susurrat, oculi
                    rigidi, sudo paululum, nares<lb/>paulul<ex>um</ex> tumidae, ructus, borborygmi,
                    ad anum conatus desidendi,<lb/>dr&#252;ber wird mir warm. Ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge mucus pulposus,
                        sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> hinc inde. Egessi faeces fuscas
                    subtenues multas, borborygmi. Rigidi<lb/>oculi. Calida extrema. Pressio frontis
                    &amp; verticis, Kopff tumm. Ructus<lb/><g>aci</g>di jejuni.<lb/>Mane bibi
                        etl<ex>iche</ex> tassen thee, <unclear>xlxxx</unclear> 4, damit nicht alzu
                    warm w&#252;rde, edi <lb/>darauff etwas butterbrodt, ne nimis calefiam wenn auf
                    dem hangenstein<lb/>oder hangelstein #<note place="margin-left" resp="author"> #
                        uti rustici vocant<lb/>suo dialecto, </note> 1 &#189; stunden, starck von
                    hier, v. noch von dannen ist<lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name>
                    <del>&#189;</del> 1 starcke stunde oder 1 &#189; stunden gelegen, v. ist also
                    von<lb/>hier Giessen halbweg. Gieng erstl<ex>ich</ex> Sole lucente &amp; flante
                    Borea <lb/>Coelo paululum nubilo,<note place="margin-left" resp="author"> hatte
                        starck <del>gereiff</del> gethauet, v.<lb/>die <g>Sonne</g> leckte bi&#223;
                        gegen X<lb/>uhr erst den thau auff<lb/>bi&#223; IX Uhr. </note> v. bey
                    heissem wetter hora VII &#189; durch das Dorff <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Treissa</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0435.jpeg" n="435"/>
                <note2>(Seite 435) </note2>
                <p><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4119705-7">Treissa</name>, weiter
                    nach der <del>recht</del> lincken hand, dann zur rechten &#252;ber
                    die<lb/>wiesen, v. hatte erstl<ex>ich</ex> den hangenstein vor mir, zur rechten
                        weiter<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4057034-4"
                        >Staufenberg,</name> weiter weg nach der lincken,#<note place="margin-right"
                        resp="author"> # da durch die b&#252;sche v.<lb/>steine kroche v.
                        stieg<lb/>auf die Nord seite des<lb/>hangenstein, war vom thau<lb/>noch
                        alles nass, ego<lb/>madefiebam. <lb/>auf den hangenstein kommen<lb/>tempore
                        verno von weitem leute<lb/>wurtzeln v. kr&#228;uter zu holen.<lb/>
                        <lb/>Post sudorem levior,<lb/>da den Rock aufstehen<lb/>lie&#223; v. die
                        k&#252;hle <g>Luft</g><lb/>an mich ging, hielt<lb/>es etwas h&#228;rter,
                        v.<lb/>spannte zuweilen, pau-<lb type="inWord"/>lulum in pedila trans-<lb
                            type="inWord"/>piratione<lb/># erstl<ex>ich</ex> der d&#252;ns berg
                        der<lb/>sehr hohe berg in cujus<lb/>cucumine ist ein<lb/>Teich, ist gantz
                        voll<lb/>B&#228;umen aber sehr hoch,<lb/># dann n&#228;her<lb/></note>
                    kleiberg, v. das hohe fetzberg,<lb/>gantz weit ab zur lincken <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> im Gesicht. Der
                    hangenstein ist <lb/>ein Mons solitarius in dem Felde, auf der einen seite<add
                        resp="author" place="above">der Mittagseite </add> linckerhand
                    steil,<lb/>auf der andern#<add resp="author" place="above">nehml<ex>ich</ex> der
                        winterseite nach dem schloss stauffenberg zu </add> nicht, auf der winter
                    seite w&#228;chset mehr al&#223; auff der<lb/>Sommerseite nach mittag zu. <hi
                        rend="underline">Es riecht auf dem berg so man hin auff</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">kommt sehr wohl,</hi> vnd an dem heil<ex>igen</ex>
                    <g>Christ</g> tag da der berg am vollkommensten<lb/>mit Krautern ist, soll er
                    vor geruch einem den Kopff gantz tumm machen,<lb/>wie mir unten am berge ein
                    Kuhhirte sagte, der ein guter Mann<lb/>war, mich allerlei fragte, v. grose lust
                    zu lernen hatte. Jetzt treibt er das<lb/>Vieh hin &#252;ber, aber oben wo die
                    steine sind, im cacumine montis<lb/>kan es wegen der unebenheit nicht hin
                    kommen, so gehts vorbey, v. l&#228;&#223;t<lb/>die herbas stehen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> der hirt sagte sie brauchen<lb/>bey dem
                        Vieh Pimpinellam<lb/>albam, sed cum Arn<ex>ica</ex>
                        <lb/>Gentian<ex>a</ex> rubr<ex>a</ex> v.<lb/>dergl<ex>eichen</ex><lb/>
                        <lb/># nonnulli hunc altum<lb/>montem putant esse<lb/>Taciti
                        Taunum,<lb/>licet alii den donners-<lb type="inWord"/>berg in der Pfaltz.
                    </note> Der hirt sagte s<ex>eine</ex> frau sey <hi rend="underline"
                        >hysterica,</hi> v. habe sich<lb/>offt <hi rend="underline">ab odore
                        Pimpinellae albae</hi> wohl befunden. Adiantum album<lb/>s<ex>ive</ex>
                    Trichomanen nannte er Stein bruch, stunde unten an dem stein-<lb type="inWord"
                    />felsen nach dem Mittag zu, dem hangenstein gegen &#252;ber, et dicebat der
                    hirte<lb/>zu wisseck, der sehr erfahren in herbis, nenne es so. Radicem
                    cavam<lb/>dicebat ferre in siliquis semen splendens, v. das sey faren sammen,
                    <lb/>sed hoc non est, sed filicis semen ita vocatur, wuste nicht
                    viel.<lb/>Ohnfern dem hangenstein vorn nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8">allendorff</name> zu in clivo saxis
                    multis<lb/>obsito &amp; pascuo in veni Orchideam spiralem odoratam cum flore
                    <lb/>sehr h&#228;ufig.<add resp="author" place="right"> Der hangenstein ist
                        gegen den gieser fahrweeg sehr <choice>
                            <orig>gehe</orig>
                            <reg>j&#228;h</reg>
                        </choice> v. hoch, ist gegen<lb/>mittag, gegen osten aber gantz wohl zu
                        steigen. </add><lb/>Prata hier herum sunt uda, multa inest parnassia. Auf
                    den<lb/>wiesen v. in den w&#228;ldern an Kr&#228;uterigen &#246;rtern wo nicht
                    viele b&#228;ume stehen<lb/>ist &#252;berall Gentiana autumnalis s<ex>ive</ex>
                    Pneumonanthe. In<lb/>Z&#228;unen inveniebam Periclymenon florens
                    subinde.<lb/>Auf <hi rend="underline">dem hangenstein,</hi> ist der Ranunculus
                    repens folio variegato viel,<lb/>Urens, der hirsutus fl<ex>ore</ex> magno
                        auch.<note place="margin-right" resp="author"> Vidi &amp;
                        sambuce.<lb/>racemosam rubram.<lb/>Marrubium nigrum,<lb/>Urtica Cannabina
                            fl<ex>ore</ex><lb/>albo &amp; rubello.<lb/>Doronicum ibi crescens
                            vid<ex>e</ex><lb/><bibl><author><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/11764157X"
                                >Dillen<ex>ius</ex></name></author></bibl> non quaesivi. </note>
                        It<ex>em</ex> zwischen den steinen asarum,<lb/>sehr viel, Bardana, noli me
                    Tangere viel cum flore, Martagon jam<lb/>defloruit, steht oben, aber mehr auf
                    der Sommerseite, Dentaria he-<lb type="inWord"/>pta phyllos sehr viel hin v.
                    wieder, Mercurialis montana, Alliaria<note place="margin-right" resp="author">
                        Alliariam prodidisset<lb/>ei odor si obser-<lb type="inWord"/>vasset.
                    </note><lb/>|: die vielleicht, oder die folia Uvulariae, vor den Bulbonac
                        od<ex>er</ex> violam <lb/>Lunariam, quam non inveni quaerens omni
                        studio,<add resp="author" place="above">sed t<ex>ame</ex>n vide eum qui
                        dicit <unclear>allegxx xxix spatxxx</unclear>
                    </add>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11764157X">Dillenius</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Dillen od. Dillenius
                        (1684&#8211;1747), Botaniker </note> ange-<lb type="inWord"/>sehen hat :|
                    Uvulariuam, viola sylvatica in odora alias<lb/>Martia, florens auf der winter
                    seite, oben podagraria multa,<note place="margin-right" resp="author"> viele
                        brombeeren<lb/>heidelbeeren, v. Rosa<lb/>sylvestris s<ex>ive</ex>
                            Cynorrho-<lb type="inWord"/>donis.<lb/>it<ex>em</ex> oben inter
                        Lapides<lb/>folia nonnulla si-<lb type="inWord"/>mul, quae putavi<lb/>esse
                        laserpitii fol.<lb/>latioribus lobatis. </note><lb/>Fraxinus, Sorbus
                    torminalis, Acer montanum folio acuto, Caryo-<lb type="inWord"/>phyllata multa,
                    ein Lichen muscosus cinereus in saxis, orobus sylvaticus,<lb/>vernus, Pulmonaria
                    latifolia non maculata, #<add resp="author" place="right"> # wegen der
                            capsul<ex>arum</ex> seminal<ex>ium</ex>
                        <lb/>glaube da&#223; es Aconitum lycoct<ex>onum</ex> luteum, <lb/>aber nicht
                        astrantia, ist.<lb/>quod et est. </add> Astrantia s<ex>ive</ex> Helleborus<lb/>
                    <del>niger</del> pp hatte h&#228;ufig oben in cacumine zwischen den steinen
                    gestanden, so wie <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4093152-3"
                            >bocken-<lb type="inWord"/>heimer</name> steine aussehen, #<note
                        place="margin-right" resp="author"> # sunt folia
                            Christophorianae<lb/>it<ex>em</ex> virgam <g>aur</g>eam
                        foliis<lb/>lucid&#232; virentibus,<lb/>Caule rubro &amp;<lb/>balsamico,
                        flore<lb/>luteo. </note> habebat capsulas seminales ex quibus semen ela-<lb
                        type="inWord"/>psum erat, trivalvis membranaceus, herba erat frisch v.
                    viridis, folia <lb/>saepe valde magna, lucid&#232; viridia, #<note
                        place="margin-right" resp="author"> # fast wie ein groser<lb/>ranunculus.
                    </note> radix erat ex nodo fibrosa<lb/>&amp; alba, odoris expers, stund zwischen
                    den steinen in schwartzer fetter <g>Erde</g>.<lb/>Vom hangenstein gieng nach
                    s&#252;den auf den gegen &#252;ber stehenden berg so
                    zieml<ex>ich</ex><lb/>steil, inter lapides videbam trichomanen und asarum sehr
                    gros<lb/>v. h&#228;ufig, asari folia im schatten obscuri virentia. It<ex>em</ex>
                    in dem wald<lb/>wo h&#228;ufig Rubus batus v. Cynontod<ex>ium</ex> war,
                    Pimpinella alba maxima,<lb/>minima &amp; media auf allen R&#228;ndern v. wiesen
                    copiosissime, cum<lb/>Euphrasia alba minore &amp; majore.<lb/>&#220;berall habe
                    starck geschwitzt cum ascenderem sonderl<ex>ich</ex> montes, da
                        ich<lb/>entsetzl<ex>ich</ex> heiss ward v. zuweilen ruhen muste, ging hinten
                    am wald<lb/>herum videbam etl<ex>iche</ex> d&#246;rfer v. flecken nach
                    S&#252;den zu vom berge herab,<note place="margin-right" resp="author"> war das
                        busecker<lb/>thal, v. sonderlich<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4351985-4">Grosen buseck,</name>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4085038-9"
                            >alten<lb/>buseck</name> p sch&#246;ne flecken<lb/>mit adelichen
                        <lb/>h&#228;usern. </note><lb/>ging zur lincken hand durch den wald
                    &#252;ber <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4119705-7">treissa</name>
                    nach Hau&#223;.<lb/>Ibi edi butterbrodt hora III &#189; et bibi Cerevisiam,
                    bibebam Cerevisiam<lb/>etwas hastig, v. fand da still sasse, calidis extremis,
                    v. schrieb, da&#223; sich<lb/>die K&#228;lte von dem bier per antiperistasin
                    balde gab v. in w&#228;rme ver-<lb type="inWord"/>wandelte, natura
                        n<ex>empe</ex> sic non <unclear>vxxxt</unclear> motui &amp; vacat solis
                    digerendis <lb/>in ventriculo.<note place="margin-right" resp="author"> flatus
                        nonnulli <g>sulphur</g>ei<lb/>in inguine dextro<lb/>dolor
                        aliquis.<lb/>flatus <g>sulphurei</g> foetidi. </note><lb/>Canem pastoris in
                    monte nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4225974-5">Buseck</name>
                    abegi, al&#223; ob ich auf der <g>Erde</g> nach einem stein griffe <lb/>schnell,
                    lieff gleich zur&#252;ck.<lb/>
                </p>
                <pb facs="b0436.jpeg" n="436"/>
                <note2>(Seite 436) </note2>
                <p>Pastor Bergen<note place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Bergen
                        (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda</note> hat ein ehrlich
                    Gem&#252;the, v. ich muste ihm alles zu gefallen<lb/>thun. Ita sincerus homo,
                    sincerum obligat vinculo <g>spirit</g>uali &amp;<lb/>secreto, ut eum tamquam se
                    ipsum amore non possit non prosequi,<lb/>est n<ex>empe</ex> inter tales mutus
                    isque perfectus amor propter <hi rend="underline">convenientiam in</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">Deo qui ipse est amor.</hi><lb/>Bergen dicit se ab usu
                    externo saponis chymici non dum sentire levamen.<lb/>Tempus dabit in hoc
                    inveterato morbo, &amp; sene 59 annorum, excruciato<lb/>terrore &amp; tristitia.
                    Sudat valde Bergen, uti semper per vitam suam.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Alii alhier an Gliederzust&#228;nden<lb/>hatten contracte
                        Glieder v.<lb/>zusammengezogene konten nicht gehen,<lb/>curati sunt. Bergen
                        bekommt <lb/>dicke f&#252;sse subinde v.<lb/>Zittern im rechten arm
                            sonderl<ex>ich</ex><lb/>v. kopff, ist eine schw&#228;che<lb/>der Nerven,
                        wie bey jenen<lb/>nimis tonus. <lb/>Bergen ist feurig im Gesicht,<lb/>v.
                        roth, signa scorbuti.<lb/>
                        <lb/>Semper dixit sub sterno<lb/>latere suum malum. <lb/>Suaserunt nonnulli
                        dem<lb/>Pastori Bergen, ut in sua<lb/>arthritide dolentes &amp; <lb/>subinde
                        tumentes pedes<lb/>inserat sero lactis &amp;<lb/>loco balnei h<del>i</del>oc
                        utatur,<lb/>sed repellere credo, &amp;<lb/>prohibui.<lb/>
                        <lb/>Vespera tauffte Pastor im<lb/>haus wegen seiner Krankheit<lb/>v.
                        unverm&#246;gen. </note><lb/>Filius ejus natu maximus war gar apprehensif,
                    hat sich &#252;ber den hiesigen<lb/>brandt sehr alterirt, cum huc veniret, war
                        s<ex>ein</ex> Vatter schon zu winden,<lb/>war inconsolable cum veniret, v.
                    anderer dinge mehr, sonderl<ex>ich</ex> vielleicht<lb/>mit D<ex>octor</ex> &amp;
                        Prof<ex>essor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Heinrich May (1653&#8211;1719), Theologe
                        und Orientalist in Gie&#223;en </note> bekam haemophysin v. blutspeyen,
                        it<ex>em</ex> dicke<lb/>f&#252;sse, hinc forte Hepar cooruptum indicatus.
                    das scorbutische blut<lb/>ist von dem Vatter her, der es von s<ex>einer</ex>
                    Jugend an hatte, eine Eule zeugt<lb/>keinen Sperber.<lb/>Ego nil metuo
                        obambulans,<add resp="author" place="above">per sylvas &amp; montes. </add>
                    Deo fidens, qui me cuique modo<lb/>ex <g>ter</g>ra jusserit excedere.<lb/>Canis
                    Bergenii ist mit viel<ex>en</ex> schl&#228;gen wohl gezogen worden, h&#246;rt
                    auf den<lb/>winck, kan allerl<ex>ei</ex> K&#252;nste. Cum calor eum premerat,
                    ging<lb/>er ins <g>Wasser</g>, da die fliegen ihn stachen, weltzte er sich,
                    lieff vor mir her eine<lb/>weile v. stellte sich unter einen k&#252;hlen baum v.
                    wartete auf mich,<lb/>legte sich neben mich auf meinen Rock. Von dem laufen im
                    kalten <g>Wasser</g> mag<lb/>er wohl ungesund seyn v. die lunge anbr&#252;chig
                    werden, hustet, v.<lb/>zuweilen hat er den schwindel so er sich starck bewegt,
                    geht gantz krumm,<lb/>schreyet zuweilen, ob dolorem. Ist sehr geschwind, vexatio
                    dat intellectum.<note place="margin-left" resp="author"> Canis ist d&#252;rr am
                        leib,<lb/>ob senium um das Maul<lb/>grau.<lb/>Canis erhitzt sich gleich
                        sehr<lb/>vom gehen; si dormit<lb/>spasmus est in pedibus ejus.
                    </note><lb/>Buntings itinerarium<note place="foot" resp="editor"> Heinrich
                        Bunting: Itinerarium Sacrae Scripturae. Das ist: Ein Reisebuch, Uber die
                        gantze Heilige Schrifft, In zwey Bucher getheilet: Der erste Theil begreifft
                        alle Reisen der lieben Patriarchen, Richter, Konige, Propheten, Fursten,
                        etc. Nach Deutschen Meilen augerechnet, vnd die Lander, Stadte, Wasser, Berg
                        vnd Thal, deren in Heiliger Schrifft gedacht wird... Der Ander, gehet auff
                        da Newe Testament, Vnd zeiget an, wie die Jungfraw Maria, Joseph, die Weisen
                        au Morgenlandt, der Herr Jesus Christus, vnd die lieben Apostel gereiset
                        haben, Magdeburg 1611. </note> ist sehr sch&#246;n, handelt von der Reise
                    der propheten der<lb/>Aposteln v. <g>Chri</g>sti, ist sehr gut.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Bergrath Bromm sagte dem<lb/>landgrafen
                        von Darmstadt<lb/>al&#223; Bielenfeld gefallen<lb/>war, alles wieder
                        was<lb/>er von ihm im vertrauen gere-<lb type="inWord"/>det hatte, war nicht<lb/>sch&#246;n.<lb/>
                        <lb/>Crepitus artuum motorium<lb/>subinde. </note><lb/>Hexen sind hier v.
                    hexenmeister ziml<ex>ich</ex> viel haben Pastori Bergen offt<lb/>schrecken
                    eingejagt so er sie zum abendmal lassen sollen, hat sie erstl<ex>ich</ex>
                        abge-<lb type="inWord"/>wiesen post ad misit cum
                        interminatione.<lb/>D<ex>octor</ex> May nahm sich aller die er vor redlich
                    hielt von hertzen an, war<lb/>sehr moderat gegen alle haereses, wo er ein gut
                    Gem&#252;the sahe, wie Doctor<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Spener</name><note place="foot"
                        resp="editor">Philipp Jacob Spener (1635&#8211;1705), Theologe </note> auch,
                    der der beste ist unter allen so Bergen gekannt hat.<lb/>Bergenio non placuit,
                    da <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnold</name><note
                        place="foot" resp="editor">Gottfried Arnold (1666&#8211;1714), Theologe
                    </note> &amp; alii <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1"
                        >Giesseni</name> Spener vor einen<lb/>furchtsamen Kerl hielten, der alles
                    besser w&#252;ste v. nicht sagte, doch hat<lb/>endl<ex>ich</ex> Arnold wolte er
                    im Ambt bleiben den libris symbolicis subscribirt.<lb/>v. eben die wege
                        eingeschlagen.<note place="margin-left" resp="author"> Narravit <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118534688">Franck</name>
                        exemplum<lb/>Bergenio, wegen hexen,<lb/>da&#223; eine da sie die<lb/>hostie
                        nehmen sollen, den<lb/>Mund nicht aufthun k&#246;nnen,<lb/>hier haben sie
                        das Maul<lb/>soweit aufgestreckt da&#223;<lb/>man ein weck
                        hinein<lb/>schieben k&#246;nnen.</note><lb/>Spener sagt, Babelum, lapsuram,
                    judaeos restituendos &amp; esse futura tempora<lb/>meliora, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116702982">Lang</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Christian Lange (1669&#8211;1756), Hofprediger und
                        Generalsuperintendent in Idstein sowie geistlicher Liederdichter </note>
                    dicit weiter da&#223; die juden auch in ihr land kommen werden.<lb/>Haereses
                    dicit Bergen esse vincendas lenitate nicht mit Eyfer v. feuer.<lb/>In <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4048035-5">Quedlinburg</name> war ein
                    superintendent der f&#252;hrte Bergen bey dem Ermel al&#223;
                    einen<lb/>superintendenten die th&#252;r hinau&#223;; Arnold wolte nicht haben
                    da&#223; er zu ihm gieng.<lb/>Tonsori barbae cum tonderet barbam meam dedi 4
                        Kreuzer.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline"> 4 Kreuzer.</hi>
                    </note><lb/>Sol lucebat continuo.<lb/>Vespera edi suppe, von habergr&#252;tze,
                        b&#246;rsen,<note place="foot" resp="editor"> eine Speisefischart </note>
                    butterbrodt, die b&#246;rsen waren in einer <lb/>Petersilien br&#252;he. Multum
                    bibi restituente natura humidum per sudorem con-<lb type="inWord"/>sumtum, &amp;
                    sudavi, in calido hypocausto, auris d<ex>extrae</ex> susurrus multus,<lb/>calida
                    extrema. Jucken subinde auf der haut. Inguinis d<ex>extri</ex> dolor.
                    Mucus<lb/>ex infundib<ex>ulo</ex> pulposus. Animus sat hilaris. Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper. Ructus,<lb/>v. ehe sie gingen das antrum pectoris
                    sinistrum voll. Oscitatio, borborygmi,<lb/>vari non nulli in facie novi,
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> in labio oris super<ex>iore</ex>
                        linckerhand.<note place="margin-left" resp="author"> Vari in corpore
                        hinc<lb/>vide exempli gratia in sterno p </note><lb/>Calida extrema, jucken
                    in pedibus v. sonst am leibe. Pressio verticis,<lb/>variis in locis. Flatus
                        <g>sulphur</g>ei foetidi crepantes, Oscitatio. Pressio frontis. <lb/>Dormivi
                        paulul<ex>um</ex> post expergefactus sum, &amp; secuta capite non rect&#232;
                    sentiente et somno <lb/>pleno M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> cum
                        sp<ex>ermae</ex> non multi excretione, &amp; glandis dolore ardente brevi
                    cessante,<lb/>opprimebat. <note place="margin-left" resp="author"> Cum Cubitum
                        iram libidi-<lb type="inWord"/>nem opprimebam, ea <lb/>ver&#242; me
                        expergefactum et<lb/>non recte ratione utentem</note>
                    <fw type="catch" place="bottom">Sed</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0437.jpeg" n="437"/>
                <note2>(Seite 437) </note2>
                <p>Sed oro Deum ut me liberet ab hisce <g>spirit</g>us &amp; corporis
                        perturbationibus<lb/><g>spirit</g>u castitatis &amp; temperantiae, ut
                    perfectus fiam ante oratos ipsius. Licet<lb/>quoque multa Cerevisia hausta
                    fermentescendo nimium calorem excitavit, et <lb/>sic auxerit stimulum. Si
                    ver&#242; superessem mane laetitia mihi accessisset,<lb/>loco tristitiae ex
                    peccato semper venientis.<lb/>Noctu bene dormivi, sudavi paululum. Surrexi hora
                    V.<lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-08-31">
                        <supplied>31.8.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0437.jpeg" n="437"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 31 Aug<ex>usti</ex></p>
                <p>Mane Coelum paulul<ex>um</ex> nubilum, von westen, Galli canunt, ego egessi
                    faeces<lb/>plurimas fuscas, tenues cum impetu &amp; flatibus, nonnumquam
                        spissa<lb/>partic<ex>ula</ex> intercurrebat, ructus <g>aci</g>di jejuni,
                    Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> pulposus,<lb/>sat multus, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Calida extrema. Ex naribus mucus pulposus,<lb/>Larynx liber, &amp; <hi
                        rend="underline">extern&#232; eunti nullae vesiculae,</hi> ex
                    larynge<lb/>paucus mucus pulposus. Oculi cum surgerem paulul<ex>um</ex> interne
                    nebulosi, sed<lb/>da ich sie ein wenig riebe, vergieng der Nebel etwas, videtur
                        E<ex>rgo</ex> fuisse<lb/>ex muco noctis adhaerente oculo extern&#232;,
                    extern&#232; oculi lucidi.<lb/>Oscitatio da ich am tisch obschon in nicht kalter
                        <g>Luft</g> im hembde sasse<lb/>v. schriebe, sat multa. Animus liber. venter
                        paulul<ex>um</ex> ad huc inflatus,<lb/>borborygmi, in inguine
                        sin<ex>istro</ex> etwas brennen. Levia ventris tormina. Par-<lb
                        type="inWord"/>otis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet. Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni. Crepitus artuum subinde. In super-<lb type="inWord"
                    />cilio d<ex>extro</ex> varus. Stupidi dentes meist superiores molares.
                    Borborygmi &amp;<lb/>tormina non nulla, flatus <g>sulphur</g>ei foetidi aliquot,
                    calida extrema, ructus<lb/><g>aci</g>di jejuni. Dolent paulul<ex>um</ex> lumbi
                    retro flexi. In ano pitzeln, it<ex>em</ex> in-<lb type="inWord"/>tensum in
                        <g>ure</g>thra vorn in glande. In lumbis dolor ad dextram partem,
                    <lb/>stiche in indice dextro. Ructus <g>aci</g>di jejuni multi.<lb/>|: Pastor
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8"
                        >Allendorfensis</name><note place="foot" resp="editor">Johann Leonhard
                        Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda</note> taufft in
                    dem hau&#223; weil er nicht gesund ist.<lb/>Bergenii uxor est 50 annorum,
                        etl<ex>iche</ex> Z&#228;hne wackeln ihr, das gebl&#252;the<lb/>tritt ihr in
                    die h&#246;he nach dem Kopff, hinc saepe Kopfwehe. Suasi pedi-<lb type="inWord"
                    />luvia, <g>Tincturam</g>
                    <unclear>lxxx</unclear> &amp; Ess<ex>entiam</ex> sanguinis Draconis, externe,
                        it<ex>em</ex> venaesectionem aequinoctialem :| <lb/>Mane bibi Thee, Et vidi
                    Bergenii 2 br&#252;der, deren der eine sch&#246;ffe der<lb/>andere
                    Stadtschreiber ist.<note place="margin-right" resp="author"> Mane nach der
                        Kirche colli-<lb type="inWord"/>gebant von einem andern orth<lb/>zum
                        kirchenbau dabam<lb/>
                        <hi rend="underline">3 Kreuzer.</hi><lb/>im Klingelbeutel<lb/>
                        <hi rend="underline">1 <g>Kreuzer</g>.</hi>
                    </note><lb/>H&#246;rte mane Bergenium predigen &#252;ber das evangelium von
                    tauben v. stummen. Brachte<lb/>Paradoxa 1) da&#223; alle animalia ad judicium
                    kommen, v. viele contra<lb/>homines zeugen w&#252;rden. 2) Christum fuisse et
                    verum hominem, versucht<lb/>wie wir in allem sed ohne s&#252;nde. Da&#223; viele
                    in s<ex>einer</ex> gemeinde esse suos boves<lb/>
                    <unclear>xxxs</unclear> &amp; non homines. #<note place="margin-right"
                        resp="author"> # 3) dicebat sama-<lb type="inWord"/>ritum tunc
                        haereticum<lb/>fuisse Deo gratum,<lb/>der Levite aber v.<lb/>der Priester
                        die sich<lb/>vor dem Ketzer gifft<lb/>gef&#252;rchtet haben,<lb/>w&#228;rem
                        un menschen<lb/>gewesen; est homo<lb/>fidelis. </note><lb/> Post <choice>
                        <sic>comcionem</sic>
                        <corr> concionem</corr>
                    </choice> ubi parum me movi, habe odorem <g>urin</g>osum v. schleim <lb/>in
                    faucibus gehabt.<lb/>Edi reissuppe mit muscatbl&#252;the v. Citronenschale,
                    gef&#252;llter wirsing,<lb/>huhn mit Citronen, butterbrodt. Bibi cerevisiam
                    multam.<lb/>Postea calida extrema, facies roth ab esca pallente.<note
                        place="foot" resp="author"> zieml<ex>ich</ex> hell wetter<lb/>v.
                        warm.<lb/>knarren im lincken ohr.<lb/>circa aurem sinistram<lb/>spannen.
                        </note><lb/>D<ex>octor</ex> Bonsel hat Bergen gesagt solle sich bey morbis
                    malignis nicht zu<lb/>Kopff noch zu f&#252;ssen stellen, ne transpiratio aegri
                    ad eum penetret,<lb/>lecto aperto sondern in die Mitte, v. solle radicem
                    Angelicae kauen,<lb/>uti ita saliva moveatur &amp; expuatur per quem fit veneni
                        trans-<lb type="inWord"/>plantatio, hat gut gethan, ist aber auch in rebus
                    officii alzeit<lb/>ohne furcht. Da alhier im hessenland eine seuche war wie
                    die<lb/>Pest, kamen <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118506870">Dr.
                        Barthold</name><note place="foot" resp="editor"> Georg Theodor Barthold
                        (1669&#8211;1713), Professor f&#252;r Anatomie und Botanik in Gie&#223;en
                    </note> Profess<ex>or</ex> v. Anthon v. sahen, quod mal&#232;,<lb/>die fenster
                    hinein mit tabackpfeiffen, da kam ihnen aller Qualm entgegen,<lb/>timidi erant,
                    in etl<ex>ichen</ex> tagen waren sie beyde todt. Optimum<lb/>est animum habere
                    metu expertem.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116702982"
                        >Lange</name><note place="foot" resp="editor">Johann Christian Lange
                        (1669&#8211;1756), Hofprediger und Generalsuperintendent in Idstein sowie
                        geistlicher Liederdichter </note> hat einen schwager, schulmeister, so ein
                    Geck zuweilen, v. hypochondriacus,<lb/>al&#223; der abdanckte, v. sich nach
                    Giesen setzte v. miseriam schmeltzte,<lb/>schrieb Lange von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4026493-2">Itzstein</name> v. prostituirte sich
                    sehr damit, an den<lb/>Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe und
                        Kirchenlieddichter </note> das Consistorium, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">v<ex>on</ex> Zangen,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Jeremias von Zang (1687&#8211;1738), Jurist,
                        Geheimrat, Kanzlei- und Konsistorialdirektor in Gie&#223;en </note> sie
                    w&#228;ren obligirt den<lb/>Menschen aufzunehmen v. zu verpflegen, weil der
                    Vatter Professor gewesen,<lb/>sed non est Christiani au&#223; hochmuth |: in hoc
                    obedit uti semper<lb/>fecit, uxori :| den schwager nicht annehmen wollen, v.
                    sich sein sch&#228;men,<lb/>da er doch General superintendens ist, v. ihn leicht
                    employiren kan, so doch <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">endl.</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0438.jpeg" n="438"/>
                <note2>(Seite 438) </note2>
                <p>endl<ex>ich</ex> frater ejus, Regirungs v. Consistorial Rath zu
                    Usingen<lb/>gethan hat.<lb/>Sudavi paululum, borbor<ex>ygmi.</ex> tormina levia,
                    ructus, flatus nunnulli.#<note place="margin-left" resp="author"> #
                            <g>sulphur</g>ei foetidi. </note><lb/>pressio frontis &amp; verticis.
                    dentes sonderl<ex>ich</ex> super<ex>ioris</ex> maxillae
                        stupent.<lb/>it<ex>em</ex> scribenti ad
                        C<ex>ristianum</ex>D<ex>emocritum</ex> ob saponis Chymici Unzen IV pro
                        pastore<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8"
                        >Allendorffensi,</name><note place="foot" resp="editor">Johann Leonhard
                        Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda</note> nares
                        paulul<ex>um</ex> obturatae. Inguinis sinistri levis<lb/>dolor urens.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde.<note place="margin-left"
                        resp="author"> der Geheime Rath in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">Darmstadt</name><lb/>hat
                            it<ex>em</ex> der Secretarius d<ex>es</ex> Con-<lb type="inWord"
                        />sistorio, Bergen gesagt,<lb/>da&#223; al&#223; Pf<ex>arrer</ex> wagner
                        wegen<lb/>Ehebruchs angeklagt worden<lb/>v. ein Kind auf ihn<lb/>herau&#223;
                        kommen, hat sich<lb/>defendirt so, damals sey<lb/>er gantz unschuldig
                        gewesen,<lb/>aber Prof. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May</name> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name><lb/>w&#228;re eben
                        da gewesen, was<lb/>der gethan habe, davor <lb/>wolle er nicht stehen.
                    </note><lb/>|: Asinos hoc calido <g>aer</g>e si purgant colices, docuit ratio ut
                    se<lb/>in dorsum provolent, sicque excutiant muscas, uti &amp;
                    faciunt<lb/>canes.<lb/>Die arme herrn von der Rabenau zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4111378-0">Londorff</name> sind von gutem adel, v.
                    hat sie<lb/>noch die heilige <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118529927">Elisabeth</name><note place="foot"
                        resp="editor">Elisabeth, Landgr&#228;fin von Th&#252;ringen
                        (1207&#8211;1231), geb. Prinzessin von Ungarn, katholische Heilige und
                        Patronin von Th&#252;ringen und Hessen </note> so in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name> begraben liegt, mit
                    au&#223;<lb/>Ungarn herau&#223; gebracht. Es ist ihrer zu der einen burg, der
                    rabenau, eine<lb/>entsetzl<ex>iche</ex> Menge, daher sie nichts in der jugend ob
                    paupertatem lernen<lb/>k&#246;nnen, v. offt rechte bauern abgeben, auch bauern
                    dienste thun.<lb/>Bergen dicit sibi valde placuisse quod contra <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118634771">wolfium</name><note
                        place="foot" resp="editor">Christian Wolff (1679&#8211;1754), Jurist,
                        Mathematiker und Philosoph </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelius</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt </note> scripsit.<lb/>Dicebat er habe ein l&#246;wen Maul, von
                    latis angulis praeditum, sey ein<lb/>beisser, und wer mit ihm zu thun bekomme,
                    der habe recht zu thun :|<note place="margin-left" resp="author"> Bergen v.
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">Zang</name>
                        waren da er noch<lb/>Reg<ex>irungs</ex> Rath war, al&#223; dutz-<lb
                            type="inWord"/>br&#252;der, jetzt da er sein chef<lb/>ist, ist Bergen
                        gantz retir&#233;. </note><lb/>In sella per horam 1. dormivi, cum surrexi
                    sehr warm wetter lucente<lb/>Sole, flante borea zieml<ex>ich</ex> starck &amp;
                    purificante <g>aer</g>em ab omnibus<lb/>nubilis, so da&#223; der abend k&#252;hl
                    v. sehr angenehm v. hell war, &#224; <g>Luna</g> splen-<lb type="inWord"/>dente
                    falcata od<ex>er</ex> augescente, borborygmi, levia tormina, flatus non-<lb
                        type="inWord"/>nulli, Kopff tumm, non hilaris animus et cervicis tensio
                    v.<lb/>spannen in nucha<note place="margin-left" resp="author"> nuchae dolor et
                        tensio<lb/>meist rechter hand. </note> usque ad verticem ob calorem
                        <g>aer</g>is &amp; calorem <g>sangui</g>nis<lb/>
                    <unclear>motum</unclear>, multum postea sudavi, oscitavi, <hi rend="underline"
                        >multum mucum pulposum ex</hi>
                    <lb/>naribus, sonderl<ex>ich</ex>
                    <hi rend="underline">infundibulo &amp; larynge</hi> #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # saepe cum levi tussi-<lb type="inWord"/>cula it<ex>em</ex>
                        ructibus <lb/>&amp; plene pectore </note> rejeci. Rubet facies.<lb/>|: Hodie
                    Bergenius habuit sat bene in artubus, zuweilen sticht es<lb/>noch
                    :|<lb/>Obambulanti postea zieml<ex>ich</ex> wohl in leib v. Gem&#252;th.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May</name> in
                        Giesen hat einen nieder-<lb type="inWord"/>schlagenden Geist gehabt,<lb/>uti
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104114010">
                            Breithaupt,</name> Anton
                        <!--Paul Anton (1661&#8211;1730), Theologe in Halle--><lb/>war die liebe
                        selbst, wie <lb/>Johannes, <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118534688"> Francke</name><lb/>ermunternd v.
                        erweckend,<lb/>ita &amp; <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/116164816">Bielefeld,</name> der am<lb/>Anfang
                        besser war al&#223;<lb/>zuletzt. <lb/>Herr von Zang cum ad huc esse
                            Regie-<lb type="inWord"/>rungs Rath bekam h&#228;ndel<lb/>mit einem
                        officier #, der warf<lb/>ihn nieder v. tratt ihm das<lb/>eine bein entzwey
                        unten<lb/>circa malleolis. Da er cu-<lb type="inWord"/>## rirt fordert ihn
                        Zang vor die<lb/>Klinge v. sticht ihm durch<lb/>die hand. Zang der
                        auf<lb/>Universitaeten ein rechter schl&#228;ger<lb/>in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1">Jena</name> v.
                        satyricus,<lb/>studirte sehr, aber war auch<lb/>so er dran kam
                            excessif<lb/>liederl<ex>ich</ex> von dem beinbruch ist<lb/>ihm das eine
                        bein noch etwas dick<lb/>v. hinckt etwas.<lb/># Herrn von
                        Buseck,<lb/><lb/>## cum Bergenio ruberet valde oculus dexter, dicebat ei
                        Zang: wenn man scheel wil werden hebt man an<lb/>den augen an, sed Bergen:
                        wenn man lahm wil werden, hebt man an den f&#252;ssen an. War abgewiesen.
                    </note><lb/>Im busecker thal waren die 2 gescheite bauern der Kraut-Johann v.
                    werum <lb/>da die execution gegen darmstadt, Mayntz v. Pfaltz aufgetragen ward,
                    waren<lb/>sie nicht bereit dazu, dar&#252;ber ward kraut Johann stutzig,
                    lie&#223; sich pro forma<lb/>wie er mit Herrn von schweitzer in darmstadt
                    abgeredet hatte, in Giessen gefangen<lb/>nehmen v. mit dem Galgen drohen, da
                    ward werum willens sich zu ergeben,<lb/>dann Kraut johann auch, der hernach
                    bi&#223; er sturbe per annos bene<lb/>multos hat 200 Gulden alle Jahr genossen
                        it<ex>em</ex> ni fallor 6 Klaffter holtz.<lb/>Nun f&#252;hrt der
                        landgraff<note place="foot" resp="editor">Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt
                        (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf </note> dieser
                    sache halber mit der burg friedberg noch<lb/>process, die bauern aber haben sich
                    gegeben, doch hat der Landgraff ihnen<lb/>einige geringe Douceurs gethan.
                    Kraut-Johann hatte Cantzlers<lb/>Verstandt.<lb/>Videbam hac vespera da&#223; ein
                    Capaun eine Henne tratte, v. es<lb/>w&#228;hrte viel l&#228;nger al&#223; es die
                    hahnen machen, v. das huhn ward unwillig.<lb/>D<ex>octor</ex> Bonsel docuit
                    Bergen ex <g>tarta</g>ro &amp; sale <g>tarta</g>ri eine <g>tinctur</g>am
                        <g>tarta</g>ri<lb/>machen, da es verbrauset v. hernach per deliq. geflossen,
                    gab eine dunckle<lb/><g>tincturam</g> so gut ist. Hielt sie etwas geheim.<lb/>In
                    dem &#246;storffer grund ohnfern <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4001750-3">Amoenenburg</name> liegen an dem
                    wasser<lb/>so bey Ostorff herfliesst die dorfer Oberhausen, mitterhausen<lb/>v.
                    unterhausen, di&#223; n&#228;hrt sich mit dem ackerbau, in den 2 ersten
                    aber<lb/>sind lauter h&#228;ffner, die die <choice>
                        <orig>h&#228;user</orig>
                        <reg>Hausener</reg>
                    </choice> t&#246;pffe, milcht&#246;pffe v. Kr&#252;ge<lb/>machen, weil sie aber
                    immer bey dem <g>Feuer</g> sitzen so k&#246;nnen sie alle entsetzl<ex>ich</ex>
                        sau-<lb type="inWord"/>fen. Terra est lutea, brennt sich blaulich
                    intern&#232;, externe colore<lb/>obliniuntur, v. werden braun. Die Kr&#252;ge
                    sind sehr hart v. geben <g>Feuer</g>, so<lb/>da&#223; taback liebhaber sie wie
                        <g>Feuer</g>steine brauchen.<note place="margin-left" resp="author"> |: die
                        s&#228;chsische Kr&#252;ge schlei-<lb type="inWord"/>men gern, v. machen
                        das<lb/>bier ungeschmack so es<lb/>drin steht in 1. &#224; 2
                        stunden,<lb/>die h&#228;usser aber halten <lb/>es immer gut :|
                    </note><lb/>Herr <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116035609"
                            >v<ex>on</ex> Kameytsky</name><note place="foot" resp="editor">
                        Christian Eberhard von Kameytsky (1671&#8211;1726), seit 1699
                        hessisch-darmst&#228;dtischer Regierungsrat, seit 1710 Geheimer Rat und
                        engster Berater des Landgrafen Ernst Ludwig </note> geh<ex>eimer</ex> Rath
                    zu Darmstadt brachte den landgraffen zu seiner<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Gemahlin</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0439.jpeg" n="439"/>
                <note2>(Seite 439) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/130470988">Gemahlin,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Dorothea Charlotte von Hessen-Darmstadt
                        (1661&#8211;1705), geb. Brandenburg-Ansbach, Gemahlin des Landgrafen Ernst
                        Ludwig </note> v. hac occasione zu operas zu maitresses, ut ipse <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116035609">Ka-<lb type="inWord"
                        />meytsky</name><note place="foot" resp="editor">Christian Eberhard von
                        Kameytsky (1671&#8211;1726), seit 1699 hessisch-darmst&#228;dtischer
                        Regierungsrat, seit 1710 Geheimer Rat und engster Berater des Landgrafen
                        Ernst Ludwig</note> esset fac totum, nahm aber ein Ende mit
                    schrecken.<lb/>Sein sohn ward wegen eines ungl&#252;ckl<ex>ichen</ex> duells
                    gehangen, v. ihm tr&#228;umte<lb/>zur letzte 3 N&#228;chte hinter ein ander, wie
                    er in Ungnade kommen, sein<lb/>Hau&#223; totaliter zerst&#246;rt worden, v. er
                    kaum ein l&#246;chlein hin au&#223;<lb/>noch entkommen w&#228;re, starb gantz
                        melancholisch.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1034280929"
                        >Schilling</name><note place="foot" resp="editor">Johannes Andreas Schilling
                        (1665&#8211;1750), Theologe in Gie&#223;en </note> Gissae, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe
                        und Kirchenlieddichter in Gie&#223;en </note> Rudiger,<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Georg R&#252;diger (1676&#8211;1748), Pfarrer in
                        Kirtorf </note> lassen ihre Weiber zu viel herrschen,<lb/>secus atque
                    requirit gravitas officii. Schilling peccabat in eo<lb/>1) da er dem Rambach die
                    superintendentur zu einer intolerablen last machte v.<lb/>consilio uxoris den
                    Vortheil an sich zu bringen suchte, da er w&#252;rckl<ex>ich</ex><lb/>mit den
                    versprochenen 400 Gulden v. den accidenten di&#223; jahr 800 Gulden einge-<lb
                        type="inWord"/>strichen h&#228;tte, aber Rambachin roche den braten v.
                    annullirte es.<note place="margin-right" resp="author"> Bergen ex
                        Borngaessero,<lb/>qui semper cum Rambachio<lb/>conversatur, specialissi-<lb
                            type="inWord"/>me scit. </note><lb/>Schillings uxor ist hochm&#252;thig
                        imperieux,<note place="margin-right" resp="author"> est valde avara. </note>
                    semper dicit ego ego ego feci<lb/>hoc vel illud; non est christiani, meritus in
                    omnibus indulget, er soll<lb/>s<ex>eine</ex> erste sch&#246;ne v. rechtschaffene
                    Frau etwas &#252;bel v. hart gehalten haben,<lb/>die tunckt es ihm wieder ein.
                    Die erste Frau war ein rechts sch&#246;nheit v.<lb/>tugendbild. 2) da&#223; er
                    die privat-beichte v. communion in der burgKirche<lb/>eingef&#252;hrt v.
                    soutenirt, in quo ei Rambach contrarius est, quia statuta<lb/>Principis aliud
                    requirunt, nur weil etl<ex>iche</ex> zu ihm kommen so Geld bringen,<lb/>v. in
                    andern Kirchen nicht communiciren wollen des rang halber.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Ein h&#246;herer alhier<lb/>bath einen
                        niederen<lb/>er solle ihn doch zu Ge-<lb type="inWord"/>vattern bitten,
                        cum<lb/>fieret, machte man ihm<lb/>auch allerl<ex>ei</ex> Caresses<lb/>ins
                        Gesicht, da<lb/>er aber weg war, hiesse<lb/>es es sey gantz ungelegen<lb/>v.
                        der Flegel ver-<lb type="inWord"/>stehe keine Complimen-<lb type="inWord"
                        />ten. Hujus n<ex>empe</ex> aevi ho-<lb type="inWord"/>mines aliter
                        dicunt<lb/>aliter faciunt. Regu-<lb type="inWord"/>la est aurea,
                        da&#223;<lb/>gleich solle bey seines<lb/>gleichen bleiben. </note><lb/>Baron
                    von Riedel, Gener <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116164816"
                        >Bielenfeldii</name><note place="foot" resp="editor">Johann Christoph
                        Bielefeld (1664&#8211;1727), Professor der Theologie in Gie&#223;en</note>
                    |: der nach dem Adelstand worin<lb/>er erhoben worden, ziml<ex>ich</ex>
                    zur&#252;ck gefallen ist :| |: Narrabat quoque da&#223; einer<lb/>einmal zu
                    grosem gel&#228;chter Bielenfelds 2ter frau zugetruncken: der<lb/>Gen&#228;digen
                    Frau Doctorinn gesundheit :| brachte einen schlesier, seinen<lb/>landsmann Herrn
                        v<ex>on</ex> Meuschelwitz so in Bielenfelds hau&#223; logirte,
                    einen<lb/>studiosus juris, mit hieher, v. beredete Bergen<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf
                        an der Lumda</note> er sey ein studiosus<lb/>Theologiae, v. Bergen lie&#223;
                    ihn vor sich predigen, brachte nichts groses<lb/>gelehrtes noch gott seliges
                    vor, doch war es nicht hererodox, predigte<lb/>wohl &#190; stunden. Tunc
                    ridebant pastorem, sed Bielenfeld non repre-<lb type="inWord"/>hendebat, dicebat
                    in posterum disce cautius mercari. Sonst mu&#223; einer so<lb/>predigen wil
                    immer erstl<ex>ich</ex> von dem superint<ex>endent</ex> examinirt v. sich
                    legitimirt<lb/>haben nach der Kirchen ordnung.<lb/>Vespera edi Eyersuppe mit
                    ger&#246;steten Semmelschnitten, gebratene tauben,<lb/>Krebse |: so jetzt keine
                    steine mehr haben sed Majo &amp; Iunio, obschon<lb/>sie jetzt etl<ex>iche</ex>
                    noch haben, aber sehr kleine :| so gros, butterbrodt.<lb/>Asse viel. bibi
                    Cerevisiam multam. Vespera da es k&#252;hl bene<lb/>habebam, nec tensio erat in
                    nucha. Auris d<ex>extrae</ex> susurrus,<lb/>egessi faeces non multas spissas
                    premendo, ist ausser der ge-<lb type="inWord"/>w&#246;hnl<ex>ichen</ex> tempore
                    egerendi, ructus. Cum scalperem narem sinistram,<lb/>paulul<ex>um</ex> ex ea
                        <g>sangui</g>nis profluxit, etwan ein paar <g>Tropfen</g>. Calida
                    extrema.<lb/>In cute subinde etwas jucken. Kopff etwas tumm. <hi
                        rend="underline">Stupent molares,</hi><lb/>
                    <hi rend="underline">sed magis superioris maxillae.</hi> Mucus ex
                        infundib<ex>ulo</ex> pulposus. Oscitatio.<lb/>Crepant subinde artus. Flatus
                    nonnulli. Pressio verticis, #<note place="margin-right" resp="author"> # &amp;
                        capitis hinc<lb/>inde. </note> Oscitatio.<lb/>Sedenti bi&#223; XI uhr &amp;
                    legenti &amp; scribenti auris d<ex>extra</ex> valde susurrat.<lb/>Noctu bene
                    dormivi, sudavi.<lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-01">
                        <supplied>1.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0439.jpeg" n="439"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> den 1. <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>mane surrexi hora V &#189;. Oscitatio, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc
                    inde, borbor<ex>ygmi</ex><lb/>ardor inguinis d<ex>extri.</ex> Oculorum levis
                    dolor, sonderl<ex>ich</ex> in dem rechten spannen.<lb/>Von der hitze v.
                    biertrincken vari mit kleinen bl&#252;tgen in cute hinc<lb/>inde. Pressio
                    frontis &amp; verticis varia, auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Mucus
                    ex<lb/>naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus, pitzeln in nare
                        d<ex>extra.</ex> Hembd oben circa collum<lb/>noch nass, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Calida extrema. Oculi externe lucidi.<lb/>
                </p>
                <pb facs="b0440.jpeg" n="440"/>
                <note2>(Seite 440) </note2>
                <p>Ructus <g>aci</g>di jejuni. A represso paulul<ex>um</ex> sudore, da gleich
                    au&#223; dem bette<lb/>mit dem schwitzigen v. nassen hembde ausging, v. darin am
                    tisch schrieb,<lb/>Kopff tumm, suspiro, pressio frontis p varia, auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus, extre-<lb type="inWord"/>ma calida, pectus plenum
                    flatibus. Ich <hi rend="underline">schwitze fast alle Nacht so</hi>
                    da&#223;<lb/>die <hi rend="underline">Kammer starck darnach</hi> riecht, ists
                    also rechtschaffen geschwitzt, v. nichts<lb/>geringes si talis supprimitur vel
                    retardatur notabilis excretio, &amp;<lb/>ad <hi rend="underline">viscera interna
                        motus &amp; <g>materia</g> acris appellitur.</hi> Flatus nonnulli.<lb/>|:
                    Dicebat Bergen<note place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Bergen
                        (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda</note> &amp; non
                    fallitur, mein <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338"
                        >bruder</name><note place="foot" resp="editor">Heinrich Christian
                        Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschafter, J. Chr.
                        Senckenbergs &#228;lterer Bruder </note> schicke sich besser<lb/>auf
                    Academien zu einem Professore al&#223; zu einem Regenten :|<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> &amp; tremulus per vices in femore d<ex>extro</ex>
                    oben. In <g>ure</g>thra etwas kitzeln. <lb/>Artus subinde crepant moti. Mucus ex
                    nare sinistra paulul<ex>um</ex>
                    <g>sangui</g>nolentus.<lb/>Cubabam auf der rechten seite, und da hing das haar
                    mehr al&#223; auf<lb/>welcher ich gelegen hatte, v. der schwei&#223; mehr
                        hingegangen.<note place="margin-left" resp="author"> vespera egessi faeces,
                        sic<lb/>mane consueto tem-<lb type="inWord"/>pore non egessi, quia<lb/>illud
                        fecit praeter<lb/>consuetudinem. </note><lb/>|: <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Juncker</name> Profess<ex>or</ex>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halensis</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Juncker (1679&#8211;1759), Professor der
                        Medizin in Halle</note> ist zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4111378-0">Londorff</name> gebohren, worauff
                    seyn<lb/>Vatter, sartor, in die Pfaltz nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4013243-2">t&#252;rckheim</name> gezogen ist; er
                    gieng hier<lb/>in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8"
                        >allendorff</name> in die schule, v. dann zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> in das paedagogium, da
                    er<lb/>die finger nicht rein hielte, v. stahl, da schalt ihn Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Heinrich May (1653&#8211;1719), Theologe
                        und Orientalist in Gie&#223;en</note> so ein harter<lb/>Mann war, einen
                    teufels buben, v. lie&#223; ihn offentl<ex>ich</ex> castigiren. We&#223;-<lb
                        type="inWord"/>halben Juncker noch immer &#252;ber Dr. Mayen klagte, auch
                    ihn bey D<ex>octor</ex><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe und
                        Kirchenlieddichter in Gie&#223;en</note> angeschw&#228;rzt, aber pastor
                        R&#252;diger<note place="foot" resp="editor">Johann Georg R&#252;diger
                        (1676&#8211;1748), Pfarrer in Kirtorf</note> ohnweit hier,
                    Bergenii<lb/>amicus, sagte es habe dise Ursach. Juncker war in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> ein
                    armer<lb/>bube, v. der alte Francke<note place="foot" resp="editor">August
                        Hermann Francke (1663&#8211;1727), Theologe, P&#228;dagoge und
                        Kirchenlieddichter in Halle </note> machte ihn zum Manne. Er
                    entf&#252;hrte<lb/>die <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103097600"
                        >Gr&#228;fin</name><note place="foot" resp="editor"> Juncker, Charlotte
                        Sophie (1667&#8211;1723), geb. Gr&#228;fin von Waldeck und Pyrmont </note>
                    au&#223; dem Stifft <choice>
                        <orig>Schagen</orig>
                        <reg>Schaaken</reg>
                    </choice>, v. daher nahm Herr v<ex>on</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/130861766">Rauchbar in
                        <lb/>Giessen bruder Cammerjuncker zu waldeck</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Karl Gottfried von Rauchbar (1683&#8211;1733), Jurist,
                        Kanzlei-, Regierungs- und Konsistorialrat in Waldeck</note> gelegenheit
                    gegen die Pietisten<lb/>anzugehen,<note place="foot" resp="editor">Vgl. dazu
                        Karl Gottfried von Rauchbar und Johann Kleinschmied: Historia Pietistica
                        Waldeccensis, Wie solche, Denen in Sachen des aus
                        Hochgr&#228;fflich-Waldeckischen Diensten heimlich entwichenen
                        Regierungs-Rath Otto Henrich Beckern, wie auch des aus Arrest entflohenen
                        ConRectoris Johann Henrich Marmors, vom Hochpreislichen
                        Reichs-Cammer-Gericht, auferlegten Berichten beygef&#252;gt, Corbach 1712.
                    </note> brachte viele weg, unter andern auch Rath <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104342137">Beckern</name>,<note place="foot"
                        resp="editor"> Otto Heinrich Becker (1667&#8211;1723), Jurist, ab 1700
                        Regierungs- und Konsistorialrat in Waldeck, ab 1711 in B&#252;dingen, ab
                        1715 Kanzlei- und Konsistorialrat bei Graf Heinrich II. von
                        Reu&#223;-Obergreiz </note><lb/>und <bibl>schrieb gegen ihn Herr
                            <author>Rath <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13084053X"
                                >Marmor.</name></author></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Heinrich Marmor: Species Facti und abgedrungene Schutz-Schrift,
                        gegen eine voriges Jahr unter der Rubric Historia Pietistica Waldeccensis
                        herausgekommene Ehren-r&#252;hrige Schm&#228;h-Charteque: Darinnen die in
                        gedachter Historia von dem Hoch-Gr&#228;fl. Waldeckischen Rath und
                        Cammer-Junckern Carl Gottfried von Rauchbar, und seinem Helffer Johann
                        Kleinschmieden, Superint. zu Corbach, gottloser weise ersonnene und
                        Gewissen-lo&#223; ausgegossene bo&#223;hafte Unwahrheiten und Calumnien, mit
                        unwiedertreiblichen Gr&#252;nden, Original-Uhrkunden und Protocoll, so
                        theils bey dem Kayserl. Cammer-Gericht, theils bey der Hoch-Gr&#228;fl.
                        Waldeckischen Regierung produciret, und &#252;bergeben sind, gr&#252;ndlich
                        widerlegt werden, o. O. 1713. </note>Nachher cum obiret Comes
                    uxor<lb/>Junckeri, ward er au&#223; ges&#246;hnt mit dem f&#252;rsten, v.
                    restituirte alle<lb/>pretiosa, worauff auch <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104182652">Botterweck</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Friedrich Botterweck (1669&#8211;1726), bis 1711
                        Pfarrer in Arolsen und Landau, ab 1711 Probst, Konsistorialassessor und
                        Vizegeneralsuperintendent in Magdeburg, ab 1721 Generalsuperintendent in
                        Waldeck und Konsistorialrat und Oberhofprediger in Mengeringhausen </note>
                        General-superint<ex>endent</ex> wieder<lb/>recipirt worden
                        ist.<lb/>Hertius<note place="foot" resp="editor">Johann Christoph Hert
                        (1649&#8211;1731), Professor f&#252;r Medizin in Gie&#223;en </note> Gissae
                    dicebat Bergenio ein borstorfer apfel mane jejuno<lb/>ventriculo gegessen,
                    &#246;ffente den leib sch&#246;n, Bergen probirte<lb/>es, fand aber es nicht
                    universal, an ihm kollerte es den Magen, er ver-<lb type="inWord"/>lohr allen
                    appetit, al&#223; ein hypochondriacus, machte aufsteigen; und da<lb/>er einmal
                    meridie drauff um sich appetit zu machen, wein tranck,<lb/>veniebat
                    &#252;belseyn, diarrhoea &amp; vomitus valde acris ob confermen-<lb
                        type="inWord"/>tescentiam achtmal in una nocte.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Spenerus</name><note place="foot"
                        resp="editor">Philipp Jacob Spener (1635&#8211;1705), Theologe </note> hatte
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116373164">Adamo
                        Rechenberg</name><note place="foot" resp="editor">Adam Rechenberg
                        (1642&#8211;1721), Theologe in Leipzig </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipzig,</name> seni, seine
                        junge<lb/>tochter<note place="foot" resp="editor">Susanna Catharina
                        Rechenberg (1665&#8211;1726), geb. Spener </note> gegeben, v. sagt man sie
                    sey ihm nicht treu gewesen. der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1020249838">elteste sohn</name><note place="foot"
                        resp="editor">Philipp Reinhard Spener (1673&#8211;1732), Apotheker in
                        Berlin, Sohn Philipp Jakob Speners </note><lb/>war der apothecker in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">berlin</name> hatte aber
                    nicht viel Esprit.<note place="margin-left" resp="author"> Sintzendorffin
                        Maitresse<lb/>landgraff Ernst ludwig<lb/>von Darmstadt, ist ihm
                        nicht<lb/>treu gewesen, ein of-<lb type="inWord"/>ficiere ni fallor
                        sagte<lb/>er wolle sie gleich zu s<ex>einem</ex><lb/>willen bringen, v. der
                            land-<lb type="inWord"/>graff kam dazu v. ab-<lb type="inWord"
                        />andonnirte sie. Nahm<lb/>hierauff die Sibelsdor-<lb type="inWord"/>fin
                        <!--Luise Sophie von Spiegel (1690&#8211;1751), ab 1727
als Gr&#228;fin von Eppstein in morganatischer Ehe mit dem Landgrafen Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt verm&#228;hlt-->
                        an, v. lie&#223; sie sich<lb/>an die lincke hand<lb/>trauen, da sie in
                        morbo<lb/>sagte, gravida, sie<lb/>k&#246;nne nicht selig al&#223;<lb/>eine
                        hure sterben, aber<lb/>al&#223; eine ehel<ex>iche</ex> frau. </note> Der
                        Medicus<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117492167"
                        >Maximilianus</name><note place="foot" resp="editor">Christian Maximilian
                        Spener (1678&#8211;1714), Arzt, Heraldiker und Genealoge </note> war in
                    Giessen liederlich, aber hernach gut, der in Halle<lb/>war ein Libertiner v.
                    Atheist, starb da ihm eine Vorlage al&#223; er in<lb/>dem Laboratorio schlieff,
                    sprang, war in Engelland v. holland gewesen,<lb/>vid<ex>e</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">speneri</name>
                    lateinische bedencken de eo, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/115661484">Professor in wittenberg</name><note
                        place="foot" resp="editor">Jakob Carl Spener (1684&#8211;1730), Jurist und
                        Historiker in Wittenberg, Sohn Philipp Jakob Speners </note><lb/>starb
                    Maniacus, der letzte sohn solte sub interminatione <lb/>maledictionis paternae
                    theologiam studiren, war sehr gelehrt,<lb/>artig, aber sehr hochm&#252;thig
                    deshalben, <del>der Vatter lie&#223; ihn</del> Dr.<lb/>May in giessen lie&#223;
                    ihn an s<ex>einen</ex> tisch gehen, ward aber endl<ex>ich</ex>
                    seiner<lb/>m&#252;de, v. lie&#223; ihn von sich, da ward er ein Juriste,<lb/>v.
                    secretarius Regii Prussiae, kam vor stralsund, bekam ein<lb/>hitzig fieber |:
                    war klein v. etwas dick :| v. das gewissen wachte auff,<lb/>er habe weil er kein
                    theologus worden den fluch auff sich, wolle,<lb/>so er aufkomme einer werden, v.
                    alles vorige leben fahren<lb/>lassen, sed obibat, Deo forte vidente ipsum
                        properatum.<note place="margin-left" resp="author"> noch <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/124514731">ein Sohn von Spener Ludwig</name>
                        <lb/>der Theologus magnae spei,<lb/>obiit Rigae apud <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117509280">Fi-<lb type="inWord"
                            />scherum</name> superint<ex>endentem</ex> phthisicus
                        <!--Johann Fischer od. Christian Alethophilus (1636&#8211;1705), 1678
Generalsuperintendent in Livland, 1690 Professor der Theologie in Dorpat und 1693 in Uppsala, Titularbischof in Riga, 1700 Generalsuperintendent in
Magdeburg--></note><lb/>Konte
                    die kalte <g>Luft</g> nicht toleriren. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/139386459">Conjunx</name><note place="foot"
                        resp="editor">Susanna Spener (1644&#8211;1705), geb. Erhard, Gemahlin
                        Philipp Jakob Speners </note><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Speneri</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0441.jpeg" n="441"/>
                <note2>(Seite 441) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Speneri</name>
                        Theologi<note place="foot" resp="editor">Philipp Jacob Spener
                        (1635&#8211;1705), Theologe</note> soll sehr geitzig gewesen seyn, und alle
                    <lb/>Spendages an fromme hat Spener hinter ihr her gethan; es<lb/>gieng Spenern,
                    wie jetzt <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1034280929"
                        >schilling</name><note place="foot" resp="editor">Johannes Andreas Schilling
                        (1665&#8211;1750), Theologe in Gie&#223;en </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen.</name> So jemand da<lb/>war
                    Spenern zu sprechen, kam sie sehr selten od<ex>er</ex> gar nicht herbey,<lb/>uti
                    ipse vidit Bergenius<note place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Bergen
                        (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda</note>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8"
                        >Berolini.</name><lb/>Geh<ex>eim</ex> Rath <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">Zang</name><note place="foot"
                        resp="editor">Jeremias von Zang (1687&#8211;1738), Jurist, Geheimrat,
                        Kanzlei- und Konsistorialdirektor in Gie&#223;en </note> Giessae, hat ein
                        treffl<ex>iches</ex>
                    <del>memorie</del> judicium, aber<lb/>die memorie f&#228;llt, uti &amp; apud
                    Bergenium, doch ist sie so present<lb/>noch, da&#223; ihm alles ein f&#228;llt
                    so ihn jemand aber erstl<ex>ich</ex> auf eine materie<lb/>bringet. Das aber wird
                    auch mit der Zeit fallen.<lb/>Pfarrherr hofmann in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4103513-6"><choice>
                            <orig>R&#252;tgens</orig>
                            <reg>R&#252;ddingshausen</reg>
                        </choice></name> ein starcker orthodoxus hat in <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116164816">Bielen-<lb type="inWord"
                        />felds</name><note place="foot" resp="editor">Johann Christoph Bielefeld
                        (1664&#8211;1727), Professor der Theologie in Gie&#223;en </note> collegio
                    oder pastoren convent, da sie immer ein Capitel au&#223;<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118504134">Arndii</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Arndt (1555&#8211;1621), Theologe </note> wahrem
                        <g>Chri</g>stenthum<note place="foot" resp="editor"> Johann Arndt: Die vier
                        B&#252;cher vom wahren Christenthum, Magdeburg 1610. </note> lasen v.
                    erkl&#228;rten, einander opponirten v.<lb/><g>respon</g>dirten, praeside
                    Bielenfeldio, alzeit sehr gegen Arndtium v. das innere<lb/>wort, it<ex>em</ex>
                    die XII Capita au&#223; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118630105"
                        >Weigelio</name><note place="foot" resp="editor">Valentin Weigel
                        (1533&#8211;1588), Theosoph und Mystiker in Zschopau </note> geeifert,
                        endl<ex>ich</ex> hie&#223; ihn<lb/>Bielenfeld al&#223; ein Mann der das
                    peccatum in <g>spiritum</g> sanctum v. die<lb/>theuerste wahrheit die sich an
                    aller seel. legitimirte verketzerte,<lb/>von stund an au&#223; dem Convent
                    weggehen, al&#223; einen der die S&#252;nde in <g>spiritum</g><lb/>sanctum
                    begienge, v. wolte ihn nicht wieder annehmen. Ni fallor ist<lb/>es dieser
                    gewesen. Eben der war ein mal in der Predigt die<lb/>schilling vor sich zu thun
                    ihm in der burgkirche aufgetragen, da sagte<lb/>er ein mal im Vatter unser: Dein
                    Nahm sey heilig, jener<lb/>aber wolte gesagt haben: werde geheiligt. 2tens sagte
                    Bergen,<lb/>&#252;ber den Spruch der Herr kennt die seinigen p <g>Chri</g>stus
                    erzeige ihnen alle<lb/>Gnade, da&#223; sey particularismus, v. <g>Chri</g>stus
                    wohne 3) in den <lb/>hertzen der gl&#228;ubigen wesentl<ex>ich</ex>, das sey
                    osiandriasmus. Verklagte ihn<lb/>de&#223;halben zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">Darmstadt.</name> Respondebat Bergen ad
                    1) er m&#252;sse auch b&#246;se<lb/>werden so bey ihm die bauern buben redeten
                    zu uns komme dein Reich,<lb/>oder dein Reich komme, ad 2) si non exclusiv&#232;
                    locutum, und<lb/>h&#228;tte ihm Rudrauff <note place="foot" resp="editor">
                        Kilian Rudrauff (1627&#8211;1690), Professor f&#252;r Logik und Metaphysik
                        in Gie&#223;en</note> ein praedicat gegeben so er so argumentirt h&#228;tte
                    in <lb/>der schule. ad 3) ubi <g>Chri</g>stus ibi gratia, et secundum Rudrauff
                    <lb/>in suis scriptis p esse <g>Chri</g>stum ubi est cum sua gratia
                    wesentlich,<lb/>Ergo hoc non esse mirum. h&#228;tt er gesagt Christus wehre
                    wesentlich in<lb/>den gl&#228;ubigen v. den christen mache sie seelig, fuisse
                    osiandriasmum.<lb/>Silentium est ipsi impositum, &amp; Bergenii scriptum
                    satyricum ipsi<lb/>non communicatum.<lb/>Bielenfeld saepe narravit Bergenio,
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118504134">Arndt</name> habe
                    einmal zu wolfen-<lb type="inWord"/>b&#252;ttel gegen den hertzog zu scharff
                    gepredigt, so habe er ihn nach der<lb/>Predigt erstechen wollen, v. gesagt du
                    Pfaff was hastu gesagt, so<lb/>habe er das Camis&#246;lgen aufgerissen v. die
                    blose brust dargereicht v. gesagt:<lb/>steche zu du bluthundt so es dir gott
                    erlaubt! sed cessasse<lb/>Ducem.<lb/>It<ex>em</ex> narravit ei Spener habe in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4012995-0">Dresden</name> gegen
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102117470">Joh. Georg.
                        III.</name><note place="foot" resp="editor">Johann Georg III.
                        (1647&#8211;1691), seit 1680 Kurf&#252;rst von Sachsen und Erzmarschall des
                        HRR </note> |: <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119240122"
                        >IV</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Georg IV.
                        (1668&#8211;1694), seit 1691 Kurf&#252;rst von Sachsen </note><lb/>ist von
                    der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104165693"
                        >Neitschin</name><note place="foot" resp="editor"> Magdalena Sibylla von
                        Neitsch&#252;tz (1675&#8211;1694), Maitresse Kurf&#252;rst Johann Georgs IV.
                        von Sachsen </note> bezaubert worden v. gestorben :| der an dem Rhein
                    immer<lb/>commandirte, zu scharff gepredigt, so habe er ihn vor sich beschieden
                    v.<lb/>ihn massac<supplied reason="omitted-in-original">r</supplied>iren wollen;
                    da spener aber gekommen v. der Churf&#252;rst ihn<lb/>gesehen seyen 2
                    gravitaetische geharnischte M&#228;nner neben ihm
                    hergekommen,<lb/>Churf&#252;rst dixit: wer die 2 M&#228;nner neben ihm
                    w&#228;ren, respondit Spener<lb/>se neminem videre, es m&#252;sse etwan Gott v.
                        s<ex>ein</ex> schutz seyn. Sicque eum hac<lb/>vice dimisit Elector. Dixit
                    semper er wolle nicht eher al&#223;<lb/>nach Philippi Jacobi nach Hau&#223;
                    gehen au&#223; den winter quartiren am<lb/>Rhein, i<ex>d</ex> e<ex>st</ex>
                    postquam Spenerus abiisset, aber er ward kranck v.<lb/>rieff in der letzten noth
                    nach Spenern, man schickte Estaffettes an ihn,<lb/>er starb aber eher.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">der K&#246;nig</fw>
                    <lb/>
                </p>
                <pb facs="b0442.jpeg" n="442"/>
                <note2>(Seite 442) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118505084">K&#246;nig in Pohlen
                        Augustus</name><note place="foot" resp="editor"> Friedrich August I. von
                        Sachsen, (1670&#8211;1733), seit 1694 als Friedrich August I. Kurf&#252;rst
                        von Sachsen, ab 1697 K&#246;nig von Polen u. Gro&#223;f&#252;rst von Litauen
                    </note> sol <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11678881X"
                        >Marpergern</name><note place="foot" resp="editor"> Bernhard Walther
                        Marperger (1682&#8211;1746), Theologe, Oberhofprediger K&#246;nig Augusts
                        von Sachsen </note> einmal zu sich<lb/>kommen haben lassen, v. &#252;ber 2
                    stunde bey sich behalten haben v.<lb/>zuletzt gebethen er solle Gott vor ihn
                    bethen da&#223; er von s<ex>einem</ex> Un wesen lo&#223;<lb/>werde, sed
                    Marperger dixit er solle nur erst vor sich anfangen,<lb/>so wolle er mit
                    arbeiten pro posse.<lb/>Zu Coburg war <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/122950682">Haselius,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Heinrich Hassel (1640&#8211;1706), seit 1691
                        Hofprediger, seit 1694 Kirchenrat, seit 1699 Geheimer Rat,
                        Konsistorialpr&#228;sident und Oberhofprediger in Sachsen-Coburg </note>
                        General-super<ex>indendent</ex>, it<ex>em</ex> Consil<ex>iarius</ex>
                    intimus,<lb/>ein ehrlicher v. dem&#252;thiger mann, de quo multa narravit<lb/>ei
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1034280929"
                        >Schilling,</name><note place="foot" resp="editor">Johannes Andreas
                        Schilling (1665&#8211;1750), Theologe in Gie&#223;en</note> der alles galt.
                    Cum obiret <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117760846"
                        >Dux,</name><note place="foot" resp="editor"> Albrecht von Sachsen-Coburg
                        (1648&#8211;1699), ab 1680 regierender Herzog </note> v. das
                    testament<lb/>Saalfeld, Hildpurghausen, it<ex>em</ex> Eisenach p etwas
                    nachtheilig war, <lb/>warfen sie ihn in carcerem v. mauerten ihm alles zu, er
                    bohrte durch<lb/>die L&#228;den mit einem nagel, da&#223; er nun dadurch frische
                        <g>Luft</g> sch&#246;pffe.<lb/>Es wolte ihn <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118535730">Rex Borussiae,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Friedrich I., K&#246;nig in Preu&#223;en (1657&#8211;1713),
                        von 1701&#8211;1713 K&#246;nig </note> juvantibus Halensibus zum abt
                    <lb/>von Bergen haben, v. al&#223; der herzog ihn nicht wolte lo&#223;geben,
                    wolte<lb/>er ihn mit so v. so viel 1000 Mann armata manu holen.<lb/>Dimittebatur
                    hoc facto, al&#223; man ihnen so drohete, wolte aber nicht<lb/>Abt werden, war
                    traurig ex casu hoc, v. starb darauff bald<lb/>in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle.</name> Hat aber alzeit bedauert,
                    da&#223; er sich in politica<lb/>mit eingemischt v. brauchen lassen.<note
                        place="margin-left" resp="author"> hatte einen spitzbart,<lb/>v. trug einen
                        langen<lb/>stock, nach der<lb/>art damals. </note><lb/>vidit Bergen<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer
                        in Allendorf an der Lumda</note> da&#223; eine ehefrau mit einem wurstmaul
                    so sehr roth,<lb/>kleinen augen, v. allen signis veneris versehen, einen jungen
                    burschen,<lb/>so noch lebt, embrassirte und k&#252;sste, war au&#223; Geilheit,
                    v.<lb/>nicht au&#223; liebe zu Gott. Sie k&#252;sste auch Bergen
                        etl<ex>iche</ex> mal um des<lb/>Verdachts sich zu entschulten, aber Bergen
                    abhorrirte davor. Sein<lb/>schwager, der s<ex>einer</ex> Frau schwester hat von
                    gros Gera, des Metropolitani<lb/>tochter, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1051908140">Machenhauer,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Christian Ernst Machenhauer (1670 &#8211; 1746),
                        Pfarrer in Obermockstadt </note> zu Mockstadt im b&#252;dingischen, 1
                    stunde<lb/>von Stade, hat eine von den blutschwitzerinnen wie die Jahnin,<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Jahn (fl. 1692&#8211;1694),
                        religi&#246;se Schw&#228;rmerin in Halberstadt </note><lb/>vid<ex>e</ex> den
                        Unfug<note place="foot" resp="editor">Johann Benedict Carpzov II.
                        zugeschrieben: Ausf&#252;hrliche Beschreibung des Unfugs, welchen die
                        Pietisten zu Halberstadt im Monat Decembri 1692 umb die heilige
                        Weyhnachts-Zeit gestifftet. Dabey zugleich von dem Pietistischen Wesen in
                        gemein etwas gr&#252;ndlicher gehandelt wird, 1693. </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116458593">Carpzovii,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Benedict Carpzov II. (1639&#8211;1699),
                        lutherischer Theologe </note> eine Adeliche, zur ersten frau<lb/>gehabt, v.
                    erfahren da&#223; es alles betrug, it<ex>em</ex> da&#223; die
                    inspir&#232;s<lb/>von ihrem eignen Geiste getrieben werden, hat aber offt in
                    inspiratione v.<lb/>agitatione schwere fette Leute, ut<ex>i</ex> z<ex>um</ex>
                        E<ex>xempel</ex> einen dicken D<ex>octor</ex>
                    <lb/>Medicinae in Zelle in der stube fliegen sehen. Er bekam ein mal<lb/>von
                    ihnen befehl die Mohren in Africa zu bekehren, wolte aber nicht, <lb/>v. wendete
                    vor se non tenere omnes linguas uti Apostoli.<lb/>Francke<note place="foot"
                        resp="editor">August Hermann Francke (1663&#8211;1727), Theologe,
                        P&#228;dagoge und Kirchenlieddichter in Halle </note> in Halle hielt einmal
                    eine sch&#246;ne paraenesin, da&#223; so viele<lb/>per mulieres so sie am ersten
                    mal sehen, v. vor fromm halten, sich<lb/>beth&#246;ren liessen sogleich zu
                    heyrathen v. nicht erstl<ex>ich</ex> warteten, et multos<lb/>omni aevo esse
                    seductos per mulieres. Hielte nicht vor rathsam<lb/>den gemeinsamen Umgang mit
                    Frauensleuten, al&#223; der sehr verf&#252;h-<lb type="inWord"/>rerisch sey. Sie
                    gingen hernach herum beyde wie scheu sale. Es<lb/>ist die freye conduite,
                        sonderl<ex>ich</ex> vor extraneos, nicht gut, so<lb/>in Sachsen das Frauen
                    Volck hat, it<ex>em</ex> in holland v. Engelland, da&#223; <lb/>sie einen mit
                    Gr&#252;sen, K&#252;ssen, v. embrassiren empfangen.<lb/>Man hat alhier eine
                    tolle gewohnheit im Lande, die Kranckheiten<lb/>zu seegnen, z<ex>um</ex>
                        E<ex>xempel</ex> an bauern hilfft solches offt, so sich leichte<lb/>etwas
                    einbilden, aber an Bergen der hieran nicht glaubt hat es nicht geholffen<lb/>da
                        s<ex>ein</ex> bruder der statt schreiber ipso inscio in dem &#246;storfer
                    Grund ihn<lb/>auch mit Nahmen nennen m&#252;ssen v. seegnen lassen, ne minima in
                    ipso<lb/>contigit mutatio. In affectibus arthriticis sind davon etl<ex>iche</ex>
                    bauern<lb/>deren ich auch hier heute einen sahe gesund worden. Da befiehlt
                    eine<lb/>vetula dem morbo e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> der Gicht an,
                    da&#223; sie sich an dem subjecto<lb/>in keinem Glied mehr aufhalten soll im
                    Nahmen der trinitatis, v. <lb/>da&#223; sie solle in den v. den stock im walde
                    fahren. #<note place="margin-left" resp="author"> wobei per tres dies<lb/>3
                        Vatter unser v.<lb/>3 credo die patienten<lb/>herbethen m&#252;ssen. </note>
                    Auch m&#252;ssen <choice>
                        <sic>sich</sic>
                        <corr>sie</corr>
                    </choice> durch <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">einen</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0443.jpeg" n="443"/>
                <note2>(Seite 443) </note2>
                <p>einen <hi rend="underline">Brareben</hi> i<ex>d</ex> e<ex>st</ex>
                    brombeer-reeben, der vorn uti fieri saepe<lb/>solet, in die <g>Erde</g>
                    eingewachsen ist, 3 mal durchkriechen, soll auch helffen.<lb/>Ein solcher segen
                    sprecher ut experiatur wo das malum sitze im ober od<ex>er</ex><lb/>Unterleib
                    lie&#223; sich von der patientin Manne, einen Eymer <g>Wasser</g> den<lb/>Strom
                    hin unter au&#223; dem bach sch&#246;pffen, dann nahm er<lb/>von ihm Unschlit,
                    lie&#223; fliessen, sch&#252;ttete es heiss ins <g>Wasser</g>, v. da<lb/>nun
                    etwas oben blieb, das meiste aber sich al&#223; honig rosen <lb/>kr&#252;selich
                    zu boden setzte, sagte er er sehe es sey im Unterleib das <lb/>malum er wolle
                    nun bald geholffen haben.<lb/>Das seegnen im &#246;storfer Grund solte
                        Bergen<note place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Bergen
                        (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda</note> helfen vor
                        s<ex>einen</ex> fu&#223; der<lb/>vor 1. Jahr schwinden wolte, sed nil juvit,
                    et postea restituit<lb/>illitus <g>spiritus</g> formicarum; it<ex>em</ex> hat er
                    sollen s<ex>eine</ex> N&#228;gel an F&#252;ssen ab-<lb type="inWord"/>schneiden
                    v. in eine winde transplantiren, sed omisit. Putat<lb/>die transplantationes mit
                    denen auch der alte gescheute feld scherer<lb/>alhier so viel umgegangen sey,
                    seyen hexerey, quod ego ipsi negavi,<lb/>&amp; naturalia esse affirmavi.<lb/>Sed
                        <hi rend="underline">notandum est bene</hi> da&#223; der alte Feldscherer
                    Pastori Bergen<lb/>offt gesagt hatt, die <hi rend="underline">gesegnete
                        Wunden</hi> geben keine gute<lb/>materie, wie andere, und habe er mit ihnen
                        <hi rend="underline">zur heilung noch</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">ein mal so lang zu thun,</hi> wo er nicht |: sed nesciebat
                    eum<lb/>rect&#232; tenuit pastor ad huc memoria :| die Pflaster auch auf
                    <lb/>das Gewehr lege cum quo erat inflictum vulnus, al&#223; mit
                    einer<lb/>ungesegneten wunde. :|<lb/>Heute sehr hell wetter v. sehr heiss. Gutes
                    Erndten wetter, die<lb/>hier eine gute weile, zwischen den bergern spather kommt
                    al&#223;<lb/>zu Francfort in der pleine, wo man lang schon fertig ist.
                    <lb/>Meridie edi habermeel suppe, gef&#252;llten wirsing v. fleisch,
                    ragout<lb/>von sch&#246;psen braten, butterbrodt. bibi bier. &#224; Cerevisia
                    hausta <g>urina</g> limpida <g>aqu</g>osa.<lb/>A meridie sehr heiss, etwas
                    wolcken von s&#252;dwesten, et galli<lb/>canunt, etwas pitzeln in radice
                    incisorum super<ex>ioris</ex> maxillae. Ructus.<note place="margin-right"
                        resp="author"> vere hujus anni Bergen <lb/>expertus est Haemorrhoi-<lb
                            type="inWord"/>des sed flaccere nolu-<lb type="inWord"
                        />erunt.<lb/>Bergen &#224; vino Mo-<lb type="inWord"/>sellano hausto
                        semper<lb/>vomuit, non<lb/>item &#224; Rhenano,<lb/>der erstere war
                        ihm<lb/>uti putabat zu<lb/>kalt. </note><lb/>Scribenti sehr heiss. Knarren
                    in aure sinistra. In nucha lincker-<lb type="inWord"/>seits ein wenig spannen,
                        <hi rend="underline">so st&#228;rcker w&#228;re wenn ich geschlafen</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">h&#228;tte v. sehr heiss worden w&#228;re &#224;
                        meridie,</hi> &amp; excretiones impedivis-<lb type="inWord"/>sem, &amp;
                        <g>spirit</g>us vitales <g>aer</g>eos <g>ign</g>eos non per motum
                    sustentassem<lb/>&amp; excitassem. Pressio frontis &amp; verticis.
                        Super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex> molares <lb/>stupidi. Mucus ex
                        infundib<ex>ulo</ex> pulposus.<lb/>Haud puto nimium mihi conducere motum,
                    nam si in illo perseveror<lb/>non amplius dormio, &amp; multum comedo, facile
                    ille cessans motus &amp; <lb/>plethora spissitudinem &amp; malum
                        hypoch<ex>ondriacum</ex> &amp; melancholiam producunt.<lb/>A meridie spannen
                    in nucha rechter seits v. auris d<ex>extrae</ex> susurrus, vesper<ex>a</ex>
                    sehr<lb/>heiss in der stube, sudabam, kopff tumm ideae non lucidae,
                    facies<lb/>sudante pallida, non hilaris animus.<lb/>|: von valentini<note
                        place="foot" resp="editor">Konrad Michel Valentini (1697&#8211;1778), Arzt
                        in Gr&#252;nberg </note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4022283-4">Gr&#252;nberg</name> Physico, ward ein
                    tambour durch cranium ge-<lb type="inWord"/>hauen, Rupp dicebat esse per se
                    lethale vulnus, die pia mater<lb/>sey durchgehauen, war aber nicht, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117371076">verdries</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Melchior Verdries (gest. nach 1755),
                        Hessen-Darmst&#228;dtischer Leibarzt und Professor f&#252;r Medizin in
                        Gie&#223;en </note> contrarium dicebat, dicebat per elaterium
                    <lb/>resiluisse membranam, obschon das cranium vorn v. hinten so weit
                    durchgehauen,<lb/>ein anderes w&#228;re so er ges&#228;gt v. gezenet h&#228;tte;
                    restitutus est &amp; ad huc vi-<lb type="inWord"/>vit.<lb/>Ein vulneratus hatte
                    sich wohl befunden, vulnus consolidatum, erz&#252;rnte sich sehr<lb/>bekam ein
                    hitzig fieber ab ira, Verdries mortum praedixit subsequentem;<lb/>Rupp dicebat
                    habe keine Gefahr, er wolle etwas geben solle gleich besser<lb/>werden, solten
                    chemicalia seyn, in &#188; stunde war er todt. Er hat die<lb/>b&#246;se mode
                    gleich zu sagen w&#228;re er gerufen worden, w&#228;re alles besser
                    gegangen.<lb/>
                </p>
                <pb facs="b0444.jpeg" n="444"/>
                <note2>(Seite 444) </note2>
                <p>Aber andere Medici haben es nicht recht gemacht, der v. der Kranke
                    h&#228;tte<lb/>noch k&#246;nnen erhalten werden.<lb/>den <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128456477">Grafen von Laubach,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Friedrich Ernst Graf zu Solms-Laubach
                        (1671&#8211;1723), Reichshofrat, Kammerpr&#228;sident in Wetzlar und
                        Kaiserlicher Geheimer Rat </note> Cammer praesidenten lieferte er in die
                    Ewigkeit suis<lb/>medicamentis, ist daher dorten nicht wohl
                        angeschrieben.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116164816"
                        >Bielenfeld</name><note place="foot" resp="editor">Johann Christoph
                        Bielefeld (1664&#8211;1727), Professor der Theologie in Gie&#223;en </note>
                    obiit hydrope pectoris, sagte bi&#223; auf die letzte es habe nichts
                    zu<lb/>sagen, steckte immer in dem hau&#223;, abends starb er einmal, hatte
                    gar<lb/>keinen adem.<note place="margin-left" resp="author"> Bergen hat ein mal
                        alle<lb/>studia in 4 Jahren<lb/>liegen gelassen. Dr.<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May</name> nannte es
                        spolia<lb/>Aegypti so man gut<lb/>v. b&#246;&#223; anwenden<lb/>k&#246;nne,
                        zum Kalb<lb/>v. zum tempel.<lb/>Niemand hat er
                        de&#223;halben<lb/>reprochirt, sondern<lb/>jedem seine
                        F&#252;hrung<lb/>&#252;berlassen; dixit<lb/>er wolle seinen <lb/>Doctor um
                        1. Kreuzer<lb/>verkauffen. </note><lb/>der hiesige alte barbierer hatte
                        entsetzl<ex>ich</ex> zu thun, nahm alle s<ex>eine</ex> medicamente
                    von<lb/>den Th&#252;ringern balsamum <g>sulphuris</g>
                    <unclear>txxxx</unclear>, curirte fast alle mit dem Elix<ex>iri</ex>
                    <lb/>proprietatis v. dem bals<ex>amo</ex>
                    <g>sulphuris</g>. Kommt auff das gl&#252;ck v. glauben der leute an.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116702982">Langius</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Christian Lange (1669&#8211;1756),
                        Hofprediger und Generalsuperintendent in Idstein sowie geistlicher
                        Liederdichter </note> zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4026493-2">Itzstein</name> sub nomine Logothetae
                    multa bona in nonnullo<lb/>Tractatu protulit, da er sagte man solle die diebe
                    nicht hengen noch die<lb/>M&#246;rder, sondern ad opera publica verdammen. Aber
                    das ist tumm so<lb/>er von s<ex>einem</ex> Eyd bey dem
                        General-superint<ex>endenten</ex> sich vorbehalten hat, dient<lb/>nur den
                    Pabst aufzurichten.<lb/>Metropolit<ex>an</ex> Schade war Bergen<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer
                        in Allendorf an der Lumda</note> Schwiegervatter, der Stiefschwieger-<lb
                        type="inWord"/>vatter Gl&#246;ckner;<note place="foot" resp="editor">
                        Gl&#246;ckner, Johann Wendel, von 1692&#8211;1700 Definitor und Metropolitan
                        in Gro&#223;-Gerau </note> beyde gute Leute, Metropolitani in Gros
                    Gera.<lb/>Jedes protocolle von einem superintendenten, od<ex>er</ex> seelbuch,
                    si obiit, datur<lb/>successori ut ille inde discat jura &amp; statuta. Es wolte
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">Zang</name><note
                        place="foot" resp="editor">Jeremias von Zang (1687&#8211;1738), Jurist,
                        Geheimrat, Kanzlei- und Konsistorialdirektor in Gie&#223;en </note>
                    es<lb/>einmal vor kein publicum sondern privatum protocollum ausgeben, al&#223;
                    das nicht<lb/>plenam fidem h&#228;tte, v. sie haben in der sache gegen den
                    Grafen v<ex>on</ex> Solms sich<lb/>doch diser sache al&#223; g&#252;ltig
                    bedient. Das Consist<ex>orium</ex> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> hatte<lb/>den
                    ungeschickten jungen R&#252;diger<note place="foot" resp="editor"> Johann Georg
                        R&#252;diger (1676&#8211;1748), Pfarrer in Kirtorf </note> al&#223; sehr gut
                    gelobt, v. hernach wolten sie<lb/>ihn gern suspendirt wissen, da er die jetzige
                    bediente in Giessen ex cathedra<lb/>eccles<ex>iae</ex> sehr beschimpffte, da
                    sagte Regierungs Rath <unclear>wxgx</unclear> sie solten sich nicht so
                    <lb/>contrair handeln, denn auf beyden seiten seyen sie gefangen.<lb/>Vespera
                    sudans edi suppe, huhn mit Citrone, schincken mit salat,<lb/>Butterbrodt, ob
                    calorem in <g>mens</g>a valde sudavi, bibi cerevisiam.<lb/>postea egessi faeces
                        spiss<ex>as</ex> sat multas, auris d<ex>extrae</ex> susurrus calida
                        extre-<lb type="inWord"/>ma. Hora X ivi cubitum, mane hora III
                    surrecturus.<lb/>Noctu valde sudavi. Hora III expergefiebam vocante
                    ancilla.<lb/>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-02">
                        <supplied>2.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0444.jpeg" n="444"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <choice>
                        <sic><g>Veneris</g></sic>
                        <corr>Martis</corr>
                    </choice> 2 septembr<ex>is</ex> nahm mane abschied von Bergen, sahe da&#223;
                    gegen Norden ein album phaenome-<lb type="inWord"/>non war, wie ein Regenbogen,
                    war <hi rend="underline">nordlicht,</hi> tranck etwas <g>spiritum vini
                        rectificatum</g> rhenan<ex>um</ex>. asse<lb/>etwas brodt dazu, beydes
                        wenig,<note place="margin-left" resp="author"> Dabam Bergenii ancillae<lb/>
                        <hi rend="underline">X Kreuzer.</hi>
                    </note> v. ritte auf des Pfarrherrn Pferdt weg hora<lb/>IV &#189;,<note
                        place="margin-left" resp="author"> im reiten ging per attritum<lb/>liquor
                        prostatarum lo&#223;. </note> es war <hi rend="underline">regnerische
                        wolcken</hi> am himmel, ein starckes Morgen roth, ein<lb/>starcker thau, v.
                    Nebel, so aufstiegen, etwas hora VI&#8211;VII. tr&#246;pfelte, reiste<lb/>durch
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4351985-4">grosenbuseck,</name>
                    &#252;ber berg v. thal nach steinbach zu, it<ex>em</ex> &#252;ber<lb/>kleine
                    w&#228;ldgen, lie&#223; zur <del>lin</del> rechten liegen Gr&#252;ningen,
                        it<ex>em</ex> Schiffenberg etwas<lb/>h&#246;her, da
                        <unclear>attxxis</unclear> annis ein <g>Kreuz</g>herr v. Lutheraner ist, kam
                    nach dem Klo-<lb type="inWord"/>ster Arnspurg, worin wein v. bier geschenckt
                    wird, haben eine sch&#246;ne Kirche,<lb/>sch&#246;nes brauhaus, Kellerey,
                    Meyerey, alles in abundance, Bibebam ego<lb/>v. der bothe au&#223; <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8">allendorff an der
                        lumbda</name> vor &#189; Kopfst<ex>&#252;ck</ex>.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">X Kreuzer</hi>
                    </note> &#189; Maas wein<lb/>|: dem bothen stieg der wein v. bier in den Kopff
                    inusitatum quod ei est, blieb aber<lb/>verst&#228;ndig :| it<ex>em</ex> &#189;
                    Maa&#223; bier pro 2 Kreuzer<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">2 Kreuzer</hi>
                    </note> so nicht gut war, <hi rend="underline">versuchte beydes</hi>
                    <lb/>&amp; cum equitarem <hi rend="underline">nil inde incommodi,</hi> das bier
                    war h&#246;chlich, Liberum caput.<lb/>Pergebamus &#252;ber Muschenheim, da es
                    hernach von dem Nebel flante licet <lb/>Zephyro-notos, alter veniente ab
                    Aquilone pluvia ex nebula orta, <lb/>starck regnete, bi&#223; nah Bellersheim,
                    eine stunde davon, dann ward<lb/>es etwas hell. Edimus Speck v. Eyer, bibimus
                    bier, dabamus dem Pferdt ein<lb/>futter, zahlte 20 Kreuzer.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">20 Kreuzer</hi>
                    </note> Den bothen nahm etwas vor bellersheim herau&#223;, da ich<lb/>dann
                    gerade nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/2073175-9"
                        >Berstadt</name> hin sahe, v. ihn solutis 40 Kreuzer<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">40 Kreuzer</hi>
                    </note> dimittirte, <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">der</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0445.jpeg" n="445"/>
                <note2>(Seite 445) </note2>
                <p>der dann &#252;ber Lich wieder nach Hau&#223; wolte.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Donavi Bergenio die<lb/>vor s<ex>eine</ex> medicamenta
                        au&#223;gelegte<lb/>70 Kreuzer.<lb/>Pf<ex>arrer</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1036553396">schmoll</name> in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4013482-9"
                        >Echzel</name><lb/>ist sehr sch&#246;n logirt,<lb/>steht bey
                        sch&#246;nen<lb/>G&#252;thern. </note><lb/>Gieng &#252;ber <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/2073175-9">Berstadt,</name> durch
                    Echzel, nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4204737-7"
                        >Reichelsheim,</name> wovor mich ein<lb/>Regen antraff, flabat valde
                    s&#252;dostwind, v. erhielt mich frisch, <hi rend="underline">non per</hi>-<lb
                        type="inWord"/>
                    <hi rend="underline">mittebat in cute coagulari sudorem in guttas,</hi> sed si
                    ventri obver-<lb type="inWord"/>tebam dorsum, fiebat, ging im roquelaur, aber da
                    mir der wind so etwas<lb/>transpirat<ex>ionem</ex> inhibirte, in pectore
                    abdomine p spannen, etwas.<note place="margin-right" resp="author"> Tonuit
                        quoque aliquoties. </note> Da mich der<lb/>Regen erreichte, schwitzte unter
                    dem reisehut v. roquelaur entsetzlich v. bi&#223;<lb/>nach Reichelsheim hin ein,
                        it<ex>em</ex> ward sehr nass, sonderl<ex>ich</ex> an f&#252;ssen, an schuhen
                    v. gamaches.<lb/>Pastor Crecelius<note place="foot" resp="editor">Johann
                        Crecelius (1717&#8211;1798), Pfarrer in Reichelsheim </note> dicebat <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onradum</ex>
                            Dippel<ex>ium</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt </note> scripsisse suis
                    sororibus er wolle bald zu <lb/>ihnen kommen v. sie alle wohl setzen.
                        It<ex>em</ex> seiner schwestern <unclear>sxxx</unclear> Doct<ex>or</ex>
                        Medic<ex>inae</ex>
                    <lb/>hiesse Vorst. Petenti dabat Pastor Thee |: ut curem sudans<lb/>nimis, <hi
                        rend="underline">simili simile,</hi> uti perniones gelu curentur; et fiant
                    omnia<lb/>per gradus, wie man auch nach starckem gehen sich nicht gleich setzen
                    mu&#223;,<lb/>sondern deambuliren :| tranck sehr viel, post <hi rend="underline"
                        >Stader sauer <g>Wasser</g></hi><lb/>v. etwas wein,<note
                        place="margin-right" resp="author"> Multam bibi <g>aquam</g>, sed<lb/>parum
                            <g>urinam</g> excrevi, na-<lb type="inWord"/>tura restituente humidum
                        suum. </note> so jung, &#224; motu nimius <g>sangui</g>nis in oculos &amp;
                    caput<lb/>aductus, it<ex>em</ex> thee commovit, it<ex>em</ex>
                    <g>aci</g>dulae, si dolebant &amp; pre-<lb type="inWord"/>mebant oculi, calida
                    extrema, Flatus nonnulli, Ructus, Sudor.<lb/>Pluebat mit strichregen fast den
                    gantzen Nachmitt. Abends zog lucente<lb/><g>Luna</g> von westen ein Nebel in der
                        <g>Luft</g> schnell hin, unter den wolcken, v. ver-<lb type="inWord"
                    />finsterte die <g>Luft</g>. Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> pulposus &amp;
                    larynge cum tussicula.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex> susurrus multus, frontis
                    pressio, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde.<lb/>Vesp<ex>era</ex>
                    edi gerstensuppe, fricasse&#233; von tauben, gebratene Ente mit<lb/>rothen
                    R&#252;ben. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. egessi faeces premendo
                    spissas,<lb/>sat multas, pressio frontis, auris d<ex>extrae</ex> susurrus,
                    parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet.<lb/>oculi scribenti
                    dolent.<lb/>Pastor narrabat s<ex>ein</ex> sohn habe die Kr&#228;tze gehabt, v.
                    post curam nicht einen<lb/>w&#252;llenen strumpff lange an f&#252;&#223;en im
                    Sommer leiden k&#246;nnen wegen des grau-<lb type="inWord"/>samen
                    juckens.<lb/>Se suam quartanam vor 16 wochen curasse purgante remedio,<note
                        place="margin-right" resp="author"> Crecelius bekam in der <lb/>Quartana
                        eine hor-<lb type="inWord"/>rende Ohnmacht<lb/>cum bilem vomiturus<lb/>esset
                        &amp; <g>natura</g> sua<lb/>non esset viribus<lb/>instructa antea,<lb/>tunc
                        veniebat<lb/>vomitus horrendus<lb/>bilis. Ist ihm in<lb/>der Ohnmacht
                        recht<lb/>wohl gewesen.<lb/>Sentit Crecelius da&#223; nach dem<lb/>fieber
                            s<ex>ein</ex> malum hypochondr<ex>iacum</ex><lb/>in vielem gelinder
                        worden. </note> ist offt voll<lb/>gedancken, kann predigen v. s<ex>eine</ex>
                    Gedancken anders wo haben, saepe in discursu<lb/>subito manus agitat &amp; alia
                    agit uti observavi, offt sehr betr&#252;bte<lb/>Gedancken.<note
                        place="margin-right" resp="author"> vom predigen wird er so,<lb/>da&#223; er
                        nicht einmal<lb/>cibos <unclear>xxxos</unclear> ohne <lb/>wehtage essen kan
                        im<lb/>Magen. </note> Ist ein alter hypochondriacus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> ad diarrhoeas incli-<lb type="inWord"
                        />nat, saepe tenetur<lb/>haemorrhoid. colica,<lb/>&amp; flatu
                        lentia.<lb/>wenn er gepredigt<lb/>v. den leib
                            erm&#252;det,<lb/><g>spirit</g>us consumirt<lb/>hat, so hat er<lb/>am
                        meisten flatu-<lb type="inWord"/>lentus, pellat eum<lb/># vino calido
                        cum<lb/>cinnamono, Cervo p<lb/>hausto, &#224; <g>spiritu vini</g>
                        non<lb/>habet bene, sentit<lb/>ructus, Kopfwehe,<lb/>tummheit pp<lb/>#
                        vespera hausto.<lb/>
                        <lb/>Oculi ejus sunt<lb/>tenebricosi, &amp; ego<lb/>autumo eum esse<lb/>in
                        abdomine laesum.<lb/>Dolor ejus caputis<lb/>w&#228;hrt nicht &#252;ber
                        12<lb/>stunden.<lb/>In ictero hat Crecelius<lb/>den wein gar
                        nicht<lb/>riechen k&#246;nnen, it<ex>em</ex><lb/>so er sich erhitzt auch
                        nicht<lb/>instinctu Naturae. </note> Offt Kopfwehe; ein st&#246;rger <note
                        place="foot" resp="editor">=umherreisender Arzt, Quacksalber</note>
                    wolte<lb/>den Leuten die fl&#252;sse abzapffen, dabat radicem salivantem in os,
                    v. einen<lb/>starck abziehenden schnupftabak, hat das haupt
                    geschw&#228;cht.<lb/>virgo juvit sese in febri ardente mit roth wein, fabelte
                    schlieff<lb/>v. ward gesund. Der hiesige feldscherer ein geschickter
                    Mann,<lb/>asse sich in febri aliqua gesund an hutzeln v. gr&#252;nem
                    schweinfleisch,<lb/>bekam eine starcke diarrhoeam, v. damit stund es
                    still.<lb/>Pressio frontis, flatus, ructus. Horripilatio levis in pede sinistro,
                        ca-<lb type="inWord"/>lent pedes, ructus, paululum acris. vari in facie hinc
                    inde.<lb/>Pastor habuit filiolam die hatte friesel, forte non expurgata
                    puerpera<lb/>est, bekam eine starcke parotidem, so endl<ex>ich</ex> suppurirt
                    ward von dem feldschern<lb/>da sie sich uti dicebat nicht zertheilen
                    wolte.<lb/>Ab equitatione plan&#232; nullus dolor, sasse immer geschlossen, v.
                    das<lb/>Pferdt ging sanffte, zu weilen trabte es. <lb/>Oscitatio. Pressio supra
                    aurem dextram, frontis.<add resp="author" place="above">verticis </add> Calui in
                    mensa scribens<lb/>hora XI, paulul<ex>um</ex> sudo, Kopff tumm. Nebula dissecta
                    lucet denuo<lb/><g>Lun</g>a. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde.
                        Borbor<ex>ygmi.</ex> flatus <g>sulphur</g>ei foetidi. Surae &amp;
                    artus<lb/>tibiae paulul<ex>um</ex> frigent, non pedes imi.<lb/>In
                        musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex> dextro w&#228;chst heraus ein solches
                    Sarcoma wie am hal&#223; habe.<lb/>Noctu bene dormivi, sudavi. Expergefiebam
                    hora V. Surgebam hora<lb/>V &#189;.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-03">
                        <supplied>3.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0446.jpeg" n="446"/>
                <note2>(Seite 446) </note2>
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 3 <g>septem</g>br<ex>is</ex><lb/> mane Kopff tumm, sudabam
                    verdrossen, etwas spannen im nacken, sonderl<ex>ich</ex><lb/>oculi tremunt,
                    etwas Zucken v. Zittern in manibus, ist sehr heiss.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Hesterno die mane da <lb/>ein Nebel war, lie&#223;<lb/>den
                        Reisehut herunter, ne<lb/>propendant capilli,<lb/>schwitzte in equo
                        nicht,<lb/>was blieb, &amp;iamsi <lb/>quoque hora X plueret,
                        <lb/>Krau&#223;. aber vespera da<lb/>zwischen <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4013482-9">Echzel</name> v. <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4204737-7"
                        >Reichelsh<ex>eim</ex></name><lb/>war, v. es regnete, it<ex>em</ex><lb/>ich
                        sehr schwitzte, war alle<lb/>Krause vergangen. vidi<lb/>inde magis
                        capillos<lb/>elongavi &#224; sudore qui<lb/>extern&#232;
                        accedente<lb/>nebula.<lb/></note><lb/>Egessi faeces subspiss<ex>as</ex>
                    luteas sat multas. von der gestrigen hitze unter dem<lb/>roquelaur, da alles
                    durchgeschwitzt, v. der Kopf &amp; oculi sehr aufgetrieben<lb/>war, Kopff tumm,
                        ocul<ex>orum</ex> pressio auris d<ex>extrae</ex> susurrus multus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> tr&#252;b von westen aber<lb/>etwas
                        k&#252;hl v. warm<lb/>si sol lucet. </note><lb/>Wil tags 2mal essen, fio
                    plethoricus v. recht fett, Domi mu&#223; ich mich<lb/>Casteyen. Oculi clari v.
                    dick ob irruentes in eos debiles humo-<lb type="inWord"/>res,
                        sonderl<ex>ich</ex> bey gestrigem trieb und hitze. Ging eine weile im hembd,
                    v. <lb/>war im gem&#252;the wie im bette unruhig, wuste nicht was es war,
                    ructus, <lb/>flatus faciebant in ventric<ex>ulo</ex> &#252;belseyn v. wie
                    vomituritionem, legte sich<lb/>aber endlich wieder. Calida extrema, pedes etwas
                    hitzig in extre-<lb type="inWord"/>mis, &amp; in planta. bey &#252;belseyn etwas
                    fliegende hitze, ructibus, borbor<ex>ygmis</ex>
                    <lb/>&amp; flatibus excretis cessabat &#252;belseyn. Bibi thee, ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex> flatus<lb/>aliquot, Knarren in aure sinistra. Facies
                        <unclear>dickpxxtschig</unclear>, it<ex>em</ex> oculi, ple-<lb type="inWord"
                    />ni humoribus, obturatae legenti propendente capite nares, dr&#252;cken
                    v.<lb/>stechen in vertice, fronte, in faucibus spannen, oscitat<ex>io</ex>
                    pandiculatio, <lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Prope aurem d<ex>extram</ex>
                    spannen. Borborygmi, Pitzeln in ano.<note place="margin-left" resp="author"> ex
                        faucibus odor non<lb/><g>urin</g>osus, von dem sauer <g>wasser</g><lb/> uti
                        credo.<lb/>in faucibus spannen<lb/>v. pitzeln.<lb/>hin v. wieder im
                        leib<lb/>externe spannen<lb/>In inguine sinistro<lb/>levis ardor.<lb/>Mucus
                        pulposus ex<lb/>infundibulo.<lb/>Ructus. Oculi pre-<lb type="inWord"
                        />munt.<lb/><lb/>NB. Mane cum male<lb/>haberem, angebar ani-<lb
                            type="inWord"/>mo, &amp; volebam<lb/>Mittagessen p omittere<lb/>&amp;
                        Deo me consecravi,<lb/>sed cessante malo, nil<lb/>horum. Si morbus ve-<lb
                            type="inWord"/>nit Deum cogitamus, <lb/>si bene habemus ad<lb/>allotria
                        proruimus,<lb/>&amp; non consideramus<lb/>unum necessarium.<lb/>Semper
                        debemus esse in<lb/>vita, qualis in hora<lb/>Mortis. Et ego<lb/>quidem cum
                        hoc sciam<lb/>id vita mea exhi-<lb type="inWord"/>bere decet, ni ve-<lb
                            type="inWord"/>lim conscientiae de-<lb type="inWord"/>mum stimulis
                        agitari <lb/>&amp; in memet exstru-<lb type="inWord"/>ere infernum.
                        </note><lb/>Crecelius<note place="foot" resp="editor">Johann Crecelius
                        (1717&#8211;1798), Pfarrer in Reichelsheim</note> ostendit einen band in 4
                    der sehr sch&#246;n:<lb/>1) Cum effigie <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118575449">Lutheri</name><note place="foot"
                        resp="editor">Martin Luther (1483&#8211;1546), Reformator </note> Monachi
                    Augustini: <bibl><title>Von der Babylonischen Gef&#228;ngni&#223;<lb/>der
                            kirchen</title> Dr. <author>Martin Luthers.</author></bibl><note
                        place="foot" resp="editor">Martin Luther: Von der Babylonischen
                        gefengknu&#223; der Kirchen, Stra&#223;burg 1520.</note> |: S :|<lb/>2) Cum
                    eadem: <bibl><title>Grund v. Ursach aller artickel D<ex>octor</ex>
                                Mart<ex>in</ex> luthers, so durch<lb/>R&#246;mische Bulle un
                            rechtlich verdammt seyen.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Martin Luther: Grund und ursach aller Artickel D. Mart. Luthers, so durch
                        R&#246;mische Bulle unrechtlich verdamt seinde, Augsburg 1521.</note> |: M
                    :|<lb/>3) <bibl><title>Antwort deutsch Martinus Luthers auf K&#246;nig <name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118548204">Heynrichs von
                                    En-<lb type="inWord"/>gelland</name><note place="foot"
                                resp="editor">Heinrich VIII. Tudor (1491&#8211;1547), von 1509 bis
                                1547 K&#246;nig von England und ab 1541 K&#246;nig von Irland
                            </note> buch. L&#252;gen thun mir nichts, warheit scheu ich
                            nicht.</title><lb/>Wittenberg 1522.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Martin Luther: Antwort Deutsch Doctor Martin Luthers auf
                        K&#246;nig Heinrichs von Engelland Buch. L&#252;gen thun mir nicht, warheit
                        scheu ich nicht. Wittenberg 1522.</note> |: F :|<lb/>4) <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118560239">Andreas
                                Bodenstein von Carolstadt,</name></author>
                        <title>von beyden Gestalten der heil<ex>igen</ex> Messe,<lb/>Von Zeichen in
                            gemein was sie wircken v. deuten. Sie seind nicht Behemen<lb/>oder
                            Ketzer, die beyde Gestalt nehmen, sonder Evangelisch
                        Christen.</title><lb/>Gedruckt im XXII Jahr.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Andreas Bodenstein von Karlstadt: Uon Baiden gestalten der
                        haylige Messe: Uon zaichen in gemain was sy wircken vnd deuten. Si seind nit
                        Behemen oder ketzer, die baide gestalt nemen sonder Ewangelisch Christen.
                        Gedruckt im xxii iar, Wittenberg 1522.</note> |: E :|<lb/>5)
                            <bibl><title>Da&#223; die Priester Eheweiber nehmen m&#246;gen v.
                            sollen. besch&#252;tzende des<lb/>w&#252;rdigen herrn <name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118960040">Bartholomaei
                                Bernhardi,</name> Probsts zu <name type="place"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/7732047-5">Cemberg,</name> so von
                            bischoff<lb/>von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4036934-1"
                                >Magdeburg</name> gefodert, antwort zu geben, da&#223; er im
                            priesterlichen Standt, eine<lb/>Jungfrau zu der Ehe genommen
                            hat.</title> |: C :| 1522. sub finem steht: Es <lb/>wird bald etwas
                        bessers kommen.</bibl><note place="foot" resp="editor">Anon.: Da&#223; die
                        Priester Eheweiber nehmen m&#246;gen und sollen. besch&#252;tzende des
                        w&#252;rdigen herrn Bartholomaei Bernhardi, Probsts zu Cemberg, so von
                        bischoff von Magdeburg gefodert, antwort zu geben, da&#223; er im
                        priesterlichen Standt, eine Jungfrau zu der Ehe genommen hat, Wittenberg
                        1522.</note><lb/>6) <bibl><title>Vom alten v. neuen Gott, Glauben v. Lehr,
                            cum effigie Trinitatis, &amp;<lb/>Pontificis cum Claro, figuris
                            teterrimis delineationem.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Anon.: Vom alten und neuen Gott, Glauben und Lehr, cum effigie Trinitatis,
                        &amp; Pontificis cum Claro, figuris teterrimis delineationem, o.O.,
                        1521.</note> | J :|<lb/>7) <bibl><title>Das wolff gesang.</title> cum
                        effigie der Pebst v. Cardinaele in ihren <del>ohrnat</del> or-<lb
                            type="inWord"/>naten <del>wolffgesichter haben</del> |: E :| haben
                        S&#228;u v. Katzen gesichter, machen ein Netz zu-<lb type="inWord"/>
                        sammen.</bibl><note place="foot" resp="editor">Anon.: Das wolffgesang. o.O.,
                        o.J.</note><lb/>8) <bibl><title>Das b&#252;chlein ist genannt der
                            Fu&#223;pfad zu der Ewigen seeligkeit, der uns<lb/>gewi&#223; wird durch
                            einen geistlichen Ritter mit au&#223;legung v. bedeutung welt-<lb
                                type="inWord"/>ritterlichs Gewehr v. wapen.</title> C<ex>um</ex>
                            fig<ex>uris</ex> ligneis |: E :| Vorn in ef-<lb type="inWord"/>figie ein
                        ritter Konrad vor <g>Chri</g>sti <g>Kreuz</g>. gedruckt zu <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4003614-5">augspurg</name> durch
                        J&#246;rgen<lb/>Nadler. 1521.</bibl><note place="foot" resp="editor">Anon.:
                        Das biechlin ist genant Der Fuszpfadt zu der ewigen seligkait, Der vns
                        gewysen wirt durch ainen gaistlichen ritter, Augsburg 1521.</note><lb/>|: <bibl><author><choice>
                                <sic><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11851685X"
                                        >Buddei</name></sic>
                                <corr><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100832679"
                                        >Schwindels</name></corr>
                            </choice></author> :| <title>compendieuse Priesterbibliothec, &#252;ber
                            Commentarios, Postillen,<lb/>Symbola pp et alia scripta
                                Theol<ex>ogica</ex></title> Jena 1716. 8.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Georg Jacob Schwindel: Compendieuse Priesterbibliothek:
                        worinnen nicht nur allein die meisten alsten und neuen Commentarii, sondern
                        auch viele Scriptores von allerhand eintzeln Theologischen Materien richtig
                        recensirt werden, Jena 1711.</note> |: U :|<lb/>M. <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104113812">Paul friedrich
                                Sperling</name></author><note place="foot" resp="editor">Paul
                            Friedrich Sperling (1650&#8211;1711), Theologe in Leisnig </note>
                        <title>Nicod<ex>emus</ex> quaerens, Jesus respondens, fragen
                            &#252;ber<lb/>die Evangelia,</title> sind sehr sch&#246;n, v. offt
                        artige paradoxa, mit viel<lb/>belesenheit er&#246;rtert. Leipzig
                        1719.</bibl><note place="foot" resp="editor">Paul Friedrich Sperling:
                        Nicodemus quaerens und Jesus respondens, das ist, Erbauliche Fragen aus den
                        ordentlichen Sonn-und-Fest-Tags-Evangelien, welche durchs ganze Jahr mit den
                        Rationibus dubitandi &amp; decidendi samt einer nuetzlichen Application ad
                        usus der Christlichen Gemeinde in der Stadt Leipzig seyn Fuergetragen,
                        Leipzig 1719. </note> 4. Vide alia ejus &amp; ipsius<lb/>fratris scripta in
                    der <bibl><title>Priester bibliotheque.</title></bibl><lb/><bibl><author>A. H.
                            Francke</author>
                        <title>Anmerckungen &#252;ber die heil<ex>ige</ex> schrifft</title>
                        Frankfurt v. Leipzig sumtibus<lb/>amicorum in 8.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Francke, August Hermann: Observationes biblicae oder
                        Anmerkungen &#252;ber einige Oerter der heiligen Schrift, darinnen die
                        deutsche Uebersetzung des seligen Lutheri gegen den Originlatext gehalten
                        und bescheidentlich gezeigt wird, wo man dem eigentlichen Wortverstande
                        n&#228;her kommen k&#246;nne, solches auch zur Erbauung in der christlichen
                        Lehre angewendet und im Gebet appliciret wird, Halle 1695.</note><note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099"
                                    >Speneri</name></author>
                            <title>Catechismum</title><!--Spener, Philipp Jakob: Einf&#228;ltige Erkl&#228;rung der Christlichen Lehr, Nach der Ordnung des Kleinen Catechismi des theuren manns Gottes Lutheri, Frankfurt am Main 1677.--><lb/>vidi
                            in 12</bibl><lb/>it<ex>em</ex>
                        <bibl>in 4 ejus <title>Glau-<lb type="inWord"/>bens
                            lehre.</title><!--Spener, Philipp Jakob: Die Evangelische Glaubens-Lehre: In einem Jahrgang der Predigten Bey den Sonn- und Fest-t&#228;glichen Ordentlichen Evangelien, Au&#223; heiliger G&#246;ttlicher Schrifft, In der Chur-F&#252;rstlichen S&#228;chsischen Schlo&#223;-Capell zu Dre&#223;den Anno 1687. in der Furcht de&#223; Herrn vorgetragen, Frankfurt am Main 1710.--></bibl>
                    </note><lb/>Vidi &amp; <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/116702982">Langii</name></author>
                        <choice>
                            <orig>Itzsteinischen</orig>
                            <reg>Idsteinischen</reg>
                        </choice> von ihm <title>vermehrten Catechismum,</title> in 12.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Christian Lange: Erl&#228;uterung und
                        Vermehrung der Nassauischen Catechismus-Fragen, darinnen, neben dem Kleinen
                        Catechismo D. Lutheri, die Christliche Jugend, und das einf&#228;ltige
                        Volck, in den Nassau-Saarbr&#252;ckischen Kirchen und Schulen, ge&#252;bet
                        wird. Editio XII, Idstein 1727.</note> ubi sub Tit<ex>ulo</ex><lb/>Vom Ambt
                    der schl&#252;ssel lo&#223;zieht &#252;ber den <del>Ministrum</del> Consist.
                    Zie&#223;e v. Rath <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Tile-</fw></p>
                <pb facs="b0447.jpeg" n="447"/>
                <note2>(Seite 447) </note2>
                <p><unclear>Tilemann</unclear> da sie viselium<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Georg Viselius (1681&#8211;1744), Theologe in Gr&#252;nstadt und
                        Usingen </note> so ver folgten. Thilenius<note place="foot" resp="editor">
                        Moritz Christoph Thielen (1688 &#8211;1746), Rat in Nassau-Usingen </note>
                    ibi Consiliarius <lb/>hat offt gesagt, es sollte baltig die Acta gedruckt
                    werden, denn es sey<lb/>die materia vor die relation der Priester v. Obrigkeit
                    darin vortrefflich<lb/>abgehandelt al&#223; noch nie geschehen.<lb/>Dicebat
                        Crecelius<note place="foot" resp="editor">Johann Crecelius
                        (1717&#8211;1798), Pfarrer in Reichelsheim</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambachium</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe
                        und Kirchenlieddichter in Gie&#223;en </note> Gissae vicisse omnes hostium
                    insultus<lb/>lenitate.<lb/>Mane legi Lutheri<note place="foot" resp="editor"
                        >Martin Luther (1483&#8211;1546), Reformator</note> librum contra <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118548204">Henricum VIII</name>
                    Regum Angliae,<note place="foot" resp="editor">Heinrich VIII. Tudor
                        (1491&#8211;1547), von 1509 bis 1547 K&#246;nig von England und ab 1541
                        K&#246;nig von Irland</note><lb/>ist sehr grob; somnulentia
                    levis.<lb/>Meridie edi suppe, wirsingkraut v. schincken, gebraten hahn v.
                    tauben.<lb/>Bibi <g>Wasser</g> v. wein, sauerwasser war das
                    <g>Wasser</g>.<lb/>Gieng, nachdem ich Dippelii<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt </note> schwester
                        <unclear>Krockin</unclear>, so zu assenheim mit <lb/>der andern schwester
                    K&#246;nigin die ambtm&#228;nnin ist, einer Pfarrherrn wittib, <lb/>tochter
                    allhier, einem gewesenen Cammer m&#228;gdgen,<add resp="author" place="above">zu
                        Utph</add> nun hier Caplanin, uxorem<lb/>Bauschmidts des versoffenen Caplans
                    alhier gesprochen hatte, mit Crecelio<lb/>aufs feld. Sahe alda die schwartze
                    hiesige <g>Erde</g> an etl<ex>ichen</ex> orthen, im<lb/>Sommer ist die
                        <g>Erde</g> so hart wie Fel&#223;, v. tr&#228;gt doch die sch&#246;nste
                    frucht.<lb/>Die frucht ist wegen der abundance &#252;berall im werth. Die
                        schwartze<lb/><g>Erde</g> kan nicht wohl bestellt werden so sie trocken, da
                    sie zu feste, nicht so<lb/>sie zu feucht, aber im mittel, da sie gantz locker
                    wie asche ist.<note place="margin-right" resp="author"> alhir ist
                        Gebharte<lb/>au&#223; <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">Friedberg</name> Ambt-<lb
                            type="inWord"/>Verweser. </note><lb/>An dem Graben des Fleckens steht
                    h&#228;ufig <hi rend="underline">Petasites</hi> mit sehr
                    grosen<lb/>bl&#228;ttern, also <hi rend="underline">alba,</hi> in arvis
                    copios&#232; <hi rend="underline">Myagrum siliqua longa</hi>
                    <lb/>it<ex>em</ex> Lychnis noctiflora copios&#232; nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/10160747-7">Leydhecken</name> zu,
                        s&#252;dwerts.<note place="margin-right" resp="author"> Senff zieht man
                        auch<lb/>hier. it<ex>em</ex> Ciceris.<lb/>Ziehen auch dinckel<lb/>hier so in
                        der Pfaltz<lb/>viel ist, ist Zeug<lb/>wie Rei&#223;.<lb/>weitzen ist
                        &#252;bel dreschen,<lb/>v. geht bey feuchtem<lb/>wetter nicht au&#223;.
                    </note><lb/>&#188; st. von hier liegt <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4024766-1">Heuchenheim</name>, ohnfern <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4013482-9">Echzel</name>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/2012295-0">Gettenau,</name>
                        ostwerts<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/7532267-5"
                        >bingenheim.</name> 1 stunde von hier <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/10086373-5">Stade,</name> wo ein sauerbrunnen
                    ist,<lb/>dessen <g>Wasser</g> ist wie das <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/2049073-2">schwalheimer</name> bey <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">Friedberg.</name>
                    <g>Luft</g> zieml<ex>ich</ex> helle<lb/>&#224; meridie von Nordwest,
                        zieml<ex>ich</ex> k&#252;hl. Gieng mit dem Pfarrherr<lb/>in den Garten, asse
                        etl<ex>iche</ex> Zwetschen vom baum, bibi 1 gl<ex>as</ex> wein.<lb/>vespera
                    edi suppe von <choice>
                        <orig>K&#246;rfel</orig>
                        <reg>Kerbel</reg>
                    </choice>, Speck v. Eyer, kalten schincken, v. <lb/>warmen lattich salat mit
                    Speck, butterbrodt. Bibi <g>Wasser</g> v. wein.<lb/>Egessi faeces
                        subspiss<ex>as</ex> sat multas, ructus, flatus; Nachmittags<lb/>immer in
                    nucha, femoribus, scapulis sonderl<ex>ich</ex> d<ex>extrae</ex> pressen
                    v.<lb/>spannen, &amp; sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius vom gestrigen
                    reiten. Oscitatio, pressio frontis.<note place="margin-right" resp="author">
                        Pressio it<ex>em</ex> infra<lb/>in abdomine, supra<lb/>inguina.
                    </note><lb/>Somnolentus hora X &#189;. Lucet <g>Luna</g> etwas wolckig am
                    himmel.<lb/>Calida extrema.<lb/>|: Es wollen es etl<ex>iche</ex> alte bauern
                    observirt haben, da&#223; so es hier in dem bach <hi rend="underline">viele</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">fische gegeben</hi> allzeit ein <hi rend="underline">Mangel
                        an Korn</hi> erfolgt, so sich auch vor<lb/>etl<ex>ichen</ex> jahren
                    bewiesen, nun aber, da in dem bach fast gar keine fische sind,<lb/>ist das beste
                    frucht Jahr.<note place="margin-right" resp="author"> Di&#223; jahr ist die
                            winter-<lb type="inWord"/>frucht hier nicht gerathen,<lb/>hier v. da
                        etwas aufgegangen<lb/>aber nichts rechts<lb/>worden, die M&#228;use<lb/>v.
                        ungeziefer haben<lb/>alles verzehrt wenn<lb/>es herau&#223;
                        gekommen.<lb/>Jedermann vermuthete<lb/>theuerung, aber an<lb/>der
                        sommerfrucht Gerste,<lb/>Sommerweitzen p hats<lb/>Gott reichlich
                        ersezt,<lb/>die Gerste ist an Ge-<lb type="inWord"/>wicht so schwer
                        al&#223;<lb/>Korn. die Sommerfrucht<lb/>ist doppelt kommen, <lb/>die frucht
                        ist gantz un-<lb type="inWord"/>werth. Winterfrucht<lb/>verdarb in der
                        bl&#252;the,<lb/>daher ist sie leicht worden<lb/>it<ex>em</ex> der halm war
                        zu<lb/>starck ob pluviam nimiam. </note><lb/>Pastor Crecelius hat observirt,
                    da&#223; aller s<ex>einer</ex> kinder augen sich gef&#228;rbt haben, sie
                    sind<lb/>anfangs blau strahlig gewesen, nachher alle schwartz worden. Hellblaue
                    augen<lb/>bleiben aber wohl blau vor immer.<lb/>Nobilis femina hic est, certe
                    hysterica, ab aliis pro phthisica habita,<lb/>sed curata &#224; Grafio Medico
                    Freyenhseensi. Tenera est constitutio &amp;<lb/>Teneri artus, mortem timens.
                    Peperit ante aliquod tempus &amp; forte lochia<lb/>non bene processere, sic
                    venere Knollen am hal&#223;, stehen sie da, ist auf der<lb/>brust kein husten,
                    sind nicht da, ist husten da. Verzehrt sich aber nicht
                        dabey.<lb/>Senckenberg<note place="foot" resp="editor"> Otto Rudolph
                        Senckenberg (1691&#8211;1745), Apotheker und Sch&#246;ffe in Friedberg,
                        Vetter J. Chr. Senckenbergs </note> Apoth<ex>eker</ex> in Friedberg hat bey
                        s<ex>einem</ex> letzten <del>schlucken</del> fieber, immer<lb/>erbrechen vor
                    ein st&#252;ck gehabt, v. ein gewaltiges schlucken, ist hitzig,<lb/>icterum
                    aliquoties expertus, cui quoque obnoxius alias fuit Crecelius,<lb/>ein Jud aber
                    hat sie ihm ohnwissend seiner, auf anstifften s<ex>einer</ex>
                    Leute<lb/>Sympathetica abgethan, dem sie den <g>Urin</g> geschickt |: forte ovo
                    vel carne<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">in</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0448.jpeg" n="448"/>
                <note2>(Seite 448) </note2>
                <p>in <unclear>coetu &amp; cxxi </unclear>datis :| Seinen <g>Urin</g> hat er dabey
                    auf eine heise Platte <lb/>alzeit lassen m&#252;ssen, sic optime
                        restituebatur.<lb/>Crecelii<note place="foot" resp="editor">Johann Crecelius
                        (1717&#8211;1798), Pfarrer in Reichelsheim</note> Vatter war ein schultheis,
                    curirte vortreffl<ex>ich</ex> per sym-<lb type="inWord"/>pathiam,
                        allerl<ex>ei</ex> morbos, v. nahm nichts davor. Die leute<lb/>musten ihm
                    nur, auch nur &#252;ber feld den <g>Urin</g> schicken, so wars
                    richtig.<lb/>Crecelius pastor hauete sich einmal in den Kn&#246;chel ipse pater
                        prae-<lb type="inWord"/>sente, v. hatte h&#246;llen schmertzen, der Vatter
                    nahm auf ein gantz<lb/>weisses reines l&#228;ppgen von dem blut, v. nahm |: uti
                        <del>ille</del> dice-<lb type="inWord"/>bat pastor, so nicht achtgegeben :|
                    asche |: vel verius <g>vitro</g>lum calcina-<lb type="inWord"/>tum :| v. machte
                        s<ex>eine</ex> Sache, war alles gleich <del>heil</del> gut v. ohne
                        schmer-<lb type="inWord"/>tzen in &#188; stunde. Er befahl sodann nur
                    zuweilen etwas Zucker<lb/>hinein zu schaben, v. mit <g>Urin</g> h&#252;bsch
                    au&#223; zuwaschen, so werde<lb/>alles gut gehen quod &amp; fiebat.<lb/>Ein Kind
                    ward von einem bissigen Gaul gebissen, v. die gantze wange<lb/>herunter
                    gerissen, er hefftete es mit einem seiden faden an, v. curirte<lb/>von dem blut
                    nehmend sympathetice, ist treffl<ex>ich</ex> gelungen, v. nur<lb/>eine
                        kl<ex>eine</ex> schramme &#252;brig blieben.<lb/>Pastor hatte ein mal einen
                    ochsen der hinckte, pater f&#252;hlte das bein an,<lb/>sagte wegen der hitze es
                    sey materiae drinnen, lie&#223; sich ein Messer holen, <lb/>schnitte hin ein
                    bi&#223; aufs leben oder blut, v. kam noch nichts, <lb/>machte das loch immer
                    groser, dicebat er habe in einen spitzen Nagel<lb/>getretten, v. sey zugefallen,
                        endl<ex>ich</ex> kam die materie, da reinigte<lb/>er wohl, stopffte in das
                    loch hartz, verband den Fu&#223; mit hutfiltz,<lb/>v. befahl gleich den ochsen
                    in Acker zu spannen, v. nicht mehr darnach<lb/>zu sehen, v. ist
                        gl&#252;ckl<ex>ich</ex> curirt worden.<lb/>Mit seinen
                        sympath<ex>etischen</ex> Curen nahm er gleich den Leuten allen
                    dolorem<lb/>weg, v. fanden sich gleich sehr wohl.<lb/>Eine Frau brache gute
                    birnen, der ast brache, v. sie fiel in den <lb/>Zaun, so da&#223; ein ZaunPfahl
                    ihr durch das dicke bein gieng, <lb/>oben, #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # v. hatte sich dabey<lb/>oben gespalten </note> durch v.
                    durch, v. so hieng die Frau Ohnm&#228;chtig. Ein Mann<lb/>hub sie herau&#223;.
                    Pater Crecelius rieth einen Chirurgum anzunehmen, m&#246;gten<lb/>etwan
                    sp&#228;ne drinnen stecken, nolebat, sie aber wolte sich ex pudore,<lb/>keinem
                    jungen Kerl vertrauen, v. so sterben wenn er sich ihrer nicht annehme, <lb/>so
                    that er es denn, und sagte so es nicht in &#189; tag gut werde,<lb/>wolle er
                    selbst einen chirurgum holen. Er zog einen wicken durchs bein<lb/>durch, v.
                    reinigte die wunde, nahm vom blut etwas, v. ging weg,<lb/>war gleich aller
                    schmertz weg, v. die frau bald v&#246;llig curirt. Accusa-<lb type="inWord"
                    />bant eum Chirurgi, er sagte aber vor ambt, er nehme nichts,<lb/>v. diene den
                    Leuten also, man solle es den leuten verbiethen da&#223; sie
                    nicht<lb/>k&#228;men, it<ex>em</ex> ihm auch, so w&#228;re er der M&#252;he
                    &#252;berhoben :|<lb/>Noctu sudavi paulul<ex>um</ex> expergefiebam, v. in der
                    hitze sequebatur M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> daran <lb/>abends dachte, sed
                    restiti, es gingen aber doch die Gedancken mit schlafen.<lb/>Expergefactus ging
                    an das fenster, tunc M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> sequebatur cum multo
                        sp<ex>erma</ex><lb/>non spisso. Ita fit ratione per somnum abambulata, &amp;
                    per cibos vespera<lb/>comestos, facile nos sincere non cogitantes peccatum
                    opprimit. Et<lb/>bene est cogitandum, si anima vacua corporis cura de
                    nocte<lb/>meditatur vitia, an non ipsa vitia, corpore soluta, potentius<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">exer-</fw><lb/></p>
                <pb facs="b0449.jpeg" n="449"/>
                <note2>(Seite 449) </note2>
                <p>exercere cupiat, sicque sibi in se ipsa paret infernum. Res maximi<lb/>est
                    momenti, nos docens, ut semper nos bene observemus et<lb/>
                    <hi rend="underline"><g>spirit</g>um purificemus ab omnibus maculis.</hi> Deo
                    juvante.<lb/>Noctu sudavi. Pluit.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-04">
                        <supplied>4.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0449.jpeg" n="449"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 4 <g>septem</g>br<ex>is</ex><lb/> mane borbor<ex>ygmi</ex> v.
                    &#252;belseyn im leib, ructus, pressio ad anum.<lb/>venter sic tumido, wie vor
                    l&#228;ngst ein Knarren v. singeln in<lb/>dem lincken Ohr, capite inflato, &amp;
                    premente hinc inde.<lb/>Sudo &#252;ber der angst im Zur&#252;ckhalten. Ameisen
                    Pitzeln der f&#252;sse<lb/>al&#223; w&#228;ren sie eingeschlafen,
                        sonderl<ex>ich</ex> sinistri der vorher eingeschlafen<lb/>gewesen. Egessi
                    cum flatibus multis faeces subtenues multas, &amp;<lb/>cetera sublata, ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex> flatus, calida extrema.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Pressio Oculorum. </note> Pluit.<lb/>|: Crecelii<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Crecelius (1717&#8211;1798), Pfarrer in
                        Reichelsheim</note> filiola hatte eine blatter am fu&#223;, ward Confluens,
                    wie eine<lb/>welsche Nu&#223;, voll <g>Wasser</g>, dann ward sie &#252;ber den
                    Leib voll, haben<lb/>sie endl<ex>ich</ex> geschmiert mit <g>oleo</g>
                        amygd<ex>alarum</ex> d<ex>ulci</ex> im Gesicht, ist v&#246;llig
                    davon<lb/>kommen ohne Narben.<lb/>Die schweine bekommen hier starck jetzt die
                    br&#228;une, docui eos praeservare<lb/>hepate <g>antimonium</g> &#189; loth
                    jedem zu geben. it<ex>em</ex> sonst <g>antimonium</g> crudo. Die<lb/>Zigeuner
                    fressen die schweine so die br&#228;une bekommen haben. finnige s&#228;ue<lb/>so
                    man das fleisch gleich in frisch <g>Wasser</g> legt ist gut vor das gesinde,
                    man<lb/>sieht fast nichts; hier macht man auch fast gar nichts mehr von
                        finnen<lb/>it<ex>em</ex> Fran&#223;osen der ochsen, das fleisch wird alle
                    Verkaufft. Sonst ist man sehr <lb/>scharff darin gewesen. So die ochsen in carne
                    nicht den Fran&#223;osen haben ists<lb/>gut, obschon in visceribus internis
                    bl&#228;sgen sind.<lb/>hier ward casu ein z&#228;nckischer b&#246;ser bauer
                    geschlagen von s<ex>einem</ex> bruder auf den<lb/>er mit der Sense losgieng,
                    also, da&#223; da der bruder sich mit<lb/>einem flachs pfahl, ist ein dick
                    holtz, defendirte v. ausparirte, v. ihn<lb/>der bruder mit der Sense auf den arm
                    traff v. ihn in cubito entzwey<lb/>schlug, quod jurabat chirurgus, durch den
                    schlag aber ward der Pfahl so<lb/>starck da&#223; er jenen sehr hart auf den
                    Kopff traff, v. er zu boden fiel<lb/>man richtete ihn auff, gieng umher mit
                    tummem Kopff in der v&#246;l-<lb type="inWord"/>lerey, v. fing sich wieder an zu
                    balgen, helfer schieden sie von einander.<lb/>Er gieng noch cum fratre vor Ambt
                    v. defendirte sich, der ambts<lb/>verweser aber wolt ihn den rausch
                    au&#223;schlafen lassen, v. hie&#223; ihn nach Hau&#223;<lb/>gehen. Der Kopff
                    war ihm tumm, legte sich, media nocte bekam<lb/>er ein erbrechen vom <g>spiritu
                        vini</g> v. bier, |: signum fracti cranii :| v. convulsi-<lb type="inWord"
                    />ones v. starb bald. Mirum <hi rend="underline">da&#223; er noch so weit herum
                        gegangen</hi> in<lb/>
                    <hi rend="underline">der Vollheit</hi> v. <hi rend="underline">wohl
                        geredet.</hi> Ward besichtigt von D<ex>octor</ex> Pitzler, der Kopff<lb/>war
                    oben gantz ein geschlagen, v. hatte auch contrafissures auf der andern
                    seite.<lb/>und sub cranio lauter <g>sanguinem</g> extravasatum.<lb/>Zu
                    wi&#223;baden fiel ein Cammerdiener mit einem Pferdt von der br&#252;cke in
                    den<lb/>Graben bey abend, da&#223; Pferdt auf sein bein bi&#223; an den leib,
                    v.<lb/>das Pferdt brach den hal&#223;. Er war al&#223; ein todter aufgehoben v.
                    kaum salvirt,<lb/>der Fu&#223; wolte keine bewegung bekommen nach 6. wochen, war
                    ohne Empfindung<lb/>wie todt, endl<ex>ich</ex> nahm <unclear>Phegus</unclear>
                    der geschickte Barbiere allerl<ex>ei</ex>
                    <g>spirit</g>us,<lb/>da kitzelte es in dem Fu&#223; in der grosen Zehe, spes
                    aderat, und er ist v&#246;llig<lb/>wieder curirt worden, nur da&#223; zuweilen
                    der Fu&#223; ihm etwas schwach ist, v. er ihn<lb/>etwas schleifft so aber kaum
                    mercklich ist.<lb/>Ein bauernbube alhier wolte al&#223; das Pferdt mit ihm
                    durchging, herab springen,<lb/>v. kam ins Rad am Karrn, ward immer umgedrehet,
                    bi&#223; an femore<lb/>&#252;ber dem Knie an einem Fu&#223; alles fleisch weg
                    war v. die tendines alle <lb/>separirt. Auch war die articulatio femoris v.
                    tibiae von ein ander.<note place="margin-right" resp="author"> die Knochen
                        tibiae sind<lb/>gantz blos haussen. </note></p>
                <pb facs="b0450.jpeg" n="450"/>
                <note2>(Seite 450) </note2>
                <p>Ein Chirurgus nahm es allein &#252;ber, war aber saumseelig, admone-<lb
                        type="inWord"/>bat eum Crecelius, er solle einen andern dazu nehmen ut
                    conscientiae<lb/>&amp; famae consulat, sed nolebat. Der junge lag <hi
                        rend="underline">ohne</hi>
                    <del>Verstand</del>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">zu reden, still,</hi> nur antwortete er so man ihn fragte
                    deutlich, noctu &amp;<lb/>die <g>sequente</g> kam <del>die</del> ein hitzig wund
                    fieber, delirirte immer, advoca-<lb type="inWord"/>batur &amp; alius Chirurgus
                    alhier so geschickt ist, dicebat primum Chirurgum<lb/>peccasse, da&#223; er
                    nicht andere Chirurgos it<ex>em</ex> Medicos aliquod dazu<lb/>geholt. Und in dem
                    war sphacelus post gangraenam da, serpebat mit <lb/>nigridine, insensibilitate
                    v. brandblasen, oben auf in dem leib, v. er<lb/>starb bald. Der erste chirurgus
                    war so tumm gewesen, da&#223; er ein bauch-<lb type="inWord"/>Pflaster auflegte,
                    so mit dem recht der 2te verwarff al&#223; zu hitzig, hie&#223;<lb/>wegnehmen;
                    aber der brand war schon zu weit gekommen.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Pfarrherr Crecelius hat<lb/>offt vor sich
                        allerl<ex>ei</ex><lb/>Gedancken in discursu,<lb/>Movet digitos
                        v.<lb/>verrencket die Augen,<lb/>est hypochondriacus, &amp;<lb/>motu saepe
                        utitur, &amp;<lb/>ab accusantibus ob id <lb/>absolutus est, illis
                        poena<lb/>affusis, offt predigt er<lb/>auf der Cantzel, v. denckt<lb/>anders
                        wohin. </note><lb/>Auf denen Jagden so einer in terminis peccirt,
                        it<ex>em</ex> so er nach verbothenem<lb/>wild schiesst e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> hirschk&#252;hen p wird er gequen&#228;gelt, i<ex>d</ex>
                        e<ex>st</ex> da man<lb/>ihm offt den podicem mit weidemessern auf die hosen
                    so zerplatzt, da&#223; man<lb/>offt in etl<ex>ichen</ex> wochen auf dem braunen
                    v. blauen podice nicht sitzen kan. Noch<lb/>schlimmer aber ist das
                    wiederf&#252;hren, so man einem h&#228;nde v. f&#252;sse<lb/>bindet, und mit dem
                    podico etl<ex>iche</ex>mal wider einen baum mit<lb/>aller force an
                    st&#246;st.<lb/>So in schlechten, und nicht kalten Kellern, die Milch zu lange
                    steht<lb/>gehen die molcken &#252;ber den <choice>
                        <orig>Raum</orig>
                        <reg>Rahm</reg>
                    </choice> hin &#252;ber v. man bekommt al&#223;dann<lb/>keinen Raum. Zum
                    buttermachen hat man dreh-f&#228;sser,
                        it<ex>em</ex><lb/>sto&#223;f&#228;sser.<note place="margin-left"
                        resp="author"> in schlechten Kellern geschieht<lb/>es bald da&#223;
                        sich<lb/>lac separirt. </note><lb/>Faber Posthalter im trierischen zu
                    Dreikirchen, ohnfern limburg, war sehr<lb/>spassig, ein Catholique, schraubt
                    aber den Pfaffen sehr. Den<lb/>fragte aber einmal <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/136263402">Graf v<ex>on</ex> weilburg</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Ernst von Nassau-Weilburg
                        (1664&#8211;1719), Graf zu Nassau-Weilburg und kaiserlicher
                        Generalfeldmarschall </note> wem der ort geh&#246;re, er wuste<lb/>es aber
                    wohl: so sagte Faber: es sey 3herrisch, die unterthanen geh&#246;ren<lb/>dem
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11882077X">Churf&#252;rsten zu
                        trier,</name> die weiber denen Pfaffen, und die Pfaffen<lb/>dem teufel. Der
                    orth lag ohnfern burgschwalbach v. Kirberg wo<lb/>bausch ambtmann gewesen ist.
                        :|<note place="margin-left" resp="author"> 1716 gaben die
                        wittenberger<lb/>auf begehren nach Waldeck<lb/>ein Theolog<ex>isches</ex>
                        responsum,<lb/>so in 4 gedruckt in<lb/>etl<ex>ichen</ex> bogen &#252;ber das
                        1703<lb/>zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9"
                            >Halle</name> edirte Gesang-<lb type="inWord"/>buch. Haben es
                        meist<lb/>al&#223; Ketzerisch v. en-<lb type="inWord"/>thusiastisch
                        verworffen,<lb/>v. scheint <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/104136529">wernsdorff</name>
                        <lb/>habe es gemacht. </note><lb/>Toto fere die pluit; mit strichregen von
                    westen.<lb/>Mane legi in oben erzehltem alten buch v. fand da&#223; Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118575449">Luther</name><note
                        place="foot" resp="editor">Martin Luther (1483&#8211;1546), Reformator
                    </note> al&#223;<lb/>M&#246;nch die raisonnableste principia von der Tolerantz p
                    hatte &amp; alii<lb/>ejus socii. Frigebant paulul<ex>um</ex> pedes, &amp;
                    horripilatio aderit, war etwas k&#252;hle <g>Luft</g>.<lb/>Meridie edi suppe,
                    hammelfleisch v. bohnen mit Raum gekocht, hammel-<lb type="inWord"/>braten, bibi
                    Sauer <g>Wasser</g> v. wein.<note place="margin-left" resp="author"> alle 4
                        wochen hat man hier<lb/>einen bu&#223;tag die <g>Veneris</g>. Ist<lb/>noch
                        halb papistisch, man<lb/>l&#228;utet den tag sehr <lb/>offt. </note> A
                    meridie rasi barbam.<lb/>A meridie kam ambts Verweser gebhart, defendebam
                    AlChymiam<lb/>contra eum, item Tolerantiam aliorum, &amp; verum attingebam
                    religionis<lb/>peccatum, semper confundebatur. Al&#223; ich auf ihn mitzielend
                    sagte<lb/>adepti sollen v. werden den grosen die hurer, Ehebrecher pp nichts
                    communiciren, <lb/>ward er wie ich in rubidine faciei sahe, etwas stutzig,
                        it<ex>em</ex> in motu<lb/>pedum &amp; manuum, doch wars geredet v. war
                        wahr.<note place="margin-left" resp="author"> Gebhart ist ein
                        offenbarer<lb/>Ehebrecher v. hurenhengst<lb/>v. gantz verschuldet.<lb/>Gros
                        v. starck, roth im<lb/>Gesicht, kleine Augen,<lb/>kleine stimme,
                        grose<lb/>Nase, zieml<ex>ich</ex> groses<lb/>Maul, sieht recht<lb/>verliebt
                        au&#223;, sein<lb/>angesicht ist m&#252;d.<lb/>Hat huren Kinder
                        herum<lb/>lauffen. </note> Ich aber selbst ward<lb/>dar&#252;ber etwas
                    confundirt, besorgend er mercke es, it<ex>em</ex> de&#223;halben da&#223;
                    in<lb/>hoc passu selbst noch nicht rein bin, v. hatte keine freudigkeit
                    v.<lb/>parrhesie, schlug die augen nieder, &amp; ille me aspiciebat. &#212; wie
                    <lb/>gut ists vor gott v. sich v. andern recht thun v. niemand
                    scheuen,<lb/>jedermann ohne allen hinterhalt die wahrheit sagen, das kann aber
                        nie-<lb type="inWord"/>mand al&#223; der reinen hertzens ist, v. sich von
                    s&#252;nden v&#246;llig gereinigt, sonst<lb/>bestrafft ihn immer sein Hertz. Und
                    gewi&#223; zwingt gleichsam Gott<lb/>solchergestalt manche guthertzige, mit der
                    sch&#228;ndlichkeit der s&#252;nden, al&#223;<lb/>mit einer strafe, da&#223; sie
                    sich vor Gott v. sich selbst scheuen lernen, v. <lb/>nach v. nach ablassen v.
                    gutes thun. <hi rend="underline">Solche freyheit ist nicht zu be</hi>-<lb
                        type="inWord"/> zahlen</p>
                <note2>(Seite 451) </note2>
                <p>
                    <hi rend="underline">bezahlen mit aller welt sch&#228;tzen.</hi><lb/>Pastor
                        Crecelius<note place="foot" resp="editor">Johann Crecelius
                        (1717&#8211;1798), Pfarrer in Reichelsheim </note> ist sehr raisonnable,
                    approbabat scriptum breve von etl<ex>ichen</ex><lb/>bogen in 4, so lehrt
                    da&#223; alle welt so Gott f&#252;rchten v. wohl thun werde<lb/>selig werden,
                    juden t&#252;rcken v. heyden p habere notitiam implicatam, non<lb/>explicatam.
                    Ego addebam sie geniessen die Krafft Gottes v. <g>Chri</g>sti,<lb/>obschon der
                    buchstabe im hirn nicht steht, hoc modo kennete selbst Paulus<lb/>Christum nicht
                    mehr nach dem fleisch, al&#223; der in ihm v&#246;llig verkl&#228;ret
                    war.<lb/>Und ist also Paulus der gr&#246;seste enthusiast gewesen, der mit
                        <g>Chri</g>sto vereinigt<lb/>war, al&#223; der wesentl<ex>ich</ex> v.
                    leibhafftig in ihm wohnte, wie Gott in <g>Chri</g>sto per<lb/>regenerationem in
                    ipso in carne peccati factam.<lb/>Vespera edi <choice>
                        <orig>Raumsuppe</orig>
                        <reg>Rahmsuppe</reg>
                    </choice>, hammels braten frisch. #<note place="margin-right" resp="author"> #
                        butterbrodt. </note> Bibi <g>Wasser</g> v. wein. Nach<lb/>dem essen gleich
                    ins bett war spath hora X., wie es denn ordentl<ex>ich</ex><lb/>hier im
                    hau&#223; etwas unordentl<ex>ich</ex> hergeht. #<note place="margin-right"
                        resp="author"> # jetzo wegen der Erndte<lb/>v. Grummet. </note> war unlustig
                    zu schreiben v. la&#223;.<lb/>Noctu bene dormivi, mane unlustig zu
                        aufstehen.<note place="margin-right" resp="author"> vespera vor
                        dem<lb/>essen inflatus venter,<lb/>&amp; flatus subsidere <lb/>von dem
                        essen, in escam<lb/>occultati ad<lb/>digerendum. </note><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-05">
                        <supplied>5.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0451.jpeg" n="451"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 5 <g>septem</g><ex>bris</ex></p>
                <p>mane pressio frontis &amp; ocul<ex>orum</ex>, etwas hell von osten, calida
                    extima<lb/>pressio ad anum. Egessi faeces sub tenues multas cum flatibus. A-<lb
                        type="inWord"/>nimus sat hilaris cum surgerem &amp; devotus ad Deum. Sedenti
                    venter <lb/>sat flaccidus, stanti tumidus, premente spina dorsi, so nach innen
                    <lb/>zu weicht, v. abdomen herau&#223; treibt, Ructus <g>aci</g>di jejuni, wird
                    tr&#252;b<lb/>von westen. Bibi Thee, florida facies &amp; oculi, facies plena v.
                    <lb/>au&#223; gestopfft, quod plethoricus sum, pedes paulul<ex>um</ex> frigidi,
                    non<lb/>multum sacchari in Thee bibi. In podice pitzeln. Knarren im lincken
                        ohr.<note place="margin-right" resp="author"> Hilaris satis animus.
                    </note><lb/>|: das hiesige geleute leutet sch&#246;n, v. besser von weitem,
                    hengt in einem<lb/>alten thurm gantz von stein, der Kirchthurm ist fest
                        it<ex>em</ex> die Kirchhoff<lb/>Mauer, mit schie&#223;l&#246;chern v. Rondel
                    versehen. Die Glocken sind alle nur<lb/>eine Tertz von einander. Im leuten so
                    man die glocke auf einer<lb/>seite zu starck anzieht hat sie keinen rechten
                    Klang, it<ex>em</ex> meynt man sie<lb/>sey gesprungen, so squamae vom anschlagen
                    des schwengels abspringen, v. meynt<lb/>man sie sey entzwey.<note
                        place="margin-right" resp="author"> alle 4 wochen die <g>Veneris</g><lb/>vor
                        dem nachtmahl an<lb/>den Sonntagen, geschieht<lb/>eine predigt am
                            <g>Freitag</g>.<lb/>
                        <lb/>Die kirche alhier hat kein<lb/>recht Echo, steht zu <lb/>niedrig, in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2"
                        >Friedberg</name><lb/>ist besser predigen al&#223;<lb/>hier, war nicht
                        so<lb/>sch&#246;n. </note><lb/>Ein bauer hier sahe einmal um Ernte Zeit in
                        s<ex>einen</ex> Calender da es sehr<lb/>regnete, der schrieb lauter
                    sch&#246;n wetter v. <g>Sonnen</g>schein, rusticus iratus warff<lb/>den Calender
                    das Fenster hin au&#223; v. sagte: da sehe was vor sch&#246;n wetter es
                    ist.<lb/>Der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11548597X">f&#252;rst
                        von Itzstein</name><note place="foot" resp="editor">Georg August Samuel von
                        Nassau-Idstein (1665&#8211;1721) </note> reisste nach Merseburg,
                    G&#228;rtner der Geh<ex>eime</ex> Rath muste nach<lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> v. um ein subjectum zum
                        General-super<ex>intendenten</ex> v. Professor nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4026493-2">Itzstein</name><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118534688"> Francken</name><note place="foot"
                        resp="editor">August Hermann Francke (1663&#8211;1727), Theologe,
                        P&#228;dagoge und Kirchenlieddichter in Halle </note> fragen, es sollte aber
                    kein alzu frommer od<ex>er</ex> ceremonieuser seyn.<lb/>Francke dicebat <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10001349X">herrnschmiedt</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Daniel Herrnschmidt (1675&#8211;1723),
                        Theologe und Kirchenlieddichter </note> in Popfingen,<note place="foot"
                        resp="editor"> Bopfingen </note> sey gelehrt, fromm, v.
                    politisch,<lb/>eruirte ihn, v. war nach des f&#252;rsten wunsch, gros von statur
                    v. ansehnl<ex>ich</ex> dabey,<lb/>der F&#252;rst lie&#223; ihn nicht gerne nach
                    Halle zum directorat des orpahnotrophii v.<lb/>Professoramt abfolgen. Crecelius
                    hat ihn wohlgekannt, v. in Itzstein unter ihm gestanden.<note
                        place="margin-right" resp="author"> al&#223; Crecelius zu<lb/>Ma&#223;bach
                        war kam<lb/>eine rustica v. fragte<lb/>sie habe gelesen in<lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118974408">M&#252;llers</name> |
                        Heinrichs | <lb/>Erquickstunden ni<lb/>fallor, grose Herrn<lb/>seyen ein rar
                            wild-<lb type="inWord"/>pret im himmel,<lb/>ob die werden <lb/>alda
                        wildpret<lb/>worden. Sed pastor<lb/>cum explicuit<lb/>ipse risit
                        suam<lb/>simplicitatem. </note><lb/>Eberts in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name> medicamenta sind
                    chymica, v. sehr starck, farben den l&#246;ffel gleich<lb/>gr&#252;n, schwartz,
                    gelb p v. hat man remarquirt wie auff andere chymica, da&#223;<lb/>die gemeinen
                    artzneyen nach ihrem Gebrauch gar nicht mehr wircken wollen,
                    so<lb/>nat&#252;rlich ist.<lb/>Dr. Merck in Dietz war ein Jatrochemicus, hielt
                    viel auf curas sympath<ex>eticas</ex><lb/>v. influxum astrorum. Dicebat in
                    Crecelium astra multum habuisse influxum<lb/>von der jugend an, v. haben das
                    malum hypoch<ex>ondriacum</ex> erregt, da&#223; er offt traurig, p
                    gewesen,<lb/>war ein redlicher Mann. In dysenteria commendabat allen rothen
                    wein<lb/>zu trincken.<lb/>Ein dicker fetter pastor, der alle tag
                        etl<ex>iche</ex>mal thee tranck, muste sich ein mal schnell<lb/>in platea
                    vor Mattigkeit |: natura ab opere desinente oeconomiae vitalis
                    :|<lb/>niedersetzen, sich legen, v. verlohr alle memorie, so da&#223; er nicht
                    gewust was er geredet<lb/>hatte so er lang gesprochen, uti Crecelio cum ipse
                    contigit; Zehrte ab |: Marasmo :|<lb/>v. starb in etl<ex>ichen</ex> wochen.
                    Aliis quoque id contigit. :|<lb/></p>
                <pb facs="b0452.jpeg" n="452"/>
                <note2>(Seite 452) </note2>
                <p>Adulantur sibi &amp; aliis homines saepe, id pro virtutibus aspicientes
                    quod<lb/>est ex natura. Aetas mutat homines, et si cessant &#224; vitis aliquo,
                    illis<lb/>videtur hoc esse virtus.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Falsitas virtutum<lb/>humanorum.</hi></note> Morbi
                    saepe naturam mutant &amp; si cessat<lb/>hinc peccatum, putatur virtus. Sed nemo
                    est qui cujusvis aetatis superat<lb/>vitia, juvenis venerem &amp; superbiam,
                    senex avaritiam, Sicque plurimi homines in<lb/>statu desertionis, inveniuntur,
                    &amp; destitutio sunt gratia Dei, qui beatos<lb/>sese putant. Adulantur sibi
                    &amp; sese non excutiunt rit&#232;. Hinc quoque<lb/>est, quod tam pauci
                    discretionem <g>spirit</g>uum habeant, &amp; tam pauci perpetrant<lb/>miracula,
                    quia in Deo fixam nondum sunt nacti sedem. &#212; miseriam
                    temporum<lb/>nostrorum, quae pro essentia umbram captat &amp; venatur, &#244;
                    beatudinem<lb/>minim&#232; beatam!<note place="margin-left" resp="author"> Timor
                        agendorum multos<lb/>adigit, &amp; pigritia ut<lb/>vitia fugiat, quae in-<lb
                            type="inWord"/>quieto &amp; <g>igneo</g> capiti<lb/>facilia sunt. Ergo
                        hoc non<lb/>est virtus. </note><lb/>Serii indulgenti cogitationibus pedes
                    frigidi, horripilatio per dorsum. Mucus<lb/>ex infundib<ex>ulo</ex> pulposus.
                    Heute <hi rend="underline">ist alles vorige tage dagewesenes Spannen,</hi><lb/>
                    <hi rend="underline">vom reiten v. erk&#252;hlen im schwei&#223;,</hi>
                    <hi rend="underline">hin v. wieder im</hi> leibe, weg v.
                    verschwunden.<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni. Ex nare sinist<ex>ra</ex> al&#223;
                    weg vom hau&#223; bliese etwas breviter.<note place="margin-left" resp="author">
                        Pressio verticis scribenti </note><lb/>|: Pastorin Crecelin hat eine
                    diarrhoea schon eine weile v. im affter dabey brennen,<lb/>ist schnell v. hitzig
                    von naturell, forte ex ira habet, si cerevisiam bibit non<lb/>bene habet. Mane
                    si surgit diarrhoea magna est &amp; saepe<lb/>repetitur. sumet
                        rhabarb<ex>arum</ex> elect<ex>um</ex> 2 vel 3. scrupuli in <g>pulvere</g>
                    vel <g>tinctura</g> rhabarb<ex>ari</ex><lb/>1/2 uncia pro laxante saepe vel
                    &amp; Rec<ex>ipe</ex> Rhabarb<ex>arum</ex> elect<ex>um</ex> 1 scrupulum
                        <g>nitrum</g> dep<ex>uratum</ex> Conch<ex>am</ex> praeparat<ex>am</ex><note
                        place="margin-left" resp="author"> it<ex>em</ex> recipe Ess<ex>entiam</ex>
                            Cascarill<ex>ae</ex><lb/>Cort<ex>icem</ex>
                        <g>aur</g>ant<ex>ii</ex> &#224; 1/2 unciae<lb/> Md. nach<lb/>dem laxante
                        diebus sequent.<lb/>allemal vor essen 40<lb/>guttae satis fuisset
                            <unclear>sxx</unclear>-<lb type="inWord"/>
                        <unclear>bxx</unclear> 2 unciae. </note><lb/>&#224; 1/2 scrupulum M d. pro
                    1. dosi. ut. <g>aci</g>dum contemperatur. Dentit infans von 1 &#189;<lb/>Jahr,
                    an augen v. backen Z&#228;hnen, hat auch diarrh<ex>oeam</ex> starck v. leibwehe,
                        sonderl<ex>ich</ex> mane,<lb/>sumet Rec<ex>ipe</ex>
                    <g>pulverem</g> Conch<ex>ae</ex> praeparat<ex>ae</ex> 1 scrupulum <g>nitrum</g>
                        dep<ex>uratum</ex>
                    <g>antimonium</g> diaph<ex>oreticum</ex> &#224; 1/2 scrupulum M d. in II p.
                    tags<lb/>1 <g>pulverem</g> in 3 th<ex>ei</ex>l<ex>e</ex> getheilt zu geben.
                    potest quoque mater sumto laxante ad hibere inter-<lb type="inWord"/>n&#232;.
                    Dem Kind non dedi <g>nitrum</g> in <g>pulver</g>e, ist immer in extremis kalt.
                    hodie vomuit &amp;<lb/> alvus laxabat.<lb/>vidi apud pastorem Crecelium:<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Crecelius (1717&#8211;1798), Pfarrer in
                        Reichelsheim </note>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037614151">Johannis
                                Schefflers</name> Phil<ex>osophiae</ex> &amp; Med<ex>icinae</ex>
                                D<ex>octoris</ex> weiland
                                R&#246;m<ex>isch</ex><lb/>Keys<ex>erlicher</ex>
                            <ex>Majest&#228;t</ex>
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118532529">Ferdinand.
                                III.</name> hofmedici,</author> anitzo der heil<ex>igen</ex>
                        R&#246;mischen kirchen Priesters<lb/><title>t&#252;rcken schrifft, von den
                            ursachen der t&#252;rckischen &#252;berziehung, v. der Zertrettung
                            des<lb/>Volcks Gottes, an die hochl&#246;bl<ex>iche</ex> teutsche
                            V&#246;lckerschafft, allen v. jedem hochn&#252;tzlich <lb/>zu
                            lesen.</title> cum licentia superiorum 1664. 4. f.</bibl><note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037614151">schefflers</name>
                        schrifft legi quem<lb/>optim&#232; <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/178771457">Chemnitius</name> refu-<lb
                            type="inWord"/>tavit, ist nicht dumm<lb/>gewesen, war erstl<ex>ich</ex>
                            luthe-<lb type="inWord"/>risch v. Medicus bey <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117395234">hertzog<lb/>von
                            &#246;l&#223;</name><!-- Silvius I. Nimrod, Herzog von W&#252;rttemberg-Oels
(1622&#8211;1664)-->
                        post catholisch,<lb/>edirte s<ex>eine</ex> Motionen des<lb/>Abfalls so
                        Chemnitius<lb/>refutirt hat. </note><lb/><bibl><author>Dr.
                                Christian<ex>i</ex> Chemnitii</author> P. P. Past<ex>oris</ex> v.
                            super<ex>intendenten</ex> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1">Jena</name>
                        <title>beicht v. Antwort auf<lb/>Joh. Schefflers au&#223;gelassene
                            t&#252;rckenschrifft,</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Christianus Chemnitius: Bericht und Antwort Auff Johannis Schefflers, Phil.
                        &amp; Medic. Doctoris, Der Heiligen R&#246;mischen Kirchen Priesters;
                        Christen-Schrifft: Wie auch angeh&#228;ngete Nach-Schrifft, Und sonderlich
                        die darinnen enthaltene Offenbahre Unwarheit, und L&#252;gen, Jena 1664.
                    </note> welche anitzo mit angedruckt |: vid<ex>e</ex><lb/>Tit<ex>ulum</ex> supra
                    notatum :| darin er die schuld des t&#252;rcken Kriegs v. alles Verlusts<lb/>von
                    140 jahren her auf die lutheraner geh&#228;ssiger v. anz&#252;glicher weise
                    leget,<lb/>weil sie von der papistischen lehre abgetretten w&#228;ren, v.
                    solcher gantz schm&#228;hlicher v.<lb/>l&#228;sterlicher weise denen
                    t&#252;rcken gleich h&#228;lt, auch sie v. ihre Lehre mit ihnen<lb/>vergleichet;
                    zur nothwendigen Ehrenrettung aller Evangelischen St&#228;nden Kirchen v.
                        unter-<lb type="inWord"/>thanen, v. zu Vertheydigung der
                    alleinseligmachenden wahrheit an das licht gegeben. Jena<lb/>edit<ex>io</ex>
                    III. bey Johann Nisio. 1664. 4. |: L :|<lb/>D<ex>octoris</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121877817">David
                        Herlicii</name><note place="foot" resp="editor">David Herlitz od. Herlicius
                        (1557&#8211;1636), Mathematiker, Mediziner, Historiker und lateinischer
                        Dichter </note> von Zeitz Medic<ex>i</ex> zu stargard in Pommern,
                        erstl<ex>ich</ex> zu alten Stettin, jetzt<lb/>nachgedruckt. 1625. 4.
                    historisch v. politischer Discurs von Theuerung v. groser<lb/>hungers Noth,
                    au&#223; vielen scribenten zusammen gezogen.<lb/>M. Elucidarius von allerhand
                    Gottes gesch&#246;pffen, Angelis, astris, planetis, wie alle cre-<lb
                        type="inWord"/>aturen geschaffen seyen auf Erden, it<ex>em</ex> der
                        <g>Erde</g> &amp; ejus incolis, ex plinio &amp; solino, cum fig.<lb/>ligneis
                    der tollen V&#246;lcker in africa mit einem bein, mi&#223;geburthen p v. anderm
                    fabul&#246;sen Zeug.<lb/>mit angeh&#228;ngtem bauern Compass, vor die so sich
                    auf den compass nicht verstehen v. ihn nicht bey sich haben,<lb/>die stund des
                    tags durch den strohhalm in der hand zu lernen, F<ex>rank</ex>f<ex>ur</ex>t am
                    Mayn. in<lb/>verlegung vincentii steinmeyers buchh&#228;ndlers, 1621. 4. L. cum
                        fig<ex>uris</ex> lign<ex>eis</ex>.<lb/>Hic stramen inseritur #<note
                        place="margin-left" resp="author"> an der lincken hand </note> an dem
                    Mittlern geleich <note place="foot" resp="editor">=Gelenk</note> pollicis
                    zwischen ihm v. dem medium aufrecht,<lb/>man kehrt sich mit dem R&#252;cken nach
                    westen zu, Vormitt<ex>ags</ex> von 5 uhr an ab indice, von einem finger<lb/>zum
                    andern bi&#223; in die mitte der hand ad 12 uhr, retro nachmittag von den
                    geleichen <note place="foot" resp="editor">=Gelenken </note> minimi
                    ad<lb/>apices reliquorum bi&#223; ad indicem 7 uhr abends. :|<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">bauern Compass, v.<lb/>strohsonnen
                    uhr.</hi></note><lb/>Vari nonnulli in facie.<lb/>Meridie hellte sich mit
                    Nordwind das wetter auff.<lb/>Vidi apud Pastorum Crecelium:
                            <bibl><title>abbildung <choice>
                                <sic>eines</sic>
                                <corr>einer </corr>
                            </choice> tugendsamen, vern&#252;nfftigen v. recht<lb/>Christlichen
                            frauen,</title> ehemals frans&#246;sisch edirt von <author>Mr.
                            Goussault,</author> Parlements<lb/>Rath zu Paris, nun ins teutsche
                        &#252;bersetzt. <choice>
                            <sic>Herborn</sic>
                            <corr>Heilbronn</corr>
                        </choice>, gedruckt v. verlegt<lb/>von Christian Leuchten 1713,
                        12.</bibl><note place="foot" resp="editor">Goussault, Jacques: Abbildung
                        einer tugendsam-vern&#252;nfftig- und recht christlichen Frauen
                        (&#220;bersetzung aus dem Frz.), Heilbronn 1713.</note> | R | ist sch&#246;n
                    moralisch v. wohl geschrieben.<lb/>Edi suppe, Kalbfleisch pp butterbrodt. Bibi
                        <g>Wasser</g> v. wein,<lb/>Nahm abschied comitante me pastore vor dem orth
                    an einem acker wo der flachs sehr<lb/>fett steht v. hoch ist, und von dem
                    feuchten wetter sich etwas gelegt hat. Gieng<lb/>bey Dornassenheim zur rechten,
                    wie auch so vor bauernheim vorbey,<note place="margin-left" resp="author">
                        videbam bey bauernheim<lb/>in dem verlieff der bach,<lb/>flachs eingelegt
                        an<lb/>flachs pf&#228;hlen so ein-<lb type="inWord"/>geschlagen waren
                    </note> Hora III.<lb/> veni-<lb type="inWord"/></p>
                <pb facs="b0453.jpeg" n="453"/>
                <note2>(Seite 453) </note2>
                <p>veniebam in die Apothecke nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">friedberg.</name> Gieng hierauff zu
                        w&#252;sten-<lb type="inWord"/>feldin,<note place="foot" resp="editor">Anna
                        Katharina W&#252;stenfeld (1700&#8211;1737), geb. Senckenberg, Gemahlin des
                        Friedberger Kaufmanns Johann Gotthard W&#252;stenfelds </note> gab mir
                    Muscateller wein zu trincken, v. K&#228;se v. milchbrodt<lb/>zu essen
                        dabey.<note place="margin-right" resp="author"> Parotis d<ex>extra</ex>
                            paulul<ex>um</ex><lb/>tumet, et circa<lb/>eam tensio aliqua.
                    </note><lb/>Audiebam da&#223; der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1016452896">f&#252;rstin von Siegen</name><note
                        place="foot" resp="editor">Sophie Polyxena Concordia, F&#252;rstin von
                        Nassau-Siegen (1709&#8211;1781), Tochter des Grafen August David zu
                        Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1663&#8211;1735) </note> hofmeister gleich
                    nach einem abzug besser<lb/>worden bis applicatis ad anum hirudinibus,
                        <g>sangui</g>ne stagnante ita<lb/>disjecto per haemorrhoidalem vicariam
                    evacuationem.<lb/>Narrabat vespera venator, Candidatus Medic<ex>inae</ex>, er
                    habe ein M&#228;gdgen so<lb/>frisch v. munter sey, absque horrore, et dorsi
                    tensione, v. flecken<lb/>wie die jetzt grassirende Petechias habe,
                        etl<ex>iche</ex> Zinnober roth, v. er-<lb type="inWord"/>haben,
                        etl<ex>iche</ex> purpur v. depress<ex>i</ex>, einen an dem andern in trunco,
                    in<lb/>facie v. manibus weniger. Ist sehr wohl, isst v. trinckt,
                    l&#228;ufft<lb/>herum, jussit observare, domi retinere, v. nur offt
                    warmen<lb/>thee zu geben, v. weiter nichts.<lb/>Senckenb<ex>erg</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Otto Rudolph Senckenberg (1691&#8211;1745),
                        Apotheker und Sch&#246;ffe in Friedberg, Vetter J. Chr. Senckenbergs </note>
                    wil zu dem <g>pulvere</g> bacc<ex>arum</ex> Lil<ex>iorum</ex>
                        Convall<ex>iorum</ex> so sehr bitter ist,<lb/>ut melius <g>pulves</g>scatur,
                        <g>pulverem</g> tragavanthae, vel &amp; <g>pulverem</g> talor<ex>um</ex>
                    Leporis p <lb/><g>tinctura</g>
                    <g>antimonii</g> cum Liqu<ex>ore</ex>
                    <del>V fel</del> alcahest <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118695304">Glauberi</name> s<ex>ive</ex>
                    <g>nitrum</g> fix<ex>um</ex> praecipit<ex>atum</ex> ist <lb/>s&#252;&#223; am
                        Geschmack.<note place="margin-right" resp="author"> Linariam modo acce-<lb
                            type="inWord"/>perat florentem Senckenberg<lb/>quam &#224;
                        caulibus<lb/>separababat. </note><lb/>Meisterwurtz frisch utuntur in
                    rubedine oculorum, wie ein amuletum,<lb/>sed <g>mercurius</g> dulcis
                    extern&#232; optim&#232; se gerit in rothen Fenstern.<lb/>Praescribebam formulas
                    Crecelii uxori et libero, quia iis scribendis<lb/>assuetus non sum hinc
                        paulul<ex>um</ex> tremebundus accedebam, machte es auch<lb/>nicht recht
                    geschickt v. nett, obschon der wind ging von Norden schwitzte<lb/>doch, &amp;
                    hinc portio secesseret <g>aer</g> et <g>ignis</g> dann aber solte ich
                    mich<lb/>behertzter auff&#252;hren, sonderl<ex>ich</ex> in casibus praemeditatis
                    wie hier,<lb/>sonderl<ex>ich</ex> demuth lernen ne spernam alios, &amp; hi mihi
                        inhient.<note place="margin-left" resp="author"> ex nare sinistra<lb/>levis
                        haemorrhagia </note><lb/>Vespera edi winter-endivien mit bratwurst,
                    gebratene tauben, lim-<lb type="inWord"/>burger v. handk&#228;se, v.
                    butterbrodt. Bibi <del><g>aquam</g> v. v</del>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/2049073-2"
                    >schwalheimer</name><lb/>sauer wasser v. wein. Sasse an der Th&#252;r,
                        <g>Luna</g> lucente &amp; <g>aere</g><lb/>frigidi ascente, frigent &amp;
                    horrent extima, premit frons,<lb/>Oscitatio, venter inflatus, ructus, flatus,
                    pitzeln in ano, egessi<lb/>faeces subspiss<ex>as</ex> non adeo multas. Animus
                    sat hilaris, cali-<lb type="inWord"/>da extrema, da au&#223; der <g>Luft</g>
                    war, scribebam varia. Oscitatio. Ructus.<lb/>Brennen in medio femore sinisto.
                    Pressio verticis. Calidi pedes<lb/>extremi, surae &amp; acies tibiorum
                        paulul<ex>um</ex> frigent, item genua. <lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>, flatus
                    levia tormina, spannen in infundib<ex>ulo</ex> &amp; mucus pul-<lb type="inWord"
                    />posus ex eo. Inguinis sinistr<ex>i</ex> levis ardor.<lb/>Noctu bene dormivi.
                    Lucebat <g>Luna</g> decrescens.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-06">
                        <supplied>6.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0453.jpeg" n="453"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 6 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>mane hell wetter mit Nordwest. pressio frontis, flatus, ructus
                    <g>aci</g>di<lb/>jejuni, calida extrema. Auris sinistra pfeifft. Egessi faeces
                    subtenues luteas.<lb/>Mane bibi etl<ex>iche</ex> proben thee, von weisen spitzen
                    thee &#224; 3 Gulden, it<ex>em</ex> 2 sorten <lb/>gr&#252;nen thee vor 2
                        it<ex>em</ex> 3, it<ex>em</ex> thee bon &#224; 3 &#189; Kopfst&#252;ck so
                    <lb/>etwas herber.<note place="margin-left" resp="author"> Coenobio
                        adjacet<lb/>pagus Ilbenstadt<lb/>ein kleines dorff. </note><lb/>Flat
                    Zephyroboreas v. ist sehr heiss v. hell wetter toto die gewesen.<lb/>Fuhr mit
                    Herrn Senckenberg hin au&#223; bey Fauerbach vorbey nach dem<lb/>Kloster <choice>
                        <orig>Ilmenstadt</orig>
                        <reg>Ilbenstadt </reg>
                    </choice>, sahen von ferne den wein berg des Closters, it<ex>em</ex>
                    <lb/>des ohnweit davon liegenden frauen Klosters seinen der noch besser
                    liegt,<lb/>das Jungfern od<ex>er</ex> frauen Kloster konten wir nicht zu sehen
                    bekommen weil heute<lb/>die Nonnen beichteten.<note place="margin-right"
                        resp="author"> einer Frauen that der Kopff<lb/>sehr wehe v. war
                        tumm<lb/>dabat Senckenberg <g>pulverem</g> antisp<ex>asticum</ex><lb/>cum
                            lumbric<ex>o</ex> &amp; <g>mercurio</g><lb/>dulci mist<ex>um</ex>
                        hat<lb/>viele w&#252;rmer wegge-<lb type="inWord"/>trieben; v. ist
                        gleich<lb/>wieder gut worden,<lb/>Sic &amp; Senckenberg<lb/>expertus
                        da&#223; in die dosin<lb/>pil<ex>ulae</ex> Balsamicae
                        stahl<ex>ianae</ex><lb/>3 grana <g>mercurii</g> dulcis<lb/><add
                            resp="author" place="lower margin"> gethan, cum euphoria gelinde
                            laxiren. Haben ihm selbst sehr wohl gethan, v. sind seine haemorrhoi-<lb
                                type="inWord"/>des mucidae albae per <g>mercurium</g> dulcem
                            trefflich geflossen. </add></note><lb/>Sprachen an bey Pater <choice>
                        <orig>Keller</orig>
                        <reg>Kellermeister</reg>
                    </choice>, der beschenckte Senckenberg uti videbatur, mit<lb/>einer schachtel
                    Magen Morsellen. Aderant &amp; alii hujus ordinis praemon-<lb type="inWord"
                    />stratensium, von obervilstadt, it<ex>em</ex> von andern orthen,
                    patres.<lb/></p>
                <pb facs="b0454.jpeg" n="454"/>
                <note2>(Seite 454) </note2>
                <p>Dicebat Senckenberg<note place="foot" resp="editor">Otto Rudolph Senckenberg
                        (1691&#8211;1745), Apotheker und Sch&#246;ffe in Friedberg, Vetter J. Chr.
                        Senckenbergs </note> eine Massam gemacht von <g>mercurio</g> v.
                        <g>sulphure</g>, v. mit <g>sale</g><lb/><g>ammonia</g>co etl<ex>iche</ex>mal
                        <g>sublim</g>irt sol eine gute medicin seyn.<lb/>Giengen in den Garten am
                    Kloster, so sehr sch&#246;n garnirt ist, mit <lb/>allerl<ex>ei</ex> blumen v.
                    Zwergobst.<lb/>Senckenberg dicebat ein bauer hierherum habe <hi rend="underline"
                        >ex semine Tabaci</hi> so er<lb/>immer stehen lasse <hi rend="underline">ein
                            <g>oleum</g> geschlagen,</hi> so ein <hi rend="underline">treffliches
                        vulnerarium</hi>
                    <lb/>sey, quod credo. Vidi apud Senckenberg stund eine weile v. ward
                    remedium.<lb/>Im Kloster Engelthal ni fallor, ist ein <del>Kloster</del>
                    gem&#228;hlde da<lb/>ein Pfaff einer Nonne oben v. unten ein greifft v. steht
                    dabey:<lb/>ist das der weg zur seeligkeit, so bin ich alle stund bereit.<lb/>Ein
                    alter pater 3 stunden von hier auf einem hoff war da, der einen<lb/>Kopff hatte
                    so roth wie <g>Zinnober</g> soffe starck.<note place="margin-left" resp="author"
                        > der abt oder Praelat<lb/>ist ebenso wie die andern<lb/>Ordens leute
                        gekleidet<lb/>nur hat er auf der<lb/>brust ein g&#252;lden
                        <g>Kreuz</g><lb/>angehefftet. </note> It<ex>em</ex> ein anderer so
                    sehr<lb/>dick v. fett von oberwilstadt, hie&#223; pater Adam, pater
                    Melchior<lb/>war ein vogel v. spasste sehr, alius mit einem schwartzen haar, der
                        biblio-<lb type="inWord"/>thecarius ein loser Vogel. Leben in lauter lust v.
                        freude.<note place="margin-left" resp="author"> Pater Melchior schertzte mit
                        mir,<lb/>dicebat: die fliegen stechen hart<lb/>durch meine gamaches,
                            Dice-<lb type="inWord"/>bam me nil percipere harum, <lb/>Tunc ille:
                        deswegen m&#252;ssen<lb/>sie hart stechen wenn sie wollen<lb/>durchstechen.
                    </note><lb/>Giengen nach dem Garten ubi ordinus die Sonnenblumen mit dem
                        <g>ole</g>o<lb/>terebinthinato balsamico in Centro, darnach giengen wir
                    durch<lb/>den <g>Kreuz</g>gang, da offt an den w&#228;nden mit g&#252;ldenen
                    Lettern steht, silen-<lb type="inWord"/>tium perpetuum &amp; alia de silentio,
                        #<note place="margin-left" resp="author"> # eo loco non debeant loqui<lb/>v.
                        sind allerl<ex>ei</ex> gute lehren<lb/>de lingua angeschrieben lite-<lb
                            type="inWord"/> ris aureis. </note> die patres werden alle an<lb/>einer
                    reyhe in dem <g>Kreuz</g>gang begraben mit grabschrifften,<note
                        place="margin-left" resp="author"> in peristylio sind lauter<lb/>fig.
                        biblicae abgemahlt,<lb/>e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> auch Paulus
                            <unclear>xx</unclear>. <lb/>XVII in orc. <unclear>xxxxxxx</unclear>
                        <lb/> secundam <unclear><g>aur</g>xxxx</unclear>
                    </note> im <g>Kreuz</g>gange<lb/>war auch das Capitelhau&#223;, videbamus das
                    Sommer refectorium,<lb/>it<ex>em</ex> das winter-refectorium, da ein ofen mit
                    einer Platte ist,<lb/>die f&#252;sse zu w&#228;rmen, das <g>Feuer</g> zieht
                    darinnen herum, v. oben durch<lb/>die wand, da lehnen sie sich an, sind beyde
                    sch&#246;ne hohe Zimmer.<lb/>In der Kirche sind treffliche Gem&#228;hlde,
                        it<ex>em</ex> ein <g>Kreuz</g>gang, mit<lb/>einem treffl<ex>ichen</ex>
                    lustre v. Farben.<add resp="author" place="right">in horto loco umbroso stund
                        laureola<lb/>wohl 4 schuhe hoch starck buschig. </add><lb/>Den alten letzten
                    verstorbenen praelaten haben sie an einem neben altar in die<lb/>wand in
                        s<ex>einem</ex> ornat, mit einer m&#252;tze v. pedo<note place="foot"
                        resp="editor"> einem Hirtenstab </note>
                    <del>anmahl</del> in stein <lb/>hauen lassen, so da&#223; Senckenberg sagte er
                    gleiche ihm vortreffl<ex>ich</ex>, auff<lb/>dem grab, so vor dem altar in der
                    Kirche, ist ein sch&#246;nes epitaphi-<lb type="inWord"/>um v. elogium in
                    versen, in latein.<note place="margin-left" resp="author"> In der Kirche vor dem
                        hohen<lb/>altar liegt der stiffter<lb/>des Klosters v. s<ex>eine</ex>
                        gemahlin<lb/>begraben; am Jubilaeo<lb/>nahmen sie des heiligen<lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/130509264">Godefridi,</name> der
                        das Clo-<lb type="inWord"/>ster vor 700 Jahren ge-<lb type="inWord"
                        />stifftet Kopff ex se-<lb type="inWord"/>pulchro v. trugen
                        ihn<lb/>processions weise her-<lb type="inWord"/>um. Er liegt vor <lb/>dem
                        hohen altar in stein<lb/>gehauen, mit einer<lb/>Nu&#223;baum stellage<lb/>um
                        geben.
                        <!--Gottfried Graf von Cappenberg (1096/97&#8211;1127)
Pr&#228;monstratenser und Stifter des Klosters Ilbenstadt, als Heiliger verehrt; Ida Gr&#228;fin von Cappenberg (1103 &#8211;1154), geb. Gr&#228;fin von Arnsberg, Gemahlin Gottfrieds von
Cappenberg, Pr&#228;monstratenserin--></note><lb/>Von
                    hora XII ad 2 assen wir,<note place="margin-left" resp="author"> bey dem <choice>
                            <orig>Keller</orig>
                            <reg>Kellermeister</reg>
                        </choice> in der<lb/>stube </note>
                    <del>Erbs</del> linsen suppe mit ger&#246;steten<lb/>w&#252;rffeln brodt,
                    gr&#252;ne bohnen, gute Kl&#246;se |: darff kein fleisch<lb/>od<ex>er</ex> Speck
                    dabey seyn, gesottene Eyer, Karpfen, Cabeliau, Krebse,<lb/>K&#228;se v. butter,
                    trauben v. apoth<ex>eker</ex> birne;<note place="margin-left" resp="author">
                        Sonnabendspeisen </note> bibebamus 2erl<ex>ei</ex> wein.<lb/>&amp; ego
                    affundebam <g>aqu</g>am, ward nicht truncken, aber pater Keller<lb/>eher v. der
                    roth Kopff auch. Das bier ist sehr dick v. fett.<lb/>Sie spassen alle sehr, nil
                    de Deo dicebatur, der rothkopff sagte<lb/>immer sie seyen heute weil der praelat
                    nicht da, etwas lustig, solten nicht<lb/>au&#223; der schule schwatzen.<note
                        place="margin-left" resp="author"> die scheuer thun sie<lb/>vor der Kirche
                        weg,<lb/>ne &amp; pereat aliquod,<lb/>haben eine andere ge-<lb type="inWord"
                        />bauet, v. wollen<lb/>die alte abreissen.<lb/>Senckenb<ex>erg</ex>
                        visitabat<lb/>Abbatum; der ein pur-<lb type="inWord"/>gans cum
                            <g>tartaro</g> emet<ex>ico</ex><lb/> gast. ein genommen <lb/>hatte,
                        movirte aber <lb/>nicht eben, war darauff<lb/>zieml<ex>ich</ex> wohl. Hat
                        einen<lb/>Zorn gehabt. </note><lb/>nach dem essen gieng oben auf durch die
                    Cellen, nachdem im Obstgarten<lb/>gewesen, da sch&#246;ne birne, zwetschgen,
                    Calville rouge v. weise, Perga-<lb type="inWord"/>motte birnen, it<ex>em</ex>
                    die rothe alantbirne p und ander sch&#246;n obst sehr<lb/>h&#228;ufig ist, jeder
                    hat in s<ex>einer</ex> Celle ein <g>Kreuz</g> v. altar, sch&#246;ne
                    bettlade<lb/>mit einem Vorhang, allerl<ex>ei</ex> bilder, sieht sehr sch&#246;n
                        au&#223;.<note place="margin-left" resp="author"> im <g>Kreuz</g>gang darff
                        kein<lb/>frauen Mensch hinein.<lb/>Im rhein gau ist der wein<lb/>nicht so
                        erfroren al&#223; hier,<lb/>weil sie ihn nicht angebunden<lb/>haben, da der
                        wind<lb/>die st&#246;cke bewegt v. der<lb/>frost nicht hafften k&#246;nnen.
                    </note><lb/>Die novitia haben ihre aparten g&#228;rten, it<ex>em</ex> die
                    patres, darinnen blumen<lb/>stehen, die novitii machten in die blumen
                    t&#246;pffe auff dem altar<lb/>str&#228;usse zu recht. in horto quoque edimus
                    rothe Pfirsiche mit glatter haut.<lb/>Giengen oben auff die bibliotheque, so
                    gantz oben unter dem tach, v. nicht<lb/>gar Zahlreich ist, non curant studia,
                    sed cuticulam. Ostendebant<lb/>libros in fol<ex>io</ex> c<ex>um</ex>
                        fig<ex>uris</ex> aer<ex>eis</ex>. Mundi mirabilis oeconomia, da der<lb/>wind
                    ein mal einen heuwagen mit 4 Pferdten in die <g>Luft</g> gef&#252;hrt
                    hat.<lb/>Sch&#246;ne asceten hatten sie, Canonisten, Patres, Grammaticos,
                        Concipi-<lb type="inWord"/>sten, Canonisten p Habebant &amp; biblia <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">Norimbergae</name> im
                    pressa<lb/>1473. fol<ex>io</ex> c<ex>um</ex> fig<ex>uris</ex> lign<ex>eis</ex>
                    alt teutsch, aber nicht M&#246;nch schrifft;<lb/> literae<lb/></p>
                <pb facs="b0455.jpeg" n="455"/>
                <note2>(Seite 455) </note2>
                <p>initiales verg&#252;ldet, der biblioth<ex>ecarius</ex> gab sie v. sagte da
                    solte<lb/>man sehen, da&#223; luther<note place="foot" resp="editor">Martin
                        Luther (1483&#8211;1546), Reformator </note> nicht die bibel erst
                    verteutscht habe, war<lb/>in sammet gebunden schwartz v. mit silber
                        reichl<ex>ich</ex> beschlagen.<lb/>Evolvebam dictum 1 Joh. v. 3 sind die da
                    zeugen p extabat. <lb/>Senckenberg<note place="foot" resp="editor"> Otto Rudolph
                        Senckenberg (1691&#8211;1745), Apotheker in Friedberg, Vetter J. Chr.
                        Senckenbergs</note> dicebat der Rector habe gesagt auch Rom. III. stehe
                    in<lb/>der Ilmenstedter bibel, au&#223; gnaden seyd ihr selig worden. p<note
                        place="margin-right" resp="author"> ist nach der vulgata<lb/>sed Lutherus
                            edi-<lb type="inWord"/>dit ad textum origi-<lb type="inWord"/>nalem.
                    </note><lb/>Nachdem wir von der bibliotheque kommen giengs an ein
                    trincken<lb/>aber die Pfaffen wurden, sonderl<ex>ich</ex> der roth Kopff,
                        voll.<note place="margin-right" resp="author"> der rothe dicebat<lb/>der
                        l&#228;ngste fisch sey<lb/>der stockfisch, denn <lb/>der Kopf bliebe
                        weg<lb/>v. der leib hier. </note><lb/>Dicebam ei ante meridiem, me aestimare
                    purgatorium, it<ex>em</ex> Coeli-<lb type="inWord"/>batum, sed eum non esse
                    universalem pro omnibus. Narrabat ein super<ex>intendent</ex> habe gesagt<lb/>es
                    k&#246;nne niemand ledig bleiben, ein dominicaner interrogavit<lb/>eum: ob er
                    nicht spath geheyrathet, dicebat Anno aetatis 28, Pfaffe:<lb/>so sey er der
                    &#228;rgste huren schelm vor der Zeit gewesen. Risere omnes.<lb/>Mysticos
                    laudabam ab experientia doctos. Mirabatur cum recenserem<lb/>ei alchymicos
                    catholicos, it<ex>em</ex> Mysticos, &amp; eorum vitas enarra-<lb type="inWord"
                    />rem, solum laudabam <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118621009"
                        >Taulerium.</name><note place="foot" resp="editor"> Johannes Tauler
                        (ca.1300&#8211;1361), Dominikaner und Mystiker </note> Dicebam non esse
                    aliud ad selectam<lb/>viam quam illuminationem &amp; unionem cum Deo, ad quem
                        <g>spirit</g>us<lb/>Dei ducit p sed ille et ecclesiam eo ducere
                    dicebat,<lb/>sed nil contra me efficiebat negantem, sic quia affirmabat<lb/>ei
                    de jure incumbebat probatio, aber der wein hatte ihm die<lb/>Memoria
                    verr&#252;ckt, v. konte nicht wohl fortkommen. Lie&#223; endlich<lb/>nach, v.
                    sagte zu andern patribus, sie solten zu mir kommen, ich<lb/>k&#246;nne es ihnen
                        sagen.<note place="margin-right" resp="author"> Mane idem<lb/>Pater de
                        apibus<lb/>loquentibus deque<lb/>eorum ratione,<lb/>dicebat, eas<lb/>non
                        ratiocinari<lb/>sed esse solum in-<lb type="inWord"/>stinctum
                        quidem.<lb/>Eine neue ma-<lb type="inWord"/>nier den
                        honig<lb/>au&#223;zulassen ohne<lb/><g>Feuer</g> sey, die Rosen <lb/>in
                        Manicam Hip-<lb type="inWord"/>pocratis so unten <lb/>spitz, zu thun,<lb/>so
                        l&#228;ufft alles<lb/>rein durch, <lb/>invenire rustici. </note><lb/>Ein
                    paar mal verredete mich im reden v. disputiren, vinum enim<lb/>non caput nec
                    pedes moverat, sed solum linguam subinde ag-<lb type="inWord"/>grediebatur &amp;
                    memoriam, so da&#223; man es doch kaum mercken konte,<lb/>war immer
                    pos&#233;.<lb/>Die disputat<ex>ion</ex> geschahe, me solo cum patre illo mit dem
                    rothen Kopff,<lb/>da Senckenberg bey dem praelaten oben war, so sich heute
                        ver-<lb type="inWord"/>riegelt hatte, est abstemius, wil nicht dick
                        werden.<note place="margin-right" resp="author"> Viele Pfaffen, wie<lb/>auch
                        der Rothkopff<lb/>haben ulcera an<lb/>f&#252;ssen, it<ex>em</ex> der
                        <lb/>praelat. </note> Der Pfaff<lb/>war gutartig, gelinde, sagte ich werde
                    doch noch catholisch<lb/>werden, apprecabatur <g>spiritum</g> Dei durantem in
                    omnem veritatem.<lb/>Dicebam verum Catholicus pati aequam vocationem, et me in
                    sano<lb/>sensu jam esse catholicum, omnes homines habere aliquod ex
                    vero,<lb/>sed non omne verum.<lb/>Cum dicerem de judaeis &amp;iam in iis esse
                    subinde Christum &amp; <g>spiritum</g> veritatis,<lb/>it<ex>em</ex> in Ethicis,
                    negabat, sed cum dicerem de Dei notitia expli-<lb type="inWord"/>cita &amp;
                    implicita, &amp; quod ad hanc rem Paulus dixerit ego non<lb/>novi amplius
                    christum in carne, quippe qui ipsi non notus erat<lb/>amplius conceptibus sed ex
                    unione fortissima, da der schatten der wesen<lb/>wiche, tacebat &amp;
                        mirabatur.<note place="margin-right" resp="author"> Zeigten die
                        bibliotheque<lb/>nicht gerne, das Kran-<lb type="inWord"/>cken hau&#223;
                        non<lb/>vidimus.<lb/>Die Pfaffen werden von<lb/>Aufw&#228;rtern bedient.
                    </note><lb/>Ecclesiam, patres &amp; concilia pro infallibilibus non admisi,
                    &amp;<lb/>illa non multum contra, cum ad mysticos ex ipsorum genere pro-<lb
                        type="inWord"/>vocarem &amp; religione. Lopezium ipsi valde laudavi, sed
                    nil<lb/>audiverat de eo.<note place="margin-right" resp="author"> das arnspurger
                        Kloster<lb/># ist reicher al&#223; das<lb/>Ilmenst&#228;dter.<lb/><add
                            resp="author" place="lower margin"> # Dicit die Arnspurger
                            k&#246;nten<lb/>bi&#223; nach Rom auf ihrem Eigen-<lb type="inWord"
                            />thum reysen.</add>
                    </note><lb/>Hora V. fuhren wir weg. Domi eramus, Domi tranck vieles<lb/>sauer
                        <g>Wasser</g> |: sed multum vini bibere, post multam <g>aquam</g>, tonum
                        debi-<lb type="inWord"/>litat &amp; naturam prosternit :|<note
                        place="margin-right" resp="author"> Flatus <g>sulphur</g>ei
                        foetidi<lb/>multi &#224; vino,<lb/>sehr stinckend. </note><lb/>Senckenberg
                    der wirth<note place="foot" resp="editor">Johann Heinrich Senckenberg
                        (1697&#8211;1759), Weinwirt und Kaufmann in Friedberg, Vetter J. Chr.
                        Senckenbergs </note> dicebat an etl<ex>ichen</ex> orthen haben sie an
                    Magnesia alba<lb/>sehr viel gewonnen da eine Unze vor 1 Gulden offt verkaufft.
                    Er al&#223; er sie<lb/>gemacht, habe da einen <g>Tropfen</g> kalt <g>Wasser</g>
                    hinein kommen per discipuli inadver-<lb type="inWord"/>tentiam, sehr verbrannt,
                    da es um sich gespritzt. <lb/>vespera edi Nudelsuppe, p sch&#246;psen braten mit
                    Knoblauch. p bibi paulul<ex>um</ex><lb/>vini, plus <g>aqu</g>ae.<lb/>Noctu bene
                    dormivi, et sudavi, war hell von dem <g>Mond</g>. <lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-07">
                        <supplied>7.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0456.jpeg" n="456"/>
                <note2>(Seite 456) </note2>
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 7. <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane kopfwehe lincker seits mehr in fronte, etwas tumm, sasse<lb/>im hembd v.
                    schrieb, pedes frigidi, flatus, <lb/>in lecto cumbenti nicht so ein starcker
                    trieb ad anum, al&#223; da ich mich<lb/>aufrichtete, v. abdomen so viel Platz
                    nicht hatte.<lb/>Ex infundib<ex>ulo</ex> mucus pulposus, v. ein
                        <g>spiritus</g><add resp="author" place="above">halitus </add> wie von blut,
                    nachher<lb/>gieng ein foetans tophus loo&#223;.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Oculi obscuri &amp; tumi-<lb type="inWord"/>di, nachdem ich
                        geschrieben,<lb/>propter illabentes humores<lb/>copiosos.<lb/>
                        <lb/>In bibliotheca Ilmen-<lb type="inWord"/>stadiensi hatte sie<lb/>ein
                        Sprachrohr, v. riefen<lb/>damit hin unter in den<lb/>Garten.<lb/>Auch zeigte
                        mir pater<lb/>Georg der bibliothe-<lb type="inWord"/>carius ein
                            instrument<ex>um</ex><lb/>opticum, [hier: Zeichnung eines zweiwinkligen
                        Rohres]<lb/>da durch 2 Spiegel<lb/>in den 2 ecken der<lb/>4 eckten
                        r&#246;hre das<lb/>feld also gewiesen wur-<lb type="inWord"/>de, da&#223;
                        man es inn-<lb type="inWord"/>wendig in dem Zimmer<lb/>sehen konte.
                        Und<lb/>sagte der biblioth<ex>ecarius</ex> er<lb/>wolle uns durch
                        die<lb/>b&#252;cher v. durch die<lb/>wand durchsehen lassen.<lb/>Dicebant
                        patres Il-<lb type="inWord"/>menstadt. so das<lb/>land reich <hi
                            rend="underline">an frucht,</hi><lb/>sey das <g>Wasser</g> arm an<lb/>
                        <hi rend="underline">fischen</hi> uti nunc est. </note><lb/>Egessi cum
                    flatibus faeces pallide luteas subtenues sat multas.<lb/>der rothkopfige Pater
                    dicebat da ein mal das <g>oleum</g>
                    <g>destillatum</g> verraucht an einem<lb/>orth Pillen so er gebraucht hat, haben
                    sie je &#228;lter sie worden je st&#228;rcker<lb/>operirt, in geringerer
                    dosin.<lb/>In <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0"
                        >N&#252;rnberg</name> ni fallor, bey Herrn Bauer hatte Senckenberg <note
                        place="foot" resp="editor"> Otto Rudolph Senckenberg (1691&#8211;1745),
                        Apotheker in Friedberg, Vetter J. Chr. Senckenbergs</note> ein
                    Emplastrum<lb/>zu machen, so das welckerische Pflaster hie&#223; v. gut war,
                    konte<lb/>nicht gr&#252;n gebracht werden, al&#223; wenn man es zu letzt
                    mit<lb/>dem <g>oleo</g> solani cocto solvirte, anders nicht. Est anodynum
                    &amp;<lb/>discutiens. In corpore plethorico treibt das weintrincken die
                    augen<lb/>auff, it<ex>em</ex> sauer <g>Wasser</g>, so auch <g>sanguinem</g>
                    exagitirt v. den Kopff ein nimmt, it<ex>em</ex><lb/>motus corporis nimius, vel
                    fervente solis aestu <g>aer</g>e, der weil die<lb/>adern zu starck v. schnell
                    pulsiren, der <hi rend="underline">gantze leib zittert,</hi> eben<lb/>al&#223;
                        <hi rend="underline">wenn man sich erz&#246;rnt hat,</hi> it<ex>em</ex>
                    erschrocken ist.<lb/>|: D<ex>octor</ex> Rupp <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessenus</name> dedit hystericae
                    alicui specif<ex>icum</ex> stomaticum<lb/>Poterii cum <g>mercurio</g> dulci,
                    laxavit optime cum euphoria. Et Senckenberg<lb/>expertus esse bonum
                        Medicamentum.<lb/>W&#252;stenfeld<note place="foot" resp="editor">Johann
                        Gotthard W&#252;stenfeld (1700&#8211;nach 1732), Kaufmann in Friedberg
                    </note> hat von dem h&#228;ufigen purgiuren, v. dem Senckenberg s<ex>einen</ex>
                    pellentia e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex><lb/>noch letzt elect<ex>iario</ex> ex
                        Terebinth<ex>ina</ex> cum Rhabarb<ex>aro</ex> Opobals<ex>amo</ex>
                    sicco.<lb/>u. d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex> leibschmertzen, v. der <g>Urin</g>
                    geht starck, cum sedimento albo<lb/>ad fundum, ist schwach, blass v.
                        zerfallen.<note place="margin-left" resp="author"> W&#252;stenfeld
                        narrabat<lb/>da&#223; in dem Kloster in<lb/>dem thor <del>Zimmer</del>
                        hau&#223; ein<lb/>Zimmer sey so lauter<lb/>Spiegelfenster von vene-<lb
                            type="inWord"/>dischem Glas habe, darin<lb/>man so die <g>Sonne</g>
                        scheine<lb/>vor hitze nicht bleiben<lb/>k&#246;nne, wie in
                        einer<lb/>baadstube.<lb/>Senckenberg apoth<ex>ecarius</ex> hat
                        offt<lb/>nass- v. wundigkeit<lb/>vorn an femoribus,<lb/>utatur
                            <g>pulveris</g> lycopodii.<lb/>
                        <lb/>Senckenb<ex>erg</ex> wil bey<lb/>solchen offnen f&#252;&#223;en
                        wie<lb/>der praelat hat, intern&#232;<lb/>brauchen das
                        decoct<ex>um</ex><lb/>lignorum mit pur-<lb type="inWord"/>gantibus, sed
                        ni<lb/>malignis solum et<lb/><g>vener</g>eis casibus convenit,<lb/>non in
                        iis qui semper<lb/>vinum assumunt<lb/>et diaeta utuntur<lb/>calida uti
                            mona-<lb type="inWord"/>chi, quibus magis<lb/>traumatica
                        subinde<lb/>stringentia conve-<lb type="inWord"/>niunt. </note> Ut sistatur
                    flexus<lb/>dedi rec<ex>ipe</ex>
                    <g>pulverem</g> antisp<ex>asticum</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118752561">stahlii</name> drei
                    Unzen <g>Cinnabaris</g> Cort<ex>icem</ex> cascarill<ex>ae</ex> &#224; 1/2
                    Unze.<lb/>M. d. in XII p. alle nachmitt<ex>ag</ex> hora IV. et vespera 1. dosin
                        rec<ex>ipe</ex><lb/><g>pulverem</g> spec<ex>iei</ex> de Hyac<ex>intho</ex>
                        Croc<ex>o</ex>
                    <g>antimonio</g> aperitio. Stahl. &#224; 1/2 Unze M d. in VI. p. mane<lb/>hora
                    VIII. 1. dosin quotidie, si non juvant reperitur; non juvit <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                    >F<ex>ranco</ex>f<ex>ur</ex>ti.</name><lb/>Beyer in N&#252;rnberg semper
                        <g>sal</g> succini volatile ad huc semel<lb/>depuravit, solvendo &amp;
                    evaporando.<lb/>Orchis muscam referens steht hier in frau Gebhartin Garten
                    <lb/>tempore verno: <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138372101"
                        >Pater meus</name><note place="foot" resp="editor">Johann Hartmann
                        Senckenberg (1655&#8211;1730), Arzt in Frankfurt, Vater J. Chr. Senckenbergs
                    </note> zerrisse ihr einmal den Zaun, v. holte<lb/>es, dicens: ihr Garten habe
                    den durchbruch bekommen, er wolle ihr<lb/>ein <g>Rezept</g> davor
                        schreiben.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                            >J<ex>ohann</ex> C<ex>onrad</ex> Dippel</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt
                    </note> nuper mihi dixerat au&#223; recht reifen schlehen, uti et ex
                    sorbi<lb/>aucuparicae fructibus k&#246;nne man einen guten wein machen
                        fermentan-<lb type="inWord"/>do. Senckenberg dicebat se vidisse confectum
                    vinum optimum et gu-<lb type="inWord"/>stasse von schlehen, da man wein
                    dr&#252;ber gegossen.<lb/>Herr Schiller bibliopegus dixit er habe einmal picem
                    albam, s<ex>ive</ex> falsum <lb/>olibanum im Ameisen haufen gesucht, davon sey
                    ihm cuticula von den<lb/>h&#228;nden ab <g>aci</g>do formicarum weggegangen.
                    Egerunt hanc picem<lb/>formicae in acervis suis :| <lb/>Dantur muscae obsoleti
                    coloris, die stechen da&#223; es gleich blutet<lb/>in manu, v. sehr juckt,
                        d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex> stigmata habe ich auff der<lb/>reise
                        etl<ex>iche</ex> bekommen.<lb/>Mane dolebam caput, war wieder man&#232; uti
                    semper jam tempore au-<lb type="inWord"/>tumnali etwas k&#252;hl, nachher sehr
                    heiss. Obambulabam in dem<lb/>hau&#223;, ut in <g>aere</g> frigido recrearer,
                    nam ille <g>aer</g> frigus secum fert<lb/>quod hauritur per halitum &amp; nos
                    refrigerat fortiter, quod &amp; <lb/>experiebar, nam versus meridiem omnis
                        <g>sangui</g>nis aestus erat con-<lb type="inWord"/>sumtus, &amp; bene
                    habebam. Ructus, oscitatio multa.<lb/>Meridie edi suppe, bratwurst v. wirsing
                    Kraut, Kalbs braten pp bibi<lb/><g>Wasser</g> v. wein. Post meridiem Oculi
                    tumidi &amp; clari cum facie<lb/> quae<lb/></p>
                <pb facs="b0457.jpeg" n="457"/>
                <note2>(Seite 457) </note2>
                <p>quae mane fuit lucida.<note place="margin-right" resp="author">
                            Senckenb<ex>erg</ex> hoc mane<lb/>d<ex>ie</ex>
                        <g>Mercurii</g> 26 <g>septem</g>br<ex>is</ex>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                            >F<ex>ranco</ex>furti</name> di-<lb type="inWord"/>cebat ohnl&#228;ngst
                        sey D<ex>octor</ex> Carl<lb/>da gewesen, gabe der<lb/>Frau Trappin wie
                        ich<lb/>gerathen <g>tincturam</g>
                        <g>antimonii</g> cum <g>tincturam</g><lb/>Millefol<ex>ii.</ex>
                        Ein<lb/>infusum Ex rad<ex>ice</ex>
                            Pimp<ex>inellae</ex><lb/>scorzon<ex>erae</ex>,
                            Cichor<ex>ii</ex>,<lb/>Cort<ex>ice</ex>
                        <g>aur</g>ant<ex>ii</ex>
                        <g>venaesectionem</g><lb/>&amp; pil<ex>ulas</ex> Conf<ex>ectas</ex>. Es
                        erfordere<lb/>Zeit gehe aber gut.<lb/>Suasit Carl ipse Sencken-<lb
                            type="inWord"/>berg in s<ex>einen</ex>
                        haemorrhoid<ex>es</ex><lb/>mucidi, er solle sca-<lb type="inWord"
                            />rificat<ex>orum</ex> pedum ge-<lb type="inWord"/>brauchen, nicht
                            <g>venaesectionem</g><lb/>ist dick, nicht hiru-<lb type="inWord"/>dines
                        ad anum da sich die<lb/>Natur an gew&#246;hne.<lb/>solte statt weins
                            <g>Wasser</g> od<ex>er</ex><lb/>thee in Curia trincken.<lb/>Certe &#224;
                        vino regt sichs<lb/>gleich.<lb/>in raucedine die nicht aus-<lb type="inWord"
                        />werfen k&#246;nnen suasit Senck<ex>enberg</ex><lb/><g>recipe</g>
                            Conserv<ex>am</ex> Rosarum <lb/> Loch. de Pulm<ex>one</ex>
                            vulp<ex>is</ex><lb/>succ<ex>um</ex> liquirit<ex>um</ex>
                            Hisp<ex>idulae</ex><lb/>fl<ex>oribus</ex> Benz<ex>oe</ex>
                            syrup<ex>um</ex> Pap<ex>averis</ex><lb/>Rhoead<ex>os.</ex><lb/> hat den
                        schleim weggef&#252;hrt, sed hoc non<lb/> numquam male<lb/> fit.
                    </note><lb/>Damit ich mich m&#246;gte lo&#223; machen von dem garten gehen v.
                    trincken, gieng<lb/>nach dem winterstein, ockstatt rechterhand hinauff gerades
                    wegs,<lb/>durch alle b&#252;sche, oben aber fand lauter kleine Eichen,
                    die<lb/>weil sie zu dicke stehen weder kr&#228;uter wachsen lassen, noch
                    auch<lb/>selbst gros werden k&#246;nnen, ausser dem da&#223; viele felsen
                    oben<lb/>sind, so grau an farbe v. sich gerne weil sie etwas schimmern<lb/>v.
                    Kiesich seyen an der <g>Luft</g> in staub zerl&#246;sen. Ich h&#228;tte
                    aber<lb/>besser gethan so ich mich an dem steinernen <g>Kreuz</g> nach
                    ockstatt<lb/>zu cum hac inscriptione: <hi rend="underline">Dieses hat Johann
                        schaaf</hi> zur<lb/>
                    <hi rend="underline">Ehr aufrichten</hi> lassen, <hi rend="underline">seines
                        alters 102 Jahr,</hi> rechter hand<lb/>gegangen w&#228;re den weg nach
                    Usingen, so 4 stunden von frie<supplied reason="omitted-in-original"
                        >d</supplied>berg ist,<lb/>an Herrn von Franckenstein s<ex>einen</ex> wald
                    worin fichten v. eichen v. bircken<lb/>stehen zur rechten hin, immer weiter,
                    bi&#223; oben auf, da der <lb/>weg gleich am berge hinzieht so nach Usingen
                    geht. In dem<lb/>Geb&#252;sche deuchte mich spath seyn am schatten, eylte v.
                    schwitzte<lb/>entsetzlich, pulsabant omnes arteriae, v. ich zitterte vor
                    hitze,<lb/>in dem durchweichen durch die b&#252;sche, verlohr meinen
                    Degen-Geh&#228;nge.<lb/>Gieng bald wieder vom Berge herunter, v. da herunter
                    kam, war<lb/>es 4 uhr, da&#223; also von 12 ad 4 uhr gegangen war,
                    wozwischen<lb/>auch wegen groser hitze unter b&#228;umen geruhet, auch
                    brombeeren<lb/>gegessen hatte. &#224; calore Tremuli omnes artus.<lb/>Egessi in
                    via faeces subspiss<ex>as</ex> obsoleti coloris lutei. Cum descendenti<lb/>de
                    monte Eurus obstante refrigui, v. hatte davon und von dem nassen <lb/>v.
                    k&#252;hlen hembd auf der haut spannen in cute, so sich aber da
                    wieder<lb/>schwitzte verlohr, war linckerseits in collo. Damit nicht zu
                    fr&#252;he in die<lb/>stadt kam, legte mich, it<ex>em</ex> ut sensim sensimque
                    frigefiam &amp; sic-<lb type="inWord"/>cescat indusium, in die <g>Sonne</g> an
                    dem weg; ibi borborygmi nonnulli <lb/> affuere.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Oscitavi. </note><lb/>Oben in monte fand ein Kr&#228;utgen
                    wie botrys am blat gestellet, ohne <lb/>Geruch, Klein, aber wie etwas fett.
                    Betulae multae, quarum folia<lb/>odore aromatico praedita v. klebrich. Genista
                    scoparia, junge<lb/>Eichen, oben in monte Lil<ex>ium</ex> Convall<ex>ium</ex>
                    <hi rend="underline">erica</hi> multa, <hi rend="underline">flore pur</hi>-<lb
                        type="inWord"/>
                    <hi rend="underline">pureo &amp; fl<ex>ore</ex> rubello,</hi> die Zwey arten,
                    Polypodium viel v. gros,<lb/>Hieracia, morsum Diaboli p. Unten ohnweit <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">friedberg</name> im Zaun<lb/>
                    <hi rend="underline">Origanum flore albo,</hi> das in foliis herbariis weisser
                    ist al&#223; das ordi-<lb type="inWord"/>naire, it<ex>em</ex> in flore differt.
                    Salvia sylvestris s<ex>ive</ex> scorodonia, w&#228;chst<lb/>in Herrn
                        v<ex>on</ex> Franckenstein fichten walde viel, it<ex>em</ex> oben auf dem
                        wintersteine,<lb/>It<ex>em</ex> symphytum petraeum.<note
                        place="margin-right" resp="author"> auf einem stein oben<lb/>war viel von
                        dem <lb/>Musco pyxidato<lb/>apicibus coccineis.<lb/>War klein v.<lb/>nicht
                        viel prolifer<lb/>darunter. </note> Deambulabam domi ne ita cit&#242;
                    frigefiam.<lb/>Vespera edi suppe, winter endivien salat, kalten haasen,
                    radon-Kuchen.<lb/>Bibi <g>Wasser</g> v. wein.<lb/>Nach dem essen gieng mit
                        Senckenberg<note place="foot" resp="editor">Otto Rudolph Senckenberg
                        (1691&#8211;1745), Apotheker in Friedberg, Vetter J. Chr. Senckenbergs
                    </note> v. s<ex>einer</ex> liebsten<note place="foot" resp="editor">Anna
                        Catharina Senckenberg (1699&#8211;1745), geb. Dietrich, Gemahlin Otto
                        Rudolph Senckenbergs </note> zu herrn Gebhardt Chirurgo,
                        lucente<lb/><g>sole</g> &amp; paulul<ex>um</ex> frigido <g>aer</g>e. Ille
                    narrabat, da&#223; er von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">N&#252;rnberg</name> hilari<lb/>animo
                    weggezogen mit 9 albus,<note place="foot" resp="editor">Wei&#223;pfennige</note>
                    18 meilen zu reisen bi&#223; Ulm, sey auch <lb/>wirckl<ex>ich</ex> geschehen, v.
                    habe ihm einer umsonst zu essen geben da er<lb/>bi&#223; <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4042434-0">N&#246;rdlingen</name> gewesen, v. ihm
                    ein Pferdt gegeben. Dixit im feld haben<lb/>sie ein <choice>
                        <orig>Electuvarium</orig>
                        <reg>Electuarium</reg>
                    </choice><note place="foot" resp="editor">Latwerge </note> gehabt ex Croco
                        Metall<ex>orum</ex> &amp; musto coctione<lb/>inspissato, wie ein dicker
                    honig, so Messerspitzen weis genossen, gelind<lb/>vomiren machte.<lb/>Der
                    hofmeister der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1016452896"
                        >F&#252;rstin von Siegen</name><note place="foot" resp="editor">Sophie
                        Polyxena Concordia, F&#252;rstin von Nassau-Siegen (1709&#8211;1781),
                        Tochter des Grafen August David zu Sayn-Wittgenstein-Hohenstein </note> ward
                    bald gut; gebhardt visirte mit<lb/>einer Kornzange anum, v. da er ihn
                    ge&#246;ffnet, fand er haemorrhoid<ex>es</ex><lb/>internas caecas; applicabantur
                    hirudines, v. war noch selben tag der<lb/>schmertz alle gelegt, absque
                        <g>oleo</g> animali, stagnabat <g>sang</g>uis in eo. Ist jetzt<lb/>nach dem
                    schlangen bade.<lb/></p>
                <pb facs="b0458.jpeg" n="458"/>
                <note2>(Seite 458) </note2>
                <p>auch hat sich heute der burggraff v<ex>on</ex> Riedesel<note place="foot"
                        resp="editor">Hermann XVIII. Freiherr von Riedesel zu Eisenbach
                        (1682&#8211;1745), landgr&#228;flich-hessischer Erbmarschall und Burggraf
                        der Reichsburg Friedberg </note> hirudines zur<lb/>praeservation anlegen
                    lassen, und Unguentum de linaria gebraucht.<lb/>Virginem praeteribamus die
                    klagte es sey wo sie woher gar still<lb/>v. nicht lustig; vox ei rauca est,
                    &amp; venerea inde<lb/>indoles proditur.<lb/>Gebhart narrabat zu
                    langenschwalbach habe ein mal einer sollen<lb/>dem burggraven hirudines
                    appliciren ad anum v. habe sie un recht<lb/>angelegt mit den caudis, da sie
                    nicht anbeissen wollen. magna<lb/>imprudentia.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Es wolte einer von landgraff<lb/>von Darmstadt was
                        wissen.<lb/>Dicebat er wolle es sagen<lb/>so jener schweigen
                        k&#246;nne.<lb/>Dicebat er habe es geler-<lb type="inWord"/>net. Et
                        Landgravius<!--Ernst Ludwig von
Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf--><lb/>ad
                        hoc: er k&#246;nne es<lb/>auch &amp; nihil dixit. <lb/>
                        <lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117023949">Graf Augustus
                            von wittgen-<lb type="inWord"/>stein</name> sol immer noctu<lb/>vor dem
                        bett, licht,<lb/>feder, dinten v. Pap-<lb type="inWord"/>pier stehen haben,
                        v. alle<lb/>seine <unclear>fxxides</unclear> v. r&#228;ncke
                        <lb/>aufschreiben v. dar&#252;ber<lb/>meditiren. </note><lb/>Einen Mahler,
                    Kunstmahler hat Gebhart in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4003614-5">augspurg</name> gekannt,<lb/>der so
                    lang er was hatte, lebte splendide, v. dann mahlte er<lb/>wieder so er nichts
                    mehr hatte, gieng in einem elenden Rock<lb/>wie ein
                        bettler.<lb/>Senckenberg<note place="foot" resp="editor">Johann Heinrich
                        Senckenberg (1697&#8211;1759), Weinwirt und Kaufmann in Friedberg, Vetter J.
                        Chr. Senckenbergs </note> der wirth magno officitur capitis dolore hat aber
                    nicht &#252;bel-<lb type="inWord"/>seyn im magen. Senckenberg
                        pharmacop<ex>ola</ex><note place="foot" resp="editor"> Otto Rudolph
                        Senckenberg (1691&#8211;1745), Apotheker in Friedberg, Vetter Johann
                        Christian Senckenbergs </note> meynt er habe Galle v.<lb/>Zorn im Magen,
                    solte vomiren. Ego suasi <g>pulveres</g> temperantes.<lb/>vespera legte mich mit
                    den hosen v. Gamaches auf das bette<lb/>v. zog den roquelaur &#252;ber die Arme,
                    ward mir doch warm<lb/>darunter, v. schwitzte etwas, die Nacht tr&#228;umte von
                    Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe
                        und Kirchenlieddichter in Gie&#223;en </note><lb/>in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen,</name> da&#223; er kranck p
                    ich vergesse sonst meine tr&#228;ume so<lb/>die Nacht gehabt, alle, v. behalte
                    wenig od<ex>er</ex> nichts, den<lb/>behielt, weil fr&#252;h aufstund, nachdem er
                    da gewesen; wachte<lb/>hora I. II. et III. Nachher schlieff etwas ein da weckte
                    mich<lb/>der Gutscher Matthaeus.<note place="margin-left" resp="author"> Egessi
                        faeces subspiss<ex>as</ex><lb/>mane non multas.<lb/>der Magd dedi<lb/>
                        <hi rend="underline">4 batzen.</hi><lb/>Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi<lb/>
                        valde<lb/>Mucus ex infundib<ex>ulo</ex><lb/> pulposus.<lb/>Mane sensi
                        tabacum<lb/>sternutavi saepius. </note><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-08">
                        <supplied>8.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0458.jpeg" n="458"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 8 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Bibi Thee cum Senckenberg v. 1 gl<ex>as</ex>
                    <g>aquam</g> Cinnam<ex>omi</ex> c<ex>um</ex> vino. der<lb/>Mond hatte ein Halo,
                    v. war blass von regen d&#252;nsten. Fla-<lb type="inWord"/>bat Boreas. Fuhr
                    furt gleich nach 4 uhr mit weisen feld<lb/>v. 2 andern M&#228;nnern. <hi
                        rend="underline">Auf dem gebirge lagen wolcken</hi> aber<lb/>Boreas
                    lie&#223; sie nicht weiter kommen, v. so gab es keinen Regen.<lb/>Boreas &#224;
                    meridie paulul<ex>um</ex> validior atque fuit mane.<lb/>Zu Vilbel bibimus wein
                    v. sauer <g>Wasser</g>, trieb starck auf<lb/>den <g>Urin</g>, solvi vor mich 7
                    Kreuzer, edi quoque 2 bubenschenckel. Men-<lb type="inWord"/>dicis dedi 1
                        Kreuzer.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">7 Kreuzer 1.</hi>
                    </note> A vino etwas warm. In via calidis extre-<lb type="inWord"/>mis, sensi,
                    da&#223; der wein im Magen sauer worden, per motum.<note place="margin-left"
                        resp="author"> weisenfeld dicebat so er<lb/>f&#252;hle da&#223; ihm der
                        wein<lb/>wiederstehe, trincke<lb/>er nicht mehr, v. sey ein<lb/>Zeichen
                        da&#223; die Natur<lb/>genug habe. </note><lb/>Hora IX veni domum. Pitzeln
                    in ano quod semper flatus &amp; faeces concomitatur.<lb/>War mir sehr warm.
                    Arbeitete mit dem au&#223;packen. <lb/>Meridie edi bohnen gr&#252;ne, ragout von
                    rindfleisch, Pflaumen-<add resp="author" place="above">frische Zwetschen,
                    </add><lb/>kuchen so etwas fett, bibi <g>Wasser</g>. Wolte nicht recht
                    schmecken.<lb/>Sat hilaris animus sed turbulentus. A meridie
                    calentibus<lb/>extremis valde, egessi faeces fuscas foetidas &#224; vino,
                        sub-<lb type="inWord"/>tenues &amp; partim tenues.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Egessi faeces fuscas<lb/>multas
                            <g>sub</g>spiss<ex>as</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        hinc inde. </note><lb/>Turbulentus jam est animus, &amp; corpus hitzig, <hi
                        rend="underline">bin ohne scheu,</hi> v.<lb/>
                    <hi rend="underline">gienge wohl jedem unter Augen,</hi> so sonst nicht ist,
                    wenn ich au&#223;-<lb type="inWord"/>geruhet habe. <hi rend="underline">So ich
                        au&#223;geruhet bin timidus,</hi>
                    <g>vener</g>em appeto, somno-<lb type="inWord"/>lentus sum, frigent extrema, jam
                    contraria omnia.<note place="margin-left" resp="author"> A meridie
                        boreas<lb/>paulo validior,<lb/>lucet sol sed<lb/>blass. </note>
                    Geyersdorff<lb/>der jetzt wieder hier dixit de me, leute die so singulaires,
                        w&#252;r-<lb type="inWord"/>den zur letzt timidi, gehen zu niemand, werden
                    melancholisch, <lb/>haben singulaires principia. Er habe ihrer schon viele
                        gesehen.<note place="margin-left" resp="author"> Dieses weil er es in et-<lb
                            type="inWord"/>was getroffen, apprehen-<lb type="inWord"/>dirte sehr,
                        jam ani-<lb type="inWord"/>ma in faecibus ege-<lb type="inWord"
                            />rendis<lb/>occu-<lb type="inWord"/>pata erat.
                        </note><lb/>Paulul<ex>um</ex> sudant manus. Stupidi dentes
                        sonderl<ex>ich</ex> super<ex>ioris</ex> maxillae,<note place="margin-left"
                        resp="author"> linckerhand; </note><lb/>scribenti propendente capite, oculi
                    dolent, sonderl<ex>ich</ex> sinister.<lb/>subinde suspirium, etwas Kratzen in
                    faucibus, &amp; mucus ex iis pul-<lb type="inWord"/>posus, larynx asper. Facies
                    von der Sonne starck gebrannt.<lb/>Oculi sic satis lucidi, vari in facie
                    nonnulli. Pressio &#252;ber dem <lb/> lincken<lb/></p>
                <pb facs="b0459.jpeg" n="459"/>
                <note2>(Seite 459) </note2>
                <p>lincken ohr, an dessen ohr l&#228;ppgen varus. Boreas flat
                    valid&#232;.<lb/>Abdomen paulul<ex>um</ex> tumens. Calida extrema im
                    schlaafrock.<lb/>Quia jam ita fortiter movi corpus, jam quiescenti intra
                    paucos<lb/>dies gelu extremorum &amp; humorum visciditas veniat, ideo<lb/>motus
                    semper est sustentandus, ne melancholiae &amp; malo
                    hypoch<ex>ondriaco</ex><lb/>sternatur via.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Motus corporis</hi>
                    </note>
                    <g>Aer</g> nebulosus. In inguine d<ex>extro</ex> ardor. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex><lb/>hinc inde. Borborygmi non nulli, et tormina,
                    Ructus. Spannen um<lb/>das rechte ohr, da mich der Nordwind im fenster
                    anblie&#223;. pressio <lb/>capitis, tumm, sind noch &#224; nimis moto
                        <g>sangui</g>ne moliculae <g>sangui</g>nis rubri<lb/>in dem Gehirne.
                        <g>Sanguis</g> paulul<ex>um</ex> cito movebatur. &#220;ber der rechten
                        schulter<lb/>etl<ex>iche</ex> stiche. Dolor flexorum lumborum dum flatibus
                    distentus venter<lb/>est. Hora III egessi c<ex>um</ex> flatibus faeces tenues
                    luteas sat multas.<lb/>Pitzeln in ano. Lumbi meist rechter seits dolent.
                        Sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> in<lb/>Labiis oris. In trago &amp;
                    antitrago auris sinistrae varus est.<lb/>Spannen oben in humero
                        d<ex>extro</ex>.<note place="margin-right" resp="author"> Hodie audivi
                        da&#223;<lb/>Dr. Brommer da es<lb/>ihm nun ein wenig<lb/>wohl zu gehen
                        anf&#228;ngt<lb/>schwinds&#252;chtig werde,<lb/>starck huste,
                        keinen<lb/>athem habe, kr&#252;ttelich<lb/>sey. Ist al&#223; ein <lb/>rahner
                        Mann, alzu<lb/>starck immer zu<lb/>denen Patienten ge-<lb type="inWord"
                        />laufen, v. hat damit<lb/>resolutionem sui<lb/>corporis
                        causirt,<lb/>efficiendo in viscera<lb/>aliquae stagnationem,<lb/>inde
                            <g>sanguis</g> impurus,<lb/>&amp; <g>spiritus</g> vitalis
                        cessatio<lb/>ab opere depuratorio<lb/>oeconomiae animalis.
                    </note><lb/>Lie&#223; meine stube au&#223;kehren, od<ex>er</ex> vielmehr die
                    kammern, gieng im hembd,<lb/>flante valde <hi rend="underline">borea gelido, qui
                        forte omnes nubes resolvit</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">in ventum, mane incubentes montibus.</hi> Frigefiebam
                        paulul<ex>um</ex><lb/>war nicht recht munter, mor&#246;s, oscitabam, sedens
                    somnulentus <lb/>eram, that viel mit dazu da&#223; die Nacht nicht geschlafen.
                        Mater<note place="foot" resp="editor">Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs
                    </note><lb/>mihi exprobrabat, da&#223; ich noch nicht D<ex>octor</ex> v. der
                        Jungken<note place="foot" resp="editor">Heinrich Bernhard J&#252;ngken
                        (gest. 1755), Arzt in Frankfurt</note> auch<lb/>jetzt in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> D<ex>octor</ex> werden
                    wolle, quod aegri <unclear>xsxx&#232;</unclear> ferebam. <lb/>Vespera edi
                        etl<ex>iche</ex> st&#252;cke hering mit butterbrodt. bibi 1 glas
                    bier.<lb/>Noctu bene dormivi.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-09">
                        <supplied>9.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0459.jpeg" n="459"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 9 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>mane lucebat <g>luna</g>, postea sol clar&#232;, boreas flat. Surgens
                    nicht<lb/>lustig, auris d<ex>extra</ex> susurrat, in naribus tumor aliquis &amp;
                    inflatio<lb/>&#224; muco ibi per noctem collecto, ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge aspero mucus<lb/>pulposus, Calida extrema. Mucus ex naribus
                        paulul<ex>um</ex>
                    <g>sangui</g>nolentus, <lb/>Oculi paulul<ex>um</ex> dolent, dolore tensione.
                    Spannen in sura<lb/>d<ex>extra</ex>. Knarren in den ohren.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <g>Urina</g> ab heri pota<lb/>cerevisia, auri<lb/>coloris, sonderlich<lb/>da
                        auch nur 1 glas<lb/>tranck.<lb/>Totondi barbam. </note><lb/>Oculi
                    tenebricosi &amp; obscuri &#224; nocte, donec per motum clare-<lb type="inWord"
                    />scent intra horas aliquot. Facies von der <g>Sonne</g> verbrannt, v.
                    stellt<lb/>eben keine gute Gestalt vor. Pressio frontis. Ructus <g>aci</g>di
                        jeju-<lb type="inWord"/>ni, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde.
                    Dentes stupidi molares. Stiche in axilla<lb/>sinistra. Pressio verticis.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> circa oculum d<ex>extrum</ex>. Pitzeln
                    in<lb/>ano, venter inflatus, borbor<ex>ygmi</ex>, ructus. flatus. ocul<ex>i</ex>
                        d<ex>extri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex><lb/>subsilit, egessi
                    faeces subspiss<ex>as</ex> cum flatibus, horripilatio extremorum<lb/>eunti solo
                    indusia induto, Ex nare d<ex>extra</ex> gleich drauf mit
                    pitzeln<lb/>sternutatio. In olecrano d<ex>extro</ex> stiche. pressio frontis,
                    &#252;ber dem rechten<lb/>auge, jucken in ejus cantho interno. Pitzeln in ano,
                    brennen in<lb/>inguine sinistro. Paululum frigent pedes non manus.<lb/>Gieng zu
                        Diesterweeg<note place="foot" resp="editor">Albert Adolf Diesterweg (geb.
                        1681), Frankfurter Kaufmann </note> narrabat ille da&#223; Herr Behagel<note
                        place="foot" resp="editor">Philipp Jakob Behaghel (1688&#8211;1732),
                        Kaufmann in Frankfurt </note> Convulsionibus<lb/>gestorben. it<ex>em</ex>
                    die waschfrau so icterica gewesen auf einen neuen <lb/>Zorn.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Gantz fr&#252;h frons<lb/>rugosa, v.
                        tr&#252;b,<lb/>cum prodivissem,<lb/>frons serena, animus<lb/>laetus, die
                        rugae<lb/>&#252;ber der Nase, so<lb/>vorher gros waren,<lb/>gantz gering,
                            <hi rend="underline"><g>spirit</g>us<lb/>E<ex>rgo</ex> est qui
                            corpus<lb/>modificat. Rugae<lb/></hi>melancholicam &amp;<lb/>
                        <hi rend="underline">tristam</hi>
                        <supplied reason="omitted-in-original">mentem</supplied> indicant,<lb/><hi
                            rend="underline">frons explicata<lb/>laetam, &amp; ad peri-</hi><lb/>
                        <hi rend="underline">pheriam</hi> operantem. </note><lb/>Postea fui apud
                        Gros.<note place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> Ille primum mihi
                    dicebat, da&#223; herr Herrfurt<note place="foot" resp="editor">Philipp Heinrich
                        Herrfurt (1706&#8211;1782), P&#228;dagoge, Jurist und Theologe
                    </note><lb/>werde herkommen in das reineckische Hau&#223;. Item improbabat,
                    da&#223; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippel</name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt </note><lb/>die N&#252;rnberger
                    Narrenberger genannt hat, v. hat sonderl<ex>ich</ex> herr<lb/>von Neuhoff in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">N&#252;rnberg</name>
                    sich de&#223;halben beschwert, der sonst ein groser<lb/>liebhaber von Dippel.
                    Scripsit <hi rend="underline">unser Geist sey zu hoch gradirt v. k&#246;nne</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">keine Verachtung leiden,</hi> abstinendum esse ab hisce
                    Dippelio.<lb/>Hora XI pressio circa aurem d<ex>extram</ex> et in infundibulo,
                    successiva, Oscitatio<lb/>pressio in axilla d<ex>extra</ex>, in axill<ex>a</ex>
                    sinistra brennen, pressio verticis, Legenti<lb/>obturatae nares &amp;
                    sedenti.<lb/>Weil die Mamma spatziren fuhr cum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120696460">Luthero</name> patre,<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Nicolaus Luther (1661&#8211;1740), Jurist in
                        Frankfurt, Vater von Heinrich Ehrenfried Luther</note> B&#252;cherin,
                    Klotzin v. der <lb/>Klotzin sohn dem j&#252;ngsten, hinc prandebamus hora
                    XI.<lb/></p>
                <pb facs="b0460.jpeg" n="460"/>
                <note2>(Seite 460) </note2>
                <p>Prandebam weise R&#252;ben, gebackene Eyer, fetten Pfannkuchen,
                    it<ex>em</ex><lb/>trauben v. Zwetschen frisch; die trauben sind Elblinger
                    gewesen.<lb/>Bibi <g>aquam</g>, 2 gl<ex>&#228;ser.</ex><lb/>Egessi faeces
                        subspiss<ex>as</ex> luteas multas, post flatus <g>sulphur</g>eos
                    foetidos.<lb/>A meridie scribenti pressio frontis est. Horripilatio
                    extremorum.<lb/>Manus scribenti calent mox, frigent pedes amplius.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Dicebant qui me vide-<lb type="inWord"
                        />bant me pinguem esse<lb/>in facie p ab itinere;<lb/>so ich auch selbst
                        glaube,<lb/>sed mane tristi animo<lb/>non explicata fronte non<lb/>ita
                        videbatur plane, qui-<lb type="inWord"/>cum esset animus liber in cor-<lb
                            type="inWord"/>pore libero. </note><lb/>Altius cert&#232; quam penetrat
                    medicina vulgaris resident<lb/>in semine pathemata nostra, &amp; suo tempore
                        sese<lb/>manifestant.<note place="margin-left" resp="author"> Insunt in
                        nobis<lb/>&#224; nativitate<lb/>&amp; morborum animi<lb/>&amp; Corporis
                        semina.</note> Ita ut non absurd&#232; statuatur per ideas in Pa-<lb
                        type="inWord"/>rentibus derivari in nos et bona &amp; mala, sed haec
                    citius,<lb/>quia alte saepe sunt in nobis radicata, &amp; ita bona
                    specie<lb/>infucata, ut nobis ipsis mala non videantur. Sic Be-<lb type="inWord"
                        />haghel<note place="foot" resp="editor">Philipp Jakob Behaghel
                        (1688&#8211;1732), Kaufmann in Frankfurt </note>
                    <unclear>C. m.</unclear> mercator hujus loci cujus Pater fuit melan-<lb
                        type="inWord"/>cholicus, &amp; ita se habens migravit in aeternitatem,
                    maritus<lb/>convulsivus factus, &amp; fere omni memoria privatus, cum
                    caderet<lb/>in terram filiolus ipsius, excitato hoc accidenti morbi
                    latente<lb/>semine, postque 2 circiter annos, redeunte saepius
                    paroxysmo<lb/>excessit rebus humanis convulsivus. Sed &amp; in ipsius facie
                    erat<lb/>aliqua labes, ut oculorum alter semper subinde
                    involuntarie<lb/>attraheretur cum adjacente naribus cute. Cum me gestaret
                        mater<note place="foot" resp="editor">Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs
                    </note><lb/>propter <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138372101"
                        >patri</name><note place="foot" resp="editor">Johann Hartmann Senckenberg
                        (1655&#8211;1730), Arzt in Frankfurt, Vater J. Chr. Senckenbergs </note>
                    vitia, &amp; suam impatientiam, saepe est contristata,<lb/>vultus quoque ipsius
                    ambitiosum quod &amp; impatiens, stolidumque<lb/>indicat. Hinc ego prima
                    infantia impatiens, ambitiosus,<lb/>gloriam amans, alios spernens, elatus in
                    secundis, desperabundus<lb/>in adversis, vel etiam apparentes talibus. Cum
                    Bartholus me graeca<lb/>doceret, flevi cum legere non callerem ante ceteros
                        commi-<lb type="inWord"/>litones, sicque laudem non reportarem. Idque est,
                    quod in omni vita sese<lb/>manifestat, gloriam enim aucupans, &amp; sperni
                    metuens, non <lb/>adeo alios homines, me imprimis majores, &amp; solitudinem
                    amo,<lb/>sed hoc non est ex virtute: Licet &amp; hoc habent commodi<lb/>quod ita
                    praecaveatur malum, quod saepe perpetratur aliis sese accommo-<lb type="inWord"
                    />dando &amp; condescendo justo plus, quod &amp; nuper contigit in
                    Coenobio<lb/>Ilmenstadiensi, ubi plus quam requirit Natura vini
                    hausti,<lb/>licet rationis non acciserim usum plenum, &amp; multos <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    <lb/>
                    <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> profudi, de quibus omnibus ratio in judicio
                    danda. Inter <lb/>peregrinos dum horreo, gaudeo, domi cum dego, &amp; mihi
                    soli<lb/>relinquor et difficilem experior matrem, desperabundus sum,<lb/>laborem
                    fugio omnem, &amp; in summa stultum me gero. Omnia<lb/>ideis congenitis
                        conformia.<note place="margin-left" resp="author"> non videri volui;<lb/>non
                        peccare, ne<lb/>vapulem, non virtu-<lb type="inWord"/>tis amore, non<lb/>contemni.<lb/>
                        <lb/>Natura in formatione sui<lb/>corporis saepe impeditur<lb/>per matris
                        pathemata,<lb/>&amp; alias causas nobis<lb/>forte ignotas, ut<lb/>corpus
                        suum extruat<lb/>valde imbecille,<lb/>hoc postea morbidum<lb/>factum, ipsum
                        turbat<lb/>animum, et taedio<lb/>corripit molestiisque<lb/>innumeris.
                        Quamvis<lb/>&amp; dici possit taediosam<lb/>animam taedio ple-<lb
                            type="inWord"/>nam et imperfectam<lb/>extruere suum corpus<lb/>subinde,
                        &amp; mox <lb/>ipsum destruere. Iam<lb/>quod saepe integras<lb/>familias
                        invadit. </note><lb/>Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi, pedes frigidi, ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>, tormina, pressio<lb/>frontis scribenti &amp; oculorum.
                    In inguine sinistro dolor arduus.<lb/>subsultus oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex>
                        super<ex>ioris</ex> palp<ex>ebrae</ex>. Pressio hinc inde, in planta
                        pedis<lb/>sinistr<ex>i</ex> im lincken ballen stiche.<lb/>Hora III. egessi
                    denuo faeces luteas subtenues non multas cum flatibus.<lb/>frigidae manus et
                    pedes, sed mox manus calefiunt.<lb/>Multis cogitationibus irretito accidebat
                        <del>me</del> clepsydram non videri,<lb/>quae t<ex>ame</ex>n ob oculos erat
                    collocata. Mucus ex infundibulo pulposus.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in supercilio oculi sinistri et hinc inde in corpore,
                        sonderl<ex>ich</ex> in<lb/>femoribus. Stiche in malleolo interno pedis
                    sinistri. Knarren in utraque<lb/>aure.<note place="margin-left" resp="author">
                        Habe an allen Dingen einen<lb/>universalen degout v.<lb/>bleibe auff
                        gar<lb/>keinem recht lang<lb/>stehen, springe ab von<lb/>allem.
                    </note><lb/>Accessi ad Gros<note place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    &#224; meridie, inveniebam eum allarmirt, kr&#252;ttelich, wil<lb/>sich von
                    denen affaires retiriren. Avocabar domum.<note place="margin-left" resp="author"
                        > in einer committirten<lb/>wechselsache von dem<lb/>bruder konte
                        mich<lb/>nicht finden war dar&#252;ber<lb/>allarmirt. <lb/>mit fleischmann
                        redete<lb/>gantz in furchten. </note><lb/>Redii ad eum, inveni
                        D<ex>octorem</ex> et Prof<ex>essorem</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/143939297">Geelhausen</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Geelhausen (1692&#8211;1737),
                        Professor der Medizin in Prag</note> Pragensis, fratrem,<lb/>&amp;
                        D<ex>octorem</ex> Fleischmann<note place="foot" resp="editor">Franz Anton
                        Fleischmann (gest. 1744), Arzt in Frankfurt </note> bibacem, Geelhausen ist
                    etwa 43 jahr alt, lustig<lb/>v. munter, donnert v. hagelt v. plizt, v. teufelt
                    aber in s<ex>einem</ex> discours<lb/>hat aber sonst raisonnable principia.<lb/>
                    Postea<lb/></p>
                <pb facs="b0461.jpeg" n="461"/>
                <note2>(Seite 461) </note2>
                <p>Postea Gros<note place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> dicebat: die alte
                    frau <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/189536268">Gr&#228;fin in
                        Berlenbourg</name><note place="foot" resp="editor">Hedwig Sophie Gr&#228;fin
                        zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1669&#8211;1738), geb. Gr&#228;fin zur
                        Lippe-Brake, von 1694&#8211;1712 Regentin der Grafschaft </note><lb/>sey
                    eine Socia mit von der Philadelphischen Gebeths Socie-<lb type="inWord"/>taet in
                    einer gewissen stunde des tages.<lb/>Loquutus sum in platea mit Herrn Immler,
                    der beichtete mir, da&#223;<lb/>Gablers Mutter todtkranck; er bekomme vom
                    Landgrafen von D<ex>armstadt</ex><note place="foot" resp="editor"> Ernst Ludwig
                        von Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender
                        Landgraf </note><lb/>gar kein Geld v. sey in grosem Elende. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/143939297">Geelhausen</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Geelhausen (1692&#8211;1737),
                        Professor der Medizin in Prag</note> habe vom<lb/>Grafen von Hachenburg mit
                    gebracht, da&#223; Douzeaidans<note place="foot" resp="editor">Melchior
                        Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;nach 1738), Arzt</note> soll
                    <lb/>decollirt seyn, so nicht ist, wie Gentzel<note place="foot" resp="editor"
                        >Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt
                    </note> sagt, denn Fleury<lb/>ein Posenischer bedienter sol s<ex>eine</ex>
                    schrifften durchgesehen haben, v. nichts<lb/>verfengliches gefunden, auch
                    versicherung gegeben haben zur baldigen<lb/>lo&#223;lassung.<lb/>vespera nil
                    edi, war spath verdrossen, schl&#228;frich. Mucus ex<lb/>inf<ex>undibulo</ex>
                    sternutatio vom taback. Cubitum ivi hora IX.<lb/>Noctu paulul<ex>um</ex>
                        sudavi.<note place="margin-right" resp="author"> sp<ex>asmus</ex>
                            puls<ex>atorius</ex> hinc inde<lb/>in oculis labiis p<lb/>pitzeln in
                        ano. </note><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-10">
                        <supplied>10.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0461.jpeg" n="461"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 10 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>mane mucus ex inf<ex>undibulo</ex> sat multus, ructus <g>aci</g>di jejuni,
                    pressio<lb/>frontis it<ex>em</ex> occipit<ex>is</ex>. Flatus nonnulli. Parotis
                        d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet.<lb/>Nordwind, heller, cum ructibus
                    singultus, pedes paulul<ex>um</ex> inci-<lb type="inWord"/>piunt frigere. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Egessi faeces luteas<lb/>subtenues cum flatibus,
                    oscitatio, pitzeln in naribus. Extremorum<lb/>frigus. Pitzeln in nare
                        d<ex>extra</ex>. Pandiculatio, pitzeln in oculo d<ex>extro</ex>.<lb/>In
                    inguine d<ex>extro</ex> ardor. Tensio in scapula d<ex>extra</ex> quae pressa
                    dolet, <lb/>Sura d<ex>extra</ex> woran der degen anschl&#228;gt, dolor.<lb/>Mane
                    fui apud <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende.</name><note place="foot" resp="editor">Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt </note> Bibi cum eo ein paar tassen
                    Coffee mit<lb/>Milch. Dicebat das geheimni&#223; der Trinitaet sey ihm al&#223;
                    einem<lb/>Vatter von Gott ein gegeben v. keine id&#233;es. Mane se surgere wenn
                    er<lb/>neue Einfl&#252;sse habe, v. quia memoria labilis, mache er
                    kurtze<lb/>notamina, v. notire es hernach mehr. Pastorem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note>
                    hic<lb/>multum crevisse lumina, er verstehe fast besser al&#223; er
                    selbst<lb/>das Geheimni&#223;, schreibe auch jetzt eine neue schrifft von
                    <lb/>etwa 3 bogen, von dieser materie sehr vortreffl<ex>ich.</ex> Fende dice-<lb
                        type="inWord"/>bat, esse quidem certe mysterium altioris indaginis quod vero
                    per <g>spirit</g>um<lb/>sanctum &amp; scripturam ipsi sit manifestatum
                    immediat&#232; non ab<lb/>hominibus traditum, se esse <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign> ver&#232; non didicisse per homines. <lb/>Sch&#246;ff <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117079979">Ochs</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Christoph Ochs von Ochsenstein
                        (1674&#8211;1747), Jurist, Ratsmitglied, B&#252;rgermeister und Sch&#246;ffe
                        in Frankfurt </note> sey ihm letztlich begegnet v. habe ihn gebethen
                    seine<lb/>Apologie ihm zu schicken, Fende hat gebethen in epistola sie
                    wohl<lb/>zu lesen, auch von Fende selbst sich ferner Erkl&#228;rung
                    deshalben<lb/>geben zu lassen, so er wo anstose. Auf M<ex>agister</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietzen</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780), Theologe
                    </note> seyen<lb/>3 scripta publicirt worden 1) ein Gespr&#228;ch im Reich der
                    todten<lb/>zwischen schmeltzer v. Henrici dem Capitain 2) ein v. noch 3)
                    ein<lb/>ander v. vermehrtes Carmen. Stierium postea adii der sagte<lb/>gar es
                    solle gedruckt werden, wie er ein V&#246;gelgen habe singen h&#246;ren.<lb/>Das
                    Carmen v. das gantze Ding &#252;berall sey nicht tumm gemacht.<lb/>Seyen keine
                    L&#252;gen darinnen, sondern lauter facta vera. Schmeltzerin<lb/>habe 1000
                    Gulden auf den auctorem gebothen.<lb/>Veni ad Dr. Buttnerum,<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Michael B&#252;ttner (1683&#8211;1744), Arzt in
                        Frankfurt </note> conventum Moelleriam, sed non<lb/>aderat. Bibi cum eo Thee
                    cum lacte, asse 1 butterk&#252;chlein.<lb/>Adii Gentzel audivi, da&#223; Brand
                    insupportable, wolle sich von<lb/>s<ex>einen</ex> Verwandten abthun, v. nach
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4032399-7">Copenhagen</name>
                    gehen, logire schon<lb/>im rothen ochsen auff der sch&#228;fergasse.<lb/></p>
                <pb facs="b0462.jpeg" n="462"/>
                <note2>(Seite 462) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037497708">Schall</name><note
                        place="foot" resp="editor">Andreas Schall (um 1705-1735), Buchh&#228;ndler,
                        Drucker und Verleger in Gotha </note> von Gotha dicebat von herrn
                    vice-Cantzler <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140860207">von
                        Heringen</name><note place="foot" resp="editor"> Rudolf Anton von Heringen
                        (1697&#8211;1757), sachsen-gothaischer Vizekanzler und Reichstagsgesandter,
                        ehemaliger Dienstherr J. Chr. Senckenbergs </note> meinem<lb/>gewesenen
                    patrono, da&#223; er sehr eyfrig v. s<ex>ein</ex> ambt mit
                    force<lb/>thue.<lb/>Mane pitzeln in ano vom essen. Egestura est <g>natura</g>
                    <g>sangui</g>nem &amp;<lb/>non potest ea per venire.<lb/>Meridie edi Bohnen,
                    Cabeliau, Kuchen so zieml<ex>ich</ex> fett, trauben<lb/>v. Zwetschen. Bibi
                        <g>Wasser</g>. Egessi frigidis extremis statim |: hatte<lb/>viel gegessen :|
                    faeces subtenues, und gleich noch ein mal, faeces te-<lb type="inWord"/>nues
                    luteas, dann sumsi Ess<ex>entiam</ex> Cinnam<ex>omi</ex> &amp;
                        <g>aur</g>ant<ex>ii</ex>. Da<lb/>stunde es.<lb/>Gieng mit Gros<note
                        place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note> zu etl<ex>ichen</ex>
                    Kaufleuten. Dann an den Mayn in ein<lb/>schiff v. probirte mit ihm Mosel-wein,
                    Gros gieng al&#223;<lb/>da&#223; ihm s<ex>ein</ex> Kopfwehe vergehen sollte, es
                    thats aber nicht. Ich<lb/>gieng hernach noch zu allerl<ex>ei</ex> Kaufleuten v.
                    buchh&#228;ndlern, it<ex>em</ex><lb/>Immler vespera. Endl<ex>ich</ex> zu Dr.
                    M&#246;llerin abends, da<lb/>bey ihr war, kam <hi rend="underline">ex nare
                        sinistra ein starckes bluten.</hi> Kopff<lb/>tumm, somnolentus. Gieng bald
                    schlafen, noctu sudavi<lb/>paulul<ex>um</ex>, expergefiebam da musicanten v.
                    au&#223;gelassene leute<lb/>per plateam giengen, da kam
                        M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> opprimens me in somno, quod<lb/>non poterat
                    vigilantem, quod mane multis precibus deprecabar<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-11">
                        <supplied>11.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0462.jpeg" n="462"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 11. <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane hell wetter mit Nordwind.<lb/>Extrema frigida. Ructus <g>aci</g>di jejuni,
                    pitzeln in nare d<ex>extra</ex>, auris<lb/>d<ex>extrae</ex> susurrus. Pressio
                    frontis &amp; oculorum. Pressio im Kopff oben<lb/>rechter hand. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi. dolor lumborum. Egessi faeces<lb/>subtenues luteas
                    cum flatibus.<note place="margin-left" resp="author"> Etwas pitzeln ad laryn-<lb
                            type="inWord"/>gem extern&#232;. </note><lb/>Mane venit Dr.
                    M&#246;llerin v. buttnerin it<ex>em</ex> w&#252;stenfeld.<note
                        place="margin-left" resp="author"> W&#252;stenfeld da er hat<lb/>gestern 1
                        gl wein<lb/>allein getruncken<lb/>hat dolores in abdomine<lb/>gehabt,
                            it<ex>em</ex> schneiden<lb/>in <g>urethra</g>, sed cum
                        <g>aquam</g><lb/>bibit, nil sentit<lb/>amplius., jussi vino<lb/>&amp;
                        cerevisia absti-<lb type="inWord"/>nere, &amp; omnibus pel-<lb type="inWord"
                        />lentibus urinam, uti<lb/>habergr&#252;tze v. gersten-<lb type="inWord"
                        />graupen. </note><lb/>bibi Thee cum lacte, edi fetten Kuchen. Unten in der
                    stube fri-<lb type="inWord"/>guerunt omnia extrema, postea scribenti epistolas
                    calebant<lb/>denuo manus non pedes. Pressio capitis hinc inde. Pitzeln<lb/>v.
                    jucken in nare sinistra. Ructus.<lb/>Meridie edi weises Kraut, rindfleisch,
                    trauben, Pfersiche,<lb/>Zwetschen, butterbrodt. <del>Mer</del> Bibi
                        <g>Wasser</g>. 2 gl<ex>&#228;ser.</ex> ructus, frigida exti-<lb
                        type="inWord"/>ma. Bibi etwas Essentiae stomach<ex>icae</ex> venter
                    inflatus. Helles<lb/>wetter. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                        oc<ex>uli</ex> super<ex>iore</ex> palpebra. Ructus. Egessi<lb/>faeces paucas
                    fuscas subspiss<ex>as</ex>.<lb/>Prodii cum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stierio</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe </note> in den
                    buchladen, volui emere <bibl><title>le Monde<lb/>fou prefer&#233; au monde
                            sage,</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Marie Huber: Le
                        Monde fou prefer&#233; au monde sage, En Vingt-Quatre Promenades De Trois
                        Amis, Criton Philosophe, Philon Avocat, Eraste Negociant, Amsterdam 1731.
                    </note> od<ex>er</ex> auch <bibl><title>le Saint solitaire<lb/>des Indes,
                                od<ex>er</ex> das leben Lopezii,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Robert Arnauld d&#8217;Andilly: Le saint solitaire des Indes,
                        ou la vie de Gr&#233;goire Lopez, K&#246;ln 1717. </note> sed Wetstein non
                    habuit.<lb/>Giengen das galgenthor hin au&#223; v. das allerheiligen thor
                    hinein, lucebat<lb/>Sol, flabat Nordost. Colloquebamur varia.<note
                        place="margin-left" resp="author"> sternutatio.<lb/>Gieng im
                            winde<lb/>E<ex>rgo</ex> larynx asper<lb/>&amp; mucus ex eo pul-<lb
                            type="inWord"/>posus ut &amp; ex fauci-<lb type="inWord"/> bus.
                    </note><lb/>Domum redux vespera nil agebam, morosus, melancholicus,<lb/>pitzeln
                    in ano, Kopff tumm, bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex> milch, asse brodt<lb/>dazu.
                    Noctu sudabam, expergefiebam lucente <g>luna</g> decrescente,<lb/>et borborygmi
                    aderunt &amp; flatus, timidae &amp; melancholicae<lb/>cogitationes, solitudinem
                    zu suchen v. weit weg zu gehen. der schande<lb/>zu entfliehen. Fit quod saepe
                    metui, per vitam, da&#223; ich auch werde<lb/>studium medicum stehen lassen,
                    alles wird mir &#252;berdr&#252;ssig, ich bin per<lb/>vitam meam, male
                    educantibus parentibus, ad otium gewohnt worden,<lb/>war keine rechte aufsicht
                    v. ich that immer was ich wolte, hunde<lb/>v. katzen v. menschen die im
                    hau&#223;e erzogen werden taugen nichts. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">Frater</name><note place="foot"
                        resp="editor">Heinrich Christian Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und
                        Staatswissenschaftler, J. Chr. Senckenbergs &#228;lterer Bruder </note><lb/>
                    natu<lb/></p>
                <pb facs="b0463.jpeg" n="463"/>
                <note2>(Seite 463) </note2>
                <p>natu maximus ist gut quia Gissae educatus inter labores <lb/>academicos &amp;
                    varias afflictiones cum avia<note place="foot" resp="editor">Anna Clara May,
                        geb. Hoffmann, verw. Raumburger, Gattin von Johann Heinrich May,
                        Gro&#223;mutter Senckenbergs </note> obiret, ideo<lb/>fert omnia patienter,
                    &amp; sese explicat retibus. Eine Kunst <lb/>v. wissenschafft wenn ich sie
                    tractirt gehabt, habe gantz<lb/>liegen gelassen, v. bin dr&#252;ber traurig
                    worden si non successit<lb/>v. melancholisch, sed piger nimis fui ad discendum,
                        <g>spirit</g>u<lb/>nimis occupato nimis cibis digerendis quos ingesseram
                    <lb/>semper, ex contracta ab annis pueritiae consuetudine.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Anfangs war mir eine<lb/>Kunst leicht,
                        v. ich <lb/>floge in meinen Gedancken<lb/>dr&#252;ber hin au&#223;,
                        lie&#223;<lb/>sie liegen, v. verga&#223;<lb/>alles dr&#252;ber,
                        dann<lb/>stutzte ich. </note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-12">
                        <supplied>12.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0463.jpeg" n="463"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 12 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane eben solch hell wetter von Nordwest wie gestern. <lb/>pitzeln in nare
                    sinistra. mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pul-<lb
                        type="inWord"/>posus, Kopff etwas tumm, oculi rigidi, &amp; dum moventur
                        dolentes.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>, ructus, egessi paucas faeces fuscas
                    subtenues. Oscitatio<lb/>pandiculatio, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    hinc inde. Inguinis d<ex>extri</ex> ardor levis.<lb/>Rasi barbam.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus foetidi. Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> pul-<lb
                        type="inWord"/>posus. Larynx asper, &amp; mucus ex eo pulposus. varus in
                    naso rechter<lb/>hand. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in genu sinistro.
                    Extrema frigida. Oculi<lb/>rigidi, &amp; moti dolent.<lb/>Ohnverhofft kommt mein
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">bruder</name><note
                        place="foot" resp="editor">Heinrich Christian Senckenberg (1704&#8211;1768),
                        Jurist und Staatswissenschaftler, J. Chr. Senckenbergs &#228;lterer
                        Bruder</note> von Dhaun in dem <unclear>dxxxxdix</unclear>, da <lb/>man noch
                    appelliren k&#246;nnen so man gewollt. Extradirt die<lb/>documenta vom epitaph.
                    wie auch die unterschriebene Rechnungen<lb/>dem Urtheil gem&#228;&#223;, so bey
                    dem Pfeifergericht ergangen cum scripto.<lb/>Hisce diebus multum lac comedi
                    &amp; bibi, it<ex>em</ex> edi multos <lb/>cibos, sonderl<ex>ich</ex> da<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-13">
                        <supplied>13.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0463.jpeg" n="463"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>die <g>Saturni</g> 13 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>wir Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124803326"
                        >Moeller,</name><note place="foot" resp="editor">Georg Christoph Moeller
                        (1665&#8211;1740), Arzt und Gerichtsmediziner in Wetzlar </note>
                        s<ex>eine</ex> frau v. danckerin s<ex>eine</ex> tochter zu Gaste
                    hatten,<lb/>da mir sonderl<ex>ich</ex> die Pastete sehr aufstiege. Hinc laxitas
                        in-<lb type="inWord"/>testinorum &amp; crebra faeces dejectio. Animus semper
                        turbulentus<note place="margin-right" resp="author"> ut vidi fratris
                        <lb/>incrementum, meum<lb/>decrementum. Et<lb/>cogitavi
                        aviae<lb/>benedictionem in eo<lb/>habitare. Et ipsum<lb/>Gissae multis
                            tribula-<lb type="inWord"/>tionibus remotum &#224;<lb/>parentibus
                        subjectum<lb/>fuisse nunc consola-<lb type="inWord"/>tionem accipere.
                        Me<lb/>qui antea in volun-<lb type="inWord"/>tate mea vixi,<lb/>vel potius
                        obii,<lb/>nunc pati desolati-<lb type="inWord"/>onem. Frater est<lb/>animo
                        liber, omnia<lb/>absque metu suscipit,<lb/>ego ad omnia meti-<lb
                            type="inWord"/>culosus sum, quae in-<lb type="inWord"/>cipio, &amp; si
                        succedunt<lb/>piger. </note><lb/>vespera edi pruna &amp; bibi vitra vini,
                    hinc somnolentus,<lb/>et sudor venit.<lb/>Dixit mihi Immler &amp; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt </note> Douzeaidans<note place="foot" resp="editor"> Melchior
                        Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt </note> carcere
                    liberatum <lb/>d<ex>ie</ex> 4 <g>septem</g>bris, die 6 scripserat ad patruelem
                    suum per Immler<lb/>nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6"
                        >offenbach.</name><lb/>Noctu sudavi.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-14">
                        <supplied>14.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0463.jpeg" n="463"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 14 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane egessi bis faeces subspiss<ex>as</ex> nach dem Coffee mit
                    Milch.<lb/>Perdurat boreas cum frigore matutine, vespertine amoeno<lb/>tempore,
                    &amp; serenitate. Extrema pedum frigida, calidae<lb/>manus. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde, pressio capiti varia.<lb/><hi
                        rend="underline">Pitzeln semper in ano da der leib immer voll ist, v.
                        ructus<lb/>v. flatus da sind.</hi>Ex nare d<ex>extra</ex> sternutatio, cum
                        sp<ex>asmo</ex> puls<ex>atorio</ex><lb/>simultaneo hinc inde.<lb/>Edi
                    gehackte Meel-suppe, Pastetenkrust, welschen hahn kalt,<lb/>bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, etl<ex>iche</ex> gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Extrema frigida,
                    flatus foetidi.<lb/>A meridie egessi faeces subspiss<ex>as</ex> luteas cum
                    horripilatione extremo-<lb type="inWord"/>rum, sonderl<ex>ich</ex> frigore
                    pedum. In egestione faecum semper adest<lb/>horripilatio extremorum. Frater
                    eques proficiscebatur nahm Pferdte<lb/> mit<lb/></p>
                <pb facs="b0464.jpeg" n="464"/>
                <note2>(Seite 464) </note2>
                <p>mit vor sich v. s<ex>eine</ex> Laquais bi&#223; Creutznach, tags vor 1
                    Pferdt<lb/>&#189; Taler, ohne futter, nahm mit einem Ku&#223; abschied, so
                    mir<lb/>beweglich war, sonderl<ex>ich</ex> da ich im Elend, und hier
                    allein<lb/>bin.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetidi. Sol lucet. sch&#246;n
                    wetter. Larynx asper,<lb/>mucus ex infundib<ex>ulo</ex> pulposus, it<ex>em</ex>
                    ex naribus &amp; larynge. Nares<lb/>tumidae cum scribo, nehme Copie von dem
                    Gespr&#228;che im<lb/>Reich der Todten zwischen Cap<ex>itain</ex> Henrici v.
                        Lieut<ex>enant</ex> Schmeltzer,<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietzens</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780), Theologe </note>
                    halber, so von <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stieren</name><note place="foot" resp="editor">Johann Caspar Theophil Stier
                        (*1696), Theologe </note> hand ist, v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">fende</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt </note>
                    hin v.<lb/>her, wie auch das Carmen sub nomine <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104196548">Neubauers</name>
                    <note place="foot" resp="editor">Ernst Friedrich Neubauer (1705&#8211;1748),
                        Professor der Theologe und Philologe in Gie&#223;en
                    </note><lb/>au&#223;gebessert mit eigner hand, daher ich glaube,
                    da&#223;<lb/>Stier, den Dietz sonderl<ex>ich</ex> mit &#252;blen Nachreden
                    offendirt,<lb/>wo nicht beyde piecen, wenigstens doch die erste gemacht<lb/>hat,
                    so die Zeit lehren wird.<note place="margin-left" resp="author"> Was fende dazu
                        geschrieben habe<lb/>in meiner Copia mit<lb/>einem ( ) bemerckt.<lb/>
                        <lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519"
                            >Hortius</name> bibliopola Grosii<lb/>amicus, hat gesagt
                            das<lb/>Gespr<ex>&#228;ch</ex> auf Dietz sey ein<lb/>schlecht Ding &amp;
                        noluit o-<lb type="inWord"/>stendere, sonderl<ex>ich</ex> uti
                        credo<lb/>daher, weil Fende darinnen<lb/>contra Dietz das wort ge-<lb
                            type="inWord"/>redet ist. <lb/>it<ex>em</ex> war Fende al&#223; bey
                        ihm<lb/>war, v. sagte ohngefehr,<lb/>diese art per libellos fa-<lb
                            type="inWord"/>mosos sich zu r&#228;chen<lb/>sey vor den Herrn Rath
                        viel<lb/>zu vilain, die sache<lb/>m&#252;sse es selbst thun,<lb/>etwas
                        tiefsinnig, v. al&#223;<lb/>interessirt dabey excu-<lb type="inWord"/>sirte
                        er es gleich dicens<lb/>es sey kein pasquill,<lb/>sondern lauter
                        wahre<lb/>facta, v. schade ihm<lb/>nicht. Vidi quoque da&#223; er
                        es<lb/>propalirt. </note> Knarren in auribus mota maxil-<lb type="inWord"
                    />la inferiore. oculi sonderl<ex>ich</ex> sinister rigidi, inguen sini-<lb
                        type="inWord"/>strum ardet paulul<ex>um.</ex> Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat, timidulus<lb/>animus.<lb/>Hora IV &#189; egessi faeces luteas
                        subspiss<ex>as</ex> cum dolore inguinis dextr<ex>i</ex><lb/>it<ex>em</ex>
                    levibus torminibus nonnullis in ventre. Stiche in
                    dorso<lb/>rechterseits.<lb/>Herr von Mascowsky<note place="foot" resp="editor">
                        Wilhelm Ludwig Mascowsky (1675&#8211;1731), hessen-darmst&#228;dtischer
                        Kanzler und Geheimrat </note> Cantzler in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">darmstadt</name> qui obiit, war in
                        physiogno-<lb type="inWord"/>micis sonderl<ex>ich</ex> erfahren, prodixit
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">fratri meo natu
                        maximo,</name><note place="foot" resp="editor">Heinrich Christian
                        Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschaftler, J. Chr.
                        Senckenbergs &#228;lterer Bruder</note> es<lb/>sey was sonderbares in seinem
                    Gesicht, er werde was groses werden,<lb/>er solle einmal an ihn dencken.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Graf v<ex>on</ex>
                        <unclear>Gauweiler</unclear> cum <lb/>fratrem viderat dixit<lb/>das ist
                        einer vor dem<lb/>mu&#223; man sich in acht<lb/>nehmen. </note> Quod ipse
                    frater mihi dixit.<lb/>Larynx cum ita saepe asper sit, extern&#232; ad eum vari
                    multi,<lb/>quod &amp; in fratre natu maximo vidi.<lb/>Vespera gieng noch ein
                    wenig vor das thor, spatziren, dann auch<lb/>durch die stadt, nachdem Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124803326">Moeller</name><note
                        place="foot" resp="editor">Georg Christoph Moeller (1665&#8211;1740), Arzt
                        und Gerichtsmediziner in Wetzlar </note> in s<ex>einem</ex> Hau&#223;
                    gesprochen hatte.<lb/>Ille offerebat mihi suam praxin Wetzflarianam.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Donavi Moellero etwas<lb/>von unseren
                            <g>herba</g> v. fl<ex>ores</ex><lb/>Arnicae.<lb/>Suadebat
                        Moeller<lb/>ich solle <g>aci</g>dulos wohl<lb/>examniniren, denn<lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118825372">Hofmann</name> noch
                        nicht<lb/>genug gethan in allem.<lb/>Hofmann non in ve-<lb type="inWord"
                        />nisse primum contente <lb/><g>acidulorum</g>, sed Moelerum<lb/>alcali
                        eorum ante<lb/>eum congnovisse zu<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4042163-6">Nidda.</name>
                    </note><lb/>Narrabat <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139"
                        >Majum</name><note place="foot" resp="editor">Johann Heinrich May
                        (1653&#8211;1719), Theologe und Orientalist in Gie&#223;en </note>
                    Professorem obiisse nimia haemorrhagia &amp;<lb/>variam &amp; haemorrhoidum, id
                    quod fuit exemplum notatu<lb/>dignissimum.<lb/>Alles vieh wei&#223; was es essen
                    v. geniessen soll besser al&#223; der Mensch,<lb/>allein die junge G&#228;nse
                    sind sehr tumm v. fressen die<lb/>Cicutam, v. sterben davon.<lb/>Domi edi
                    saltzgurcken, etwas brodt, v. ein st&#252;ck Kuchen, nil<lb/>bibi.<lb/>Noctu
                    bene dormivi.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-15">
                        <supplied>15.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0464.jpeg" n="464"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 15 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>mane inguinis d<ex>extri</ex> dolor, Kopff tumm, it<ex>em</ex> dentes stupidi,
                    larynx asper.<lb/>ex larynge &amp; inf<ex>undibulo</ex> mucus pulposus. tristis
                    &amp; perplexus animus.<lb/>vari nonnulli in collo, it<ex>em</ex> in concha
                    auris sinistrae. Auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/> in<lb/>
                </p>
                <pb facs="b0465.jpeg" n="465"/>
                <note2>(Seite 465) </note2>
                <p>in <g>ure</g>thra subinde etl<ex>iche</ex> stiche. Sitze im hembd v. schreibe,
                    sic<lb/>tormina nonnulla. Da mich schneutze, flatus ex nare sinistra<lb/>exit.
                    Egessi faeces spiss<ex>as</ex> sat multas luteas. Oscitatio,
                    Frigida<lb/>extrema. Hell wetter mit Nord wind. verticis pressio. vari
                    in<lb/>oris angulis it<ex>em</ex> supra supercilium sinistrum. Pitzeln in nare
                        d<ex>extra</ex><lb/>it<ex>em</ex> ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex> cantho
                    majore. Ructus <g>aci</g>di multi. Oscitatio.<lb/>Oculi non sunt clari pallida
                    facies, quia frigo. Im hintersten molari<lb/>linckerseits in maxill<ex>a</ex>
                        inf<ex>eriore</ex> so allein steht zuweilen prickeln.<lb/>it<ex>em</ex>
                    dr&#252;ber in molaribus super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex>. Auris
                        sinistr<ex>a</ex> susurrat quoque.<lb/>Scribenti in nare d<ex>extra</ex>
                    pitzeln &amp; sternutatio.<lb/>Oben in medio femoris d<ex>extri</ex> brennen v.
                    stechen. Borbor<ex>ygmi</ex>. Tormina.
                        Oscit<ex>atio</ex>.<lb/>pandic<ex>ulatio</ex>. flatus. Ructus. Frigida
                    extima, pandiculatio.<lb/>Ex nare d<ex>extra</ex> cum muco paulul<ex>um</ex>
                    sanguinis, adest Coryza &amp; ravis.<lb/>In medio humeri sinistr<ex>i</ex>
                    stiche v. brennen. Calidae scribenti<lb/>manus &amp; caput, frigidi pedes.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde. Ob <lb/>oculos nebulae,
                    Kitzeln in nare d<ex>extra</ex>. Ructus <g>aci</g>di acres in oeso-<lb
                        type="inWord"/>phago. Oscitatio.<lb/>Mane bekam nachdem bey Melber<note
                        place="foot" resp="editor">Georg Melber (1677&#8211;1743), Kaufmann in
                        B&#252;dingen</note> gewesen, v. hernach das Gespr&#228;ch<lb/>wegen
                        M<ex>agister</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780), Theologe
                    </note> vollig abgeschrieben, da mir Melber sagte, der gute<lb/>Thee gelte noch
                    immer s<ex>ein</ex> geld, der schlechte aber oder Judenthee<lb/>sey sehr
                    wohlfeil, wohl 15, 14 auch 12 batzen, v. so die Compagnie<lb/>zu <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5">Hamburg</name> ihren thee
                    aufthue komme er noch auf &#189; Taler. Unter<lb/>denen thee sch&#228;lgen seyen
                    die weise mit Gold gebl&#252;mte gantz unwerth,<lb/>v. kein Kaufmanns guth mehr,
                    die braune aber sehr ange-<lb type="inWord"/>nehm.<lb/>Veni ad Gros<note
                        place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> v. brachte ihm
                        s<ex>einen</ex> brieff von Herrn Herrfurt;<note place="foot" resp="editor"
                        >Philipp Heinrich Herrfurt (1706&#8211;1782), P&#228;dagoge, Jurist und
                        Theologe </note> der mir beich-<lb type="inWord"/>tete da&#223; er sich bey
                    Frau v<ex>on</ex> Brandenstein engagirt habe,<lb/>wor&#252;ber <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103092269">de Reineck</name><note
                        place="foot" resp="editor">Friedrich Ludwig von Reineck (1707&#8211;1775),
                        Weinh&#228;ndler in Frankfurt </note> entr&#252;stet war, da&#223; er sein
                    Ja gegeben, <lb/>v. nur zur&#252;ck gegangen, da es gegen den winter gehe, v.
                    schon jedermann<lb/>sich engagirt habe.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendio</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt </note>
                    dicebam quod hodie mihi retulit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">Haug</name> bibliopegus,<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Haug (1690&#8211;1756), Buchbinder
                        und Verleger in Berleburg </note> da&#223;<lb/>man <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelio</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt
                    </note> s<ex>ein</ex> buch confiscirt, der die N&#252;rnberger
                    Narrenberger<lb/>genannt hat, v. da&#223; er darauff gesagt, da stecken viele
                    hinter,<lb/>v. sich schnell ohne zu sagen jemandem, auch dem vertrautesten
                    Herrn<lb/>Weil p wohin, retirirt. Es habe ihm auch Holtzklau<note place="foot"
                        resp="editor">Johann Eberhard Holzklau (1673&#8211;1740), Bankier in
                        Berleburg </note> s<ex>einen</ex> tisch<lb/>auf 8 Tage lang aufgesagt, weil
                        s<ex>ein</ex> sohn so schlecht,<note place="margin-right" resp="author">
                        tales phthisici sunt<lb/>kr&#252;ttelich. </note> v. die discourse<lb/>von
                    ihm nicht h&#246;ren k&#246;nne, in dem er allein auf die Ewigkeit
                    dencke,<lb/>doch k&#246;nne es hernach fortgehen. Dippel ist hierauff gantz
                    wegblieben<lb/>v. Weil hat ihm etl<ex>iche</ex> tage Essen geschickt. Darauff
                    ist einmal Herr Frentz-<lb type="inWord"/>dorff<note place="foot" resp="editor"
                        >August Frensdorf (1693&#8211;1755), Sayn-Wittgensteinischer Kammerrat
                    </note> her&#252;ber zu ihm kommen, v. es hie&#223; al&#223; ob er mit ihm bey
                    der<lb/>alten <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/189536268"
                        >Gr&#228;fin</name><note place="foot" resp="editor">Hedwig Sophie
                        Gr&#228;fin zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1669&#8211;1738), geb.
                        Gr&#228;fin zur Lippe-Brake, von 1694&#8211;1712 Regentin der Grafschaft
                    </note> speisen solte, Dippel speisste aber nicht mit. Sodann<lb/>ist er
                    wegkommen, mit hinterlassung aller Coffres, v. man wei&#223; nicht<lb/>wohin,
                    ist aber vermuthlich zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >Schwartzenau</name> bey frentzdorf verborgen,<lb/> ohne<lb/></p>
                <pb facs="b0466.jpeg" n="466"/>
                <note2>(Seite 466) </note2>
                <p>ohne da&#223; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Graf von
                        Wittgenstein</name><note place="foot" resp="editor">Kasimir Graf zu
                        Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1687&#8211;1741), 1712&#8211;1741 regierender
                        Graf </note> mit dem er noch nicht einig, wissen<lb/>sol, wo er ist. Dabey
                    dr&#252;cken ihn die schulden, uti ego optim&#232; scio, v.<lb/>hat er sich
                    einer Nachstellung zweifelsohne befahren.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt </note>
                    mirabatur die conduite, sagte er sehe in novis allerlei wun-<lb type="inWord"
                        />derl<ex>iche</ex> Sachen, v. werde wohl das Reich unsers gro&#223;en
                    K&#246;nigs so wirklich<lb/>in uns, nun aber ausser uns sich offenbaren, v. die
                    t&#252;rcken<lb/>vertilgt werden, damit der Euphrat vertrockne, v. den herrn
                    v.<lb/>f&#252;rsten vom Orient der Weg gebahnt werde. Er werde zwar<lb/>nichts
                    erleben, obwohl vielleicht nur einen Anfang, ich aber v.<lb/>meines gleichen
                    mehr davon sehen.<lb/>Conveni Brommer der sehr heischer, kr&#252;ttelich,
                    trocken in<lb/>pectore ist, v. offt nicht reden v. schlucken kan. Klagt,
                    da&#223; er<lb/>da er nun anfange etwas zu verdienen, in solchen stand
                    komme;<lb/>die hiesige praxis sey sehr m&#252;hsam, aber ohne Vortheil,<lb/>die
                    Leute zahlen &#252;bel od<ex>er</ex> gar nicht, v. er habe sich fast<lb/>zu
                    todte geschwizt v. gelaufen, wie es D<ex>octor</ex> Gerlich dem
                    j&#252;ngern<lb/>der eben so lang v. rahn gewesen ist, auch ergangen.
                    Sagte<lb/>selbst es sey was hectisches.<lb/>Meridie edi wasser suppe mit Eyern,
                    gew&#228;rmten Carpfen, kalten<lb/>welschen hahn, viele welsche N&#252;sse v.
                        butterbrodt.<note place="margin-left" resp="author"> die flecken von den
                        gr&#252;nen<lb/>schalen der welschen<lb/>N&#252;sse worau&#223; ich sie
                        machte, habe<lb/>mit sauer-<g>Wasser</g> au&#223;-<lb type="inWord"/>gemacht
                        fast gar.<lb/><g>aci</g>da hic optima sunt,<lb/>&amp; perficit id
                            <g>spiritus</g>
                        <g>aci</g>dulus<lb/><g>aci</g>dulorum. </note> Bibi
                        2<lb/>gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, v. 1. gl<ex>as</ex> sauer wasser. Frigidi pedes, calidi
                    caput<lb/>&amp; manus, stupidi dentes molares, hal&#223; rauh. Auf der
                    Zunge<lb/>linckerseits bl&#228;&#223;gen. Ructus, Parotis d<ex>extra</ex>
                        paulul<ex>um</ex> tumet.<lb/>Geh<ex>eim</ex> R&#228;thin von Barthelt so
                    nach ihres Herrn todt gantz kin-<lb type="inWord"/>disch worden, jam obiit. Herr
                        v<ex>on</ex> Bartheld ist voll beulen v. schw&#228;-<lb type="inWord"/>ren
                    worden vor s<ex>einem</ex> todt, v. in labio oris super<ex>iore</ex> haben ihm
                    sehr viele<lb/>an einer Reyhe gestanden.<lb/>Herrn v<ex>on</ex> Schelm zu Bergen
                    Magd, #<note place="margin-left" resp="author"> # est westphala </note> vetulae,
                    die ein Kerl al&#223; sie<lb/>vor dem Juncker ob senium nicht mit ihm tantzen
                    wolte auf<lb/>s<ex>einen</ex> r&#252;cken hin auf schwung, darnach sie eine
                    engbr&#252;stigkeit<lb/>v. stechen bekommen, dabam M 2 &#224; 3, flores integros
                    von der<lb/>Arnica, davon sie einen theil morgen nach ein ander in <lb/>1.
                    schopfen bier jedes mal kochen, v. so trincken sol. Non<lb/>reformidat
                    vomituritionem &amp; dolorem pectoris, ceu loci affecti,<lb/>qui ab usu hujus
                    herbae semper solet dolere instruxi, quod &amp;<lb/>non curat Westphalus genius,
                    duritiei fati assuetus.<lb/>Ructus, Knarren in aure sinistra
                    sonderl<ex>ich</ex>, scharren v. heischerkeit im hal&#223;.<lb/></p>
                <pb facs="b0467.jpeg" n="467"/>
                <note2>(Seite 467) </note2>
                <p>Vespera kam zu Diesterweeg<note place="foot" resp="editor">Albert Adolf
                        Diesterweg (geb. 1681), Frankfurter Kaufmann </note> da war schuster
                    Christiani au&#223; <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                            >Berlen-<lb type="inWord"/>burg,</name> confirmirte Dippelii<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt </note> echappade, sagte aber er habe ihm<lb/>zuvor s<ex>eine</ex>
                    schuhe bezahlt.<lb/>Vespera veni ad Senckenb<ex>ergium</ex>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2"
                        >Fridberg<ex>ensem</ex></name>,<note place="foot" resp="editor">Otto Rudolph
                        Senckenberg (1691&#8211;1745), Apotheker in Friedberg, Vetter J. Chr.
                        Senckenbergs </note> qui mecum domum ivit. ibi<lb/>erat Melas<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Rodolf Melas, Apotheker und Sch&#246;ffe
                        in Gelnhausen </note> Gelnhus<ex>ius</ex> cum sua filia. Bibi vinum, &amp;
                    edi brodt, it<ex>em</ex><lb/>etwas butterbrodt, it<ex>em</ex> bibi 1
                        gl<ex>as</ex> wein.<note place="margin-right" resp="author"> &#220;berall
                        sagt man solle<lb/>der wein noch gut werden.<lb/>In der Pfaltz hofft
                        man<lb/>noch einen 26ger,<lb/>giebt aber nicht so<lb/>gar viel an
                        manchen<lb/>orthen.<lb/>Gentzel<!--Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt-->
                        mihi dicebat<lb/>M<ex>agister</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz</name> sey |:
                        vielleicht<lb/>wegen derer pasquillen so<lb/>von ihm edirt worden
                        :|<lb/>nicht wohl, v. habe<lb/><g>pulverem</g> antisp<ex>asticum</ex> bey
                        ihm holen<lb/>lassen. </note><lb/>Cum ita paulul<ex>um</ex> perturbatum
                    caput esset verpera M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex>. Noctu multus<lb/>sudor,
                    expergefactus praeter consuetudinem mane hora III. obdormivi<lb/>denuo
                    expergefactus hora V.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-16">
                        <supplied>16.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0467.jpeg" n="467"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 16 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane gut wetter, v. hell von Norden. Tormina ventris, motus<lb/>vomituritionem
                    facientes, flatus, borbor<ex>ygmi</ex>. Pressio capitis hinc inde,<lb/>oculi
                        paulul<ex>um</ex> tenebricosi, calida extrema. Egessi faeces
                    fuscas<lb/>multas subtenues. Pressio capitis varia, it<ex>em</ex> Alibi cutis,
                        ructus.<lb/>Oscit<ex>atio</ex>. pandic<ex>ulatio</ex>. oc<ex>uli</ex>
                        d<ex>extri</ex> super<ex>ioris</ex> palp<ex>ebrae</ex> subsultus, flatus.
                    Animus paulul<ex>um</ex> hi-<lb type="inWord"/>laris, sed cert&#232; anxietas
                    subsequetur icto pede.<note place="margin-right" resp="author"> Placebat <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124803326">Moellero</name>
                        <!--Georg Christoph Moeller (1665&#8211;1740), Arzt und Gerichtsmediziner in Wetzlar--><lb/>da
                        ich ihm veronicam<lb/>fl<ex>ore</ex> pleno zeigte. Emit<lb/>ille hic
                                <bibl><author>Mangeti</author>
                            <title>bibl<ex>iothecam</ex><lb/>anatomicam,</title></bibl><!--Daniel Le Clerc u. Jean-Jaques Manget: Bibliotheca Anatomica, Genf 1685.-->
                        <bibl><author>Bianchi</author><lb/><title>historiam
                            hepaticam,</title></bibl><!--Bianchi, Giovanni Baptista: Historia hepatica, Genf 1725.--><lb/><bibl><author>J.
                                Dan. Horst</author>. <title>Opera.</title></bibl>
                    </note><lb/>Gieng zum Pf<ex>arrer</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">stier,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe
                    </note> dessen frau<note place="foot" resp="editor">Katharina Felizitas Stier,
                        geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier </note> wiederkommen
                    von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">Darmstadt,</name>
                    <lb/>aber, weil <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261"
                            >v<ex>on</ex> Zang</name><note place="foot" resp="editor">Jeremias von
                        Zang (1687&#8211;1738), Jurist, Geheimrat, Kanzlei- und Konsistorialdirektor
                        in Gie&#223;en </note> von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> s<ex>einen</ex> Bericht
                    noch nicht eingeschickt, die<lb/>Final-Resolution noch nicht mitgebracht.
                    Dicebat, werde die<lb/>resolution nechstens nicht folgen, so wolle er
                        s<ex>einer</ex> Frau s<ex>eine</ex> resignation<lb/>an den Herrn <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100455840">Landgrafen</name><note
                        place="foot" resp="editor">Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt
                        (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf </note> mitgeben,
                    v. sich selbst aller Pflicht er-<lb type="inWord"/>lassen, v. die speciem facti
                    drucken lassen.<note place="margin-right" resp="author"> Er habe gleich
                        anfangs<lb/>resignirt, nachdem<lb/>pater ipsius se<lb/>permovisset
                        ad<lb/>patiendum injusta.<lb/>Das er denn der<lb/>welt hiermit<lb/>zeigen
                        wolle.<lb/>Stier jam quoque est accusatus<lb/>trianismi, von
                            pastor<lb/>od<ex>er</ex> Metropolit<ex>an</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/130576042">Leusler</name>
                        <!--Johann Heinrich Leu&#223;ler (1637&#8211;1711), Metropolitan in Gr&#252;nberg--><lb/>in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022283-4"
                            >Gr&#252;nberg,</name> er sey<lb/>vorher ein Enthusiaste<lb/>gewesen,
                        nun aber <lb/>gar ein Arianer<lb/>worden, v. ist in <lb/>darmstadt
                        einkommen. </note><lb/>Dicebat er sehe gerne da&#223; das Gespr&#228;che im
                    Reich der todten gegen M<ex>agister</ex><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780), Theologe </note>
                    gedruckt w&#252;rde, denn er habe es verdient, wolle aber<lb/>nicht gestehen
                    da&#223; er der Autor; auch k&#246;nne <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt </note>
                    schw&#246;ren da&#223; er nicht wisse<lb/>wo es her sey. Ich merckte aber
                    au&#223; allerl<ex>ei</ex> reden, da&#223; doch gleichwol<lb/>Stier Autor, v.
                    da&#223; es wohl bald im druck erscheinen d&#252;rffte.<lb/>Setzte mir etwas
                    Pastete v. <g>spiritum vini rectificatum</g> rhenanum vor. Es gefiel mir
                    auch<lb/>etwas wenigs zu nehmen, aber <g>spiritus vini</g> machte mir darauff
                    hitze v. etwas <lb/>&#252;belseyn v. ructus, it<ex>em</ex>
                    somnolentiam.<lb/>Meridie edi hasenpfeffer, Milchbrodt v. butter, N&#252;sse.
                    bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <lb/><g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein, der zu den N&#252;ssen gut schmeckte.
                    A meridie calent<lb/>extrema. Pressio capitis hinc inde. Flatus nonnulli, war zu
                    lustig,<lb/>ultra medium humoris, oculi non rigidi. Oscitat<ex>io</ex>.
                        pandicul<ex>atio</ex>.<lb/>Larynx asper, Florida facies.<lb/>Hora V &#189;
                    ibam ad Diesterweeg,<note place="foot" resp="editor">Albert Adolf Diesterweg
                        (geb. 1681), Frankfurter Kaufmann </note> ibi dicebat Erpelin, da&#223; ich
                    fett werde, <lb/>v. ist auch also, nach meiner jetzigen s&#228;uischen Lebens
                    Art.<lb/>Oscitatio, in planta pedis d<ex>extri</ex> dolor im ballen bibo jam
                    vini sat<lb/>multum.<lb/>vespera hora VI. egessi faeces
                    subspiss<ex>as</ex>.<lb/>abends speissten bey uns von 7 uhr bi&#223; X &#189;
                    pastor Stier v. s<ex>eine</ex> liebste, Melas,<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Rodolf Melas, Apotheker und Sch&#246;ffe in Gelnhausen
                        </note><lb/>Senckenb<ex>erg</ex><note place="foot" resp="editor">Otto
                        Rudolph Senckenberg (1691&#8211;1745), Apotheker in Friedberg, Vetter J.
                        Chr. Senckenbergs </note> v. s<ex>eine</ex> tochter. Edi Nudelsuppe, salat
                    v. bratwurst, fricass&#233;<lb/>mit morcheln v. trauben, hasen, Pastete sauere
                    vor 1 Gulden, h&#252;ngen. Bibi <lb/>vinum non multum, &amp; <g>aquam</g>. Mater
                    disputabat de mea inobedientia,<lb/>consentiebant Senckenberg ich soll
                    practiciren, da ich im stande ein mal bin<lb/>es zu thun, v. sey
                    verf&#228;nglich dem nachsten nicht dienen so man k&#246;nne, sed non re-<lb
                        type="inWord"/> pro-<lb type="inWord"/></p>
                <pb facs="b0468.jpeg" n="468"/>
                <note2>(Seite 468) </note2>
                <p>reprobabat me itineribus intrare, &amp; &#224; matre petere, ut pecunia <lb/>me
                    instruat, Melas ob separationem, man solle kein &#196;rgerni&#223; geben.
                    Tandem<lb/>dicebant ich solle thun was meine Mutter haben wolle, ich werde keine
                    schande<lb/>davon haben, noch schaden. Ob es nun zwar wahr da&#223; gehorsam
                    besser al&#223; opfer,<lb/>it<ex>em</ex> da&#223; ich meinen eigensinn v.
                    faulheit selbst mit h&#228;nden offt greiffe,<lb/>so ist doch auch gewi&#223;,
                    da&#223; die absicht der Mutter nicht lauter, v. ich auch noch<lb/>eine Weile
                    also bleiben kan wie ich bin, v. so etwas profitiren.<lb/>Noctu dormivi bene,
                    mane hora III cum cecinit vigil nocturnus<lb/>expergefactus sum, sed statim
                    obdormivi, sudabam.<note place="margin-left" resp="author"> Saepe stiche in ano
                        ab<lb/>oppletione, &amp; hinc<lb/>venire quoque solent haemorrhoi-<lb
                            type="inWord"/>des, es geht immer an<lb/>ein scheissen bey
                        Vielfra&#223;en<lb/>v. viele flatus, da ist<lb/>der trieb ad anum,
                            <g>sanguis</g><lb/>semper in venis haemor-<lb type="inWord"/>rhoidalibus
                        ad orificium<lb/>ani premitur &amp; sic<lb/>stagnatio fit, quae
                        dicitur<lb/>haemorrhois dolens, si<lb/>fluit fluens, si externe<lb/># in
                        vena cava caeca. <lb/>Subinde tormina<lb/>ventris.<lb/># dum premitur venae
                        cavae<lb/> nervus hypogastricus. <lb/>Tormina subinde
                        &amp;<lb/>flatus.<lb/>Sternutatio ex utraque<lb/>nare. </note><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-17">
                        <supplied>17.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0468.jpeg" n="468"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 17 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane gut wetter von Norden. in angulo oris sinistro varus, stiche oben<lb/>im
                    Kopff, calida extrema, pochen im lincken Knie einwerts s<ex>ive</ex> spa-<lb
                        type="inWord"/>smus pulsatorius. Larynx asper. Mucus ex eo, naribus &amp;
                        infund<ex>ibulo</ex> pulposus, Egessi<lb/>cum flatibus faeces subtenues
                    luteas. Oscitatio. Ructus <g>aci</g>di jejuni. Pitzeln in<lb/>nare
                        d<ex>extra</ex>. Dolent lumbi introrsum flexi.<lb/>Mane fui apud
                        Melber,<note place="foot" resp="editor">Georg Melber (1677&#8211;1743),
                        Kaufmann in B&#252;dingen</note> dicebat ein baseler sey hier, der<lb/>sey
                    expresse des Pappiers halber nach Holland gereisset, v. habe es<lb/>ihnen
                    abgesehen, mache ein sch&#246;nes Pappier, das Rie&#223; 36 batzen,<lb/>hat ein
                    besonder Zeigen, ist das baseler, mit einer einfassung v. Ring,<lb/>v. ein
                    Hau&#223; darinnen.<lb/>Fui &amp; alibi.<lb/>Meridie edi milchsuppe, kalten
                    haasen, Pastete so nicht so gar fett,<lb/>Zwetschen,<note place="margin-left"
                        resp="author"> die Zwetschen Kerne habe<lb/>auch gegessen.<lb/><lb/>Arnicam
                        per Brodhagio <lb/>emi.<lb/>Herbam Arnic<ex>am</ex> 1 &#189; Pfund 30
                            Kreuzer<lb/>Fl<ex>ores</ex> 1 Unze 1 Pfund 36
                            Kreuzer<lb/>Radic<ex>em</ex> 1 Unze &#189; Pfund 20 Kreuzer<lb/>Et cum
                        jam saepe sternuto<lb/>machte mich die aufstei-<lb type="inWord"/>gende
                        sch&#228;rffe ab herba<lb/>&amp; radicibus od<ex>er</ex> das
                        <g>sal</g><lb/>volatile copiose<lb/>gleich starck niesen.<lb/>Emi von Herrn
                        Koch. Joh<ex>ann</ex><lb/>Michael.
                        <!--Johann Michael Koch, Materialist in Frankfurt--></note> bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein. &#220;ber dem essen egessi
                        faeces<lb/>subspiss<ex>as</ex> fuscas sat multas, oppleto novis cibis
                    ventre. Calida<lb/>extrema. Pressio verticis. Sternutatio ex nare sinistra.
                    Tormina,<lb/>flatus, venter inflatus, facies rubra.<lb/>A meridie emi nonnulla
                    &amp; circumii. Valde sudavi, war warm.<lb/>die <g>Luft</g> drehete sich im
                    westen v. ward etwas tr&#252;blich.<lb/>vespera nil edi nec bibi. Fui
                    somnolentus, &amp; somno captus<lb/>expertus sum
                        M<ex>anu</ex>s<ex>tuprationis</ex> ratione carens sufficienti sincera &amp;
                    clara.<lb/>Noctu bene dormivi, sudavi paulul<ex>um</ex>, wie schon
                        etl<ex>iche</ex> Nacht.<lb/>Bin aufgewacht gegen morgen, aber bald
                        wied<ex>er</ex> eingeschlafen.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-18">
                        <supplied>18.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0468.jpeg" n="468"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie </ex><g>Iovis</g> 18 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane <g>Luft</g> tr&#252;b von westen, sehr gelind wetter v. warm.<lb/>Calida
                    extrema. Oculi &amp; facies non sunt clari. Pressio capitis<lb/>subinde. Egessi
                    faeces fuscas subspiss<ex>as</ex> sub finem subtenues.<lb/>Edi mane etwas
                    N&#252;sse, 1 Pfersich wo die kerne gleich aufbrachen, it<ex>em</ex> 1 bir-<lb
                        type="inWord"/>ne, bibi thee mane, paulul<ex>um</ex> sudavi.<note
                        place="margin-left" resp="author"> subinde ventris tor-<lb type="inWord"
                        />mina &amp; flatus ab<lb/>oppletione. </note><lb/>|: Gentzel<note
                        place="foot" resp="editor">Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt </note> dicebat der alte Michaelis<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Michaelis (1638&#8211;1718), mehrfach
                        seiner &#196;mter enthobener separatistischer Theologe, seit 1691 in Altona
                    </note> in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4085080-8">altona</name>
                    habe keinem gedanckt<lb/>vor uberschicktes Geld, habe sie nur die brodt Raben
                    genannt,<lb/>trug einen stock mit einem todtenKopff v. hatte einen grosen bart,
                    war sehr<lb/>st&#252;rmerisch volebat imitari Lutherum multa
                    scripsit.<lb/>Aderat hofprediger von Gedern so ihn wohl gekannt hat :|<note
                        place="margin-left" resp="author"> Scripsi hodie epistolas<lb/>ad Brodhaag
                        Thilenius<lb/>&amp; alios.<lb/>
                        <lb/>Scribo ad Thilen &amp;<lb/>Stoeller epistolas. </note><lb/>Edi meridie
                    bohnen, bratwurst, junge h&#252;hner, N&#252;sse birn v. Pfer-<lb type="inWord"
                    />siche bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein. Egessi faeces subspiss<ex>as</ex> &amp;
                    subtenues<lb/>luteas multas, calida extrema. stiche in ano.
                    Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>flatus. Pitzeln in nare sin<ex>istra</ex> &amp;
                    sternutatio ex nare d<ex>extra</ex> post pitzeln.<lb/>Egessi paulo post hora III
                    faeces tenues luteas non multas, mit sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    in<lb/>nate d<ex>extra</ex>. Calida extrema. Pressio capitis hinc inde.
                    Mucus<lb/>ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Ructus. Stiche
                    ad aurem sinistram.<lb/>Pressio supra ocul<ex>o</ex> sinistro. brennen in
                    inguine dextro. Ructus, flatus, jucken in planta<lb/> pedis
                    d<ex>extri</ex>.<lb/></p>
                <pb facs="b0469.jpeg" n="469"/>
                <note2>(Seite 469) </note2>
                <p>pedis d<ex>extri</ex>.<lb/>stechendes spannen in humero sinistro, s<ex>ive</ex>
                    potius axilla. Flatus.<lb/>Pressio ad aurem dextram. Varus in labio oris
                        inf<ex>eriore</ex> lincker hand.<lb/>
                    <hi rend="underline">Hodie occupor variis</hi> in legendo p et animus non
                    meditatur<lb/>voluptatem, sed semper desiderat laborem; &#244; utinam semper
                    me<lb/>ita haberem, vel cogerem ad ita vivendum per Dei gratiam!<lb/>In apice
                    linguae etl<ex>iche</ex> bl&#228;&#223;lein. Stiche in pede sinistro
                    supra<lb/>tarsum. Flatus, ructus, calida extrema. Crepat axilla sinistra.<lb/>In
                    nare sinistra pitzeln. Larynx asper.<lb/>Vespera edi etwas Pasteten Krust,
                    Zwetschen, trauben, bibi 1 gl<ex>as</ex><lb/>bier. Vidi testamentum Dei de
                    Barthelt, welches ein ewiges<lb/>fideicommissum familiae ist, die h&#246;fe in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4102054-6">Ogriffel</name> v.
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4015511-0">Eschborn</name>
                    <lb/>soll immer unter <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124203094"
                        >strohen</name> v. s<ex>einer</ex> famille direction bleiben, v. die
                    Erben<lb/>die interesses j&#228;hrl<ex>ich</ex> ziehen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> hat s<ex>einen</ex> Erben das
                        faullentzen<lb/>benehmen wollen, da&#223; sie<lb/>Gottes Nahmen
                        verherrlichen<lb/>v. den Nachsten Nutz seyn<lb/>solten, da sonst die
                        Edel<lb/>leute auf ihren g&#252;tern<lb/>ein anderes thun.<lb/>Testamentum
                        erat impressum<lb/>v. executores erant<lb/>landgraff zu hessen
                        Cassel,<lb/>Graf zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4267651-4"
                            >B&#252;rstein</name> v. <lb/>ofenbach, v. die <lb/>wetterauische
                            Ritter-<lb type="inWord"/>schafft. </note> Stiche circa aurem
                        sinistr<ex>am</ex> flatus,<lb/>sudor, Calida extrema, gar gelinde wetter.
                    Flatus,<lb/>mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Post
                    aurem sinistram<lb/>pressio dolorifica. Oscitatio. Spannen in larynge &amp;
                    mucus ex eo<lb/>pulposus uti ex faucibus, darin auch spannen ist, stiche in
                    der<lb/>rechten Achsel. Sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> hinc inde. Stiche
                    im Kopff.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Asse contra stimul<ex>um</ex>
                        conscient<ex>iae</ex> dissuadentis, v. daher folgte die<lb/>strafe
                        M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> quae noctu, quia sudavi, mane hora 4
                        expergefi-<lb type="inWord"/>enti multa tormina fecit &amp; animi &amp;
                    ventris, cum<lb/>flatibus, alles ab oppletione, v. toni inde prostratione cum
                    <lb/>nimium sit quod anima debet agere, id eoque omnibus non sufficiat<lb/>suo
                        <g>igne</g> naturali. Gegen morgen usque ad horam VI. schlief
                    etwas.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-19">
                        <supplied>19.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0469.jpeg" n="469"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 19. <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane starck gethauet, westwind v. doch hell, pressio frontis,<lb/>&amp;
                        ocul<ex>orum</ex> et facies tenebricosa, calida extrema,
                    turbulentus<lb/>animus, stiche hin v. her, borbor<ex>ygmi</ex>, flatus.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in supercilio<lb/>d<ex>extro</ex>
                    &amp; alibi. Oscitatio. Pandic<ex>ulatio</ex>. Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> pulposus, qui asper est.
                    Ructus <g>aci</g>di jejuni. Pressio verticis.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Quando animus<lb/>male habet ad<lb/>varia extrema<lb/>pellor,
                            e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> me<lb/>nimius cibis vel<lb/>potu
                        calente corpore <lb/>assumto, mortem<lb/>tradendo p sed Dei<lb/>gratia in
                        me<lb/>vincit, &amp; fragi-<lb type="inWord"/>litatem meam cer-<lb
                            type="inWord"/>nens ad bonum pellor. </note><lb/>in naribus pitzeln.
                    Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Dens molaris ulti-<lb type="inWord"/>mus in
                        maxill<ex>a</ex> inf<ex>eriore</ex> lincker seits, der allein steht, weil
                    der neben<lb/>ihm weggerissen, sticht zuweil<ex>en</ex> v. wackelt, auch
                    inwendig<lb/>versus linguam dolet gingiva, nicht au&#223;wendig versus
                    buccas.<lb/>Mane bibi bey <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt </note>
                    3 tassen Coffee asse 1. Mandel K&#252;chelgen.<lb/>Petebam ab eo 1
                        exempl<ex>ar</ex> der <bibl><title>Gegenrettung</title></bibl><note
                        place="foot" resp="author"> Christian Fende: Angen&#246;thigte
                        unumg&#228;ngliche Gegenrettung der Gottheit des Vaters und Sohnes wider die
                        von J.H. Diez Herrn Christian Fende imputirten Irrth&#252;mer, 1731. </note>
                    vor Pf<ex>arrer</ex> Crecelium<note place="foot" resp="editor">Johann Crecelius
                        (1717&#8211;1798), Pfarrer in Reichelsheim </note><lb/>in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4204737-7">Reichelsheim.</name><note
                        place="margin-right" resp="author"> Fende ridebat Saltz-<lb type="inWord"
                        />mannum da er die <lb/>Vernunfft verwarff, die<lb/>doch ein
                            treffl<ex>iches</ex> ding<lb/>ist, v. sie alles mit<lb/>et non sine
                        ratione<lb/>verworffen v. verwerffen<lb/>wollen. Ratio illu-<lb
                            type="inWord"/>minata bona est,<lb/>kan wohl v. &#252;bel ge-<lb
                            type="inWord"/>braucht werden, wie<lb/>alles in der welt.
                        </note><lb/>it<ex>em</ex> monstrabat &amp; legendum dabat Fende: Cenotaphium
                        in<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10434444X"
                        >Pritiananam</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Georg Prietze
                        od. Pritius, (1662&#8211;1732), Theologe</note> memoriam &#224; Musarum
                    Idsteiniensium Claritate<lb/>vicina <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    excitatum sub solemni examine autumn<ex>o</ex>
                    <lb/>d<ex>ie</ex> VI. Idus <g>septem</g>bris 1732. VI. alumni parentarunt
                    honoribus<lb/>Pritianis. Idsteinae Nessae. typi Lyce. 1. bogen ist eine
                    inscription<lb/>vitam pritii continens, adject<ex>i</ex> sunt theses theologico
                    philosophicae<lb/>placidae <unclear>xxxtil</unclear>. prostantes, die Fendio
                    gefiel, weil sie de Deo <lb/>fast eben das haben was er statuirt, sub finem
                    Carmen germanicum est.<lb/></p>
                <pb facs="b0470.jpeg" n="470"/>
                <note2>(Seite 470) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> war entr&#252;stet &#252;ber Saltzmanns<note place="foot"
                        resp="editor">Philipp Jakob Salzmann, Theologe, Almosenpfleger und Rat in
                        Berleburg </note> lied gegen sich,<lb/>v. die praefation <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Caroli.</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg
                    </note> Sagte Carl solle zusehen da&#223; er s<ex>eine</ex><lb/>Erstgeburth
                    nicht verzeche da er den Geist Gottes in Fende<lb/>meistere v. schelte. Fende
                    h&#228;lt nichts von den heruml&#228;ufern<lb/>wie der kl<ex>eine</ex> Saltzmann
                        ist.<note place="margin-left" resp="author"> Jenense vinum, it<ex>em</ex>
                        der<lb/>Ilmstedter, it<ex>em</ex> nostrum,<lb/>it<ex>em</ex> Rhenanum, v.
                        alle<lb/>vina <g>aci</g>da, von Rie&#223;lingen,<lb/>werden je alter
                        je<lb/>besser. die Neckarweine<lb/>von Elblingen nicht, nec<lb/>Mosellana.
                    </note><lb/>In D<ex>octor</ex> Buttners<note place="foot" resp="editor">Johann
                        Michael B&#252;ttner (1683&#8211;1744), Arzt in Frankfurt </note> hau&#223;
                    tranck etl<ex>iche</ex> tassen Coffee mit Milch,<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/124803326">Moeller</name><note place="foot"
                        resp="editor">Georg Christoph Moeller (1665&#8211;1740), Arzt und
                        Gerichtsmediziner in Wetzlar </note> et Moellerin reissten weg, nach
                        hau&#223;,<note place="margin-left" resp="author"> Moeller dicebat
                            D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May</name>sey
                        alzeit ein sehr moroser<lb/>Mensch gewesen, und<lb/>in praxi nichts fast
                            ge-<lb type="inWord"/>than, it<ex>em</ex> die botani-<lb type="inWord"
                        />que tractirt, quod im-<lb type="inWord"/>probabat, alles geht leicht<lb/>#
                            s<ex>ein</ex> haupt passiv lerne,<lb/># da&#223; ich zu ihm kommen
                            v.<lb/>s<ex>eine</ex> tochter heyrathen sol. <lb/>id quod
                            dissuadebat<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037"
                            >Reich,</name> ich kan sie<lb/>besser haben so ich<lb/>wil. <lb/>
                        <lb/>Moeller dicebat er<lb/>mache sich alle<lb/>Jahre od<ex>er</ex> alle
                        &#189; <lb/>Jahr eine motion um<lb/>auf die viele arbeit<lb/>das gem&#252;th
                        etwas zu di-<lb type="inWord"/>vertiren.<lb/>
                        <lb/>Moeller est diligens,<lb/>sumebat librum socinum<lb/>itineris,
                        contra<lb/>den stra&#223;burgischen<lb/>Fri&#223; Vogel oder stirb.<lb/>der
                        von unterschiedl<ex>ichen</ex> refu-<lb type="inWord"/>tirt ist. </note>
                    asse etl<ex>iche</ex><lb/>Nonnenf&#252;rtze od<ex>er</ex> Mess-gebackenes,
                    Sprache Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104380373"
                        >Clauder</name><note place="foot" resp="editor">Joachim Christoph Clauder
                        (geb. 1706), Advokat am Wetzlarer Reichskammergericht </note><lb/>von
                    Wetzlar einen Juristen.<lb/>In domo <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/103092269">Reineckii</name><note place="foot"
                        resp="editor">Friedrich Ludwig von Reineck (1707&#8211;1775),
                        Weinh&#228;ndler in Frankfurt </note> sprach Herrn Gros,<note place="foot"
                        resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt </note> it<ex>em</ex> D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach </note> das erstemal.<note place="margin-left" resp="author"> Jetzt
                        ist <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/173368867">Graf
                                v<ex>on</ex> Braun-<lb type="inWord"/>fels</name> im
                        Reineckischen<lb/>Hau&#223; logirt,<lb/>mit dem Medico<lb/>Viselio.
                    </note><lb/>narrabat, s<ex>ein</ex> hiesiger Sohn habe die blattern nicht recht
                    gehabt,<lb/>v. daher glaube er, da&#223; er eine n&#228;sse auf der haut
                    gehabt,<lb/>da&#223; ihm immer die kleider angehangen v. angebacken sey es
                        tro-<lb type="inWord"/>cken gewesen habe er offt horrende dolores v. tormina
                    mit<lb/>&#252;berlautem geschrey erlitten, per sudorem eum esse
                    curandum.<lb/>uti &amp; contigit in aliis cum successu.<lb/>Postea datis 2
                    bacis, pro me et Reich, vidi die See-<lb type="inWord"/>hunde, M&#228;nngen v.
                    weibgen, weibgen hatte rothe augen v.<lb/>war sehr b&#246;se. Das weibgen
                    lie&#223; sich nicht anr&#252;hren, das M&#228;nngen<lb/>aber spielt mit dem
                    werter, hatten fast Kopffe wie<lb/>Katzen Kopffe. Ein zartes fell. Aderat eine
                    menschen<lb/>hauth von abgeschundenen menschen. it<ex>em</ex> ein faullentzer in
                        <g>spiritu vini</g>,<lb/>ein Gesicht in <g>spiritu vini</g> von einem
                    Menschen, Salamander, jung Croco-<lb type="inWord"/>dil mit rothen feurigen
                    augen v. grose heuschrecken &amp; alia.<lb/>Apud Diesterweeg<note place="foot"
                        resp="editor">Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Frankfurter Kaufmann
                    </note> sprache Herrn D<ex>octor</ex> Douzeaidans,<note place="foot"
                        resp="editor"> Melchior Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738),
                        Arzt </note> der<lb/>nun wieder hier ist. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104208880">Kopp,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Adam Kopp (1698-1748), ab 1724 Rat in Offenbach, ab
                        1728 Kanzleidirektor in Birstein </note> Cantzl<ex>ei</ex> director in
                    B&#252;rstein<lb/>sol 100 ducaten ihn zu liefern genommen haben,<note
                        place="margin-left" resp="author"> durch das Birsteinische<lb/>bi&#223;
                        Fulda hat<lb/>man sie geschlossen<lb/>auff einem leiter-<lb type="inWord"
                        />wagen gef&#252;hrt so<lb/> offen. </note> sie haben<lb/>ihn bey der Nacht
                    meist fortgef&#252;hrt; in Gotha worin sie<lb/>bald angehalten worden weil das
                    ernestinische Hau&#223; wil<lb/>solche gefangene betreffend ein mehreres recht
                    haben, sie<lb/>zu behalten. War munter, danckte Gott vor s<ex>eine</ex>
                        f&#252;h-<lb type="inWord"/>rung, v. hat alle malevolos zu schanden
                    gemacht,<lb/>so ihn v. alle s<ex>eines</ex> gleichen in eins geworffen
                        haben.<note place="margin-left" resp="author"> Douzeaid<ex>ans</ex> lobte
                        den<lb/>herrn Dr. <del>Erndtel</del>
                        <lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121666786">Erntel</name>
                        al&#223; einen Me-<lb type="inWord"/>dicum von guter Einsicht <lb/>auch in
                        theologicis. <lb/>
                        <lb/>Moeller hodie dixit<lb/>parare nonnullas<lb/>coquas
                        Chocoladen<lb/>suppen von haber-<lb type="inWord"/>meel, Meel,
                        milch,<lb/>gew&#252;rtz etwas Nelcken<lb/>v. Zimmet mit<lb/>Milch, ist
                        gut.<lb/>Spirae in der Pfaltz habe<lb/>man jetzt eine gantz neue<lb/>Art von
                        trauben<lb/>so ihm nach wetzlar<lb/>geschickt worden. </note><lb/>Ehr
                        Douz<ex>eaidans</ex> geholt <del>h</del> worden, hatte <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121818373">Sch&#252;tz</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christoph Sch&#252;tz (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in
                        Homburg </note> in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8"
                        >homburg</name><lb/>einen traum da&#223; bey einem donner wetter
                        s<ex>ein</ex> Compagnon<lb/>von raubvogeln geholt worden, v. seyen die
                    federn davon<lb/>geflohen, v. habe ihn nicht mehr gesehen, war eo tempore da er
                    <lb/>enlevirt worden.<lb/>Flatus, borbor<ex>ygmi</ex>, ructus. Sudavi, hell
                    wetter von <lb/>Norden wieder, vento converso. Dentes
                        stupidi<lb/>sonderl<ex>ich</ex> molares. Animus ob peccato
                    taediosus.<lb/>Meridie edi weise R&#252;ben, v. sonderl<ex>ich</ex> viel
                    br&#252;he, ger&#246;stet<lb/>sch&#246;psen fleisch, kalt h&#252;hngen,
                    N&#252;sse. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein.<lb/>Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi. pedes
                        paulul<ex>um</ex> frigidi. calid<ex>um</ex> caput<lb/>&amp; manus. Animus
                        zieml<ex>ich</ex> alert. Egessi faeces fuscas subspiss<ex>as</ex><lb/>
                    cum<lb/></p>
                <pb facs="b0471.jpeg" n="471"/>
                <note2>(Seite 471) </note2>
                <p>cum flatibus.<lb/>Nach tische gieng in den Rindsfu&#223; zu Senckenberg<note
                        place="foot" resp="editor">Otto Rudolph Senckenberg (1691&#8211;1745),
                        Apotheker in Friedberg, Vetter J. Chr. Senckenbergs </note> bibeb<ex>am</ex>
                    ein kl<ex>ein</ex><lb/>wenig wein.<lb/>D<ex>octor</ex> Douzeaid<ex>ans</ex><note
                        place="foot" resp="editor">Melchior Douzetemps od. Douzeaidans
                        (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt</note> gieng heute erstl<ex>ich</ex> wieder
                    hin au&#223; nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6"
                        >ofenbach.</name><note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373">Sch&#252;tz</name>
                        von Umstatt sagte<lb/>man habe gegen Douzeaid<ex>ans</ex><lb/>in briefen an
                        ihn<lb/>v. &#252;ber alle andere<lb/>so mit ihm umgegangen<lb/>sehr von
                        darmstatt au&#223;<lb/>gelestert, v. ihm<lb/>daher <del>von</del> die
                        F&#252;rstin<lb/>abspenstig zu machen<lb/> gesucht. </note><lb/>Bibebam cum
                        Diest<ex>erwegio</ex><note place="foot" resp="editor">Albert Adolf
                        Diesterweg (geb. 1681), Frankfurter Kaufmann </note> etl<ex>iche</ex> tassen
                    thee. War sehr warm, valde<lb/>sudavi, die <g>Luft</g> schwer v. nebelich von
                    westen, da&#223; man gewi&#223;<lb/>Regen konte vorher sagen.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach </note> ging mit mir in die allee, dicebat s<ex>ein</ex> sohn habe
                    ein groses<lb/>point d&#8217;honneur, wolle gerne gut latein lernen,
                    haben<lb/>ihm die Thr&#228;nen in den Augen gestanden de&#223;halben. er wolle
                    ihn de&#223;halben<lb/>dabey unterhalten.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Auf der Gasse sprach<lb/>herrn K&#252;ster von<lb/><name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenburg</name>
                            hospi-<lb type="inWord"/>tem meum. </note> Diesterweegs hochmuth v.
                    sch&#228;rffe sey zu <lb/>streng, schlage manches gem&#252;th gantz zu boden,
                    manches<lb/>bringe sie gar zu extremitaeten, wie denn s<ex>ein</ex> sohn auch
                    dazu<lb/>inclinire, die Liebe aber helffe allen beyden auff. Das
                    buch<lb/>Paedagogia illustris, wie die junge Herrn wohl zu
                    gouverniren,<lb/>halte nichts von sch&#228;rffe, so von lauter lindigkeit, sey
                    wohl<lb/>geschrieben.<lb/>Reich dicebat die <bibl><title>reflex<ex>ions</ex>
                                moral<ex>es</ex> satyr<ex>iques</ex>
                        Comiq<ex>ues</ex></title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Jean-Fr&#233;d&#233;ric Bernard: Reflexions morales, satiriques et comiques
                        sur les moeurs de notre si&#232;cle, Amsterdam 1723. </note> seyen ein guts
                    buch,<lb/>Zwar nicht in allem gantz vollkommen guth, keine Speise vor<lb/>den
                    Geist, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> nur vor die thierische seele, die wolle
                    aber<lb/>doch auch ihr futter haben, wenn es nur in rechter
                    subordination<lb/>geschehe, v. der Geist nicht vergessen werde.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Reich <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4065649-4">wernigerodae</name><lb/>dicebat
                        hofCapellan<lb/>Seidel er wisse nicht<lb/>was der wahre glaube<lb/>v. das
                        anbethen Gottes <lb/>im Geiste sey, er sey<lb/>ein kleiner Pabst.<lb/>
                        <lb/>Mit Gros gieng<lb/>vorher an dem Mayn<lb/>spatziren, schalt den
                        <lb/>autorem des 2fachen <lb/>Pasquills gegen <lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietzen</name> einen<lb/>Hunds
                        &amp;c. v.<lb/>sahe ich die Partheylich-<lb type="inWord"/>keit vor die
                        materie<lb/>der Deitate Christi<lb/>sonderl<ex>ich</ex> da er
                        auch<lb/>nachher sagte, da&#223;<lb/>nun die Schmaach<lb/>gewendet
                        sey,<lb/>da&#223; Douzeaid<ex>ans</ex> wieder<lb/>kommen sey, da
                        sich<lb/>einige weil er mit <lb/>s. zeugnu&#223; abgelegt<lb/>dr&#252;ber
                        gekitzelt.<lb/>Er hat es auch wirckl<ex>ich</ex><lb/>Fende de&#223;halben
                        vor<lb/>ein Gericht &#252;ber ihn<lb/>gehalten. </note><lb/>Neulich da <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach</note> in Usingen war, sagte ihm s<ex>ein</ex> schwager
                    Rath,<lb/>al&#223; einem faulen Mann, der alles verlauffe,
                    einem<lb/>woll&#252;stler, von dem s<ex>eine</ex> Kinder gar nichts guts haben,
                        son-<lb type="inWord"/>dern allein von der Mutter, alle freundschafft auff,
                    v. bedeu-<lb type="inWord"/>tete ihm es sey ihm leid, da&#223; er s<ex>ein</ex>
                    schwager w&#228;re, er k&#246;nne <lb/>so er gewollt ein Mann seyn wie Rupp. Sed
                    Reich non est Char-<lb type="inWord"/>latan, et rebus non potest tribuere non
                    competentia praeco-<lb type="inWord"/>nia. Reich wird ihm nicht wieder &#252;ber
                        s<ex>eine</ex> schwelle kommen, er<lb/>invitire ihn denn. Reich dicebat er
                    wisse nicht wer unter ihnen<lb/>in der Verleugnung am weitesten gekommen, v. wer
                    am commodesten,<lb/>in dem <del>solche</del> seine frau ihm offt das essen nicht
                    delicat gnug machen<lb/>kan, es werde sich einmal zeigen ob solche Esprits forts
                    |: der<lb/>er ja nicht seyn wollte, so sehr dagegen eiferte, v. hernach gantz
                    stillschwieg :|<lb/>das rechte Ziel getroffen, od<ex>er</ex> die so sich zu
                    verleugnen gesucht. Reich<lb/>scheut keine arbeit v. keine tr&#252;bsal. Venit
                    quoque<lb/>Reich ad fratrem ipsius, den er au&#223; hochmuth nicht
                    besuchen<lb/>wollen, v. war ihm hertzl<ex>ich</ex> lieb, da er eben was malade
                    war. Die schwester<lb/>Superint<ex>endentin</ex> hat ihn auch besucht.<lb/>Mundi
                    miseriam gustare debemus, &amp; flecti ea omnes, qui-<lb type="inWord"/>cumque
                    peccavimus, si non in hac certe in altera vita, id re-<lb type="inWord"
                    />purgationis loco requirit Natura nostra reproba.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Mundi gustanda</hi>
                        <lb/>
                        <hi rend="underline">miseria.</hi>
                    </note><lb/></p>
                <pb facs="b0472.jpeg" n="472"/>
                <note2>(Seite 472) </note2>
                <p>Noctu bene dormivi. Pluit valde von westen.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-20">
                        <supplied>20.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0472.jpeg" n="472"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 20 <g>septembris</g></p>
                <p>Mane egessi faeces tenues fuscas multas. Oscitat<ex>io</ex> sternu-<lb
                        type="inWord"/>tatio, ructus, quia pinguesco umbilicus introrsum
                    cedit.<lb/>Animus non adeo hilaris. tr&#252;b von westen canunt
                    Galli.<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni. Ex nare sin<ex>istra</ex> uti antea
                    sternutatio. Mucus<lb/>pulposus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge.
                    In aure d<ex>extra</ex> ein wippern v. klap-<lb type="inWord"/>pern in tympani
                    membrana, gantz absens. Totondi barbam.<lb/>Pressio capitis hinc inde, gehe im
                    hembde alleine.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde. Calida
                    extrema. Zuweilen stiche hin v.<lb/>wieder. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> palp<ex>ebrae</ex> oc<ex>uli</ex> sinistr<ex>i</ex>
                        super<ex>ioris</ex>. Jucken am lincken<lb/>cubito vorn. Tormina ventris
                    nonnulla, sedenti im hembd.<lb/>Flatus. Spannen in faucibus &amp; mucus ex
                    illis. Larynx asper et<lb/>mucus cum screatu ex eo pulposus. Pedes
                        paulul<ex>um</ex> frigent.<lb/>Oscitatio, pandiculatio cum sp<ex>asmo</ex>
                        puls<ex>atorio</ex> subsequente multo. Flatus <g>sulphurei</g><lb/>foetidi
                    post tormina &amp; borborygmos.<lb/>Heute hat man Herrn Gablers Mutter begraben,
                    die am Febre<lb/>tertiana gestorben, vor alter, offt ohnmachten bekommen
                        od<ex>er</ex> d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex>.<lb/>Audiebam von Diesterweeg
                    ein bruder von Holtzklau erster<lb/>frau, <del>die</del> von der die Kinder her
                    sind so alle phthisi sterben,<lb/>v. deren geschwister v. gebr&#252;der alle an
                    der phthisi auch gestorben,<lb/>habe einen offnen schaden hinten im R&#252;cken,
                    v. dieser be-<lb type="inWord"/>kommt phthisin nicht, eben de&#223;halben.
                        Qu<ex>aero</ex> E<ex>rgo</ex>, an<lb/>phtisis per fonticulos praecaveri non
                    possit? Stiche in<lb/>axilla sinistra.<lb/>Mater<note place="foot" resp="editor"
                        >Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J.
                        Chr. Senckenbergs </note> saepe mihi indignatur, ich solle D<ex>octor</ex>
                    werden, schilt schindet v.<lb/>schm&#228;het, wil auch schlagen; solle in die
                    Kirche v. zum abendmal<lb/>gehen, die ordentl<ex>ichen</ex> wege. Fiam
                        D<ex>octor</ex> sed cum tempus postulabit,<lb/>kirchen gehen thu aber
                    ohngezwungen, wie D<ex>octor</ex> Luther befohlen hat.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Kirchengehen.</hi>
                    </note><lb/>Sed cert&#232; in his, si amor christianus omnia tolerans
                    &amp;<lb/>non Zelus sectarius nobis inhaeret, possumus omnia quoque etiam
                    mala<lb/>qua in templis fiunt &amp; dicuntur in nostrum convertere
                    usum,<lb/>sanis omnia sana puris omnia munda. Quae sunt ab extra impurum<lb/>non
                    reddunt hominem, sed ea quae sunt &amp; veniunt<lb/>ab intra, malae et pravae
                    cogitationes p &amp; cetera. Et<lb/>cert&#232; saepissime in separatis &#224;
                    coetu externa philautia,<lb/>quae in ultimis temporibus primum est vitium quod
                    jam<lb/>Paulus ad Timoth. 2, cap. 3 praedixit &amp; in fronte
                    posuit,<lb/>videns, et rigorem naturalem magis, quam divinam, licet<lb/>ad suis
                    conciliandam divinitatem, pro divinis omnia venditent.<lb/>La&#223; nur ihrer
                    ein paar an ein ander gerathen wirstu sehen, sonderl<ex>ich</ex><lb/>die
                    Vornehmste unter ihnen, die die meiste Eigenliebe besitzen,<lb/>wie sie ein
                    ander herunter machen, noch viel &#228;rger al&#223; orthodoxi.<lb/>Alles kommt
                    her von der recht starck au&#223;gef&#252;tterten Eigenliebe,<lb/>der man in
                    leviculis zwar etwas zum schein benommen, in<lb/>hauptsachen v. im hertzen aber
                    sie immer mehr bevestiget hat.<note place="margin-left" resp="author"> Der Eyfer
                        auch vor das<lb/>guth, so er zu gros ist<lb/>tauget nichts, v. wird <lb/>von
                        einer Philautie un-<lb type="inWord"/>terhalten, in dem wir<lb/>nicht leiden
                        k&#246;nnen, da&#223;<lb/>man sagt es seyen in den<lb/>partheyen fehler
                        dazu<lb/>sich unsere Hoheit<lb/>geschlagen hat.<lb/>veritas se ipsa
                            conten-<lb type="inWord"/>ta est, bono in haerente<lb/>(473 rR) <lb/>te
                        generoso acce-<lb type="inWord"/>su contemnens<lb/>omnem contem-<lb
                            type="inWord"/>tum. </note><lb/>In summa habitus externus macht keinen
                    heilig noch unheilig, v. <lb/> kan<lb/></p>
                <pb facs="b0473.jpeg" n="473"/>
                <note2>(Seite 473) </note2>
                <p>kan man vario sub tegmine Gott von hertzen dienen, in allerl<ex>ei</ex><lb/>Volck
                    v. Religion; vanitates vanis relinquendae, non<lb/>sumamus nobis res, es
                    m&#252;ssen allerl<ex>ei</ex> Leute allerl<ex>ei</ex> Speisen<lb/>haben, denen
                    sollen wir das ihre lassen, sie zu etwas bessers<lb/>mit Gelindigkeit ermahnen,
                    Gott aber dancken, der un&#223; in<lb/>unserm hertzen vor an dern ein Licht
                    au&#223; lauter grosen Gnade<lb/>angez&#252;ndet hat Ihn v. uns besser zu
                    erkennen, der auch<lb/>Zeit v. stunde wissen wird die andere alle in ihrer
                    Ordnung<lb/>in den Schaafstall einzulassen Denn er ist der herr &#252;ber
                    alles,<lb/>und thut nach seinem Vorsatz was er wil. Ihme sey<lb/>Ehre! <note
                        place="margin-right" resp="author"> Fende totus quantus<lb/>se <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stierio</name>
                        tradidit,<lb/>&amp; conspirat cum <lb/>eo ad male no-<lb type="inWord"
                        />tantes suos ad-<lb type="inWord"/>versarios, inque<lb/>hoc
                        produnt<lb/>suam superbiam<lb/>&amp; philautiam <lb/>ipsis minus co-<lb
                            type="inWord"/>gnitas. Satyras<lb/>cert&#232; illas Ditzio<lb/>hi
                        pararunt,<lb/>qui veritatem<lb/>si qua iis est,<lb/>ulciscendi
                        modus<lb/>abjectissimus aeque<lb/>est ne turpissimus,<lb/>viros in
                        Christo,<lb/>&amp; filios Dei<lb/>primogenitus <lb/>haud quaquam<lb/>dicens.
                        Stulto<lb/>honestius reliquissent <lb/>hoc poenae genus,<lb/>ut sui
                        generis<lb/>stultum eo exce-<lb type="inWord"/>pisset, ipsi me-<lb
                            type="inWord"/>liora agere<lb/>potuissent &amp;<lb/>possent.
                        Ecce<lb/>abditos philau-<lb type="inWord"/>tiae recessus, sub-<lb
                            type="inWord"/>jecto suo ipsi<lb/>occultissimos,<lb/>eoque ipso no-<lb
                            type="inWord"/>centissimos. </note> Pochen in denti molari ultimo
                        inf<ex>erioris</ex> maxill<ex>ae</ex> lincker hand woneben<lb/>der
                    anstehende au&#223;gerissen. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde
                    varius, borbor<ex>ygmi</ex>,<lb/>tormina, flatus Frigidi paulul<ex>um</ex>
                    pedes.<lb/>Hora XI denuo cum torminibus et flatibus egessi faeces
                        subspiss<ex>as</ex><lb/>pallide luteas, weil heute <hi rend="underline">lang
                        wieder gewohnheit im hembde</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">gesessen v. geschrieben</hi> v. daher das serum per poros
                    nicht gnug al&#223; ge-<lb type="inWord"/>w&#246;hnl<ex>ich</ex> excernirt
                    werden m&#246;gen, hinc metastasis ad intestina,<lb/> communam sentinam
                    corporis, ad quam, sonderl<ex>ich</ex> bey mir der <lb/>mich offt
                    &#252;berf&#252;llt v. daher offt diarrhoeas gehabt, facilis ex<lb/>omnibus
                    corporis regionibus transitus est, et faecem expulsio, die<lb/>bisher sehr
                    geh&#228;ufft worden, weil viel gegessen, und das obschon<lb/>gestern abend
                    nicht gespeiset, licet quoque negandum non sit, ob modo di-<lb type="inWord"
                    />ctam rationem quia natura minus ingessit, eam magis ege-<lb type="inWord"
                    />stioni superflui potuisse vacere. Ex nare sinistra ster-<lb type="inWord"
                    />nutatio.<lb/>Edi meridie Rei&#223;brey mit Zucker v. Zimmet, Rindfleisch, 14
                        Pfer-<lb type="inWord"/>siche, bibi 1 gl<ex>as</ex> wein, 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>. frigent extrema. Ex nare sinistr<ex>a</ex><lb/> sponte guttae
                    aliquot sanguinis, auris sinistr<ex>a</ex> clangit subito. Ructus, venter
                    <lb/>inflatus. Egessi faeces intense luteas tenues, calida extrema.<lb/>Etiam
                    postea ex nare d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> sanguinis. Sudo in facie
                    scribens.<lb/>A meridie lucet subinde sol mit wolcken v. westwind.<lb/>Vari
                    nonnulli circa os, it<ex>em</ex> oben in fronte.<lb/> Prandens sudabam. Am Mayn
                    sahe da&#223; es von westen tr&#252;b kam. <lb/>Ibam ad Gentzel.<note
                        place="foot" resp="editor">Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt </note> Hic dicebat mihi da&#223; das
                        <bibl>buch in 4, <title>Catoptron<lb/>humanitatis analogicum, s<ex>ive</ex>
                            Heylsspiegel p</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Catoptron
                        Humanitatis Analogicum. Das ist: Christ-N&#252;tzlicher Heyl-Spiegel:
                        Worinnen Bey Beschauung sein selbst Aus dem Liecht der Natur/ das
                        G&#246;ttliche/ Und hingegen Aus dem Liecht der Gnaden/ das Nat&#252;rliche
                        Liecht/ Heyl und Leben/ Mit allen n&#246;thigsten Umbst&#228;nden ersehen,
                        1699. </note> gemacht habe ein Chymicus<lb/>so sich in der wetterau
                    aufgehalten, zur zeit da <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt
                    </note> angefangen, it<ex>em</ex><lb/>Eichenberg in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3">Hanau</name> noch lebte, Nahmens
                            Gutmann.<lb/><bibl><author>Luppii</author>
                        <title>schatzkammer,</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Jacob
                        Lupius, Schatzkammer der Natur. Gr&#252;ndliche Erkl&#228;rung Dreyer
                        grossen Geheimn&#252;ssen, Und Erstlichen, Die Extractio der spiritualischen
                        Mumiae des Menschen, und anderer Thier, etc.; Zum andern, von dem grossen
                        Mysterio Magico, des Baums Erk&#228;ntn&#252;&#223; Gutes und B&#246;ses;
                        Zum dritten, Sonderbares jedoch Nat&#252;rliches Arcanum durch Tr&#228;ume
                        etwas zu erfahren, Frankfurt 1651. </note> sol von herbis handeln p ist
                    jetzt bey Gentzel gesucht<lb/>worden, im kl<ex>einen</ex> buch.<lb/>Conveni
                    Herrn M&#252;ller, der ehedem in &#220;ppichkeit bey hoff gelebt, nun<lb/>aber
                    pauvre ist,<note place="margin-right" resp="author"> vid<ex>e</ex> annotata
                        ad<lb/>eum die <g>Lunae</g> 20<lb/>
                        <g>octo</g>br<ex>is</ex>.</note> v. Herrn v<ex>on</ex> Pfuhl kinder
                    informirt, ist einmal gantz<lb/>melancholisch gewesen, Gros<note place="foot"
                        resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt </note> hat ihn dahin recommendirt. Hat einen
                    dicken leib,<lb/>v. aufgetrieben angesicht, scheint mir gleich |: wie auch
                    hernach von Gentzel<lb/>vernahm :| da&#223; er vor dem starck wein getruncken.
                    Ist nicht ohne Erkenntnu&#223;.<lb/></p>
                <pb facs="b0474.jpeg" n="474"/>
                <note2>(Seite 474) </note2>
                <p>Er hat jetzt das fieber, aber mehr hitze al&#223; frost so hat ihm
                        D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Kisner</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Georg Ki&#223;ner (1673&#8211;1734), Arzt
                        und Stadtphysicus in Frankfurt </note><lb/>puren <g>tartarum</g>
                    <g>vitrio</g>latum ordinirt. Gentzel<note place="foot" resp="editor">Jakob
                        Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note>
                    commendirte ihm Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124549624"
                        >witzels</name><note place="foot" resp="editor">Johann Ludwig Witzel
                        (1645&#8211;1685), Arzt in Frankfurt </note><lb/>seel. fieber Medicament
                        etl<ex>iche</ex>mal einen hering zu essen, Nur allein abgezogen<lb/>mit den
                    gr&#228;den gehackt |: ohne zu w&#228;ssern :| 24 stunden in<lb/>Wein Essig
                    gelegt, dann den <g>Essig</g> weggesch&#252;ttet |: melius est<lb/>mea sententia
                    retinere et oleo jungere, &amp; sic assumere :|<lb/>dann <g>oleum</g>
                        Olivar<ex>um</ex> dran gethan, v. so gegessen. Et si non<lb/>pellit febrem
                        repetirt.<note place="margin-left" resp="author"> Eberhard hat
                        Gentzeln<lb/>fila gewiesen wie wolle,<lb/>sind die fila ex<lb/>Alois foliis,
                        forte<lb/>quis ex iis aliquod<lb/>texendo praeparare<lb/>potest? war
                            der<lb/><g>Essig</g> sieder Eberhard.<lb/>schuster der sammetwe-<lb
                            type="inWord"/>ber in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach</name> war<lb/>bey
                        Gentzel, der sagte<lb/>wenn alle s<ex>eine</ex> web-<lb type="inWord"
                        />st&#252;hle zu Grund gingen<lb/>habe er doch s<ex>eine</ex> kunst<lb/>im
                        kopff v. wolle<lb/>alles wieder herstellen.<lb/>Omnia sua secum
                        portat.<lb/>Er offenbare keinem<lb/>alles, behalte immer<lb/>einen
                        fechterstreich vor<lb/>sich. </note><lb/>Gieng zu Br&#252;cherin. Postea
                    pluebat von westen mit strich-Regen, <lb/>zieml<ex>ich</ex> starck. und so fort
                    in die Nacht hinein.<lb/>Vespera edebam allein saltz-Cucumern, etwa 5 an der
                    Zahl,<lb/>ohne zu trincken. schmeckte gut. Faciebant ructus &amp;
                    flatus<lb/>gleich in continenti.<lb/>Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge pulposus. Larynx paulul<ex>um</ex> asper. Sudo,<lb/>die Cucumern machen
                    einen schwei&#223;, weil sie zu flatibus anla&#223; geben.<lb/>Flatus. Ructus.
                    Pressio capitis varia. Borbor<ex>ygmi</ex>. Tormina.<lb/>Flatus. Oscitatio.
                    Stiche in succrescente clavo pedis d<ex>extri</ex>. <lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        pulsat<ex>orius</ex> v. stiche hin v. wieder. Stiche in bulbo oculi
                        d<ex>extri</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in regione
                    ventriculi.<lb/>|: An Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg
                    </note> sehe da&#223; er sehr furchtsam, &#228;ndert offt s<ex>eine</ex>
                        senti-<lb type="inWord"/>mens, statuirt in presence was, dagegen er wieder
                    ipso facto<lb/>v. schreibend das contrarium behauptet :| Flatus <g>sulphurei</g>
                    foetidi.<lb/>In regione hepatis extern&#232; sp<ex>asmus</ex>
                        pulsat<ex>orius</ex>. Stiche in genu sinistro.<lb/>Noctu bene
                    dormivi.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-21">
                        <supplied>21.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0474.jpeg" n="474"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 21. <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane <g>aer</g> etwas tr&#252;blich von westen. Eunti im hembd, &amp;
                    sic<lb/>impeditiori paulul<ex>um</ex> transpiratione, oscitatio,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> multus<lb/>in genu &amp; femore
                        sinistro.<note place="margin-left" resp="author"> im bette ist man
                        warm<lb/>die <g>Luft</g> so gleich drauf<lb/>kommt macht einen<lb/>trieb ad
                        interiora<lb/>ist doch k&#252;hl von der<lb/>Nacht her. </note><lb/>Oculi
                        paulul<ex>um</ex> rigidi, stupidi dentes sonderl<ex>ich</ex> molares, in
                    dem<lb/>obern Kiefer meist hinten linckerseits. Ructus <g>aci</g>di je-<lb
                        type="inWord"/>juni. Animus sat hilaris.<lb/>Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Pitzeln in naribus,
                        palli-<lb type="inWord"/>da facies. Galli canunt.<lb/>Ibam ad
                        Diesterweeg,<note place="foot" resp="editor">Albert Adolf Diesterweg (geb.
                        1681), Frankfurter Kaufmann </note> bibebam etl<ex>iche</ex> tassen thee,
                    wolte Dr. Amos<lb/>|: von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name> :| im Dom predigen
                    h&#246;ren resolvirte mich aber<lb/>anders.<lb/>Herr Frentzdorff<note
                        place="foot" resp="editor">August Frensdorf (1693&#8211;1755),
                        Sayn-Wittgensteinischer Kammerrat</note> ist hier, logirt bey fr<ex>au</ex>
                    wittib Meerm&#228;nnin,<lb/>retulit, Dippel<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt </note> sey
                    wieder in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >Berlenburg,</name> sey nur bey dem<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100455840">Landgrafen von <del>Berlenburg</del>
                        Darmstadt</name><note place="foot" resp="editor">Ernst Ludwig von
                        Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf
                    </note> gewesen in der stille,<lb/>es sey wirckl<ex>ich</ex> einiges an
                        s<ex>einer</ex> conduite au&#223;zusetzen. Sein<lb/>buch darinn er die
                    Norimbergenses narrenberger gescholten, sey<lb/>confiscirt bi&#223; nach der
                    Messe, da es frey gehen, v. das wort nur<lb/>solle ge&#228;ndert
                                werden.<lb/><bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/100431615">Brendel</name>
                                Insp<ex>ector</ex> zu thurnau</author> hat einmal einen beytrag
                        trucken lassen,<lb/><title>zum tranquebarischen Missions
                        werck,</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Georg Christoph
                        Brendel: Aufrichtiger Beytrag, zum Kirchen- und Schulen-Bau in Ost-Indien :
                        in einem Send-Schreiben, an einen guten Freund &#252;bermacht, o.O., 1709.
                    </note> darinn er die Halenses<lb/>sehr hechelt de&#223;halben, ist sch&#246;n
                    gemacht.<lb/>Redeunti domum begegnete mir Herr Speyerer, so noch neben<lb/>mir
                    bey schr&#246;dern sich aufh&#228;lt. Dicebat er habe im feld<lb/>
                    gesehen<lb/></p>
                <pb facs="b0475.jpeg" n="475"/>
                <note2>(Seite 475) </note2>
                <p>gesehen, da&#223; die Engell&#228;nder sich lauter <g>spirit</g>uum in
                    externis<lb/>bedienen, v. gar keine salben v. Pflaster brauchen.<lb/>Narrabat
                    ein frembder habe am kopff eine inflammat<ex>ion</ex> bekommen,<lb/>|: so wohl
                    faciei erysipelas gewesen :| <unclear>Speyerer</unclear> hat ihn ge-<lb
                        type="inWord"/>r&#228;uchert, davon die dolores gr&#246;ser worden, v. der
                    schaden gantz<lb/>hochroth v. schwartz. Ein strumpfwircker hat darauff ihm
                    die<lb/>Materie-salbe #<note place="margin-right" resp="author"> #
                            n<ex>empe</ex> terebinthinam<lb/> cum <g>sale</g> communi<lb/> mixtam.
                    </note> gebraucht, v. es aufbrechen gemacht, <lb/>sic cessavit dolor,<note
                        place="margin-right" resp="author"> ein trockener umschlag<lb/>ex farina et
                        <lb/>Camphora h&#228;tte<lb/>alles gethan. </note> nun ist alles roh
                    fleisch, v. die haare<lb/>im bart sind gewachsen, v. der terpenthin au&#223; der
                    salbe<lb/>stickt darinnen, die haare wird man ohne Zweifel her-<lb type="inWord"
                    />au&#223; zwicken m&#252;ssen, wie man den Juden den bart mit einer
                    Zwick<lb/>scheere au&#223;zwickt. Voluit tunc adhibere speyerer <g>aquam</g>
                        phage-<lb type="inWord"/>daenicam ex <g>mercurio</g> et <g>aqua</g>
                    <g>calcis vivae</g>, sed ego prohibui sumat Ess<ex>entiam</ex> Myr-<lb
                        type="inWord"/>rhae abgeraucht den <g>spiritum</g>, wie ein balsam, miscere
                    es mit<lb/>Melle rosato od<ex>er</ex> despumato, wird sehr gut thun. Wil<lb/>es
                    so machen.<note place="margin-right" resp="author"> fleischbr&#252;che bringen
                        die<lb/>Kinder ordinairement<lb/>mit auf die welt.<lb/>f&#252;chslein wolte
                        einmal<lb/>ein kind damit schneiden.<lb/>Speyerer uti semper emol-<lb
                            type="inWord"/>lientibus &amp; discutienti-<lb type="inWord"/>bus
                        optim&#232; discussit<lb/>ohne schnitt, ut mi-<lb type="inWord"/>raretur
                        f&#252;chslein.<lb/>Petit 4 Taler, die<lb/>leute hatten ihm gerne<lb/>mehr
                        gegeben. </note><lb/>der Reformirte <unclear>schuder</unclear> alhier hat
                    die leute in sch&#228;den aufge-<lb type="inWord"/>halten, nur der g&#228;nge
                    viel zu machen, da&#223; ihn viele abgeschafft,<lb/>die hernach von andern
                    schnell curirt worden sind.<lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot"
                        resp="editor">Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Frankfurter Kaufmann
                    </note> hat s<ex>eine</ex> Biblioth<ex>eque</ex>
                    <del>mit</del> in lauter k&#228;sten von dannen holtz<lb/>vom schreiner gemacht,
                    mit einer wand setzen lassen. v. l&#246;cher<lb/>hinein geschnitten, da&#223;
                    man die hende hin ein stecken, v. sie<lb/>forttragen kan, jeder kasten au&#223;
                    3 reposit<ex>ionibus</ex> etwan 3 schuhe<lb/>lang, v. 2 hoch auf einander
                    gesetzt, macht th&#252;ren dran, v.<lb/>zieht gr&#252;n v. g&#252;ldne Tapeten
                    so nicht theuer &#252;ber durch die<lb/>gantze Stube.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Dabat Diest<ex>erweg</ex><lb/>Maderni beschrei-<lb
                            type="inWord"/>bung des blocks-<lb type="inWord"/> berges.
                        Est<lb/>Ungarus, hitzig,<lb/>v. thut s<ex>eine</ex> Sachen<lb/>sehr wohl
                        v.<lb/>mit Eyfer, hat<lb/>summa cum laude<lb/>in helmstedt<lb/>disputirt.
                    </note><lb/>Dentes paulul<ex>um</ex> stupidi molares, Kopff tumm, nicht
                    sehr<lb/>aufgeweckt. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/>die Republique der Gelehrten in
                        holl<ex>&#228;ndischer</ex> Sprache, od<ex>er</ex> d<ex>en</ex> Boeksaal
                    hat<lb/>in den st&#252;cken 1720 Edzardi in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5">hamburg</name> entsetztl<ex>ich</ex>
                    sceptisch<lb/>durchgezogen. it<ex>em</ex> ein kerl so ihn gen&#246;thigt ein
                    tummes <lb/>Carmen hin ein zu recensiren, das er entsetzl<ex>ich</ex> herunter
                    gemacht,<lb/>der aber dadurch s<ex>eines</ex> buchs wohl losworden, v.
                    theuer.<lb/>Odor <g>urin</g>osus ex faucibus. Calida extrema. Sol
                        paulul<ex>um</ex> lucet,<lb/>ist auch etwas tr&#252;b. Larynx asper &amp;
                    mucus ex eo pulposus.<lb/>Stiche v. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hin v.
                    wieder, pedes paulul<ex>um</ex> frigent, sedenti<lb/>im
                        <unclear>Caxxzxsenen</unclear> Camis&#246;lgen. Flexi dolent lumbi.
                    <lb/>Asse ein st&#252;ckl<ex>ein</ex> brodt, v. kam mir etwas in die
                    <g>Luft</g>r&#246;hre, hustete<lb/>sehr starck da&#223; mir es im lincken lobo
                    pulmonum wehe that. |: voretur<lb/>&#224; plebe die ess v. trinckkehle; unrechte
                    kehle :| Hoc sub motu<lb/>screatus multus mucus los ger&#252;ttelt, pulposus
                    excretus est. Non<lb/>cessavit Natura bi&#223; alles vom brodt au&#223; der
                        <g>Luft</g> r&#246;hre herau&#223; ge-<lb type="inWord"/>hustet
                    worden.<lb/></p>
                <pb facs="b0476.jpeg" n="476"/>
                <note2>(Seite 476) </note2>
                <p>Edi meridie, nachdem <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103092269"
                        >Reineck</name><note place="foot" resp="editor">Friedrich Ludwig von Reineck
                        (1707&#8211;1775), Weinh&#228;ndler in Frankfurt </note> mit Gros<note
                        place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note> au&#223; dem Garten
                    kommen,<lb/>v. beyde zornig aussahen, gerstensuppe, haasen l&#228;uffe,
                        gebraten<lb/>h&#252;hngen,<note place="margin-left" resp="author"> Kuchen
                        viel, </note> Pfersiche v. Zwetschen. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein. flatus<lb/>nonnulli, calor
                    extremorum.<lb/>|: Mater<note place="foot" resp="editor">Anna Margaretha
                        Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs
                    </note> hysterica, jam est Erg&#225; omnia taediosa, alvus ei
                    semper<lb/>fer&#232; adstricta, jam, et flatus non produnt, sed solum<lb/>alvum
                    discendunt tono privatam, nisi cum cibi sunt<lb/>in ventriculo, &amp; novus
                    calor :|<lb/>Ructus, flatus, Vorn in apice linguae lincker hand
                    vesicula<lb/>pungens. Circa os vari nonnulli. Stupidi dentes.<lb/>Asper larynx
                    |: qualis et juniori <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102902542"
                        >Luthero</name><note place="foot" resp="editor">Heinrich Ehrenfried Luther
                        (1700&#8211;1770), Jurist in Frankfurt </note> est, <g>vener</g>i dedi-<lb
                        type="inWord"/>tissimo :| pfeiffen in aure d<ex>extra</ex>. Stiche v.
                    spannen pone aurem d<ex>extram</ex>.<lb/>In collo unter dem rechten Ohr spannen.
                    sub aure sinistr<ex>a</ex> am<lb/>hal&#223; pochen v. spannen. sedebam
                    describens Maderni<lb/>hodoeporicon versus Bructerum, varia tensio in collo
                    &amp;<lb/>capite. Ructus. Pluit paulul<ex>um</ex> mit tr&#252;bigkeit
                    von<lb/>westen. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi, tormina &amp;
                    borborygmi.<lb/>Egessi faeces spiss<ex>as</ex> sat multas obscure luteas.
                    Oscitatio. Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> hinc inde. Ructus, calida
                    extrema, flatus.<lb/>Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet. Lucet
                    subinde sol.<lb/>Animus sat alacris, da ich jetzt eine zugabe zu hoheisels<note
                        place="foot" resp="editor">Daniel Friedrich Hoheisel (1698&#8211;1732),
                        Jurist in Halle </note><lb/>sache meditire, um den Halensibus ihre
                    bl&#246;se zu zeigen.<lb/>Fui bey Diesterweeg,<note place="foot" resp="editor"
                        >Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Frankfurter Kaufmann </note> fieng
                    zuweilen an zu regnen, aber<lb/>abends am st&#228;rcksten, wie gestern.<lb/>Bibi
                    hora IV. thee bou so sehr gut v. rein an geschmack.<lb/>Postea flatus, nachdem
                    im regen herum gegangen, v. vorher schon.<lb/>Asse auch bey Diest<ex>erweg</ex>
                        etl<ex>iche</ex> trauben vom gut edel von s<ex>einem</ex> fenster.<lb/>Mucus
                    ex naribus infundib<ex>ulo</ex> &amp; larynge pulposus. Sub aure dextra<lb/>ubi
                    parotis, varus, ipsa parotis paulul<ex>um</ex> tumet. Calida<lb/>extrema.
                    Stupidi dentes molares. Ructus.<lb/>Larynx asper, et mucus ex eo pulposus cum
                    screatu. War eine abend-<lb type="inWord"/>r&#246;the. Oscitatio. Stiche in ano
                    cum flatibus. Flatus.<lb/>Stiche im rechten humero.<lb/>|: Diest<ex>erweg</ex>
                    hodie putabat etiam Arnicam in extracto pil<ex>ulis</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118752561">stahlii</name> ad-<lb
                        type="inWord"/>ditam prodesse in <g>mens</g>ibus pellendis, sey zu
                    experimentiren, ist glaublich, <lb/>vel &amp; in infuso.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Errabat Diest<ex>erweg</ex>, narrans
                        <lb/>de <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100366163"
                            >Junckero,</name> da&#223; er einen<lb/>schon gedruckten process<lb/>so
                        sehr hoch gehalten habe.<lb/>Er meynte ein solcher Mann<lb/>m&#252;sse alles
                        wissen.<lb/>Dicebat Diest<ex>erweg</ex> Juncker<lb/>Prof<ex>essor</ex> sey
                        ein weibischer<lb/>Mann.<lb/>
                        <lb/>Vidit Diest<ex>erweg</ex> floribus<lb/>Napelli caerulei<lb/>ornare
                        fratrem suum<lb/>patinas. die herba<lb/>adulta ist nicht
                            sch&#228;dl<ex>ich</ex><lb/>aber noch klein<lb/>tempore verno.
                    </note><lb/>der jetzige <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118538543"
                        >K&#246;nig von Engelland,</name><note place="foot" resp="editor">Georg II.
                        August (1683&#8211;1760), ab 1727 K&#246;nig von Gro&#223;britannien und
                        Irland und Kurf&#252;rst von Hannover </note> befieh<supplied
                        reason="omitted-in-original">l</supplied>t alle wilde schweine
                        au&#223;zurotten,<lb/>it<ex>em</ex> da&#223; man alle Jahre soll 1000
                    hirsche schiessen. der oberj&#228;germeister<lb/>restitit Regi, er solle nicht
                    auf ein mal alles verderben worauff s<ex>ein</ex> Vorg&#228;nger<lb/>so vieles
                    gewendet h&#228;tten, er werde so es geschehe vor Verdru&#223; in
                    einem<lb/>Jahre sterben, de&#223;halb hat General Diemer von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4029869-3">Cassel</name> mit Einhausen<lb/>um 1000
                    Thaler gewettet, die Einhausen, so der &#252;ber 1. jahr noch<lb/>lebt, ihm
                    zahlen mu&#223;.<lb/>Die alte ostindische porcell<ex>aine</ex> sch&#228;lgen, so
                    theuer waren, v. massif springen<lb/>nicht in hitze v. k&#228;lte, sind besser
                    gearbeittet al&#223; die neue, so d&#252;nne<lb/> v.<lb/></p>
                <pb facs="b0477.jpeg" n="477"/>
                <note2>(Seite 477) </note2>
                <p>v. von hitze v. k&#228;lte leicht springen.<lb/>Stallmeister v. stallbediente
                    heissen stallgelehrte per jocum.<lb/>Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach </note>
                    hat heute zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6"
                        >offenbach</name> mit D<ex>octor</ex> Douzeaidans<note place="foot"
                        resp="editor">Melchior Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738),
                        Arzt </note> gespeisst,<lb/>Douzeaid<ex>ans</ex> ei ostendit ein dickes buch
                    so er in s<ex>einem</ex> gef&#228;ng-<lb type="inWord"/>ni&#223; geschrieben,
                    versibus latinis so sehr nett v. wohl fliessen.<lb/>de Cruce, od<ex>er</ex>
                    anderes mehr, allerl<ex>ei</ex> pens&#233;es die ihm
                        zugefallen.<lb/>Douzeaid<ex>ans</ex> hat alle Monath 22 Thaler vor
                        s<ex>eine</ex> verpflegung in Carcere<lb/>gehabt. :|<note
                        place="margin-right" resp="author"> Diest<ex>erweg</ex> cum scripsit<lb/>das
                        n&#246;thige non<lb/>curat amplius<lb/>res suas, et Deo<lb/>committit
                        eas,<lb/>iis penitus solatus,<lb/>denckt nicht mehr<lb/>daran.<lb/>Reich
                        dicit Coffee<lb/>sey ihm eine rechte<lb/>hertz st&#228;rckung, v.<lb/>treibe
                        ihm besser al&#223;<lb/>alles den schwei&#223;.<lb/>Sed id facit
                        calidum<lb/>quodcumque infusum. </note><lb/>Flatus <g>sulphur</g>ei per
                    multi. Kitzeln in ano. Vespera der himmel<lb/>hell. Circa laryngem extern&#232;
                        etl<ex>iche</ex> bl&#228;&#223;lein. Stiche in<lb/>axilla sinistra. Oculi
                    scribenti oppleti &amp; dolentes, meist<lb/>premit sinister, premit &amp;
                        frons.<note place="margin-right" resp="author"> Unter beyden <lb/>Ohren
                        vari. </note> Da&#223; so viele flatus den<lb/>abend gehabt, mag wohl auch
                    mitgeholfen haben, da&#223; ich die abend-<lb type="inWord"/>lufft an mich gehen
                    lassen, aperta fenestra &amp; janua, obschon<lb/>extrema calida, it<ex>em</ex>
                    da&#223; ich immer still gesessen v. geschrieben.<lb/>Noctu bene dormivi, von 10
                    ad 5 uhr. Pluit noctu.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-22">
                        <supplied>22.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0477.jpeg" n="477"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 22 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane cum surgerem f&#252;hlte in aure d<ex>extra</ex> ein besonderes<lb/>knarren,
                    so auch schon etl<ex>iche</ex> morgen da gewesen, auch schon<lb/>vorl&#228;ngst
                    ein mal, ist wie ein laut von einer Sackuhr.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Fende moquirte sich<lb/>&#252;ber der Harmonisten<lb/>ihre
                        Dreyeinigkeit,<lb/>und ihren Triangul.<lb/>
                        <lb/>Gros dicebat, <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100648118"
                            >Tscheer</name><lb/>bedaure fenden des streits<lb/>halben in
                            s<ex>einen</ex> alten tagen,<lb/>da sich fende so sehr &#252;ber<lb/>die
                        Harmonisten beschwere. <!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt; Nikolaus Tscheer (1671&#8211;1748),
Theologe und Erbauungsschriftsteller--><lb/>
                        <lb/>Fui apus Gros, ist sehr<lb/>grimmig, hat allen<lb/>buchhandel
                        aufgegeben,<lb/>v. ist Nachmittags gantz<lb/>frey vor sich.
                        Mane<lb/>arbeitet er von 8 ad<lb/>12 uhr. </note><lb/>Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat multum. Calent extrema, Oscitatio<lb/>Pandicul<ex>atio</ex>. Ructus
                        <g>aci</g>di multi. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>larynge
                    pulposus. Stupidi dentes, pitzeln in naribus, sonderl<ex>ich</ex><lb/>dextra.
                    Oscito multum, weil heute etwas fr&#252;her al&#223; ge-<lb type="inWord"
                        />w&#246;hnl<ex>ich</ex> aufgestanden. Tr&#252;b wetter von westen. Pressio
                    verticis, <lb/>Ructus angustum reddunt <del>dextr</del> sinistrum pectoris
                        antrum.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. stiche &amp; hinc inde in
                    cute. Mane id<ex>em</ex> quod insolito<lb/>prius surrexi me laetum &amp;
                    cantantem effecit, animus<lb/>labori rursus se tradidit, maestitia desperabunda
                        re-<lb type="inWord"/>licta, animus placeat eam assumere. Larynx
                    asper.<lb/>kitzeln in ano. Ad est hora VI. oriente sole aurora.<lb/>Flatus. Da
                    ich mich im hembde stehend anziehe frigent pau-<lb type="inWord"/>lul<ex>um</ex>
                    extrema. Flatus.<note place="margin-right" resp="author"> In fronte oben<lb/>
                        vari. </note><lb/>Eram apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    dicebat Herr holland<note place="foot" resp="editor">Holland (gest. 1731), um
                        1704 Pagenhofmeister in Darmstadt, zuletzt in Berleburg</note> sey ein wenig
                    eigensinnig<lb/>gewesen, er sey ein wenig Melancholisch v. nicht zu
                    Hau&#223;<lb/>gewesen, nachher gestorben.<add resp="author" place="right"
                        >holland hat al&#223; Hofmeister von Grafen v<ex>on</ex> Bisterfeldt<lb/>im
                        fegischen hau&#223; auff der Eschenh<ex>eimer</ex> Gasse, wo auch
                        Fende<lb/>innen war, lange logirt. </add> Dicebat Christus habe nicht alles
                    gemacht, sondern Gott durch ihn, durch<lb/>ihn sey alles geworden. Valde
                    aestimat Cap. 1. ad Ephes<ex>ios</ex> fende,<lb/>wir w&#228;ren ein mal in der
                    h&#246;he gewesen, durch Christum von Gott gemacht,<lb/>gleich nach ihme, aber
                    gefallen herab, v. m&#252;ssen per Christum wieder<lb/>heim geholet werden.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Fende wil s<ex>eine</ex> sachen<lb/>von
                        der Deitate servatoris<lb/>nulla, nicht al&#223;<lb/>ideen v.
                        hirngespenster<lb/>geheissen wissen, sondern<lb/>die schrifft binde
                        das<lb/>ewige leben dran, v. <lb/>der heil<ex>ige</ex> Geist habe es<lb/>ihm
                        eingegeben, v. zeuge<lb/>da&#223; es wahrheit sey.<lb/><add resp="author"
                            place="lower margin"> Qui sibi resistunt, resistere putat spiritui
                            sancto. </add></note><lb/></p>
                <pb facs="b0478.jpeg" n="478"/>
                <note2>(Seite 478) </note2>
                <p>Fende domum dedit eine satyram auff die Reifr&#246;cke sub<lb/>Tit<ex>ulo</ex>
                        sequ<ex>ente</ex> Stichlanders von Stoffelshausen gedancken &#252;ber
                    den<lb/>Nutzen v. Schaden, &#228;chten brauch v. mi&#223;brauch der so ge-<lb
                        type="inWord"/>nannten <hi rend="underline">Steiff-fischbein, oder
                        Reiff-R&#246;cke,</hi> samt dero<lb/>Vergleichung. Bey einer Pfeiffe
                    Canaster im schertz v. Ernst<lb/>in gebundener Art entworffen v. er&#246;ffnet,
                    an zwey seiner<lb/>geliebten Jungfer Baasen in Reifrocksfort auf dem
                    <lb/>fischbein-Platze. gedruckt in obersachsen im Jahr 1732.<lb/>4. cum effigie
                    faeminae hoc vestitus genere indutae. 1 &#189; <lb/>bogen gros. Salse tradicitur
                    hoc genus ornatus.<note place="margin-left" resp="author"> Narrabat Fende
                        ein<lb/>Iserl&#246;er Kauffmann<lb/>au&#223; westphalen habe<lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117174025">M&#252;nden</name>
                        predigen h&#246;ren v.<lb/>gesagt er sey ein heuch-<lb type="inWord"/>ler.
                        <lb/>Fende dicebat <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119291312"
                                >Tenn-<lb type="inWord"/>hardum</name> obiisse in i-<lb
                            type="inWord"/>tinere Fr<ex>anco</ex>f<ex>ur</ex>tensi ohnfern<lb/><name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4029869-3">Cassel,</name> v. habe
                        wohl<lb/>800 Gulden geld bey sich<lb/>gehabt, ob er sich schon<lb/>sonst so
                        arm gestellt.<lb/>So hat jeder, etiam<lb/>picatissimus quisque
                        noch<lb/>G&#246;tzen, auf dise v.<lb/>eine andere art. <lb/>
                        <lb/>Brommer miethet jetzt<lb/>Kisnerin hau&#223;, er<lb/>l&#228;ufft sich
                        sehr ab,<lb/>hat einen sehr rauhen hal&#223;,<lb/>ist ob praxin
                        nimis<lb/>molestam &amp; curso-<lb type="inWord"/>riam hujus loci<lb/>etwas
                        un willig, v.<lb/>verdrie&#223;lich, wie<lb/>&#252;ber alles.<lb/>
                        <lb/>Fuit apud Diest<ex>erweg</ex> simplex<lb/>reformati pastoris
                        vidua<lb/>quae Lutheranos voca-<lb type="inWord"/>bat
                        Ungleubige.<lb/>#<lb/># maritus ejus valde ortho-<lb type="inWord"/>doxus
                        fuit &amp; Beati <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X"
                            >Reitzii</name><lb/>persecutor acerrimus.<lb/>Dicebat wer den glauben
                            ver-<lb type="inWord"/>wirret sey &#228;rger al&#223; ein<lb/>T&#252;rck
                        v. al&#223; ein heyde.<lb/>
                        <lb/>Cum mihi obviam veni-<lb type="inWord"/>ret <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1052509002">Gladbach,</name> quem<lb/>nondum
                        conveni, <lb/>postquam mihi Dissert<ex>ationem</ex><lb/>suam misit, v.
                        er<lb/>mir mehr war, erschrack<lb/>etwas, v. schosse mir<lb/>von aussen
                        al&#223; ein<lb/>blitz, warm nach dem<lb/>hertzen, recht warm,<lb/>ab
                        affectu terroris in<lb/>anima excitato<lb/>retardato
                            paulul<ex>um</ex><lb/><g>igne</g> et sanguine ab ef-<lb type="inWord"
                        />fluxa aequali, &amp;<lb/>sic ad momentum<lb/>justo plus coacerva-<lb
                            type="inWord"/>to sanguine versus cor. </note><lb/>Friedel narrabat,
                    da&#223; ihn ohnl&#228;ngst getr&#228;umt s<ex>eine</ex> frau
                    sey<lb/>niederkommen, v. heut habe er Nachricht bekommen da&#223; sie<lb/>einen
                    Sohn gebohren, aber nach der Entbindung etwas schwach<lb/>geworden.<lb/>Bey
                    friedel war ein Mann, der sagte s<ex>eine</ex> frau 50 ann<ex>orum</ex> habe
                    schon bey<lb/>20 jahr ein morbum, v. wisse niemand zu helfen, zuweilen<lb/>sey
                    sie wohl, zuweilen so hinf&#228;llig, da&#223; sie sterben wolle,<lb/>sterbe
                    aber doch nicht, hat grose k&#228;lte, drauff hitze, dann<lb/>schwei&#223;, mit
                    groser arbeit, endlich Mattigkeit, sehr<lb/>kr&#252;ttelich, reisen in abdomine
                    &amp; dorso, u<ex>nd</ex> s<ex>o</ex> w<ex>eiter</ex> se consulu-<lb
                        type="inWord"/>isse ajebat medicos quoque Amstelodamenses, sed nullum
                    juvisse.<lb/>So ihr ein medicamentum nicht gleich helfe wolle sie es nicht
                    mehr.<lb/>Venaesectionem nolle eam plane, habe viel gelassen. Malum dif-<lb
                        type="inWord"/>ficulter plen&#232; tollatur, pil<ex>ulis</ex>
                        stahl<ex>ianis</ex> &amp; <g>pulver</g>ibus antisp<ex>asticis</ex> mo-<lb
                        type="inWord"/>tu corporis placido juncto; &amp; venaesectionibus moderatis
                    aliquod<lb/>forte efficeretur :|<lb/>Meridie veniente scripsi, et legi sed
                    comesto frusto paucis <lb/>venit somnolentia, postquam mane discurri.<lb/>Edi
                    bohnen viel, Pfannkuchen, Krebse von grobseml<ex>ichem</ex> v. mora-<lb
                        type="inWord"/>stigem geschmack, Zwetschen etl<ex>iche</ex> Bibi 2 gl
                        <g>Wasser</g>.<lb/>Pedes frigidi. Egessi faeces spiss<ex>as</ex> sat multas
                    premens,<lb/>von dem obst, so viel <g>Luft</g> v. <g>Wasser</g> in sich hat
                    venter inflatus.<lb/>ructus, flatus. Kopff zieml<ex>ich</ex> leicht.<lb/>Legi
                        <hi rend="underline">Acontii Stratagemata Satanae,</hi><note place="foot"
                        resp="author"> Jacobus Tridentinus Acontius: Stratagemata Satanae, Basel
                        1610. </note> &amp; optimum<lb/>in veni tractatum, moderatissimum &amp;
                    maxim&#232; pacificum.<lb/>Pressio varia um den Kopff, oben v. unten. stupidi
                        paulul<ex>um</ex><lb/>dentes. In apice linguae vesiculae parvae dolentes.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.<lb/>stiche hinc inde. Mucus ex
                    naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge<lb/>pulposus. Pitzeln in ano, flatus.
                    Ructus. Odor ex faucibus uliginosus<lb/> can-<lb type="inWord"/></p>
                <pb facs="b0479.jpeg" n="479"/>
                <note2>(Seite 479) </note2>
                <p>cancrorum, ructus. Flatibus multi. Subinde per musculos <lb/>attollentes auris
                        <hi rend="underline">externa sinistra attollitur.</hi> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in<lb/>nate d<ex>extra</ex>. In radice nasi
                        sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex>. Ructus,
                    borbor<ex>ygmi</ex>,<lb/>flatus <g>sulphur</g>ei foetidi multi. Sudant scribenti
                    manus.<lb/>|: Vidi nuper apud Jenensem Boetticherum
                            <bibl><author>Welschii<lb/></author>Profess<ex>orii</ex>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7"
                            >Lips<ex>ienis</ex></name>
                        <title>tabulas anatomicas</title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Christian Ludwig Welsch: Tabulae anatomicae universam humani corporis
                        fabricam perspicue atque succincte exhibentes. Modernis potissimum
                        observationibus accomodatae, Leipzig 1697. </note> in folio, v. er-<lb
                        type="inWord"/>sahe gleich da&#223; Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambs</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Jakob Grambs (1688&#8211;1759), Arzt in Frankfurt
                    </note> mir v. denen Chirurgis<lb/>just tab<ex>ulas</ex> anatom<ex>icas</ex> in
                    diser form v. Ordnung<lb/>dictirt v. vorgeschrieben. Est rudis plane &amp;
                    indoctus<lb/>nugator :|<lb/>Veniebam bey Diesterweeg<note place="foot"
                        resp="editor">Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Frankfurter Kaufmann
                    </note> bey dem Douzeaid<ex>ans</ex>.<note place="foot" resp="editor">Melchior
                        Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt </note> Mittags
                    gespeisst hat,<lb/>Douz<ex>eaidans</ex> narravit, man habe ihn 8 Monath sitzen
                    lassen, ohne was<lb/>ihm zu sagen, hat keine wache im Zimmer gehabt, noch
                    davor.<lb/>Hat alle Woch ni fallor 22 Thaler 16 gute Groschen zu s<ex>einer</ex>
                    Zehrung gehabt,<lb/>v. was er nicht alles gebraucht, davon, it<ex>em</ex>
                        s<ex>ein</ex> Geld so sie ihm<lb/>anfangs genommen, haben sie ihm cum
                    dimitterent eum alle<lb/>wiedergegeben cum dono von XX Spec<ex>ies</ex> Ducaten,
                    er hat angeloben<lb/>m&#252;ssen k&#252;nfftig gegen den K&#246;nig v. das
                    Ministerium sich nicht zu r&#228;chen,<lb/>respondit das m&#252;sse ohnehin ein
                    Christ nicht thun silentium non voluere<lb/>ei imponere. H&#228;tte gewollt
                    lermen machen, h&#228;tten sie<lb/>ihn nicht bi&#223; nach dre&#223;den
                    gebracht, meist Nachts ist er weiter<lb/>gef&#252;hrt worden. Libros sua pecunia
                    sicuta omnes ei in car-<lb type="inWord"/>cerem apportarunt. Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121666786">Erndtel</name><note
                        place="foot" resp="editor">Christian Heinrich Erndtel (1676&#8211;1734),
                        Arzt in Dresden, k&#246;niglich-s&#228;chsischer Leibarzt </note> donavit ei
                    gladium ar-<lb type="inWord"/>genteum. Wil ein spec<ex>ies</ex> factum
                    aufsetzen, v. zweifels ohne<lb/>drucken lassen, dem Cantzley director <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104208880">Kopp</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Adam Kopp (1698-1748), ab 1724 Rat in
                        Offenbach, ab 1728 Kanzleidirektor in Birstein </note> zweifels ohne
                    zum<lb/>schimpff, der ihn vor 100 ducaten abfolgen lassen, so ihm
                    geschenckt<lb/>worden, weil doch die Sache so ruchbar worden.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/115588248">Madernus</name><note
                        place="foot" resp="editor">Georg Christian Matern de Cilano
                        (1696&#8211;1773), k&#246;niglich-d&#228;nischer Justizrat, Stadtphysikus,
                        Schriftsteller und Bibliothekar in Altona </note> war zuweilen al&#223; ein
                    melancholicus alzu lustig, zu-<lb type="inWord"/>weilen so traurig da&#223; er
                    kein einzig wort redete auch nicht asse.<note place="margin-right" resp="author"
                        > hatte eine treffl<ex>ich</ex> bibli-<lb type="inWord"/>otheque, wohl
                        1000<lb/>Thaler werth, steckte<lb/>alle s<ex>ein</ex> Geld von
                        hau&#223;<lb/>in die B&#252;cher, v.<lb/>verdiente sich in<lb/><name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7">Halberstadt</name>
                        Kost<lb/>v. Kleider.<lb/>Madernus darff s<ex>eine</ex><lb/>Ketzerb&#252;cher
                        nicht<lb/>nach Ungarn bringen,<lb/>hatte grose lust<lb/>sich nach <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Frankfurt</name>
                            od<ex>er</ex><lb/>der orthen zu setzen,<lb/>al&#223; er ein mal<lb/>hier
                        au&#223; war. </note><lb/>Konte alle strapazzen au&#223; stehen al&#223; ein
                    Ungar v. war nicht zu verderben.<lb/>Diarrhoea subinde correptus est, curirte
                    sich ordentl<ex>ich</ex> mit Casca-<lb type="inWord"/>rilla, einmal aber nahm er
                    speck, dick saltz drauff, v.<lb/>Pfeffer v. curirte so s<ex>eine</ex>
                        diarrhoeam.<lb/>Diest<ex>erwegs</ex><note place="foot" resp="editor">Albert
                        Adolf Diesterweg (geb. 1681), Frankfurter Kaufmann </note> me&#223;helfers
                    Henrichs frau etwa 33 jahr alt, hat ohnl&#228;ngst<lb/>feliciter gebohren, hat
                    schon lang einmal Erysip<ex>elas</ex> in pede bekommen in<lb/>sura, so &#252;bel
                    tractirt worden |: uti praedixi :| v. davon l&#246;cher be-<lb type="inWord"
                    />kommen so wieder zu geheilt, levi causa, etwan von einem stich eines stroh-<lb
                        type="inWord"/>halms ists wieder aufgebrochen, v. wil nun nicht heylen.
                        <g>Alumen</g> impo-<lb type="inWord"/> sue-<lb type="inWord"/></p>
                <pb facs="b0480.jpeg" n="480"/>
                <note2>(Seite 480) </note2>
                <p>runt ulceri, aber davon wirds &#228;rger, removeant, der<lb/>fu&#223; wird dick
                    von dem <g>Alu</g>mine, effluxis seri sufflaminatur vi<lb/>adstringente
                    mineralis illis, &amp; sic pes fit tumidus &amp;<lb/>inflammatus. Dabo
                        Ess<ex>entiam</ex> succ<ex>ini</ex> &amp; <g>Tincturam</g>
                    <g>antimonia</g>nam, Decoct<ex>um</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11859169X"
                        >Paracelsi</name><lb/>traumat<ex>icum</ex>, it<ex>em</ex> 6to die
                        Pil<ex>ulas</ex> Catarrhal<ex>es</ex>
                    <g>mercur</g>iales, ulceri ap-<lb type="inWord"/>plicabo Unguentum
                        Digest<ex>ivum</ex> ex Myrrh<ex>a</ex> mel<ex>le</ex> tereb<ex>inthina</ex>
                    et vitel<ex>lo</ex> Ov<ex>orum</ex><lb/>et Empl<ex>astrum</ex>
                        saponat<ex>um</ex> Berl. <g>fix</g>atum. Sicque cum Deo vincam
                        malum.<lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor">Albert Adolf
                        Diesterweg (geb. 1681), Frankfurter Kaufmann </note> kratzte sich am
                    fu&#223;, bekam einen dicken fu&#223; daher, so in 6<lb/>wochen nicht heilen
                    wolte, applicuit Unguentum digest<ex>ivum</ex> 1. ord. cum
                    Empl<ex>astro</ex><lb/>&amp; Ess<ex>entiam</ex> bals<ex>amicam</ex>
                        stahl<ex>ianam</ex> |: so man ihm in der apoth<ex>eke</ex> mit alcali
                    machte<lb/>quam rejecit, et ipse elaborabit ad usum suum meliorem :|<lb/>uxor
                    kratzte auch am fu&#223;, bekam ein erysipelas ad pedem<lb/>illum in ea regione,
                    es schlug febr<ex>is</ex> catarrhal<ex>is</ex> maligna<lb/>hinzu, damit sie 6
                    wochen zu thun hatte, v. in groser Ge-<lb type="inWord"/>fahr war; hystericis
                    saepe accidant mira symptomata<lb/>quae non semper pro funestis habenda, uti
                    &amp; fit in<lb/>hypochondriacis maribus.<lb/>Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1020336595">R&#252;cker</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Nikolaus R&#252;cker (1690&#8211;1761), Jurist in
                        Frankfurt und weltliches Mitglied des Konsistoriums </note> kam zu mir, der
                    ein Membrum v. Assessor Consistorii<lb/>ist, wolte mich auch der Kunden halber
                    in platea bereden D<ex>octor</ex><lb/>zu werden, exponebam ei rationes meas,
                    declarirte me differre<lb/>non auferre, rationes meas secretas non omnibus
                        patefacere,<lb/>s<ex>eine</ex> Vermahnung sey mir angenehm gewesen, war sehr
                    h&#246;flich.<lb/>Vespera paulul<ex>um</ex> pluit. Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus,<lb/>animus sat
                    hilaris, ructus, auris d<ex>extra</ex> susurrat, calent<lb/>extrema omnia.
                    Oscitatio. Flatus, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde.<lb/>Cum <hi
                        rend="underline">jam me cibis non oppleo,</hi>
                    <hi rend="underline">dedolet denuo dens</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">molaris, inf<ex>erioris</ex> maxillae solitarius,</hi>
                    lateris sinistri,<lb/>interne in ore an der Gingiva, E<ex>rgo</ex> videmus omnia
                    <lb/>esse ex repletione nimia et inde facta stagnatione<lb/>ob debilitatum in
                    solidis tonum. Pluvia mit etwas <lb/>wind von Westen. <hi rend="underline">In
                        regione parotidum sub utraque</hi>
                    <lb/>aure multi vari. Ructus, oscitatio. Flatus <g>sulphurei</g>
                    foetidi.<lb/>Sedenti et legenti capite prono, in ocul<ex>o</ex>
                        sin<ex>istro</ex> stiche<lb/>v. spannen, it<ex>em</ex> pressio &#252;ber dem
                    auge, it<ex>em</ex> stiche im rechten <lb/>auge. Hora IX somnus obrepit, solito
                    tempore, oscitatio.<lb/>Stiche hinten linckerseits am hal&#223;, <hi
                        rend="underline">postea succedente alio, ut</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">solitum est, spasmi,</hi> pressio verticis &amp;c <note
                        place="margin-left" resp="author"> Peccatum vespera leve<lb/>est, quod
                        surgenti<lb/>mane, &amp; jejuno<lb/>est praegrande. </note><lb/>Noctu bene
                    dormivi ab XI ad V horam<lb/> die <g>Martis</g><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-23">
                        <supplied>23.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0481.jpeg" n="481"/>
                <note2>(Seite 481) </note2>
                <p><expan>d</expan><ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 23. <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane windig von westen, v. tr&#252;b. Cum cantarem hymnum<lb/>ructus sat copiosi
                        <unclear>verexx</unclear>, eo pulsi <g>spirit</g>us caliduntur per
                    <lb/>ructus quoque cum alias ni per centum in vitati fuissent, ad<lb/>poros,
                        it<ex>em</ex> ad aurem meassent.<note place="margin-right" resp="author">
                        Mane liq<ex>uor</ex> prostat<ex>icus</ex><lb/>ex membro pro-<lb
                            type="inWord"/>fluxit, vespera<lb/>erecto p. in vi-<lb type="inWord"
                        />tatus, solito tempore<lb/>M<ex>anu</ex>s<ex>tuprationis</ex> alias.
                    </note> Borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus. trieb ad<lb/>anum expurgenti natura faeces
                        superfl<ex>uas</ex> licet heri non ederim<lb/>&amp; egessi faeces luteas
                        su<supplied reason="omitted-in-original">b</supplied>spiss<ex>as</ex> &amp;
                    post subtenues sat multas,<lb/>Ructus, pressio capitis hinc inde, dolor aliquis
                    v. pruritus<lb/>
                    <hi rend="underline">molarium maxillae</hi> super<ex>ioris</ex>
                    <hi rend="underline">lincker seits,</hi>
                    <hi rend="underline">inferiori libero</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">maxillari</hi> ejus lateris plane, sternutatio cum pruritu
                    nasi<lb/>linckerseits, in nare sinistra, Calida extima, mucus ex<lb/>naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge. Animus sat hilaris, &amp; per via
                    sunt<lb/>mihi omnia. Ructus, pressio frontis, in genu sinistro sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>.<lb/>
                    <hi rend="underline">In einem blitz ein stich an die molaribus
                            inf<ex>erioris</ex> maxillae</hi> in der rechten<lb/>seite. In <hi
                        rend="underline">medio articulo pollicis manus d<ex>extrae</ex></hi>
                    pitzelnde stiche<lb/>in artic<ex>ulo</ex> cum ultima phalanga. Ructus.<lb/>|:
                        Buttnerus<note place="foot" resp="editor">Johann Michael B&#252;ttner
                        (1683&#8211;1744), Arzt in Frankfurt </note> filiae suae jam pubescenti,
                    secundae, nigrae alacri<lb/>venaesectionem imperavit, bekommt gegen abend
                    alzeit, al&#223; was catarrhali-<lb type="inWord"/>sches vom trieb des bluts
                    &#252;ber sich, wie einen dicken hal&#223;, v. hitze :|<lb/>Stiche scribenti in
                    oculo sinistro. Pressio frontis. Calida<lb/>extrema. Pressio hinten im Kopff
                    doch <hi rend="underline">mehr linckerseits, ubi jam</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">est major relaxatio &amp; affluxus semper.</hi> Prope
                    olecranum<lb/>sinistri brachii stiche, it<ex>em</ex> in ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex> it<ex>em</ex> in max<ex>illae</ex>
                    super<ex>ioris</ex><lb/>dentibus sinistris. Jucken oben in vertice. In manus
                        d<ex>extrae</ex> dorso<lb/>spannendes stechen. In cubito sinistro stiche.
                        <hi rend="underline">Laborat Natura</hi><lb/> et mox hic mox illic, modo
                    majorem modo minorem spa-<lb type="inWord"/>smum facit, unde illa diversus
                    sensus, ut expurgat san-<lb type="inWord"/>
                    <hi rend="underline">guinis sordes &amp; acrimoniam seri residui</hi> propter
                        <hi rend="underline">nimia ingesta</hi>
                    <lb/>
                    <hi rend="underline">alimenta expurgata impossibilia</hi> proxime, nunc
                    ver&#242;<lb/>liberioribus manibus quoque expurganda, numquam nempe
                    quiescit<lb/>Natura.<lb/>Ructus. am vorderarm intern&#232; weil ich gekratzt,
                    ein jucken<lb/>an beyden armen. Ructus, borborygmi, calida extrema.<lb/>In
                        scapul<ex>a</ex> d<ex>extra</ex> jucken. Oscit<ex>atio</ex>. Pandiculatio.
                    Tormina &amp;<lb/>borbor<ex>ygmi</ex> in abd<ex>omine</ex>. sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in sura sinistra. Pressio frontis.<lb/>Bonum esset
                        Diss<ex>ertationis</ex> argumentum, medicina Theologica, da&#223; man
                    den<lb/>medicum effectum Theologiae in animis, wie medicinae in cor-<lb
                        type="inWord"/>poribus bewiese, ist alles eins.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Argum.
                            Dissertat<ex>ionis</ex>.</hi><lb/><lb/>vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>Joh<ex>ann</ex> Valent<ex>in</ex><lb/>Andreae</author>
                            <title>Theophi-<lb type="inWord"/>lum</title></bibl> ubi
                        comparat<lb/>saepe medicinam<lb/>cum theologia </note> Man k&#246;nte <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt </note> inhaerentem<lb/>gratiam
                    optime defendiren, v. meritoriam &amp; imputativam au&#223;<lb/>mertzen ex
                    scripturae et naturae testimoniis. Das wort verdienen ist<lb/>nicht in vita
                    communi einmal was n&#252;tz, geschweige in theologicis.<lb/>In indice laevo
                        <unclear>fxxx</unclear> stiche. Von Westen ein rechter sturm-<lb
                        type="inWord"/>wind, ist s&#252;dwest, daher es auch nicht kalt ist. Flatus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>,<lb/>tormina.<lb/></p>
                <pb facs="b0482.jpeg" n="482"/>
                <note2>(Seite 482) </note2>
                <p>Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11675253X">Hert</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Nikolaus Hert (1651&#8211;1710), Rektor
                        und ab 1710 Kanzler der Universit&#228;t Gie&#223;en </note> in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> so jetzt
                    Universit&#228;ts Rector ist schickte den Universit&#228;ts<lb/>G&#228;rtner an
                    mich, wegen thee nachzufragen so hingeschickt worden.<lb/>Ob ichs nicht gethan
                    habe. Scribebam Hertio de veronica fl<ex>ore</ex><lb/>pleno nostra.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Ajebat Hortulanus der alte<lb/>Dr.
                        Rudiger so sonst nichts<lb/>auff Garten gehalten habe<lb/>zur letzte durch
                        ihn s<ex>einen</ex> Garten<lb/>zieren lassen; sic praedixit<lb/>hortulanus
                        eum non diu<lb/>supervicturus, &amp; anno ex-<lb type="inWord"/>acto obiit.
                        Solche un-<lb type="inWord"/>gew&#246;hnl<ex>iche</ex> l&#252;ste zeigen
                        offt<lb/>dergleichen an. Subitae mutationes<lb/>Bis pueri
                        senes.<lb/>Pulsatillam sagte der g&#228;rtner<lb/>bringe er in
                            s<ex>einem</ex> Garten<lb/>gar nicht fort.<lb/>Er sagte er sey mit
                            D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100327206">Ruppen</name>
                        <lb/>v. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11764157X"
                            >Dillenio</name> gar offt<lb/>au&#223; gegangen. Dillenius<lb/>so er was
                        gefunden, habe <lb/>gleich so es etwas notable<lb/>sey gewesen,
                        seinen<lb/>bleystifft herau&#223; be-<lb type="inWord"/>kommen v. es
                        accurat<lb/>auff Pappier abge-<lb type="inWord"/>zeichnet, da&#223; er
                        die<lb/>Nat&#252;rliche form nicht<lb/>vergessen. hat es her-<lb
                            type="inWord"/>nach selbst in Kupfer<lb/>gestochen. </note><lb/>Pluit
                        paulul<ex>um.</ex> Alvus paulul<ex>um</ex> inflata, schrieb mit<lb/>grosem
                        <hi rend="underline">trieb in Eyl</hi> einen brieff, <ex>sic</ex> ad
                    Hertium, sic<lb/>alvus<add resp="author" place="above">venter </add>
                        inflata,<add resp="author" place="above">us </add> stiche hin v. her in
                    artubus, pedes pau-<lb type="inWord"/>lulum frigidi. Calent manus &amp; caput ad
                    ea <g>spirit</g>ibus<lb/>omnibus ablegatis. Pressio verticis p in capite
                    passim.<lb/>|: Hortulanus Giess<ex>ensis</ex> acad<ex>emicus</ex> accipiebat
                    &#224; me epistolam ad Hertium,<lb/>von dem er sagte, da&#223; er viel auf mich
                    hielte, dicebat Arnicam apud<lb/>se in horto bono solo parato ei optime
                    floruisse &amp; semina<lb/>tulisse. it<ex>em</ex> Thymelaeam meam s<ex>ive</ex>
                    Cneorum optim&#232; florere, it<ex>em</ex><lb/>se semel in prato prope Giessam
                    reperisse fl<ex>ore</ex> pleno die florem Cneoli.<lb/>se accepisse &#224;
                        Dillenio<note place="foot" resp="editor"> Johann Jacob Dillen od. Dillenius
                        (1684&#8211;1747), Botaniker</note> ex <del>Arnica</del> Anglia optimam
                    &amp; pul-<lb type="inWord"/>cherrimam Chondrillam, quae laet&#232;
                    germinat.<lb/>Dabam ei Ess<ex>entiam</ex> Cinn<ex>amomi</ex> &amp;
                        Cort<ex>icem</ex>
                    <g>aur</g>ant<ex>ii</ex> zu trincken. Contentus<lb/>erat, mirabatur Veronicam
                        off<ex>icinalem</ex> fl<ex>ore</ex> pleno. it<ex>em</ex>
                    Polygonatum<lb/>angustifolium :|<lb/>Ich tranck heute hilari animo,
                        2erl<ex>ei</ex> art <hi rend="underline">infusum herb<ex>ae</ex>
                        Arnicae</hi>
                    <hi rend="footnote_reference">
                        <note place="margin-left" resp="author"> Pitzeln in ano.<lb/>stiche in
                                pect<ex>oris</ex> antro<lb/>d<ex>extro</ex> &#224; flatibus.
                            in<lb/>inguine sin<ex>istro</ex> ardor. </note>
                    </hi><lb/>1) nahm das kleine vom feldberg, so auch viel gr&#252;ner an der
                    Farbe<lb/>in einem &#224; parten k&#228;nngen infundirte es mit etwas
                        <g>Wasser</g> so sotte, v.<lb/>lie&#223; es noch vor sich etl<ex>iche</ex>
                    walle thun. 2) nahm das blasse v.<lb/>grose Kraut von unsern sumpffigen wiesen
                        ead<ex>em</ex> in quantit<ex>ate</ex> mit eben<lb/>so viel <g>Wasser</g>.
                    Jenes decoctum war saturatum, dieses pallid&#232; viride,<lb/>jenes sehr starck
                    v. pitzelnd, di&#223; zwar auch etwas pitzelnd, schmeck-<lb type="inWord"/>te
                    aber wie heublumen fast dabey.<note place="margin-left" resp="author"> beyde
                        decocta tranck<lb/>au&#223;, war zusammen<lb/>wohl 1 schopffen.<lb/>die
                        letzte tasses<lb/>tranck mit einem<lb/>st&#252;ck zucker. </note> Bekam
                    darauff, wohl eine<lb/>stunde &#252;ber, gleich, eine gewaltige Cardialgiam v.
                    brennen,<lb/>und angst, tumorem artuum, pulsum paulul<ex>um</ex> in
                    aequalem,<lb/>ventriculus valde dolebat, zuweilen wolte es heben,
                    saliva<lb/>valde copiose effluebat, oculi dolebant, sudavi valde,<lb/>pallui,
                    Tremui, vomiturivi, <hi rend="underline">Cardialgiam pandiculatio paulu</hi>-<lb
                        type="inWord"/>
                    <hi rend="underline">lum ad momentum fecit leniorem,</hi> lieff herum in der
                    angst,<lb/>egerebam faeces cum impetu &amp; flatibus subspiss<ex>as</ex>.
                    Lie&#223; es gehen,<lb/>ohne was ein zu nehmen ad Cardialgiam.<note
                        place="margin-left" resp="author"> das Kraut greifft die gantze<lb/>Natur
                        an.<lb/><lb/>nolebam sumere ad Car-<lb type="inWord"/>dialgiam
                            pellendam<lb/>Ess<ex>entiam</ex>
                        <g>aur</g>antiorum nec<lb/>aliud quod, wolte es<lb/>au&#223;warten was es
                        gebe.<lb/></note> Endlich in der gro&#223;en angst,<lb/>resolvirte mich
                    nicht mehr turbulento animo herum zu lauffen,<lb/>sondern forti conatu dolorem
                    zu &#252;ber winden, ergab mich,<lb/>legte mich auff mein bette, saliva ex ore
                    copiose effluebat,<lb/>deglutiebam, nach v. nach quiescente animo &amp; corpore,
                    meque<lb/>sudante wards gelinder, bey der Ruhe, v. cessirte gar etwa
                    nach<lb/>einer stunde. Cessante cardialgia in lecto pedum extrema<lb/>frigebant,
                    flatus nonnulli, clavus pedis d<ex>extri</ex> succrescens dolet,<lb/>
                    postea<lb/></p>
                <pb facs="b0483.jpeg" n="483"/>
                <note2>(Seite 483) </note2>
                <p>postea in <g>ure</g>thra sensi lenem dolorem, forte ab acrimonia<lb/>Arnicae, der
                        <g>Urin</g> war pauca &amp; tincta. Postea cum<lb/>post relictum lectum
                    ambularem, &amp; hilari animo hortulano<lb/>varia monstra<del>ba</del>rem,
                    calida iterum extrema, ructus nonnulli<lb/>oculi sonderl<ex>ich</ex> sinister
                    scribenti paulul<ex>um</ex> creant tensivos do-<lb type="inWord"/>lores, <hi
                        rend="underline">udor in manibus ab Arnica salinum singularem
                        o-</hi><lb/><hi rend="underline">dorem videtur spargere.</hi> In inguine
                        d<ex>extro</ex> ardor aliquis.<lb/>Ructus, stiche Pochen v. pressen hinc
                    inde in corpore, das in-<lb type="inWord"/>fusum <unclear>sxxcht</unclear>
                    durch. Borbor<ex>ygmi</ex> multi, flatus. Hora X &#189; <lb/>egessi faeces
                    fusc&#232; luteas tenues multas, horripilatio ali-<lb type="inWord"/>qua.
                        Borbor<ex>ygmi</ex> &amp; nova excretio gleich drauf faecum tenuium e-<lb
                        type="inWord"/>jusmodi.<note place="margin-right" resp="author"> Unter der
                        angst v. ban-<lb type="inWord"/>gigkeit ab hoc in-<lb type="inWord"/>fuso
                        gedachte wie<lb/>Gott uns so angst<lb/>machen kan, v. be-<lb type="inWord"
                        />kennen machen, so er<lb/>un&#223; <del>auff</del> an dem<lb/>Leibe
                            od<ex>er</ex> Gem&#252;the<lb/>hart angreifft,<lb/>wie ich bekennen
                            w&#252;r-<lb type="inWord"/>de so leib v. seele<lb/>von ein ander
                            sol.<lb/>It<ex>em</ex> wie ungedultig ich<lb/>in einer au&#223; zu
                        stehenden<lb/>schmertzhafften maladie<lb/>seyn w&#252;rde, der ich<lb/>ob
                        peccata varia<lb/>am leib v. Gem&#252;hte<lb/>sehr sensible bin,<lb/>wenn
                        etwas nicht<lb/>nach meinem Willen<lb/>geschieht, fast ad de-<lb
                            type="inWord"/>sperationem usque<lb/>da&#223; mich tacit&#232;,
                        mit<lb/>einem trunck in der hitze<lb/>od<ex>er</ex> anderem,
                        starcker<lb/>b&#246;ser diaet umbr&#228;chte<lb/>nisi obstaret
                        divina<lb/>gratia. E<ex>rgo</ex><lb/>praecavendi bona<lb/>diaeta
                        morbi,<lb/>ut conscientia<lb/>in morte bona<lb/>sit, nec infernus<lb/>jamdum
                        in corpore<lb/>inchoatus penitus<lb/>exardescat,<lb/>nosque
                        totos<lb/>absorbent.</note><lb/>Tormina nonnulla &amp; borbor<ex>ygmi</ex>.
                    Pressio capitis, calida extrema,<lb/>die f&#252;sse v. alle glieder sind leicht.
                    Alacris animus.<lb/>Ein theil des Infusi wird per diarrhoeam weggeworffen, so
                    doch<lb/>nicht viel <g>Wasser</g> getruncken. Natura usque huc per multos
                    horreos fructus<lb/>est invitata ad hoc excretionis genus. Knarren in
                        ohren.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde.<lb/>Immer
                    tr&#252;b wetter von S&#252;dwest, und wird anhalten, nachdem<lb/><hi
                        rend="underline">der starcke Wind einmal wieder viele Wolcken &#252;ber
                        uns</hi><lb/><hi rend="underline">hingeweht hat,</hi> und wir eine Weile von
                    Norden gut Wetter,<lb/>it<ex>em</ex> von osten gehabt haben.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Mittags war ein<lb/>rechter Platzregen
                        aber<lb/>kurtz.</note> Das Rad drehet sich per naturalem vi-<lb
                        type="inWord"/>cissitudinem, quae res non diu in eodem stare sinit
                    vestigio.<lb/>Stiche in pollice pedis d<ex>extri</ex>. Clangor auris
                        sinistr<ex>ae</ex>. Larynx semper<lb/>mihi asper est. Hilaris versus
                    meridiem pergenti animus, Ructus<lb/><g>aci</g>di jejuni.<lb/>Meridie edi weise
                    R&#252;ben, iisque comestis statim sensi ad anum<lb/>tenues faeces, rindfleisch,
                    Pfersiche, Zwetschen, N&#252;sse. Bibi<lb/>1 gl<ex>as</ex>
                    <g>Wasser</g>. Zwischen dem obst ne nimis alvum solvat, edi brodt, war<lb/>aber
                    frisch brodt, vor dem essen ehe noch etwas asse hatte 1 Pfersich<lb/>gegessen.
                    Egessi calidis extremis faeces tenues luteas.<lb/>In regione ventricul<ex>i</ex>
                    spasmus pulsat<ex>orius</ex> multus. Borbor<ex>ygmi</ex> flatus<lb/>multi,
                    stiche v. pitzeln in ano. Quia flatus veniunt cessa-<lb type="inWord"/>bit
                    opinor diarrhoea.<note place="margin-right" resp="author"> in <g>ure</g>thra sub
                        glande<lb/>penis ardor levis<lb/>cum <g>urinam</g> mitterem.</note> Flat
                    ventus sat valid&#232;, zuweilen<lb/>scheint die Sonne. Sedenti &#224; meridie
                    &amp; scribenti paulul<ex>um</ex><lb/>obrepit somnolentia. Pluit denuo vento
                    afflante pluviam.<lb/>Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge
                    pulposus. Pressio pulsatoria supra<lb/>aurem sinistram frequens. Ructus. In
                        scapul<ex>a</ex> sinistr<ex>a</ex> sp<ex>asmus</ex>
                    pulsat<ex>orius</ex>.<lb/>Pressio frontis supra ocul<ex>um</ex> sinistrum.
                    Ructus, Oscit<ex>atio</ex> pandiculatio.<lb/>Am lincken schlaaf pressen. Jucken
                    vorn in <g>ure</g>thra.<lb/>Ructus, tormina, borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus. Venter
                        paulul<ex>um</ex> inflatus. supra<lb/>suram sinistram sp<ex>asmus</ex>
                        pulsat<ex>orius</ex>.<lb/>Adibam Gabler, dicebat mihi, da&#223; man die
                    eiserne Destillir- <lb/><fw type="catch" place="bottom">Capellen</fw></p>
                <pb facs="b0484.jpeg" n="484"/>
                <note2>(Seite 484) </note2>

                <p>Capellen bey Herrn Koch<note place="foot" resp="editor"> Johann Michael Koch,
                        Materialist in Frankfurt</note> dem Materialisten haben k&#246;nnen koste
                    eine wohl<lb/>2 Gulden. eine geschmiedete mit eisernen Registern v. schiebern
                    koste<lb/>bey schlossern wohl 1 Thaler. Sein Maurer mache nach s<ex>einer</ex>
                    weise ihm einen<lb/>ofen um &#189; Thaler, so man steine v. leim da habe, v.
                    da&#223; es sch&#246;n<lb/>schliesse.<note place="margin-left" resp="author">
                            it<ex>em</ex> die schieber 2 an<lb/>der Zahl dabey zu
                        dem<lb/>kohlenstock v. aschen-<lb type="inWord"
                        />loch</note><lb/>It<ex>em</ex> narrabat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117174025">Mundenium</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian M&#252;nden (1684-1741), Hauptprediger an der
                        Frankfurter Barf&#252;&#223;erkirche</note> die <g>Solis</g> ultima sibi
                    proposuisse imitandum<lb/>Arcularium, da treffe er es. G<ex>abler</ex> al&#223;
                    schuhknecht hatte auch einmal mit<lb/>ihm zu schaffen, lie&#223; ihm durch
                        s<ex>einen</ex> beichtvatter <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/124563252">Diefenbach</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Martin Diefenbach (1661&#8211;1709), Gymnasiallehrer und
                        Pfarrer in Frankfurt</note> constituiren,<lb/>1) da&#223; er solle den
                    Priester Marckedenter genannt haben respondit non esse<lb/>verum, h&#228;tte ers
                    gesagt aber w&#228;re es keine todt-s&#252;nde, t<ex>ame</ex>n esse
                    verum<lb/>multos suum officium non explere. 2) er soll ein Boehmist seyn,
                        Dief<ex>enbach</ex><lb/>halte dann holtzhausens b&#252;chlein her contra
                    eum, er solle expli-<lb type="inWord"/>ciren, von in Gott sey Finsterni&#223;,
                        G<ex>abler</ex> dicebat malis esse malum, bonis<lb/>bonum in natura, in
                    aeternitate quieta ita descripsisse cum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118512579">Boeh-<lb type="inWord"
                        />mium,</name><note place="foot" resp="editor"> Jakob B&#246;hme
                        (1575&#8211;1624), Mystiker und Theosoph</note> die Natur habe Adam v. Evam
                    erschaffen, Deum natura facta<lb/>per naturam uti Natura naturata eos creasse |:
                    sie sind zu gelehrt den<lb/>Boehme zu verstehen :| 2) der Mensch k&#246;nne sich
                    zu Gott v. teufel machen, das ist<lb/>richtig, corpus diaboli mysticum et
                        <g>Chri</g>sti mysticum est, in quo uterque est<lb/>caput, 3) sey er ein
                    Pietist. Das wolle gar nichts sagen. It<ex>em</ex> er hat einmal<lb/>ein
                    Testament um gestossen, darin andere bedacht waren, er aber haeres<lb/>ab
                    intestato war, nur weil die Verstorbenen sich nicht unterschreiben, ob
                    er<lb/>schon gewi&#223; wuste da&#223; es des Verstorbenen wille gewesen,
                    da&#223; es so seyn solle.<lb/>Christianos ita non licet attendere ad juris
                        solennia.<note place="margin-left" resp="author"> hielte sich zuvor
                        au&#223;<lb/>ihn nicht zu forciren<lb/>im gewissen, so er <lb/>vesprach, kam
                        er dann<lb/>v. wolte ihn zwingen pro-<lb type="inWord"/>vocabat ad
                            id<lb/>it<ex>em</ex> muste er ihm s<ex>eine</ex> amme<lb/>eine Vettel
                        die die Kl&#228;-<lb type="inWord"/>gerin vorher sagen, da&#223;<lb/>er
                        wisse obs der M&#252;he<lb/>werth zu antworten respondit<lb/>turpe esse hoc
                            au-<lb type="inWord"/>dire, cum magis sibi<lb/>notus sit
                            G<ex>ablero</ex>.</note><lb/>Ein st&#246;rger alhier, hat
                        Gabl<ex>er</ex> versprochen ihm s<ex>eine</ex> augen wieder zu recht zu
                    bringen,<lb/>da&#223; er zieml<ex>ich</ex> wider sehen soll, zahlt anfangs 4
                    Gulden, am Ende noch<lb/>6, endlich wil s<ex>eine</ex> frau G<ex>abler</ex> auch
                    noch ein Douceur thun.<note place="margin-left" resp="author"> Vogel von
                        Mannheim<lb/>ein operateur, so<lb/>viele cataractos die <lb/>Messe hier
                        gl&#252;ckl.<lb/>operirt.</note> G<ex>abler</ex> mu&#223; das<lb/>beissende
                    unguentum ins auge thun, ex Unguento asciae s<ex>ive</ex> pinguedine,
                        <g>oleo</g><lb/>Caryophyll<ex>i</ex> destill<ex>ato</ex> juniperi. p
                        bals<ex>amico</ex> in <g>aqua r</g>osar<ex>um</ex> lot. Mat. per
                        lar<ex>yngem</ex> p, mane <lb/>drauff da&#223; die hitze wied<ex>er</ex>
                    etwas vergehe, v. das durch das Unguentum erweichte<lb/>abgestreifft werde,
                    utitur <g>aquam</g> ophth<ex>almicam</ex> ex <g>aqua</g> destillata &amp;
                    tertia. Purgiren sol er<lb/>auch et<ex>iche</ex> mal. Er wil G<ex>abler</ex> das
                    gantze secretum offenbaren, er soll<lb/>ihm wied<ex>er</ex> was dagegen geben
                    von andern secretis.<note place="margin-left" resp="author"> alias
                            ol<ex>eum</ex> foenic<ex>uli</ex> cum <lb/>Unguento asciae
                            adhibuit<lb/>G<ex>abler</ex> that ihm aber nichts.<lb/>bisse sehr. Es
                        mu&#223; G<ex>abler</ex><lb/>etwas starckes schon
                        <del>rechts</del><lb/>jetzt haben.</note><lb/>Ibam ad Diesterweeg,<note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolph Diesterweg, (geb. 1681),
                        Frankfurter Kaufmann</note> repetebam satyras in M. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780), Theologe</note>
                        it<ex>em</ex> dicebat mihi<lb/>Diesterw<ex>eg</ex> da&#223; s<ex>ein</ex>
                    Vetter <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13925580X"
                        >Hampe</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich Hampe
                        (1693&#8211;1777) Arzt und Naturforscher in London</note> au&#223; London
                    geschrieben, eine<lb/>Curieuse v. reiche wittib alda, so sehr laborirt, habe
                    eine art Mar-<lb type="inWord"/>casit, so auch in teutschland viel gefunden
                    werde, mit einem flu&#223; lernen<lb/>tingiren in <g>Silber</g>, so da&#223;
                    wenn es auf die Capelle mit dem <g>Blei</g> komme,<lb/>sie in 1 Pfund der
                    Materie wohl 9 grana <g>Silber</g> habe, so im gro&#223;en viel<lb/>abwirfft,
                    scribebat er soll n&#228;chstens einer Probe mit beywohnen.<lb/>Scribebat
                            <bibl><author>Dippelium</author><note place="foot" resp="editor"> Johann
                            Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> opponere in
                            <title>Analysi sua Cramatis Harmonici</title></bibl> spe-<lb
                        type="inWord"/>culationes speculationibus,<note place="foot" resp="editor">
                        Johann Conrad Dippel: Analysis cramatis harmonici
                        hyper-metaphysico-logico-mathematica, Das ist: Chymischer Versuch zu
                        destilliren per descensum, per ascensum et per latus, und in ihr Sal,
                        Sulphur et Mercurium zu resolviren die drey harmonischen Systemata der
                        heutigen Philosophie, 1729.</note> et esse melius, ad magis utilia
                    confugere.<lb/>Wenn Dippel ihm mit curiosis experimentis dienen wolle,
                    soll<lb/>es ihm lieb sein.<note place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name>
                        dicebat er glaube<lb/>nicht da&#223; er zu <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">laubach</name><lb/>sterben
                        werde.<lb/>Diesterwegia narrabat<lb/>Reich habe ihr gesagt,<lb/>da&#223; man
                        ihm angetragen<lb/>er solle zu laubach<lb/>abbauen v. hofme-<lb
                            type="inWord"/>dicus zu <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8">homburg</name><lb/>an der h&#246;he
                        werden.<lb/>Hats ad deliberan-<lb type="inWord"/>dum mit amicis an-<lb
                            type="inWord"/>genommen.<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118913727">Nieuwentyt</name> ist teutsch
                        <lb/>hier gedruckt, kostet<lb/>ni fallor 6 &#189; Gulden Pauli<lb/>in <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">amsterdam</name> hat
                        ihn<lb/>verlegt. </note><lb/>Ibam ad Gentzel,<note place="foot"
                        resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> ostendebat ille <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11863707X">Grafen
                                Zinzendorfs</name></author><note place="foot" resp="editor">
                            Nikolaus Ludwig Reichsgraf von Zinzendorf und Pottendorf
                            (1700&#8211;1760), Kirchenlieddichter und Gr&#252;nder der Herrnhuter
                            Br&#252;dergemeine</note>
                        <title>bibel,</title> in 4 Eberdorff</bibl>
                    <note place="foot" resp="editor"> Nikolaus Ludwig von Zinzendorf u.a. (Hg.):
                        Biblia, Die gantze G&#246;ttliche Heilige Schrifft Altes und Neues
                        Testaments: nach der teutschen &#220;bersetzung D. Martin Luthers. Mit
                        vielen richtigen Parallelen, denen gew&#246;hnlichen, und an einigen Orten
                        vollst&#228;ndigern Summarien; D. Luthers eigenen Vorschrifften (= die
                        &#8222;Ebersdorfer Bibel&#8220;), Ebersdorf/ Herrnhut 1727.</note><lb/></p>
                <fw type="catch" place="bottom">1727</fw>
                <lb/>
                <pb facs="b0485.jpeg" n="485"/>
                <note2>(Seite 485) </note2>
                <p>1727. cum fig<ex>ura</ex> aerea in limite, de paucis Christi imitatoribus,
                    praefixit<lb/>ipse Comes praefationem, sed Rothe ein Prediger in der Oberlausitz
                        suffixit<lb/>allerl<ex>ei</ex> neue schrifft-Erkl&#228;rungen v.
                    &#252;bersetzungen, so die herrn N&#252;rnberger nicht<lb/>leyden k&#246;nnen,
                    v. daher die bibel den Saltzburgern weggenommen, man soll<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118575449">Lutherum</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Martin Luther (1483&#8211;1546),
                        Reformator</note> in sua translatione nicht reformiren.<lb/>Gentzel<note
                        place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> dicebat Gallis universale esse,
                    da&#223; sie nehmen einen gew&#228;sserten h&#228;ring,<lb/>wickeln ihn in
                    Pappier, v. thun ihn verscharren in heise asche, worinen<lb/>keine Kohlen, v. so
                    &#189; viertheil stunden, in sich selbst braten, v.<lb/>tuncken ihn dann in
                        <g>Oliven&#246;l</g>
                    <g>Salz</g> v. Pfeffer, schmeckt sehr delicat.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Gentzel dicebat der<lb/>Dr. Medicinae <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/102513791">Sey-<lb type="inWord"/>fert v.
                            Klettenberg</name><lb/>sey ein liebhaber<lb/>v. zwar ein groser<lb/>der
                        schrifften Dippelii.<lb/>Verlange ihn sehr zu<lb/>sehen.</note><lb/>Er habe
                    ein mal einen delicaten Fisch gegessen im Erbachischen bey einem Juden,
                    mit<lb/>einer sose von gequetschtem K&#252;mmel, Essig v. Zucker, so sehr gut
                        war.<lb/>It<ex>em</ex> ist das gut ex raph<ex>ano</ex> rustic<ex>o</ex>
                    raspato mit <g>Essig</g> v. zucker.<lb/>Die Krebse so man sie siedet,
                    m&#252;ssen eine kurtze br&#252;he haben, der K&#252;mmel<lb/>mu&#223; nicht
                    gantz sondern gequetscht seyn, andere nehmen auch gar butter v. werfen<lb/>sie
                    hin ein da&#223; sie gl&#228;ntzen, ist sehr delicat.<lb/>Saxones k&#246;nnen
                    sehr sch&#246;n Carpfen blau sieden, fit mit wenig <g>Wasser</g>,<lb/>v. viel
                        <g>Salz</g> ein Karpfen v. anderer fisch nimmt nicht mehr <g>Salz</g> an,
                    al&#223; er<lb/>n&#246;thig hat.<note place="margin-right" resp="author"> bolch
                        mit Cappern sol<lb/>sehr gut schmecken.</note> putat Gentzel.<note
                        place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note><lb/>Gentzel trinckt alle morgen ein
                        Gl<ex>as</ex> Sauer <g>Wasser</g>, it<ex>em</ex> wischt wegen der offt
                    kommenden<lb/>R&#246;the v. hitze die augen damit au&#223;, so ihm auch den
                    schnupftaback<lb/>|: utitur grain&#233; so au&#223; gemahlenem Ribbs ist,
                        it<ex>em</ex> den mehr feuchtenden<lb/>Rabb&#233; von stra&#223;burg :|
                    gelinder macht, educendo pituitam, sicque pectus<lb/>quoque liberando pituita,
                    ut non sit ita glutinosa sed pulposa.<lb/>Er wischt auch sauer <g>Wasser</g> ad
                    anum wegen des brennens alda, hilfft etwas,<lb/>ist sonst sehr sensible v.
                    mu&#223; sich vor allen irritationibus am leib v. Ge-<lb type="inWord"
                    />m&#252;th h&#252;then. Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116323469">Eberhard</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Konrad Hieronymus Eberhard, genannt Schwind
                        (1643&#8211;1744), Mediziner, Sch&#246;ffe und B&#252;rgermeister in
                        Frankfurt</note> sagt Naturam in eo quaerere exitum omnibus in<lb/>locis
                    wolle was auswerffen. wenn er k&#246;nte ein Fontanell am Fu&#223;<lb/>tragen,
                    thue es ihm gut, kan es aber nicht wegen des hebens v. tragens.<lb/>So mu&#223;
                    er sich denn so schleppen. <note place="margin-right" resp="author"> Diesterweeg
                        nuper narra-<lb type="inWord"/>bat ein advocat in<lb/>wetzlar, doctus sed
                        malus<lb/>Wiederholt, sauffe<lb/>sehr, habe sich
                        letztl<ex>ich</ex><lb/>einmal gantz blind<lb/> gesoffen.</note><lb/>Bey
                    Gentzel sumseram grain&#233; v. Rabb&#233;, sternutabam aliquoties.<lb/>Domi
                    k&#228;mmte den poudre vom Kopff, wie mir vorgesetzt heute, <lb/>obschon abends
                    nicht gro&#223;e lust hatte, vincebam t<ex>ame</ex>n meipsum in<lb/>hoc, sed
                    quia plurime non vici, v. auch noch notanda aufschrieb,<lb/>sondern sie auf
                    morgen verschobe, me desidem, legentem t<ex>ame</ex>n den<lb/>brief an die
                    t&#246;chter der welt von der Entbl&#246;sung ihrer leiber abzusehen,<note
                        place="margin-right" resp="author"> es war die schrifft in<lb/>der
                        schreibtafel zu<lb/>dunckel in etwas<lb/>sed t<ex>ame</ex>n
                        potuissem<lb/>rem agere.</note><lb/>et minus occupatum occupabat vitium,
                    da&#223; die Nacht wieder<lb/>peccirte.<lb/>Oscitatio multa. pedes frigidi,
                    flatus <g>sulphurei</g> foetidi. Borbor<ex>ygmi</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex><lb/>hinc inde, postea sedenti nachdem mich gek&#228;mmt
                    v. nicht mehr im hembde<lb/>stund da&#223; mich der wind durchwehte, calida
                    extrema, ventus sat<lb/>validus von s&#252;d west, in cumbebam den lincken arm
                    et legebam, sic<lb/>pressis musculis &amp; tendinibus ejus <hi rend="underline"
                        >brachii tremor,</hi> setzte ich den<lb/>cubitum in eine h&#246;here lage
                    zitterte er nicht mehr, saepe hoc repetebam.<lb/>Oscitat<ex>io</ex>. Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni. Dolor am lincken Nasenloch, da wohl ein<lb/>varus
                        h<supplied reason="omitted-in-original">er</supplied>au&#223; kommen
                    wird.<lb/>Cubitum iens sang das lied: der hellen sonnen licht v. glantz p war
                    munter,<lb/>ad venerem temtabar, non seducebar.<lb/>Nachts aber erwachte ein
                    mal, v. weil cubitum eunti solche cogit<ex>ationes</ex> aderant,<lb/>ratione
                    somno captu, succedebat M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex>. Tam arduum est, vel
                    unicum vitium<lb/>
                    <lb/><fw type="catch" place="bottom">alt&#232;</fw></p>
                <pb facs="b0486.jpeg" n="486"/>
                <note2>(Seite 486) </note2>
                <p>alt&#232; et &#224; prima pueritia et pubertate radicatum vincere.<lb/>Occupabat
                    me vitium, quia desidem heri non occupaverat labor,<lb/>semper est aliquid
                    agendum, ne diabolus nos otiosos inveniat.<lb/>Cetera noctu bene dormivi.<note
                        place="margin-left" resp="author"> semper agit anima, si<lb/>non bona, mala
                            t<ex>ame</ex>n.<lb/>Ille solus vivit, qui semper<lb/>bona agit, ut post
                            vi-<lb type="inWord"/>tam suorum nihil in ipso<lb/>inveniat Diabolus,
                        ne<lb/>impediatur in itinere per<lb/>tenebras ad lucem
                        &#224;<lb/>tenebrionibus.</note><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-24">
                        <supplied>24.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0486.jpeg" n="486"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 24 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane tristis ob peccatum. Peccata mentem opprimunt nostram, quae<lb/>est ex alto
                    orta, gerathet sie nun bassesses, sch&#228;mt sie sich, al&#223;<lb/>eines
                    h&#246;heren Ursprungs, al&#223; &#252;ber sachen sie sich vor sie nicht
                    schicken, in einigen<lb/>wird sie wohl gar endl<ex>ich</ex> eine M&#246;rderin
                    an ihrem leib, in einigen me-<lb type="inWord"/>lancholisch p sed in his stimulo
                    calces infigit, majori cum da-<lb type="inWord"/>mno non <hi rend="underline"
                        >sola in Deo origine sua satis habet anima, in ceteris,</hi><lb/><hi
                        rend="underline">nimis abjectis pro ea pax non residet.</hi><lb/>Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi. pedes frigidi, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde, frontis<lb/>&amp; in capite pressio aliqua.
                        Ocul<ex>i</ex> sinistr<ex>i</ex> spannen, parotis d<ex>extra</ex>
                        paulul<ex>um</ex><lb/>tumet. Ructus <g>aci</g>di jejuni. Wind von s&#252;d
                    west, v. lauter Regen,<lb/>sehr st&#252;rmisch wetter.<note place="margin-left"
                        resp="author"> der regen ist eben nicht kalt.</note> Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Larynx<lb/><hi
                        rend="underline">non ita asper est atque alias,</hi> quia jam corpus ita
                    multis atque alias<lb/>non oppleo cibis atque animae nasum do nimis laborandi,
                    sed illa<lb/>meam pituitae superfluam sensim evacuat. Pallida facies,
                        it<ex>em</ex><lb/>oculi nicht gar helle. Jucken in osse sacro, so auch offt
                    wie an andern orthen<lb/>von fl&#246;hen herkommen mag.<lb/>Matri<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740),
                        geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> dolet meist die lincke
                    seite am Kopff, wie auch mir, und<lb/>ist richtig, denn wir haben alzeit mehr
                    ordinairement von der Mutter<lb/>al&#223; vom Vatter.<lb/>blie&#223;
                        <g>Feuer</g> auff, zum Regen kochen, da es kochte v. ebullirte nahms
                    v.<lb/>rasirte mich. Pedes calenti lapides coquinae frigent,<lb/>animus satis
                    hilaris.<lb/>Pluit. Jucken in der Naase. Frigidi paulul<ex>um</ex>
                    pedes.<lb/>Ich habe viele fl&#246;he im rechten hosen-bein in den alten hosen |:
                    in neuen<lb/>nicht :| die au&#223;wendig am bein supra <del>fem</del> tibiam,
                    zerrissen seyn,<lb/>|: das lincke ist gantz :| et videntur pulices in hisce
                    pannis seminia<lb/>sua posuisse, quae per calorem vitalem expergefiunt, sucto ex
                    cute sanguine<lb/>nutriuntur, &amp; aperta braca prosiliunt.<note place="foot"
                        resp="editor">
                        <hi rend="underline">Pulices.</hi><lb/>ordentl. stechen sie
                        fr&#252;he<lb/>morgends da am &#228;rgsten<lb/>v. sind h&#228;ufig
                        da,<lb/>2. 3. 4. 5.</note><lb/>Stiche in osse Zygomatico unter dem lincken
                    auge. In inguine sinistra<lb/>levis ardor.<lb/>Mater fecit <hi rend="underline"
                        >tortam amygdalinam.</hi> Ex suffic<ex>iente</ex>
                        q<ex>uan</ex>t<ex>itate</ex> amygd<ex>alorum</ex> ex cortic<ex>e</ex>
                        cum<lb/><g>aqua</g> rosarum trit<ex>a</ex> vel laevigat<ex>a</ex><add
                        resp="author" place="above">je d&#252;nner je besser</add> dann viele Eyer
                        #<add resp="author" place="above"># die h&#228;lffte der Eyer mit dem
                        weisen, wohl<lb/> 13 a 15 Eyer</add> mit Zucker
                        it<ex>em</ex><lb/><g>aqua</g> rosar<ex>um</ex> zusammen starck v. schnell
                    ger&#252;hrt, und zur letzte vor 1 Kreuzer<lb/>od<ex>er</ex> alb<ex>us</ex>
                    <del><g>aqua</g> ros</del>
                    <g>aqua</g> cinnamom<ex>i</ex> cum vino dazu gethan, v. in eine
                    Pfanne<lb/>gethan, worinen ein boden von Meel mit Butter gelegt worden,<lb/>v.
                    mit holtz Kohlen vom herd oben v. unten gelinde nach v. nach ge-<lb
                        type="inWord"/>backen. Forte &amp; ex amygdalis cum saccharo &amp;
                        <g>aqua</g> posset<lb/>bonum vinum confici, non quidem
                    sententia.<lb/>Frigent pedes, cum fui in culina auf den stein-Platten.<lb/>Pluit
                    continu&#232; mit etwas rauhem Wind. Pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio, &amp;
                        sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> hinc inde varius. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Pandiculatio. Ructus.<lb/>In <g>ure</g>thra
                    zuweilen etwas brennen, wegen des triebs dahin, &amp; sp<ex>erma</ex>
                    excretum.<lb/>Flatus. Pressio verticis. In cantho oculi d<ex>extri</ex> majori
                        sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex><lb/>Pluit continue.<lb/>Hora X &#189;
                    venit ad me <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037"
                        >Reich.</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich
                        (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note> Varia loquebamur,<note
                        place="margin-left" resp="author"> Reich dicit: Diesterweeg<lb/>sey sehr
                        ambitieux: es<lb/>schmecke ihm nichts al&#223; das <lb/>seine gut.
                            s<ex>ein</ex> thee, s<ex>ein</ex><lb/>wein p Einem schmeckt<lb/>gut, was
                        dem andern nicht<lb/>schmeckt. De gustibus non<lb/>est disputandum.</note>
                    dabam ei <del>induend</del><lb/>legenda nonnulla. Epistola Medici Arabis uti
                    certe forte fingitur<lb/>Wil nicht bekennen wo er das geld herbekommen hat.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Reich filius ist sehr frey v.
                        ungebunden.<lb/>Reich dicit harte Zucht bringe<lb/>nobiles animis amore
                            fo-<lb type="inWord"/>vendos, zum soldaten leben p<lb/>rudes ver&#232;
                        &amp; asininos <add resp="author" place="above"> timidos</add><lb/>animos
                        zur tummheit<lb/>v. schlage sie gantz nieder. Me-<lb type="inWord"/>dium
                        omnibus competit.<lb/>Reich putat sein sohn<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118809334">Phil<ex>ipp</ex> Erasmus</name>
                        soll ein<lb/>braver Mann werden,<lb/>bildet sich viel auf ihn<lb/>ein, sagts
                        ihm auch wohl<lb/>ins angesicht. <lb/>Reich schmeichelt s<ex>einem</ex>
                        sohn<lb/>hier, erh&#228;lt s<ex>eine</ex> l&#252;ste,<lb/>wil ihn foviren,
                            s<ex>eine</ex><lb/>lust nicht brechen. Man sol<lb/>ihm etwas guts
                        thun<lb/>zuweilen, matris cupi-<lb type="inWord"/>dines quas ipsi
                        offert,<lb/>non spernit. Man <lb/>sol von Diesterweeg<lb/>die harte Zucht
                        nicht lernen.<lb/>Fratris Diesterw<ex>egii</ex> filius mu&#223;<lb/>im armen
                        hau&#223; wolle<lb/>k&#228;mmen, est scabiosus.<lb/><add resp="author"
                            place="lower margin"> Filiolus superbus est und ungebunden et ille mihi
                            non placet quia ego talis quoque sum &amp; parem vel superiorem
                            nolo.</add> #<add resp="author" place="above"># ich mu&#223; auf das in
                            dem<lb/>meinen allein f&#252;hren.</add></note><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Dabam</fw></p>
                <pb facs="b0487.jpeg" n="487"/>
                <note2>(Seite 487) </note2>
                <p>Dabam ei legendam ad <bibl>Profess<ex>orem</ex> reformatum Halensem qui
                        Mahometem<lb/>iurgiis aggressus erat, et suffix est Discours sur la
                        Libert&#233; de penser,</bibl><note place="foot" resp="editor"> Discours sur
                        la libert&#233; de penser, ecrit &#224; l&#8217;occasion d&#8217;une
                        nouvelle secte des Esprits forts, ou de Gens qui pensent librement. Traduit
                        de l&#8217;anglais &amp; augment&#233; d&#8217;une lettre d&#8217;un Medicin
                        Arabe &#224; un fameux Professeur de l&#8217;universit&#232; de Hall en Saxe
                        sur les reproches faits &#224; Mahomet p traduite de l&#8217;Arabe, 1714
                            (=<name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118521578">Anthony
                            Collins:</name> A Discourse of Freethinking, occasioned by the Rise and
                        Growth of a Sect called Freethinkers, London 1713; von dem Hugenotten Jean
                        Rousset de Missy ins Franz&#246;sische &#252;bersetzt).</note><lb/>ei non
                        placebat.<note place="margin-right" resp="author"> Dicebat se jam
                        praeter<lb/>Historicos &amp; philiso-<lb type="inWord"/>phicos libros
                        legere<lb/>nullos.</note><lb/>Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note>
                    war kalt, hoffte sich &#252;ber tisch, am essen v. vino zu w&#228;rmen,<lb/>quod
                    &amp; factum est.<note place="margin-right" resp="author"> So man hier &#252;ber
                        2 st&#252;ck<lb/>wein auf 1 mal wegf&#252;hren<lb/>l&#228;sst mu&#223; man
                        noch <lb/>2 Gulden &#252;ber die doppelten<lb/>Zoll Mess Zeiten
                        geben,<lb/>heisst fleischer Geld, ideo<lb/>cavendum ne id fa-<lb
                            type="inWord"/>ciamus, lassen es alzeit<lb/>auf 2mal od<ex>er</ex>
                        3mal<lb/>gehen.</note><lb/>Reich dicebat er wolle <bibl><author>M. Lucas |:
                            Paul :|</author>
                        <title>Voyages dans la Syrie, <lb/>Palestine, Egypte p</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Paul Lucas: Voyage en Turquie, Asie, Syrie,
                        Palestine, Egypte, Amsterdam 1720.</note> kaufen nur alleine de&#223;wegen,
                    weil da stehe der<lb/>alte <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/129571474">Dionys<ex>ius</ex>
                        Zacharias</name><note place="foot" resp="editor"> D&#233;nys Zachaire
                            od<ex>er</ex> Dionysius Zacharias (1510-1556), Alchemist</note> lebe
                    noch in Africa in hohem alter.<note place="margin-right" resp="author"> Reich
                        dicebat er halte<lb/>gewi&#223; davor, er lebe<lb/>l&#228;nger, so er gleich
                        in s<ex>einer</ex><lb/>Jugend <g>Wasser</g> getruncken<lb/> habe.<lb/>Reich
                        bibit Coffe, so er<lb/>Nachts nicht geruhet ruhet<lb/>er am tag, ea
                        omnia<lb/>facit sicque Archaeos</note><lb/>Meridie edimus Krebssuppe,
                    blumenkohl bratwurst, Rindfleisch,<lb/>gebratene junge h&#252;hner, gebratenen
                    Karpfen, Mandeltorte.<lb/>Bibimus wein v. <g>Wasser</g>.<lb/>Melber<note
                        place="foot" resp="editor"> Georg Melber (1677&#8211;1743), Kaufmann in
                        B&#252;dingen</note> war vor &#189; jahr angef&#252;hrt worden, da man ihm
                    gab schlechten wein<lb/>zuletzt, wolte jetzt nicht trincken ich mogte machen was
                    ich wolte.<lb/>J. Friedel der eben wolte verreissen kam gar nicht, excusirte
                    sich damit, <lb/>er f&#252;rchtete es w&#228;ren der G&#228;ste zu
                    viel.<lb/>Melber taxirte sehr das reineckische Edel od<ex>er</ex>
                    Eselm&#228;nnische Hau&#223;<lb/>quod vitium omnibus sic dictis piis
                    inhaeret.<lb/>Iuvenibus convenit pro potu <g>aqua</g>. senibus vinum &amp;
                        <g>spititus vini</g>. Reich bibit<lb/>mane thee, od<ex>er</ex>
                    <g>Wasser</g>, Meridie vinum, Vespera <g>spiritum vini</g>. Senes<lb/>vino &amp;
                        <g>spiritu vini</g> aluntur &amp; eriguntur multum, vidit id Reich in
                        rusticis.<note place="margin-right" resp="author"> Pfarrher Vogel
                        ehedem<lb/>zu freyensee, des jetzigen<lb/>Pastoris phlegmatici<lb/>Vetter,
                        tranck in s<ex>ein</ex><lb/>80stes Jahr alle tage<lb/>&#189; Maa&#223;
                            <g>Weingeist</g>. schadete<lb/>ihm nichts. Einem<lb/>ist gut was dem
                        andern<lb/>schadet. Sol keiner<lb/>den andern dar&#252;ber<lb/>judiciren.
                        Sind nicht alle<lb/>&#252;ber einen leisten geschlagen.</note><lb/>Reich
                    vidit Franequerae<note place="foot" resp="editor"> in Franeker</note>
                        Theol<ex>ogum</ex> Reform<ex>atum</ex> summum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/129570516">Hermannum<lb/>Witsium,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Hermann Wits od. Witsius (1636-1708),
                        niederl&#228;ndischer reformierter Theologe</note> der alle tage ein neu
                    Pantelier |: wie die die t&#252;cher wo Koch-<lb type="inWord"/>l&#246;ffel drin
                    stecken :| von taback Pfeiffen mit Canaster taback vel alio<lb/>zu der zeit,
                    haben muste, waren wohl 20 alle tage, steckte die<lb/>Pfeiffen durch einen alten
                    l&#246;cherigen huth v. rauchte den gantzen tag,<lb/>v. arbeitete best&#228;ndig
                    ohne aufh&#246;ren.<lb/>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119347164">Roel</name>
                    <note place="foot" resp="editor"> Hermann Alexander Ro&#235;ll
                        (1653&#8211;1718), niederl&#228;ndischer reformierter Theologe und
                        Philosoph</note> war ein lustiger Mann tractirte Reich. Van der
                    weyhe<lb/>war sehr hochm&#252;thig, h&#228;tte sich wohl zu einem f&#252;rsten
                    geschickt, v. besser al&#223;<lb/>zum theologo, hatte grose gaben; gieng zum
                    f&#252;rsten von Nassau ohn-<lb type="inWord"/>angeklopfft, versahe es aber ein
                    mal v. wurde von den hatschieren ab-<lb type="inWord"/>gewiesen, so disem
                    hochm&#252;thigen nicht wird wohl geschmeckt haben. Dieser<lb/>v. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118768778">Vitringa</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Campegius Vitringa der &#196;ltere (1659-1722),
                        niederl&#228;ndischer reformierter Theologe</note> stellte Reichen v.
                        s<ex>einen</ex> Compagnons nichts vor, Roell aber<lb/>Coffee, alius
                    Canariensect v. eine Pfeiffe Taback so reich nicht schadete.<note
                        place="margin-right" resp="author"> die Taback rauchen lernen<lb/>so der
                        Kopff angegriffen<lb/>wird soll sich ins <lb/>bett gleich legen.<lb/>Dann
                        wieder mit<lb/>so viel anfangen, v.<lb/>es wieder so machen<lb/>lernen es
                        spielend.</note><lb/><hi rend="underline">Dr. Reich dicebat er f&#252;hre
                        eine weile her alle dinge ins Uni</hi>-<lb type="inWord"/><hi
                        rend="underline">versale ein, v. bekomme ihm wohl.</hi> Z<ex>um</ex>
                        E<ex>xempel</ex> er erkenne Lansen in<lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9">b&#252;dingen</name> heyrath nicht vor
                    &#252;bel, sie liebten ein ander, v. die Frau h&#228;lt<lb/>wohl zu Rath, ist
                    sehr ansehnlich. Sie hat die hosen, v. eine solche hat<lb/>der tumme Lans haben
                    m&#252;ssen. Hat schon 2 kinder. it<ex>em</ex> z<ex>um</ex> E<ex>xempel</ex> ein
                    kind<lb/>bekommt starcke rhachitidem, it<ex>em</ex> eine Magd l&#228;sst es
                    fallen, v.<lb/>wird daher krumm v. bucklich, od<ex>er</ex> hat sonst ein
                    Ungl&#252;ck, id<lb/>non fit <hi rend="underline">von ohngefehr,</hi>
                    <hi rend="underline">wie die leute sagen,</hi> sondern es schickt v. ord-<lb
                        type="inWord"/>net es also der der kein haar ohne seinen willen auf die
                        <g>Erde</g> l&#228;sst fallen<lb/>von unserm Kopff, ob wir schon die causas
                    primas nicht verstehen.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Sunt decreta aeterni-<lb type="inWord"/>tatis, quae jam
                            non<lb/>satis capimus.</hi></note> Nichts<lb/>ist umsonst was geschieht,
                    v. alles hat s<ex>eine</ex> Ursach.<note place="margin-right" resp="author">
                        Gott der kein haar<lb/>ohne Ursach von unserm<lb/>Kopff fallen
                        l&#228;sst<lb/>wird gewi&#223; ohne<lb/>Ursach uns nicht<lb/>krumme Glieder
                        <lb/>geben.</note> Das giebt einen grosen<lb/>Trost in anfechtung v.
                    Krankheiten, v. finsternissen so offt &#252;ber Menschen<lb/>ergehen, da sie an
                    sich an Gott, noch jemand freude v. Trost haben, auch<lb/>so gar die freunde
                    sich von ihnen wenden, denn Gott l&#228;sst nichts ohne<lb/>Ursache geschehen,
                    v. l&#228;sst uns nicht verderben,<add resp="author" place="above">plagen</add>
                    es sey zu unserm Nutzen.<add resp="author" place="right">Dei providentia suum
                        attollitur<lb/>nec libertas nostra destruitur.</add><lb/></p>
                <pb facs="b0488.jpeg" n="488"/>
                <note2>(Seite 488) </note2>
                <p>Charlataneria medicorum multa est, viele Medici wissens, sa-<lb type="inWord"
                    />gen es aber nicht. Es geben die Medici etwas von artzneyen, lernen
                    warten<lb/>heut 1. pulvergen, morgen tropffen bi&#223; unter der hand die Natur
                    sich<lb/>selbst hilfft, wil einer nichts ordiniren sagen die n&#228;rrische
                        un-<lb type="inWord"/>gedultige leute, der Medicus versteht nichts, einen
                    andern her, der <lb/>Ro<del>t</del>domontaden macht. W&#228;re einem philosopho,
                    der kranck ist,<lb/>zu rathen, solle man ihm nur sagen, er sol sich ins bett
                    legen, der krank-<lb type="inWord"/>heit nicht reluctiren,
                        s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> gedultig seyn, w&#252;rde er schnell
                    nach<lb/>einiger Zeit ihrer v&#246;llig loo&#223; seyn, aber der leute sind
                    wenig<lb/>in der welt. Hoc philisoph<ex>icum</ex> remedium suasit Tschirnhausen
                        Med<ex>icus</ex> ment<ex>is</ex> &amp; corp<ex>oris</ex><note
                        place="margin-left" resp="author"> Consentiebat Reich nos<lb/>homines
                        insensibiliter<lb/>animalibus cum quibus ver-<lb type="inWord"/>samur in
                        vita commu-<lb type="inWord"/>ni de nostris vitiis ani-<lb type="inWord"
                        />mi, &amp; morbis aliquod<lb/>communicare, quod eos<lb/>interficit saepe.
                            E<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex><lb/>Canes vesicae
                        calculo<lb/>laborantes <choice>
                            <sic>inventist</sic>
                            <corr>invenit</corr>
                        </choice>.</note><lb/>der alte Reineck hat Melbern<note place="foot"
                        resp="editor"> Georg Melber (1677&#8211;1743), Kaufmann in
                        B&#252;dingen</note> ein mal ein wort gesagt so er behalten<lb/>hat. Stritte
                    mit einem, ob er probiren k&#246;nte den wein bey<lb/>tabackschnupffen. <hi
                        rend="underline">Melber raucht v. schnupfft keinen Taback,</hi> so<lb/>ist
                    seine Probe auf <hi rend="underline">Wein v. Thee</hi> unvergleichlich. Es ist
                    um die<lb/>Probe was delicates, v. wenn in einem Zimmer nur ein wenig
                    ein<lb/>Kohlen rauch ist p ist schon s<ex>eine</ex> Probe weg, v. er mu&#223; in
                    die freye<lb/><g>Luft</g>, est valde sensibilis. Rationale est hoc, denn ist man
                    an<lb/>den starcken taback geschmack gew&#246;hnt, wie wil man den gelinden
                    thee<lb/>v. wein Proben.<note place="margin-left" resp="author"> Dem Glaser,
                        melbers wirth,<lb/>so mit dem glas handel,<lb/>wie sonst Gentzel hier
                        der<lb/>heimlich reich ist, viel<lb/>verdient hat, v. schlau<lb/>ist, aber
                        sehr trinckt,<lb/>v. sich schon fieber zuge-<lb type="inWord"/>zogen,
                        dicebat uxor ejus<lb/>du forderst Gott herau&#223;<lb/>aufs neue v.
                        trutzest<lb/>ihm, er kan dich wieder<lb/>kriegen.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Jakob Johann Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach</note> dicebat s<ex>einen</ex> handel versehe er au&#223; dem
                    fundament,<lb/>ist ein gebohrener handelsmann |: vide d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 27 <g>septem</g>br. :|<lb/>Melber observat omnia hat wohl 12
                    f&#252;rsten v. Grafen im Thee zu bedienen,<lb/>Er mu&#223; Jahres 12 Centner
                    thee haben. Wei&#223; alle schliche. Von<lb/>Tournesol oder Bezetten
                        it<ex>em</ex> datteln, Pignolen, &amp;c kaufft er nicht<lb/>besser v.
                    wohlfeiler, it<ex>em</ex> um das halbe Geld offt, al&#223; bey den Materia-<lb
                        type="inWord"/>listen alhier die waren, die einen entsetzl<ex>ichen</ex>
                    vortheil haben, auf dem R&#246;mer-<lb type="inWord"/>berg vorn an der Ecke
                    gegen dancker<note place="foot" resp="editor"> Johann Joachim Dancker,
                        Materialist in Frankfurt</note> &#252;ber in den Kellern, von N&#252;rn-<lb
                        type="inWord"/>berger itali&#228;nern die in Kellern sitzen. Sind sehr
                    raisonnable.<lb/>L&#228;sst ein Mann jetzt vor juden od<ex>er</ex>
                    Paradie&#223;apfel v. Palmen<lb/>wohl 600 thaler. Melber geht herum bey
                    theeh&#228;ndlern,<lb/>sieht offt da&#223; sie d<ex>en</ex> thee nicht
                    verstehen, nimmt au&#223; den theen von einem<lb/>Prei&#223; offt einen
                    herau&#223;, der 1 Gulden &#189; Gulden besser ist al&#223; der andere<lb/>in
                    eben dem Prei&#223;, v. so hat er s<ex>einen</ex> profit dran.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Melber dicebat der thee
                        bou<lb/>m&#252;sse etwas lang extrahiren<lb/>da schmecke man erst
                        was<lb/>daran zu thun ist. M&#252;sse<lb/>recht auf kochen in
                        dem<lb/>Pottgen.</note> Melber<lb/>merckt an seinen abricosen baum im Garten
                    wieder die wand,<lb/>der in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9">b&#252;dingen</name> immer die erste
                    reife hat, wenn der im schlo&#223; auch<lb/>sehr fr&#252;h kommt, da&#223; ein
                    gut wein jahr giebt, hitzig. Giebts<lb/>gut grummet, it<ex>em</ex> gar kraut v.
                    R&#252;ben viel, ist der wein schon<lb/>verdorben. Melbers schwiegerVatter war
                    ein alter hau&#223;wirth,<lb/>wenn s<ex>eine</ex> frau klagte es gebe kein Gras
                    v. Kraut vor hitze #<note place="margin-left" resp="author"> # das Vieh
                        verderbe<lb/> bald.</note><lb/>ridebat, v. sagte es komme ihm alle in das
                    fa&#223;, was sie nicht<lb/>in die scheuer bekomme. Wenn der weinstock im
                    Augusto<lb/>noch einen guten Regen bekommen hat, dann hat er gnug, it<ex>em</ex>
                    in der<lb/>bl&#252;the zum abwaschen, kommt schon hernach lauter hitze, ist
                        desto<lb/>besser;<note place="margin-left" resp="author"> hat gnug vom
                        fr&#252;hling<lb/>|: it<ex>em</ex> vom Vorigen etwas<lb/>feuchten Jahr
                        :|<lb/>blumenkohl gerathet in<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">laubach</name> nicht, ist zu
                        rauh.<lb/>aber wohl in gedern,<lb/>der wetterau p</note> 1719 dorrte alles
                    Gras au&#223; dem boden, it<ex>em</ex> alles Kraut,<lb/>gab einen wein, von dem
                    sagten alle er sey wie sect, tauge nichts, habe<lb/>keine <g>spirit</g>us, aber
                    ein schopffen stieg einem doch in den Kopff, gab den aller<lb/>besten wein.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Di&#223; Jahr hat der wein gar un-<lb
                            type="inWord"/>gleich gebl&#252;het, gibt nichts<lb/>guts.<lb/>Melber
                        dicebat sie h&#228;tten<lb/>von der Mosel geschrieben wie<lb/>gut der wein
                        da stehe.<lb/>aber ein wein h&#228;ndler<lb/>au&#223; Coblentz der
                        viel<lb/>handelt hat ihm gesagt, es<lb/>seyen l&#252;gen nur die<lb/>leute
                        zu sich zu locken<lb/>Zum Kauffen. Das<lb/>mag wohl im
                        Reineckischen<lb/>hausse auch so seyn,<lb/>da sie hier sagen wie
                        sch&#246;n<lb/>es stehe in der Pfaltz.<lb/>Melber dicebat
                        occasione<lb/>Reineckiae, man m&#252;sse <add resp="author" place="above"
                            >k&#246;nne</add> wohl<lb/>Geld haben aber das hertz<lb/>m&#252;sse
                        nicht dran hangen.</note><lb/>Turteltauben sollen visympathetica podagram an
                    sich ziehen, daher sie<lb/>einige podagici in die stuben thun, signum est &amp;
                    &#224; nobis recipere<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">quod</fw></p>
                <pb facs="b0489.jpeg" n="489"/>
                <note2>(Seite 489) </note2>
                <p>quod insensibiliter animalia.<note place="margin-right" resp="author"> Dr.
                        Holtzklau in<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1">
                            Siegen</name> ist leibmedicus<lb/>der verwittibten
                        f&#252;rstin<lb/>worden, nachdem er ihre<lb/>tochter ex
                        melancholia<lb/>hysterica wohl resti-<lb type="inWord"/> tuirt
                        hat.</note><lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037"
                        >Reich</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich
                        (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note> dicebat es gebe leute die in das
                    hohe alter ihre Z&#228;hne behalten,<lb/>andere verlieren sie bald. Frater
                    Reichii ist sehr alt schon hat alle<lb/>noch, er hat fast nichts mehr. Liegt im
                    semine. Pater Reichii<lb/>hat viele strapazzen im Kriegswesen au&#223; stehen
                    m&#252;ssen, schw&#228;chten ihn<lb/>sehr, einmal da er
                        ohngew&#246;hnl<ex>ich</ex> starck gehen muste da er zu Neustatt<lb/>war,
                    bekam er mictum cruentum, ward auch daher in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> nicht<lb/>alt;
                        s<ex>ein</ex> bruder aber patruus Reichii war der Erstgebohrne,
                    Esau<lb/>Ort, dem that alle das nichts, stund alle strapazzen au&#223;.
                    sunt<lb/>vitia &amp; virtutes haereditariae; der &#228;ltere schlug dem
                    Gro&#223;Vatter<lb/>nach, der j&#252;ngere aber dem Vatter, so schwach war.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Kan eins dem Vatter<lb/>eins der
                        Mutter<lb/>nachschlagen.<lb/><lb/>Dr. Reich narrabat<lb/>von dem Pfarrherr
                            Rosen-<lb type="inWord"/>Crantz ohnfern hier,<lb/>der immer
                        Maniacos<lb/>curiren wil, da&#223; er ein<lb/>groser Charlatan, v.
                        <lb/>zuweilen sich kein gewissen<lb/>mache obscoena zu<lb/>reden wie er in
                        Gedern<lb/>gethan.</note><lb/>Vieh ist offt gescheider al&#223; die
                    Menschen, ihre objecte sind weniger,<lb/>der mensch aber hat auch eine
                    h&#246;here Krafft <del>weniger</del> mehr zu fassen, v.<lb/>solte von rechts
                    wegen alles &#252;bersteigen, sed omittit &amp; deserit sui<lb/>ortus
                    nobilitatem &amp; hinc inferior brutis conditio. Es<lb/>sahe neul<ex>ich</ex>
                    Reich da&#223; eine junge Sau, wie auch anderes Vieh thut<lb/>der stimme des
                    hirten auff einen winck audientz gab, v. von dem acker <lb/>gieng. Cogitabat
                    Reich: &#244; w&#228;ren wir doch auch der Stimme<lb/>unsers Ertzhirten so
                    gehorsam, wie di&#223; schwein dem seinigen!<lb/>Reich wil 1000 b&#228;ume zu
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">laubach</name>
                        #<note place="margin-right" resp="author"> # an die wege,</note> setzen,
                    hats der herrschafft propo-<lb type="inWord"/>nirt, die es auch acceptirt, davon
                    soll &#188; der herrschafft von der<lb/>frucht zufallen, vor den Schutz, &#188;
                    Reich v. s<ex>einen</ex> Erben v. wem er es<lb/>schencken wil, die andern 2/4
                    den armen. Kan er gute b&#228;u-<lb type="inWord"/>me das st&#252;ck &#224; 2
                    Kreuzer od<ex>er</ex> h&#246;chstens 3 Kreuzer im herbst<add resp="author"
                        place="above">winter</add> zur ver-<lb type="inWord"/>pflantzungs Zeit
                    bekommen, sol ich es ihn von hier wissen lassen,<lb/>oder sie ihm auch
                    zuschicken.<lb/>Heute bin nicht recht frey in Gem&#252;th gewesen ob commissum
                    heri<lb/>peccatum, im Gesicht pallidus, &#224; vino nares paulul<ex>um</ex>
                    obturatae,<lb/>habe starck gegessen, it<ex>em</ex> &#224; meridie Coffee mit
                    Milch getruncken<lb/>worauff Reich 1 Pfeiffe Canaster rauchte. Meridie blickte
                    die <g>Sonne</g> etwas,<lb/>nachher regnete es aber bi&#223; auff den abend in
                    continuo.<lb/>Hora V facies mihi pallida, frigida extrema, flatus,
                        postquam<lb/><g>aquam</g>
                    <hi rend="underline">Carbensem s<ex>ive</ex>
                        <g>aci</g>dulas bibi,</hi>
                    <hi rend="underline">unter das viele v. fette essen,</hi><lb/>e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> fette Carpfen, fetten boden von der Torte p trieb ad
                        alvum<lb/>Tormina.<note place="margin-right" resp="author"> Vieles v.
                        vielf&#228;ltiges<lb/>essen durcheinander<lb/>nutzt nichts.</note><lb/>Alias
                    multum mihi in chymicis sum imaginatus, utens dictis G<ex>ableri</ex>
                    &amp;<lb/>ea notans, jam da ich vor mich die sache absque nimio amoris affe-<lb
                        type="inWord"/>ctu betrachte, nil me scire sentio, eadem semper res, ich
                    wuste<lb/>damalen so viel wie jetzt, v. erhellt hierau&#223; <hi
                        rend="underline">da&#223; die leute offt von</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >ihrer Einbildung in disen v. jenen affect ohne Ursach geleitet
                    werden.</hi><lb/>In summa omnes affectus nimii impediunt veritatis
                    lucem.<lb/>Pressio frontis.<lb/>Pallida facies, natura ad ventriculum conversa,
                    oculi non adeo clari,<lb/>pluit continu&#242;, etwas tr&#252;b, semper
                    regen.<lb/>Egessi faeces spiss<ex>as</ex> cum vi, Natura ad ventricul<ex>um</ex>
                    conversa, postea ver&#242;<lb/>sub finem paulul<ex>um</ex> subtenues.<lb/></p>
                <pb facs="b0490.jpeg" n="490"/>
                <note2>(Seite 490) </note2>
                <p>Aderat ein Mackler der unser Hau&#223; auff der Eschenheimer Gasse<lb/>kaufen
                    wil, vor den Kutscher abraham. Dicebat der Regen sey nicht<lb/>gut vor die Saat,
                    die bauern hielten viel davon wenn sie un-<lb type="inWord"/>tergestr&#228;ubt
                    w&#252;rde, nicht untergekleibt od<ex>er</ex> untergeschmiret.<lb/>Mater<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740),
                        geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> sola ex autoritate
                    materna eam domum vult vendere,<lb/>et superbia est magna, wil wie der bruder
                    wil, mea superbia stulta<lb/>ab ejus stulta superbia superari non vult, ideo
                    rixae; cum resistere<lb/>non possim, purre v. purre v. stichele, um sie zu
                    irritiren, dum irri-<lb type="inWord"/>tavi consolatio mihi est, wie kalt wasser
                    labt das m&#252;rrische<lb/>hertz, v. ich gehe. &#244; stultam vindictam!<note
                        place="margin-left" resp="author"> b&#252;ttner dicebat einem<lb/>der
                        gelehrt v. von gelehrtem<lb/>herkommen
                        geb&#252;hre<lb/>hochEdelgebohrner,<lb/>wo aber schon vorher<lb/>gelehrte
                        gewesen die Cap. v.<lb/>Adel gehabt, so er den<lb/>Gelehrten verliehen
                        hat,<lb/>der in einem tag viele No-<lb type="inWord"/>biles aber keinen
                            D<ex>octor</ex><lb/>machen konte, v. die famille<lb/>wird wieder
                        handwercker,<lb/>ist der adel desert v.<lb/>expiirt, so heisst er<lb/>wieder
                        hochEdler.</note><lb/>Clavi pedis d<ex>extri</ex> dolor.<lb/>Sanguinis
                    currenti per scalas mihi citus motus est, jam dum<lb/>non amplius bibo nec
                    retardatur digestio, die gewi&#223; durch un-<lb type="inWord"/>zeitiges
                    trincken nach dem essen, sonderl<ex>ich</ex>
                    <g>Wasser</g> in der fettigkeit unter-<lb type="inWord"/>brochen wird. Calida
                    denuo extrema, dat dispergitur chylus <lb/>Tormina ventris, ad anum pressio,
                    flatus.<lb/>Pressio verticis, frigida paulul<ex>um</ex> extrema, facies calida,
                        oscitatio.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde.<lb/>Cantabam
                    hymnum warum solt ich mich denn gr&#228;men p &amp; animus<lb/>pacatus est
                    divinitus postea.<lb/>Tormina, borborygmi, flatus <g>sulphurei</g> foetidi,
                    pallet facies, animus<lb/>non admodum hilaris est.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Vidi, da&#223; weil mein haar<lb/><hi rend="underline"
                            >gestern au&#223; gek&#228;mmt,</hi> es<lb/><hi rend="underline">viel
                            krauser bleibt,</hi><lb/><hi rend="underline">al&#223; vorher,</hi> da
                        viel<lb/>poudre v. nasser schwei&#223;<lb/>in demselben sich
                        darinnen<lb/>aufhielte.</note><lb/>Vespera ibam ad Dr. B&#252;ttner.<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Michael B&#252;ttner (1683&#8211;1744),
                        Arzt in Frankfurt</note> Eo quoque veniebat Dr. Fleischmann.<note
                        place="foot" resp="editor"> Franz Anton Fleischmann (gest. 1744), Arzt in
                        Frankfurt</note><lb/>B&#252;ttner dicebat, der junge <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116692782"> Helvetius,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Jean Adrien Helvetius (1661&#8211;1727) niederl&#228;ndischer
                        Arzt und Leibarzt des Herzogs von Orl&#233;ans</note> Medicus ducis
                    Aurelianensis,<lb/>habe die radicem Ipecacuanhae ger&#246;stet, wie man pflegt
                    Rhabarber<lb/>zu r&#246;sten v. so ihre vim curaticam ad usum in dysenteria
                    benommen,<lb/>v. dem K&#246;nig in frankreich grosen Nutzen mitgeschafft, bey
                        s<ex>einen</ex> Armeen,<lb/>in Dysent<ex>eria</ex> maligna. <lb/>Penis
                    imperforatus in glande<add resp="author" place="above">glans imperforata</add>
                    non potest curari post X-XII annum<lb/>ubi incipit erigi penis, mu&#223; vorher
                    geschehen.<lb/>Putabat B&#252;ttner veronicam offic<ex>icinalem</ex> non esse
                    perennem. sed est<lb/>perennis illa repens.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Fleischmann ist ein<lb/>elender Medicus,<lb/>schlecht
                        naturell. Sitzt<lb/>zuweilen gantz still v.<lb/>bed&#228;chtlich wie ein
                        st&#252;ck<lb/>holtz est hypochondri-<lb type="inWord"/>acus, zuweilen
                        schreyet<lb/>er darin wie ein bauer.<lb/>B&#252;ttner v. er vexirten<lb/>ein
                        ander, mit dem<lb/>gelehrten Adel p.</note><lb/>Neul<ex>ich</ex> al&#223;
                    der junge <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104083646"
                        >schlicht</name><note place="foot" resp="editor"> Georg Sigmund Schlicht
                        (1710&#8211;1754), Arzt und Geburtshelfer in Frankfurt</note> einen
                        <del>barbier mi</del>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4093171-7"
                        >sachsenh&#228;user</name> mit von einem baum<lb/>gequetschten Fu&#223;,
                    ohne jemand dazu zu nehmen, tractirte, das<lb/>blut zu stillen hart band, #<add
                        resp="author" place="above"># non defendit pedem defensivis</add> bekam er
                    den kalten brand, v. man muste<lb/>den fu&#223; abnehmen. Gering wurde
                    weggeschafft, der stache die physicos an,<lb/>seyen pflichtvergessen in ihrer
                    relation p Ridebat der junge Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120930218">Burggrafe</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Philipp Burggrave jun. (1700&#8211;1775), Arzt in
                        Frankfurt</note><lb/>der da gesetzt os cuboides v. cubiforme seyen 2 beiner
                    da<lb/>doch das eine griechisch das andere latein sey, es sol es der scribent
                        ver-<lb type="inWord"/>sehen haben. Coactos esse nos decet in casibus
                    ancipitibus v. Andere<lb/>mit zu hilfe nehmen.<lb/>Ein guter fechter streich in
                    praxi ist, da&#223; man bey schweren geburthen<lb/>matrem lieber erhalte
                    al&#223; das Kind. das Kind mu&#223; nicht mit instrumenten<lb/>geholt werden es
                    lebe denn nicht mehr. Hoc experimur, wenn man den<lb/>Arm hat, mit Nadeln hin
                    ein gestochen, quod facit B&#252;ttner, si hoc non est,<lb/>operatur statim,
                    wenn kein leben da ist, dreht den arm ab,<note place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136000118">fleischer</name>
                        narrabat bey ihm<lb/>habe eine frau einem lebenden<lb/>kind den arm
                        abgedrehet<lb/>so vor den pudendis hieng,<lb/>jussu puerperae, kam<lb/>noch
                        lebend zur welt,<lb/> starb aber.<lb/>fleischmann vexirte mich
                        mit<lb/>B&#252;ttners tochter.</note> et docente<lb/>Rau<note place="foot"
                        resp="editor"> Johannes Jacobus Rau (1668-1719), Arzt</note> &amp; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11671235X">Ruysch</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Frederik Ruysch (1638-1731),
                        niederl&#228;ndischer Anatom und Botaniker</note> macht ein loch vel in
                    dorsum vel lumbos, vel<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">in caput</fw></p>
                <pb facs="b0491.jpeg" n="491"/>
                <note2>(Seite 491) </note2>
                <p>vel in pectus, leert die cavitaet au&#223;, druckt zusammen v. holt<lb/>das Kind
                    herau&#223;, alzeit evacuari debent ventris vi-<lb type="inWord"/>cini ori
                    uteri, gibt sonst zu viel gesperre. Rau<note place="foot" resp="editor">
                        Johannes Jacobus Rau (1668-1719), Arzt</note> hatte einen
                        sch&#246;nen<lb/>Cultell<ex>um</ex> den er an den finger steckte, und es
                    unter dem<lb/>indice hatte, ritzte den Kopff, evacuirte das hirn,
                    dr&#252;ckte<lb/>zusammen v. extrahirte mit dem hacken so er hernach
                        einschlug.<note place="margin-right" resp="author"> so der R&#252;cken
                        da<lb/>ist fiat foramen<lb/>cum digito an den <lb/>Ribben, tunc
                        cultro<lb/>applicatur.</note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104083646">Schlicht</name>
                    <note place="foot" resp="editor">Georg Sigmund Schlicht (1710&#8211;1754), Arzt
                        und Geburtshelfer in Frankfurt</note> hier hat offt den Kopff geleert, v. an
                    dem lappen der cutis<lb/>cranii protrahirt, die halten fest; hat sich mit dem
                    hacken<lb/>um uterum zu schonen offt in s<ex>eine</ex> h&#228;nde so gehackt,
                    da&#223; der <lb/>Arm ihm so dick worden wie ein fa&#223; v. er in lebensgefahr
                    etlichemal<lb/>gekommen ist.<note place="margin-right" resp="author"> Buttner
                        alias mul-<lb type="inWord"/>tis operationibus<lb/>interfecit, sed<lb/>jam
                        ist er zu verdri&#223;-<lb type="inWord"/>lich, thuts nicht<lb/>
                        mehr.<lb/><lb/>Stultus B&#252;ttner pralte<lb/>mit s<ex>einem</ex>
                        herkommen,<lb/>seyen alte famille<lb/>von hier ostendebat<lb/>Chronicam.
                        Frankfurtensem<lb/>Buttnerum Mag<ex>istrum</ex> witten-<lb type="inWord"
                            />berg<ex>ensem</ex> celebrem fuisse.<lb/>ostendebat ejus
                            Diss<ex>ertationem</ex><lb/>de aeterna <g>Chri</g>sti
                        Majestate.<lb/>#<lb/># it<ex>em</ex> epicedia clarorum<lb/>virorum in
                        eum.<lb/>Mature obiit.</note> Tangendus umbilicalis funiculus, videndum
                    an<lb/>meconia processerint, tangendus pulsus manus si potest,<lb/>v. der Arm
                    nicht so sehr eingespannt ist ut arteriae pulsare non possint,<lb/>tangenda
                    fontanella. Evacuirt man die ventres so hats<lb/>keine Noth da&#223; ein Kind
                    lebendig kommt |: ist ein fechter<lb/>streich, solis servand<ex>us</ex> medicis,
                    nicht Juristen zu sagen, solten<lb/>einen sonst wohl zum M&#246;rder machen, v.
                    bey dem Volck an-<lb type="inWord"/>schw&#228;rtzen, sic fama caderet omnis.
                    Puerperae mu&#223;<lb/>man aufschl&#228;ge machen, quaerendum obe sie das leben
                    des kinds<lb/>f&#252;hle, schauer habe od<ex>er</ex> gehabt habe. 2mal ist
                    schon<lb/>Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116193786"
                        >Kisner</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Georg Ki&#223;ner
                        (1673-1735), Arzt und Stadtphysicus in Frankfurt</note> passirt, da&#223; er
                    lebendige Kinder mit instru-<lb type="inWord"/>mentis anpacken lassen, die doch
                    noch lebendig zur welt<lb/>kommen, auch getaufft worden, aber haben sterben
                    m&#252;ssen ob<lb/>vulnus. Est homicidium, wil nicht hand an legen, testen,
                    nur<lb/>despotic&#232; befehlen, das thuts nicht.<note place="margin-right"
                        resp="author"> B&#252;ttner dicebat er wolle<lb/>mir von s<ex>einer</ex>
                        Rosa Ameri-<lb type="inWord"/>cana geben solle sie in die<lb/>wildnisse
                        setzen v. natura-<lb type="inWord"/>lisiren; Batavi neh-<lb type="inWord"
                        />men unsere Vegetabilia<lb/>uti ego puto &amp; Butt-<lb type="inWord"/>nero
                        dicebam, ziehen sie <lb/>im Garten v. verkauffen sie<lb/>al&#223;
                        americanische zu<lb/>weilen. Rosa pomifera<lb/>non spinosa nascitur
                        prope<lb/>Halam &amp; <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">Norimbergem</name><lb/>uti vidi.
                        speciosior<lb/>fit in hortis.</note><lb/>Ein storger <note place="foot"
                        resp="editor">=umherreisender Arzt, Quacksalber</note>, ein operateur
                    alhier, operirt den staar gut. Neul<ex>ich</ex><lb/>operirte er an einem zwey
                    Augen, an dem einen tratt da er das andere<lb/>bearbeitete der staar etwas
                    herauff, gleich suchte er das l&#246;chlein<lb/>wieder, v. deponirte ihn noch
                    ein mal. v. ist doch viel cum <g>aquaeus</g><lb/>humor multam partem effluxit
                    foraminulum ita cito<lb/>invenire. Neulich operirte er einen da der staar schon
                    auch etwas<lb/>ipse dicente &#252;ber zeitig war, gl&#252;cklich. wird einen
                    operiren der den braunen<lb/><del>gr&#252;nen</del> staar hat, da wird es noth
                    haben. Schneidet<lb/>auch br&#252;che, v. l&#228;sst die leute gleich davon
                    lauffen. hat ange-<lb type="inWord"/>halten ihm zu erlauben, einen jungen von 8
                    Jahren auf dem theatro<lb/>zu operiren, v. wenn er ihn gebunden, gleich lauffen
                    zu lassen, <lb/>|: testiculos exscindit semper, bindet sie ab, da separiren
                    sie<lb/>sich nach etlichen tagen, redeuntibus aegris, selbst, v. er schneidet
                    das<lb/>testiculum weg :| zu s<ex>einem</ex> renomm&#233;e. B&#252;ttner<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Michael B&#252;ttner (1683&#8211;1744),
                        Arzt in Frankfurt</note> hat vor ein Auge so er wohl<lb/>operirte mit ihm
                    auff 5 Gulden accordirt.<note place="margin-right" resp="author"> B&#252;ttner
                        hat bisher<lb/>allerley facheuse<lb/>objecte gehabt, wenn <lb/>er also nach
                        Hau&#223; kommt<lb/>mu&#223; er erstlich allerl<ex>ei</ex><lb/>nova lesen,
                            it<ex>em</ex> taback<lb/>rauchen, etwan 1 stunde,<lb/>bi&#223; er sich
                        wieder ge-<lb type="inWord"/>funden, v. capable ist<lb/>ad seria sich zu
                        begeben.</note><lb/>B&#252;ttner kann mane keinen taback riechen, v. wird
                    ihm wie &#252;bel<lb/>davon, vespera aber raucht er, aber nur den schwachen
                    blatgens<lb/>taback etwa 4 Pfeiffen. Canaster sticht ihm in den Kopff.
                    Bibit<lb/>dazu <g>Wasser</g> v. vinum so sehr schlecht ist.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <del>B&#252;ttner sagte einmal</del><lb/>Es kommen zuweilen<lb/>Kinder
                        doppelt,<lb/>mit dem podice,<lb/>cum manibus &amp; pedibus<lb/>simul zur
                        welt<lb/>gl&#252;cklich.</note><lb/>Multum risi, da Dr. B&#252;ttner v.
                    fleischmann &#252;ber ihren Adel<lb/>sich vexirten, sic commote <g>ignis</g>
                    multa pituita ex larynge secessit,<lb/>&amp; larynx ultimum asper
                    factus.<lb/>prehendenda cutis cranii in partu difficili &amp; foetum
                    mortuum<lb/>mit einem rauhen tuch, v. man mu&#223; ziehen sic evacuatis
                    ventribus facile<lb/>protrahitur foetus.<lb/></p>
                <pb facs="b0492.jpeg" n="492"/>
                <note2>(Seite 492) </note2>
                <p>B&#252;ttner<note place="foot" resp="editor"> Johann Michael B&#252;ttner
                        (1683&#8211;1744), Arzt in Frankfurt</note> hatte j&#228;mmerlichen wein non
                    bibebam nisi vitrum unum,<lb/>non edebam.<lb/>ab esca hodierna
                    <g>spirit</g>uosa, bin etwas lustig abends.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Parotis d<ex>extra</ex> tumet.</note><lb/>Ructus pingues.
                    Desinebat vespera paulul<ex>um</ex> pluere.<lb/>Vari in facie multi,
                    rechterseits ad laryngem extern&#232; jucken<lb/>it<ex>em</ex> in ore sub lingua
                    bei <del>lin</del> rechterhand glandulae nonnullae<lb/>parvae durae, quae multae
                    in meo ore, dolent nonnihil,<lb/>inguinis d<ex>extri</ex> ardor. Flatus. <hi
                        rend="underline">Aufsteigen ex ventriculo, v. sood</hi>-<lb type="inWord"
                        /><hi rend="underline">brennen, von den genossenen
                    fettigkeiten.</hi><lb/>Gieng bald schlafen. hora X &#189;.<lb/>Noctu bene
                        dormivi.<note place="margin-left" resp="author"> Noctu non pluit,
                        hell.</note><lb/>Mane hora IV expergefiebam, war gleich munter, ob
                    voluptatem<lb/>in agendis &amp; heri observatis notandis.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-25">
                        <supplied>25.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0492.jpeg" n="492"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>die <g>Iovis</g> 25 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane surrexi hora IV &#189;. Paulul<ex>um</ex> noctu sudaveram, hora
                    VII.<lb/>wirds wieder tr&#252;b von s&#252;dwest, wind ist k&#252;hl.
                    frigida<lb/>extrema, scribenti dolent paulul<ex>um</ex> oculi,
                    sonderlich<lb/>spannt <hi rend="underline">das rechte Auge jetzt.</hi> Animus
                    sat hilaris, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>hinc inde, mucus ex
                    naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus.<lb/>Vari in facie multi
                    circa aures, mentum, buccas p. Palli-<lb type="inWord"/>da facies, oculi
                    tenebricosi. frigent omnia extrema, ist<lb/>rauhe <g>Luft</g>, v. ich sitze
                    schon 2 &#189; stunde v. schreibe. Oscitatio<lb/>pandiculatio, &amp;
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in scap<ex>ula</ex> sinistr<ex>a</ex>.
                    ructus <g>aci</g>di jejuni.<lb/>pitzeln in ocul<ex>o</ex> sinistro, in dem
                    inguine d<ex>extro</ex> dolor ardens paulul<ex>um</ex>.<lb/>Nares
                        paulul<ex>um</ex> muco obturatae. Pressio frontis, pitzeln in
                    ano.<lb/>Pressio hinten in occipite p Horripilatio per dorsum &amp;
                    extrema.<lb/>In inguine sinistro brennen. Pressio circa aurem
                    sinistram.<lb/>Pili sunt in oculis, capite, ad os, ad nasum ad aures, ad
                        ingui-<lb type="inWord"/>na ad anum, in toto hominum fortium
                    superfici&#232;, non in<lb/>mulierem &amp; effaeminatorum delicatorum.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pili</hi></note> Enascuntur pili ex<lb/>cutis partibus
                    multum nerveis. Starcke haare zeigen ein starckes
                        innerl<ex>iches</ex><lb/><g>Feuer</g> an; senibus defluunt pili, &amp;
                    morbis debilitatis, quibus calor<lb/>vitalis &amp; robor deperit.
                        Sonderl<ex>ich</ex> ists ein zeigen der hitze so das haar kraus<lb/>ist.
                    Italis niger est capillus &amp; non promissus, et in corollas vel cin-<lb
                        type="inWord"/>cinnos naturaliter actus. Per dorsum horripilatio. Rechter
                    hand<lb/>in capite oben pressio &amp; tensio. <hi rend="underline">Tumet parotis
                            d<ex>extra</ex> et multi</hi><lb/><hi rend="underline">circa eam
                        vari.</hi> Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet.<lb/>|: qui sunt vasis
                    angustis &amp; pingues non tolerant nimis <g>spirit</g>uosos potus<lb/>qui vasis
                    magnis, magis tolerant potus <g>spirit</g>uosos sed
                    moderat<del>os</del>&#232;<lb/>adhibitos. Suo simili quodque curatur &amp;
                    conservatur :|<lb/>stiche in pectoris antro d<ex>extro</ex>. Inguinis
                        d<ex>extri</ex> levis ardor.<lb/>|: Calore mater<note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note>
                    <hi rend="underline">solvit catarrhos</hi> extern&#232; per fumum ad misso, et
                    intern&#232;<lb/>solvitur excitato sensim sensimque calore vitali per
                    medicamenta sudorifera<lb/>ut Ess<ex>entiae</ex> Pimpin<ex>ellae</ex>
                        alb<ex>ae</ex> vi aut L<ex>igni</ex> sassafr<ex>as</ex> p est stagnatio
                        mucido-se-<lb type="inWord"/>rosa, hinc spasmi &amp; varia mala ad eam
                    expediendam,<lb/>calor ab intra &amp; extra resolvit eam :|<lb/>Extern&#232; ad
                    laryngem pitzeln v. bl&#228;&#223;lein. Stiche hinten in scapula<lb/>dextra
                    oben. Spannen in faucibus &amp; mucus ex iis pulposus.
                        Larynx<lb/>paulul<ex>um</ex> asper. Ructus. Die Sonne blickt hora VIII ein
                    wenig.<lb/>Pluit hora VIII mit westwind, v. rauh. Si corpus flecto spannen
                    in<lb/>dextro pectoris antro extern&#232;. Ventus zuweilen validus v. rauh.
                    Mit<lb/></p>
                <pb facs="b0493.jpeg" n="493"/>
                <note2>(Seite 493) </note2>
                <p>Mit spannen pituita ex faucibus &amp; infundibulo pulposa.<lb/>Pandiculatio &amp;
                        sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> varius. Lucet sol post levem
                    pluviam.<lb/>Etwas pitzeln in oculo d<ex>extro</ex>. Dolet der ballen am rechten
                        fu&#223;.<lb/>ocul<ex>i</ex> sinist<ex>ri</ex> pitzeln. Jucken in inguine
                        sinistro.<lb/><hi rend="underline">Naturis omnibus praefixus est &#224;
                        natura perfectionis terminos,</hi> quem<lb/>si attingunt quiescunt, so im
                    &#228;ussern wie im innern.<lb/>Me Venus &amp; Ceres &amp; Bacchus impediverunt,
                    quo animus<lb/>ad naturale perveniam fastigium, da ich sonst viele
                    &#252;bersteigen<lb/>k&#246;nnte. Hi si ex mundo excedunt, excedunt abor-<lb
                        type="inWord"/>tivi immatur&#232;, forte perfecturi Dei jussu in alio
                    corpore quod<lb/>in alio non perfecerunt. Parentum culpa subinde &amp;
                    majorum<lb/>fit multum, multum nostra ipsorum, dum volentes &amp;
                    scientes<lb/>ad terrena prolabimur, animae subtrahentes pabulum suum de-<lb
                        type="inWord"/>bitum.<note place="margin-right" resp="author"> erreichen
                        leute den terminum<lb/>nicht werden sie offt<lb/>melancholisch,
                            it<ex>em</ex><lb/>alii die ich &#252;bersteigen<lb/>wollen quoque zu
                        gecken<lb/>Maniacis.<lb/>Naturae nostrae alti-<lb type="inWord"/>tudo nos
                        non vult<lb/>contemni, modo glo-<lb type="inWord"/>riam quaeremus in
                        bono.</note> Oculi spannen.<lb/>Dolet animam da&#223; ich heute nicht bin
                    mit Dr. B&#252;ttner<note place="foot" resp="editor"> Johann Michael
                        B&#252;ttner (1683&#8211;1744), Arzt in Frankfurt</note> zur staar-<lb
                        type="inWord"/>operation <del>habe</del> gegangen, so ich vers&#228;umt
                        habe.<note place="margin-right" resp="author"> Etiamsi dolor sit<lb/>animo,
                        ille quieti<lb/>tradendus, cum res<lb/>mutari subinde vel<lb/>non possit, et
                        omnia<lb/>frustra fiant.<lb/>Pergendum absque mora<lb/>in proposito ad
                        Dei<lb/>&amp; proximi gloriam<lb/>&amp; commodum directum,<lb/>nec dolori in
                            haeren-<lb type="inWord"/>dum, aliis magis<lb/>confundimur, so<lb/>aber
                        wirds offt<lb/>unter der Arbeit<lb/>bald besser. Ani-<lb type="inWord"/>ma
                        objectum cum<lb/>objecto commutat.<lb/>Hanc cupidinem<lb/>nimiam &#224;
                        matre<lb/>habeo, &amp; mirum<lb/>non est similem esse<lb/>matri
                        filium.</note> Pitzelnde stiche<lb/>in glande penis extima. Faeces egessi
                    pallid&#232; luteas albidas<lb/>spissas non adeo multas. Horripilatio per dorsum
                    &amp; omnia<lb/>extrema. Frigida extrema. Oscitatio. pandiculatio.<lb/>der alte
                    herr D<ex>octor</ex> Lauterbach obiit hodie apoplecticus factus heri<lb/>auf
                        s<ex>einem</ex> guth vor dem Eschenheimer thor.<lb/>Stiche in ocul<ex>o</ex>
                    sinistro. Puncturae pulsantes in scapula dextra.<lb/><hi rend="underline">Maxima
                        est in rebus humanis varietas, &amp; Deus ideo orandus est,</hi><lb/><hi
                        rend="underline">ut assistat nobis sua gratia,</hi> et nos ducet semper,
                    silere si-<lb type="inWord"/>namus rationem nostram, wir sollen nichts werden v.
                    Gott alle un-<lb type="inWord"/>sere f&#252;hrung &#252;berlassen, nos magis nos
                    confundimus, Deus<lb/>quia omnia perspicit venientia &amp; futura, optim&#232;
                    nos<lb/>ducet. Wo Gott uns nicht beh&#252;thet ist unsere huth um
                        sonst.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in oc<ex>ulo</ex>
                        d<ex>extro</ex>. Artus subinde crepant.<lb/>Jucken hinten auf dem osse
                    sacro, it<ex>em</ex> ad anum Rechterseits. In<lb/>aure d<ex>extra</ex> externa
                    eine w&#228;rme schnell, est &#224; spasmo sanguinem<lb/>includente paululum.
                    Scribere salutem totius medicinae volo<lb/>auf der Reise in compendio, ut me
                    juvare cito possim. Ex-<lb type="inWord"/>tract au&#223; allen disciplinis
                    medicis, nec ita multis opus <lb/>habeam libris. Flat ventus, <g>sol</g>
                        paulul<ex>um</ex> lucet.<note place="margin-right" resp="author"> cum muco
                            paulul<ex>um</ex><lb/>sanguis ex naso.</note><lb/>Mucus pulposus ex
                        infundib<ex>ulo</ex> flatus nonnulli. Calere corpus incipit.<lb/><hi
                        rend="underline">Viele rothe bl&#228;slein so jucken, rechterseits</hi>
                        #<note place="margin-right" resp="author"> # cum asperitate laryn-<lb
                            type="inWord"/>gis hoc jungitur<lb/>&amp; non prius atque illa
                        <lb/>cessat. Id fit <lb/>ut raucus sit la-<lb type="inWord"/>rynx ob
                            affectum<lb/><g>vener</g>eum qui me vexat.<lb/>in utroque loco
                        in<lb/>faucibus &amp; naso &amp;<lb/>genitalibis idem<lb/>est locus
                        eadem<lb/>teneritudo, idem<lb/>albus succus, hinc<lb/><pb facs="b0494.jpeg"
                            n="494"/> hinc simultanea<lb/>utriusque in <g>vener</g>eis cor-<lb
                            type="inWord"/>ruptio est. Et<lb/>vox clara in<lb/>impotentibus
                        et<lb/>castratis.</note> ad laryngem.<lb/>Animus non adeo hilaris, un ruhig,
                    v. in der finsterni&#223; doch wircksam.<lb/>Anima secundum ideas acceptas
                    operatur, hic, et hinc est luctu<lb/>carnis, et <g>spiritus</g> Dei, si manet in
                    suo lecto, semper plus <lb/>sese implicat, et animo &amp; corpore, si peccatis
                    in dulget,<lb/>inquiuntur corpus &amp; anima, hinc morbi animi &amp;
                    corporis<lb/>ex una origine. Hat die Seele mit ihren affecten b&#246;se
                    arbeit<lb/>im leib gemacht, etiam succenset haerens in lecto suo labori,<lb/>v.
                    ist sehr un willig v. toll, varia molitur et se magis &#224; fine<lb/>suo,
                        s<ex>ive</ex> Deo, elongat.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline"> Morborum corporis<lb/>&amp; animi<lb/>eadem
                            origo.</hi></note><lb/>Mane mit wind Regen von westen, rauher
                    wind.<lb/>Edi vor mittag animo in transversu rapto, et<ex>iche</ex>
                    st&#252;ckgen wei&#223;-<lb type="inWord"/>brodt, vexirte die Katze. Pitzeln
                    linckerseits in ano auf der<lb/>Gassen.<lb/></p>
                <pb facs="b0494.jpeg" n="494"/>
                <note2>(Seite 494) </note2>
                <p>Meridie asse Jungfer Basse bey uns von Bergen. Narrabat <lb/>ihre
                        seel<ex>ige</ex> Mutter habe nicht in Bergen sondern hier sterben
                    wollen.<lb/>Edi suppe, jungen hahn kalt, fisch fett, butterbrodt.<lb/>bibi 2 gl
                        <g>Wasser</g>, 3 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. animus tristis &amp;
                    turbulentus<lb/>taciturnus, frigida extrema, nares &#224; vino obturatae,
                    <lb/>Oscitatio. Etwas k&#252;hl v. tr&#252;bes wetter. Ructus, pressio
                    capitis<lb/>varia. Inguinis sinistr<ex>i</ex> pressio. Ructus, pressio varia
                    verticis<lb/>frontis, occipit<ex>is</ex> bregmatum, wechselsweise. Pressio
                    frontis<lb/>&#252;ber der Nase. Venaesectio in me &amp; omnibus
                        hypoch<ex>ondriacis</ex> multum<lb/>edentibus id facit, ut in praesente
                    juvet, sed constans<lb/>non datur remedium, plan&#232; ut bonum est ex ulcere
                        sani-<lb type="inWord"/>em exire, quo ipso t<ex>ame</ex>n recursus non
                    praeventitur.<lb/>Stiche in hepatis regione nonnulli. Sol lucet
                    subinde<lb/>paululum. Animus subtristis apparet ex facie torva.<lb/>Clavus pedis
                        d<ex>extri</ex> dolet. Pedes frigidi &amp; manus.<lb/>Ita dictus stichlander
                    von Stoffelshausen vom Steiffrock od<ex>er</ex> Reifrock<lb/>1730. 4. dicit in
                    einer Strophe:<lb/>Franckreich nennet ihn, Holland v. Preussen,<lb/>Itzt
                    Paravent, auch Paraleau,<lb/>Warum? Er sch&#252;tzt in folio<lb/>Bey euch die
                    Wind- v. wasser-schleusen.<lb/>Des hofkellers in bergen Kind, herrn Mergentheim
                    ist von einer<lb/>sehr schnellen, hitzigen v. artigen Mutter, das Kind sehr
                    gescheut,<lb/>sehr sch&#246;n von angesicht, lispelt, sehr hochm&#252;thig, ist
                    leicht zu er-<lb type="inWord"/>z&#252;rnen, protzt gleich so man es scheel
                    ansieht, gibt offt solche<lb/>Antwort da&#223; alte sich wundern, sehr frey,
                    sagt allen ohne<lb/>scheu ihre Gedancken, auch grosen davor die alte respect
                    haben, ist<lb/>wohl 5 &#224; 6 jahre alt. br&#252;stet sich v. gr&#252;set
                    sodann die leute<lb/>mit einem Knix, der hochmuth wird recht ernehrt, &#224;
                    bove majori<lb/>discit orare minor. Sonst kan au&#223; solchen hitzigen hohen
                    Geistern was<lb/>guts werden so sie sich nicht vor ihren eignen stoltz v.
                    eigenliebe inter-<lb type="inWord"/>essiren, sondern vor Gott und sein Reich.
                    Jucken in <g>ure</g>thra.<lb/>Stie&#223; Coff&#233;e, v. im stossen <choice>
                        <sic>ward</sic>
                        <corr>wurden</corr>
                    </choice> mir die h&#228;nde warm, fri-<lb type="inWord"/>gidi pedes auf den
                    steinernen Platten. <hi rend="underline">Coffee</hi> mu&#223; nicht zu
                    schwartz<lb/>gebrannt seyn, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> braun, dann gestossen
                        od<ex>er</ex> gemahlen,<lb/>siedend v. ebullirend <g>Wasser</g> dr&#252;ber
                    gegossen, solches in einer Kanne<lb/>od<ex>er</ex> Kessel auf Kohlen gesetzt
                    werden, v. et<ex>iche</ex> mal sieden oder<lb/>aufwallen, tunc stehen lassen,
                        <del>od</del> so setzt sichs, oder so<lb/>man haben wil da&#223; es sich
                    bald <g>praecipi</g>tiren soll, adde ein<lb/>st&#252;ck Zucker, vel &amp;
                    etliche tropffen Kaltes <g>Wasser</g>. Tunc<lb/>affundatur in die Kanne
                    worau&#223; man trinckt.<lb/>Bibi etliche tassen Coff&#233; ohne
                    Milch.<lb/>Vespera da es etwas aufh&#246;rte zu regnen gieng ad <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach</note><lb/>dicebat ille in partu diffic<ex>ili</ex> vel &amp;
                    gestatione sey gut<lb/>ein st&#228;rckend wasser, ut putat ea paulul<ex>um</ex>
                        bals<ex>amum</ex> Embryon<ex>um</ex><lb/>s<ex>ive</ex>
                    <g>aqua</g> Embryonum, <g>aqua</g> Cinnam<ex>omi</ex> cum vino &amp; <g>aqua</g>
                    perlarum, miscirt<lb/>schmeckte vortrefflich.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Medicamenta pro gravidis</hi><lb/>Dr. Kisner &amp;
                        Reich<lb/>suasere mox futurae pu-<lb type="inWord"/>erperae, h&#252;ner v.
                            fleisch-<lb type="inWord"/>br&#252;he zu trincken v.<lb/>essen, v. sich
                        in Gottes<lb/>willen mit quiete a-<lb type="inWord"/>nimi zu ergeben.</note>
                    Behaghelia sumsit. Est Coloniensis &amp;<lb/>valde avara &amp; rudis.<lb/>Reich
                    dicebat alle fr&#252;chte so &#252;ber ein jahr alt von
                    w&#228;sserigen<lb/>taugen nichts mehr. E<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> uvae
                    passae, so &#252;ber ein Jahr alt, taugen<lb/>nicht. it<ex>em</ex>
                        sonderl<ex>ich</ex> feigen, die werden gar balde milbig v. be-<lb
                        type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">kommen</fw></p>
                <pb facs="b0495.jpeg" n="495"/>
                <note2>(Seite 495) </note2>
                <p>bekommen W&#252;rmer, sonderl<ex>ich</ex> so man sie nicht in Kasten
                        od<ex>er</ex><lb/>f&#228;sser einschl&#228;gt, v. sie gar wohl vor der
                        <g>Luft</g> verwahrt.<lb/>Ita &amp; brassica muriatica, phaseoli muriatici,
                    cappares<lb/>muriatici non optime ab <g>aere</g> defensi.<note
                        place="margin-right" resp="author"> panis florendi<lb/>tempore fit
                        mucidus.</note> Vinum si non<lb/>optim&#232; custoditur ab <g>aer</g>e,
                    &amp; affuso novo vino &amp; <g>spirit</g>u<lb/>semper defenditur, idem patitur.
                    Effugit n<ex>empe</ex> dum ef-<lb type="inWord"/>funduntur in <g>aere</g>
                    fermentibus vegetabilibus eorum <g>spiritus</g> in <g>aerem</g>,<lb/>et secum
                    ducit eum, qui asservatis inest si <g>aer</g> accedit,<lb/>et <g>spirit</g>u
                    desertum corpus particulari, recidit in alimen-<lb type="inWord"/>tum Archaei
                    Universalis terrae, qui tamquam <g>satur</g>nus ille infanticida<lb/>et crudelis
                    parens, omnia devorat, donec iterum apta<lb/>fiunt matrix in quam ingredi &amp;
                    operari possit <g>spirit</g>ualis<lb/>regeneratus Archaeus particularis. <hi
                        rend="underline">Eadem est ratio quam subito</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >hominis corpus dum aufugit vitalis <g>spirit</g>us.</hi><lb/>Pastor est
                    ohnweit <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7"
                        >Halberstadt,</name> ein Ertzschelm, der bathe ein mal<lb/>au&#223; Moquerie
                    vor s<ex>eine</ex> Edelfrau, vor eine hochadeliche Dame, die<lb/>in ihrem
                    hochadelichen leibe hochadeliche schmertzen habe, auff<lb/>der Cantzel. Dr.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10434444X">Pritius</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Georg Prietze od. Pritius
                        (1662&#8211;1732), Theologe</note> bath ein mal vor eine Jungfer in
                        liebes-<lb type="inWord"/>Schmertzen.<lb/>Diesterwegs<note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> Nichte so ehedem bey ihm im hau&#223; gewesen, ist
                        durchge-<lb type="inWord"/>gangen v. hat sich copuliren lassen mit einem
                    alten Kerl. Eben<lb/>wie Herr <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118803107">v<ex>on</ex> Uffenbachs</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Zacharias Konrad von Uffenbach,
                        (1683&#8211;1734), Frankfurter Patrizier, Sch&#246;ffe und Ratsherr,
                        Reiseschriftsteller und B&#252;chersammler</note> sch&#246;ffs tochter<note
                        place="foot" resp="editor"> Sibylle Charlotte von Uechtritz
                        (1712&#8211;1746), geb. von Uffenbach</note> sich jetzt weggemacht,
                    da<lb/>sie in die Kirche gehen sollen, mit Herrn v<ex>on</ex> Uchtritz,<note
                        place="foot" resp="editor"> Magnus Friedrich von Uechtritz
                        (1701&#8211;1769)</note> des Herrn<lb/>von Uchtritz der <del>schier</del>
                    hier die Stallburgerin, die alte, gehey-<lb type="inWord"/>rathet, bruder. Illa
                        Diest<ex>erwegii</ex> amica sehe sehr elend au&#223;,<lb/>ein
                    beyschl&#228;fer curirt aber solche maladie am besten, die<lb/>waare l&#228;sst
                    sich nicht halten. Eine alte Jungfer ist nicht mehr Kauff-<lb type="inWord"
                    />manns guth, od<ex>er</ex> Babel Guth uti mercatores dicunt,
                    verlegen<lb/>guth.<lb/>Peau divine, pellis divina Hallorum ist ein fell wie
                    hischfell,<lb/>etwas fettig ni fallor, sol wunder thun. Frau Gogel hier
                    eine<lb/>resolute frau von C&#246;lln, so im Kindbett ungl&#252;ckl<ex>ich</ex>
                    gewesen, legte<lb/>es auf den schenckel, zog viel schwei&#223; herbey, machte
                    aber eine<lb/>gro&#223;e suppuration, die pus v. endl<ex>ich</ex> auch eine
                    Cariem gabe, da&#223;<lb/>man starck schneiden muste. Vix evasit, lie&#223; sich
                        getrost<lb/>schneiden.<lb/>Knecht<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Jakob Knecht (1676&#8211;nach 1732), Schweizer Theologe</note> in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Schwartzenau</name> hat
                    noch so viel Vernunfft, da&#223; wenn man<lb/>ihm mit schl&#228;gen drohet, er
                    sich giebt v. andere Kleider anzieht,<lb/>selbst, so der sonst nicht leiden wil,
                    von schw&#228;chern Geistern. Solitarii<lb/>illi, sibi relicti, penitus
                    obbrutescunt in sua propria voluntate.<lb/>Gewi&#223; der leutselige Umgang mit
                    andern ist sehr gut, v. ver-<lb type="inWord"/>treibt <hi rend="underline">v.
                        ventilirt den fuliginem solitudinis,</hi> so das gem&#252;the<lb/>offt
                    traurig v. tr&#228;ge macht, si non vergit in consuetudinem,
                    zuweilen<lb/>mu&#223; man es brauchen al&#223; eine medicin, ne fiat consuetudo,
                    si n<ex>empe</ex> non<lb/>amplius juvat.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Conversationis</hi><lb/>
                        <hi rend="underline">bona.</hi></note> Omni consuetudine obbrutescimus,
                    varietatem amat<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Natura.</fw></p>
                <pb facs="b0496.jpeg" n="496"/>
                <note2>(Seite 496) </note2>
                <p>Ratzen fressen nicht den sauren <g>mercurium</g>
                    <g>sublim</g>atum, aber wohl arse-<lb type="inWord"/>nicum, mu&#223; aber rein
                    seyn, et non debet tangi digitis<lb/>humanis, ut Koch<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Michael Koch, Materialist in Frankfurt</note>
                        Diest<ex>erwegio</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolph
                        Diesterweg, (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> dicebat, alias non
                    vorant, riechen<lb/>gar wohl.<lb/>D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121387933">steigerthal</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Georg Steigerthal (1666&#8211;1740),
                        Leibarzt des Kurf&#252;rsten von Hannover</note> Hannovera misit
                        Diesterw<ex>egio</ex> ein st&#252;ck von<lb/>dem Buch:
                            <bibl><title>plantarum rariorum Horti Elthamensis<lb/>descriptiones
                            &amp; Icones,</title> so in Median folio in Anglia,<lb/>sub directione
                                <author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11764157X"
                                >Dillenii,</name></author><note place="foot" resp="editor"> Johann
                            Jacob Dillen od. Dillenius (1684-1747), deutscher Botaniker</note> mit
                        iconibus ultra 300 edirt<lb/>wird, v. mit descriptionibus.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Dillen: Plantarum rariorum Horti
                        Elthamensis delineationes, &amp; descriptiones et icones, London
                        1732.</note> In Germania praenumerirt<lb/>man 3 guin&#233;es ist wohl 19
                    thaler beynahe. sind treffl<ex>iche</ex><lb/>planches die wohl Dillenius selbst
                    sticht, al&#223; welcher ut<lb/>mihi narravit Buttner,<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Michael B&#252;ttner (1683&#8211;1744), Arzt in
                        Frankfurt</note> das abrei&#223;en der plantarum, v. das<lb/>Kupferstechen
                    von sich selbst gelernt hat. Ist ein opus<lb/>splendidissimus.<lb/>Domum iens
                    eram, v. es regnete starck, currabam, sic<lb/>stache mich es auf der lincken
                    seite der brust, waren auch<lb/>flatus<add resp="author" place="above"
                        >ructus</add> dabey, ist aber auch von dem celeri <g>sanguinis</g> motu, da
                    es<lb/>leicht kan stagnationes v. stases setzen.<lb/>Ostendebam opus illud
                    botanicum Buttnero vicino meo, der<lb/>sagte sonst sey es ihm nicht zu viel
                    gewesen, er habe auch 1. guinee<lb/>vor <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11770234X">Pettiverii</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Iames Petiver (1663-1718), britischer Botaniker</note> opus
                        botanic<ex>us</ex> gezahlt<add resp="author" place="above"
                        >praenumerirt</add> es aber nicht bekommen,<lb/>Angli seyen unrichtig. Sibi
                    non placere quod &amp; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118800310"
                        >Heister</name><note place="foot" resp="editor"> Lorenz Heister (1683-1758),
                        deutscher Botaniker und Mediziner in Helmstedt </note> facit,
                    da&#223;<lb/>jeder den plantis neue Nahmen giebt, so werden wir wieder<lb/>in
                    die Uralte Confusion in botanicis verfallen.<note place="margin-left"
                        resp="author"> B&#252;ttner dicit er trincke<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4043637-8">Oppenheimer</name> wein,<lb/>it.
                        von Roth ex<lb/>palatinatu.</note><lb/>Vespera cum domum veni et cucurri,
                    multus mucus ex larynge<lb/>pulposus. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi, ructus.
                        <hi rend="underline">Man transpirirt</hi><lb/><hi rend="underline">bey dem
                        wetter nicht, da es so k&#252;hl v. nass ist,</hi> fibrae rela-<lb
                        type="inWord"/>xantur. Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi multi, recht starck
                    foetidis dazu<lb/>auch wohl das fett an dem fisch it<ex>em</ex> butyrum
                    contribuirt,<lb/>denn ich f&#252;hlte zugleich da&#223; noch was im Magen war an
                    den<lb/>motibus, v. da&#223; es wohl <hi rend="underline">das pingue</hi> seyn
                    mogte, so sich mit dem<lb/><hi rend="underline"><g>aci</g>do stomachi</hi> v.
                        <hi rend="underline"><g>aqu</g>a nicht recht vermengen wollte.</hi> Ructus
                    multi.<lb/>Sedenti &amp; legenti somnolentia. Sp<ex>asmus</ex>
                        pulsat<ex>orius</ex> varius, Vari<lb/>in facie multi, sonderl<ex>ich</ex>
                    unter dem rechten ohr supra parotidem<lb/>in cute. Calida extrema. Egessi
                    premendo faeces spissas, pressi<lb/>weil es spath war, &amp; plane inusitatum
                    egerendi tempus. Post<lb/>faeces horripilatio, oscitatio, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Noctu bene dormivi.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-26">
                        <supplied>26.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0496.jpeg" n="496"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 26 Sept<ex>embris</ex></p>
                <p>mane pluit, v. continuirte mit rauher <g>Luft</g> den gantzen tag<lb/>von westen,
                    meridie blickte etwas die <g>Sonne</g>, h&#246;rte aber gleich wieder<lb/>auf,
                    regnete fort.<lb/>Oculi statim &#224; surgendo sehr tr&#252;b, pallida facies,
                    animus non<lb/>ita est hilaris. Jucken in cantho interno ocul<ex>i</ex>
                    sinistri, Ructus<lb/><g>aci</g>di jejuni. Stiche in sinistro pectoris antro.
                    Mucus pulposus ex infun-<lb type="inWord"/>dibulo. Gehe im blosen hembd in
                    rauher <g>Luft</g>, ziehe mich hernach an<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">sic</fw></p>
                <pb facs="b0497.jpeg" n="497"/>
                <note2>(Seite 497) </note2>
                <p>sic viele Ructus, v. stiche in pectore, foetor oris ex
                    faucibus<lb/><g>urin</g>osus, frigent extrema im Anziehen.<lb/>Apud Melber<note
                        place="foot" resp="editor"> Georg Melber (1677&#8211;1743), Kaufmann in
                        B&#252;dingen</note> bibi Thee, v. zwar gr&#252;nen od<ex>er</ex>
                        Kayser-thee.<note place="margin-right" resp="author"> |: vid. d<ex>ie</ex>
                        <g>Mercurii</g> 24 <g>septem</g><ex>bris</ex> :|</note>
                    <lb/>Dicebat Melber der Kayser-thee zehre schreckl<ex>ich</ex>, man mu&#223;
                    ihn<lb/>gantz wenig tingirt trincken, da&#223; er gelinde nicht herb
                    schmeckt,<lb/>gantz aqu&#246;s. So er ihn trinckt mu&#223; er bald drauff essen,
                    oder aber<lb/>thee bou trincken, so kan er bestehen, zehrt ihm zu viel.
                    Trinckt<lb/>vor ordinair thee bou, der fett ist v. schmaltz hat,<note
                        place="margin-right" resp="author"> der thee bou hat<lb/> schmaltz v.
                        fett.</note><lb/>infundirt ihn wie allen thee in gantz kleinen Pottgen |:
                    in<lb/>grosen verfliegt die Krafft :| macht ihn so dick darinnen,
                    da&#223;<lb/>er 3 theil <g>Wasser</g> mu&#223; haben zu 1 sch&#228;lgen, v. 1
                    theil thee, f&#252;llt<lb/>immer im Pottgen <g>Wasser</g> nach, so kommt die
                    Krafft recht herau&#223;,<lb/>in gro&#223;en da man nicht nachgiesst, schmeckt
                    man gleich vorn die<lb/>Krafft weg, v. hinten ist nichts. Putat es seyen 2
                    sortes<lb/>pflantzen v. plantages, gr&#252;ne v. braune. Er vor sich,<lb/>quod
                    contra in aliis, kan keinen thee es sey welcher es wolle ohne<lb/>Zucker
                    probiren, h&#228;lt sonst viel auff Zucker, v. geniesst<lb/>ihn starck, ist ein
                    h&#252;bscher Mann. Dicet se tabidis dis-<lb type="inWord"/>suasisse gr&#252;nen
                    thee der zu starck zehre, seyen bey Gebrauch des<lb/>thee bou viel h&#252;bscher
                    v. fetter worden. bey gr&#252;nem thee<lb/>mu&#223; man viel <g>Wasser</g>
                    trincken so vor sich schon sehr zehrt.<lb/>Grose Rosinen taugen di&#223; Jahr
                    nicht fast &#252;berall, sie sind<lb/>etwas s&#228;uerlich, findet wenige so gut
                    sind.<lb/>pedes post thee eunti im regen frigidi. Flatus <g>sulphurei</g>
                    foetidi<lb/>multi, mit etwas leibwehe.<lb/>Veniebam ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    Dicebat <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118803107"
                        >Uffenbach</name><note place="foot" resp="editor"> Zacharias Konrad von
                        Uffenbach (1683&#8211;1734), Frankfurter Patrizier, Sch&#246;ffe und
                        Ratsherr, Reiseschriftsteller und B&#252;chersammler</note> scabinus sey
                    nebst <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117174025">M&#252;n-<lb
                            type="inWord"/>den</name><note place="foot" resp="editor"> Christian
                        M&#252;nden (1684-1741), Hauptprediger an der Frankfurter
                        Barf&#252;&#223;erkirche</note> sein st&#228;rckster Feind bisher gewesen;
                    es sey ein Gericht &#252;ber<lb/>ihn da&#223; ihm jetzt s<ex>eine</ex> tochter
                    durchgegangen, wegen des an ihm ver&#252;bten<lb/>Unrechts. Quod et confirmabat
                    ejus agnata cholerica.<lb/>Tranck mit Fende Coffe ein paar tassen. sein subtiler
                        schnupf-<lb type="inWord"/>taback gelb so gar nicht scharff, l&#246;set die
                    Nase gelind auf,<lb/>ist subtil v. etwas ambrirt, gelb an Couleur, wie ein
                    Espagnole.<lb/>Fende trinckt gar keinen thee, v. versteht sich so auf den Coffee
                    wie<lb/>Melber auff den thee. 1 Pfund Coffee jam vor 1 Gulden so gut
                    ist.<lb/>Kaufft wohl 15 &#224; 16 Pfund immer zusammen. Hat nun schon
                    seither<lb/>40 jahren quod mirum immer s<ex>einen</ex> Coffee man&#232;
                    getruncken.<lb/>Hatte heute eine neue Probe, von neuen bohnen, die sehr
                    linde<lb/>v. subtil auf der Zunge war, er kan gleich am Coffe sehen ob er
                        alt<lb/>od<ex>er</ex> neu, so <hi rend="underline">er viel od<ex>er</ex>
                        wenig Zucker haben mu&#223;</hi>; der neue braucht<lb/>wenig, der alte aber
                    ad herbigkeit zu d&#228;mpfen, cum <g>ole</g>um subtile<lb/>aufugit, viel.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">alter v. neuer</hi><lb/><hi rend="underline">Coffee
                            notae.</hi></note><lb/>H&#228;lt gute Ordnung so alle Leute,
                        sonderl<ex>ich</ex> alte, erh&#228;lt.<lb/>Hat auch s<ex>eine</ex>
                    gesch&#228;ffte, v. so er &#252;bertrieben wird ist er
                        verdrie&#223;l<ex>ich</ex> zu-<lb type="inWord"/>weilen bey vielem zuspruch,
                    so der frey agirt ist er noch sehr<lb/>munter.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Veteres &amp; annosi sunt<lb/>tenaces semper ordi-<lb
                            type="inWord"/>nam observent ne-<lb type="inWord"/>cesse est.</note>
                    H&#228;lt folgende diaet, so vor ihn ist, uti dicebat, nicht<lb/></p>
                <pb facs="b0498.jpeg" n="498"/>
                <note2>(Seite 498) </note2>
                <p>nicht vor andere, observatit was s<ex>einem</ex> leibe gesund, observent
                    alii<lb/>quod suo.<lb/>Dormit 7 stunden. Mane im bette sch&#246;ne meditationes
                    zuweilen.<lb/>surgit &amp; notat aliquibus levibus notis, tunc cum surrexit
                        penitus<lb/>elaborat.<note place="margin-left" resp="author"> Thee non
                        amat.</note> Bibit Coffee 4 tasses, ist ihm vor <g>spiritum vini</g>,
                        it<ex>em</ex> s&#252;ssen<lb/>wein dulcis, sonderl<ex>ich</ex> nimis dulcia
                    non amat. Nach dem<lb/>Coffee ist er munter v. kan wohl dencken v.
                    arbeiten,<lb/>etiam alvus aperitur postea. Nach dem Coffee nimmt er ut
                    mucus<lb/>prodeat ex naribus noctu collectus et<ex>iche</ex> prisen
                        s<ex>eines</ex> gelinden<lb/>schnupftabacks, v. sonst den tag nicht wieder,
                    wie er auch<lb/>&#224; meridie v. ausser essenszeit sonst nichts isst noch
                    trinckt.<lb/>Mittag isst er suppe, die er selten vespera isst, fleisch
                    v.<lb/>ein gut gem&#252;&#223; zusammen, non multum amat carnem.<lb/>isst nicht
                    gerne sauer, nicht gar mager, nicht gar fett, 4 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    wein,<lb/>nicht dr&#252;ber, v. zwar einen lufftigen auch etwas sauerlichen
                        Rhein-<lb type="inWord"/>wein, nicht s&#252;&#223; v. sauer, sic semper
                    observat medium quod omnibus<lb/>naturalibus insitum est. A meridie
                    schl&#228;fft er nicht<lb/>&#252;ber 1 st&#252;ndgen auff dem sessel, v. dann
                    ist er wieder<lb/>munter, da ihn vorher das essen tr&#228;ge gemacht. Geht
                    &#224;<lb/>meridie au&#223;. Vespera isst er gar selten suppe, sondern<lb/>alle
                    abend, sommer v. winter, einen salat: im winter Kraut-<lb type="inWord"/>salat,
                    schmaltzKraut, allein v. d. <unclear>x. x.</unclear>., brunnen Kressen,
                        <lb/>winter-Endivien.<note place="margin-left" resp="author"> it<ex>em</ex>
                        Cucumer salat wohl<lb/>fett, nicht sauer, so<lb/>wohl vorher mit
                        den<lb/>h&#228;nden vel &amp; in einer<lb/>aptirten presse au&#223;-<lb
                            type="inWord"/>gedr&#252;ckt.</note> Seine Natur ist nicht zu hitzig v.
                    nicht<lb/>zu w&#228;sserig uti dicebat, liebte medium, v. m&#252;sse er
                    sie<lb/>so tractiren, er sey nicht zu hitzig v. zornig, auch nicht
                    weibisch.<lb/>Dr. Lauterbach ist auf s<ex>einem</ex> Guth gleich schnell, post
                    longam<lb/>vertiginem, gestorben, v. werden ihn heute herein f&#252;hren. Er
                    <lb/>asse gar zu wenig, v. Rebecca hat ihm offt gesagt: er solle<lb/>mehr
                    essen.<lb/>Nach Zahl Maa&#223; v. gewicht hat der weise Gott alles
                        erschaffen.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pondere numero &amp;<lb/>mensura omnia<lb/>creata
                            fuere.</hi></note><lb/>In musicis gehts bi&#223; auf die 7te Zahl ad G.
                    dann die octaven,<lb/>&#252;ber das G. geht nichts, v. darau&#223; gehen alle
                    soviel unzeh-<lb type="inWord"/>liche, tone. Semitonia sunt partes tonorum.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> ist<lb/>jetzt 81. alt 9 mal 9, man multiplicire jetzt wie
                    man wil<lb/>v. addire es in infinitum kommt doch immer neune
                    herau&#223;,<lb/>non datur ultra, das 10 ist schon wieder das erste oder
                        das<lb/><del>9</del>. eins, adde. 8. et 1. ist 9., Fende hat das
                    h&#246;chste erreicht<lb/>im alter ut David dicit. Est numerus summus. 63
                    ist<lb/>auch hoch schon, aber auch schon 6 v. 3 ist 9. Vitrum<lb/>si ejus sonus
                    experimur, &amp; ultra vocem adigimus, frangitur<lb/>geht &#252;ber sein
                    Maa&#223;, alle dinge sind gestimmt wie hoch sie<lb/>gehen sollen &#224; Deo.
                    Vide <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118784919"
                                >Morhof</name><ex>i</ex></author><note place="foot" resp="editor">
                            Daniel Georg Morhof (1639-1691), deutscher Literaturhistoriker und
                            Universalgelehrter</note> Diss<ex>ertationem</ex>
                        <title>de vitro voce humana<lb/>fracto.</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Danielis Georgi Morhofi, Stentor (hyaloklast&#275;s) sive De
                        scypho vitreo per certum human&#230; vocis sonum fracto, Kiel 1682.</note>
                    Magna nobis restant in coelis discenda. Der seel<ex>ige</ex><lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117141054">Sch&#252;tz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Sch&#252;tz (1640&#8211;1690),
                        Jurist und geistlicher Liederdichter in Frankfurt</note> pflegte immer zu
                    sagen zu denen die hier alles wissen wolten,<lb/>wenn wir hier alles w&#252;sten
                    was w&#252;rden wir dann im himmel zu<lb/>lernen haben, im himmel sollen wir
                    haben &#244; Gott wie grose Gaaben!<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Nos</fw></p>
                <pb facs="b0499.jpeg" n="499"/>
                <note2>(Seite 499) </note2>
                <p>Nos ex Deo per <g>Chri</g>stum, qui et ex eo profluxit, gleich nach <lb/>ihm
                    profluximus vel facti sumus |: <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> dicitur de
                        <lb/><g>spirit</g>ibus werden :| <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> dicit
                    apostolus in eo. Sed aversi <lb/>ab eo sumus per lapsum, cecidimus, herunter
                    gefallen <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>, <lb/>ins Gef&#228;ngni&#223; der
                    s&#252;nden, di&#223; Gef&#228;ngni&#223; der s&#252;nden im fleisch<lb/>hat
                    Christus gefangen gef&#252;hrt, v. es weggenommen, v. un&#223; wieder in<lb/>ihm
                    zu Gott v. zur vorigen herrlichkeit bracht in der Gemeinschafft<lb/>seiner
                    Leiden. Wir waren nechst um ihn, von denen<lb/>gefallenen v. erl&#246;seten,
                    geniessen die sich finden lassen, au&#223; seiner<lb/>Gnade besondere Vortheile
                    v. sind s. <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    <lb/>seine braut, die erstgebohrnen unter s<ex>einen</ex> br&#252;dern,
                    Christus<lb/>war in der Ewigkeit der erste Au&#223;flu&#223;, unser haupt,
                    der<lb/>K&#246;nig der K&#246;nige, ists jetzt, v. wird es seyn in der
                    Ewigkeit,<lb/>wenn er unsere Augen aufthun, v. un&#223; s<ex>eine</ex>
                    herrlichkeit zeigen wird.<lb/>Sunt tres scalae <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign>, <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>, &amp; <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign>, v. <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign>.<lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>, wenn jeder wil,
                    kan er sich ergeben, aber doch ists eine <lb/>besondere gabe Gottes v. Gnade,
                    au&#223; Gnaden, wenn er im<lb/>Geiste ein licht jetzt schon in der Zeit
                    anz&#252;ndet, v. ihn zu s<ex>einem</ex><lb/>Erstgebohrnen macht, ist alles nach
                    Gottes <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> Vorsatz<lb/>in den Ewigkeiten. Jetzt
                    ist aber unser wissen st&#252;ck-<lb type="inWord"/>werck ob es schon noch so
                    sch&#246;n ist, aber allein unsere schuldig-<lb type="inWord"/>keit unsern
                    Gnaden Ruff<add resp="author" place="above">berufung</add> fest zu machen in
                    Christo unserm<lb/>Haupte.<lb/>Dabat mihi den brieff von Herrn <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100648118"
                        >T<del>h</del>scheer</name><note place="foot" resp="editor"> Nicolaus
                        Tscheer (1671&#8211;1748), Theologe und Erbauungsschriftsteller</note> dem
                    Boehmisten mit<lb/>nach Hau&#223;. Auch sagte er Herr Frentzdorff<note
                        place="foot" resp="editor"> August Frensdorf (1693&#8211;1755),
                        Sayn-Wittgensteinischer Kammerrat</note> habe ihm gesagt
                    da&#223;<lb/>Tscheer an gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    einen verwei&#223;lichen brieff diser sache halben<lb/>geschrieben, v. es ihm
                    verwiesen da&#223; er mit dem hallischen Ketten-<lb type="inWord"/>hunde dem
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118569376">Langen</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Joachim Lange (1670-1744), Professor f&#252;r
                        Theologie in Halle</note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> eine Harmonie hierinnen
                    gemacht<lb/>habe gegen ihn, frentzdorff legit epistolam ad Gros.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Fratelli</name>
                        haar ist so<lb/><orig>lummer</orig>
                        <reg>schlaff</reg> da&#223; es gleich<lb/>h&#228;ngt wenn es
                        nicht<lb/>gebrandt wird. Ist<lb/>auch ein vorax wie<lb/>ich, ideo ejus
                        crines<lb/>quoque tales, quales mei.<lb/>Auditus paulul<ex>um</ex>
                        gravis,<lb/>labilis memoria,<lb/>schl&#228;fft lang. Voll<lb/>hochmuth,
                        dicke<lb/>supercilia.</note><lb/>Rixa postea mihi cum matre<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740),
                        geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> intercussit, quae
                        <unclear>thxxiaxam</unclear> sibi <lb/>vindicat &amp; omnibus donat, nil
                    audit rationi vel maxi-<lb type="inWord"/>mi congruum &#224; me
                    profectum.<lb/>Gieng im Regen ad Diesterweeg,<note place="foot" resp="editor">
                        Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> holte pro
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">fratre</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Heinrich Christian Senckenberg
                        (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschaftler, J. Chr. Senckenbergs
                        &#228;lterer Bruder</note> Dhunensi 2 loth Ess<ex>entiae</ex><lb/>dulcis, so
                    kostete, 3 Gulden 4 Kreuzer, Diesterweeg verkaufft sie nebst
                    den<lb/>&#252;brigen hallischen medicamenten pro Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note>
                    Sternutatio ex nare sinistra<lb/>oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex>
                        super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit. pedum frigus, mucus pulposus
                    ex infundibulo.<lb/>stiche in pectoris antro sinistro. in indice laevae manus
                    stiche, stiche<lb/>in dextro pectoris antro. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> sub aure sinistra.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Diarhoea diu vexatos<lb/>quoque corripi ascita non <lb/>est
                        mirum, omnibus eo<lb/>relaxatis partibus able-<lb type="inWord"
                        />gatis.<lb/>qui diarrhoea vexantur<lb/>nimia non multum<lb/>capiti litare
                        certum<lb/>est, et opplere ventrem<lb/>meditationi enim<lb/>egregie
                        incumbentes<lb/>ventris obstructione<lb/>perditi sunt, &amp;<lb/>parum edunt
                        &amp;<lb/>subinde bibunt.<lb/><add resp="author" place="lower margin"> In
                            summa cibi &amp; potus parum appetunt.</add></note><lb/>Meridie edi
                    milchbrey von Reis cum saccharo &amp; Cinnamomo, gebraten<lb/>h&#252;hngen,
                    ragout von rindfleisch mit Citronen. Zwetschen etwa 14, v. N&#252;sse.<lb/>Bibi
                    3 &#189; gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>. Voluntatem qui explet edendo, illi in volun-<lb type="inWord"
                    />tate quia objecto suo quiescit non est locus pro studiis, adeoque<lb/>cum
                    venit corporis pinguedini &amp; mollitiei, <g>spirit</g>um non excolit,
                    qui<lb/>pinguescere non potest corpore pinguescente.<lb/>Ex nare sinistra
                    pitzeln &amp; sternutatio. Egessi faeces fuscas post tormina<lb/>nonnulla et
                    flatus, am Ende subtenues fuerunt, lac &amp; fructus<lb/><unclear>hoxxi
                        facere</unclear> fermentationem. <lb/></p>
                <pb facs="b0500.jpeg" n="500"/>
                <note2>(Seite 500) </note2>
                <p>Hora III frigida extrema, &amp; faeces post tormina subtenues<lb/>fuscae, wie
                    Vorhin, dunckelgelb. Animus dabey non hilaris.<lb/>Veniebat Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach</note> &amp; scribebat epistolam apud me, veniebat<lb/>ein
                    Griechischer M&#246;nch, der colligirte vor die gefangene
                        Griechische<lb/><g>Chri</g>sten in der T&#252;rckey Geld.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Dedi X Kreuzer.</note> Reich dicebat der
                    Abt au&#223; Griechenland<lb/>so neul<ex>ich</ex> hier gewesen, habe mit einem
                    der hitzig disputirt zu thun<lb/>gehabt, v. zuletzt gesagt er wolle nicht
                    weiter, <hi rend="underline">sapientes non solere</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >disputare.</hi> Und gewi&#223; die hirn Gespenster v. bilder
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> de Deitate<lb/><g>Chri</g>sti p
                    dar&#252;ber man sich offt so sehr martert unter einander, v. ver-<lb
                        type="inWord"/>folgt, vergehen einem, so man in innere Angst v. leiden
                    kommt,<lb/>da geht man <hi rend="underline">nicht in die phantasie v. in den
                        Kopff v. hirn, sondern</hi><lb/><hi rend="underline">sieht gantz nahe bey
                        sich, v. verkriegt sich in sein Hertz,</hi> v. spricht<lb/>in
                        s<ex>einer</ex> bl&#246;sse v. in s<ex>einem</ex> Elend: Miserere mei
                        Deus!<note place="margin-left" resp="author"> Ein Krancker v.
                        schwacher<lb/>hat keine lust zu schw&#228;rmen<lb/>v. zu reisen, sondern
                        bleibt<lb/>in der arbeit mit s<ex>einem</ex> leib<lb/>im bette liegen. Sic
                        et a-<lb type="inWord"/>nimo aeger non quaerit<lb/>quae extra se sunt,
                        sed<lb/>se in cor suum abscon-<lb type="inWord"/>dit.<lb/><lb/>Talia esse ex
                        eorum nu-<lb type="inWord"/>mero puto, quorum<lb/>ideae non dantur ple-<lb
                            type="inWord"/>nae in orbe, quaeque<lb/>Deus tradere decrevit<lb/>in
                        futuro seculo.</note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/103092269">Reineck</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Ludwig von Reineck (1707&#8211;1775),
                        Weinh&#228;ndler in Frankfurt</note> ist zum Edelmann zu kurtz, zum
                    b&#252;rger zu lang, v. eine wunderliche<lb/>Grille, f&#228;ngt schon so jung
                    an, wird er 50 jahr alt, wird mit<lb/>ihm gar nicht mehr umzugehen
                    seyn.<lb/>Gieng auf den wein marckt hora IV. tempestate ventosa, von
                    westen,<lb/>v. kaufte wein au&#223; franckenland.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Rheingauer vor 100 Thaler<lb/>ist nicht sonderl<ex>ich</ex>
                        vor<lb/>140-150 Thaler aber<lb/>gibts was guts e<ex>xempli</ex>
                            gr<ex>atia</ex><lb/>R&#252;desheimer, das<lb/>
                    st&#252;ck.</note><lb/>Reich accordirte nicht viel, #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # Reich wil mit den<lb/>betr&#252;gerischen
                        handelsleuten<lb/>auf ein Wort handeln,<lb/>v. wird auch
                        de&#223;halben<lb/>offt betrogen. Caute<lb/>agendum est cum Mer-<lb
                            type="inWord"/>catoribus quorum Deus<lb/>pecunia est. Ist<lb/>gar selten
                        ein ehrlicher<lb/>Mann unter ihnen.</note> sonst h&#228;tte er wohlfeiler
                    bekommen;<lb/>denckt s<ex>einer</ex> Redlichkeit halber m&#252;sse er doch
                    keinen Mangel leiden,<lb/>v. Gott beschere es ihm an einem andern Orte.
                    L&#228;ssts drauf ankommen.<lb/><hi rend="underline">Buchler gab zu erst wie sie
                        alle die schlechtere Sorten,</hi> dann<lb/>die bessere, wissen alle was
                    einer nimmt, ob theure oder<lb/>schlechte weine. Manche weine von einem
                    fa&#223;, bekommen so man<lb/>sie bricht von einem neuen fa&#223; einen solchen
                    fa&#223; geschmack, da&#223; man ihn<lb/>nicht kennt vor dem andern, der eben
                    der ist in einem andern fa&#223;, das ver-<lb type="inWord"/>geht aber wieder.
                    Etliche hatten wunderl<ex>ichen</ex> Geruch v. gustum so<lb/>nicht rein war.
                    Emebam 3 ohm Muscateller wein, das ohm &#224; 15 &#189; <lb/>Gulden, dem jungen
                    des weinh&#228;ndlers, filio in dem Kauff &#189; Gulden #<note
                        place="margin-left" resp="author"> # den man wieder abzog<lb/>cum
                        solveremus.</note> zugleich<lb/>vor die andern, die Dr. Reich bekam, der
                    bekam zuletzt vor 12 Thaler<lb/>ein sch&#246;n st&#252;ck wein von 3 &#189; ohm,
                    so recht gut war, v. hochgelb <lb/>an farbe, solte ut callidus oenopola dicebat
                    so gut seyn wie<lb/>ein Calmuth od<ex>er</ex>
                    <del>sten</del> ein stein wein. Reich instruebat<lb/>des alten Buchlers sohn
                        #<note place="margin-left" resp="author"> # hat studirt, ist
                        jung,<lb/>dicebat ei erst, er<lb/>ist nachsinnend, er
                        sey<lb/>verst&#228;ndig, vnd werde<lb/>wohl ut gratiam<lb/>aucupatur,</note>
                    er solle h&#252;bsch rechtlich handeln, auch einem der den<lb/>Handel nicht
                    versteht, den wein doch billig lassen, das gebe segen von<lb/>Gott, v. mache ihm
                    gewi&#223; zulauff v. einen guten Nahmen, nahm es<lb/>gerne an; sonst geschehe
                    es da&#223; einem gott wieder einen betr&#252;ger an<lb/>den hal&#223; schicke,
                    der einen noch &#228;rger &#252;ber das ohr haue, v. jus<lb/>talionis exercire,
                    denn Gott sey gerecht; man beklage sich wohl<lb/>al&#223;dann, aber solle
                    nachdencken, vielleicht hastu es da v. da<lb/>verdient. Proximus non est supra
                    seipsum amandus, sed ut<lb/>ego ipse; <g>Chri</g>stus qui perfectissimus fuit
                    exemplum, <hi rend="underline">dedit nobis prae</hi>-<lb type="inWord"/><hi
                        rend="underline">cipuum quod, da er sich nicht so liebte al&#223; uns, v.
                        vor uns sein</hi><lb/><hi rend="underline">Leben lie&#223;,</hi> erat Deus
                    &amp; homo.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119153807"
                        >Ploennies</name><note place="foot" resp="editor"> Erich Philipp von
                        Ploennies (1672-1751), Baumeister, Mathematiker, Kartograph,
                        medizinisch-alchemistischer Berater des Landgrafen von
                        Hessen-Darmstadt</note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8">homburg</name> giebt keine Artzneyen
                    au&#223;, lebt al&#223; ein La-<lb type="inWord"/>borant v. Eremit. wiewohl
                    Diesterweg sagt er habe wieder in<lb/>Homburg ein hoffbedingen gesucht.<note
                        place="margin-left" resp="author"> braucht auch s<ex>eines</ex>
                        bruders<lb/>Artzneyen in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name> nicht<lb/> einmal
                        gerne<lb/> an sich.</note><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">In</fw></p>
                <pb facs="b0501.jpeg" n="501"/>
                <note2>(Seite 501) </note2>
                <p>In universale reducenda sunt omnia si agere in mundo<lb/>feliciter volumus, puto.
                        Z<ex>um</ex> E<ex>xempel</ex> einer der viel in der<lb/>welt in affaires
                    gewesen v. auch gefehlt hat, ridetur ab imperi-<lb type="inWord"/>to rerum
                    omnium der immer hinter dem ofen gesessen v. nichts er-<lb type="inWord"/>fahren
                    hat, da doch jener nach s<ex>einem</ex> sensiblen naturell sich solte
                    wohl<lb/>&#228;rger prostituirt haben, wenn es ihm nicht an occasion sich
                    herau&#223;<lb/>zu lassen v. k&#246;nnen zu lernen gemangelt h&#228;tte.<lb/>Mr.
                        <unclear>Faurin</unclear>, Medicus in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8">homburg an der h&#246;he</name> so bey
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037502590"
                        >Buchner</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Leonhard Buchner
                        (gest. ca. 1754), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> im <lb/>Creutzgang
                    feil hat Medicament<ex>a</ex> Elixir et <g>Tinctura</g><g>aur</g>an<ex>tii</ex>
                    ist ein groser<lb/>Charlatan.<lb/>Grummet ist in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name> theurer v. fetter
                    al&#223; Heu, zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2"
                        >laubach</name><lb/>aber unwerther, al&#223; hier kostet z<ex>um</ex>
                        E<ex>xempel</ex> Centner heu &#189; Gulden so<lb/>grummet 1
                    Kopfst&#252;ck.<lb/>Dicebat Diesterweg<note place="foot" resp="editor"> Albert
                        Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> der braune Candis
                    habe etwas syrup-hafftiges<lb/>v. verderbe dem thee den Geschmack, ideo se
                    sumere ad Thee den <lb/>hellen Candis, der reiner, ob es wohl nicht vom
                    allerweisesten ist.<lb/>Reinette ist ein guter Apfel, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note>
                    praeferirt ihn borstorffern.<lb/>wiewohl die gr&#252;ne Reinettes nichts taugen,
                    v. sauer sind.<lb/>Rambour ist ein delicater apfel, w&#228;hrt aber nur
                    bi&#223;<lb/>Weyhnachten.<lb/>Memoria tam varia retinet quod mirum est. Objecta
                    vel tri-<lb type="inWord"/>stia vel laeta, vel &amp; quae in prima infantia
                    accepit. Ampla<lb/>est <g>spirit</g>us nostri Essentia, quamque discimus in
                    aeternitate, ubi multa<lb/>discenda, quae hic non possumus capere. Si ex prima
                    ad <g>septi</g>mam<lb/>perveniamus classem in coelo, multa ardua discimus.
                    Vel<lb/>ad primam stylo stultorum, die welt steht auff dem Kopff, perver-<lb
                        type="inWord"/>sa rebus dat nomina. VIIo numero non est pro reli-<lb
                        type="inWord"/>quis praerogativa, nec sanctitas, ea non est nisi per
                    mysticos<lb/>tradita et per homines, qui conceptibus et numeris
                    ludunt,<lb/>iisque mirabili affingere gestiunt.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118634771">Wolff</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Wolff (1679&#8211;1754), Jurist, Mathematiker und
                        Philosoph</note> hat treffl<ex>iche</ex> speculationes gemacht von
                    Vermehrung der fr&#252;chte,<lb/>sed verum fuit. Wahr ists so man sie
                    weitl&#228;uffig s&#228;et,<lb/>kommen sie besser fort. Man mu&#223; aber
                    mercken, da&#223; d&#252;nne halmer<lb/>eher vom wetter Noth leiden, v. wind,
                    man mu&#223; auch vor die<lb/>M&#228;use, den schnee der offt wegfrisst
                        it<ex>em</ex> Ungewitter s&#228;en,<lb/>da&#223; so was verdirbt auch noch
                    was bleibt. Saepe in capite<lb/>nostro optim&#232; <unclear>rxx
                        kxxppxxt</unclear>, quae in rebus ipsis non con-<lb type="inWord"/>veniunt.
                    So wolte <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119153807"
                        >Ploennies</name> in Siegen Diesterweg mathe-<lb type="inWord"/>matice
                    demonstriren da&#223; auf einem berge nicht mehr b&#228;ume
                    stehen<lb/>k&#246;nnen al&#223; auf der fl&#228;che. Faciebat lineas in plano,
                    v.<lb/>zog die lineas auch durch den berg in plano, so musten freylich<lb/>die
                    linien mit b&#228;umen eben da stehen. H&#228;tte er aber die<lb/>Kuppe vom berg
                    abgehoben v. applicirt w&#252;rde er ein gr&#246;seres<lb/>spatium gefunden
                    haben. Ist eben so philosophirt, wie es offt<lb/>bey sich versteigenden
                    gelehrten geschieht, wie jener junge, der<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">s.</fw></p>
                <pb facs="b0502.jpeg" n="502"/>
                <note2>(Seite 502) </note2>
                <p>s<ex>einem</ex> Vatter wolte wei&#223; machen 3 Eyer w&#228;ren 5.
                        syllogismo<lb/><del>quatuor et</del> 3 et duo sunt quinque, tria
                        <del>sunt</del> ova sunt<lb/>duo &amp; tria, E<ex>rgo</ex> tria sunt
                    quinque. Da nahm der Vatter 2<lb/>Eyer v. die Mutter eins, v. sagten dann der
                    Sohn solle die<lb/>&#252;brige 2 essen, der dann wind essen v. hungern
                    muste.<lb/>Vieh halten auf dem Land sehr n&#252;tzlich, gekreutzte geht nicht zu
                    schanden,<lb/>Milch sehr gut im haus, butter, K&#228;se, p
                        Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> hat in s<ex>einer</ex>
                    Jugend<lb/>immer m&#252;ssen sauer Milch mit brodt essen, ablato cremore<lb/>ist
                    doch alt worden.<note place="margin-left" resp="author"> dung v. mist.</note> Es
                    ist besser junge Leute halten sich<lb/>in jungen Jahren schlecht, bi&#223; sie
                    sich was bessers schaffen<lb/>k&#246;nnen, v. dann sollen sie es besser
                    geniessen das man<lb/>dann leicht gewohnen kan.<lb/>Doctor <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note>
                    putabat rafinat sey besser al&#223; Melis, in Melis<lb/>sey noch etwas viscidum
                    v. unrein so weggehe depurando;<lb/>so der Natur nicht angenehm. aber Melis v.
                    schwartzer Zucker s&#252;sst<lb/>doch besser. Et ego quidem eligerem pro me eam
                    viscidinem.<lb/>Nackter Melis |: ohedeckt mit blau Pappier :| Diesterweg
                    emit<lb/>zur hau&#223;haltung 17 &#189; thaler der Centner.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Dr. Jungken sohn<lb/>kommt zu Dr.
                            moel-<lb type="inWord"/>ler nach Wetzlar. </note><lb/>Bibi thee
                        et<ex>iche</ex> tasses bey Diest<ex>erweg</ex> v. ward gut auf die wein-<lb
                        type="inWord"/>Proben. Borbor<ex>ygmi</ex> tormina, ructus, flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi multi.<lb/><hi rend="underline">Valide flat Zephyro
                        nothus, v. brachte wieder Regen.</hi> Osci-<lb type="inWord"/>tatio. Ructus.
                    Calida extrema vespera. War faul<lb/>ob flatus in abdomine sed vincebam me &amp;
                    scribebam ad<lb/>X &#189;. <hi rend="underline">contento animo et alacri dum me
                        vici.</hi> Oculi<lb/>libere scribenti moventur, dum nil edi vespera &amp; me
                    non<lb/>opplevi Vari &amp; faciem &amp; cutem in aliis corporis
                    partibus<lb/>defoedant. Jucken in osse sacro &#224; pulicibus. Etliche
                    <lb/>stiche in ocul<ex>o</ex> sinistro &amp; spannen scribenti. Verticis
                    pressio<lb/>&amp; frontis. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge
                    pulposus. Pluit<lb/>multum. Jucken extern&#232; ad anum. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc<lb/>inde.<note place="margin-left" resp="author">
                        Emit Mater gut Concept<lb/>Pappier das Rie&#223; vor<lb/> 2
                        Kopfst&#252;ck.</note>
                    <hi rend="underline">Post jucken ad anum flatus immediate.</hi>
                    Flatus<lb/>multi. Oscitatio. Flatus. Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus &#224;
                    vario<lb/>vino, calida extrema. Horripilatio per dorsum cum
                    <g>urin</g>am<lb/>mitterem, #<note place="margin-left" resp="author"> # non adeo
                        limpida sed<lb/>citrei coloris.</note> quae limpida, &amp;iamsi non multam.
                    bibi <g>aquam</g>, et<lb/>vinum &#224; meridie, wiewohl 3 tasses thee getruncken
                    habe.<lb/>Noctu bene dormivi.<note place="margin-left" resp="author"> Non pluit
                        noctu.</note><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-27">
                        <supplied>27.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0502.jpeg" n="502"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 27 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane im bette war nicht munter wie gestern abend nicht quia<lb/>Naturae fuit quod
                    agat.<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni aderant, borbor<ex>ygmi</ex> flatus v.
                    trieb ad faeces, &amp; <lb/>egessi faeces tenues obscur&#232; luteas multas, ex
                    lacte heri sumto<lb/>&amp; vino hausto, damit die Natur schon gestern abend zu
                    thun gehabt<lb/>v. daher verdrossen war.<note place="margin-left" resp="author">
                        Oscitatio multa</note><lb/>Remanent borborygmi, Pressio frontis,
                        oc<ex>ulus</ex> sinister spannt.<lb/>Pedes paulul<ex>um</ex> frigent, calent
                    manus &amp; caput. Pitzeln in Naso.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Mucus</fw></p>
                <pb facs="b0503.jpeg" n="503"/>
                <note2>(Seite 503) </note2>
                <p>Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Iam tumidus
                    venter.<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni multi. Bin nicht recht
                    aufger&#228;umt.<lb/>Oscitatio. Nares pitzeln v. voll wasser. Etl<ex>iche</ex>
                    stiche v. tormina<lb/>in ventre. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc
                        inde.<note place="margin-right" resp="author"> Dentes
                        paululum<lb/>stupidi.</note><lb/>Non avide nimis quaerenda sapientia, &amp;
                    varium scire,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Sapientia non</hi><lb/><hi rend="underline">avide
                            nimis</hi><lb/><hi rend="underline">quaerenda.</hi></note><lb/>quippe
                    quo nos magis impedimus, venit enim sapientia<lb/>in quiete et sobria
                    meditatione, hocque in statu, &amp; ita Dispo-<lb type="inWord"/>sitis DEUS dat
                    nobis ex gratia tantum scire, quantum nobis<lb/>ad salutem confert. Wir
                    &#252;bertreiben unsere Vernunfft offt in vielem<lb/>wissen, v. lernen viel
                    Buchstaben, v. werden offt zum Narren dr&#252;-<lb type="inWord"/>ber.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Nun sind gar<lb/>Narren so sich
                        was<lb/>drauf ein bilden in<lb/>Eigenheit. Denn<lb/>ihr wissen ist
                        wind.</note> Sed vera sapientia venit &#224; Deo in cordibus per
                    quietem<lb/>animo. &#220;ber das alles erkennen wir st&#252;ckwerck nur
                    alhier,<lb/>v. werden dorten alles vollkommner haben. Das aber worinnen
                    wir<lb/>Gewi&#223;heit haben sind moralia, historica |: mathematica :|<lb/>ad
                    nostri correctionem moralem pertinentia, v. hier allein sollen<lb/>wir uns recht
                    fest setzen, in liebe gegen Gott, uns selbst, v. den<lb/>Nechsten.<note
                        place="margin-right" resp="author"> In Conceptis ists wie<lb/>in wein Proben
                        v.<lb/>nimmt ein jeder<lb/>was ihm schmeckt:<lb/>Es sind certae
                        notae<lb/>bonitatis vini,<lb/>doch sind nicht die<lb/>besten weine nach
                        <lb/>aller geschmack, <lb/>weil die Menschen nicht<lb/>in einerley
                        Grad<lb/>stehen. So auch in <lb/>denen Wahrheiten.<lb/>Da ist einem
                        wahrheit<lb/>was dem einen keine<lb/>ist; man mu&#223;<lb/>Gedult
                        miteinander<lb/>haben. Jener<lb/>frembde kauffte<lb/>hier mit
                        flei&#223;<lb/>den Apfelwein neben<lb/>hocheimer weg in<lb/>einem
                        Prei&#223;, weil<lb/>er ihm schmeckte,<lb/>v. regardirte nicht <lb/>die
                        notas bonitatis<lb/>intrinsecas. Veri-<lb type="inWord"/>tas quidem
                        non<lb/>nisi una est, sed<lb/>plurimum occulta<lb/>hominibus,
                        quibus<lb/>mendacium nonnum-<lb type="inWord"/>quam veritas
                        videtur<lb/>im&#242; saepissim&#232;,<lb/>v. wil jeder seines<lb/>cerebri
                        cavaculam<lb/>angebethen wissen.<lb/>AEquus non datur<lb/>judex hac in
                        re,<lb/>qui originalem vi-<lb type="inWord"/>dit archetypum,<lb/>et definire
                        posset<lb/>cujus sciagraphia<lb/>&amp; pictura excell-<lb type="inWord"
                        />at.</note><lb/>Ex nare sinistra pitzeln v. sternutatio, pressen in der
                    stirne. Naris sin<ex>istra</ex><lb/>&#224; sternutatione voll <g>Wasser</g>,
                    quae ex cussa est, Ructus <g>aci</g>di jejuni,<lb/>&amp; inde stiche in antro
                    sinistro pectoris. Larynx paulul<ex>um</ex> asper.<lb/>Aures knarren motu
                    maxillae inferiore. Pressio frontis varia.<lb/>Spannen in faucibus cum mucus ex
                    iis prodit. Sub aure d<ex>extra</ex> vari<lb/>multi. Stiche in dentibus maxillae
                        super<ex>ioris</ex> Molaribus lincker hand<lb/>sub ocul<ex>o</ex>
                        sinistr<ex>o</ex> qui premitur spasmi. Ist eine Morgenr&#246;the<lb/>hora
                    VI. stiche in musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex> sinistro, so etwas pitzeln v.
                    kitzeln.<lb/>stiche im lincken schlaaf, in vertice stiche, it<ex>em</ex> im
                    lincken schlaaf,<lb/>successiv&#232; p Pandiculatio &amp; <g>aeris</g> efflatio
                    cum sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varia<lb/>&amp; pedum frigore,
                        it<ex>em</ex> manuum scribenti. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    inwendig<lb/>im leib vel potius borbor<ex>ygmi</ex> brevis. Scribenti spannen in
                    oculis, son-<lb type="inWord"/>derlich im lincken.<lb/>In jungen Jahren ist man
                    fl&#252;chtig v. reiset gerne, im alter sitzt man<lb/>gerne fix, sorget vor
                        s<ex>eine</ex> Nahrung hinter dem ofen v. verreiset nicht gern <lb/>Geld,
                    lentescentibus humoribus, &amp; non ad eo vagato motu ani-<lb type="inWord"/>mo,
                    uti ab initio fuit, bedenckt alles viel reiflicher, v.<lb/>schw&#228;rmt nicht
                    mit den Gedancken hier v. da herum.<lb/>Frigida extrema pandiculatio, pedes
                    &amp; manus frigent, Kopff<lb/>tumm, nicht lustig. Ructus <g>aci</g>di
                    jejuni.<lb/>|: der alte Prof<ex>essor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118534688"> Francke</name><note
                        place="foot" resp="editor"> August Hermann Francke (1663&#8211;1727),
                        Theologe, P&#228;dagoge und Kirchenlieddichter in Halle</note> in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> nahm die
                    privilegia des Vorigen <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118535730"
                            >K&#246;-<lb type="inWord"/>nigs</name><note place="foot" resp="editor">
                        Friedrich I. (1657-1713), von 1701 bis 1713 K&#246;nig in Preu&#223;en
                    </note> zu sich, da auf anstifften der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118535978">itzige</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm I. (1688-1740), von 1713 bis 1740
                        K&#246;nig in Preu&#223;en (der &#8222;Soldatenk&#246;nig&#8220;)</note> vom
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118649361">f&#252;rsten von
                        Dessau</name><note place="foot" resp="editor"> Leopold I. (1676-1747),
                        F&#252;rst von Anhalt-Dessau, preu&#223;ischer General und
                        Heeresreformer</note> wolte<lb/>ein Invaliden hau&#223; au&#223; dem
                    waysenhau&#223; machen, v. legte sie oben auf<lb/>der Gallerie dem K&#246;nig zu
                    f&#252;ssen, ob er sie wolle aufheben. Victus<lb/>Rex nolebat, sed emebat &amp;
                    donabat eis hortum confirmabat<lb/>&amp; augebat privilegia; franckens Geist war
                    st&#228;rcker al&#223; seiner<lb/>&#252;ber wand ihn mit gelindigkeit v.
                    Unterth&#228;nigkeit, gab ihm<lb/>Ehre zu fressen, so kotzte der drache
                    beneficia herau&#223; dagegen :|<lb/></p>
                <pb facs="b0504.jpeg" n="504"/>
                <note2>(Seite 504) </note2>
                <p>Cum multi me bonum habent, &amp; pietissimi, egoque tam<lb/>multa secreta in me
                    peccata observem, vide quam fallax est<lb/>hominum judicium, qui se
                    rarissim&#232;, ne dicam alios pernoscunt,<lb/>in tanta evasionem &amp;
                    effugiorum praetextuumque varietate<lb/>quam comprehendere non potest
                        <g>spirit</g>us humanus carnis compedibus<lb/>adstrictus, nisi
                    <g>spirit</g>us Dei cum gratia sua subinde in dubiis<lb/>&amp; ancipitibus
                    casibus illuminat.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Error judicii hu-</hi><lb/>
                        <hi rend="underline">mani.</hi></note><lb/>Artuum subinde crepitus. Stiche
                    in sura d<ex>extra</ex>. Ambulanti paululum<lb/>infra scapulas sp<ex>asmus</ex>
                        pulsat<ex>orius</ex> Pressen am lincken schlaaf. Pressio
                        verticis.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in fronte v. zugleich
                    wippern der Augen lieder. Ventus <lb/>von westen starck, v. kalt; der himmel
                    tr&#252;b.<lb/>|: <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037"
                        >Reich</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich
                        (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note> dicebat s<ex>ein</ex> Sohn <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118809334">Philipp
                        Erasmus</name><note place="foot" resp="editor"> Philipp Erasmus Reich
                        (1717&#8211;1787), Sohn Johann Jakob Reichs, sp&#228;ter Buchh&#228;ndler
                        und Verleger in Leipzig </note> sey sehr hochm&#252;thig, lasse<lb/>sich
                    lieber aufwarten, al&#223; da&#223; er andere bediene, hat die Thie-<lb
                        type="inWord"/>lenische <g>Tinktur</g> an sich. Rath Thielen<note
                        place="foot" resp="editor"> Moritz Christoph Thielen (1688&#8211;1746), Rat
                        in Nassau-Usingen</note> in Usingen ist auch sehr hochm&#252;thig<lb/>war in
                    der Jugend sehr rahn, filius Reichi wird auch wie er jetzt<lb/>rahn ist, dann
                    dick werden, hat aber Verstand. Alle solche<lb/>Leute haben <g>Feuer</g>, v.
                    auch Verstandt :|<note place="margin-left" resp="author"> D<ex>octor</ex> Reich
                        wird hitzig auf<lb/>s<ex>einen</ex> sohn da&#223; er ihm nicht
                        pariren<lb/>wil recht, soll eine mu-<lb type="inWord"/>squete nehmen.
                        Durchau&#223;<lb/>nicht studiren, wie er wil.<lb/>p Er wil herr seyn so
                        lang<lb/>er lebet, v. s<ex>einen</ex> befehl re-<lb type="inWord"/>spectirt
                        haben.</note><lb/>Catum male moratum saepe verbero, quia mater<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740),
                        geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> me objurgavit ad
                    eo,<lb/>&amp; ego nolo ut mihi quis contradicat, sic meam ipsius
                    propugno<lb/>voluntatem.<lb/>Salmling war bey mir v. sagte er sey jetzt auf
                    Herrn <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118857452">von
                        Lersner</name> guth zu<lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4404906-7">oberlitterbach </name>, dicebat ich
                    solle ihm ein mal zusprechen, invitabat<lb/>me ad sese.<lb/>Polemica scripta
                    etiam in causa bona deficiunt, v. mischen sich<lb/>ordentlich unsere affecten v.
                    stoltze Eigenliebe unter, die nicht gefehlt wil<lb/>haben. Auch schickt Gott
                    alle Dinge durch s<ex>einen</ex> befehl in der welt,<lb/>v. sol man so die
                    sachen nur noch halb gut sind nicht viel streiten,<lb/>sondern toleriren. Sed
                    repugnandum ubi res bonis contrariatur<lb/>moribus et injuri&#224; afficitur
                    proximus &amp; Dei Majestas ver&#232;.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Streitschrifften</hi><lb/>Meruere ideo
                                judicium<lb/><bibl><author>Browne</author> in
                                    <title>Relig<ex>ione</ex> Me-<lb type="inWord"/>dici</title> P I
                            Sect. XX.</bibl>
                        <!--Thomas Browne: Religio Medici, cum annotationibus
Leveni Molkteni, Stra&#223;burg 1665.--></note><lb/>Murmura
                    abdominis, ructus, pressio capitis varia, borbor<ex>ygmi</ex>
                    <lb/>Mens non clara,<note place="margin-left" resp="author"> Mens non erat
                        scribendi<lb/>epistolas sed scribebam<lb/>ad schall &amp; de Gra-<lb
                            type="inWord"/> ben.</note> extrema frigida, frigidus ventus von
                    westen<lb/>Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Mein
                    leib ist nicht recht<lb/>gesund v. so sp&#252;hre ich turbas im leib v.
                    Gem&#252;the wie sie<lb/>sind in macrocosmo. Pluit mit wind. Oscitatio Pandi-<lb
                        type="inWord"/>culatio, sehr st&#252;rmisch unfreundlich wetter.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Mater hac tempestate<lb/>ob dentem
                        cariosum ha-<lb type="inWord"/>bet morbus ad caput &amp;<lb/>dentes,
                        fl&#252;sse, quia<lb/>corpus ejus languidum est<lb/>&amp; macrocosmi
                            injuri-<lb type="inWord"/>as quoque experitur.</note><lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> clangit &amp; tonuit. Stiche im lincken auge
                    legenti<lb/>&amp; pressio supra et circa eum vario modo. stiche in axilla
                    sinistra.<lb/>Hora XI lucet sol paulul<ex>um</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> supra ocul<ex>um</ex> dextrum.<lb/>Vor essen vacuo
                    ventriculo edebam Zwetschen v. Pfersiche, kullerte im<lb/>Magen, &amp; frigus
                    extremorum augebatur quoque paulul<ex>um</ex> tr&#252;b v. windig zu-<lb
                        type="inWord"/>weilen blickt die <g>Sonne</g>.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Pluit paululum.</note><lb/>Meridie edi <g>Wasser</g>suppe mit
                    gebranntem Meel, rindfleisch, g&#228;nse<lb/>geraufe <note place="foot"
                        resp="editor">=gekr&#246;se</note> mit wurtzeln, Pfersich, Zwetschen
                    N&#252;sse v. borstorfer apfel.<lb/>Bibi 1 gl <g>Wasser</g>, it<ex>em</ex>
                    Muscateller wein. Calent extrema, tormina<lb/>borbor<ex>ygmi</ex> flatus
                    foetidi, venter inflatus Ructus, kopff tumm, ge-<lb type="inWord"/>m&#252;th
                    verdrie&#223;lich v. sensible &#252;ber alles wegen dem Poltern im leibe.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">venter</fw></p>
                <pb facs="b0505.jpeg" n="505"/>
                <note2>(Seite 505) </note2>
                <p>Venter inflatus, inguinis d<del>o</del><ex>extri</ex> dolor et ardor sinistri.
                    Murmura<lb/>abdominis. Egessi cum extremorum horripilatione faeces subte-<lb
                        type="inWord"/>nues, oscitatio, kopff etwas tumm. Pressio frontis,
                    Kopff<lb/>tumm, verdrossen ad quaevis, quia Naturae fuit quod agat in
                        corpore<lb/>n<ex>empe</ex> in ventre id eo ad ea quae extra id sunt non
                    confugit.<lb/>Legte mich ut venter incalescat etwas auf das Bette,
                    venter<lb/>&amp; extrema omnia incalescebant, auris d<ex>extra</ex> susurrabat.
                        Etl<ex>iche</ex><lb/>stiche im leib, oscitatio, pressio frontis. Ructus,
                    venter inflatus.<lb/>Alle tage obst essen v. zwar viel wie ich thue nutzt
                    nichts<lb/>Ex eadem diaeta <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">frater natu minimus</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795),
                        Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer
                        Bruder</note> male habet ventre<lb/>pectore et capite, ist tumm, h&#246;rt
                    nicht recht wie ich<lb/>mercke so ihn rufe. Nach der Ruhe etwas munterer.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Ruhete etwan eine<lb/> stunde.</note>
                    Calent<lb/>extrema. Mater<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha
                        Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs</note> ob dolorem dentium hodie primum<lb/>calefecit
                    hypocaustum suum. Borborygmi nonnulli, calida<lb/>extrema. Ructus, flatus
                    nonnulli. Pressio verticis &amp; bregmatum<lb/>subinde. Oculi non ita lucidi,
                    das weise scheint etwas<lb/>lividum zu seyn in den augen, oculi, uti animus,
                    tenebricosi. Pallida<lb/>facies, succrescunt subinde pereuntibus aliis novi vari
                    in facie. Flatus<lb/><g>sulphur</g>ei foetidi. |: Mater semper rixatur vinum non
                    esse bonae notae, <lb/>v. koste so viel pp quia constat 3 cadi 51 Gulden.<note
                        place="margin-right" resp="author"> id ferre non possum, nam<lb/>fecit Reich
                        non ego,<lb/>et factum infectum non fieri potest<lb/>corrigendum alio
                        tempore.<lb/>#<lb/># paulul<ex>um</ex> me affecit<lb/>hoc damnum,
                        rem<lb/>ipse ego multum pe-<lb type="inWord"/>cuniae aspicio, et<lb/>vinum
                        non adeo bonae<lb/>notae, Et quod heri<lb/>Reich paulul<ex>um</ex>
                        nimis<lb/>maturavit verbum<lb/>suum, mihi domum<lb/>dedit, sibique
                        commodum<lb/>dolio ultimo vor<lb/>12 thaler, permisit<lb/>vor 12 thaler
                        buchler<lb/>quia ipse vidit da&#223;<lb/><del>it</del> vor 17 Gulden das
                        erste <lb/>etwas zu theuer gewesen.</note> dolorem dentium ex-<lb
                        type="inWord"/>peritur in dente super<ex>ioris</ex> maxillae incisore, die
                    andere im obern kiefer<lb/>sind fast alle weg :|<add resp="author" place="right"
                        >In dolore dentium ad spasmos leniendis recipe lac et aequalem<lb/>eo
                        salviam &amp; ficus.</add>
                    <lb/>Pallor indicat in me residere odii affectum &amp; superbiae &amp;
                    invidiae,<lb/>cum amoris affectus liberum ad extremas partes det affluxum, cum
                    contra<lb/>in interioribus retineat affectus odii, invidiae, avaritiae,
                    unde<lb/>recte invidia describitur: Pallor in ore sedet macris in corpore
                        toto.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pallor corporis.</hi></note><lb/>Et quamquam macer non
                    sum, t<ex>ame</ex>n vitiorum horum aliquod in me<lb/>est. Non negandum pallorem
                    quoque esse ab aliis causis e<ex>xempli</ex> g<ex>ratia</ex> morbis p sed<lb/>in
                    me in quo anima in ordinat&#232; vivit ab initio haec fuere
                    vitia<lb/>impatientiae, superbiae, invidiae p &#224; prima infantia. Alias
                    non<lb/>facile fit hac florente aetate corripi quaquam, morbos non ex-<lb
                        type="inWord"/>pertum pallore, corpore adhuc, ut ego, firmo praedito, licet
                    non <lb/>negem per voracitatem, bibacitatem <g>aquae</g>, <g>venerem</g>
                    sanguinem meum factum fuisse<lb/>mucidum, hincque floridum cutis statum
                    periisse, &amp; pallorum cum inquiete<lb/>animi ob hoc malum inductum,
                    indignante natura suis operibus<lb/>peccaminosis, ex effectu patentibus ut
                    talia.<lb/>Mucus ex infundibulo multus pulposus. Vespera subinde sol lucet.
                        Pedes<lb/>paulul<ex>um</ex> frigere incipiunt. Ardor inguinis sinistri.
                    Larynx pau-<lb type="inWord"/>lul<ex>um</ex> asper. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde in artubus, calent artus. In fronte<lb/>levis
                    sudor, Ructus. Utraque inguen paulul<ex>um</ex> dolet &amp; ardet.<lb/>Flatus
                    ructus, oscitatio. <hi rend="underline">Incepit pluvia Vorige woche mit
                        dem</hi><lb/><hi rend="underline">neuen licht des Mondes v. continuirt also
                        mit wind von westen.</hi><lb/>Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> pulposus multus.
                    Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet, et vari circa<lb/>eam.
                        Sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> in mento. Spannen in
                        infundib<ex>ulo</ex> &amp; mucus ex <lb/>eo multus, larynx asper. Mucus
                    multus ob <g>aci</g>dum praedominans inde<lb/>quoque sunt glandulae tumidae.
                    Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Spannen in oculo sinistro.<lb/>In ano pitzeln.
                    flatus postea statim <g>sulphur</g>ei foetidi, in natibus sp<ex>asmus</ex>
                    pulsatorius.</p>
                <p>Edi 2 st&#252;cken zucker wohinein Ess<ex>entiam</ex> Cinnamom<ex>i</ex> &amp;
                        <g>aur</g>ant<ex>ii</ex> getropfelt,<lb/>so die scherffe der Essentiae sehr
                    addoucirt. Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi, Ructus.<lb/></p>
                <pb facs="b0506.jpeg" n="506"/>
                <note2>(Seite 506) </note2>
                <p>Vespera quia ardebat omne perinaeum, si pilus tangebatur,<lb/>indicabatur
                    appulsus humorum ad pudenda, &amp; reliquorum languor<lb/>corporis partium,
                    volente natura quod consuevit peccati exequi.<lb/>fiebat
                        M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> et cert&#232; mane sequente ille ardor
                    cessavit.<lb/>Noctu bene dormivi paulul<ex>um</ex>
                    <del>cessavi</del> sudavi. Pluit noctu.<note place="margin-left" resp="author">
                        Qui alios censent uti<lb/>ego, inquietem &amp;<lb/>minus alios toleran-<lb
                            type="inWord"/>tem animum produnt,<lb/>nollentes alios
                        frui<lb/>voluptate illicita.<lb/>cui toti immersi sunt.<lb/>qui in se habet
                        peccatum<lb/>vivens ille alios semper<lb/>censet, et haec est<lb/>semper
                        fere censorum<lb/>merces. Sed si in quietem<lb/>intrant animi
                        &amp;<lb/>corporis laborem cesset<lb/>censura cum peccato.</note><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-28">
                        <supplied>28.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0506.jpeg" n="506"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 28 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane ructus, borbor<ex>ygmi</ex> ad anum egerendi conatus, calida extima,<lb/>der
                    himmel tr&#252;b von westen<lb/><hi rend="underline">An Gottes Seegen ist alles
                        gelegen</hi>; ita videmus subinde, wie in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> in<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Junckers</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Juncker (1679&#8211;1759), Professor f&#252;r Medizin
                        in Halle</note> hau&#223;, da&#223; man offt mit schlechten Mitteln guts
                    gestifftet,<lb/>man gab es in der Einfalt v. wartete auf den Seegen von Gott, v.
                    entr&#252;stete<lb/>sich nicht in hochmuth dar&#252;ber, wenn einmal etwas
                    &#252;bel gelunge, da&#223;<lb/>Gott uns zu br&#252;sten nicht mehr
                    wei&#223;heit gegeben hat, v. da&#223; unser wissen<lb/>st&#252;ckwerck ist.
                    Gott darff einmal das hertz der leute einem zuwenden<lb/>so schl&#228;gt auch
                    ein schlechtes Medicament offt an, v. ist das vehicu-<lb type="inWord"/>lum des
                    Seegens Gottes in Gedult v. dancksagung, <hi rend="underline">aber
                        Ungedult</hi><lb/><hi rend="underline">so filia superbiae ist,</hi> verdirbt
                        alles.<note place="margin-left" resp="author"> Ex hoc quoque fundamento
                            pra-<lb type="inWord"/>xis medicinae non con-<lb type="inWord"
                        />temnenda, etiamsi<lb/>fallax et difficilis sit,<lb/>quia hoc tempore
                        plurimis<lb/>non datur, Deo ita vo-<lb type="inWord"/>lente altius
                        progredi,<lb/>diligentia ver&#242; nostra<lb/>nos semper altius
                        ducat,<lb/>et patientia spe &amp;<lb/>precibus &#224; Deo bene-<lb
                            type="inWord"/>dictionem &amp; altiora<lb/>petamus, <hi rend="underline"
                            >non nita-<lb type="inWord"/>mur superbia nostra<lb/>omnia statim
                                trans-<lb type="inWord"/>scendere, et juncta<lb/>ei pigritia
                            omnem<lb/>laborem negligamus,</hi><lb/>si ad scendendum pedes<lb/>nobis
                        deficiunt. <lb/>Majora nobis discenda<lb/>sunt in altero aevo,<lb/>quae
                        dabat Deus sua<lb/>jussa &amp; voluntatem<lb/>hic
                    exequentibus.</note><lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni. Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Oculi
                    paulul<ex>um</ex><lb/>clari. Ocul<ex>i</ex> sinist<ex>ri</ex> rigor aliquis,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Das viele obst essen macht ein dickes bluth,
                    v. s&#228;ure im leib, fermentirt<lb/>alle v. versauret das gebl&#252;the im
                    leibe, hinc utendum est aliis<lb/>cibis, ut corrigatur, &amp; <g>ingnis</g>
                    excitetur, nicht so offt obst. Hinc<lb/>sunt tam multi flatus,
                        borbor<ex>ygmi</ex> tormina, &amp; quovis tempore<lb/>matutino, licet
                    vespera nil edam faeces tenues &amp; subtenues. Hinc<lb/>tam multa pituita,
                    animi &amp; corporis torpor, &amp; cogitationes<lb/>lumine &amp; sinceritate
                    carentes. <hi rend="underline">Et sic quoque cum mala qualitate con</hi>-<lb
                        type="inWord"/><hi rend="underline">juncta ejus quantitas nocet.</hi> In
                    summa quoque non tam multum mihi come-<lb type="inWord"/>dendum, sed semel
                    genitum <g>aci</g>dum, in plus justo appetente natura<lb/>facto cum tempore
                    stimulo luxuriae magno, non facile admittet<lb/>aliud vitae genus; aegris
                    ejicitur quam non admittitur hospes.<lb/>Egessi faeces subtenues pallida luteas.
                    Oscitatio, extrema frigida.<lb/>Persequebar cum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">fratre</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und
                        Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder</note>
                    catos, k&#252;hler wind von westen.<lb/>Sumsi cum saccharo <g>spiritum</g>
                        Cinnam<ex>omi</ex> &amp; <g>aur</g>ant<ex>ii</ex> guttae
                        50.<lb/>it<ex>em</ex> postea voravi von dem Mu&#223; zur Mandeltorte so ich
                    r&#252;hrte clam<lb/>matre<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha
                        Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs</note> ne videar qui sum. Ructus. Stirne tumm &amp;
                        premit.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex> in apice nasi etwas neuer varus, stiche v.
                    pitzeln cum nascitur.<lb/>pedes weil in der K&#252;che auf den steinen gestanden
                    frigidi, calidae<lb/>manus mit denen ich ger&#252;hrt habe, &amp;
                    caput.<lb/>Celsa origo animae nostrae, imprimis eorum qui natura ignei<lb/>sunt
                    &amp; quicquid agunt strenue agunt,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Celsae est originis<lb/>anima nostra</hi></note> laudem
                    semper<lb/>&amp; gloriam appetunt, &amp; bonum est si in re bona, malum<lb/>si
                    in mala, contemni n<ex>empe</ex> non potest anima nostra, ob
                    originis<lb/>celsitudinem. Si ab origine defecit mala agendo, pudor
                    eam<lb/>invadit vix vincibilem, donec bona agendo crescat spes
                    &amp;<lb/>charitas rursus. Datur quoque quidem contemtus malorum, ob bene-<lb
                        type="inWord"/>facta, ille autem cum magno gaudio conjunctus est; si
                    enim<lb/>Deus omnes superans nos aestimat, vilis in oculis nostris
                    erit<lb/>hominum contemtus qui foenum sunt &amp; flos campi. &#244;
                    quando<lb/>cum cerebro capiam, gustabo quoque corde meo, &amp; interiori
                    animae<lb/>medulla hanc originem meam, &amp; quando dabitur ab operibus vani-<lb
                        type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ta-</fw></p>
                <pb facs="b0507.jpeg" n="507"/>
                <note2>(Seite 507) </note2>
                <p>tatis &amp; peccati<add resp="author" place="above">stultitiae</add>
                    quiescere!<lb/>Sumsi auf Zucker etwa 6 Tropfen Elix<ex>iris</ex>
                        polych<ex>resti</ex> C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex> schmeckte<lb/>gut.
                    Ructus. Flatus <g>sulphurei</g>
                    <hi rend="underline">valde foetidi ut fit &#224; variis
                        assumtis.</hi><lb/>sonderl<ex>ich</ex> dulcibus fermentescentibus post
                        <g>aci</g>da et fructus humoros<ex>os</ex>. <lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        pulsat<ex>orius</ex> hinc inde. Frigida extrema bey dem anziehen.<lb/>|: Die
                    junge Bourdonin so ohnl&#228;ngst copulirt werden sollen, aber von
                    ihrem<lb/>alten verstorbenen Vatter Geh<ex>eim</ex> R<ex>ath</ex> von Bartholt
                    verhindert worden, v. hernach<lb/>mit dem Knecht durchgegangen v. sich copuliren
                    lassen, dicebat: sie wolle<lb/>eine hau&#223;h&#228;lterin werden, v. wolte
                    gerne in ein hau&#223; da man t&#228;glich<lb/>nichts thue al&#223; singen,
                    bethen v. geistliche discourse f&#252;hren. Quasi<lb/>ver&#242;, id faciunt
                    mer&#232;trices omnes ut devotae sint :|<lb/>die <g>Sonne</g> scheint etwas
                    finster.<lb/>Vormittag spassig, v. ausgelassen, qui mos est melancholicis, ut
                        subin-<lb type="inWord"/>de in gaudio, &amp; tristitia excedant.<lb/>Ego
                    venere matura perverti aetatem virilem, cui superbia<lb/>propria est, et cum
                    nondum per literas materiam emergendi satis<lb/>ex voluntate elegerim,
                    melancholicus fio. Simplicitas mihi<lb/>dabatur naturae sigillum.<lb/>Manus
                    &amp; caput mihi non item sunt pingues, sed abdomen<lb/>circa umbilicum valde
                        pingue;<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pinguedo</hi></note> &amp; videtur cuique in
                    nativitate<lb/>certam esse mensuram, quam corpus &amp; anima non
                    excedit,<lb/>&amp; si multa pinguescendi adest materia, deponitur interne<lb/>in
                    ventrem &amp; ejus visceribus interponitur, imprimis cum et<lb/>mihi semper
                    diarrhoea &amp; directio ad ventrem. Sic in multis<lb/>corp<ex>or</ex>e macris,
                    sectioni commissis inventa est ingens in abdomine<lb/>copia pinguedinis, haben
                    ihr fett inwendig wie die Geisen.<lb/>Meridie edi mit Senckenbergerin<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Catharina Senckenberg (1699&#8211;1745),
                        geb. Dietrich, Gemahlin Otto Rudolph Senckenbergs</note> ihrer schwester v.
                    tochter, D. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037"
                        >Reich,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich
                        (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note><lb/>D<ex>octor</ex> Clauber von
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4006510-8">bielenfeld,</name>
                    gersten suppe, wirsing cum botulis, Rindfleisch,<lb/>Gans mit Rosinen
                    gef&#252;llt, Pastete, Mandeltorte. Bibi <g>Wasser</g> 2 gl wein<lb/>etwan 3
                        gl<ex>&#228;ser</ex>.<lb/>Reich ward am Ende der Mahlzeit bei einer Pfeife
                    taback lustig.<lb/>Humana natura uti est &#224; principio nativitatis, manet
                    uti<lb/>est, &amp; per educationem variae formae sed inconstantes im-<lb
                        type="inWord"/>primuntur, die doch wieder vorstechen in der
                    freyheit.<lb/>Parentes si filiis privati <del>et</del> ut &amp; &#232; contrario
                    filiis, et habent<lb/>vel liberos mares vel faeminas, so eine Parthie heyrathet
                        be-<lb type="inWord"/>kommt die was den Eltern gemangelt hat, desto
                    reichlicher, uti<lb/>pluribus jam patuit exemplis.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128456477">Comes Laubacensis</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Ernst Graf zu Solms-Laubach
                        (1671&#8211;1723), Reichshofrat, Kammerpr&#228;sident in Wetzlar und
                        Kaiserlicher Geheimer Rat</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141113995">vidua</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friederike Charlotte Gr&#228;fin zu
                        Solms-Laubach (1686&#8211;1739), geb. zu Stolberg-Gedern, Gemahlin des
                        Grafen Friedrich Ernst</note> l&#228;sst sie ader, v. legt sich aufs
                    bette,<lb/>hat sie keine mane bekommen, bekommt sie sie gewi&#223; &#224;
                    meridie auf<lb/>dem bett, das sonst ein remedium davor bey andern ist.<lb/>Reich
                    hatte den wurm ein mal am finger |: der um lauff ist<lb/>was schlechts vergeht
                    bald :| hic lumbrici nil proderant, nec<lb/>lac immerso digito, brach
                        endl<ex>ich</ex> auf, da war die gr&#246;sesten schmertzen,<lb/>war etwas
                    faul fleisch drinnen, so entsetzl<ex>ich</ex> tactum schmertzte,
                    Reich<lb/>infundebat Ess<ex>entiam</ex> dulcem |: quae externe &amp;
                    intern&#232; lenit :|<lb/>war bald aller dolor weg,<note place="margin-right"
                        resp="author"> Ess<ex>entiae</ex>
                        <hi rend="underline">dulcis vis sedans<lb/>externa
                        &amp;<lb/>balsamica.</hi></note> ist sehr balsamisch, non plane contemnenda<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">est.</fw></p>
                <pb facs="b0508.jpeg" n="508"/>
                <note2>(Seite 508) </note2>
                <p>est. Nunnulli haben dicke Arme davon bekommen, vor schmertzen.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach</note> bekam einmal eine ohnmacht davon da&#223; er auf die
                        <g>Erde</g> fiel,<lb/>Der finger war 3 mal so dick al&#223;
                        ordin<ex>airement</ex>, est stasis sanguinis ibi.<lb/>Der finger hatte ein
                    loch wie eine bohne, da es geheilt war der finger<lb/>wohl 1. Jahr &#252;ber
                    steiff.<lb/>Reich so er Zeit hat zu deliberiren &#189; stunde, da&#223; er
                    au&#223; s<ex>einer</ex> nat&#252;r-<lb type="inWord"/>lichen schwindigkeit
                    nicht gleich zugefahren, hat ihn noch nichts gereuet,<lb/>sich selbst, v. nicht
                    andern gefolgt zu haben. It<ex>em</ex> so er<lb/>es sonderl<ex>ich</ex> morgends
                    bedenckt.<lb/>Graf v<ex>on</ex> Braunfels<note place="foot" resp="editor">
                        Wilhelm Moritz von Solms-Braunfels (1651&#8211;1724)</note> erbte 2
                    grafschafften, braunfels v. <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4026070-7">heringen,</name><lb/>machte zu grosen
                    staat v. verlohr fast alles: Der hofnarr sagte<lb/>zu ihm: Moritz Moritz
                    h&#246;re auf zu erben sonst wirstu gar <lb/>ein bettler.<lb/>Reich dicebat
                    sortem nassoviorum &amp; solmensium Comitum<lb/>esse sich pro patria
                    todtschiessen lassen.<lb/>Dantur jam noch Kirschen, sind spathkirschen so um
                    Michaelis<lb/>reiff werden.<lb/>Dicebat so Barometrum unter w&#228;hrendem regen
                    immer stiege, werde es<lb/>doch jetzt et<ex>iche</ex> tage gut wetter, aber es
                    fiel noch heute<lb/>wieder da war die hoffnung au&#223;.<lb/>Reich dicebat
                    Jungfer dietrichin die Nativitaet, sie sey venerisch,<lb/>tiefsinnig v. so sie
                    in den Zorn gerathe nicht leicht wieder herau&#223; zu<lb/>bringen.<lb/>Reich
                    al&#223; er s<ex>eine</ex> erste frau nahm, war er indifferent in allem,<lb/>wie
                    in allen begebenheiten der welt; sagte aufrichtig ihr allen<lb/>s<ex>einen</ex>
                    hertzensGrund, sey geschwind, wolle alles ordentlich haben p lie&#223;<lb/>ihr
                    Zeit, sich zu bedencken, nahm ihr das ja nicht ab vor der Copulati-<lb
                        type="inWord"/>on. D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116702982">Lange</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Christian Lange (1669&#8211;1756),
                        Hofprediger und Generalsuperintendent in Idstein sowie geistlicher
                        Liederdichter</note> wolte wegen der Religion h&#228;ndel machen, sie huben
                    sich<lb/>aber alle. Der indifferentismus ipsius hat sie bewogen da&#223;<lb/>sie
                    sich an ihn fest verbunden.<lb/>Reich dicit Dippelium<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> adire Magnates et ambire eorum grammam<lb/>sey nicht gut. Zeige
                    h&#246;hen, solle s<ex>ein</ex> brodt verdienen, sich be-<lb type="inWord"
                    />helffen. Sey noch ferne vom centro, quod simplicitatem vult<lb/>habere.<note
                        place="margin-left" resp="author"> audivit t<ex>ame</ex>n &amp; hinc in-<lb
                            type="inWord"/>de da&#223; leute durch s<ex>eine</ex><lb/>schrifften
                        erweckt worden.<lb/>non abjicit totum,<lb/>er hat s<ex>eine</ex> station
                        am<lb/>bau Gottes, hauet<lb/>grobe sp&#228;hne ab.</note><lb/>Reich vult man
                    soll einen jungen Menschen der s<ex>einen</ex> Verstand bekommt mit<lb/>raison,
                    nicht schl&#228;gen regiren, v. h&#228;rtigkeit. Sein sohn <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118809334"
                        >Phil<ex>ipp</ex><lb/>Erasm<ex>us</ex></name><note place="foot"
                        resp="editor"> Philipp Erasmus Reich (1717&#8211;1787), Sohn Johann Jakob
                        Reichs, sp&#228;ter Buchh&#228;ndler und Verleger in Leipzig </note> habe
                    ihm noch nicht ein wort widersprochen.<lb/>Vespera nachdem es best&#228;ndig den
                    Nachmittag, auch die Nacht gereg-<lb type="inWord"/>net. bibi bey
                        Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> Thee.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Reich mihi dicebat er habe<lb/>mit groser lust
                        die<lb/>Mandeltorte gegessen,<lb/>v. treffl<ex>ich</ex> wohl 2mal<lb/>drauff
                        geschlafen. Non<lb/>esse sumenda quae Na-<lb type="inWord"/>turae contraria
                        sunt.</note><lb/>Dicebat <del>1 Zoll</del>
                    <g>mercurium</g> in Barometro tam viele Zoll ascendere,<lb/>al&#223; das
                        <g>Wasser</g> schuhe. 1 schuhe <g>Wasser</g>, ins gevierdte in
                    cubum<lb/>wiege &#189; Centner.<lb/>Turcae kaufen keinen der nicht die
                    Z&#228;hne im Munde gut hat, solche<lb/>Sclaven arbeiten nicht wohl, weil sie
                    nicht gut essen k&#246;nnen, auch zeigts<lb/>eine unvollkommenheit v.
                    schw&#228;che der Natur an.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Diest</fw></p>
                <pb facs="b0509.jpeg" n="509"/>
                <note2>(Seite 509) </note2>
                <p>Diest<ex>erwegs</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> altester bruder Holtzklau hat
                    einen affect von Jugend an,<lb/>da&#223; er &#252;ber dem essen gackset al&#223;
                    wolte er ersticken, schnell,<lb/>nil juvit, putant nonnulli s<ex>eine</ex>
                    epiglottis sey zu schmal v.<lb/>lege sich zuweilen hin ein. Ist etwas
                    convulsivisches mit dabey da&#223; er<lb/>den Arm erhebt.<note
                        place="margin-right" resp="author"> D<ex>octor</ex> Douzeaid<ex>ans</ex> hat
                        der<lb/>Ambtmann in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6"
                            >offenbach</name><lb/>vorgehabt, v. ihm<lb/>sagen lassen, er
                        k&#246;nne<lb/>ihm nicht schutz geben,<lb/>wo er nicht ein geschrie-<lb
                            type="inWord"/>benes pardon von<lb/>dem K&#246;nig in
                        Pohlen<lb/>aufweise.<lb/>Reich dicebat er sey <lb/>souverain in
                            s<ex>einem</ex> hau&#223;<lb/>wolle jemand etwas nicht<lb/>thun, thue er
                        es<lb/>selbst.</note><lb/>Diesterweeg interdum gr&#252;ttelich, oculi
                    tenebricosi, um<lb/>den Magen und in der Gegend ist ihm eine weile her
                    wunderlich, v.<lb/>wil dem sali sedlicensi p nicht weichen. Noctu s<ex>ein</ex>
                    erbrechen gehabt, <lb/>wolte aber nicht recht gehen.<lb/>Es sprang auf dem
                    Kn&#246;pfgen gestern ein st&#252;ck, so 25<lb/>jahre schon gebraucht worden,
                    von eisen, ist wohl der Pfropff<lb/>nicht recht aufgewesen, schlug ein
                        st&#252;ck<add resp="author" place="above">von 25 Pfund</add> &#252;ber die
                    h&#228;user weg, und<lb/>fuhr einem Mann in der Mayntzer Gasse am
                    Korbmacherischen<lb/>Hau&#223; auf den arm, v. schlug ihn morsch entzwey,
                    splitterte<lb/>ihn gantz, da&#223; man ihn wohl wird abnehmen m&#252;ssen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> ist sine dubio zu spath<lb/>tractirt
                        worden, &amp; obiit<lb/>post septiduum. war einem<lb/>fuhr Knecht
                            s<ex>ein</ex> arm.</note><lb/>Vespera extremis calidis faul, lust zu
                    h&#228;ringen, sed non<lb/>accipiebam, flatus foetidi multi &amp; ructus von der
                    fetten<lb/>Pastete so ich nicht vertragen kan, starcker wind so
                    regen<lb/>brachte von westen auf die Nacht, da es immer bi&#223; an<lb/>den
                    Morgen regnete.<note place="margin-right" resp="author"> flatus, &amp;
                        ante<lb/>eos pitzeln<lb/>in ano.</note>
                    <hi rend="underline">Ob labores naturae in ventre war faul.</hi><lb/>Noctu bene
                        dormivi.<add resp="author" place="right">Bin zu plethorisch v. faul, et ad
                        otium<lb/>bacchum Cererem &amp; <g>venerem</g> proclivis.</add>
                    <lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-29">
                        <supplied>29.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0509.jpeg" n="509"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 29 <g>septem</g>b<ex>ris</ex></p>
                <p>Mane in scapul<ex>a</ex> d<ex>extra</ex> spasmus v. spannen. Egessi faeces
                        spiss<ex>as</ex><lb/>&amp; postea subtenues. Oculi spannen etwas
                        sonderl<ex>ich</ex> sinister.<note place="margin-right" resp="author">
                        Spasmus hic weil<lb/>forte etwas blos<lb/>gelegen nachts.<lb/>od<ex>er</ex>
                        est spasmus<lb/>haemorrhagicus.<lb/>Zieht sich in a-<lb type="inWord"
                        />scellam &amp; hu-<lb type="inWord"/>merum
                    d<ex>extrum</ex>.</note><lb/>pedes paulul<ex>um</ex> frigidi, dunckel wetter.
                    Mucus ex naribus<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus,
                    larynx asper. ventris tormina non-<lb type="inWord"/>nulla, pandiculatio. Animus
                    sic satis hilaris &amp; ad laborem<lb/>proclivis. Horripilatio per dorsum.
                        Oscitat<ex>io</ex> pandiculatio.<lb/>Ex infundibulo odor acsi vellet venire
                    haemorrhagia narium.<lb/>vari in facie.<lb/>Mane legte holtz im Keller, indusio
                    solo vestitus, edebam persica<lb/>frische pruna, pasteten Kruste so mir sub
                    labore nicht viel aufstieg,<lb/>it<ex>em</ex> sauer Milch, wein. Sudavi. Pluit
                    tota die.<lb/>Meridie edi wasser suppe, wirsingkraut, bratwurst, Gan&#223;,
                        Pasteten-<lb type="inWord"/>Kruste v. Galrey<note place="foot" resp="editor"
                        >=Gallerte</note>, &#196;pfel. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein. flatus multi<lb/>foetidi, vexabam catum.
                    Hora IV tormina ventris, calidis<lb/>extremis.<note place="margin-right"
                        resp="author"> &#224; meridie venit<lb/>Haug &amp; bibi<lb/>Coffee cum
                        lacte,<lb/>nachher tormina.<lb/><lb/>Inguinis
                        sinistri<lb/>dolor.<lb/><lb/>Linckerseits ad la-<lb type="inWord"/>ryngem
                        pustulae<lb/>prurientes.</note> Egessi faeces luteas subspiss<ex>as</ex> vel
                    subtenues sat multas.<lb/>Bin faul ad agenda, animus hilaris sed t<ex>ame</ex>n
                    cum stimulo aliquo<lb/>sensus mali.<lb/>|: Senckenb<ex>erg</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Otto Rudolph Senckenberg (1691&#8211;1745),
                        Apotheker in Friedberg, Vetter J. Chr. Senckenbergs</note>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">Fridbergensis</name>
                    mihi nuper dicebat da&#223; es nichts sey<lb/>in Herrn Ritzhaupt zu
                    stra&#223;burg Garten mit dem Kraut gegen die <lb/>Maulw&#252;rffe in
                        s<ex>einem</ex> Garten, sondern ein leeres spargiment. :|<lb/>Vespera
                    bekamen wir das wein fa&#223; nach Hau&#223;, Nil egi, edi etwas<lb/>Pasteten
                    Kruste, vespera ward bald schl&#228;frich. Noctu bene dormivi
                    paulul<ex>um</ex><lb/>sudavi.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-09-30">
                        <supplied>30.9.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0510.jpeg" n="510"/>
                <note2>(Seite 510) </note2>
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 30 <g>septem</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane himmel etwas hell, wird aber wieder tr&#252;b von westen. Larynx<lb/>asper
                        paulul<ex>um</ex>. Egessi faeces luteas subtenues multas. Rechte schulter
                    v.<lb/>Arm thut noch wehe. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge
                    puposus.<lb/>Vari in facie nonnulli. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius.<lb/>|: Sumo merum in der Pfaltz 6 Gulden 2 Kreuzer :|<lb/>Etwas
                    &#252;belseyn im Magen ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex> tormina<lb/>nonnulla, frigida extrema. Egessi denuo post
                    horae spatium<lb/>faeces pallide luteas subtenues multas, frigidis
                        extremis.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in inguine sinistro.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, calidae manus<lb/>Lucet
                        <g>sol</g> paulul<ex>um</ex> Oscitat<ex>io</ex> pandiculatio.<lb/>|: <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043637-8">Oppenheim</name> #<note
                        place="margin-left" resp="author"> # war das dorff <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4363417-5">Gimsheim</name><lb/>hinter
                        Oppenheim welches<lb/>au&#223; 180 h&#228;usern bestanden,<lb/>v. davon 160
                        abgebrannt<lb/>sind. </note> sol jetzt halb abgebrannt seyn. Auch an einem
                    ort ein<lb/>wolckenbruch gewesen, denn man hier am Mayn Menschen<lb/>Pferdte,
                    ochsen, schweine p auffischet diesen Morgen :|<lb/>Mane edi ein st&#252;ck
                    Pasteten Kruste fr&#252;he, nachher nicht mehr so<lb/>lustig.<lb/>Meridie edi
                    hirsen-suppe, ragout von rindfleisch, sch&#252;sselfladen<lb/>oder Eyerk&#228;se
                    von <g>aqua r</g>osar<ex>um</ex> album<ex>ine</ex> ovor<ex>um</ex>.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Milch<lb/>etwas<lb/>it<ex>em</ex>
                        Zucker<lb/>mit dem Pfannen De-<lb type="inWord"/>ckel zugedeckt
                        von<lb/>einer torten Pfanne.</note> |: die steigen<lb/>mehr in der
                    Mandeltorte al&#223; die gelbe, ideo minus additur<lb/>horum albumorum. additur
                    &amp; in die Torte das gelbe abgerieben von 3<lb/>frischen Citronen :| etwas
                    gelbes vom Ey, it<ex>em</ex> Pastete v. Pasteten krust. bibi<lb/>2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>. ex nare sin<ex>istra</ex> sternutat<ex>io</ex>. ructus.
                    flatus.<lb/>Ich kam gleich nach dem essen <hi rend="underline">zur Pf&#228;ltzer
                        Reise</hi> angeschirret zu Dr.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note>
                    v. Diesterw<ex>eg</ex>,<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> bey welchem Dr.
                        Douzeaid<ex>ans</ex><note place="foot" resp="editor"> Melchior Douzetemps
                        od. Douzeaidans (1668/69-n. 1738), Arzt</note> logirt hatte v. nun
                    asse.<lb/>Dicebat die Sonne sey ein l&#246;chlein au&#223; der Englischen Welt,
                    ein<lb/>curieuser, aber ungewisser Einfall, wie alle unsere Gedancken von
                    dem<lb/>wesen entfernter v. naher Dinge. <bibl><author>Swinden</author> danckt
                        Gott in s<ex>einem</ex> buch mit einem<lb/>Gebeth, da&#223; er ihm
                        offenbaret, da&#223; in der Sonne die h&#246;lle sey.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Tobias Swinden: An Enquiry into the Nature and
                        Place of Hell, London 1727.</note> Douzeaid<ex>ans</ex><lb/>hatte die Nacht
                    bey Diest<ex>erweg</ex> geschlafen, v. gieng heute comitantibus eum me
                    &amp;<lb/>Dr. Reich bi&#223; an den Ginnheimer Steig, &#252;ber <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4233347-7">Pfraunheim </name> nach
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8"
                    >Homburg,</name><lb/>da er bey dieser s<ex>einer</ex> relaxation noch nicht
                    gewesen, zu Fu&#223;e, v. lie&#223; s<ex>ein</ex> b&#252;ndel<lb/>durch einen
                    schneider, einen Fran&#223;osen, tragen. Nachher kamen ohnver-<lb type="inWord"
                    />muthet Dr. Reich fuhrleute, mit den weinf&#228;ssern, v. wir fuhren
                    noch<lb/>diesen Abend hin au&#223; bey etwas tr&#252;bem doch nicht regnerischem
                    wetter,<lb/>auf die Gehe spitze, da jetzt ein guter wirth, so lang soldat
                    gewesen,<lb/>v. sich in der stube zu den G&#228;sten legte, die flinte neben
                    sich hangen habend,<lb/>uti hospitem decet. Aderant Comites itineris, des
                        Verstorbenen<lb/>Apoth<ex>ekers</ex> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4022283-4">Gr&#252;nberg,</name> Listen, Sohn,
                    dessen Mutter nun Herrn Bader<lb/>geheyrathet so ehedem hier servirt,
                        it<ex>em</ex> filius Dippelii demortui fratris, cujus<lb/>vidua Grunbergae
                    degit, die wein kiesen mit D<ex>octor</ex> Reich.<lb/>Von dem kleinen list so
                    &#252;ber 12 a 13 jahre nicht alt, sagte mir D<ex>octor</ex><lb/>Reich einen
                    notablen Casum. Nehmlich da&#223; er schon in s<ex>einen</ex> jungen Jahren
                    die<lb/>haemorrhoides gehabt, v. daher nicht werde eben gar alt v. starck
                        werden.<note place="margin-left" resp="author"> Eine bauern-Regel
                        ist:<lb/>wer s<ex>ein</ex> Grummet wil<lb/>h&#246;ren krachen,<lb/>Mu&#223;
                        es um Bartho-<lb type="inWord"/>lomaei machen.<lb/>|: sonst bekommt man
                        es<lb/>nicht trocken ein, fault<lb/>v. wird schwartz v.<lb/>unbrauchbar
                        :|<lb/>in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4066942-7"
                            >worms</name> frassen die<lb/>Pferdte au&#223; der wetterau<lb/>das heu
                        nicht, war ihnen<lb/>zu schlecht, rustici<lb/>musten haber
                            f&#252;ttern<lb/><lb/>Douzeaid<ex>ans</ex> dicebat se<lb/>Jesuitae
                        mystici Herrn<lb/>Hugonis posteros no-<lb type="inWord"/>visse seye au&#223;
                            Min-<lb type="inWord"/>den in westphalen b&#252;rtig.</note><lb/>|: sed
                    pater meus 20 aetat<ex>is</ex> anno expertus est, et septuagenario
                    major<lb/>factus. Et ego his annis expertus sum. Sed puer ille ante
                    pubertatis<lb/>annos quod paradoxon est :|, er bekam scabiem, und repellirte sie
                    mit<lb/>schneeballwerffen v. Geschmiere,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Epilepsia &#224; scabie<lb/>repulsa.</hi></note> hinc
                    venit ei epilepsia gravissime<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">affli-</fw></p>
                <pb facs="b0511.jpeg" n="511"/>
                <note2>(Seite 511) </note2>
                <p>affligens, dabat Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037"
                        >Reich</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich
                        (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note>
                    <hi rend="underline">Ess<ex>entiam</ex> dulcem,</hi> quae <hi rend="underline"
                        >hic bonum exhibuit</hi><lb/>effectum sudantem internum. Adhibuit insuper
                    postea ad peripheriam<lb/>pellentia diaphoretica, quae restituendo
                    transpirationem, et motus ad<lb/>extra vertendo brevi spatio circiter 14 dierum
                    omnem epilepsiam radi-<lb type="inWord"/>citus evulsere.<lb/>Oben im
                    Tauber-Grunde von Rothenburg her, ist der wolckenbruch<lb/>inundatio,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Inundatio</hi></note> v. diluvium entstanden, so auch
                    obenher im Erbachischen, der<lb/>Odenwald v. die bergstra&#223;e,
                        sonderl<ex>ich</ex> zu ben&#223;heim grosen schaden an
                    h&#228;usern<lb/>M&#252;hlen, Vieh, menschen, Garten, Ackern |: in dem es
                    b&#228;ume au&#223;gerissen, die gute<lb/>Garten <g>Erde</g> weggef&#252;hrt p
                    :| entstanden. Moenus &amp; Rhenus extra ripas<lb/>effusi, mercatores nostros
                    multum infestarunt. Diesterw<ex>eg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert
                        Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note>
                    bekam<lb/>au&#223; den Ant&#252;nch l&#246;chern in s<ex>einem</ex> Keller
                    gleich <g>Wasser</g>, so immer wenn es verl&#228;ufft<lb/>einen grosen schlamm
                    nach sich l&#228;sst, muste die f&#228;sser mit aufgelegten doppel-<lb
                        type="inWord"/>dielen v. sparren sprie&#223;en ne evolvantur &amp; natent,
                    v. wohl zuspunden, sonst<lb/>so nur im Spunten ein Ri&#223;gen, tringt das
                        <g>Wasser</g>, so schwerer al&#223; wein hin ein,<lb/>v. der wein
                    l&#228;ufft alle herau&#223;, it<ex>em</ex> in ein leer fa&#223; so schwamme,
                    lieff<lb/>ein mal lauter <g>Wasser</g> hinein durch ein solches
                        l&#246;chl<ex>ein</ex> in den vacuum spatium<lb/>v. f&#252;llte es bi&#223;
                    zur helffte. Levius attrahit gravius.<note place="margin-right" resp="author">
                        Reich luxuriat subinde<lb/>in imaginatione,<lb/>bildet sich ein
                        er<lb/>k&#246;nne alles thun<lb/>v. arbeithen, sed cum ad<lb/>rem venit, ist
                        er <lb/>schwach v. l&#228;sst die<lb/>fl&#252;gel hangen. In<lb/>die welt
                        vieles von<lb/>s<ex>einen</ex> k&#252;nsten schreiben ist<lb/>leicht aber
                        praestiren<lb/>schwer. Es wird eben<lb/>darum kein adeptus <lb/>kommen v.
                        ihm die K&#252;nste<lb/>offenbahren.</note> Man wei&#223;<lb/>den anfang
                    noch nicht eigentl<ex>ich</ex> v. meynten einige gar es sey ein Erdbeben
                    v.<lb/>Gu&#223; au&#223; der <g>Erde gekommen</g>, kan aber wohl ein
                    wolckenbruch seyn so in dem<lb/>hohen gebirge gefallen. Man hat bey solcher Zeit
                        ordentl<ex>ich</ex> 2mal gros<lb/><g>Wasser</g>, das erstemal bey dem ersten
                    au&#223;bruch, und in et<ex>ichen</ex> tagen wieder, wenn das<lb/>obere
                        <g>Wasser</g> kommt von bamberg herunter, uti observant nostri
                    piscatores.<lb/>Inundationes hae v. andere Zeigen der Zeit lehren uns
                    aufmercken; denn<lb/>es sind sonderbare bewegungen der Natur, davon uns die
                    schrifft gesagt hat.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-01">
                        <supplied>1.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0511.jpeg" n="511"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 1. <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Nachdem wir auf der Streu geschlafen hatten fuhren wir ab nubilo primum sed
                    meridie<lb/>claro coelo, per solum arenosum &#252;ber <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4039910-2">Moorfelden</name>, <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/10153595-8">Worfelden,</name>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4093159-6">Griesheim</name><lb/>bey
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4045652-3">Eiche</name> vorbey,
                    nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4417330-1"
                        >Escholbr&#252;cken,</name> durch <del>Hanen</del>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/1070960543">Hayn,</name> bi&#223;
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020399-2"
                    >Gernsheim</name><lb/>ein Mayntzisch st&#228;dtgen,<note place="margin-right"
                        resp="author"> Vor Griesheim<lb/>haussen nach Escholbr&#252;cken<lb/>ging
                        Dr. Reichen wagen<lb/>&#252;ber einen stumpff<lb/>v. er fiel, doch<lb/>ohne
                        schaden, vom wagen,<lb/>v. that ihm nachher<lb/>nichts wehe,
                        quod<lb/>providentiae divi-<lb type="inWord"/>nae tribuebat,
                        it<ex>em</ex><lb/>da&#223; er gut wetter<lb/>bekommen, dicebat<lb/>wer mit
                        ihm reise<lb/>habe keine Noth,<lb/>er habe einen guten<lb/>genium, v. gehe
                        ihm <lb/>gut, so er ihm nur<lb/>folge.</note> da liesen wir uns in einer
                    N&#228;he &#252;ber den <lb/>Rhein setzen, worauff man grose M&#252;he wegen
                    grosen <g>Wassers</g> hatte.<note place="margin-right" resp="author"> ventus
                        magnus, &amp; nubila<lb/>gegen Nordwest mane<lb/>hora X
                        ostendebant<lb/>partem iridis oculis<lb/>nostris ohnfern <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">darmstadt</name><lb/>
                        venientibus.</note> Ego quia dominus<lb/>equorum dicebar nil solvebam, soli
                    rustici &amp; aurigae pro equo solvebant<lb/>2 Bacos. Judaei m&#252;ssen
                    &#252;ber das fahrgeld geben Wasser Zoll od<ex>er</ex> wasser-Mejes<lb/>10
                    Kreuzer.<lb/>Noctu blieben wir zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4647403-1">Hammen</name> eine stunde von
                    Gernsheim, gerade dem Meliboco<lb/>&#252;ber in der bergstra&#223;e, 3 stunden
                    von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4066942-7"
                    >wormbs.</name><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-02">
                        <supplied>2.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0511.jpeg" n="511"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 2 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane tr&#252;b wetter, v. regnete etwas, Mittags aber starck da wir in<lb/>wormbs
                        war<supplied reason="omitted-in-original">en</supplied>, vespera wieder gut.
                    Passirten ein paar h&#246;ffe wo die<lb/>wiedert&#228;uffer sich aufhalten,
                    ohnfern dem Rhein, passirten eine Viehweyde,<lb/>wo beym &#252;berlauffen des
                    rheins v. starckem regen <g>Wasser</g> gestanden, so sich verlauffen, v.<lb/>da
                    viele Champignons stunden, dann vor Rhein <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4013243-2">t&#252;rckheim</name> rechter
                    hand<lb/>vor&#252;ber, an der f&#228;hre hin, &#252;ber den Neuhausser Zoll,
                    nach wormbs.<note place="margin-right" resp="author"> Zwischen
                        Rheint&#252;rckheim<lb/>v. dem dorff <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4045652-3">Eiche</name><lb/>nach Hammern
                        hin<lb/>steht in agro luteo<lb/>&amp; pingui h&#228;ufig<lb/><hi
                            rend="underline">Chamaepitys</hi> jam<lb/>in flore.</note><lb/>Cis
                    Rhenum ist lauter Sand, <hi rend="underline">multus tithymalus fol<ex>io</ex>
                        pini,</hi> die <lb/>bauern ziehen da, it<ex>em</ex> in der Pfaltz viel
                    welsches Korn, wegen des wilds so es<lb/>nicht abfrisst, auch backt man brodt
                    davon in theuern Zeiten so aber gelb<lb/>v. schwer zu verdauen ist. Im
                    darmst&#228;ttischen sind sch&#246;ne wegweiser mit<lb/>blechen, drauff mit
                    ohlfarben gemahlt die Nahmen, die nechsten v. auch offt<lb/>folgenden v.
                    weitesten d&#246;rffer v. &#246;rther, so in dem eingeschnittenen holtz
                    eingesetzt <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">sind.</fw></p>
                <pb facs="b0512.jpeg" n="512"/>
                <note2>(Seite 512) </note2>
                <p>Ohnfern <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">darmstadt</name>
                    sind all&#233;es von Nu&#223;b&#228;umen die zu besch&#228;digen
                    bey<lb/>handabhauen verbotten ist, so die st&#246;cke dabey anzeigen. Weil es
                    eben<lb/>brunstzeit ist, sahe man weise v. rothe hirsche v. K&#252;he viel
                    lauffen.<lb/>Zwischen <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4093159-6"
                        >Griesheim</name> v. <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4417330-1"
                        >Escholbr&#252;cke</name> ad sylvam rechterhand niveus <hi rend="underline"
                        >Liba</hi>-<lb type="inWord"/><hi rend="underline">notid<ex>us</ex>
                        Rivini</hi> vid<ex>e</ex> Fl<ex>ora</ex> Jenens<ex>is</ex> p. m. 226.
                        It<ex>em</ex>
                    <hi rend="underline">Daucum montanum</hi>
                    <lb/><hi rend="underline">multifido brevique folio CBP.</hi> it<ex>em</ex>
                    <hi rend="underline">oreoselinum.</hi> war ein Eich v.<lb/>buchen wald.
                    &#252;ber dem Rhein vidi vielen <hi rend="underline">Carduum
                        stellatum</hi><lb/>it<ex>em</ex> das <hi rend="underline">sinapi sylvestre
                        Dodonaei</hi> so auch hier h&#228;ufig steht. it<ex>em</ex>
                    <hi rend="underline">stra</hi>-<lb type="inWord"/><hi rend="underline"
                        >monium.</hi> It<ex>em</ex> bey <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4066942-7">wormbs</name> in den wein g&#228;rten
                        <hi rend="underline">calendulam minorem</hi><lb/><hi rend="underline"
                            >fl<ex>ore</ex> luteo</hi> copiosissime, so auch schon bey Ergelsheim in
                    palatinatu<lb/>gefunden habe ehedem vor 8 jahren. Ohnfern der Gehenspitze
                        nach<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4039910-2"
                        >Morfelden</name> zu reperi in Ericeto<note place="foot" resp="editor">
                        Heide</note> linckerhand <hi rend="underline">Veronicam spicata
                        minorem,</hi><lb/>it<ex>em</ex>
                    <hi rend="underline">Muscum pulmonarium terrestrum</hi> in musco vulgatissimo in
                    dem sand<lb/>nascentum, mit s<ex>einen</ex> in die h&#246;he stehenden
                    r&#246;thlichen unguiculis so er diesen <lb/>Monath zu haben pflegt.<note
                        place="margin-left" resp="author"> In dem wald zwischen Gries-<lb
                            type="inWord"/>heim v. Escholbr&#252;cken ein<lb/>Amanita
                        magnus<lb/>albus <del>superne</del> intern&#232;,<lb/>lamellis albis,
                        superne<lb/>dehiscente cortice vel<lb/>corio, et eleganter<lb/>in
                        portiunculas ae-<lb type="inWord"/>quales diviso.<lb/>In Palatinatu quoque
                        est<lb/>ubique <hi rend="underline">Conyza Canadensis<lb/>alba acris</hi>
                        annua od<ex>er</ex><lb/>der brandenburger.<lb/>Multa ibi est <hi
                            rend="underline">ulmus</hi><lb/><hi rend="underline">Campestris</hi> et
                        mixta<lb/>montana, it<ex>em</ex> mul-<lb type="inWord"/>tae consitae <hi
                            rend="underline">salices</hi><lb/>|: Ulmus dicitur R&#252;stern
                        :|<lb/>geben der sonst &#252;bel mit<lb/>holtz versehenen Pfaltz<lb/>wie
                        auch mit wenigen<lb/>weyden, da sie sonst<lb/>alles hat brenn
                        holtz<lb/>indem man sie behauet<lb/>v. barbieret.<lb/>Wormatiae habent
                        ideo<lb/>salices multas; quod<lb/>&amp; hinc inde in Thu-<lb type="inWord"
                        />ringia observavi.<lb/><hi rend="underline">Stoechadem</hi>
                        citrinam<lb/>steckten die fuhrleute auff<lb/>die h&#252;the v. nahmen es
                        nach<lb/>hau&#223; um <choice>
                            <sic>v.</sic>
                            <corr>in</corr>
                        </choice> fl&#252;ssen v.<lb/>schmertzen sich damit zu<lb/>r&#228;uchern da
                        es sehr<lb/>gut thue.</note><lb/>Zu wormbs kehrten wir ein in den weisen
                    schwanen, v. assen da zu Mittag,<lb/>es war da gut essen v. aufwartung, v. ein
                    hausknecht von stra&#223;burg, sehr<lb/>adroit, von dem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note>
                    hielte da&#223; er sich zu Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> hieher schickte, <lb/>loquitur Gallic&#232;, werde Grosen
                    an activiaet noch &#252;bertreffen.<lb/>Vorher versuchten wir Herrn
                        apoth<ex>ecarii</ex> Augustin am Marckt weine von 1718. 19.<lb/>26. so gut,
                    solten uti alii dicebant geschwefelt seyn, wolte aber das<lb/>Ohm &#224; 15 v.
                    20 thaler lassen, so uns zu theuer war, E<ex>rgo</ex> eum missum<lb/>faciebamus.
                    Der junge Augustin ist Dr. Medic<ex>inae</ex> worden, v.<lb/>hat die Jungfer
                    M&#252;nchin au&#223; der Sparrischen hiesigen Apoth<ex>eke</ex>
                        geheyrathet,<lb/><hi rend="underline">ward aber im Ehestand n&#228;rrisch
                        wie ihre Mutter</hi> v. starb ein-<lb type="inWord"/>mal sehr schnell, ohne
                    Kinder; hat zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1"
                        >Jena</name> studirt sub <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117253243">Teichmeye-<lb type="inWord"
                        />ro,</name><note place="foot" resp="editor"> Hermann Friedrich Teichmeyer
                        (1685-1744), Medizinprofessor in Jena</note> Dicebat rubiginem fieri in
                    ferro agentibus in id salibus per <g>aerem</g> et<lb/><g>aquam</g> eo allatis,
                    si arcentur <g>ole</g>o vel pice servari ferrum integrum.<lb/>Giengen nachher in
                    das wirthshau&#223; zum R&#246;mer, wo die fischer ihre herberge<lb/>haben, da
                    unsere fuhr leute blieben, der wie&#223; uns zu s<ex>einem</ex> Nachbar
                    dem<lb/>Kaufhau&#223; schreiber Heinsenberg, von Escholbr&#252;ck au&#223; dem
                    wirthshau&#223; zum<lb/>g&#252;ldenen hirsch b&#252;rtig, v. probten da wein.
                    Emebat Dr. Reich das ohm<lb/>zu 9 thaler v. in dem Kauff 1 Louis d&#8217;or vor
                    die liebste. Kommt mit<lb/>Zoll v. fuhrlohn das ohm zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">laubach</name> wohl &#224; 12 thaler,
                    war liebfrau<lb/>milch, so nicht hart auf die Zunge f&#228;llt, ob tenuem et
                    nullum fere<lb/><g>tartar</g>um, sed multum <g>oleum</g> &amp; <g>ignem</g>, et
                    strias tenues, aber nachher s<ex>ein</ex>
                    <g>Feuer</g><lb/>mercken l&#228;sst, w&#228;chst fern um die liebfrauen Kirche
                    haussen vor<lb/>der stadt, da auch die Garten weine wachsen, so auch davor
                    passiren,<lb/>machen gerne da&#223; der wein lufftig steht, et<ex>iche</ex>
                    Zeilen st&#246;cke, dann<lb/>et<ex>iche</ex> Zeilen acker; nach franckenthal zu,
                    2 stunden von hier, ist<lb/>das Ketterloch, so auch guten wein hat.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Coelo nubilo &amp; frigido<lb/>vento, da
                        die fliegen sich<lb/>meist um die Pferde auf-<lb type="inWord"/>halten, v.
                        nicht hoch<lb/>fliegen k&#246;nnen flogen<lb/>immer die
                        rauchschwalben<lb/>um die Pferdte auf dem<lb/>weege herum v. fiengen<lb/>sie
                        weg.<lb/>Aves so hoch fliegen v.<lb/>gros sind, haben
                        kl<ex>eine</ex><lb/>leiber v. grose fl&#252;gel,<lb/>it<ex>em</ex> die lang
                        fliegen.<lb/>ut St&#246;rche schwalben.<lb/>Sperling fliegt nicht
                        lang,<lb/>alae sunt exiguae.<lb/>Strau&#223; v. Casuarius<lb/>ist zu schwer
                        gehen auf<lb/>der <g>Erde</g> v. wippern mit<lb/>den alis, adjuvent<lb/>ita
                        suum gressum,<lb/>v. rudern mit den<lb/>fittichen.</note><lb/>Wormbser weine
                    sind sehr pur v. lauter, haben wenige sorten<lb/>von wein, v. k&#246;nnen daher
                    keinen Mangonia machen, k&#246;nnen keine<lb/>neue weinberge anlegen. Aber denen
                    zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4013545-7">Oedikofen</name>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011316-4"
                    >deudesheim,</name><lb/>v. <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/7663918-6">Vorst</name> so viele traminer haben so
                    lieblichen wein geben, werden<lb/>ihre weine daher &#252;bel renommirt, weil sie
                    in alle l&#246;cher wein berge<lb/>anlegen, v. nicht die besten lagen behalten,
                    v. dann gut v. bis<lb/>heut zu tag untereinander mischen, den guten v.
                    schlechten wein oder<lb/>wein v. Kraut-br&#252;he. Reich dicebat zu <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043637-8">Oppenheim</name>
                    wachse<lb/>auch noch ein guter wein so dem hocheimer zu weilen sehr nahe komme.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Zu</fw></p>
                <pb facs="b0513.jpeg" n="513"/>
                <note2>(Seite 513) </note2>
                <p>Zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4305120-0">Gundersblum</name> ist
                    schlecht Zeug. Zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4044075-8">
                        osthofen</name> v. <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4646197-8"
                        >westhofen</name><lb/>gut, vnd l&#228;sst sich sonderl<ex>ich</ex> das
                    osthofer wohl vorf&#252;hren.<note place="margin-right" resp="author"> Reich war
                        gleich irritirt<lb/>v. unwillig &#252;ber alles<lb/>so er unrecht sahe an
                        den<lb/>Knaben so bey uns waren,<lb/>et ehe s<ex>eine</ex> Natur ad
                        medium<lb/>&amp; indifferentismum sobrium<lb/>kommt, kan nicht glauben
                        da&#223;<lb/>er s<ex>eine</ex> mali los wird. Denn<lb/>die
                            hypoch<ex>ondrischen</ex> spr&#252;nge stecken<lb/>noch in ihm, &amp;
                        ascendens jam<lb/>adhuc in altum, cedet cer-<lb type="inWord"/>
                    te.</note><lb/>Aderat bey heinsenberger ein frembder, von
                        <unclear>sxxonder</unclear>, dicebat die frantzosen <lb/>hielten immer ihre
                    weine s&#252;&#223;, addendo mustum alle Jahre zu den<lb/>firnen, v.
                    verst&#228;rckten ihn so.<lb/>Es haben einige, dicebat alius die art frantzweine
                    zu machen, z&#252;ndeten<lb/><g>spiritum vini</g> an und sch&#252;tteten ihn in
                    das fa&#223;, lie&#223;en ihn brennen v. spundeten<lb/>es zu, gebe einen
                    starcken wein, aber tumm, so den Kopff entsetzl<ex>ich</ex><lb/>angriffe v. wehe
                    thun mache.<note place="margin-right" resp="author"> zu <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4013545-7">Oedikofen</name> p gibts<lb/>leute
                        die auf die<lb/>G&#252;ther Geld lehnen, v.<lb/>den Most von der
                        Kelter<lb/>an bezahlung v. inter-<lb type="inWord"/>esse nehmen, legen
                        den<lb/>wein hier, v. ver-<lb type="inWord"/>kauffen ihn, haben
                            offt<lb/>treffl<ex>iche</ex> weine.</note><lb/>Vespera gab heinsenberg
                    den Leiterwein, so mode ist bey dem Verkauff, od<ex>er</ex><lb/>eine Mahlzeit,
                    v. lude et<ex>iche</ex> freundte dazu, auch Pastor <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117131911">walthern,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Heinrich Andreas Walther (1696&#8211;1748), Theologe
                        zun&#228;chst in Gie&#223;en, ab 1729 in Worms, ab 1733 in Frankfurt</note>
                    den<lb/>ich auf der Stiege beneventirte, da nach Hau&#223; gieng, hatte ein dick
                    corpus,<lb/>v. l&#228;sst sich ohne Zweifel den wein gut schmecken, podagra
                    tentitur. Lie&#223; neul<ex>ich</ex><lb/>eine Gastpredigt trucken mit einer
                    prahlerischen dedication an Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116831219">Froereisen</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Leonhard Froereisen (1694-1761), Stra&#223;burger
                        Theologieprofessor</note>
                    <lb/>daselbst in stra&#223;burg gehalten, v. wie nachher h&#246;rte alhier in
                    Frankfurt, sol ihm<lb/>die vocation zu einer Predigerstelle alhier aufgetragen
                    seyn. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach</note> dicebat esse<lb/>falsum, habe kleine Augen, sey ein
                    Charlatan, v. schreyer, predige da&#223; <lb/>einem die ohren jucken.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Dicebat Reich cum irem ad<lb/>templum er
                        besuche keine<lb/>Kirchen, habe sie inwendig.</note><lb/>Videbam die neue
                    Kirche der lutheraner, da die Cantzel von Marmor,<note place="margin-right"
                        resp="author"> Marmor au&#223; dem Itzstei-<lb type="inWord"
                        />nischen.<lb/>in dem die Cantzel von<lb/>Gyps arbeit wie Mar-<lb
                            type="inWord"/>mor gemacht innwen-<lb type="inWord"/>dig holtz,
                        polirt.</note><lb/>und den bausche sch&#246;n gemahlt. It<ex>em</ex> vidi
                    den Dom, den die fran&#223;osen<lb/>2mal verbrannt, 1) das Kupfertach, dann das
                    bleytach, haben auch das<lb/>sehr hohe Gew&#246;lb sprengen wollen, v.
                    l&#246;cher unter die Seulen gemacht, ging<lb/>aber nicht an. Ohnfern davon ist
                    der Bischoffs hoff, so ein sch&#246;n Geb&#228;ude ist.<lb/>Ich hatte mane ab
                    hausto <g>spiritu vini</g>, da ich fuhr bey kaltem wetter auf dem
                    Karren<lb/>viele ructus <g>aci</g>dos, wie auch zu hau&#223; propter plethoram
                    v. pigritiam schon<lb/>ohne das versp&#252;hrt,<note place="margin-right"
                        resp="author"> si ivissem <g>spiritus vini</g> non<lb/>nocuisset,
                        &amp;<lb/>dispersisset motus.</note> dann bey Augustin, vinum
                    <g>sulphur</g>atum getruncken,<lb/>et varium, mittags im schwanen einen
                    schlechten, dann bey heinsenberg<lb/>wieder, warff mich nicht um, hatte auch
                    v&#246;llige sinnen, bekam<lb/>diarrhoeam, v. die Natur suchte sich zu helffen,
                        endl<ex>ich</ex> bekam vespera<lb/>horrende Kopfwehe, war nicht attentus ad
                    dicenda et dicta, hatte<lb/>Angst, konte nicht essen, v. muste von der Mahlzeit
                        weggehen,<add resp="author" place="above">ubi multam aquam hauseram quae
                        vomitum magis accellerabat</add> worauff<lb/><hi rend="underline">starck
                        vomirte,</hi><add resp="author" place="above">2mal</add> # <add
                        resp="author" place="right"> # erstl<ex>ich</ex> tenuior </add>
                    <add resp="author" place="right"> ## dann spissiora</add> das gantze
                    Mittagessen, drauff legte mich zu bette<lb/>v. schlieff nachts wohl. Materia
                    valde acris erat, &amp; dentes cor-<lb type="inWord"/>ruperat, &amp;
                    stupefecerat, war vorher auf der Reise nicht alacris,<lb/>sondern ob plethoram
                    mor&#246;s alzeit, pauca loquebar, tumm im<lb/>Kopff.<add resp="author"
                        place="right">## si fuisset quod post primum vomito bibere
                        voluissem,<lb/>statim evacuatus fuisset stomachus &amp; expurgatus
                        <lb/>vomitus ille quoque fuit<lb/>&#224; plethora, ni si
                        n<ex>empe</ex><lb/>Natura fuisset irri-<lb type="inWord"/>tata facile
                        tulissem,<lb/>nec male habuissem.<lb/>&#224; crassioribus residuis in ipsi
                        cibis in <lb/> fundo.</add><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-03">
                        <supplied>3.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0513.jpeg" n="513"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 3 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane hell wetter, nachher etwas tr&#252;b v. windig.<lb/>Rei&#223;te weg
                    zur&#252;ck &#252;ber den Neuhauser Zoll, die f&#228;hre, dorf <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4045652-3">Eiche,</name><lb/>nach
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4647403-1">hammen,</name><note
                        place="margin-right" resp="author"> Mane in via von<lb/>selbst <hi
                            rend="underline">levis hae-</hi><lb/><hi rend="underline">morrhagia
                            na-</hi><lb/><hi rend="underline">rium, quam he-</hi><lb/><hi
                            rend="underline">sternum vinum</hi><lb/><hi rend="underline"
                            >excitavit.</hi>
                    </note> tranck mane bier asse rauhe birnen so mir<lb/>viele flatus machten v.
                    sehr aufstiegen, <g>aqu</g>am omnem optime tolerabam,<lb/>hatte sonst auf die
                    gestrige incommoditaeten gar kein kopfwehe, v.<lb/>mane <g>spiritum vini</g>
                    anisatum getruncken v. dazu gegessen. Durffte den kalten<lb/>wind nicht an mich
                    gehen lassen v. das Camisol aufsperren meridie ohne in-<lb type="inWord"
                    />commodit&#228;ten.<lb/>Zu Hammen fiel fuhrmann friedrich Conrad, der gebohrne
                    t&#252;rck, aber nun<lb/>Catholischer Christ, dessen Kinder lutherisch, in den
                    rhein v. w&#228;re bald er-<lb type="inWord"/>soffen mit dem Pferdt.<lb/>Dr.
                    Reich mecum &amp; cum consortibus vehebatur auf dem Rhein nach
                    Gern&#223;heim.<lb/>in einem Nachen, gieng sehr schnell; hatten den Juden Jacob
                    Joseph bey<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">uns</fw></p>
                <pb facs="b0514.jpeg" n="514"/>
                <note2>(Seite 514) </note2>
                <p>uns, der dem <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119035146">Marggrafen
                        von durlach</name><note place="foot" resp="editor"> Karl III. Wilhelm von
                        Baden-Durlach (1679&#8211;1738), von 1709 bis 1738 regierender Markgraf und
                        Gr&#252;nder der Stadt Karlsruhe</note> Carlsruhe gebauet hat,
                    aber<lb/>Banquerot worden. Videbam in ripa rheni ein schiff so neuge-<lb
                        type="inWord"/>macht, wie es mit Klammern von eisen an den fugen verwahrt v.
                        ver-<lb type="inWord"/>theert.<note place="margin-left" resp="author"> In
                        Palatinatu gibts<lb/>sch&#246;n Obst, v. &#252;berall<lb/>wo guter wein
                        w&#228;chst.<lb/>Ad ripam Rheni ist<lb/>von alters her ein be-<lb
                            type="inWord"/>st&#228;ndiger damm auf<lb/>dem man gehen kan,
                        auch<lb/>wohl an et<ex>ichen</ex> orthen dop-<lb type="inWord"/>pelt, um dem
                        Rhein<lb/>wenn er au&#223;tritt ut<lb/>im Sommer nive in<lb/>Alpibus
                        liquorescente<lb/>Einhalt zu thun.</note><lb/>Dippelius<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> dicebat sein Vetter in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenburg</name> habe s<ex>einem</ex>
                    Vetter eine Descr<ex>iption</ex>
                    <g>Tincturae</g><lb/>Corall<ex>ii</ex> so er vor sonderl<ex>ich</ex> gehalten
                    communicirt so mit <g>oleo</g>
                    <g>vitrio</g>li gemacht<lb/>werde, v. extrahirt cum <g>spiritu vini</g>,
                        it<ex>em</ex> mit Spititu Mellis eine andere. <lb/>Narrabat quoque Dr.
                    M&#252;ller archiater Budingensis habe Diss<ex>ertationem</ex> von der<lb/>frau
                    so sub verbis Eucharistiae alzeit schlucken bekommen, v.
                    letztl<ex>ich</ex><lb/>sey er von dem F&#246;rster in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4022283-4">Gr&#252;nberg</name> consulirt worden,
                    der lang ein<lb/><hi rend="underline">starckes schlucken</hi> gehabt v. niemand
                    ihm helfen k&#246;nnen. Aggressus<lb/>est cum <g>pulvere</g>
                        antisp<ex>astico</ex> s<ex>ive</ex> temp<ex>erans</ex> 1. Ord. &amp;
                        pil<ex>ulis</ex> Conf<ex>ectis</ex> per 6 dies,<lb/>dann <g>Tinctura</g>
                    <g>Martis</g> Ludov<ex>ici</ex> &amp; Ess<ex>entia</ex> abs<ex>inthii</ex>
                        compos<ex>ita</ex> drauf gebraucht, v. dabey Clyste-<lb type="inWord"/>res
                    applicirt, <g>venaesectio</g>nes aequinoct<ex>iales</ex> recommendirt, so sind
                    die beschwerlichen<lb/>ructus, so er nur ein bi&#223;gen gegessen, in 4 wochen
                    totaliter gehoben worden.<lb/>Diese Cur habe ihm grose renomm&#233;e
                        gemacht.<note place="margin-left" resp="author"> Haec bona curatio
                        est,<lb/>mali hypoch<ex>ondriaci</ex> &amp; inde<lb/>ortorum malorum.
                        Sed<lb/>mihi non sufficit nec<lb/>aliis qui philautia <lb/>moti non
                        extollunt<lb/>nisi sua inventa.</note><lb/>Einer von unsern bauern hat ein
                    Pferdt gehabt so wie ein Pudel artig war,<lb/>Krollig von haaren und immer 1
                    schuh hoch &#252;ber dem <g>Wasser</g> schwamme, wenn<lb/>andere 1 schuh hoch
                    mit <g>Wasser</g> bedeckt waren, war nicht zu verderben.<note
                        place="margin-left" resp="author"> In Deudesheim sind<lb/>lauter
                        Rie&#223;linge it<ex>em</ex><lb/>Oedikofen it<ex>em</ex> wor-<lb
                            type="inWord"/>matiae.</note><lb/>Ederam mane 9 rauhe pyra, meridie
                    R&#252;ben, biberam <g>aqu</g>am, der wein<lb/>war schlecht v. wiederstund mir,
                    wegen gestrigen Eckels, so war nach<lb/>dem essen traurig, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus
                    foetidi,<lb/>nachher ward mir besser gegen abend zu muthe.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Bergstr&#228;&#223;er wein ist<lb/>vorn
                            s&#228;uerl<ex>ich</ex> hinten f&#228;llt<lb/>er ab, hat viel
                            <g>tarta</g>rum.#<lb/># man mu&#223; ihn ohne <g>Wasser</g> stets
                        trincken<lb/>geht hart wieder den<lb/>Mann ob <g>tarta</g>rum, mu&#223;
                        ihm<lb/>auf den Kamm bei&#223;en.<lb/>Reich kann ihn nach
                        s<ex>einem</ex><lb/>naturelle nicht leyden.<lb/>Zu Grie&#223;heim bibe-<lb
                            type="inWord"/>bamus vor 4. batzen wein<lb/>bey dem schulthei&#223;
                        hunc<lb/>ego stradae mon-<lb type="inWord"/>tanae vinum putavi<lb/>at Reich
                        rhenanum<lb/>weil er ihm schmeckte.<lb/>Sed diversum quoque est<lb/>vinum
                        Stradae mon-<lb type="inWord"/>tanae, ut etiam pos-<lb type="inWord"/>sit
                        ejus placere na-<lb type="inWord"/> turae.<lb/>Muscateller wein<lb/>au&#223;
                        dem franckenland<lb/>ist schwach, von schwachen<lb/>w&#228;sserigen
                        trauben,<lb/>odor et sapor<lb/>suavis.<lb/>Zu <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4020399-2">Gernsheim</name> da
                        wein<lb/>tranck, videbam da&#223; die<lb/>wirthin <hi rend="underline"
                            >Pfersiche sch&#228;l-</hi><lb/><hi rend="underline">te, solche zu
                            trock-</hi><lb/><hi rend="underline">nen,</hi> v. d&#252;rr
                        zu<lb/>brauchen.</note><lb/>Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note>
                    kan jetzt allerl<ex>ei</ex> dinge vertragen so er sonst nicht leyden
                    k&#246;nnen,<lb/>wird mehr insensible. Al&#223; er konte sonst nicht in der
                    Jugend schiff-<lb type="inWord"/>Pech riechen, ward ihm gleich &#252;bel, auch
                    wagenschmeer nicht so er fuhr,<lb/>auch sogar das andencken machte ihm
                    vomituritionem, jetzt kan<lb/>er es wohl.<lb/>Zwischen dem dorff <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/1070960543">Hayn</name> nach
                    Gernsheim zu rechterhand steht ein <g>cruci</g>fix,<lb/>dem ein b&#246;ser bub
                    den fu&#223; abgeschlagen, von stein, und drunter<lb/>an dem pedal der
                    vers:<lb/>Effigiem <g>Chri</g>sti crucifixi pronus honora,<lb/>Non
                    t<ex>ame</ex>n effigiem, sed quem designat ad ora. so wohl<lb/>die Catholiques
                    wegen der benachbarten lutheraner also gesetzt, ne icono-<lb type="inWord"
                    />latrae videantur.<lb/>Reich bibit vinum von wohl zeitigen <note place="foot"
                        resp="editor">=reifen</note> fructibus oxyacantho, von wei&#223;dorn, ge-<lb
                        type="inWord"/>macht, it<ex>em</ex>
                    <g>spiritum vini</g>, it<ex>em</ex> wein von zeitigen fructibus sorbi aucupariae
                    per fer-<lb type="inWord"/>mentationem praeparirt, schmeckte
                        vortreffl<ex>ich</ex> wohl. Alles Mehliche<lb/>Zeug v. fr&#252;chte geben
                        <g>spiritum vini</g> v. wein per fermentationem.<lb/>Nachts lagen wir zu
                    Hayn, wo die bauern Kirchmesse v. musicanten<lb/>hatten, v. sehr
                    schw&#228;rmten. Rustici nostri pedebant egregie noctu.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-04">
                        <supplied>4.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0514.jpeg" n="514"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 4 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane tr&#252;b wetter, so Mittags etwas hell aber bald tr&#252;b ward,<lb/>v. so
                    bi&#223; abends blieb, da der feltberg etwas tr&#252;b war, v. wie man
                    sagt<lb/>die f&#252;chse kochten, die bergstrasse aber hell war, it<ex>em</ex>
                    der donners berg,<lb/>regnete vespera von dem feldberg ein klein wenig.<lb/>Mane
                    edebam wohl 9 borstorfer Apfel, bibebam <g>spiritum vini</g> &amp; edebam
                        paulul<ex>um</ex><lb/>panis,<note place="margin-left" resp="author"> Modo
                        auris d<ex>extrae</ex> modo<lb/>sinistrae clangor.</note> et optime
                    cit&#242; iens cum Dr. Reich, habui, ut fer&#232; cogitarem<lb/>absorpsisse
                        <g>spiritum vini</g> mala omnem, &amp; obtendendo alcalica sua vi, destruxisse<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"><g>aci</g>dum</fw></p>
                <pb facs="b0515.jpeg" n="515"/>
                <note2>(Seite 515) </note2>
                <p><g>aci</g>dum <g>spiritum</g> frumenti, &amp; fui absque ullis ructibus. Zu <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4039910-2">Morfelden </name>
                    <lb/>ohnfern <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022194-5">Gros
                        Gera,</name> sahe in Coemeterio ein Grab einer Kindbett-<lb type="inWord"
                    />erin, das pro more <hi rend="underline">mit einem wei&#223;en Tuch
                        &#252;berdeckt</hi> war.<note place="margin-right" resp="author"> In
                        Meerfelden hatte ein<lb/>Kaufmann auf der wormbser<lb/>Gutsche einen
                        schwartzen<lb/>Pudel, der braune<lb/>Krollen am Podex<lb/>hatte, wie der
                            zu<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                            >berlenburg.</name> War ein<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4074987-3"
                        >Moscoviter.</name></note><lb/>D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach</note> hat getr&#228;umt, er sey auf einem hohen berg gestanden so
                    praeceps<lb/>gewesen, v. sey schnell dubitans valde, herunter gelassen worden
                    gantz<lb/>sanfft, v. das habe ihm offt getr&#228;umt bey schweren
                    unternehmungen, v. er<lb/>sey gl&#252;ckl<ex>ich</ex> durchgekommen. Loquebatur
                    ohne Zweifel von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8"
                        >Homburg,</name><lb/>v. da&#223; er da wil leib medicus werden. Vellet
                    libenter secum sumere<lb/>hortos suos Laubacenses, si posset.
                        Diesterw<ex>eg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> fefellere sua somnia,<lb/>v.
                        ordentl<ex>ich</ex> ist es schimm wetter worden so ihm ein
                    <g>Sonnen</g>schein getr&#228;umt, so ihm<lb/>von grosen Herrn grose Ehre
                    widerfahren, ist er in Ungnade kommen pp<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> non fefellere sua insomnia, sed nuper in causa
                    weismannin<lb/>valde fuere in certa.<lb/>Meridie edimus zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4039910-2">Moorfelden</name> sauerkraut p
                        it<ex>em</ex> schwein braten,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Consumsi in itinere</hi><lb/><hi rend="underline"
                            >palatino 2 Gulden</hi><lb/><hi rend="underline">27 Kreuzer.</hi></note>
                    bibi<lb/>elendes tr&#252;bes bier, so ich mit eckel tranck, doch dem
                    schlechten<lb/>wein vorzog, postea innumeri ructus &amp; borbor<ex>ygmi</ex>
                    &amp; flatus foetidi<lb/><g>sulphur</g>ei cit&#242; eunti, sequebatur ter
                    diarrhoea, so auch noch zu hau&#223;<lb/>anhielt, da dahin kam hora V. faecum
                    color erat obsolete luteus.<note place="margin-right" resp="author"> pitzeln in
                        ano.<lb/>Ad podicem levis<lb/>inter trigo von<lb/>dem schnellen
                        gehen,<lb/>so sequente mane alle<lb/>weg war.<lb/>Non venit
                            <del>d</del>inter-<lb type="inWord"/>trigo nisi pinguibus,<lb/>&amp;
                        meae nates mihi<lb/>quoque sunt pingues.</note><lb/>Vespera noch animus
                    perturbatus, war m&#252;de, schmertzen in Gliedern,<lb/>cum vero noctu bene
                    dormivissem plane eram recreatus. Und <lb/>da vespera ad peccata sollicitabar
                    &amp; fortiter restiti mane<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-05">
                        <supplied>5.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0515.jpeg" n="515"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 5 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>hilaris animus, rasi barbam, laboriosus, alacris. Ibam ad Diesterweeg,<note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in
                        Frankfurt</note><lb/>v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note>
                    war pos&#233; im Gem&#252;th, frey, ohne affecten, konte alles<lb/>thun,
                    h&#246;ren v. sehen, ohne mich zu bewegen, f&#228;llte ein gesund Urtheil
                    p<lb/>Meridie edi apud eum non adeo multum bibi ohne <g>Wasser</g> von
                        s<ex>einem</ex><lb/>guten wein etwa 4 gl<ex>&#228;ser</ex> so mir wohl
                        bekam.<note place="margin-right" resp="author"> Ederam fetten wir-<lb
                            type="inWord"/>singkohl mit <lb/> botulis.<lb/>Vari ab itinere<lb/>in
                        facie permul-<lb type="inWord"/>ti, ob commoti-<lb type="inWord"/>onem
                        plethorae per<lb/>vinum, &amp; Dire-<lb type="inWord"/>ctionem sanguinis
                        ad<lb/>nares ebullien-<lb type="inWord"/>tis, tamquam locum<lb/>excretionis
                            soli-<lb type="inWord"/>tum.</note> Nach dem essen gingen<lb/>mit Reich
                    v. Diesterw<ex>eg</ex> bi&#223; <unclear>dxx wxrte</unclear> gleich, nach <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">friedberg</name> zu,
                        Diest<ex>erwegio</ex>
                    <lb/>dolebant <hi rend="underline">&amp; ardebant statim pedes</hi> der des
                    gehens nicht gewohnt ist, wie<lb/>es auch mir thut, so ich plethorisch bin, v.
                    dann gehe, it<ex>em</ex><lb/>vinum bibo sanguinem commovens &amp; in vasa minima
                    lateralia im-<lb type="inWord"/>pellens. Vespera bibi Thee cum eo nachdem in
                    webers garten et<ex>iche</ex><lb/>trauben gegessen, <hi rend="underline">die
                        zeitige trauben faulen, die zu spath verbl&#252;hete</hi><lb/><hi
                        rend="underline">sind gantz hart</hi> |: et potius abjicerentur :| die
                    sperlinge so di&#223;<lb/>Jahr sehr schlimm sind, haben sie starck angepickt v.
                    die fliegen her-<lb type="inWord"/>nach occupirt,<note place="margin-right"
                        resp="author"> Zur faulung haben die 8<lb/>tage Regen viel ge-<lb
                            type="inWord"/>holffen.</note> gingen hernach noch weiter herum, ructus
                    hinc<lb/>&amp; oscitatio, it<ex>em</ex> vespera flatus nonnulli, scribebam
                    ohnerachtet<lb/>ich etwas verdrossen war, &amp; succedebat res. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Ructus.<lb/>Conveniebam in via Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambs</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Grambs (1688&#8211;1759), Arzt in
                        Frankfurt</note> am ersten. Ex larynge toto<lb/>hoc die multus mucus
                    pulposus, &amp; larynx paulul<ex>um</ex> asper, mucus in itinere<lb/>collectus,
                    &amp; solatus est, jam excernitur.<note place="margin-right" resp="author">
                        Pedes paulul<ex>um</ex> frigidi<lb/>Calidae
                            manus.<lb/><lb/>Diest<ex>erweg</ex> pinguis est,<lb/>&amp; frater ejus
                        est<lb/>pinguis, &amp; senex<lb/>pater, ist in der Art,<lb/>v. kan nicht
                        verh&#252;tet wer-<lb type="inWord"/>den, mu&#223; es tragen.<lb/>Sed
                        pinguedo ad<lb/>pigritiam disponit.</note> Auf der Reise habe
                    v&#246;llig<lb/>und lent&#232; gelebt, v. nicht gehungert, alzeit gegessen v.
                    getruncken.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> multum susurrat. Borborygmi, und da vorher
                    in den Kleidern<lb/>geschwitzt, v. nur im Camis&#246;lgen da sitze sind
                        borbor<ex>ygmi</ex> it<ex>em</ex> horripilatio<lb/>in dorso levis, &amp;
                    leve pedum frigus da, it<ex>em</ex> auris d<ex>extrae</ex> susurrus. In
                    <lb/>planta pedis d<ex>extri</ex> etwas spannen, ructus.<lb/></p>
                <pb facs="b0516.jpeg" n="516"/>
                <note2>(Seite 516) </note2>
                <p><g>Ign</g>eus hodie fui &amp; placatus animo &amp; sagax, Natura contenta,
                        genitalia<lb/>spermat<ex>ica</ex> turgebant, &amp; Natura silebat eo
                    elaborato. Vespera solicitabar<lb/>ad <g>venerem</g>, non audiebam, sed noctu
                    lucente <g>luna</g> decrescente, redibat ten-<lb type="inWord"/>tatio, &amp;
                    vincebat ratione per somnum obnubilata. Licet heri non<lb/>ederem, et inde
                    stupor venerit mihi, stuporem t<ex>ame</ex>n &#224; praeceden-<lb type="inWord"
                    />tibus diebus affert corpus &amp; mens, ne dicam ipsum somnum esse stuporem
                    aliquem,<lb/>&amp; rationis velamen.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-06">
                        <supplied>6.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0516.jpeg" n="516"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 6 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>mane surgebam hora V. coelo zieml<ex>ich</ex> helle von Westen. Oscitabam
                        sternu-<lb type="inWord"/>tabam ex nare s<ex>inistra</ex>, calida extima,
                    pressio frontis p animus sic satis hi-<lb type="inWord"/>laris, <hi
                        rend="underline">precando &amp; jejunando vel temperantiae studendo
                        proponebat</hi><lb/><hi rend="underline">sibi vincere malignum
                        <g>spirit</g>um me infestantem,</hi> ructus, mucus ex
                        naribus<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<add resp="author" place="right">Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni. frigida<lb/>extrema postea.<lb/>ad laryngem
                        rechterseits juckende<lb/> bl&#228;&#223;lein quas &amp;<lb/>ad anum ante
                        dies aliquant<ex>os</ex> sensi, &#224; plethora.</add> #<lb/><add
                        resp="author" place="margin-left"> # &amp; temperantia
                        possit<lb/>pelli<lb/>ex nare sin<ex>istra</ex> sternuta-<lb type="inWord"/>
                        tio.</add>
                    <lb/>|: Heri observata jam notabo.<lb/>Diesterweegs<note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> leibwehe die Messe &#252;ber oriebat von vielen fatigues
                    des Gem&#252;ths,<lb/>v. da&#223; er nicht einmal in 5 wochen vor die th&#252;r
                    gekommen, v. der motion<lb/>mangelt, jam dum multum pinguis ille venam non
                    secans sudat, bene<lb/>habet, cessantibus negotiis nundinalibus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Rambour &#196;pfel v.<lb/>Reinettes so
                        weich,<lb/>kan Reich essen eden-<lb type="inWord"/>tulus, die
                        borstorfer<lb/>sind ihm zu hart.<lb/><lb/>Diesterw<ex>eg</ex> dicebat so
                        <lb/>er k&#252;nfftigen Sommer<lb/>nach <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7">halberstadt</name> gehe<lb/>v. ich
                        sey noch hier,<lb/>solle ich mitreisen.<lb/>Er m&#252;sse sich alle
                            et<ex>iche</ex><lb/>Jahre eine recht gute<lb/>motion machen
                        sonst<lb/>k&#246;nne er nicht bestehen, ut<lb/>abstrahatur &#224;
                        negotiis.</note><lb/>#<note place="margin-left" resp="author"> # Behaghelia
                        war unleid-<lb type="inWord"/>lich, wolte neul<ex>ich</ex> per<lb/>force
                        niederkommen, sagte<lb/>sie komme nun, hatte<lb/>allerl<ex>ei</ex>
                        melancholische<lb/>Einbildungen, v. hat die<lb/>adstantes
                        mulierculas<lb/>mit verzagt gemacht,<lb/>kam aber ohne alle<lb/>difficultaet
                        mit einer<lb/>tochter nieder. Hier war<lb/>das omen selbst gemacht.<lb/>hat
                        starck gethauet.<lb/>etwas wolcken gegen osten.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                            puls<ex>atorius</ex> in supercilio d<ex>extro</ex>.<lb/>animus non ita
                        quietus<lb/>hodie post peccat<ex>um</ex><lb/>et meticulosus &amp;
                        <lb/>pudibundus.</note> Diesterw<ex>eg</ex> ist reformirt v. ungl&#228;ubig
                    in dem St&#252;ck, da&#223; er nicht glaubt omi-<lb type="inWord"/>na bey
                    morientibus, sondern sie von der furcht v. imagination der morientium <lb/>v.
                    adstantium herf&#252;hrt. Es tr&#228;umte ihm einmal, s<ex>eine</ex> Mutter
                    schlage ihn an den Kopff,<lb/>putabat obituram eam esse, sed non successit, lebt
                    noch. Seiner Frau tr&#228;umte<lb/>Knopaeus der assessor stehe neben ihr, v. der
                    todt dabey der ihn haue mit der Sense,<lb/>v. ihr mit dem seil am kopff
                    sto&#223;e, nova brevi afferebant eum obiisse. Uxor<lb/>Diest<ex>erwegii</ex>
                    war einmal sterbens krank, man wolte einen bothen an ihn so zu <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4066942-7">worms</name> war
                    schicken<lb/>illa nolebat, ipse sentiebat t<ex>ame</ex>n v. wolte einen bothen
                    schicken, v. schrieb es.<lb/>Er war ein mal weg in Kriegs Zeiten uxor putabat er
                    sey um kommen, schickte einen<lb/>expressen nach, war auch in groser Gefahr
                    gewesen p id quod sensit ipsi animae<lb/>ante juncta uxor.<lb/>Hodie veniebat ad
                        Diest<ex>erwegium</ex> Herr <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/129471208">v<ex>on</ex> Geuder,</name> dessen<note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Philipp von Geuder gen. von
                        Rabensteiner (gest. 1727), Anhalt-Bernburger Rat und Hofmeister</note> der
                    die f&#252;rstin von siegen<note place="foot" resp="editor"> Ernestina
                        Charlotte, F&#252;rstin von Nassau-Siegen (1662-1732), geb. F&#252;rstin von
                        Nassau-Schaumburg</note> geheyrathet <lb/>Sohn, wil erben exhaeredatus
                    &#224; patre den er bestohlen v. alles verhurt, auch<lb/>ihm nach dem leben mit
                    Gifft gestanden, pio viro &amp; doctissimo, quod attestatus s<ex>ein</ex>
                        Gou-<lb type="inWord"/>verneur Herr Reitz, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X">J H. Reitz</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Heinrich Reitz (1655&#8211;1720), Theologe</note>
                    filius so nun in utrecht lebt, ihn hat<lb/>der junge R&#252;diger<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Georg R&#252;diger (1676&#8211;1748),
                        Pfarrer in Kirtorf</note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> nach franckreich
                    gef&#252;hrt, aber so arg al&#223; er ge-<lb type="inWord"/>huret, ist faul v.
                    woll&#252;stig, mu&#223; noch an den bettelstaab kommen.<lb/>hat im Elsa&#223;,
                    pronubo R&#252;digero, eine adeliche von Rathsamhausen
                        geheyrathet.<lb/>D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Laubach</note> hat auf dem geburthstag Frid<ex>erici</ex> Magni 1731 dem
                    Grafen ein problema arith-<lb type="inWord"/>meticum &#252;bergeben im druck, v.
                    einen confect machen lassen, so dem J&#228;ger con-<lb type="inWord"/>fect gantz
                    contrair war, v. ihm ohne zu wissen wo er herkommen auf die tafel
                    setzen<lb/>lassen. den Confect von der Jagd hatte s<ex>eine</ex> frau Mutter
                    machen lassen. Ist dr&#252;ber<lb/>in grose Ungnade kommen, v. hat hofPillen
                    schlucken m&#252;ssen. Ist an kleinen<lb/>h&#246;fen sehr &#252;bel dienen.<note
                        place="margin-left" resp="author"> der herr sagte zu
                        Diest<ex>erweg</ex><lb/>er sey jung v. leicht<lb/>zu verf&#252;hren, er
                        traue<lb/>sich selbst nicht; er solle<lb/>ihm nur helfen gute
                        R&#228;the<lb/>au&#223;machen, wolle sie<lb/>halten al&#223; s<ex>ein</ex>
                        Vetter.<lb/>Machte Ploennies<lb/>au&#223;, hat sich aber be-<lb
                            type="inWord"/>trogen an ihm. Man<lb/>konte machen au&#223; dem
                        Herrn<lb/>was man wolte, sed<lb/>corrupit eum Ploen-<lb type="inWord"/>nies.
                        ##<lb/>## Der Printz reisste selbst<lb/>nach halberstadt, v.<lb/>wolte
                        Holtzklau haben<lb/>der wolte aber nicht hin,<lb/>v. sagte er sey
                        immer<lb/>wie von einer ge-<lb type="inWord"/>heimen Krafft
                        abgehalten<lb/>worden. Halberstadenses<lb/>eum valde amant<lb/>integrum
                        virum, &amp; pe-<lb type="inWord"/>cuniae spretorem,<lb/>sagte so er weggehe
                        solle<lb/>er es gegen Gott zu ver<lb/>antworten haben.</note><lb/>Herr <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116246073">v<ex>on</ex>
                        Ploennies</name><note place="foot" resp="editor"> Joachim Georg von
                        Ploennies (1666-1733), Assessor am Reichskammergericht in Wetzlar</note> hat
                        Diest<ex>erweg</ex> recommendirt nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name> sed in ipsius persona
                        erra-<lb type="inWord"/>vit. Diesterweeg selbst hat sollen da in dienst
                    gehen sed noluit, uxor ejus<lb/>prohibuit er solle nicht au&#223; dem
                    taumelbecher trincken. Ploennies dedit<lb/>consilia dem herrn, da&#223; er die
                    bauern scheren solle, promittendo multa nil<lb/>faciendo. hat grose
                    Erkenntni&#223; sed fratrem odit suum, ideo non est ex Deo.<lb/>Dixit ferroces
                    ibi esse homines ferocis sceptris regendos, sed stult&#232; leiden hunger<lb/>v.
                    Kummer. Sein bruder <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119153807"
                        >Erich Philipp</name><note place="foot" resp="editor"> Erich Philipp von
                        Ploennies (1672-1751), Baumeister, Mathematiker, Kartograph,
                        medizinisch-alchemistischer Berater des Landgrafen von
                        Hessen-Darmstadt</note> der das land gemessen v. die leute<lb/>v. ihr Elend
                    gesehen, helt es selbst nicht mit ihm, <del>v.</del> s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex>
                    mit den Unterthanen. Der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/140051821">f&#252;rst</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm II. von Nassau-Siegen
                    (1706-1734)</note><lb/>war wohl gezogen, aber die zucht fruchtete nicht, da er
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1016452896">des b&#246;sen
                        Grafen v<ex>on</ex> wittgenstein<lb/>tochter</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Sophie Polyxena Concordia, F&#252;rstin von Nassau-Siegen
                        (1709&#8211;1781), Tochter des Grafen August David zu
                        Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1663-1735)</note> heyrathete so ihn gantz in
                    h&#228;nden hat. Sind aber die l&#246;ffel Jahre au&#223;<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">wird</fw></p>
                <pb facs="b0517.jpeg" n="517"/>
                <note2>(Seite 517) </note2>
                <p>wird ihr vielleicht der Herr den lohn der Ungerechtigkeit geben. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116246073">Ploennies</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Joachim Georg von Ploennies (1666-1733),
                        Assessor am Reichskammergericht in Wetzlar</note><lb/>scripsit ad Gros<note
                        place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> es sey die&#223; das
                    recht der K&#246;nige uti sanctis wie<lb/>in der schrifft steht, subditos zu
                    plagen, man brauche keines disputirens.<lb/>Diesterw<ex>eg</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> hat ihm offt die Meynung gesagt ei totus fecit
                    contrarius.<lb/>Er selbst sagte ein mal wir m&#252;ssen uns sch&#228;men. Er mag
                    jetzt<lb/>reden wie er wil, das Elend wird ihn wieder treffen
                    proportional&#232;,<lb/>jure talionis. Reden thuts nicht, sondern recht
                        thun.<note place="margin-right" resp="author"> Dicebat plebs
                        siegenensis<lb/>sat sagax sind die Pietisten<lb/>alle solche leute wie
                            Ploen-<lb type="inWord"/>nies so hole <supplied
                            reason="omitted-in-original">sie</supplied> sich der teufel.<lb/>Et sic
                        bonae causae<lb/>malae notae macula<lb/>aspersa est.</note><lb/>Baron
                        v<ex>on</ex> Creutz<note place="foot" resp="editor">Johann Christian von
                        Mackau, Freiherr von Creutz (1682-1732), Alchimist am Hofe Ernst Ludwigs zu
                        Hessen-Darmstadt</note> hat Diest<ex>erweg</ex> einmal von einem der ihm
                    10000 thaler vor-<lb type="inWord"/>gestreckt, so der aber nicht nennen darff,
                    v. der sich jetzt nicht einmal an den<lb/>laden legen wil, commission gehabt in
                    Engelland arretiren zu la&#223;en, sed<lb/>noluit, denn bey solchem Spitzbuben
                    Zeug ist man s<ex>eines</ex> lebens nicht sicher.<lb/>Er ist sehr boshafft
                    gewesen. Hat Diest<ex>erweg</ex> immer beschenckt, v. an sich<lb/>locken wollen,
                    sed noluit, hat ihn wieder beschenckt dagegen. Munera<lb/>magnorum sunt hamata
                    wolte Geld haben. Diesterweg sagte er <lb/>glaube so er sehe, sed <g>crucem</g>
                    numquam ostendit, licet saepe dixerit<lb/>se facturum eo inspiciente
                        projectionem.<note place="margin-right" resp="author"> er hat die M&#228;gde
                            viel<lb/><g>Silber</g> v. <g>Gold</g> sehen
                            la&#223;en,<lb/>it<ex>em</ex> die Laquayen,<lb/>von ohngefehr,
                        aperiendo<lb/>scrinium um den leuten<lb/>einen dunst v. Nebel<lb/>zu
                        machen.<lb/>F&#252;rsten von Siegen gemahlin<lb/>von wittgenstein hat dem
                            Juden<lb/><g>Silber</g> borden verkaufft aber<lb/>ihn betrogen da&#223;
                        sie sie<lb/>erstl<ex>ich</ex> in <g>Wasser</g> gelegt, da <lb/>sie hernach
                        viel leichter<lb/>geworden. Das hat der Jude<lb/>&#252;berall
                        au&#223;gesprengt. Ist<lb/>von teufelsart von
                        ihrem<lb/>Vatter.</note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in Laubach</note>
                    ist sehr unbest&#228;ndig, wolte einmal sich hieher setzen sed restitit
                        Diest<ex>erweg</ex><lb/>qui et jam resistit, da er nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8">Homburg</name> wil, v. schon
                    omina<lb/>v. praedictiones Genii sui boni sich in der imagination
                    formirt,<lb/>in dem er gerne dahin will. Was man liebt v.
                    f&#252;rchtet<lb/>davon tr&#228;umt man wachend v. schlafend, animus debet esse
                    si certi<lb/>volumus esse ni alicujus in bivio constitutus absque voluntate
                    deditur<lb/>suo creatori, si certitudinem recipit &#224; <g>spirit</g>uali mundo
                    ad agenda.<lb/>Nachdem er von dem malo hyp<ex>ochondriaco</ex>
                        letztl<ex>ich</ex> lo&#223; worden dicebat er werde es wie-<lb type="inWord"
                    />der bekommen, jam negat, weil er so gar fl&#252;chtig, auch das malum
                        letztl<ex>ich</ex><lb/>so starck al&#223; je angegriffen, it<ex>em</ex>
                        s<ex>eine</ex> Eltern Jahre vor ihrem <lb/>todt auch frey geblieben.<note
                        place="margin-right" resp="author"> sed jam pinguescit<lb/>&amp; hoc facit
                        iudicium<lb/>malum redituri mali<lb/>da Natura wieder<lb/>wird abschmeltzen
                        was<lb/>sie zu viel aufgeladen,<lb/>wenn ihr Un willen wieder<lb/>aufwacht,
                        gegen die<lb/>Munterkeit.</note> Wolte gerne noch 10 &#224; 15 Jahre
                    leben,<lb/>si Deo placeret. Redet sich ein in homburg von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119153807">Ploennies</name> ein<lb/>arcanum
                    chymicum zu erwischen, v. vor s<ex>einem</ex> todt noch ein adeptus
                        zu<lb/>werden.<note place="margin-right" resp="author"> War mit
                        Diesterweg<lb/>in Webers Garten<lb/>vidi da&#223; wie in der <lb/>Pfaltz das
                        Zeitige<lb/>faulet, das nachgewach-<lb type="inWord"/>sene noch un
                        reiff<lb/>ist, v. wenig guts<lb/>zu hoffen. Gros di-<lb type="inWord"/>cebat
                        die w&#252;rtember-<lb type="inWord"/>ger seyen gescheut die<lb/>2mal lesen,
                            erstl<ex>ich</ex>
                        <lb/>das Zeitige, dann<lb/>das un reife hernach<lb/>wenn es &#252;ber
                        eine<lb/>Zeitlang zeitig worden.</note><lb/>Sunt qui stulte putarunt Reich
                    sey ein adeptus, it<ex>em</ex> aliqui Diesterw<ex>eg</ex><lb/>sey einer, vidit
                    uxor aliqua die <g>Silber</g> st&#252;ck<supplied reason="omitted-in-original"
                        >e</supplied> so au&#223; <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name> in<lb/>muneris kommen,
                    aber mit wenigem nutzen; dicebat: Nun glaube<lb/>sie es, v. wolte sichs nicht
                    au&#223;reden lassen. <add resp="author" place="right">Quicquid ament homines,
                        duo lo-<lb type="inWord"/>quuntur, id ubique vident imaginari&#232;,<lb/>et
                        vigilantes somniant.</add> #<add resp="author" place="right"> # wie alle
                        affecten, wenn sie<lb/>starck worden und &#252;ber die<lb/>rationem
                        herrschen. In<lb/>hystericis &amp; hypoch<ex>ondriacis</ex> carnalis<lb/>#
                        voluptas #<add resp="author" place="left"># &amp; studium se
                            multiplicandi</add> dominatur ratione exulante hinc tam stulta
                            <unclear>pxxxto sumta</unclear> saepius.</add>
                    <lb/>Universalis est falsitas conceptuum nostrorum circa rerum principia,<lb/>et
                    nostra ipsorum, noxam circa corpus &amp; <g>spiritum</g> qui est
                    arctissimus.<lb/>et non nisi pauca cognoscimus &#224; posteriori experimenta,
                    causas<lb/>nescientes. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118615270"
                        >Socrates</name> optime dixit nil scimus, ad moralia con-<lb type="inWord"
                    />versus. S<ex>anctae</ex> S<ex>cripturae</ex> liber est omnibus meliora et
                    puriora tradens praece-<lb type="inWord"/>pta, sed non negandum est in nonnullis
                    conceptus S<ex>anctam</ex> S<ex>cripturam</ex> esse secundam<lb/>optionem vulgi
                    &amp; Judaeorum, ubi moralia non concernunt, aeque<lb/>atque nostri, in certis.
                    Judaei scripsere secundum suos conceptus; et aeque<lb/>verum est, &amp;
                        <g>spiritum</g> sanctum aliis, &amp; Gentilibus sua suppeditasse quae
                    bona<lb/>sunt. <lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118630105"
                        >Weigelii</name><note place="foot" resp="editor"> Valentin Weigel
                        (1533-1588), Theosoph und Mystiker in Zschopau </note> dialogus de
                        <g>chri</g>stianismo ist treffl<ex>ich</ex> geschrieben. Nil edidit
                    ante<lb/>mortem et obiit bonus Lutheranus.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Weigel hat zu s<ex>einer</ex> Zeit <lb/>so scharff
                        geschrieben al&#223;<lb/>jetzt nimmermehr Dip-<lb type="inWord"/>pelius thun
                        kan.</note> Videtur <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386"
                        >Arnold</name>nimis fuisse credulus,<lb/>cum in
                                <bibl><title>Hist<ex>oria</ex> Eccl<ex>esiae</ex> &amp;
                                Haeres<ex>iae</ex></title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Gottfried Arnold: Unpartheyische Kirchen- und Ketzer-Historie: Vom Anfang
                        des Neuen Testaments bi&#223; auf das Jahr Christi 1688, Frankfurt am Main
                        1700.</note> dicit, obriguisse cuidam pedem, qui ejus se-<lb type="inWord"
                    />pulchrum excernens eum calcavit. Sagte in dem Dialogo nicht lieber
                    todt<lb/>wenn ich dich nicht h&#228;tte zum beystand gehabt, wie w&#228;re mir
                    es gegangen.<lb/>Non necessarium duxit einer Meynung halben sich verfolgen zu
                    lassen, v. ohn-<lb type="inWord"/>vorsichtig herau&#223; zu platzen, cum non
                    omnes capiant omnia verba. Tales non<lb/>sunt martyres Dei, sed suae stultitiae
                    &amp; egoitatis, #<note place="margin-right" resp="author"> # Ichheit</note> ut
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118642766">Kempis</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Thomas von Kempen od. a Kempis (um
                        1380&#8211;1471), Augustiner, Mystiker u. geistlicher Schriftsteller</note>
                    dicit.<lb/></p>
                <pb facs="b0518.jpeg" n="518"/>
                <note2>(Seite 518) </note2>
                <p>Et videtur <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/129107352"
                                >Dodwellus,</name></author><note place="foot" resp="editor"> Henry
                            Dodwell (1641&#8211;1711), anglo-irischer Theologe und Schriftsteller
                        </note> o<del>b</del>gganniento scil<ex>icet</ex> multa <author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116702826"
                            >Ruinarto</name></author><note place="foot" resp="editor"> Thierry od.
                            Theodoricus Ruinart (1657&#8211;1709), franz&#246;sischer Historiker und
                            Benediktiner</note> in<lb/><title>Actis Martyrum</title></bibl>
                    veritatem sibi suffragantem habuisse dicens<lb/><title>paucos esse
                        Martyres.</title>
                    <note place="foot" resp="editor">Henry Dodwell: De paucitate martyrum, in:
                        Theirry Ruinart (1657-1709): Acta primorum martyrum sincera et selecta,
                        Paris 1689.</note>
                    <note place="margin-left" resp="author"> Stulta saepe insomnia<lb/>Diesterweeg
                        habet, tr&#228;umte<lb/>jetzt er habe Thee von den<lb/>Meisen getruncken, v.
                        jeder<lb/>habe hernach einen kauen<lb/>m&#252;ssen, habe aber nicht
                        so<lb/>gut al&#223; der Thee geschmeckt<lb/>sunt insomnia hypchondria-<lb
                            type="inWord"/>ca.<lb/>Constituit alle <del>Morgen</del><lb/>tage jetzt
                        solang das wetter<lb/>gut sich zu bewegen 2
                        stunden.</note><lb/>Diest<ex>erweg</ex> novit nonnullos, die au&#223;
                    faulheit gantz vom guten verfallen,<lb/>Crafft Licent<ex>iatus</ex>
                        s<ex>ein</ex> Vetter so sehr gesoffen gehurt v. gebubet v. nun im<lb/>Elend
                    ist v. noch hochm&#252;thig, nichts thun wil, al&#223; nach s<ex>einem</ex>
                        ge-<lb type="inWord"/>fallen leben, dicunt es sey von Ewigkeit so versehen,
                    sed stultum<lb/>est hoc, das steht in der Menschen willen, aber die
                        Elemente<lb/><g>Wasser</g> v. <g>Feuer</g> handeln nicht nach unserm willen,
                    wir<lb/>k&#246;nnen unsern willen hingeben wo wir hin wollen, v. geben wir
                    ihn<lb/>dem b&#246;sen, so bannet es uns so da&#223; wir nicht los werden
                    k&#246;nnen<lb/>per Consuetudinem, v. das sol dann praedestination heissen.
                        Ein<lb/><hi rend="underline">Mensch mu&#223; sich auff etwas gewisses
                        appliciren v. dabey bleiben.</hi><lb/><hi rend="underline">Au&#223; faulheit
                        nach s<ex>einem</ex> Gefallen leben thuts nicht, v. sind die
                        leute</hi><lb/><hi rend="underline">verdorben.</hi><note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Pigritia homines sui<lb/>saepe juris facit<lb/>&amp;
                            arbitrii.</hi><lb/>Facere quod nolumus subinde<lb/>nos erectos
                        servat,<lb/>crucem nobis imponit,<lb/>et mentem aspirantem<lb/>ad coelestia
                        facit,<lb/>cum otium fugiat cru-<lb type="inWord"/>cem, &amp; mentem ter-<lb
                            type="inWord"/>rae affigat, quam ideo<lb/>torpidi non
                        libenter<lb/>relinquunt in morte,<lb/>semper si fieri posset<lb/>hic
                        haesuri.</note> Deus quidem facit Malum ad malum dicere, sed
                    permittit<lb/>esse malum non facit potius, et ordine suo restituit tandem,
                    <lb/>sed hoc non est ab aeterno ad mala praedestinare, sonst w&#252;rde
                    der<lb/>freye wille hinweg bleiben. Limitata est quidem voluntas<lb/>nostra,
                    &amp; in magna mundi oeconomia praevalet Dei vo-<lb type="inWord"/>luntas, &amp;
                    ordo propositus ab initio, sed in agendis hominis er-<lb type="inWord"/>ga
                    hominum ad bona &amp; mala est liberum arbitrium. Der<lb/>Mensch gibt gerne
                        s<ex>ein</ex> b&#246;ses Gott anheim, da&#223; er frey v. ohne<lb/>Schuld
                    au&#223;geht, da doch jedes Gewissen ihm sagt er habe
                    k&#246;nnen<lb/>wiederstehen so er gewollt, ab initio, aber nicht mehr cum
                    malum<lb/>abiit in consuetudinem, al&#223; vi maxima, &amp; cooperante<lb/>cruce
                    &#224; Deo missa ad nostrum bonum, so uns rechtschaffen<lb/>wehe gethan. Ut
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118575449"
                        >Lutherus</name><note place="foot" resp="editor"> Martin Luther
                        (1483&#8211;1546), Reformator</note> dicit <hi rend="underline">homo
                        solitarius aut Diabolus</hi><lb/><hi rend="underline">aut Deus,</hi> quod
                    verissimum.<lb/>Es war zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name> ein hofPrediger den
                    lie&#223; <choice>
                        <sic>das</sic>
                        <corr>der</corr>
                    </choice> f&#252;rst<note place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm I. Adolf
                        (1680&#8211;1722), F&#252;rst zu Nassau-Siegen</note> in der Cantz-<lb
                        type="inWord"/>ley herr seyn v. that alles was er wolte, er lie&#223; ein
                    mal Galgen<lb/>|: Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert
                        Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> ist wegen der
                    b&#246;sen buben, seiner freundte so sehr an die hau&#223;-<lb type="inWord"
                    />haltung v. schreibstube angebunden, da&#223; er nicht von hau&#223;
                    kan<lb/>sonst machte er sich mehr motion. :|<note place="margin-left"
                        resp="author"> Diest<ex>erwegii</ex> frater zu weilm&#252;nster<lb/>fit
                        pinguis omnium in curius,<lb/>&amp; nulla aestimans bona<lb/>nec mala,
                        cerevisiae &amp;<lb/>tabaco indulget s<ex>ein</ex> sohn<lb/>ist auch so der
                        hier ist,<lb/>v. noch malitieux, da&#223; er<lb/>auf anstifften
                        anderer<lb/>b&#246;ser buben die ihre Herrn<lb/>so sie ihr ambt nur
                        thun<lb/>hingehen lassen wo sie wollen,<lb/>just das gegentheil thut
                        von<lb/>dem was befohlen worden<lb/>von Diesterweg, der doch<lb/>alles zu
                        ihrem besten thut,<lb/>so sie aber nicht achten. Ist<lb/>die art
                    so.</note><lb/>aufbauen v. wolte die Unterthanen dran hangen die nicht in allem
                    sich<lb/>folgsam erwiesen, v. sich unterdr&#252;cken lie&#223;en, m&#252;ssen
                    mehr geben <lb/>al&#223; sie fast k&#246;nnen aufbringen. Vulgus eum nominabat
                        Cantzley-<lb type="inWord"/>pater Rector. Der f&#252;rst kam in eine schwere
                    Krankheit v. lud<lb/>s<ex>eine</ex> R&#228;the dazu zur Mahlzeit, zuletzt da
                    eine pyramide kam,<lb/>&#252;berreichte er dem Prediger einen Apfel v. sagte,
                    dem ich den Apfel gebe,<lb/>der ist der b&#246;se Judas, der ward blass, v.
                    bekam ein hitzig fieber<lb/>v. starb in der Rasery. Nachher regierte der herr,
                    agnita stultitia<lb/>sua, &amp; malitia pastoris, wohl aber nicht lange, v.
                    wolte es re-<lb type="inWord"/>dressiren vor s<ex>einem</ex> Ende, w&#228;hrte
                    aber nicht lange mit ihm.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> mecum putat, ob arctum cum
                    corpore animae nexum, quem non<lb/>satis capimus, v. de&#223;halben die Seele im
                    leib nicht souverain ist,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">In et cum terra nostra</hi><lb/><hi rend="underline"
                            >erimus felices.</hi></note><lb/>et arctim vinculum terrei globi nostri
                    cum corpore nostro, ali-<lb type="inWord"/>ter esse non posse, cum superstes sit
                    terrae renovatio &amp; corpori nostro,<lb/>nos totos in et cum terra nostra
                    futuros felices, v. da&#223;<lb/>wir uns nicht weit davon verlauffen werden.
                    Probabile est<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">alios</fw></p>
                <pb facs="b0519.jpeg" n="519"/>
                <note2>(Seite 519) </note2>
                <p>alios globos alios in colas alere.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Ipse homo debet<lb/>operari ad salu-<lb type="inWord"
                            />tem suam non<lb/>alii.</hi> Jeder lebt<lb/>v. stirbt seines<lb/>guten
                            od<ex>er</ex> b&#246;sen<lb/>Glaubens. Fides<lb/>est mysticum
                        quod<lb/>affixum vel ad<lb/>corpus Christi vel<lb/>diaboli.</note><lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103092269">Reineck</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Ludwig von Reineck (1707&#8211;1775),
                        Weinh&#228;ndler in Frankfurt</note> h&#228;lt viel drauff von grosen v.
                    grosen Compagnies,<lb/>v. wird alles dran wagen, wenn ein mal s<ex>eine</ex>
                    alte Mutter, v. der<lb/>alte Praeceptor, Gros,<note place="foot" resp="editor">
                        Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> weg sind, die ihm noch letztlich vor<lb/>s<ex>einen</ex>
                    spielen zur busse auferlegt so v. so viel den armen zu<lb/>geben, so er auch
                    thun m&#252;ssen. Sed talis poenitentia est<lb/>coacta non libera, objectum
                    recipiens juvat non subjectum.<lb/>alles mu&#223; so es uns helfen soll au&#223;
                    uns kommen, ut<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118630105"
                        >weigelius</name><note place="foot" resp="editor"> Valentin Weigel
                        (1533&#8211;1588), Theosoph und Mystiker</note> dicit, nicht von andern v.
                    imputative geschehen.<lb/>Vor andere bethen ist gut, aber der andere mu&#223;
                    mit bethen, sonst<lb/>hilfft es nicht, v. der <g>Sonnen</g>schein weicht von
                    ihm, wenn er sich selbst<lb/>die fenster zu macht, oder in dem Keller versteckt.
                    voluntas<lb/>voluntati jungenda, &amp; si emergit ad unum finem
                    cooperatio.<lb/>So hilfft nicht die b&#246;se wollust geister mit fasten v.
                    bethen<lb/>vor einen andern au&#223;treiben wollen, man kan ihm wohl
                    helffen,<lb/>in der au&#223;treibung, wenn er einen sincerum affectum hat
                    lo&#223; zu werden<lb/>v. mit arbeitet.<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118560182">Churf&#252;rsten
                            Carl Ludwig<lb/>Palatinum</name> f&#252;hrte einmal<lb/>ein bauer einen
                        weg,<lb/>war ihm von einem schultzen mit-<lb type="inWord"/>gegeben. Elector
                            quae-<lb type="inWord"/>rebat de ejus prosapia<lb/>Dicebat rusticus
                        es<lb/>sey eine schelmen diebs<lb/>art, ob er ihn nicht
                            kenne,<lb/>s<ex>eine</ex> Mutter habe der<lb/>Churf<ex>&#252;rst</ex>
                        au&#223;peitschen<lb/>lassen v. den Vatter<lb/>h&#228;ngen. Da bekam<lb/>der
                        schultz wegen der mit-<lb type="inWord"/>gegebenen Comitis
                        einen<lb/>Verwei&#223; der derbe<lb/>war. </note><lb/>Dicterium est,
                    da&#223; die Reformierten <hi rend="underline">wohl predigen,</hi>
                        Lutheraner<lb/><hi rend="underline">wohl singen,</hi> v. Catholiquen <hi
                        rend="underline">wohl bethen.</hi> :|<note place="margin-right"
                        resp="author"> Ipse homo libros legere debet<lb/>non alius citationes, quod
                        enim<lb/>capita tot sensus, &amp; alius ex<lb/>mala hypothesi optima
                        saepe<lb/>mittit, quae alii magnam al-<lb type="inWord"/>latura sunt
                        utilitatem.</note><lb/>Ibam ad Gros. Dicebat Reineck Herr v<ex>on</ex> Blome
                    sey au&#223; Italien<lb/>wiederkommen, sehr wohl mortalisirt. Dixit es habe der
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100636209">Printz von
                            w&#252;r-<lb type="inWord"/>temberg</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Karl Alexander von W&#252;rttemberg (1684&#8211;1737),
                        kaiserlicher und Reichsgeneralfeldmarschall, von 1733 bis 1737 regierender
                        Herzog</note> gegen <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118605941"
                        >Eugenii</name><note place="foot" resp="editor"> Eugen Franz, Prinz von
                        Savoyen-Carignan (1663&#8211;1736), &#246;sterreichischer Feldherr</note> v.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118560107">Keysers</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Karl VI. (1685&#8211;1740), von 1711 bis 1740
                        r&#246;misch-deutscher Kaiser</note> Commando pur vor sich die
                    Rebellen<lb/>gefangen v. sie werden nimmer lo&#223; kommen, der Keyser werde es
                    so<lb/>nicht gelten lassen, Corsica trage den Genuesern nichts ein,
                    sondern<lb/>nur die Ehre sey es unterthanen zu haben. Imperator werde sich
                    an<lb/>den Genuesern r&#228;chen.<lb/>Veniebat Rittmeister Lorch, ein groser v.
                        ehrl<ex>icher</ex> Mann, der<lb/>fragte nach allerl<ex>ei</ex>. Gros dicebat
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4044660-8">Paris</name> zu
                    Paris sey gewi&#223;,<lb/>da&#223; er viele Wunder gethan habe, v. nicht zu
                    l&#228;ugnen. Weil<lb/>die Jesuiten die oberhand bekommen sey der Spitzbub <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118837443">Girard</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Jean-Baptiste Girard (1680-1733),
                        franz&#246;sischer Jesuit</note><lb/>nun heilig v. canonisirt, der die
                    weiber eingeschl&#228;fert mit stupe-<lb type="inWord"/>facientibus v. hernach
                    stuprirt, der Paris aber verdammt. Sed<lb/>nimis credulus in miraculis est
                        Gros.<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118837435">Cadieres</name>
                        Mademoiselle war<lb/>ohne Zweifel eine<lb/>Verliebte and&#228;chti-<lb
                            type="inWord"/>ge hysterica, die<lb/>sich wolte vom<lb/>Pater curiren
                        lassen.<lb/>v. wohl in Einfalt<lb/>es auch wohl mogte <lb/>gemeynt
                        haben.</note><lb/>Bibi Thee apud Reineck. Borbor<ex>ygmi</ex> Ructus, flatus
                    non nulli.<lb/>Calida extrema, pedes paulul<ex>um</ex> frigidi. Pressio subinde
                    frontis.<lb/>Helles wetter v. sch&#246;n ob es schon ist etwas
                        tr&#252;bl<ex>ich</ex> gegen osten<lb/>heute gewesen. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Oculi scribenti paulul<ex>um</ex><lb/>rigidi.
                    Larynx paulul<ex>um</ex> asper. Spannen in infundibulo &amp;<lb/>mucus ex eo
                    pulposus.<lb/>Nemo timendus bene facientibus &amp; nullum periculum.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Bene faciendo ne-<lb type="inWord"/>minem &amp;
                            nihil<lb/>timens.</hi><lb/><hi rend="underline">via
                        paradoxae.</hi><lb/>Vid. <bibl><author>Baxters</author>
                            <title>Nun od<ex>er</ex><lb/>niemals</title> p. m. 192.</bibl>
                        <!--Richard Baxter: Now or Never: The Holy, Serious, Diligent believer Justified, excited &amp; directed, London
1702.--><lb/>Seneca:
                        aequo animo audi-<lb type="inWord"/>enda imperatorum convitia:<lb/>et ad
                        honesta vadenti<lb/>contemnendus est ipse<lb/>contemtus.</note>
                        Dicit<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118503456"
                        >Antisthenes</name><note place="foot" resp="editor"> Antisthenes (ca. 445 v.
                        Chr.&#8211;ca. 365 v. Chr.), griechischer Philosoph und Kyniker</note> vere:
                    Regium benefaceren &amp; male audire, et <lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118613200">seneca</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Lucius Annaeus Seneca (ca. 1&#8211;65), r&#246;mischer
                        Philosoph, Dramatiker, Naturforscher und Politiker</note> nervos&#232;
                        Epist<ex>ola</ex> 72: <hi rend="underline">Nemo plus videtur aestimere
                        vir-</hi><lb/><hi rend="underline">tutem, nemo magis illi esse devotus, quam
                        qui boni viri famam</hi><lb/><hi rend="underline">perdidit, ne conscientiam
                        perderet.</hi> Hoc qui certo credit se<lb/>optimum quaerere finem, atque ita
                    &#224; via trita et communi recedit,<lb/>illi angusti sunt ad cursum suum
                    spinosum concalli, cum alios superare<lb/>studeat male agentes &amp; Deo juvante
                    superet, multa ei objiciuntur<lb/>obstacula, sed si pergit strenu&#232; omnia
                    vincit &amp; tandem tri-<lb type="inWord"/>umphat. Sed multi in via recedunt<add
                        resp="author" place="above">pigri &amp; deliciis mundi capti</add><lb/>
                    <add resp="author" place="right"> # non curantes deli-<lb type="inWord"/>cias
                        mundi fu-<lb type="inWord"/>turi,</add> &amp; stant non
                    progrediuntur,<lb/>sed regrediuntur, et si relabuntur pejores fiunt omnibus
                    aliis, &amp;<lb/>ordinem bonorum persequuntur atrocius, callida mente et ad
                    malum roborata,<lb/>ut Dominum Ego salvum praestant atque in columen.<lb/></p>
                <pb facs="b0520.jpeg" n="520"/>
                <note2>(Seite 520) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Solms-Laubach</note> dedit hier einer frau so ab erysipelate male
                    tractata<lb/>ulcus am bein hat,<note place="margin-left" resp="author">
                        &#252;ber den schaden hat sie vari-<lb type="inWord"
                            />ces.<lb/>Ess<ex>entia</ex> bals<ex>amica</ex> solo qui
                        Reich<lb/>commendaret, ei nimis<lb/>fecit dolores, jussi tem-<lb
                            type="inWord"/>perare unguento digestivo<lb/>s<ex>ive</ex> ordinis.
                            pil<ex>ulae</ex> Conf<ex>ectae</ex><lb/>thun ihr gar nichts,
                            E<ex>rgo</ex><lb/>sumet catarrhales.</note> so in jungen Jahren schon
                    offen war, cetera<lb/>sana est, &amp; lactat infantem zu &#190; Jahren,
                        pil<ex>ulas</ex> Confect<ex>as</ex><lb/>etl<ex>iche</ex> doses,
                        Ess<ex>entiam</ex> balsamic<ex>am</ex> &#228;u&#223;erl<ex>ich</ex> &amp;
                        Empl<ex>astrum</ex> saponatum,<lb/>intern&#232; einen tranck von agrimonia
                    sanicula v. Ehren Prei&#223;.<lb/>Ego dabo Pil<ex>ulas</ex> Catarrhal<ex>es</ex>
                    4 dosen etwan, Unguentum erstl<ex>ich</ex> di-<lb type="inWord"/>gestivum 1 ord.
                    dann hinter her ins rohe fleisch die Ess<ex>entia</ex>
                        balsamic<ex>a</ex><lb/><g>spiritu vini</g> evaporato, Ess<ex>entia</ex>
                        succin<ex>i</ex> &amp; <g>Ticturam</g>
                    <g>antimonii</g> acr<ex>is</ex> interne, dann ein<lb/>Decoctum ex
                        rec<ex>ipe</ex> Rad<ex>icem</ex> Arn<ex>icae</ex> Pimpinell<ex>am</ex>
                        alb<ex>am</ex> Levistic<ex>um</ex> &#224; 2 Unzen.<lb/>Herb<ex>ae</ex>
                        Veronic<ex>ae</ex> Pyrol<ex>ae</ex> sanic<ex>ulae</ex>
                    <del>Hyperia</del>. Virg<ex>ae</ex>
                    <g>au</g>reae &#224; 3 M.<lb/>c. d. ad ch.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Summit<ex>ates</ex> Hyperic<ex>i</ex> Cent<ex>aurii</ex>
                            min<ex>oris</ex></note><lb/>Nebulae ob oculos volitant subinde. Stupidi
                    dentes molares.<lb/>auris d<ex>extra</ex> susurrat. Alacris mens proponens sibi
                    facere bona.<lb/>Knarren mota maxilla in meatu auditorio auris sinistrae.
                    <lb/>Flatus nonnulli. Stiche in clavo pedis d<ex>extri</ex>. Auris
                    sinistra<lb/>subinde ab attollentibus musculis attrahitur.<lb/>Bin ich im Grimm
                    in Zorn v. finsterni&#223;, so mi&#223;g&#246;nne<lb/>ich andern, bin gerne
                    Gros, v. betr&#252;be mich so es nicht er-<lb type="inWord"/>langen kan, lasse
                    alle arbeit vor kummer stehen, wil<lb/>nur mit faullentzen v. schlaffen helffen,
                    v. falle dr&#252;ber<lb/>ad voluptatem, v. komme kaum wieder herau&#223;.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Tenebrae.</hi><lb/>in solcher finsterer
                        Kammer<lb/>agirt der Satan gerne<lb/>denn der erste anfang davon<lb/>ist,
                        da&#223; wir un&#223; auff<lb/>intemperantiam gelegt, v. un-<lb
                            type="inWord"/>sern willen tect&#232; et<lb/>nobis insciis der
                        h&#246;lle<lb/>devovirt haben.</note><lb/>Strenu&#232; opus faciendum est,
                    juvabit Deus! militandum<lb/>si victoriam studemus reportare! Sed si sum dicto
                    Dei<lb/>in corde audiens, laboriosus sum, avidus ad capiendas veri-<lb
                        type="inWord"/>tates, gutth&#228;tig gegen jedermann, v. wolte auch das
                    hertze<lb/>mittheilen so es n&#246;thig, in summa es <supplied
                        reason="omitted-in-original">herrscht</supplied> friede v. Ruhe<lb/>im Geist
                    v. in denen Gebeinen, so von dem Kummer beyde<lb/>verzehrt v. in finsterni&#223;
                    in volvirt werden, drau&#223; man sich<lb/>offt nicht wickeln kan, nisi Deus
                    solante gratia sua<lb/>peccati nodum et vincula. In der liebe v. licht<lb/>kan
                    alles gute ungezwungen v. gerne thun ist nur eine<lb/>Lust. In tenebris bin zum
                    b&#246;sen leicht geschickt, thiere<lb/>v. Menschen zu plagen v. zu nagen,
                    oblitus meae tenuitatis, meist<lb/>doch nicht gar, denn wenn es gar vergienge
                    das andencken an<lb/>Gott v. mein Elend, w&#228;re in der h&#246;llen Pforten.
                    Sed Deus est<lb/>bonus &amp; nos perire non sinit, si sola particula
                    unica<lb/>restat bonae voluntatis. Facile &#232; dentibus exesis
                    carie<lb/>extraho sanguinem sugendo.<lb/>Prodeunti occurrit der alte Speyerer
                    interrogabat quod faciendum<lb/>viro plethorico vertiginoso, suadebam
                    venaesectionem, et ad spasmos<lb/>in alvo vel ventro leniendos <g>pulverem</g>
                        antisp<ex>asticum</ex> et ad caput robo-<lb type="inWord"/>randum
                        <g>spiritum</g>
                    <g>Cornu Cervi</g> succinatum alternatim sumenda.<lb/>Ibam ad Gentzel<note
                        place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> et dabam schedulam fratris vor die
                    Gothaische<lb/>auction in dem <g>octo</g>bri.<lb/>Narrabat da&#223; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> vor Douzeaidans<note place="foot" resp="editor"> Melchior
                        Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt</note> vota
                    colligirt v. nach Dre&#223;den<lb/>geschickt, Douzeaid<ex>ans</ex> auch zur
                    danckbarkeit zu erst zu ihm<lb/>alhier gekommen, v. ihm gedanckt habe, Gros<note
                        place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> &amp;
                        Diesterweeg<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (geb.
                        1681), Kaufmann in Frankfurt</note><lb/>non facere id, quod testimonium
                    dederint, manu sua, Diester-<lb type="inWord"/>weeg sucht Douzeaid<ex>ans</ex>
                    zu cajoliren wiederum.<lb/>Tuscher der sonst inspir&#233; gewesen bekommt zu
                    Erlangen ein Ambt <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">v.</fw></p>
                <pb facs="b0521.jpeg" n="521"/>
                <note2>(Seite 521) </note2>
                <p>wil sich bequemen zu Kirch v. abendmal, narravit Gentzelio,<note place="foot"
                        resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note><lb/>et ille dixit sie w&#252;rden
                    wissen was sie zu thun haben. Gentzel lau-<lb type="inWord"/>dat <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117174025">Mundenium,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian M&#252;nden (1684-1741), Hauptprediger
                        an der Frankfurter Barf&#252;&#223;erkirche</note> da&#223; er so moderat,
                    wolle <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099"
                        >Speneri</name><note place="foot" resp="editor"> Philipp Jakob Spener
                        (1635&#8211;1705), Theologe</note> collegium<lb/>pietat<ex>is</ex> mit
                    M&#228;nnern v. weibern wieder d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> et <g>Saturni</g> in der bar-<lb type="inWord"/>f&#252;sser
                    Kirche ein f&#252;hren.<lb/>Gieng an den Mayn, sahe an dem vordersten bogen,
                    da&#223; sich<lb/>die flosen davor hin geleget, v. verstopfft, &#252;ber v.
                    unter einander.<lb/>Die herrn geben einem der arbeitet alles holtz so er bekommt
                    v. de die<lb/>&#189; Gulden solten aber jemanden bestellen so acht habe, v.
                    unnutzes<lb/>Volck wegschaffe. Liegen da M&#252;hlr&#228;der, herden von
                        schaff-<lb type="inWord"/>Pferg p so alles weggenommen worden.<lb/>Serenitas
                    optima est coeli.<lb/>Meridie edi linsensuppe, Kuchen, &#196;pfel
                        borstorfer,<lb/>Rindfl<ex>eisch</ex> ragout mit Zwiebeln v. K&#252;mmel,
                        it<ex>em</ex> kalten<lb/>wildprets braten, &#224; meridie egessi faeces
                    duras,<lb/>cum ructibus inter premendum, &amp; dolore ani <hi rend="underline"
                        >et expressi</hi><lb/><hi rend="underline">sanguinem ex haemorrhoidibus</hi>
                    so lang nicht geschehen,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Haemorrhoides</hi></note> quod vidi<lb/>in anitergio,
                    calida extrema, das pitzeln in ano, v.<lb/>allerl<ex>ei</ex>
                        wunderl<ex>iches</ex> beginnen ist dem zu zu schreiben so
                    bisher<lb/>gewesen, da&#223; plethora &amp; spissit<ex>udo</ex> humorum da ist;
                    so<lb/>nun per motum &amp; vinum &amp; <g>spiritu vini</g> excitirt worden, v.
                        turge-<lb type="inWord"/>facta est.<lb/>A meridie adibam
                        Dieserw<ex>eg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> ordinirte der frau davon morgends
                    gedacht<lb/>ihre Medicamenta vid<ex>e</ex> pag<ex>ina</ex> praecedent<ex>e</ex>.
                    hatte &#252;ber ulcera Kindsadern<lb/>von dem letzten Kindbette noch her. Gieng
                    mit Diest<ex>erweg</ex> in das hospital, dahin<lb/>ihn D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Kisner</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Georg Ki&#223;ner (1673&#8211;1734), Arzt
                        und Stadtphysicus in Frankfurt</note> den er et<ex>iche</ex>mal
                    gek&#228;mmt, au&#223; Neid obschon gebethen<lb/>nie mit nimmt. Videbamus
                    &#246;ffnen dem Soldaten der den andern<lb/>gequert bey dem Wein im frohnhoff,
                    v. dr&#252;ber entleibt worden, der<lb/>th&#228;ter sprang ins teutsche
                    hau&#223;, doch steht in der Chronica, da&#223; in<lb/>casibus enormissimis, ut
                        Buttner<note place="foot" resp="editor"> Johann Michael B&#252;ttner
                        (1683&#8211;1744), Arzt in Frankfur</note> dicebat, die herren au&#223;
                    der<lb/>Sacristey im teutschen hau&#223; den malefianten herau&#223; holen
                    la&#223;en. War<lb/>just in das lincke ventricul<ex>um</ex> cordis gestochen in
                    dem mucronem cordis,<lb/>linckerseits in die brust am sterno hin ein, blieb auf
                    der stelle,<lb/>pinguis erat. War bei dem wein gewesen, die seite v. facies
                    war<lb/>sugillirt, quia rarefecerat sanguinem vinum, regredi non<lb/>volentem
                    morte accedente subitaneo.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">vulnus cordis.</hi><lb/>Bey der besichtigung
                        sahe<lb/>allen frey unter die<lb/>Augen, v. war
                        ohne<lb/>schaudern.<lb/>Audivi da&#223; der Mann dem<lb/>das St&#252;cke den
                        Arm zer-<lb type="inWord"/>schmettert sich denselben<lb/>nicht wollen im
                        Spitahl<lb/>abnehmen lassen, v. so<lb/>Gangraenae gestorben
                        sehr<lb/>gestuncken.</note><lb/>Gieng calido coelo, &amp; nubilo von
                    Nordwest, sed semper serene,<lb/>bi&#223; auf den abend, mit Diest<ex>erweg</ex>
                    vor das Neue thor, das bockenheimer<lb/>hin ein, nachdem eine weile auf der
                    br&#252;cke gestanden v. die flose<lb/>wegarbeiten gesehen, so man mit Seilen v.
                    hebeln weggezogen in dem <g>Wasser</g><lb/>v. angebunden. War schnell m&#252;de,
                    pitzeln in ano, ver-<lb type="inWord"/>drossen, taciturnus, ructus davon die
                    brust zuweilen enge v. stechen<lb/>darauff, schnell hei&#223;, so ich stiege
                    schnell kurtzer athem, venter<lb/>inflatus, vorn in <g>ure</g>thra stechen,
                    inguina leviter ardent.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,
                    flatus, ructus, nach dem Kratzen in vertice arteriae<lb/>sp<ex>asmum</ex>
                    pulsatorium faciunt so bald wieder vergeht. Herr thurneisen<note place="foot"
                        resp="editor"> Wilhelm Thurneisen, Kaufmann in Frankfurt</note>
                        reform<ex>irter</ex><lb/>Kauffmann sagte Herrn Diesterweg me audiente,
                    da&#223; er vom General<lb/>von Th&#252;ngen gelernt habe ein mittel ad
                        podagram,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Podagrae remidium</hi></note> so ihm zwar den <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">fu&#223;</fw></p>
                <pb facs="b0522.jpeg" n="522"/>
                <note2>(Seite 522) </note2>
                <p>fu&#223; sehr inflammire, aber in kurtzem allen schmertz hernach
                    vertreibe.<lb/>ihm helfe es, andere m&#252;ssen eine andere art podagrae haben,
                    die<lb/>habe es todt-kranck gemacht. Es sey <hi rend="underline">ana
                            <g>salis</g> communis &amp;</hi>
                    <lb/><hi rend="underline">buchenasche aufgelegt.</hi> Diest<ex>erwegs</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> Vatter senex von 81 jahren<lb/>wenn er alle Jahr 2mal
                    aderl&#228;sst non experitur arthritidem,<lb/>er achtet es aber nicht, sic
                    experitur, bekommt alzeit einen tumorem<lb/>aquosum &amp; oedematosum dabey, |:
                    da andere einen hitzigen :| est<lb/>ab atonia, geht gleich zum Kuhstall v. nimmt
                    Koth von<lb/>K&#252;hen v. schl&#228;gt ihn auff, hilfft cum levamine, so
                    auch<lb/>nicht allen helffen w&#252;rde, die es
                        brauchen.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> dicebat Fleischmann<note place="foot"
                        resp="editor"> Franz Anton Fleischmann (gest. 1744), Arzt in
                        Frankfurt</note> D<ex>octor</ex> Med<ex>icinae</ex> sey ein schlechter Kerl,
                        ver-<lb type="inWord"/>stehe nichts, hat einmal ein Tr<ex>actat</ex>
                    geschrieben von dem brunnen zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3">Hanau</name><lb/>so damals neu aufkam,
                    ut Diest<ex>erweg</ex> dicebat, so sehr elend gemacht<lb/>gewesen.<lb/>Vespera
                    aderat nobis Doctorin J&#252;ngkin dicebat ihr sohn<note place="foot"
                        resp="editor"> Heinrich Bernhard J&#252;ngken (gest. 1755), Arzt in
                        Frankfurt</note> bekomme<lb/>alles von Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/124803326">Moeller</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Georg Christoph Moeller (1665&#8211;1740), Arzt und
                        Gerichtsmediziner in Wetzlar</note> frey, v. zahle ihm gar nichts vor
                        kost.<note place="margin-left" resp="author"> Dicebat Herr von
                        Bartholt<lb/>habe mit seiner gemahlin<lb/>gelebt in Mariage
                        de<lb/>Conscience v. seyen nie<lb/>copulirt worden. Dr.<lb/>Jungker ist bey
                        der<lb/>Versprechung dabey gewesen.</note><lb/>Ibam ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> der hat
                    Herrn <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">von
                        Zang</name><note place="foot" resp="editor"> Jeremias von Zang
                        (1687&#8211;1738), Jurist, Geheimrat, Kanzlei- und Konsistorialdirektor in
                        Gie&#223;en</note> declarirt er resignire s<ex>ein</ex> ambt,<lb/>ni
                    restituatur officium &amp; 365 Gulden so er verzehrt, v. wolle ein
                    speciem<lb/>facti ehestens ediren zu ihrer besch&#228;mung.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Stier narravit da&#223; mein<lb/>Vetter
                            Senckenb<ex>erg</ex> in der Apoth<ex>eker</ex><lb/>offt von ihm zu
                        Dauernheim<lb/>so er sich sehr erhitzt ein schopfen<lb/>Ziegen milch
                        gefordert v.<lb/>hinein getruncken.</note>
                    <lb/>It<ex>em</ex> videbam wie Dippel,<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> it<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe
                        und Kirchenlieddichter in Gie&#223;en</note> herunter ge-<lb type="inWord"
                    />macht in dem #<note place="margin-left" resp="author"> # ibidem recensetur cum
                                    elogio<lb/><bibl><author><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/11893094X">Neumeisteri</name></author>
                            <title>Tr<ex>actatus</ex> stultus de<lb/>baptismo,</title></bibl>
                        stultis &amp; non debilibus<lb/>casibus refectus. <lb/>it<ex>em</ex>
                        <bibl><author>Dippelii</author>
                            <title>morbus et medi-<lb type="inWord"/>cina</title> vitae
                            animalis</bibl> ta-<lb type="inWord"/>xatur.
                        <!--Erdmann Neumeister: Das Wasserbad im Worte; oder Die Lehre von der Heil. Tauffe: so in LII. Predigten, und zugleich in dem Eingange
derselben Unterschiedliche Lieder erkl&#228;ret worden, Hamburg 1731; Johann Konrad Dippel: Vitae animalis morbus et medicina. Suae vindicata origini disquisitione
physicomedica, qua simul Mechanismi &amp; Spinosismi deliramenta funditus deteguntur, &amp; mathematica evidentia ex sanae rationis circulo deturbantur, &amp;. integrum
universi motus Systema concinnis vinculis nectitur. Autore Christiano Democrito M. D, Lugduni Batavorum 1711.--></note>
                    6ten beytrag zur leipzigischen alten v. Neuen 1731.<lb/>ann<ex>i</ex>
                        it<ex>em</ex>##<note place="margin-left" resp="author"> ## Rebecca bey Fende
                        ist sehr <lb/>ungehalten da&#223; er die Nach-<lb type="inWord"/>richten
                        bekommen hat. Er<lb/>alterirt sich dar&#252;ber, ist<lb/>irrig, wil
                        antworten.<lb/>Melius est ipsi tacere,<lb/>&amp; contemtum impera-<lb
                            type="inWord"/>torum spernere et<lb/>Stierio committere<lb/>rem, der
                        schon in einer<lb/>lat<ex>einischen</ex> Epist<ex>el</ex> so in der
                                    <bibl><title>Ge-<lb type="inWord"
                        />genrettung</title></bibl><!--Christian Fende: Angen&#246;thigte unumg&#228;ngliche
Gegenrettung der Gottheit des Vaters und Sohnes wider die von J.H. Diez Herrn Christian Fende imputirten Irrth&#252;mer, 1731.-->
                        steht die<lb/>leipziger auch herge-<lb type="inWord"/>nommen hat.
                        Praestat<lb/>ei emerito quiescere. <lb/>Non potest vero in causa<lb/>uti ei
                        videtur Dei, <lb/>et propria, ego ridens<lb/>aspicerem, et in
                        propria<lb/>causa, quia magis<lb/>atque senex sum phlegma-<lb type="inWord"
                        />ticus et<lb/>omnium incurius. <lb/></note> im 7ten st&#252;ck, recht grob.
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietzen</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780),
                            Theologe</note>
                        <title>contra Fende</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Hector Dietz: Wohlgemeinte Rettung Der Evangelischen Haupt-Lehre Von der
                        Wahren Gottheit Christi, Wider die Arianischen Irrth&#252;mer und
                        Schrift-Verkehrungen Herrn Christian Fends: Mit einer Vorrede Herrn D.
                        Joachim Langens, Halle 1730.</note> aber<lb/>sehr gelobt wird, it<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118569376">Lange</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Joachim Lange (1670&#8211;1744), Professor
                        f&#252;r Theologie in Halle</note>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halensis.</name> Bibi
                    bey Stier 3 gl<ex>&#228;ser</ex> wein<lb/>etwas milchbrodt asse dazu. Flatus
                    foetidi, calida extima,<lb/>unruhig im Gem&#252;th, varia appetitus irritamenta
                    posco, quia<lb/>appetitui non satisfeci et ambulando fatigatus sum,
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex><lb/>borstorffer &#228;pfel. <lb/>Mucus ex
                    naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, qui
                        paulul<ex>um</ex> asper. auris d<ex>extra</ex>
                    <lb/>susurrat, facies varis plena.<note place="foot" resp="editor"> stiche im
                        ballen des lincken<lb/>Fu&#223;es.</note><lb/>Bey der Section sprache Herrn
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1052509002">Gladbach</name>
                        D<ex>octorem</ex> juniorem.<note place="foot" resp="editor"> Cornelius
                        Gladbach (1706&#8211;1781), Arzt in Frankfurt</note> it<ex>em</ex>
                        Dr.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123032881"
                        >Grambs,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Grambs
                        (1688&#8211;1759), Arzt in Frankfurt</note> qui paulul<ex>um</ex> &#224; me
                    aversus videbatur, stiche vorn in<lb/>glande penis aliquot propter spasmum in
                    ano ob haemorrhoides.<lb/>Ructus, Natura fuit aegr&#232; si ei appetus
                    inordinati &amp; plethorae <lb/>pabulum consuetum denego, so ich nicht
                    verarbeite. <lb/>Edi 4 borstorffer &#228;pfel so der Natur sonderl<ex>ich</ex>
                    wohl anstehen.<lb/>Currens per scalas werde leicht m&#252;de.<lb/>|: Audivi de
                    Ancilla nostra Elisab<ex>etha</ex> Saxenhusana, so ein huren-<lb type="inWord"
                    />Kind gehabt hat, da&#223; sie wie man sagte wieder schwanger seyn solle<lb/>v.
                    etwas gebraucht haben, davon sie vomitum cruentum et<ex>iche</ex>
                    mal<lb/>bekommen, v. nun ein Fieber habe darauff, werde wohl<lb/>drauff gehen
                    :|<lb/>Pitzeln in ano venter inflatus, nach den borstorffer &#228;pfeln sedato
                    ab<lb/>eorum sum<supplied reason="omitted-in-original">t</supplied>o vino,
                    Natura videtur contenta esse. Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex>
                    <lb/>tumet. Pressio verticis. Flatus nonnulli. Oscitatio. Auris
                    sinistra<lb/>attollitur per muscul<ex>os</ex> attollentes, auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat.<lb/>Paulul<ex>um</ex> sanguinis scalpenti ex nare d<ex>extra</ex>
                    effluxit. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,<lb/>Calida extrema.
                    Ructus, Stiche oben in femore sinistro. Stiche in femore d<ex>extro</ex>.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Quia</fw></p>
                <lb/>
                <lb/>
                <pb facs="b0523.jpeg" n="523"/>
                <note2>(Seite 523) </note2>
                <p>Quia vespera spath poma comedi, it<ex>em</ex> die Gan&#223; vidi p tr&#228;umte
                    die<lb/>Nacht von lauter essen. Sed ab his stultis abstrahenda
                    phantasia<lb/>est, et <g>spiritus</g> coelo devovendus. <hi rend="underline"
                        >Orandum genibus flexis &amp; tem-</hi><lb/><hi rend="underline">perantiae
                        studendum, it<ex>em</ex> s<ex>unt</ex> libri legendi certis horis, ut
                        in</hi><lb/><hi rend="underline">ordinem redeat natura.</hi> Doch h&#228;tte
                    besser gethan gestern gar<lb/>nicht essen, al&#223; essen, man schl&#228;ft
                    nachts nicht so wohl drauff, v. ist Mor-<lb type="inWord"/>gends nicht so
                    munter, ist wie ein trunckener, wie denn die immer<lb/>sind die mit zu viel
                    essen v. trincken sich beschweren.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-07">
                        <supplied>7.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0523.jpeg" n="523"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 7 (octo)br<ex>is</ex><lb/></p>
                <p>Mane von Norden wind v. nubila, doch nicht gar tr&#252;b v. kalt.<lb/>Animus sat
                    hilaris ad anum egerendi conatus, ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus. <lb/>Mucus
                    ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Die Meisen ver-<lb type="inWord"
                        />k&#252;ndigen den <lb/>fr&#252;hling wie den<lb/>herbst jetzt.
                        Die<lb/>Staaren die wege<lb/>gehen jetzt, fliegen<lb/>in grosen
                        schw&#228;rmen<lb/>setzen sich auf die schaafe.</note><lb/>Egessi faeces
                    subtenues &amp; subspissas multas luteas, solato alvo per poma.<lb/>linckerseits
                    in ano dolor ubi tumet haemorrhois. Weil es nicht hart<lb/>wieder gieng nullus
                    prorupit sanguis. Pressio hin v. wieder in vertice.<lb/>Desidenti horripilatio
                    per dorsum. Stiche in parte sinsistr<ex>a</ex> thoracis.<lb/>Oscitatio. Per
                    temperantiam caventur &amp; haemorrhoides &amp; haemorrhagia<lb/>narium. Stiche
                    in des rechten fusses ballen. Pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio.<lb/>brennen in
                    ano linckerseits. Larynx paulul<ex>um</ex> asper. Stiche auf der<lb/>lincken
                    brust. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde.<note
                        place="margin-right" resp="author"> pinguedo videtur jam<lb/>circa umbiculum
                        valde<lb/>pinguis sum.</note><lb/>Pigritia si pueris assuescit non deponunt
                    senes &amp; viri, sed si<lb/>multum &amp; plurimum ad eam vincendam laborant,
                    recurrit t<ex>ame</ex>n semper.<lb/>Praestat pueros continuis adstringi
                    laboribus ut ad suescant iis, nec<lb/>in otio ex animi sui sensis vivant. Ita
                    Fratellus jam otians,<lb/>societates non frequentans nec videns se ab aliis
                    superari, &amp; inde ad majora<lb/>ardenda pelli, nil agit, edit, bibit,
                    memoriam debilitat, pin-<lb type="inWord"/>guescit, oculi tenebricosi fiunt,
                    &amp; t<ex>ame</ex>n sibi sapientissimus vi-<lb type="inWord"/>detur, haec est
                    sentina malorum juvenitatis quae in omni aetate<lb/>efflorescit.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mala pueritiae sunt<lb/>mala virilis aeta-<lb
                                type="inWord"/>tis.</hi></note><lb/>Periculosum est undiquoque,
                    facile credere.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Facile credere est<lb/>facile decipi.</hi></note>
                    Modeste de omnibus dubitandum<lb/>est, &amp; quietus ab affectibus servandus
                    animus in disquirendis veritatibus. Sed<lb/>&amp; quandoque in medicis valet
                    caeca fides, modo medicus mali nil<lb/>offerat, &amp; solum non nocentia si non
                    juvant, et hinc plebs facile<lb/>tali credens, facile auxilium reportat, cum
                    Docti de omnibus dubi-<lb type="inWord"/>tantes, sonderl<ex>ich</ex> aegri
                    meticulosi, &#252;bel dran sind, v. mit ihren<lb/>Zweifeln alles &#252;ber einen
                    haufen werffen. Plebs caec&#232; fidit pasto-<lb type="inWord"/>ribus, und ist
                    daher vieler M&#252;he &#252;berhoben, qui tollere studet<lb/>praejudicia,
                    multos habet labores, sed pretiosum quod habet<lb/>&amp; arduum, modo
                    sobri&#232; et temperanter, &amp; observato naturali<lb/>medio, &amp; quieto
                    animo pergat dubitando, sic pergit feli-<lb type="inWord"/>citas et venit ei per
                    gradus nobilis &amp; pretiosa veritas.<note place="margin-right" resp="author">
                        summa mysteria Christi-<lb type="inWord"/>anae religionis
                        sobri&#232;<lb/>credenda, non disputan-<lb type="inWord"/>da, et Deo
                        fidendum,<lb/>qui ea hic nobis noluit<lb/>manifestare, manifesta-<lb
                            type="inWord"/>turus forte in aeone<lb/>futuro, cum in hocce ei<lb/>non
                        placuerit, cum jam<lb/>nobis in corpore crasso<lb/>ambulantibus nimis
                            sub-<lb type="inWord"/>tile sit hoc arcanum.</note><lb/>Fui apud
                        Gros,<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> bibi Coffe&#233;, das
                    warme hat mir faciem tumidam<lb/>gemacht et alacrem mentem, &amp; vidi me valde
                    pinguem esse<lb/>in facie. Pinguedo laboribus &amp; temperantia
                    detrahenda.<lb/>Haug qui hodie proficiscitur <del>scripsit ad nos</del>, dixit,
                    fratrem sibi per-<lb type="inWord"/>scripsisse da&#223; neul<ex>ich</ex> die
                    hachenburger herrschafft zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berl<ex>eburg</ex></name> gewesen, v.
                    die<lb/>Laquais v. die berleburgische mit Spielleuten in der Stadt
                    herum<lb/>gegangen. Die berlenb<ex>urgischen</ex> haben spanischen Mantel tragen
                    m&#252;ssen, escam<lb/>non cessant, geht da wie an andern Orthen zu an
                    h&#246;fen.<lb/>Exeat ille aula qui volet esse pius.<lb/>Gros kan mane den thee
                    v. Coffee animo facto sensibili, seufzt<lb/>offt, ist sehr zornig, abgeschafft,
                    v. isst eine fleischbr&#252;hsuppe<lb/>davor, quia debilis ei ventriculus, kan
                    nicht weit gehen ist gleich m&#252;de,</p>
                <pb facs="b0524.jpeg" n="524"/>
                <note2>(Seite 524) </note2>
                <p>habitus corporis pinguis, rubra facies, hat offt Zorn v. Un-<lb type="inWord"
                    />willen im Hau&#223;, hat sich eins theils der affaires
                    entschlagen.<lb/>Knarren im lincken ohr, pressio verticis. optima bey
                    Nordwest<lb/>wind serenitas, pulsis ad horam usque IX et silente
                        vento<lb/>tranquillitas.<note place="margin-left" resp="author"> Cum
                        calefierem pellebatur<lb/>ex larynge copiosus mucus,<lb/>&amp; mucus ille
                        fiebat.<lb/>Natura in expurgendis fae-<lb type="inWord"/>cibus occupatur,
                        post re-<lb type="inWord"/>stituat laryngem natu-<lb type="inWord"/>rali suo
                        juri.</note> Bin sehr gesch&#228;fftig, so da&#223; zittere an
                    h&#228;nden<lb/>im schreiben, melius esset so ich tranquillus w&#228;re, v. die
                    sache<lb/>aequaliter auff immer w&#228;hrend au&#223; getheilt w&#228;re, v. ich
                    nicht zuweilen<lb/>gar zu arbeiten aufh&#246;rte.<lb/>Cum clamo resonat vitrum
                    adstans ex quo bibitur liquor,<lb/>symphoniam in Natura demonstrans.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Symphonia naturae</hi></note> Clangor resonat ei
                        natu-<lb type="inWord"/>ralis. Idem chordae instrumenti musici
                    faciunt.<lb/>Flatus &amp; brennen lincker seits in ano. Ructus, Calida
                    extima.<lb/>in inguine sinistra dolor.<lb/>Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus multus. <g>Aer</g> paulul<ex>um</ex> ma-<lb
                        type="inWord"/>gis nubilus. Pressio verticis, calida extrema, pedes
                        paulul<ex>um</ex><lb/>frigidi, quia multum et cito meditor, &amp; ad caput
                        ab-<lb type="inWord"/>stracti, vacuis pedibus. Non nimium praestat ad caput
                    duci,<lb/>plusque fert cerebrem, alias inde melancholia &amp; mania<lb/>multis
                    fit. AEqualis eorum debet, sub variis occu-<lb type="inWord"/>pationibus, &amp;
                    non una, &amp; temperantia, observati ubique<lb/>naturali mensura &amp; medio,
                    esse distributio.<lb/>Pressio verticis, scribenti nares
                    obturatae.<lb/>Borborygmi. Pressio in infundibulo &amp; sp<ex>asmus</ex> et
                    mucus ex eo pul-<lb type="inWord"/>posus. Tormina, borborygmi nonnulli, flatus,
                    pressio frontis.<lb/>Meridie sol superans nubes optime luxit.<lb/>Spasmus in
                    inguine sinistro, &amp; levis tumor, proveniens &#224;
                    sp<ex>asmo</ex><lb/>haemorrhoidali ob sanguinem ibi congest<ex>um</ex> tactus
                    leviter dolet, vergehen<lb/>offt bald wieder, offt &#224; flatu incarcerato.
                    Knarren in aure<lb/>sinistra. Dolet genu sinistrum. Nares scribenti
                    tumidae<lb/>&amp; obturatae. Zuweilen Schatten, zuweilen <g>Sonnen</g>schein
                    &#224; nubilis.<lb/>Stiche in nate d<ex>extra</ex>.<note place="margin-left"
                        resp="author"> In negotiis vel levibus suscipi-<lb type="inWord"/>endis
                        suscipiosus &amp; meti-<lb type="inWord"/>culosus. it<ex>em</ex> in itinere
                            me-<lb type="inWord"/>ditando.</note><lb/>Iuvenibus sit quod agent, ut
                        <g>ignis</g> ipsorum in bono consumatur, non<lb/>luxu, non <g>vener</g>e.
                    schaffen <g>spirit</g>ualia, non terrena, nec corpus<lb/>pinguefaciant. Frugi
                    fiunt per juventutem multum vexati, <lb/>torpescunt &amp; corrumpuntur pigri,
                    uti <g>aqu</g>ae stagnantes, &amp; vix restitui<lb/>queunt. Jung gewohnt alt
                    gethan, v. was h&#228;nsgen nicht lernt, lernt hans<lb/>nimmermehr.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Iuvenes ad
                    laborem<lb/>adigendi.</hi></note><lb/>Meridie edi viel gr&#252;ne bohnen,
                    G&#228;nse pfeffer, gekochte Zwetschen, davon<lb/>viel br&#252;he, 3 Pfersiche,
                    bibi 1 gl<ex>as</ex>
                    <g>Wasser</g> quia multum juris phaseolorum &amp;<lb/>prunorum edi, calida
                    extima, tormina, borbor<ex>ygmi</ex> pedes paulul<ex>um</ex> frigidi,<lb/>venter
                    inflatus, auris d<ex>extra</ex> susurrat, oculi paulul<ex>um</ex> spannen.
                    Flatus.<lb/>ventus hodiernus von Nordwest, leckt das <g>Wasser</g> starck auff
                    v. sublimirt es hin-<lb type="inWord"/>auff, contrahit terram, gelu
                        suo.<lb/>it<ex>em</ex> meridie ging zu Diesterweeg,<note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> in allem wil er hoch seyn v. oben schwimmen,<lb/>ist
                    singulair, v. kan ohne Zweifel von s<ex>eines</ex> gleichen hochm&#252;thigen
                    nicht viel Gunst<lb/>haben. Dominus ego ist hinten v. vorn in allen
                        s<ex>einen</ex> reden.<lb/>Putabat Diabolos poenam &amp; cruciatum inde
                    maximam sentire, wenn sie<lb/>die Menschen nicht nach gefallen verf&#252;hren
                    k&#246;nnen, seyen nicht un einig unter sich<lb/>selbst v. qu&#228;len sich
                    nicht sonst k&#246;nte ihr Reich nicht bestehen. Sed forte subinde<lb/>se
                    excruciant invicem, sed non ad solutionem regni sui.<lb/>Bey <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4029869-3">Cassel</name> nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7">halberstadt</name> zu sahe
                        Diest<ex>erweg</ex> einen soldaten auf dem weg auf einem<lb/>Rad liegen
                    einen M&#246;rder v. stra&#223;enrauber mit blech angeschlagen. Dem gab
                    ein<lb/>Bauer zu trincken in der schencke, passte dem bauern auff, v. balgte
                    sich mit<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ihm</fw></p>
                <pb facs="b0525.jpeg" n="525"/>
                <note2>(Seite 525) </note2>
                <p>ihm herum ihm das Geld zu nehmen, konte aber nicht, v. muste ihn gehen
                    lassen;<lb/>es war im tunckeln, v. der bauer gibt aufs ungewisse den Soldaten
                    an,<lb/>der wird gegriffen, bekennt, v. bekommt solche strafe. Exempla
                    sunt<lb/>in his statuenda sind un menschen, keine <g>Chri</g>sten, geh&#246;ren
                    nicht in die<lb/>Ordnung des Neuen testaments, sind un menschen, m&#252;ssen so
                    gestrafft werden, <lb/>ut timor ceteros absterreat. Bey Christen hat per rerum
                    naturam<lb/>kein flagitium v. also auch nicht dessen Strafe statt. Gott hat im
                        A<ex>lten</ex> t<ex>estament</ex><lb/>das Vieh so einen Menschen erschlagen
                    umbringen lassen certo indicio, da&#223; es<lb/>nichts so geringes um Menschen
                    blut |: <hi rend="underline">et stultum esset punire pecudem</hi><lb/><hi
                        rend="underline">si non haberet rationem aliquam in sese</hi> :|<lb/>Gieng
                    coelo mox sereno, gegen abend aber tr&#252;b, &amp; pluvia existente<lb/>in
                    montibus Homburgensibus, mit strichregen allein im Gebirge, der<lb/>Nordwestwind
                        zieml<ex>ich</ex> rauh, ructus, flatus nonnulli foet<ex>idi</ex>
                    nicht<lb/>recht aufger&#228;umt, taciturnus plurimum fui.<note
                        place="margin-right" resp="author"> fuhren &#252;ber den Mayn<lb/>v. weil
                        einer ruderte,<lb/>der andere den Fahrbaum<lb/>hatte, bey hohem
                            <g>Wasser</g><lb/>zahlte man
                        doppelt.</note><lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor">
                        Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> dicebat
                    auf &#214;rtern wo Kohlen gebrandt worden, v. daher lockere<lb/><g>Erde</g> ist,
                    stunden die ordentl<ex>ichen</ex> Ess-Morcheln so man d&#246;rrt offt in
                        entsetzl<ex>icher</ex><lb/>Gr&#246;se.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> hat den
                    bunten Cichorien salat eine besondere Art vor den M&#228;usen im
                    Keller<lb/>praeservirt, da er unten an den Kasten rund herum einen glatten
                    weisen bogen<lb/>Pappier angeklebt, da&#223; sie nicht klettern
                        m&#246;gen.<lb/><hi rend="underline">Blattaria</hi> bene olet, &amp; <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegenae</name>
                    copiosissim&#232; praevenit cum<lb/>Digitali purpureo flore.<lb/>Turdi jam
                    volitant multi, in weinbergen, nach dem herbst gehen sie an den<lb/>wacholder so
                    keine trauben mehr da sind. It<ex>em</ex> Diest<ex>erweg</ex> Siegenae Come-<lb
                        type="inWord"/>dit saepe die gelbe h&#228;nflinge, die auch baccas Iuniperi
                    essen im winter<lb/>v. so schmecken wie Grammyts V&#246;gel.<lb/>Meisen haben im
                    fr&#252;hling einen andern pfiff al&#223; jetzt, sind mit von den<lb/>ersten v.
                    letzten die kommen v. wegziehen. Staaren ziehen weg<lb/>wenn der erste schnee
                    f&#228;llt.<lb/>Domi cum Diest<ex>erwegio</ex> bibebam Thee. Ructus, flatus
                        foetid<ex>i</ex> nonnulli. Sp<ex>asmus</ex>
                    puls<ex>atorius</ex>.<lb/>varius, al&#223; aufstund <hi rend="underline">venter
                        inflatus</hi> post Thee, <hi rend="underline">so vorher so sehr
                        nicht</hi><lb/><hi rend="underline">war,</hi> &amp; forte haustus <g>aer</g>
                    gelidus veniente Thee magis expansus in ven-<lb type="inWord"/>ter ob calorem,
                    et sentiebam in <hi rend="underline">inguine sinistro tumorem</hi>
                    notabilem,<lb/>qui tactus dolebat, sonderl<ex>ich</ex> weil auch die schnalle
                    vom degengeh&#228;ng dar-<lb type="inWord"/>auf lage. |: quo in loco jam alias
                    afficit dolor :| war von ventre<lb/>inflato &#224; flatibus, ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>, flatus domi sedenti &amp; scribenti<lb/>copiosissimi
                    foetidi. Vespera ventus von Norden zieml<ex>ich</ex> starck
                    v.<lb/>k&#252;hl.<lb/>|: <choice>
                        <orig>yterdon</orig>
                        <reg> Eiderdaun</reg>
                    </choice> der Vogel nistelt nicht in glacie, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> an den
                    felsen, calor ut foveatur, <lb/>plumas suas in nido ponunt, expandunt se calore,
                    ein gantz deckbett,<lb/>kan man in eine schachtel packen. sehr leicht, aber
                    warm, theuer.<lb/>In yslandia isst man den thran von
                        wallfischen.<lb/>Diest<ex>erwegs</ex> bruder hat sonst starck gesoffen wein,
                    hinc haemorrhoides v. <lb/>blutst&#252;rtzung per os ei venire. l&#228;sst das
                    sauffen in wein, v. s&#228;ufft<lb/>starck bier, davon er aber bald voll wird,
                    debilitata ei natura.<lb/>In Caroli Lapide Lydio sol ein process stehen den
                    Marcesit in flu&#223; zu<lb/>bringen, den <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/13925580X">Hampe</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Heinrich Hampe (1693&#8211;1777) Arzt und
                        Naturforscher in London</note> gerne wissen wollte.<lb/>Au&#223;z&#252;ge
                    wollen die grose herrn Commoditaet halber haben, <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">Amstelodami</name> et<lb/>hic, in allen
                    handelsst&#228;tten schicken die Medici au&#223;z&#252;ge ist da so <lb/>Mode
                    worden.</p>
                <pb facs="b0526.jpeg" n="526"/>
                <note2>(Seite 526) </note2>
                <p>Zu Grie&#223;heim im feuchten Keller war ein fa&#223; alter wein
                    v&#246;llig<lb/>versport v. lag der wein nur in s<ex>einem</ex> weinstein
                    noch.<lb/>Eichene tr&#228;me<note place="foot" resp="editor"> Balken</note> oder
                    Lager im Keller da <g>Wasser</g> gewesen halten die n&#228;sse
                    viel<lb/>l&#228;nger al&#223; tannene v. machen da&#223; die F&#228;sser gerne
                    versporen, in Diest<ex>erwegs</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note><lb/>Keller dahin ein
                    das Mayn wasser immer tritt, so er gro&#223; ist, ists<lb/>schlimm vor die
                    weine, butyrum bekommt schimmel drinnen, da&#223;<lb/>man es mit t&#252;chern
                    worinnen <g>Salz</g>-lack ist belegen mu&#223;, der wein<lb/>v. alle
                    fermentescentia nehmen gerne von dem gestanck den der faulen-<lb type="inWord"
                    />de modernde schlamm nach sich l&#228;sst an sich, v. verderben
                    den<lb/>Geschmack, v. ist nur schade vor Diest<ex>erwegs</ex> kostbare weine in
                    dem<lb/>elenden Keller. :|<lb/>Sedenti &amp; scribenti, flante borea, multi
                    ructus, flatus, sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> varius, pedes
                        paulul<ex>um</ex> frigidi, calidae manus, venter<lb/>inflatus,
                        et<ex>iche</ex> stiche auf der brust, propter ructus, it<ex>em</ex> ob
                    eosdem<lb/>arctato thorace, tussicula levis, auris d<ex>extra</ex> susurrat,
                    larynx <lb/>asper paulul<ex>um</ex>, scribo ohne Verdru&#223;, jucken subinde in
                    cute<lb/>et sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in pectore et circa
                    ventriculum, it<ex>em</ex> circa anum,<lb/>et in femore d<ex>extro</ex>.<hi
                        rend="underline"> Knoten in der haut oder scirrhi, wie in</hi><lb/><hi
                        rend="underline">glandulis buccarum &amp; oris.</hi> ad huc dolet et turget
                    inguen<lb/>sinistrum, venter adhuc inflatus, et turgescentia plethorica
                    ad<lb/>excretionem in ano haemorrhoidale |: non succedentem ver&#242; ex
                    <lb/>voto ob spissit<ex>udinem</ex>
                    <g>sanguinis</g> :| determinata. Stiche hin v. her in artubus. <lb/>Ex faucibus
                    odor gravis <g>urin</g>osus, quia nil edi vespera. Mucus ex<lb/>naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Dentes stupidi
                    molares. Ructus <g>aci</g>di je-<lb type="inWord"/>juni. Sitze im
                    Camis&#246;lgen v. friere etwas, sentiens boream der an die
                    fenster<lb/>st&#246;sst, so auch die flatus unterh&#228;lt. Pressio verticis
                        varia.<note place="margin-left" resp="author"> Der hollandische
                        Gazettier<lb/>hat sich betrogen da er<lb/>gedacht zu Frankfurt<lb/>sey eine
                        st&#252;ckkugel<lb/>in der stadt gesprungen<lb/>v. habe einem Mann<lb/>die
                        ultimo der <lb/>Messe den Arm ent-<lb type="inWord"/>zwey
                        geschlagen.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in scapula
                    dextra. flatus <g>sulphurei</g> foetidi. In axilla d<ex>extra</ex>
                        sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex>.<lb/>Parotis d<ex>extra</ex>
                        paulul<ex>um</ex> tumet. linckerseits in ano stiche v. pitzeln.
                    Clavus<lb/>pedis d<ex>extri</ex> dolet. In inguine d<ex>extro</ex> subinde etiam
                    stiche.<lb/>Pedes frigidi, horripilatio per dorsum adscendit,
                        borbor<ex>ygmi</ex> in stomacho<lb/>ructus, flatus, oscitatio. In cute
                    faciei vari it<ex>em</ex> dorsi p p<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni.
                    Oscitatio.<lb/>Cum canerem mit Andacht hymnum: Gott lob ein schritt zur Ewigkeit
                    p<lb/>multa horripilatio, ubi fit sub devoto cordis actu, restrictis ad<lb/>cor
                        <g>spirit</g>ibus, oscit<ex>atio</ex> multa. <hi rend="underline">Clavi
                        pedis d<ex>extri</ex>, cum distorqueo</hi> pedem,<lb/><hi rend="underline"
                        >ut rit&#232; refluere ex venis nequeat sanguis,</hi> dolor. Pressio
                    verticis. occi-<lb type="inWord"/>pitis p Dolor extrorsum flexorum lumborum
                    rechter seits, auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Noctu bene dormivi, flante
                    Borea austero. <lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-08">
                        <supplied>8.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0526.jpeg" n="526"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 8 <g>octo</g>br<ex>is</ex><lb/></p>
                <p>Mane in lecto multi ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus, venter inflatus,
                    Kopff<lb/>tumm, &amp; pressio verticis, auris d<ex>extra</ex> susurrat, extrema
                    subinde frigida<note place="margin-left" resp="author"> ructus ventriculum
                            expan-<lb type="inWord"/>dit, sic pectus an-<lb type="inWord"/>gustum
                            est.<lb/>Paulul<ex>um</ex> rubet nubilum<lb/>coelum mane nach
                        6<lb/>uhren bey Nordwind,<lb/>gibt winde noch<lb/>mehr, ubi &amp;
                            <g>Luna</g> &#224;<lb/>rubicunda flat.</note><lb/>|: Heri bibi vespera
                    Thee, emollivit nimis, ab <g>aer</g>e hausto frigido,<lb/>ventriculum, ut multi
                    ructus prodirent, pectus fieret angu-<lb type="inWord"/>stum, &amp; non tam
                    multi flatus prodirent, adjuvit frigus<lb/>externum.<lb/>Natura in me modo
                        haemorrhag<ex>ia</ex> narium molitur, modo haemoptysin,<lb/>modo
                    haemorrhoides, von dem ersten v. letzten habe das meiste gesp&#252;hrt,<lb/>et
                    video wie am Kopff v. podice Natura mit flatibus v. spasmi<lb/>arbeithe, unter
                    welcher arbeit die organa excretoria geschw&#228;cht <lb/>werden al&#223; die
                    solennia excretoria seyn, uti pulmones vaporis<lb/>elastici sanguinis, der tonus
                    geschw&#228;cht wird v. sanguis zu weilen erumpirt.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"><g>Aer</g></fw></p>
                <pb facs="b0527.jpeg" n="527"/>
                <note2>(Seite 527) </note2>
                <p><g>Aer</g> naturalis non sufficit omni suppellentili nutrimenti coquen-<lb
                        type="inWord"/>dae, sic plethora, hinc spissitudo, hinc haemorrhagia,
                    non<lb/>ver&#242; &#224; laudabili Naturae intentione per se, ex naturali
                        propen-<lb type="inWord"/>sione, sed quia ad id cogitur, sum alias non
                    laederet provi-<lb type="inWord"/>da suum corpus, nisi vellet major malum minori
                    cavere :|<note place="margin-right" resp="author">
                        <g>ignis</g> deficit sic <g>aer</g> et<lb/><g>aqua</g> et <g>ter</g>ra ejus
                            regio-<lb type="inWord"/>nem occupant,<lb/>Irritatur hinc
                        Natura<lb/>videns appetitus in-<lb type="inWord"/>ordinati malos<lb/>partos,
                        &amp; ad me-<lb type="inWord"/>lanchol<ex>icos</ex> in lentis,<lb/>in
                            <g>ign</g>eis naturis<lb/>et agilibus &amp; sensibi-<lb type="inWord"
                        />libus ad maniam pro-<lb type="inWord"/>labitur, per
                        peccandi<lb/>consuetudinem restitu-<lb type="inWord"/>tionem im
                        possibilem<lb/>putans, quae t<ex>ame</ex>n<lb/>consequi potest<lb/>sensim
                        subtrahendo<lb/>exuberans nutri-<lb type="inWord"/>mentum. Sed
                        quia<lb/>rebus integris officio<lb/>defuit, qui poterit<lb/>sufficere et se
                        juvare<lb/>rebus corruptis?</note><lb/>Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; larynge pulposus, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde, per
                    artus<lb/>horripilatio, egessi faeces luteas subtenues &amp; ex parte
                        subspiss<ex>as</ex> in medio<lb/>actu egerendi, multas, in ano hernach
                    lincker seits pitzeln ob haemorr-<lb type="inWord"/>hoidem ad huc tumentem,
                    pressio frontis, auris d<ex>extrae</ex> susurrus, oculi<lb/>paululum tensi &amp;
                    rigidi, et leviter dolentes si moventur. pressio<lb/>verticis, jucken in
                    clavicula sinist<ex>ra</ex> ob serum aere impeditum in cute.<lb/>Ructus
                        multi.<lb/>Oscitat<ex>io</ex> pandicul<ex>atio</ex> ructus multi pectus
                    angustus, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> knacken v.<lb/>crepitus zuweilen
                    in artubus. Pressio frontis supra ocul<ex>um</ex> d<ex>extrum</ex>,
                    Frigus<lb/>manuum non pedum imorum, quia cito tangentur borea gelido,<lb/>pedes
                    ver&#242; tacti sunt, quia &#224; causa interna frigefiunt,<lb/>dum studeo &amp;
                        <g>spiritus</g> ablegantur ad caput. Varus in naso lin-<lb type="inWord"
                    />cherseits.<lb/>Ein jucken oben auf dem wirbel so selbst ein <hi
                        rend="underline">juckender spasmus</hi> ist,<lb/>wenn ich drauf drucke, so
                    pulsirt es hernach expanso per motum sanguinis <lb/>durchs Kratzen eine weile in
                    den adern, cessirt aber bald.<lb/>Stiche in axilla d<ex>extra</ex>
                    oben.<lb/>Pede paulul<ex>um</ex> intorte sinistro, &#224; sanguine non scandente
                    stiche in planta pedis,<lb/>si in situm ponitur statim cadentes.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in genu sinistro.<lb/>Christus
                    praecipit <g>Chri</g>stianis futuris, ut pro hostibus orent,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pro hostibus cur o-<lb type="inWord"
                        />randum</hi>?</note> non<lb/>quasi Deus flecteretur precibus hominum, &amp;
                    ab ira sua desisteret,<lb/>nam in eo non est ira, &amp; merus amor, sed ideo, ut
                    hoc negotio<lb/>affectus amoris sincerus in homine erga hominem, <del>q</del> in
                    genere, et in<lb/>specie laesi &amp; laedentis erga se invicem excitetur, et
                    aditus fiat<lb/>ad <g>Chri</g>stianismum cujus primum principium amor est.
                    Ceterum veris<lb/>Christianis non est peccatum, erg&#242; nec hostes, nec bella,
                    nec<lb/>supplicia, per rerum naturam, E<ex>rgo</ex> cum nostro tempore in
                    Christianismo<lb/>viventes Christiani non simus stultitiae notis hisce &amp;
                    effectibus<lb/>carere non possumus. Suntque hi nominetenus <g>Chri</g>stiani,
                    veris ideo<lb/>permixti, ut crucem et afflictionem hisce parent, hique sic in
                    terrore<lb/>&amp; tremore, hujus mundi pertaesi ad coelestia aspirant
                    regna.<lb/>Nam ea est durities &amp; praevaricatio naturae nostrae, ut
                    non<lb/>possit hisce mundi <choice>
                        <sic>delitiis</sic>
                        <corr>deliciis</corr>
                    </choice> fruens ad bonum converti, et uti Christus <lb/>dixit, qui bene vivere
                    debet ex Dei praeceptis non possit non affligi<lb/>variis malis, sed in eo
                    solutionem habemus, &amp; mundi aerumnas vin-<lb type="inWord"/>cimus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Religio <g>chri</g>stiana
                        multa<lb/>praecepit non acsi reali-<lb type="inWord"/>ter existerent, sed
                        cor<lb/>desuadendo, ut mora-<lb type="inWord"/>lem usum haberent
                        in<lb/>cordibus hominum nil<lb/>intelligentium, quibus<lb/>ad captum et
                        per<lb/>similia arcana re-<lb type="inWord"/>gni Dei proponenda,<lb/>quae
                        ver&#242; fidelibus<lb/>et strenu&#232; laborantibus<lb/>in bono nuda
                            con-<lb type="inWord"/>spicienda dantur.<lb/>Deus laboribus sua
                        vendit<lb/>bona, &amp; juvat &amp;<lb/>animat opus.</note><lb/>Sunt qui
                    dicunt Naturam nostram non posse mutari,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Natura an constans<lb/>sit.</hi><lb/>Veteres dixere:
                        Naturam<lb/>expellens furca t<ex>ame</ex>n usque<lb/>recurrat.</note> eam
                    manere qualis<lb/>fuit &#224; principio nativitatis, &amp; mundi, modo ad bonum
                    modo ad<lb/>malum, vicissitudine mundi universali, prolabi, nec posse hic
                    esse<lb/>&#224; peccato plane liberam, uti nec mundus noster &#224; tenebris.
                    Sed cum<lb/>ita praepediatur Dei in cordibus nostris ad perfectionem praeceptam
                    operatio,<lb/>et carni culcitra sternatur, nonne in venta causa est genuina, cur
                    nostro<lb/>tempore tam rari Christiani veri, &amp; plane cessavere miracula?
                    Dicunt<lb/>bonum et malum decurrere ex proposito divino, &amp; nisi
                    restitutionem omnium demum<lb/>suum quaerant praesidium, nescio qui sese salvare
                    velint disputando.<lb/>Relabuntur qui boni fuerunt, non est hoc ab executione
                    propositi ali-<lb type="inWord"/>cujus, ficti &#224; pigra natura nostra, ab
                    aeterno, sed &#224; nobis ipsis qui pugnare<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">desi-</fw></p>
                <pb facs="b0528.jpeg" n="528"/>
                <note2>(Seite 528) </note2>
                <p>desistimus, &amp; Dei auxilium rit&#232; non imploramus, qui nemini
                    deest,<lb/>serio agenti quae agit. Esto, pati &amp; sinere aliquando Deum
                    relabi<lb/>suos, qui ex proprio cordis et naturae motu &amp; viribus se
                        regene-<lb type="inWord"/>rationem suam operari putant aliquando |: nam
                    natura nostra libenter sibi<lb/>adulatur, sicque extollit, &amp; Deo suum
                    derogat :| relabi ad pristina vi-<lb type="inWord"/>tia imprimis ab initio,
                    cessabit t<ex>ame</ex>n hoc strenu&#232; pergentibus, et in<lb/>Deo confirmatis,
                    cum mortua est egoitas et propriae voluntatis operatio<lb/>s<ex>ive</ex>
                    philautia, &amp; in Deo vivimus, in charitate erga nos &amp; omnia.<lb/>Gratia
                    Dei si fortiter pugnamus plus potest, quam Natura nostra<lb/>perversi
                    comprehendere potest. Dolet nos, si terrena, &amp; quae in sensus in-<lb
                        type="inWord"/>cidunt externos, relinquere debemus, &amp; futura amare, sed
                    beati<lb/>sunt, qui aliquid |: visibile :| relinquunt, ut nihil |: invisibile
                    :|<lb/>&amp; omnia inveniant et possideant post fata, quae per se finem in-<lb
                        type="inWord"/>stabili afferunt!<note place="margin-left" resp="author">
                        Eine feine seele bekommen,<lb/>ut liber sapient<ex>iae</ex> ait,<lb/>ist
                        viel werth, v. macht<lb/>so viele arbeit nicht,<lb/>al&#223; andern die noch
                        weit<lb/>zur&#252;ck sind. Est univer-<lb type="inWord"/>salis in regendo
                        orbe<lb/>Dei ordo, sed hic liber-<lb type="inWord"/>tatem nobis non adi-<lb
                            type="inWord"/>mit. Dantur von<lb/>guter, dantur von b&#246;-<lb
                            type="inWord"/>ser art. Restituuntur<lb/>per miseriam hujus
                        orbis<lb/>suo quisque ordine, der<lb/>eine mit harten, der<lb/>andere mit
                        h&#228;rtern<lb/>schl&#228;gen.</note><lb/>Oscitatio pandiculatio. Stiche im
                    ballen des lincken fu&#223;es unten.<lb/>Nebula ob ocul<ex>um</ex> sinistrum.
                    Dolor inguinis sinistri hesternus ventre<lb/>jam flaccido fere omnis disparuit.
                    Pressio frontis. Oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex>
                        super<ex>ior</ex><lb/>palpebr<ex>a</ex> subsilit. Gegen Norden etwas heller.
                    Frigidi pedes &amp; manus.<lb/>Dolet dum per scalas curro inguen
                        sinistr<ex>um</ex> iterum, &amp; pili protensi <lb/>in cute dolorem faciunt,
                    et levis tumor adest.<lb/>|: Observata in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4095367-1">hochheim.</name><lb/>Hochheimer obst
                    wird in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name>
                    wegen der schmackhafftigkeit allem andern<lb/>vorgezogen, it<ex>em</ex>
                    Mildigkeit. In hochheim ist zieml<ex>ich</ex> gut<lb/><g>Wasser</g> in
                        et<ex>ichen</ex> brunnen, das &#252;brige kalckig. Obstb&#228;ume
                    sind<lb/>auch hier im weingarten, Kirschb&#228;ume it<ex>em</ex> Mandeln
                    hoch<lb/>gezogen schaden nicht.<note place="margin-left" resp="author"> Itali
                        &amp; Hispani<lb/>thun auf alle ihre<lb/>bouteilles worinnen<lb/>wein ist,
                        oben<lb/>baum-&#214;hl,<lb/>weil er leicht ab-<lb type="inWord"/>f&#228;llt,
                        ut conser-<lb type="inWord"/>vetur ab <g>aer</g>is ac-<lb type="inWord"/>
                            cessu.<lb/>it<ex>em</ex> Gallicis &amp;<lb/>Germanicis vinis<lb/>in
                        lagenis transmit-<lb type="inWord"/>tendis conduceret.</note><lb/>Die beste
                    lage ist hinter der Kirche einen b&#252;schsenschu&#223; v. dr&#252;ber<lb/>nach
                    osten Mittag v. westen.<lb/>Walther hat 1726 da der gute wein wuchse,
                        s<ex>eine</ex> beste trauben<lb/>zusammen gelesen v. vor das ohm 23 thaler
                        it<ex>em</ex> einmal 30 be-<lb type="inWord"/>kommen, war wie lauter
                    &#214;hl.<lb/>Walther dicebat in Hispania vina esse rubra, f&#228;rben wo
                    sie<lb/>trocknen, sind wie &#214;hl, dauern aber &#252;ber 2 Jahr nicht,
                    werden<lb/>in Kalbh&#228;uten auf E&#223;eln verf&#252;hrt, passiren die
                    Linie.<lb/>Vina Ital<ex>ica</ex> Hisp<ex>anica</ex> Canar<ex>ia</ex>
                        Gallic<ex>a</ex> Ungaric<ex>a</ex> dauern alle nicht<lb/>&#252;ber 1 Jahr.
                    Ein Mann der in Ungarn gewesen auf<lb/>dem Marcktschiff sagte es gleiche ihm die
                    gegend bey Pre&#223;burg in<lb/>Ungarn, wie in hochheim, wegen des weines, den
                    gantzen tag haben die berge<lb/>sonne, sie sorgen nicht wenig wein zu bekommen,
                    v. viel Rosinen,<lb/>so haben sie nehml<ex>ich</ex> weniger M&#252;he, v.
                    bekommen mehr davor.<lb/>Hungaric<ex>um</ex> vinum est dulce et non est
                    t&#252;nn, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> subtil v.<lb/>lufftig, sed vina fertilia
                    cum saccharo statim movent<lb/>Walthero vomitum.<lb/>It<ex>em</ex> walther plus
                    amat Hochheimensia, machen nicht so viel hitze<lb/>ins blut gehen leichter ab,
                    al&#223; lieb frauen milch von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4066942-7">wormbs</name><lb/>so er in
                        et<ex>ichen</ex> tagen mit ihrer hitze nicht au&#223; dem blut<lb/>bringen
                    k&#246;nnen. Vina non <g>sulphur</g>ata non faciunt cephalalgiam.</p>
                <pb facs="b0529.jpeg" n="529"/>
                <note2>(Seite 529) </note2>
                <p>In Hispania sind dicke trauben st&#246;cke wie ein Mann, it<ex>em</ex>
                    folia<lb/>maxima, die st&#246;cke &#252;ber einander gezogen, v. oben hangen
                    die<lb/>2 &#224; 3 schuhe lange Zaseliche trauben mit grosen K&#246;rnern.
                    <lb/>Hispani leben wie das Vieh kochen, die auf herden ged&#246;rrte Casta-<lb
                        type="inWord"/>nien so sehr gros, im ofen, <del>mit</del> da&#223; die
                    schalen abspringen, im<lb/><g>Wasser</g>, v. essen sie so. #<note
                        place="margin-right" resp="author"> # addito in superficiei
                        <g>oleo</g><lb/>Olivarum. Wegen<lb/>Kochen ists walther
                        &#252;bel<lb/>gegangen v. Zurichten.<lb/>Essen nicht viel.<lb/>Castaneae ibi
                            wal-<lb type="inWord"/>thero semper alvum<lb/>per
                            <unclear>linxxito</unclear> obstruxere <lb/>sonderl<ex>ich</ex> auch so
                        er <lb/>wie dorten ger&#246;stet<lb/>brodt gegessen worunter<lb/>Castanien
                        gebacken<lb/>gewesen.</note> It<ex>em</ex> olivas Hisp<ex>anicas</ex> so
                    gr&#246;ser al&#223; Ital<ex>icae</ex><lb/>v. Gallicae, edunt, kochen nicht
                        viel.<lb/>Hisp<ex>ani</ex> habent doliola ex subere, in quibus vinum quod
                        refrige-<lb type="inWord"/>runt glande, davon 1 Pfund 1 Pfennig kostet,
                    imponendo, &amp; in-<lb type="inWord"/>jiciendo.<lb/>Walther hat vor hitze
                    sterben wollen darin primis annis. Bekam<lb/>ab <g>aere</g> noctis frigido
                    diarrhoeam &amp; post quoque sanguis processit, quo<lb/>morbo laborare omnes
                    germani primis temporibus, nostri<lb/>climatis medicamenta nil profuere. Dr.
                    sacco adhibuit <g>aquaticam</g><lb/>planta<ex>ginem</ex> cum rhabarbaro &amp;
                    Cremore <g>tarta</g>ri, it<ex>em</ex> emulsiones<lb/>copiosi sic dysenteria
                    sublata. In Hisp<ex>ania</ex> in groser<lb/>hitze Walther profuit Radix
                        <g>aci</g>tosae decocta cum cornu cervi raspa-<lb type="inWord"/>to in einem
                    tranck allein, sola hic simplicia prosunt.<note place="margin-right"
                        resp="author"> auf der See in schiffen<lb/>ist eine gr&#246;sere hitze
                        in<lb/>mari mediterraneo,<lb/>al&#223; auf dem Lande,<lb/>hatt immer im
                        hembd<lb/>v. linnen hosen ge-<lb type="inWord"/>sessen.</note><lb/>Habent in
                    Italia vina cocti, kochte wein, so vorn s&#252;&#223;,<lb/>hinten sauer dulci
                    &amp; acidi stylo eorum, die sind sehr b&#246;se,<lb/>incommodiren sehr im
                    blut.<lb/>Im Languedoc steigen b&#246;se d&#228;mpfe auff, so ihn v. die
                    andere<lb/>teutschen bey Toulouse immer kranck gemacht, si secessit in a-<lb
                        type="inWord"/>liam regionem semper salvus fuit, si rediit aeger factus
                    est<lb/>semper. Sed forte <g>aeris</g> mutationi id tribuendum.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Dixere Medici die<lb/><g>Luft</g> sey zu
                        corrosivisch,<lb/>so die teutsche nicht<lb/>tragen k&#246;nnten, so<lb/>er
                        nach Tours kam war<lb/>er wohl, zu Thoulouse al-<lb type="inWord"/>zeit
                        kranck.<lb/>Dicebat walther so<lb/>er h&#228;tte von allem<lb/>eine Theorie
                        gehabt,<lb/>h&#228;tte er viel von<lb/>den Dingen so er
                        gesehen<lb/>profitiren wollen,<lb/>denn er ist ad ar-<lb type="inWord"
                        />canissimo mit dem<lb/>General zum<lb/>Jungen gekommen.</note><lb/>In
                    Hispania kauen alle medici |: non fumant ibi Tabacum :|<lb/>it<ex>em</ex>
                    Vornehme, den schwartzen brasil-Tabac, in dem Mund ad<lb/>praeservativum, &amp;
                    expuunt die schwartze br&#252;he.<lb/>In montibus inter Hispan<ex>iam</ex> &amp;
                    Portugalliam vidit Walther<lb/>in montibus altis praegelidis nivem duram &amp;
                    per aetatem<lb/>nigram.<lb/>Weine so nicht gut so sie auf die See kommen, ut
                    schlechte<lb/>teutsche weine, werden tr&#252;b davon wie Molcken v.
                    Milch.<lb/>Walther dicebat so er sich au&#223; dem heisen See-<g>Wasser</g> quae
                    ab aestu<lb/>solis &amp; sale valde in calescit, gewaschen, seyen ihm immer
                    die<lb/>h&#228;nde davon aufgesprungen.<lb/>Vinum in coriis Hispani custodiunt
                    ab aere superfundendo<lb/>in navibus &amp; asinis <g>oleum</g> olivarum,
                        it<ex>em</ex> Itali in lagenis vitreis<lb/>superfundunt <g>oleum</g>
                    Olivarum, &amp; sic vinum suum conservant.<lb/>Datur in Hisp<ex>ania</ex> duplex
                    vinum dulce aliud &amp; acceptum, alterum<lb/>scharff auf rauhen bergen &amp;
                    amarum, id eligunt Angli, wird<lb/>sehr starck cum tempore, v. immer
                    st&#228;rcker |: amaror &amp; in Hoch-<lb type="inWord"/>hemensibus est
                    bonitatis nota vinis :| uti &amp; Angli inter<lb/>Gallos eligunt Vin de Pontac
                    adstringens.</p>
                <pb facs="b0530.jpeg" n="530"/>
                <note2>(Seite 530) </note2>
                <p>Mane Itali bibunt vini dulcis aliquot parva vitra.<lb/>Inveni in mensa Cubiculi
                    mei Rec. sequente:<lb/>Rec<ex>ipe</ex> summit<ex>ates</ex> Cent<ex>aurii</ex>
                        minor<ex>es</ex> manipulum.<lb/>Meliss<ex>am</ex> Marrub<ex>ium</ex>
                        alb<ex>um</ex> &#224; semi manipulum.<lb/>Fl<ex>ores</ex> Ebul<ex>i</ex> s.
                        ij.<lb/>Rad<ex>icem</ex> Polypod<ex>ii</ex> Q. Pimpin<ex>ellam</ex>
                        alb<ex>am</ex> Caul<ex>es</ex> Vincetox<ex>ici</ex> ana 3
                        unciae.<lb/>Fol<ex>ias</ex> senn<ex>ae</ex> s.s. 1 uncia.
                        Rhab<ex>arbari</ex> opt<ex>imi</ex> semi-uncia.<lb/>Cort<ex>icis</ex>
                    <g>aur</g>ant<ex>ii</ex> 2 unciae. Sem<ex>inis</ex> Foenicul<ex>i</ex>
                        anis<ex>ati</ex> ana 1 &#189; unciae.<lb/>Crystall<ex>i</ex>
                    <g>tarta</g>r<ex>i</ex> 1 &#189; unciae. Passul<ex>arum</ex> min<ex>orum</ex> 6
                    vi unciae.<lb/>Incis. &amp; pant. d. ad ch. s. laxir kr&#228;uter
                    species<lb/>wie berichtet zu brauchen.<lb/>rec<ex>ipe</ex>
                    <g>aquam</g> Cichor<ex>ii</ex> 1 libra. d. s. suo nomine.<lb/>Dantur hic
                        ziml<ex>ich</ex> viel Kleinberger od<ex>er</ex> Quater trauben m&#252;ssen
                        viel<lb/><g>Sonne</g> haben so sie sollen gut werden. Ri&#223;linge werden
                    eher s&#252;&#223; al&#223; sind<lb/>sonderl<ex>ich</ex> Zaseliche
                    Ri&#223;linge.<lb/>Die Trauben von der guten lage an der Kirche, schmecken
                    gleich besser<lb/>al&#223; die von der schlimmern. Succus uvarum klebrich an den
                        fingern.<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4095367-1"
                        >Hochhemii</name> bibi vinum von Anno 1731. so zieml<ex>ich</ex> gut; ist
                        lufftig.<note place="margin-left" resp="author"> Vor 1000 Gulden ist
                        hier<lb/>wohl st&#252;ck wein ver-<lb type="inWord"/>kaufft
                    worden.</note><lb/>Ging in den weinberg v. versuchte die trauben so wenig v.
                    ungleich<lb/>in der Reiffe wie &#252;berall, auch zuweilen etwas faul
                        waren.<note place="margin-left" resp="author"> in dem wein berg
                        ging<lb/>schnell, genua bren-<lb type="inWord"/>nen, et dolor est
                        in<lb/>ano. hatte meine peri-<lb type="inWord"/>scelides so hitzte
                            it<ex>em</ex><lb/>2 paar str&#252;mpffe v.<lb/>die gamaches &#252;ber
                        die<lb/>Knie gezogen E<ex>rgo</ex> nec<lb/> mirari est.</note><lb/>Vespera
                    edi Nudelsuppe, <hi rend="underline">spargel-bohnen</hi> |: m&#252;ssen
                    sonst<lb/>wie spargen gekocht werden, sind ordentl<ex>iche</ex> phaseoli, aber
                    eine<lb/>besondere Arth, die jetzt, wenn die bohnen auch schon
                    wei&#223;<lb/>werden, noch sich gantz weich kochen |: nehml<ex>ich</ex> das
                    gr&#252;ne :| al&#223;<lb/>ob die schotte od<ex>er</ex> bohne noch gantz jung
                    w&#228;re gewesen :|<lb/>so mir sehr gut schmeckte, die weise bohnen cum
                    integumentis viridibus, <lb/>hammelskolben mit Knoblauch, Butter v. K&#228;se.
                    bibi 1<lb/>schopffen <g>Wasser</g>, v. wohl 1 schopfen wein, that mir nichts.
                    Edi<lb/>vespera et<ex>iche</ex> str&#228;merling &#196;pfel in meinem Zimmer,
                    Obst hats<lb/>hier di&#223; Jahr ziml<ex>ich</ex> viel geben an &#196;pfeln p so
                    andern orthen<lb/>gemangelt haben, waren sehr milde v. schmackhafft.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Walther dicebat Patris<lb/>erste frau
                        habe s<ex>eine</ex> schlechte<lb/>freundte nicht leiden wollen,<lb/>sie
                        nicht admittirt, daher<lb/>seyen sie uneinig worden,<lb/>v. er habe sie hart
                            ge-<lb type="inWord"/>halten.</note> Ructus<lb/>borbor<ex>ygmi</ex>
                    flatus, sonderl<ex>ich</ex> sedenti im hembde.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Nach dem essen venter inflatus,<lb/>ructus, flatus,
                            sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>varius in in dusio se-<lb
                            type="inWord"/>denti, frigida exti-<lb type="inWord"/>ma, caput
                        hilare,<lb/>in utraque inguine<lb/>levis ardor &amp;
                    dolor.</note><lb/>Pulices uti narrabat walther w&#252;chsen in Italien im lager
                    sehr<lb/>starck, E<ex>rgo</ex> et pulices ab hominibus, man muste offt
                    ihrethalben das<lb/>lager &#228;ndern war gar entsetzl<ex>ich</ex>, milites sub
                    poena non debent<lb/><g>urinam</g> inter tentoria mittere, sed extra castra cum
                    faecibus suis.<lb/>Diarrhoeam et dysent<ex>eriam</ex> primis annis expertus est,
                    bi&#223; er das land<lb/>gewohnt ward, auch wo der beste wein war.<lb/>Bey
                    h&#246;chstatt war walther Regiments feld scherer, war fix<lb/>in operationibus
                    chirurgicis. In amputationibus, ligabat bis<lb/>den arm p cute refracta
                    fortiter, cultro falcato secabat<lb/>carnem, &amp; tunc serra dissecabat
                    artus.<lb/>Hatte ein mal zu Fl&#246;rsheim Cariem tibiae ab unguinosis, so
                    er<lb/>mit <g>oleo</g> Caryoph<ex>ylli</ex> &amp; Cinnamom<ex>i</ex>,
                        it<ex>em</ex> Cauteria v. abradiren<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">endl.</fw></p>
                <pb facs="b0531.jpeg" n="531"/>
                <note2>(Seite 531) </note2>
                <p>endl<ex>ich</ex> in &#189; jahr nach vieler M&#252;he gezwungen. Tractatum
                    erat<lb/>os <g>vitrio</g>l<ex>o</ex> albo et unguinosis, &amp; cariosum factum
                        inde.<note place="margin-right" resp="author">
                        <g>Oleum</g>
                        <g>vitrio</g>li caries<lb/>omnium ossium tollere<lb/>dixi, audivi
                            n<ex>empe</ex><lb/>&#224; C<ex>onrado</ex> D<ex>ippelio</ex> et
                        Walther<lb/>notavit. Dixit<lb/>se legisse in libris<lb/>multis es
                        werde<lb/>verbothen, sed esse<lb/>certum affirmavi.</note><lb/>In vineis wo
                    der beste wein w&#228;chset alhier sieht man h&#228;ufig das<lb/>Alkekengi oder
                    Judenkirschen, so jetzt baccas maturas hat,<lb/>wachsen.<lb/>Walther dicit, se
                    vidisse <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                        >Francofurti</name> al&#223; er da lernte bey Settegast,<lb/>frequenter im
                    Hospital, da&#223; alda phlegmatici v. pituitosi<lb/>sehr offt an ossibus
                    spongiosis e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> an dem sterno Cariem<lb/>hatten, so
                    aber nicht gar wohl in his ossibus spongiosis quae fa-<lb type="inWord"/>cile
                    corroduntur curirt werde.<lb/>Walther kan keinen taback rauch leiden wird ihm
                    gleich &#252;bel davon.<note place="margin-right" resp="author"> Walther kan
                        nicht schlafen<lb/>wenn ihm das licht in die <lb/>Augen scheint, sed<lb/>ego
                        qui assuetus sum.</note><lb/>Pater waltheri Pastor senex hatte
                    haemorrhoides, et<ex>iche</ex> Jahre<lb/>vor s<ex>einem</ex> todt stunden sie
                    still, er bekam braune juckende flecken<lb/>daher in cute, nolebat suadente
                    filio secare venam. be-<lb type="inWord"/>kam seitenstechen, der sohn alhier
                    vertrieb es |: forte dentibus apri, :|<lb/>dicebat absorbentibus. Sed cum
                    rejectione sanguinis redibat affe-<lb type="inWord"/>ctus, starcke bestremmung
                    der brust, &amp; omnibus virium praestati-<lb type="inWord"/>one, &amp; sic
                    obibat. Pleuritis &#224; principio bene non est curata<lb/>sed suppressa &amp;
                    rediit. Venaesectio profuisset, &amp; Arnicae infusum.<lb/>cum diapnoicis &amp;
                    antispasticis <g>pulveri</g>bus.<lb/>vespera war eine gantz hoch <hi
                        rend="underline">carmesin rothe Abendr&#246;the,</hi> v. den<lb/>abend
                    heller himmel v. Mondschein drauff; v. noch mehr kalter wind von
                    Norden.<lb/>Dicebat walther &#189; Maa&#223; von dem 1731ger k&#246;nne man wohl
                    vertragen,<lb/>mu&#223; sich geeicht haben, einen Rausch zuweilen trincken
                    schade nicht,<lb/>gebe der Natur eine diversion; man sey ein mal mehr aufgelegt
                    zum<lb/>trincken v. schade einem weniger, al&#223; das anderemal.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4095367-1">Hochheimi</name>
                        quoque cre-<lb type="inWord"/>scit herba vul-<lb type="inWord"
                        />variae.</note><lb/>Walther in dysenteria bezoardicis utitur &amp; Cortice
                    chinae, sed<lb/>melius est dabey laxiren ut expurgatur <g>aci</g>dum corrosivum
                    :|<lb/>Domi mane nil edebam, Hora X ging auf das schiff, da viele<lb/>Canonici
                    von Frankfurt waren, it<ex>em</ex> die hocheimer Unter herbstherr
                    Canonicus<lb/>Playser alias, in farbigen allerl<ex>ei</ex> Kleidern. Assidebat
                    mihi<lb/>Canonicus aliquis vom liebfraustifft narrabat Cronebold s<ex>ein</ex>
                    Nachbar sey <lb/>schnell,<note place="margin-right" resp="author"> in 12
                        tagen</note> wie ein gericht v<ex>on</ex> Gott &#252;ber s<ex>eine</ex>
                    stoltze v. woll&#252;stige frau, wie<lb/>mit einer Fluth in hydrope voll
                        <g>Wasser</g> worden, endl<ex>ich</ex> die f&#252;sse aufge-<lb
                        type="inWord"/>brochen v. er gestorben, alles schnell, so er noch nie
                        gesehen.<note place="margin-right" resp="author"> hatte alzeit einen
                        kurtzen<lb/>athem. Ein Fieber ge-<lb type="inWord"/>habt, <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambs</name>
                        jussit<lb/>ire in publicum, der<lb/>Au&#223;gang bekam ihm<lb/>sehr
                        &#252;bel, bekam<lb/>hydropem v. starb gleich<lb/>2 tage nach
                            s<ex>einem</ex><lb/>Au&#223;gang.</note> Dicebat<lb/>in der Pfaltz seyen
                    schlechte weine jetzt, die besten werden zu erst weg-<lb type="inWord"/>geholt;
                    alius dicebat Hochheim habe s<ex>ein</ex> renomm&#233;e im wein<lb/>verlohren,
                    sie machten sie nicht mehr so gut al&#223; sonst, admiscent<lb/>sibi varia vina,
                    von variis uvis, in vicem.<lb/>Canonicus ille dicebat Herr Bauschwitz Mercator
                    habe in der Gnade Gottes<lb/>gestanden, da ein unbekannter Kerl ihm auf der
                    Gasse die Pistolen au&#223; dem<lb/>halffter genommen, v. 3mal nicht
                    lo&#223;bringen k&#246;nnen auf ihn, endl<ex>ich</ex> schnell<lb/>in die
                        <g>Luft</g> los geschossen, hernach den degen gebraucht, v. ihm mit
                    Pistolen<lb/>schafft die obere leffze entzwei geschlagen, so sie ihm jetzt
                    gehefftet<lb/>mit Pflastern, v. w&#228;chst wohl wieder gleich an, est vulnus
                    recens. War<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ein</fw></p>
                <pb facs="b0532.jpeg" n="532"/>
                <note2>(Seite 532) </note2>
                <p> ein spazier Ritt, konte wegen der entleibten soldaten das thor nicht
                    hinau&#223;.<lb/>Zu h&#246;chst sagte eine frau, vor der Ergiesung habe die
                    wirthin in der<lb/>Rose den wolckenbruch wei&#223; wie Wolcken am himmel stehen
                    sehen,<lb/>v. gedacht es sey noch nie so gewesen, da habe es der wind nach
                    osten<lb/>fortgef&#252;hrt.<lb/>Solvi nach h&#246;chst 1 batzen. 1. Kreuzer pro
                    pauperibus.<lb/>Vor 1 schopfen wein 3 albus, worauff vor 1. albus
                    bubenschenckel<lb/>gegessen, et<ex>iche</ex> ructus hernach, weiter aber nicht
                    incommodiret, nur<lb/>in ano et<ex>iche</ex>mal stiche. Hatten rauhen wind von
                    ost. v. Nordost<lb/>brauchten am schiff keine Pferdte, ging so schnell wie zu
                    land,<lb/>nur mit dem segel; vorn gegen <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4095367-1">hochheim</name> muste man
                    Pferdte<lb/>haben, ist eine Krumme da der wind treibt das schiff hin &#252;-<lb
                        type="inWord"/>ber nach bischoffsheim an das Land.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Laubenheim liegt<lb/>zwischen <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4043637-8">Oppenheim</name>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042292-6">Nier-<lb
                                type="inWord"/>stein</name> v. <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz.</name></note><lb/>Solvi zu
                    hochheim 3 batzen, dem f&#228;nger 2 Kreuzer.<lb/>Zu H&#246;chst vorn am Mayn
                    non potui <g>urinam</g> mittere aspicientibus aliis,<lb/>aber hernach gleich
                    gieng in der stadt hinter das thor, wo niemand war,<lb/>sic optime potui, &amp;
                    ita clarum <hi rend="underline">animum</hi> turbasse excre-<lb type="inWord"
                    />tionem timore vano, et <hi rend="underline">esse regem oeconomiae
                        animalis.</hi><lb/>Judaeus laudabat kesten <note place="foot" resp="editor"
                        >=Kastanien</note> v. neuen wein schmecke gut. Klagte<lb/>nun gebe es viel
                    Kesten, aber wenig neuen wein, est<lb/>physica ratio, denn wenn Kesten auf dem
                    wald gerathen, it<ex>em</ex> pisces,<lb/>sollen wohl wein st&#246;cke nich so
                    wohl gerathen, die feuchtigkeit &#252;ber hitze<lb/>haben wollen.<lb/>Mayn ist
                    noch tr&#252;b, ab inundatione, <g>aqua</g> si campos pervagatur,<lb/>multam
                    terram agrorum optimam solvit so sehr schmierig der<lb/>schlamm wie seiffe v.
                    schmeer, it<ex>em</ex>
                    <g>aqu</g>arum <g>spirit</g>us commovetur, &amp; non<lb/>facile illam tenuem
                    terram mittit in se suspensam quam tenet.<lb/>im herbst folia bellidis,
                    veronicae, ob scure viridia &amp;<lb/>crassa, von rauher <g>Luft</g>.<lb/>In
                    hocheim w&#228;chst in den weingerten wo der beste wein wechst
                    alkekengi,<lb/>dicitur im berg.<lb/>Noctu bene dormivi. Mane<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-09">
                        <supplied>9.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0532.jpeg" n="532"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 9 <g>octo</g>br<ex>is</ex><lb/></p>
                <p>in lecto ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus multi venter inflatus
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>in quietus in lecto jacui,
                    zuweilen etwas Kopfwehe in fronte forte<lb/>ad haemorrh<ex>agiam</ex> narium
                    directi motus. Ructus <g>aci</g>di jejuni, excreti-<lb type="inWord"/>oni faeces
                    vicino, sitze im hembd v. schreibe. Sic frigida extima<lb/>der himmel ist helle.
                    Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus,
                        auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat, varia capitis pressio, flatus foetidi,
                    premunt ocu-<lb type="inWord"/>li, die flatus von den variis flatulentis
                    hesternis, uvis, fabis, allio p.<lb/>magis premit ocul<ex>us</ex> sinister.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Hatte die Nacht gereifft.<lb/>flogen
                        gestern v. heute<lb/>sehr hoch hagelG&#228;nse,<lb/>oder
                        schneeg&#228;nse.<lb/>Indicant gelu.</note><lb/>Egessi faeces luteas
                    subtenues multas. Oculi tenebricosi, pallet facies, sed oculi<lb/>tenebricosi
                    sunt, si caput inflecto v. das licht oben ein fallen lasse in den
                    Spiegel,<lb/>si me erigo lucidi satis.<lb/>Walther dat in dysenteria
                        Rhabarb<ex>ari</ex> 1 scrupulum <g>mercurium</g> dulc<ex>em</ex> 1 scrupulum
                    pro 1 dosi, dann den Cortic<ex>em</ex> Chinae darauff.<lb/>Dicebat es k&#228;me
                    alzeit ein Engl&#228;ndischer Kauffmann hieher nach hochheim<lb/>v. kauffe wein;
                    er kauff<supplied reason="omitted-in-original">e</supplied>
                        ordin<ex>airement</ex> die schlechte sorte von 1725 v. 30<lb/>das st&#252;ck
                    zu 50 Gulden v. stosse wie er selbst gesagt drunter in Anglia den
                    frantzwein,<lb/>da gehen sie unter ein ander v. fermentiren wie Molcken.
                    schmecke den Anglis gut,<lb/>die da immer unter den wein Zucker thun, der von
                    dem Rhein kommt.<note place="margin-left" resp="author"> Angli trincken den
                        rheinwein<lb/>sparsam au&#223; kleinen geschir-<lb type="inWord"/>ren mit
                        R&#246;hrgen.</note><lb/>Vinum saccharatum non fert walther vomit, so er
                    schon nicht wei&#223; da&#223; er gemacht ist,<lb/>od<ex>er</ex> auch si ex
                    tempore saccharum additum, wie er auch, al&#223; hitzige Natur<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">gleich</fw></p>
                <pb facs="b0533.jpeg" n="533"/>
                <note2>(Seite 533) </note2>
                <p>gleich vomirte in Ital<ex>ia</ex> wenn er solte Sorbet mit Eis
                    hinein<lb/>geworfen, auch solchen wein trincken, k&#228;ltet, da&#223; man es an
                    den Z&#228;hnen<lb/>nicht leiden konnte, sch&#252;ttete immer warmen wein
                    drunter.<lb/>General <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/137671296"
                        >zum Jungen</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Hieronymus Baron
                        zum Jungen (1660&#8211;1732), kaiserlicher General</note> wuste alle
                    schliche, verstund fahren, reiten, Ackerbau<lb/>alles auf ein haar, admonebat
                    semper waltherum, er solle alles<lb/>lernen v. allem nachdencken was er sehe,
                    sey nicht gnug da&#223; man wisse, es<lb/>geschehe etwas m&#252;sse auch wissen
                    warum.<lb/>Waltherin schlachtete heute eine Gan&#223;, die von einer Kuh
                    getretten<lb/>worden, aber nicht gestorben, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> gehinckt
                    nur, war klein blieben, zieml<ex>ich</ex><lb/>fett, v. m&#252;rbe, aber hatte in
                    parte concava hepatis einen<lb/>Klumpen geronnen blut sitzen gr&#246;ser
                    al&#223; eine grose welsche Nu&#223;, <lb/>wor&#252;ber die Natur wie in den
                    Menschen eine haut hergezogen hatte, <lb/>v. lag in folliculo, nec anserem
                    naturae ratio sui generis deneganda.<lb/>Adiantum album braucht man starck in
                    Preussen ut walthero chirurgi ex<lb/>iis provinciis narraverunt,
                    feldscherers.<lb/>Mares in Italia &amp; Hisp<ex>ania</ex> sind sehr garstig,
                        s<ex>on</ex>derl<ex>ich</ex> in Spanien, wie<lb/>affen, haben offt keine
                    Z&#228;hne, sind braun, die bilder v. contrefaits<lb/>sehen offt eher affen
                    al&#223; Menschen gleich, die weiber aber sind da sehr <lb/>sch&#246;n.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Turin ist eine sehr <lb/>nette stadt,
                        alle<lb/>die <g>Saturni</g> werden die Can&#228;le<lb/>v. <g>aqu</g>aeducten
                        losgelassen<lb/>laufen durch die<lb/>stadt v. waschen <lb/>alle strasen rein
                        <lb/>au&#223;.<lb/>Genua ist an einer<lb/>Anh&#246;he gelegen;
                        da<lb/>f&#228;hrt man nicht<lb/>sondern Maulesel<lb/>tragen einen in
                        senfften<lb/>v. sind mit sch&#246;nen<lb/>b&#252;schen v. langen
                        decken<lb/>gezieret.</note><lb/>Walther hat in Italien gehuret v. auch ein
                    mal etwas davon getragen von der<lb/>lue <g>vener</g>ea, ist grand mode da, die
                    huren werden <del>inficirt</del> protectirt in<lb/>Ital<ex>ien</ex> v. Spanien
                    von der obrigkeit, sind da rein, m&#252;ssen sich sehen lassen blos<lb/>so man
                    wil, geht nett her, nicht s&#228;uisch wie in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">amsterdam.</name> Walther<lb/>expertus
                    an sich, da&#223; ihn der <g>mercurius</g> dulcis, sive in parva sive magna
                    dosi<lb/>noch auch <g>mercurius</g> crudus in unguente saliviren, kan nicht
                    salivirt werden,<lb/>wie er auch an officiers erfahren, laxirt ihn gleich, muste
                    v. die<lb/>andern musten per diaphoresin curirt werden, im schwitzkasten
                    die<lb/>in Ital<ex>ia</ex> p gar &#252;blich sind, machen aber sehr matt. In
                        Ital<ex>ia</ex><lb/>sind die Lazarethe wie Keller gemacht, da liegen 2
                    reihen betten,<lb/>v. die <g>Venus</g>br&#252;der drinnen, qui publicis curantur
                    sumtibus, v. l&#246;cher dabey,<lb/>die sterben hinein zu werfen, werden alle
                    salivirt per inunct<ex>ionem</ex> stincken<lb/>schreckl<ex>ich</ex>. Walther
                    h&#228;lt inunctionem vor das beste, v. besser<lb/>al&#223; interne in
                        pil<ex>ulis</ex> vel <g>pulvere</g> den <g>mercurium</g> geben. Datur &amp;
                    nonnullis interne <g>mercurius</g><lb/><g>praecipi</g>tatus in
                    pil<ex>ulis</ex>.<lb/>Die lui <g>vener</g>eae afficis est affectus fluor albus,
                    si recens <del>fal</del> facile curatur,<lb/>per <g>mercurium</g> dulcem in
                        pil<ex>ulis</ex> cum cathol<ex>ica</ex>
                    <g>tinctura</g>
                    <g>antimoni</g> vel <g>tinctura</g> minerali, &amp;
                        decoct<ex>o</ex><lb/>Sarsaparill<ex>ae</ex>.<lb/>Letztl<ex>ich</ex> hatte
                    einer eine Frau in fl<ex>ore</ex> albo, verging ihr, bekam schrunden an
                    den<lb/>h&#228;nden so nicht netzen, v. einen grind drinnen gantz trocken nahm
                        <g>aquam</g>
                    <g>calcis vivae</g> et<lb/><g>mercurium</g>
                    <g>praeci</g>pitat<ex>um</ex> v. kochte es ward gelbl<ex>ich</ex> |: kalt
                    miscirt wird wei&#223; :| bisse sehr,<lb/>wichen aber die schrunden v&#246;llig
                    weg.<lb/>Sic &amp; glandularum tumores pertinacia curandi.<lb/>Er hatte einen
                    Kerl im darmstettischen, der war geschlagen worden an den hal&#223;,
                        bekam<lb/>obstruct<ex>ionem</ex> Universalem aller glandul<ex>arum</ex>
                    colli, laryngis, parotidum, axillarum p<lb/>da&#223; es entsetzl<ex>ich</ex>
                    anzusehen, et<ex>iche</ex> glandulas maturabat p Cataplasma ex foeno
                    <lb/>graeco, rad<ex>ice</ex> lil<ex>ii</ex> alb<ex>i</ex> althaeae, mica panis
                    albi, lacte p andere aber thatens<lb/>nicht, et obibat. Secabatur, v. war bey
                    ihm die leber wegen gr&#246;se des Miltzes<lb/>gantz zusammen gedr&#252;ckt,
                        it<ex>em</ex> hart, Mesenterium stein hart, alles<lb/>Verwachsen, loco bilis
                    albus mucus multus. E<ex>rgo</ex> lucebat affectum ab intra<lb/>fuisse lethalem,
                    &amp; post ictum eo versos motus, dimissus sic est verberans,<lb/>ex custodia.
                    Ibi <g>aci</g>dum dominabatur.</p>
                <pb facs="b0534.jpeg" n="534"/>
                <note2>(Seite 534) </note2>
                <p>Eine Frau qui mammam duram habebat, it<ex>em</ex>
                    <del>glandul.</del> maturirte<lb/>er also, v. suppurirte, v. curirte sie
                    feliciter. Est cura nodorum<lb/>mammarum notabilis.#<note place="margin-left"
                        resp="author"> sed facilis si nondum<lb/>nodi dolent</note> Sed jam hat er
                    eine zu Massenheim, die auch<lb/>glandul<ex>as</ex> subaxill<ex>ares</ex> hat
                    verstopfft, v. da das <g>aci</g>dum obdominirt, v. Massa<lb/>humorum corrumpirt,
                    ist difficilime curatu.<note place="margin-left" resp="author"> Walther non
                        credit pur-<lb type="inWord"/>gatorium.</note><lb/>Ein Pfaff |: die alle
                    sehr huren und offt eine cariem davon bekommen in<lb/>cranio e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> wie der General de Lay in Coblentz so nun gestorben<lb/>der
                    raspirt werden m&#252;ssen in cranio, v. wohl worden hernach :| bekam<lb/>im
                    alter excemata forte se <g>vener</g>eo veneno, cum sanguis fit scharff in
                    <lb/>dem alter, rechterhand ad linguam ein l&#246;chlein, cum dolore ad
                        junctionem<lb/>maxill<ex>ae</ex> infer<ex>ioris</ex>. Zehrte dabey ab,
                    nachts hatte es immer ein<lb/>h&#228;utlein, so morgends abging, ward hecticus
                    v. starb, cum multo<lb/>dolore illius loci an dem ohr, war ohne Zweifel caries
                    ossium alda.<note place="margin-left" resp="author"> Zu letzt konte er nicht
                        mehr<lb/>kauen.</note><lb/>Icterus si cum hydrope conjunctus fuit, raro
                    vidit walther<lb/>evadere aegros imo nullos fere.<lb/>Prior der Dominicaner in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name> war in
                    febre &#252;bel tractirt worden, v.<lb/>bekam hepar durum, &amp; sub febrili
                    motu novo, sehr dick,<lb/>ein Medicus rieth im stulte das wi&#223;baad, erhitzte
                    alle humores, v.<lb/>bekam die haemorrhoides so starck, da&#223; auf einmal
                    gantze str&#246;hme<lb/>geronnen blut, gantz schwartz &#224; stagnatione in vena
                    portae von<lb/>ihm ging, walther dicebat er solle &#252;ber hal&#223; v. kopff
                    nach hau&#223;<lb/>gehen, absone uti Th<ex>ermis</ex> wisbadensibus, dieselbe
                    Nacht da er in furcht v.<lb/>Zittern in&#223; Kloster kam,
                    obibat.<lb/>Haemorrhoides supervenientes hydropi mortem brevi venturam
                        indicant.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/12093017X"
                        >Burggraff</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Philipp Burggrave
                        sen. (1673&#8211;1746), Arzt in Frankfurt</note> h<ex>ujus</ex> loci senior,
                    der da in h&#246;chst den Antoniten bedient ist,<lb/>hatten al&#223; incurabel
                    einen Kerl verlassen, dem &#224; febre citius justo sup-<lb type="inWord"
                    />pressa, das abdomen stein hart war, walther &#252;ber nahm ihn, v.
                    curirte<lb/>ihn feliciter, mirante Burggrafio.<lb/>Zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4102054-6">ogriffel</name> wo viel <g>Wasser</g>
                    ist, haben die leute sehr offt febres. Daselbst<lb/>bekam eine junge frau, dick
                    v. plethorisch cum <g>mensibus</g> suppress<ex>is</ex> icterum,<lb/>&amp; forte
                    ab ira p hatte offt solche schmertzen propter obstruct<ex>um</ex>
                    ductum<lb/>biliarium, da&#223; sie aufsprung v. auf sich hube v. sehr schrye, |:
                    non dolor<lb/>substantia hepatis s<ex>ive</ex> parenchyma, sed ductus
                    membranacei :| applica-<lb type="inWord"/>bat Walther hirudines ad anum, &amp;
                    optime statim convaluit,<lb/>war icterus &#224; metastasi sanguini ad
                    hepar.<lb/>Rustici <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4095367-1"
                        >Hochhemienses</name> vini potores sind sehr listig, arge
                    schelmen,<lb/>callidi, dagegen <g>aquae</g> potores, v. die schlechte Kost essen
                    tumm sind, ut<lb/>e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> Westphali p<lb/>Walther ipse
                    so er ein glas wein zu viel trinckt sp&#252;hrt gleich tumorem haemor-<lb
                        type="inWord"/>rhoid<ex>alem</ex> in ano, bi&#223; der wein wieder au&#223;
                    dem leib ist, da hat er Ru-<lb type="inWord"/>he. Mihi quoque tamdiu pellitur
                        <g>urina</g> quod in corpori in est vinum Hochhe-<lb type="inWord"/>miense.
                    Bekommt fast alle jahr, obschon venaesecirt, rothe augen v.<lb/>fl&#252;sse in
                    ohren, ist sehr hitzig v. hefftig, schl&#228;fft wenig. Utitur
                    vesicatoria<lb/>statim in den scapulis sic cessat. Wil ein fonticulum sich
                    setzen, suasi<lb/>venaesectionem crebriorem.<lb/>Sacellanus der caplan hujus
                    loci ist ein frommer Mann, v. frommer<lb/>al&#223; die Priester.<lb/><g>Aqua</g>
                    hujus loci ist ziml<ex>ich</ex> gut, nur hat es viel Kalch bey sich, so sich
                    auch<lb/>in das glas unten so man trinckt, setzt, ist gelb. alias mollis
                    est<lb/>aqua.<lb/> Walther<lb/></p>
                <pb facs="b0535.jpeg" n="535"/>
                <note2>(Seite 535) </note2>
                <p>Walther bekam einmal die haemorrhoides cum ingenti dolore,
                        utebatur<lb/>pil<ex>ulis</ex> stahlianis die trieben aber mehr v. vermehrten
                    dolorem, post usus est<lb/>laxante rhabarbarino supra nominato ex
                        Rhab<ex>arbaro</ex> 1 uncia et <g>mercurio</g> d. 1 scrupulo<lb/>&amp;
                    convaluit. #<note place="margin-right" resp="author"> usus est
                            absque<lb/><g>pulveribus</g> antispasticis.<lb/># it<ex>em</ex> usus est
                        pulvere<lb/>ex oc. <unclear>bxs</unclear> et argento p <lb/>ad <g>aci</g>dum
                        uti dice-<lb type="inWord"/>bat absorbentibus<lb/>donandum.</note>
                    Haemorrhoides hat er von s<ex>einem</ex> Vatter geerbet.<lb/>Der Gros Vatter
                        Senckenb<ex>erg</ex><note place="foot" resp="editor"> Johann Senckenberg
                        (1610&#8211;1674), Apotheker in Friedberg, Gro&#223;vater J. Chr.
                        Senckenbergs</note> der Apoth<ex>eker</ex> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">fridberg</name> war ein klein
                    M&#228;nngen<lb/>v. so trutzig wie walthers Mutter, lachte selten, sahe auch so
                    au&#223;,<lb/>war aber ehrlich. Der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/101882328X">Sohn</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Heinrich Senckenberg (1647&#8211;1707), Apotheker in
                        Friedberg, Onkel J. Chr. Senckenbergs</note> der Apoth<ex>eker</ex> war ein
                    grober Mann, ohnf&#246;rmlich<lb/>dick, fartzte bey allen leuthen.<lb/>Veniebat
                    ein bauer von einem Andern, der den Magen in itinere verdorben<lb/>hatte,
                        <g>urina</g> pallide lutea, ob spasmum in viis <g>urina</g>riis directum
                        ad<lb/>ventricul<ex>um</ex> ubi malum haeret.<lb/>Walther hat schweine
                    bekommen vom grafen v<ex>on</ex> der Lay, au&#223; Engelland,<lb/>dahin sie von
                    einer Insul sind bracht worden, wild; waren gantz glatt v.
                        kahl<lb/><del>rauh</del>, wie alle schweine sind in Italien, daher man weil
                    man<lb/>keine borsten da hat, keine b&#252;rsten machen kan alda, cum
                    acciperet<lb/>wolten sie den w&#228;nden hinauff lauffen, sind spitzk&#246;pfig,
                    langseitig,<lb/>Vor die Art kan walther alle st&#252;ck 1. thaler bekommen si
                    vult,<lb/>in der 2ten v 3ten generatione arthen sie sich au&#223;, v. sind
                    nun<lb/>rauh wie unsere schweine alle, aber haben noch die taille v. gestalt
                    des<lb/>Kopfs, hatten blau fleisch von Natur, ist auch ge&#228;ndert.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Zahme v. wilde<lb/>s&#228;ue haben in
                            Ital<ex>ien</ex><lb/>v. anderen warmen<lb/>l&#228;ndern
                        keine<lb/>Borsten.</note><lb/>Der Pastor hujus loci hatte eine
                        Jungf<ex>er</ex> impraegnirt |: Pfaffen wissen<lb/>alle schliche :| sanguis
                    prorupit ei gramiosus &amp; febris in sanguine aderat<lb/>sic dicebat,
                    rogantibus presbyteris, Walther esse gravidam, volebant es<lb/>komme von dem
                    wi&#223;baad her da&#223; sie die <g>menses</g> wider bekommen darinnen sie
                        ge-<lb type="inWord"/>we&#223;en, war sehr dick. Et eveniebat walther fuisse
                    vere locutum.<lb/>Der hiesige Pfaff h&#228;lt viel auff garten v. hat
                        allerl<ex>ei</ex> rare gew&#228;chse.<lb/>Pseudo-senna s<ex>ive</ex> Colutea
                    vesicaria hic utuntur rustici pro<lb/>senna off<ex>icinalis</ex> in
                    gr&#246;serer portion ad. 1 Manipulum &amp; coquunt, |: forte non<lb/>cocta non
                    faceret tormina, sed infusa solum :| macht aber bey dem<lb/>purgiren mehreres
                    reisen.<lb/>Abricosen sind di&#223; jahr hier wohl gerathen sed non
                    Moguntiae,<lb/>&#196;pfel sind an et<ex>ichen</ex> b&#228;umen wohl gerathen, an
                        et<ex>ichen</ex> nicht, wie der<lb/>strich gegangen von der K&#228;lte,
                    Birnen gar nicht gerathen, erfrohren.<note place="margin-right" resp="author">
                        dicebant es sey ein <lb/>b&#246;ser Nebel gekommen<lb/>in der
                        bl&#252;the.</note><lb/>Im Rheingau macht man jetzt herbst, <note
                        place="foot" resp="editor">=Ernte</note> zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4095367-1">hochheim</name> in 14 tagen,
                    Frankfurti<lb/>zu anfang k&#252;nfftiger woche, faulen hier, aber in hochheim
                    nicht<lb/>so sehr, liegt hoch, v. abh&#228;ngig, <note place="foot"
                        resp="editor">=absch&#252;ssig</note> der Regen konte so nicht
                    schaden,<lb/>terra multis in locis <g>aren</g>osa.<lb/>Sirop de Capillaire ist
                    sehr sch&#246;n wei&#223;, in Montpeillier fit, &amp; <lb/>mittitur ad dissita
                    loca, ist sehr delicat, utuntur ad potulenta<lb/>eo dulcificanda, loco
                                sacchari.<lb/><bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/120233312">Ferdin. Carol.
                            weinharti</name></author><note place="foot" resp="editor"> Ferdinand
                            Karl Weinhart (1654&#8211;1716) Arzt und Professor f&#252;r Medizin in
                            Innsbruck</note>
                        <title>Medicus officiosus</title> Norimb<ex>ergensis</ex> 1715.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Karl Ferdinand Weinhart: Medicus officiosus seu
                        de officio medici, Innsbruck 1703, N&#252;rnberg 1715.</note> 8. vien-<lb
                        type="inWord"/>nensis est, &amp; congessit omnes formulas ex omnibus
                    Autoribus in varia forma<lb/>optimas in omnibus affectibus, ist gut vor
                    Anf&#228;nger zu brauchen.<lb/><bibl><author>Br&#228;uner</author> hat in
                            s<ex>einer</ex>
                        <title>FrauenZimmer Apothecke,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jacob Br&#228;uner: Die Mit Kr&#228;ncklichen
                        Zuf&#228;llen beladene und Ausserlessnesten H&#252;lffs-Mitteln
                        getr&#246;stete Sch&#246;nheiten des Frauen-Zimmers, Oder n&#252;tzlicher
                        Unterricht, Wie Galantes und wohlgestaltes Jungfern-Volck ihre von aller
                        Welt, geliebte und gesuchte Sch&#246;nheiten jedesmahl best&#228;ndig
                        erhalten, die mit die mit unterlauffende M&#228;ngel verbessern, auch die
                        darwider anwandlende bew&#228;hrtesten Medicamenten abweisen und curiren
                        kan: Worbey auch wider die Sch&#246;nheit streitende f&#252;rnehmste
                        Kranckheiten nicht nur beschrieben, die zuverl&#228;ssligsten Artzneyen zu
                        bereiten, sondern auch mit guten Nutzen zu appliciren angewiesen werden; Dem
                        annoch beygef&#252;get Eine Anzahl herrliche, n&#252;tzliche, approbirte,
                        f&#252;r Jederman dienende, sichere, und ungemeine Recepta, welche
                        sonderheitlich Frauen-Zimmer ohne sonderbahre M&#252;he mit eigener Hand
                        selbst f&#252;r sich als ander gute Freunde bereiten und zu Zeit der Noth
                        gebrauchen k&#246;nne; Alles auss vielf&#228;ltiger eigener Erfahrung
                        angemercket und zu des l&#246;blichen Frauenzimmers ben&#246;thigten
                        Gebrauch treulich beschrieben, 1719.</note>
                    <del>ist</del> it<ex>em</ex> sonst in s<ex>einen</ex> b&#252;-<lb type="inWord"
                    />chern vielerl<ex>ei</ex> curiosa vom wein machen, seiffen pp von
                        allerl<ex>ei</ex> sorten v.<lb/>ist schon curieux zu
                            lesen.<lb/><bibl><author>Heidenreich Overkamp</author> hat in
                            s<ex>einer</ex>
                        <title>oeconomia animalis</title> die in 8. teutsch
                        edirt</bibl><lb/>ist,<note place="foot" resp="editor"> Heydentryk Overkamp:
                        Oeconomia animalis; oder, Gr&#252;ndlicher Unterricht, von der
                        Geburt-Nahrung und Wachsthum des Menschen: Worbey unterschiedene uber Speiss
                        und Tranck, auch andere zum Leben n&#246;thige Dinge, vorfallende curieuse
                        Fragen nach den Lehrs&#228;tzen Renatus des Cartes er&#246;rtert werden,
                        1690.</note> allerl<ex>ei</ex> curieuse physicalische practische
                        quaest<ex>iones</ex> resolvirt, ist gut<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">zu</fw></p>
                <pb facs="b0536.jpeg" n="536"/>
                <note2>(Seite 536) </note2>
                <p>zu lesen ob bona experimenta, die sich aber besser in eine
                    physiologiam<lb/>Majoris mundi al&#223; minoris geschickt h&#228;tten.
                        Qu<ex>aerit</ex> e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> worum<lb/>Apfel eher
                    zeitigen <note place="foot" resp="editor">=reifen</note> so sie auf die
                        <g>Erde</g> gebreitet ligen al&#223; &#252;ber einander, v.<lb/>nicht
                    faulen. It<ex>em</ex> cur Batavi so sie unter der linie fahren,
                    ihren<lb/>K&#228;se in <g>&#214;l</g> tonnen ein schlagen p it<ex>em</ex> von
                    Bottelbier p<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11855140X"
                            >Hippocr<ex>ates</ex></name><note place="foot" resp="editor">
                        Hippokrates von Kos (um 460 v. Chr.&#8211;um 370 v. Chr.), griechischer
                        Arzt</note> 6 Epid<ex>emiae</ex> sect. 2. text. 50 dicit: si non potes
                    prodesse,<lb/>ne noceas saltem.<lb/>Ein junge fiel vom baum, v. ein gros
                    st&#252;ck fleisch von der stirne weg, <lb/>da&#223; das bein gantz kahl da lag.
                        #<note place="margin-left" resp="author"> # pericranio nudatum.</note>
                    cranium bedeckte walther mit<lb/>trockener <choice>
                        <orig>Carpie</orig>
                        <reg>Charpie</reg>
                    </choice>, od<ex>er</ex> auch mit einem <g>spiritu</g> ex arist<ex>ea</ex>
                    <g>alumine</g> mastiche, herba ce-<lb type="inWord"/>phalia. |: non unguinosis p
                    :| das wilde fleisch an der haut nahm er weg<lb/>Unguento aegyptiaco. Hatte lang
                    zu thun bi&#223; er wieder in his exsan-<lb type="inWord"/>guibus partibus
                    fleisch bekam; hat eine starcke Narbe, walther hofft<lb/>aber er solle sie noch
                    verwachsen.<lb/>Im feld hat walther die soldaten immer nehmen lassen das
                        <g>pulverem</g> purg<ex>antem</ex> Rec<ex>ipe</ex><lb/>Rhabarb<ex>ari</ex> 1
                    uncia agave 1 scrupulum. Bol<ex>i</ex> Armen<ex>iaci</ex> semiscrupulum<add
                        resp="author" place="above">pro 1 dosi</add> in s&#252;sser Milch. opti-<lb
                        type="inWord"/>m&#232; laxavit.<note place="margin-left" resp="author"> In
                        Batavia thats gut<lb/>nicht in Ital<ex>ia</ex>.</note> Walther nahm es in
                        Ital<ex>ien</ex> auch ein al&#223; er dysent<ex>eriam</ex><lb/>bekam, Dr.
                    Sacco in Genua ein Romaner, vetuit, denn er<lb/>bekam davon wie eine
                    sinnlosigkeit, aber auf dem Meer ward ihm her-<lb type="inWord"/>nach post
                    curationem besser, Sacco dabat nichts al&#223; k&#252;hlende<lb/>sachen v.
                        <g>Wasser</g> uti supra dictum sic optime convaluit; in Ital<ex>ien</ex>
                    mu&#223; man<lb/>nicht solche starcke purg<ex>antia</ex> al&#223; hier in
                        teutschl<ex>and</ex> brauchen, corpora<lb/>sensibilia ibi sunt, &amp; facile
                    animo agilis operatur stimulo dato.<note place="margin-left" resp="author">
                        Lavendula &amp; Ros-<lb type="inWord"/>marinus stehen in Gallia<lb/>&amp;
                        Hispania &#252;berall<lb/>an wegen sehr hoch.<lb/>In Spanien gehen
                        ihre<lb/>sehr grose schaafe<lb/>mit grosen h&#246;rnern<lb/>offt |: die
                        widder :|<lb/>in den Rosmarin, das<lb/>fleisch ist sehr deli-<lb
                            type="inWord"/>cat v. wei&#223; von ihnen<lb/>schmeckt nach Rosma-<lb
                            type="inWord"/>rin. So man durch<lb/>den Rosmarin geht
                        propter<lb/>calorem vergeht einem fast<lb/>der odem vor Geruch.<lb/>Die
                        Wolle ist sehr<lb/>Zart Angli emunt,<lb/>v. Bearbeiten sie mit<lb/>grosem
                        profit, Hispani<lb/>sind zu faul, doch haben<lb/>sie auch an.<lb/>Vidit
                        walther da&#223;<lb/>man einigen in Spanien<lb/>in febre ardente
                        hat<lb/>Ei&#223; auff den Kopff<lb/>gelegt. Venditur<lb/>glacies das Pfund
                        vor<lb/>1 Pfennig. Jeder Orth<lb/>so er auch noch so klein<lb/>hat seine
                        Ei&#223;grube.</note><lb/>Er hatte dysent<ex>enteriam</ex> cum febre
                        ardentiss<ex>ima</ex> bekommen auf &#196;pfel mit Meel<lb/>gebraten so er
                    nicht vertragen konte, war gantz von Verstand.<lb/>In Italien haben die
                    B&#246;hmen am besten au&#223;gehalten, andere<lb/>sind verdorrt daselbst v.
                    hatten weise Zungen vor hitze v. sind so ge-<lb type="inWord"/>storben; auf dem
                    march sind offt viele dursts gestorben, so man<lb/>starck marchirt
                    hat.<lb/>Generals raisonnirten offt, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118605941">Eugenius</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Eugen Franz, Prinz von Savoyen-Carignan (1663&#8211;1736),
                        &#246;sterreichischer Feldherr</note> sey nicht so verst&#228;ndig eben,
                    aber<lb/>sehr gl&#252;cklich. Stahrenberg war viel kl&#252;ger aber nicht so
                    gl&#252;cklich<lb/>v. sehr kr&#252;ttelich.<lb/>Obst so man es in der h&#246;he
                    in stuben etwas welck erst werden l&#228;sst,<lb/>ut <g>aqua</g> nimia
                    evaporetur, h&#228;lt sich besser, so man es hernach<lb/>in Keller thut, auff
                    bretter. :|<lb/>Frontis pressio, auris sinistrae knarren &amp; subinde clangor.
                        Oscitat<ex>io</ex>.<lb/>pandicul<ex>atio</ex>, extrema frigida, <g>aer</g>
                    mane frigidus von Norden.<lb/>auris d<ex>extrae</ex> susurrus, animus sat
                    alacris.<lb/>Meridie edi suppe, wei&#223; kraut |: so viel schmackhaffter
                    hier<lb/>al&#223; anderer orthen :| mit sch&#246;psen fleisch, Gan&#223; mit
                    mandeln ge-<lb type="inWord"/>f&#252;llt v. Rosinen, K&#228;se v. butter, bibi
                    vinum &amp; <g>aquam</g>. Wein von<lb/>1731, davon er noch ein st&#252;ck
                    hat.<lb/>&#220;ber dem essen hatte <hi rend="underline">ex nare sinistra
                        haemorrhagiam,</hi> nachdem vorher<lb/>die Nase sehr gespannt v. wehe gethan
                    hatte. Edebam poma.<lb/>Borstorffer &#196;pfel sind hier milde v. sehr delicat,
                    sonderlich die<lb/>grose Art, so sehr roth v. gelb ist, v. hier et<ex>icher</ex>
                    orthen sich findet,<lb/>alle so gros al&#223; ein <choice>
                        <orig>M&#228;th</orig>
                        <reg>Mat</reg>
                    </choice> apfel, sind un vergleichlich, schmecken<lb/>wie Gew&#252;rtz v.
                    riechen auch so. Walther Borstorfiana poma pro opti-<lb type="inWord"/>mis pomis reputat.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Gieng</fw></p>
                <pb facs="b0537.jpeg" n="537"/>
                <note2>(Seite 537) </note2>
                <p>Gieng mit Kaufmann, Philos<ex>ophiae</ex> baccal<ex>aureo</ex> der sol barbier
                    profession<lb/>lernen, aber sich zu nichts recht schicken wil, auf die stein
                    Kaute,<lb/>flante borea, tumido vom vielen essen ventre.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Meridie sol est<lb/>albus, sonne
                        scheint<lb/>blass, &#224; meridie<lb/>paulo melius.</note><lb/>Auf der stein
                    Kaute fand:<lb/>eine <hi rend="underline">scabiosam minorem</hi> multicaulem
                    caeruleo flore odoratam, tenuifoliam,<lb/>incanam, mogte aber wohl von dem staub
                    der steine, wie Pimpinella<lb/>alba nigro caule alda aspersa seyn.<lb/><hi
                        rend="underline">Cervaria</hi> non multa ibi <del>aber</del> in flore
                        aber<lb/><hi rend="underline">Oreoselinum</hi> varians ramifi&#233;e foliis,
                    die sonderl<ex>ich</ex> an den bl&#252;henden<lb/>offt sehr klein sind, war sehr
                    copiose in der bl&#252;the.<note place="margin-right" resp="author"> Oreoselini
                        folia<lb/>wie Petroselinus sub-<lb type="inWord"/>inde aureo
                        colore<lb/>infecta fleckig,<lb/>&amp; forte inest laser-<lb type="inWord"
                        />pitium fol<ex>iis</ex> latioribus<lb/>lobatis. </note><lb/><hi
                        rend="underline">Amellum Plinii</hi> fand einmal bl&#252;hend.<lb/><hi
                        rend="underline">Onobrychidem</hi> auch fl<ex>ore</ex>
                        purpur<ex>eo</ex>.<lb/><hi rend="underline">Pulsatillae</hi> folia multa,
                    quae quoque forte colore in flore diversa sunt,<lb/>quod videndum verno
                    tempore.<lb/>Cervariae odor gravis est, magis gratus &amp; similior petroselini
                        oreo-<lb type="inWord"/>selini.<lb/><hi rend="underline">Chamaedrys</hi> in
                    eadem platula ferebat fl<ex>ores</ex> purpureos &amp; albos,<lb/>seu
                    rubellos.<lb/>Walther dicebat in brabant habe man hunde, die Chamaebalanum
                    Erdn&#252;&#223;e <lb/>au&#223;graben, schmecken gut. wie hunde in
                        Ital<ex>ien</ex> die Trifoli au&#223;-<lb type="inWord"/>graben, so sehr
                    gew&#252;rtzig schmecken, &amp; <g>vener</g>eis in deliciis sunt.<note
                        place="margin-right" resp="author"> In arvis nostris graben<lb/>die schweine
                        darnach.</note><lb/><hi rend="underline">Spargelbohnen</hi> sind dick an
                    fleisch, v. wo die bohnen liegen knotig sonst<lb/>den l&#228;ppges bohnen
                    gleich, die doch gr&#246;ser sind; dienen nicht zum<lb/>ein machen wie die fitz-
                        od<ex>er</ex> leppges bohnen, weil sie zu weich sind.<lb/>Einige lassen sie
                    gantz v. kochen sie wie spargen, heissen daher auch <lb/>Spargelbohnen<note
                        place="margin-right" resp="author"> Spargelbohnen werden von <lb/>denen
                        wegschnecken ohne<lb/>schalen den braunen li-<lb type="inWord"/>macibus sehr
                            ge-<lb type="inWord"/>fressen; hangen offt<lb/>gantz
                        klumpig<lb/>darauff.</note> |: welchen Nahmen sonst hat der Lotus
                    tetragonolobus :|<lb/>Abricosen auf Mandelb&#228;ume gepfropfft sind delicat, v.
                    haben<lb/>loco nuclei eine Mandel, so ordentl<ex>ich</ex> zeitig <note
                        place="foot" resp="editor">=reif</note> wird.<lb/>Kartoffeln gibts viel in
                    Brabant, sieden sie ab, v. essen sie blos<lb/>cum sale. Die Irrl&#228;nder haben
                    kein brodt, ziehen sie viel und essen<lb/>sie cum sale. In <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4095367-1">hochheim</name> kann man sie nicht
                    ziehen, werden gestohlen.<lb/>Pes dolebat walthero, dicebat es gebe ander
                    wetter, mir dolebant<lb/>quoque die kl<ex>einen</ex> Zehen mit den
                    leichd&#246;rnern <note place="foot" resp="editor">=H&#252;hneraugen</note> so
                    wachsen, das aber auch ab omne opple-<lb type="inWord"/>tione sanguinis
                    geschieht sonst. Veniebat continuatio frigoris von<lb/>Norden v. weiter
                        nichts.<note place="margin-right" resp="author">
                        <del>Vespera war eine abendr&#246;the</del><lb/><del>so hochpurpur
                            roth,</del><lb/><del>nicht hellroth, wie ein</del><lb/><del>Purpur
                            trefflicher</del><lb/><del>couleur, sequebatur</del><lb/>ventus boreas
                        &amp;<lb/>gelu.</note><lb/><bibl><title>Frauendorferi Tabula
                            Smaragdina</title> edita ab <author>J. Abr.
                        Mercklino</author><lb/>auctior. Norimb. 1713</bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Abraham Mercklin (Hg.): Philippi Fraundorfferi Tabula
                        Smaragdina Medico-Pharmacevtica: In qua Octingentorum, contra omnis generis
                        Morbos probatissimorum selectissimorumque Medicamentorum, in nullo
                        Dispensatorio obviorum ... fidelis &amp; accurata Descriptio, ordine, ut
                        vocant, alphabetico, insculpta legitur; Cum Indice Morborum &amp;
                        Medicamentorum, Opus &amp; Medicis, &amp; Chirurgis, &amp; Pharmacopeis
                        perutile, N&#252;rnberg 1713.</note> schmal 8. ist gut, hat lauter processe
                    v.<lb/>Recepte auch 2 descript<ex>iones</ex> von den pil<ex>ulis</ex> Brecheri,
                    ist gut zu brauchen.<lb/>Vespera edi suppe, kalte Gan&#223;, Spargelbohnen,
                        it<ex>em</ex> Champignons,<note place="margin-right" resp="author"> hammels
                        braten-ragout<lb/>cum allio.</note><lb/>deren eine grose Menge gefunden auf
                    der steinkaute in einer Klumse,<lb/><del>cum</del> gekocht v. die br&#252;he
                    weggesch&#252;ttet, kleingehackt, fleischbr&#252;he, Muscaten<lb/>Pfeffer v.
                    saltz drangethan it<ex>em</ex> butyrum, schmeckte sehr gut. bibi<lb/><hi
                        rend="underline">hochheimer 1729er wein, au&#223; drusen od<ex>er</ex> hefen
                        gepresst,</hi> der nicht gar<lb/>subtil roche, v. etwas weniges vorn nach
                    den drusen geschmeckt, sonst<lb/>aber starck war, wie man denn sonst den drusen
                    wein vor sehr<lb/>starck v. gut h&#228;lt; et <g>aquam</g>.<lb/>Hochheimense
                    vinum trieb mir den <g>Urin</g> starck adjuvante gelu. Ist<lb/>an sich sehr
                    lufftig, v. diuretisch.<lb/></p>
                <pb facs="b0538.jpeg" n="538"/>
                <note2>(Seite 538) </note2>
                <p>Noctu bene dormivi.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-10">
                        <supplied>10.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0538.jpeg" n="538"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 10 <g>octo</g>br<ex>is</ex>.</p>
                <p>Mane egessi ventre valde tumido, propter multa flatulenta, faeces<lb/>luteas
                        subspiss<ex>as</ex> multas, <g>urinam</g> non potui mittere nisi excretis
                    faecibus<lb/>multam. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus. K&#252;hl von Norden.<note place="margin-left"
                        resp="author"> ob ocul<ex>um</ex> sinistrem vo-<lb type="inWord"/>litant
                        nebulae<lb/>subinde.</note><lb/>Itali edunt multa aromata, sagen sie
                    k&#252;hlen sie; multum<lb/>edunt allium et cepas. Essen sehr wenig, uti Galli
                    &amp; Hi-<lb type="inWord"/>spani, trincken aber viel v. alles mit Eis kalt
                    gemacht.<lb/>Corpora eorum valde perspirabilia sunt, non ut Germanorum, die
                    sehr<lb/>viel weniger transpiriren, v. mehr ansetzen vom fett, corpora
                    eorum<lb/>braun v. d&#252;rr v. klein, Germanorum pinguia, gros wei&#223;.
                    Die<lb/>haare der teutschen lang, v. hell, Italorum krau&#223; v. klein.
                        Plus<lb/><g>ignis</g> habent, phlegmatis plus Germani. Allium
                    piper<lb/>&amp; <g>spiritum vini</g> utuntur zum schwitzen in morbis,<note
                        place="margin-left" resp="author"> &amp; rustici nostri hoc<lb/>remedio
                        utuntur.</note> viele teutsche haben sich<lb/>damit verdorben sind verdorrt
                    v. haben die Zunge zum hal&#223; hin au&#223; ge-<lb type="inWord"/>streckt,
                    gantz wei&#223; vor hitze v. auffgesprungen; ist bey der Armee verbothen
                        worden.<lb/>Ital<ex>ien</ex> hat viele Menschen gekostet.<lb/>Itali sind
                        entsetzl<ex>ich</ex> verhurt, ob corporum &amp; <g>aeris</g> &amp;
                    alimentorum ca-<lb type="inWord"/>lorem.<lb/>Vidit walther einen
                        General-<del>adj</del>. feld Zeugmeister ein fran&#223;o&#223; unter
                        den<lb/>Keyserl<ex>ichen</ex> der war ein partie-G&#228;nger, ein
                    hexenmeister, al&#223; ihn der teufel<lb/>holen wolte suo tempore praestituto,
                    ward er rasend, lief den w&#228;nden hinauff,<lb/>v. endl<ex>ich</ex> ward er
                    gefunden da&#223; er sich erh&#228;ngt, Famuli dicebant der<lb/>teufel habe ihm
                    den hal&#223; gebrochen. War ein groser starcker Mann,<lb/>mortuum vidit walther
                    hat wie ein teufel au&#223;gesehen, die Zunge<lb/>au&#223;gestreckt, die augen
                    vor dem Kopff gehabt, der hal&#223; war blau. Die<lb/>Generalitaet hats zu
                    vertuschen gesucht, v. hat s<ex>eine</ex> silbernen services v.<lb/>andere
                    Kostbarkeiten unter sich getheilt. War sehr gl&#252;ckl<ex>ich</ex><lb/>gewesen,
                    der teufel halff ihm, aber das Ende war schlecht. Sagte<lb/>wenn ein partie
                    g&#228;nger nicht ein wenig hexen k&#246;nte sey es nichts.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">st&#252;cke vernageln</hi> fit<lb/>so man an das
                            Z&#252;nd-<lb type="inWord"/>loch einen Nagel an-<lb type="inWord"
                        />setzt v. mit dem<lb/>hammer schl&#228;gt, so<lb/>springt au&#223; dem
                        loch<lb/>ein st&#252;ck herau&#223;,<lb/>v. mu&#223; das
                        st&#252;ck<lb/>umgegossen werden,<lb/>denn das <g>Pulver</g>
                        schl&#252;ge<lb/>hinten herau&#223;.</note><lb/>Walther consilio rustici
                    veteris hat sich auf den ackerbau mit ge-<lb type="inWord"/>legt, auf alles Acht
                    geben v. &#252;berlegt, didicit omnia.<note place="margin-left" resp="author">
                        so lang die K&#252;he Kraut v. R&#252;-<lb type="inWord"/>ben fressen ist
                        ihr Koth<lb/>d&#252;nne, da mu&#223; man torf <lb/>unterstreuen, gibt
                        guten<lb/>tung aufs fr&#252;hJahr in<lb/>dem weinberg.</note>
                    Die<lb/>Knechte pfl&#252;gten ihm die &#196;cker nicht recht, waren disteln v.
                    dornen drauff<lb/>Andere hatten gute frucht er nichts.<note place="margin-left"
                        resp="author"> walther hat keinen <choice>
                            <orig>einigen</orig>
                            <reg>einzigen</reg>
                        </choice><lb/>distel auff dem<lb/>acker, l&#228;sst alles<lb/>gleich
                        aussreissen.<lb/>Hat die beste frucht<lb/>v. Obst, aliis ad<lb/>miraculum et
                            in-<lb type="inWord"/>vidiam.</note> Einmal traff er
                    s<ex>einen</ex><lb/>Knecht am acker schlafend an, v. das Pferdt daneben,
                    spannte<lb/>es au&#223;. Venientem domum putzte er baf au&#223; v. schaffte
                        ihn<lb/>ab.<note place="margin-left" resp="author"> Walther
                        observirt<lb/>von fernen an hohen<lb/>Orthen ob s<ex>eine</ex>
                        Knechte<lb/>arbeithen mit dem<lb/>perspectif. Sie wissen<lb/>es und
                        h&#252;then sich.</note> Hier im wein lande sind b&#246;se bauren v.
                    gesunde. Weil<lb/>er kein bauer, wolten sie sich von ihm nichts sagen
                    la&#223;en; jetzt wei&#223; er<lb/>alles besser al&#223; sie, prim&#242; so er
                    commandirte v. fehlte ridebant.<lb/>Pferdte kan man sehr schonen, so man die
                    last allein gleich aequaliter<lb/>auff der achse ruhen l&#228;sst; das Pferdt in
                    der scheere kan man sehr<lb/>schonen mit den Ringen an den beinen da die
                    &#252;brige Pferdte ziehen,<lb/>die dessen in der scheere last erleichtern
                    m&#252;ssen. Der bauch gurt<lb/>an Pferdten mu&#223; fest angezogen seyn ne
                    attritu vulnus faciat das<lb/>kummet.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">N<ex>ota</ex> B<ex>ene</ex></hi><lb/>so man Pferdten
                        alle str&#228;nge<lb/>zugl<ex>eich</ex> anziehen l&#228;st ist<lb/>gut v.
                        recht, so einer<lb/>aber 1 Zoll vor oder<lb/> nach<lb/>
                        <pb facs="b0539.jpeg" n="539"/> nachbleibt, martert<lb/>es schon ein
                        Pferdt,<lb/>quia aequilibrium<lb/>non adest, &amp; nequam<lb/>latus plus
                        atque<lb/>aliud laborat.</note><lb/>Walther hat et<ex>iche</ex> arthen von
                    successivis <g>pulveribus</g>, einen um so v. so viel Zeit sympa-<lb
                        type="inWord"/>thetice zu t&#246;dten p um spendages von fran&#223;osen v.
                    Italis, bekommen, da <lb/>ein Mann e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> wenn er
                        s<ex>einer</ex> frau m&#252;de ist, sie an der hectica in so v.<lb/>so viel
                    Zeit mit dem <g>Pulver</g> in einer suppe, hinrichten kan. Dicebat fieri <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ex</fw></p>
                <pb facs="b0539.jpeg" n="539"/>
                <note2>(Seite 539) </note2>
                <p>arsenico, <del>li</del> certo modo parato. Promisit mihi descri-<lb type="inWord"
                    />ptionis communicationem.<lb/>It<ex>em</ex> promisit curam
                        <g>mercur</g>ial<ex>em</ex> internam in Lue <g>vener</g>ea.<lb/>Promisi ipsi
                    von dem <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338"
                        >bruder</name><note place="foot" resp="editor"> Heinrich Christian
                        Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschaftler, J. Chr.
                        Senckenbergs &#228;lterer Bruder</note> in Dhaun den Vergleich zu procuriren
                        zwischen<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4"
                        >Mayntz</name> v. <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1"
                        >darmstadt,</name> krafft dessen diese Religionem changiren<lb/>ihre
                    g&#252;ter doch ohngehindert bekommen.<lb/>Speisste mane auf heute, den fasttag,
                    ehe weggieng, Suppe, Spar-<lb type="inWord"/>gelbohnen mit Milch gekocht,
                    butterbrodt. nil bibi, v. war<lb/>mir lieber, ut ita eo melius durare in navi
                    lent&#232;<lb/>eunte possem absque mictione, wiewohl der <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4095367-1">hochheimer</name> wein,<lb/>der noch
                    ein paar tage nicht au&#223; dem blut kommt, doch den
                        <g>Urin</g><lb/>zieml<ex>ich</ex> beforderte.<lb/>In dem f&#228;hrgers
                    h&#228;u&#223;gen sasse eine weile, war warm &amp; immunis<lb/>ergam ab
                        <g>aer</g>is borealis insultibus; videbam da&#223; der f&#228;hrger
                        s<ex>ein</ex> hau&#223;<lb/>mit dem abgelegten Mayn-schlamm gekleibet, war
                    purer fetter<lb/>leim wie seiffe, wirt alle von den agris mitgenommen. vo-<lb
                        type="inWord"/>cant schleich, od<ex>er</ex> schleim, schlamm. Ist besser
                    al&#223; der <lb/>beste leim au&#223; der Kaute zum kleiben, ist sehr subtil
                    v.<lb/>rein.<lb/>Es thut einem jetzt, da man noch nicht die K&#228;lte gewohnt,
                    das kalte<lb/><g>Wasser</g> sehr leid, v. die kalte <g>Luft</g>, wie auch im
                    fr&#252;hling, so es<lb/>kalt gewesen, it<ex>em</ex> et<ex>iche</ex> tage warm,
                    v. wieder K&#228;lte kommt.<lb/>Hora X kam erst das Marckschiff, das von Mayntz
                    bi&#223; weissenau<lb/>und da es &#252;ber den Rhein kommt sehr viel zu thun
                    hatte.<lb/>Auff das wasser, so sehr zehrt, crescebat appetitus, wiewohl nicht
                    der<lb/>durst, den die kalte <g>Luft</g> verhinderte. Wir frohren sehr
                    auff<lb/>dem schiff.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat, subinde &amp; clangit.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> borbor<ex>ygmi</ex> flatus,<note
                        place="margin-right" resp="author"> stiche sub ocul<ex>o</ex>
                            d<ex>extro</ex>.</note>
                    <lb/>propter phaseolos, mane nil bibi, <hi rend="underline">sic <g>urina</g> non
                        multa, quia fluida ad</hi><lb/><hi rend="underline">ventriculum</hi> propter
                        <hi rend="underline">digestionem ablegabantur</hi>; sed frigus <g>aer</g>is
                    &amp; extre-<lb type="inWord"/>morum t<ex>ame</ex>n colligebant in Urethra
                        <g>urinam</g>.<lb/>Kamen hora III. nach H&#246;chst, nachdem mane hora VII
                    das schiff<lb/>au&#223; Mayntz gefahren, ob magnam <g>aquam</g> et ventum
                    contrarium, dagegen<lb/>die von oben herab ohne Pferdte schnell
                    wegkamen.<lb/>Der schiffer auf dem schiff, L&#246;w, der behertzt, ein guter
                    sch&#252;tz, viele<lb/>Sprachen kan,<note place="margin-right" resp="author">
                        fuit in Hungaria,<lb/>Batavia Anglia p</note> voluptuosus, kein degen geht
                    auf s<ex>eine</ex> haut durch, ist fest,<lb/>sticht dem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100455840">landgraff von darmstadt</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt
                        (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf</note> manches
                    wild. der f&#228;hndrich Textor<lb/>hier stach ihm durch Rock, Camisol, wammes
                    auf die haut, v. ging<lb/>nicht durch.<lb/>Er ist nicht weit davon gewesen, wie
                    die Partisans, Layen, in einer hole <lb/>die Pariser Gutsche, 3 stunden von
                    Nancy angegriffen mit convoy von<lb/>50 Mann Cavall<ex>erie</ex>, schlossen erst
                    einen Krei&#223; v. betheten, sagten einander<lb/>die ordre ins ohr, vorher war
                    ein alter Mann, ein bauer zu ihm kommen<lb/>v. hatte es verrathen da&#223; die
                    Gutsche komme; schossen gleich von den 6 Pferdten<lb/>das Mittelste
                        <del>loos.</del> todt, auf die 5 ladeten sie das Geld, die <lb/>stoffen, v.
                    fort nach Mannheim, waren alle fischer, schwammen<lb/>&#252;berall durch.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Kein partisan<lb/>wird reich, wie ge-<lb
                            type="inWord"/>wonnen so zerronnen.<lb/>k&#246;nnen fast alle
                        hexen.<lb/>Sterben alle &#252;bel.</note><lb/></p>
                <pb facs="b0540.jpeg" n="540"/>
                <note2>(Seite 540) </note2>
                <p>Einer von den layen starb senex in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name> voll Elend armuth
                    v.<lb/>l&#228;usen, war fest, konte sich unsichtbar machen, gewehre zu thun,
                    p<lb/>w&#252;nschte auff fastnacht zu sterben dann sagte er da habe der
                    <lb/>teufel mit fastnachts Narren so viel zu thun da&#223; er an ihn
                    nicht<lb/>d&#228;chte, quod &amp; fiebat.<lb/>L&#246;w sagte stultum fuisse der
                    Kerl, der gegen den strom den Rhein hin &#252;ber<lb/>in einer ledernen Machina
                    unter <g>Wasser</g>, oben mit einem ledernen <g>Luft</g>schlaug<lb/>gehen
                    wollen, der sich verderben v. ihn ersticken k&#246;nnen, it<ex>em</ex> da&#223;
                    er terben-<lb type="inWord"/>thin gebraucht daran, der einem im freyen
                    geschweige in clauso den<lb/>Athem nehme.<lb/>Mirabatur die Messe, da&#223; die
                    Seehunde sich in s&#252;ss wasser<lb/>gehalten haben, v. nicht in
                        Saltz<g>wasser</g> gethan gewesen. In Gr&#246;nland<lb/>werden ihrer viele
                    gefangen, v. thran davon gemacht.<note place="margin-left" resp="author"> Bey
                        dem neul<ex>ichen</ex> wolcken-<lb type="inWord"/>bruch hats starck ge-<lb
                            type="inWord"/>donnert, v. ich<lb/>h&#246;rte auch einen<lb/>Mann sagen,
                        der<lb/>von dem Lech v. der<lb/>Dhonau kam,<lb/>da&#223; die
                        wasser<lb/>dorten auch so hoch<lb/>gewesen.</note><lb/>Er sagte mit etwas
                    Quecksilber an die Kugel gethan, k&#246;nne<lb/>man alle festigkeit solviren v.
                    schiessen was man wolte. Ridebat<lb/>inunctionem globi mit ohrschmaltz vor die
                    festigkeit. Alius<lb/>dicebat ein G&#228;rtner k&#246;nne alle flinten zu thun,
                    wenn er nur einen<lb/>Spruch au&#223; der bibel bethete v. im Vertrauen auff
                    Gott das gewehr zu-<lb type="inWord"/>thue.<lb/>Zu h&#246;chst f&#252;tterten
                    wir, blieben auf der anderen seite im <del>Mayntz</del><lb/>Mayn halten v.
                    warfen ancker. Das schiff kam erstl<ex>ich</ex> in Sachsen-<lb type="inWord"
                    />hau&#223; an, weil h&#252;ben der Einla&#223; cessirt, hora VII. Ich
                    gieng<lb/>hora III von h&#246;chst nach Frankfurt war da um 5 uhr.<note
                        place="margin-left" resp="author"> w&#228;re es windstill gewesen<lb/>wir
                        w&#228;ren viel eher<lb/>fortkommen.</note><lb/>Bibi vorher 1 schopffen
                    wein, asse bubenschenckel v. borst<ex>orfer</ex> &#196;pfel.<lb/>habe verzehrt
                    auff <hi rend="underline">der Reise 12 batzen.</hi><lb/>Gieng zu Immler herein.
                    Quaerebatur saussen der ohren, zuweilen mehr<lb/>zuweilen weniger, secat semel
                    de anno venam, suasi bis.<lb/><g>Spiritus</g>
                    <g>urin</g>osus im ohr nichts geholffen. Pepulit febrem nuper mit<lb/>Zingibere
                    &amp; Cerevisia.<note place="margin-left" resp="author"> Douzeaid<ex>ans</ex>
                        hat s<ex>eine</ex> sachen so zu<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">Offenbach</name> sub sigillo Re-<lb
                            type="inWord"/>gis Polon<ex>iae</ex> versigelt ste-<lb type="inWord"
                        />hen, haben wollen, hat man sie<lb/>nicht geben wollen, ohne
                        da&#223;<lb/>er ein testimonium inno-<lb type="inWord"/>centiae vorweiset,
                        darum<lb/>hat er dann dorthin nach<lb/>Dre&#223;den geschrieben.
                        Petiit<lb/>indicare cur eum cepe-<lb type="inWord"/>rint quare detentum
                            ca-<lb type="inWord"/>ptivum tamdiu habuerint,<lb/>&amp; quare eum
                        dimiserint<lb/>innocentem, sed <unclear>plxxxxi</unclear>
                        <lb/>ita non facient ut petit.</note><lb/>Vespera edi gebratene Gan&#223;,
                    butterbrodt, et<ex>iche</ex> &#196;pfel, bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>.<lb/>Gieng fr&#252;h schlafen.<add resp="author" place="right"
                        >Noctu me expergefiebat <g>Lun</g>a, ratione in somno capta<lb/>et corpore
                        calente in lecto M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex>, adjuvante coena<lb/>
                        larga.</add><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-11">
                        <supplied>11.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0540.jpeg" n="540"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 11 <g>octo</g>br<ex>is</ex>.</p>
                <p>Mane kalte <g>Luft</g> von Norden, etwas tr&#252;b. Frigent extrema. Auris
                        d<ex>extra</ex><lb/>susurrat. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,
                    in oc<ex>ulo</ex> d<ex>extro</ex> super<ex>ioris</ex> palp<ex>ebrae</ex>
                    subsultus. Ructus<lb/><g>aci</g>di jejuni, borbor<ex>ygmi</ex> flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi. Oculi rigidi, et non<lb/>nimis lucidi, pallet
                    facies, doch sat clara, &amp; hilaris &amp; labori-<lb type="inWord"/>osus
                    animus. Horripilatio per cutem multa. Pressio frontis.<lb/>Facies clara &amp;
                    oculi. Frigent manus &amp; pedes, horripilatio cutis.<lb/>Ventus boreas gelidus
                    flat valid&#232;. Continuus fere subsultus
                        palp<ex>ebrae</ex><lb/>super<ex>ioris</ex> oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex>.
                    Die K&#228;lte thut einem leid jetzt, al&#223; ungewohnt.<lb/>clavus pedis
                        d<ex>extri</ex> dolet. Pitzeln in ano, flatus. <g>Luft</g> tr&#252;b. Stiche
                    in<lb/>inguine d<ex>extro</ex>. Flatus. stiche oben in ileo dextro, v.
                    brennen.<lb/>In clavo pedis sinistri intacto paulul<ex>um</ex> pede dolor.
                        Oscitat<ex>io</ex> pandi-<lb type="inWord"/>culatio, ructus,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Meridie edi Sauerkraut,
                    schweinfleisch, st&#252;cke gebratener Gan&#223; in butter ge-<lb type="inWord"
                    />braten, lerchen, viel brodt mit butter zu den lerchen gebraten, Pfersiche
                    v.<lb/>Zwetschen bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>. Venter inflatus, frigida extrema, ructus, flatus,
                        <lb/>borbor<ex>ygmi</ex>, ex nare sinsistr<ex>a</ex> sternutatio. Tormina
                    cum borborygmi.<lb/>Egessi faeces obscur&#232; luteas multas subtenues.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Facies</fw></p>
                <pb facs="b0541.jpeg" n="541"/>
                <note2>(Seite 541) </note2>
                <p>Facies florida &amp; oculi, nullis facies distincta varis.<note
                        place="margin-right" resp="author"> das sauerkraut disen<lb/>Mittag war
                        frisch,<lb/>von disem jahr, noch<lb/>nicht sehr sauer, doch
                    gelb.</note><lb/>Nordwestwind, friget <g>aer</g>. Ructus. Stiche in inguine
                    sinistro.<lb/>Hodie frigo 1) ob <g>aerem</g> frigidum 2) quia me hodie post
                    hesternum<lb/>validum motum non moveo sed sedeo 3) quia hodie non lucet sol
                    secus<lb/>atque heri 4) quia usque huc multis usus sum fructibus horaeis,
                    <lb/>qui <g>spirit</g>us ad intestino diarrhoeam faciendo, &amp; acrimoniam,
                        abduxe-<lb type="inWord"/>runt. 5) quia hac nocte sp<ex>ermam</ex> profudi
                    &amp; ad id restituendum <g>spiritus</g> ad interiora mittuntur.<lb/>A Gelu
                    scheints al&#223; wolten die Befzen aufspringen in cuticula.<lb/>Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi, E<ex>rgo</ex> hodie non fiet diarrhoea.
                        oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> sub-<lb
                        type="inWord"/>silit.<lb/>ob ructus in der lincken brusth&#246;hle stiche,
                        it<ex>em</ex> ob flatus. |: Frigore se jurgente<lb/>plethorae &amp; multum
                    sanguinem ad interiora pellendo, et fiat stagnatio,<lb/>facile fit peripneumonia
                    &amp; pleuritis :|<lb/>Crepusculum fuit hodie uti nuper coccineum cum
                    subsequente intensiore<lb/>frigore. <g>Mercur</g>ius valde ascendit, ita ut
                    videntur fere tempestatem<lb/>hoc tramite aliquoties post hac perrecturam.
                    <lb/>Hinten an dem osse innominato am ileo dolor auf der lincken
                    seite.<lb/>pinguibus meridie essentiis non afficior, nicht von
                        beschwerl<ex>ichem</ex> soda v. auf-<lb type="inWord"/>steigen,
                        <unclear>mxxs</unclear> aliud agit. Bibi hactenus vinum &amp; hinc forte non
                    fit, <lb/>vel ob brassicam conditam quae secum sumsit pinguedinem.<lb/>Adii
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe
                    </note> Narravit er habe selbst s<ex>ein</ex> ambt jetzt resignirt.<lb/>Alle
                        s<ex>eine</ex> anf&#228;lle seyen schnell im Kommen v. Vergehen. In jungen
                    Jahren war<lb/>er sehr fleissig, nicht so jetzt im Ehestandt. Einmal hatte er
                    Zahnwehe,<lb/>da&#223; er meynte er werde sterben vor schmertzen. Ein alter
                    Medicus schmidt<lb/>in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022283-4"
                        >Gr&#252;nberg</name> ordinirte Fl<ex>ores</ex> Sambuci mit Ziegenmilch
                    gekocht v.<lb/>warm auffgeschlagen, lenitus est spasmus, &amp; in &#189;
                    viertheil stunde<lb/>war alles weg.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carolus</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg</note>
                    <bibl><title>Famae spiritualis</title></bibl> |: stulto titulo, quod &amp;
                        L<ex>icentia</ex>t<ex>us</ex> Cramerus<lb/>putat, wil die arbeit nicht
                    &#252;bermachen obschon sie ihm Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> angetragen,<lb/>v. sie dem obscuren Dr. Carl abnehmen wil
                    :| T. VIII. habet nonnulla<lb/>von dem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/136194311">Grafen v<ex>on</ex>
                        Marienborn</name><note place="foot" resp="editor"> Karl August, Graf von
                        Isenburg-B&#252;dingen-Marienborn (1667&#8211;1725)</note> v.
                        s<ex>einem</ex> Rath Metting.<note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob
                        Mettingh, Regierungsrat in Isenburg-Marienborn</note> it<ex>em</ex> von dem
                    vor prophe-<lb type="inWord"/>tisch au&#223; gegebenen Knaben od<ex>er</ex>
                    bauerjungen so immer ungesund v. vor<lb/>s<ex>einem</ex> 21 jahr sehr kranck v.
                    klein gewesen, aber eine starcke stimme<lb/>gehabt, in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/7753527-3">Eichelsdorff,</name> 1. stunde von
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042163-6">Nidda.</name> war
                    ein inventum<lb/>von s<ex>einen</ex> Eltern, sich reich zu machen, haben 1200
                    Gulden dadurch erobert.<lb/>Es wissen leute von fernen orthen her. Carl
                    defendit. Stier varia<lb/>eum interrogavit, sed non bona respondit. Seine
                    freunde waren von<lb/>s<ex>einem</ex> Vatter v. Mutter angestifftet in der
                    Kirche die 3 Klocken zu ziehen, wenn<lb/>er bethete so vor ein wunder
                    au&#223;gegeben ward, sie aber hernach zu<lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> im stockhau&#223;
                    aussagten.<lb/>Vespera flatus <g>sulphurei</g> foetidi multi.<lb/>Edi brodt,
                    bibi 1 schopfen milch, hinc flatus. Appetitum evigescere<lb/>non potui hinc
                    postero die confusio <g>spirit</g>us operationem.<lb/>Noctu bene dormivi.
                    Reiffte starck, nordwind, barometer hoch.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-12">
                        <supplied>12.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0541.jpeg" n="541"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 12 <g>octo</g>br<ex>is</ex>.</p>
                <p>Mane hell wetter, v. den gantzen tag durch. <g>Spirit</g>um quia in
                    appetitu<lb/>non coercui, inquietus, friere leichtlich, nachmitt<ex>ags</ex>
                    nicht so sehr cum<lb/>vinum bibi &amp; edi. traurig, meticulosus, haesitans,
                    facile irae obtem-<lb type="inWord"/>perans. Egessi faeces sub tenues
                    luteas.<lb/></p>
                <pb facs="b0542.jpeg" n="542"/>
                <note2>(Seite 542) </note2>
                <p>H&#246;rte den Pater Matthaeus den Capuciner predigen, der wegen der
                    wasserfluth<lb/>v. Wolckenbruch eine bewegliche bu&#223; Predigt hielte, v. sehr
                        eifrig<lb/>war.<note place="margin-left" resp="author"> flatus multi
                            <g>sulphurei</g> foetidi.</note><lb/>Meridie edi mit grosem appetit,
                    blumen Kohl viel, gantz unge-<lb type="inWord"/>n&#252;ssig, v. un m&#228;ssig,
                    nimium appetitui et malae libidini,<lb/>nescio ubi se fugat, indulgens,
                    Petersilien wurtzeln v. Rindfleisch,<lb/>vielen haasen, v. sauer br&#252;he
                    dabey. Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, gew&#228;rmt,<lb/>3 gl<ex>&#228;ser</ex> muscateller wein, so
                    jetzt gut schmeckte, weil er et<ex>iche</ex> tage<lb/>auff dem lager im kalten
                    Keller gelegen. Adolebam ei ne mucescat <lb/>accensum in cochleari <g>spiritum
                        vini</g> &#224; citro &amp; aurantio abstractum rectifi-<lb type="inWord"
                    />catum, die gosse ins fass zu dem andern oben hinein v. schlug zu,<lb/>ut fumus
                    ibi maneant.<note place="margin-left" resp="author"> Bibi etwas <g>spiritum
                            vini</g> &#224; Citro<lb/>&amp; <g>aur</g>ant<ex>io</ex>
                        abstractum.</note><lb/>Blieb meist in der warmen stube, legebam
                            <bibl><author>J. V. Andreae</author>
                        <title>Theophi-<lb type="inWord"/>lum.</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Valentin Andreae: Theophilus, Sive de Christiana
                        Religione sanctius colenda, Vita temperantius instituenda, Et Literatura
                        rationabilius docenda Consilium, Stuttgart 1649.</note> Nach dem essen
                    sedens somnolentus sum. Pressio capitis varia,<lb/>sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde, stiche, ructus, brobor<ex>ygmi</ex>, flatus
                    nonnulli.<lb/>Horripilatio per extrema, flatus <g>sulphurei</g> foetidi in der
                    kalten Kammer.<lb/>|: <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120"
                        >Fratellus</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus
                        Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr.
                        Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder</note> ist sehr mor&#246;s, ad quaevis
                    moleste iratus, quod prodit<lb/>facies, sonderl<ex>ich</ex> si eum laedit
                        mater,<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> qui
                    alias nimis ei indulsit,<lb/>&amp; mala ab eo perpessus est, quorum jam mercedum
                    fert :|<lb/>pressio verticis.<lb/>Eine stunde nach dem essen nicht mehr so
                    schl&#228;frich, al&#223; vorher, dissi-<lb type="inWord"/>patis paulisper
                    ciborum &amp; vini <g>spirit</g>ibus, &amp; distributione chyli <lb/>paulisper
                    succedente promtius.<lb/>Vespera bibi Thee cum matre, nachdem 2 stunden im feld
                    bey nicht gar kaltem<lb/>ostwind spatziren gegangen war, et multus ructus &amp;
                    flatus expertus fuissem foe-<lb type="inWord"/>tid<ex>os</ex>
                    <g>sulphur</g>eos, post Thee flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. bibi 1
                        gl<ex>as</ex>
                    <g>Wasser</g> gew&#228;rmt, edi<lb/>2 st&#252;cke Kuchen, it<ex>em</ex> etwas
                    brodt mit <g>sale</g> communi.<note place="margin-left" resp="author">
                            it<ex>em</ex> bibi etwas Milch.<lb/>Habe lust zu et<ex>ichen</ex>
                        nichts<lb/>w&#252;rdigen sachen.</note> Mucus ex
                        naribus<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, vespera etwas gelindere <g>Luft</g>
                    v.<lb/>nicht mehr so kalt, sonderl<ex>ich</ex> kam es mir so vor da den Thee
                    getruncken v. mich<lb/>erw&#228;rmet hatte. Ructus. Edi duo frustul<ex>os</ex>
                    sacchari cum addita Ess<ex>entia</ex><lb/>Cort<ex>icis</ex> Citr<ex>i</ex> &amp;
                        Cort<ex>icis</ex>
                    <g>aur</g>ant<ex>ii</ex>. Horripilatio dorsi. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Noctu bene dormivi. Nisi quod mane me expergefecit decre-<lb
                        type="inWord"/>scens <g>lun</g>a.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-13">
                        <supplied>13.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0542.jpeg" n="542"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 13 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane in lecto ob sero potum Thee misi <g>urinam</g>, ructus,
                    borbor<ex>ygmi</ex><lb/>flatus, am hal&#223; unter dem lincken ohr steifigkeit
                    v. spasmus<lb/>haemorrhagicus. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/>Facies florida &amp; oculi, facies pinguis.
                    In inguine sinistro brennen.<lb/>ocul<ex>us</ex> sinist<ex>er</ex> obversatur
                    nebula. Ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex> quoque nebulae. Clavi pedum<lb/>pressi
                        paulul<ex>um</ex> dolent. Hell v. kalt mit Nordwind.<lb/>Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi. Borbor<ex>ygmi</ex>. Egessi faeces cum impetu
                    subspissas.<lb/>Tondebam barbam. Ibam ad Diest<ex>erweg</ex>,<note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> ins Armenhau&#223; auf s<ex>ein</ex> Verlangen,<lb/>wegen
                        s<ex>einem</ex> Vetter zu fragen der post scabiem malignam <g>vener</g>eam
                    forte<lb/>repulsam, febre quotid<ex>iana</ex> laborirt. Diest<ex>erweg</ex> wil
                    ihn nicht wieder vor s<ex>ein</ex><lb/>Angesicht v. in s<ex>ein</ex> hau&#223;
                    lassen, s<ex>ein</ex> Vatter soll ihn holen, wil nicht<lb/>bekennen.<lb/>Bin
                    currens in platea warm worden.<lb/>Ivi ad Gabl<ex>erum</ex> dessen Auge ist
                    inflammirt, von dem unguento, v. wil es mit<lb/>dem <g>aqua</g>
                        ophth<ex>almica</ex> von dem oculisten Vogel au&#223; Mannheim wieder
                        curiren.<note place="margin-left" resp="author"> die praecedente jam
                        videbatur<lb/>oculus in cilio quippe qui<lb/>locus sensibilissimus,
                        ruber<lb/>&amp; inflammatus, die sequente &amp; <lb/>bulbus inflammabat.
                        beisst<lb/>sehr das unguentum</note><lb/>Sich innehalten. das Fell geht weg,
                    er wischt alle tage eine Menge<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">schleim</fw></p>
                <pb facs="b0543.jpeg" n="543"/>
                <note2>(Seite 543) </note2>
                <p>schleim ex oculis.<note place="margin-right" resp="author"> Unguentum fit ex
                        Unguento Asiae<lb/><g>oleo</g> destillato Caryoph<ex>ylli</ex> Iuniperi
                            La-<lb type="inWord"/>vendulae p Margaritis<lb/>praeparatis &amp; butyro
                            <g>aqua</g> rosarum<lb/>Loto.<lb/><g>aqua</g> ophth<ex>almica</ex>
                        Kaltwasser ex <g>aqua</g> dest<ex>illata</ex><lb/>&amp; tertia sedavit
                            inflammati-<lb type="inWord"/>onem.</note>
                    <lb/>Ein Mann hatte ein Carmen gemacht auff alle geistl<ex>ichen</ex> v.
                    sogar<lb/>den <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118560107"
                        >Kayser</name><note place="foot" resp="editor"> Karl VI. (1685&#8211;1740),
                        von 1711 bis 1740 r&#246;misch-deutscher Kaiser</note> da&#223; sie so sehr
                    sauffen in 60 strophen, hat dem Keyser<lb/>nicht mi&#223;fallen v. er hat dem
                    autori so er sich offenbart ein prae-<lb type="inWord"/>mium
                    versprochen.<lb/>Ederam mane einen trauben den die Milchfrau gebracht. #<note
                        place="margin-right" resp="author"> # vacuo ventri-<lb type="inWord"
                        />culo</note> Hierauff<lb/>post horam 1. venter laxatus est, wie auch
                    borstorfer p<lb/>Apfel thun. Egessi faeces luteas pallid&#232;,
                        subten<ex>ues</ex> &amp;<lb/>subspissas. Bibi lac et edi panem cum eo. Edi 2
                        ober-<lb type="inWord"/>r&#228;der wecken mit K&#252;mmel.<lb/>Tenebrae
                    &amp; meticulositas sedat animo. Facies &amp; oculi<lb/>florida.<lb/>Meridie edi
                    Gerstensuppe, ragout von rindfl<ex>eisch</ex> mit Citrus, kalten
                        haasen,<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086529-0"
                        >oberr&#228;der</name> wecken mit butter, Pfersiche, bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 &#189; gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>
                    Tormina, ructus, extremorum horripil<ex>atio</ex>. flatus foetidi.<lb/>Ziehen
                    sub aure sinistra. Sub utraque aure in parotidum regione<lb/>Vari. flatus. Ex
                    nare d<ex>extra</ex> sternutatio. Hinc inde sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex><lb/>Etwas pitzeln in bulbo ocul<ex>i</ex> dextri.
                    Frigida extrema, &amp; horripi-<lb type="inWord"/>latio, oscitat<ex>io</ex>.
                    Pandiculatio.<lb/>Vespera hora IV ging um das thor, v. zu Rusbach ins Armen
                    Hau&#223;.<lb/>dicebat Diesterweeg lige darnider febre quotid<ex>iana</ex>, post
                    scabiem uti<lb/>videtur repulsam unguinosis. Sey gantz zusammen gefallen, v.
                    nicht mehr<lb/>so dick, wie vorhin.<lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> postea narrabat, da&#223; die Messe zu anfang das
                    Laboratorium<lb/>in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >Schwartzenau</name> gantz abgebrannt, Kinet<note place="foot" resp="editor"
                        > Johann Melchior Kinet, Mechaniker in Schwarzenau</note> nicht zu hau&#223;
                    gewesen, v. ihm<lb/>alle s<ex>eine</ex> instrumenta verbrannt, wohl 300 Thaler
                    werth. Kinet l&#228;sst<lb/>s<ex>einen</ex> sohn, den Grosen Kerl, nichts
                    lernen, sol lateinisch lernen di-<lb type="inWord"/>cebat, Zoge ihn nicht an die
                    drehe-banck. Sol schon et<ex>iche</ex><lb/>mal das laborat<ex>orium</ex> oben im
                    Giebel mit angelegtem <g>Feuer</g> suchen haben wollen<lb/>in den brand zu
                    stecken, man habe ihn offt mit Pulver ungehen<lb/>sehen, v. sey er nun al&#223;
                    des brands verd&#228;chtig eingezogen, nachdem er von<lb/>dem schultzen in
                    schwartzenau angegeben worden, v. sitze zu wittgenstein.<lb/>Vespera bibi Most,
                    edi trauben.<note place="margin-right" resp="author"> bibi etwas Milch,</note>
                    Egessi ventre valde tumido<lb/>faeces tenues luteas aliquoties, in lecto
                    ver&#242; postea nil amplius<lb/>horum sensi.<lb/>Noctu paulul<ex>um</ex>
                    sudavi, wohl geschlafen. wachte hora IV auff.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-14">
                        <supplied>14.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0543.jpeg" n="543"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 14 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>mane unruhig im Gem&#252;the. borbor<ex>ygmi</ex> ructus, flatus
                    nonnulli.<lb/>Vesica <g>urinaria</g> plena, ut ita videntur se juvisse naturam
                    per <g>urina</g><unclear>tores</unclear>. <lb/>Pandicul<ex>atio</ex>.
                        Oscit<ex>atio</ex>. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus. Larynx<lb/>paulul<ex>um</ex> asper. Facies &amp;
                    oculi florida, ut est plethoricis,<lb/>axilla sinistra zieht. Ructus
                    <g>aci</g>di jejuni. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi<lb/>sat copiosi. Ziehen
                    hinten am Hal&#223; und occipite. Flatus foetidi.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. subsultus oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex>
                        super<ex>ioris</ex> palp<ex>ebrae</ex>. auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Frigent extrema eunti im Camis&#246;lgen. Tr&#252;b von osten,
                    hellt sich<lb/>aber auff. Flatus foetidi. Externe ad laryngem
                    juckende<lb/>pf&#246;chlein <note place="foot" resp="editor">=kleine
                        Geschw&#252;re</note>.<lb/>Fui apud Diesterweeg, neveu im
                        Armenhau&#223;.<note place="margin-right" resp="author"> Diest<ex>erweg</ex>
                        pulsus paulul<ex>um</ex> cum<lb/>venirem <del>ess</del> erat
                        mutatus<lb/>&amp; parvus nisi Natura ad<lb/>intra verteret motus
                        ac<lb/>materiam, sed venit<lb/>id forte au&#223; einem schrecken so<lb/>auch
                        die humores ad Centrum<lb/>zieht, al&#223; er mich zuerst sahe.<lb/>sind
                        einem sie S&#252;nden leid<lb/>bekennt man sie gerne,<lb/>v. l&#228;sst
                        alles gehen was in<lb/>einem ist, v. da ist besserung<lb/>zu hoffen.
                            sonderl<ex>ich</ex> so es an-<lb type="inWord"/><add resp="author"
                            place="lower margin"> fangs der bekehrung halben etwas hart gehalten
                            hat.</add></note> Ist malade febre<lb/>quotidiana ut dicit bald vor-
                    bald nachmitt<ex>ags</ex> kommende.<lb/></p>
                <pb facs="b0544.jpeg" n="544"/>
                <note2>(Seite 544) </note2>
                <p>Inordinata forte febris est, quia post scabiem repulsam venit<lb/>&amp; ex
                    analogis motibus conflata, forte et tristitia, &amp; malum<lb/>regimen analogiam
                    sustentant. Cessat von der arbeit des<lb/>wollk&#228;mmens, nun schon 14 tage da
                    er das malum an sich hat.<note place="margin-left" resp="author"> Laboris
                        pertaesus est, &amp; <lb/>forte febrem finxit.<lb/>Und hat daher der
                            hau&#223;-<lb type="inWord"/>Meister davon nichts ge-<lb type="inWord"
                        />wust, noch gesagt, so sich<lb/>doch sonst schickte.<lb/>Scabiem quoque
                        primum non est<lb/>expertus, uti fingebat,<lb/>v. er Diest<ex>erweg</ex>
                        wei&#223; machen<lb/>lassen. Notarius fischer<lb/>ging zu ihm <del>ihm</del>
                        v. hat es ihm<lb/>verwiesen.<lb/>Ist st&#246;rrisch s<ex>eine</ex>
                        s&#252;nden sind<lb/>ihm nicht leyd, nec vult<lb/>fateri.<lb/><lb/>Ist das
                        point d&#8217;honneur<lb/>gefallen v. auch gratia<lb/>nicht da, so ist
                        alles<lb/>verlohren, Hopffen v.<lb/> Maltz.</note><lb/>Ist die art des
                    faullentzens v. ungehorsams incuriae in ihm,<lb/>s<ex>ein</ex> Vetter von
                        s<ex>einer</ex> Mutter her, #<note place="margin-left" resp="author"> #
                        Crafft ist im Umgange noch<lb/>so zieml<ex>ich</ex>, und gegen<lb/>Arme
                        mitleidig.</note> Crafft hat wohl 20000 Thaler ver-<lb type="inWord"/>than,
                    keine bedienung annehmen wollen in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4029869-3">Cassel,</name> Gutsche v.
                    Pferdt<lb/>gehalten, gehurt, sich gefangen nehmen lassen ohne zu bekennen bey
                    einer<lb/>Pfeiffe taback v. gl<ex>as</ex> bier. Alles nicht geachtet, das point
                    d&#8217;honneur<lb/>ist gantz verschwunden. Dedi Ess<ex>entiae</ex>
                        alex<ex>ipharmacae</ex> semiunciam <g>pulveris</g>
                    <unclear>xzxxxd</unclear>. semiunciam <lb/>Mane frigidi extrema,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde oc<ex>uli</ex>
                        d<ex>extri</ex> super<ex>ior</ex><lb/>palp<ex>ebra</ex>
                    <g>sub</g>silit. Ructus.<lb/>Aderat Hilperts tochter Vogelin, Pergamenterin, von
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4093171-7"
                        >Sachsenhausen.</name><lb/>hatte ihr Kind bey sich, welches Speyerer in
                    curie maxillae<lb/>in der Cur hat. Hatte erstl<ex>ich</ex> ein tertian-fieber,
                    ist<lb/>durch hitzige Medicamente in quotid<ex>inam</ex> verwandelt worden.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambs</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Grambs (1688&#8211;1759), Arzt in
                        Frankfurt</note> putavit<lb/>foetorem oris esse ex stomacho &#224; cibis
                    residuis |: <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123032881"
                        >Grambs</name> ist<lb/>zu fl&#252;chtig, &#252;berlegt nichts, h&#252;pfft
                    dr&#252;ber hinau&#223; wie der<lb/>hahn &#252;ber gl&#252;ende Kohlen :| sed
                    eventus docuit aliud. Es<lb/>hatte das Kind von etwan 3 jahren, puella, bey dem
                    fieber forte |: forte<lb/>et, et certo certius, mal&#232; pulsa febris, hat
                    einen dicken leib, v.<lb/>hitze noch etwas v. schauer hernach, it<ex>em</ex>
                    forte per metastasin hoc<lb/>malum evenit maxillae cariosam male curata febri
                    :|<lb/>Das Kind ist sonst nie krank gewesen, ein Kneuel an dem backen ex-<lb
                        type="inWord"/>tern&#232; bekommen, endl<ex>ich</ex> brach es auff
                    intern&#232; in ore, v. rochs<lb/>sehr &#252;bel, war Caries <del>oris</del>
                        maxillae.<note place="margin-left" resp="author"> al&#223; man sondirte
                        fielen<lb/>gleich ein paar<lb/>Z&#228;hne au&#223; dem<lb/>laden
                        au&#223;.</note> Speyerer hat mit et<ex>ichen</ex><lb/>Z&#228;hnen ein
                    st&#252;ck maxillae herau&#223; genommen, geht noch &#252;ber es.<lb/>Nimmt ab,
                    hat etwas Zehrendes v. zuweilen frost v. hitze an sich.<lb/>Forte hectica
                    consumetur sequente tempore. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambs</name> hic incurius <lb/>fuit.
                    Ist interne aufgebrochen.<lb/>Meridie edi wei&#223;kraut, Hammelfleisch,
                    K&#228;se v. butterbrodt.<lb/>Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein, 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>. Muscateller wein schmeckt gut.<lb/>Der wein riecht au&#223; dem
                    Spunte von dem zugethanen <g>spiritu vini</g> ardente<lb/>treffl<ex>ich</ex>
                    gut, wie Zitronen v. orangen, vapor ascendit <lb/>quando aperitur dolium. Nach
                    dem essen frigida extrema,<lb/>pressio frontis, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde. Spannen v. trucken in<lb/>den Augen. Florida
                    facies &amp; oculi.<lb/>Gieng mit Diesterweeg<note place="foot" resp="editor">
                        Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> vor das
                    galgenthor an dem Mayn spatziren v. wider<lb/>zur&#252;ck;<note
                        place="margin-left" resp="author"> Diest<ex>erweg</ex> dicebat s<ex>ein</ex>
                        Vetter D<ex>octor</ex><lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/13925580X">Hampe</name> sey Socius
                            Regiae<lb/>Societat<ex>is</ex> Londinensis worden <lb/>werde aber nicht
                        viele Ke-<lb type="inWord"/>tzereyen dorten anrichten.</note> die Erdspinnen
                    hatten die <hi rend="underline">fila Beatae virginis</hi> h&#228;ufig
                    gesponnen<lb/>v. die gantze <g>Erde</g> damit &#252;berzogen, die dann der wind
                    aufhebt v.<lb/>wegf&#252;hrt, ist also <hi rend="underline">keine lufft
                        geburth.</hi> Etl<ex>iche</ex> leute s&#228;eten, v.
                    Diest<ex>erweg</ex><lb/>erzehlte in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name> sey es wunderlich je
                    l&#228;nger man da warte mit<lb/>der wintersaat, v. wenn es m&#246;glich v. die
                        <g>Erde</g> noch offen w&#228;re um<lb/>weyhnachten erstl<ex>ich</ex>
                    s&#228;ete, je besser gerathe da die Frucht |: fruges<lb/>sunt <g>aeri</g> et
                    terrae assuetae :| je fr&#252;her sie ges&#228;et werde je schlechter.<lb/>Auch
                    sagte D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Solms-Laubach</note> er habe in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">laubach</name> seine Frucht einmal gantze<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">4</fw></p>
                <pb facs="b0545.jpeg" n="545"/>
                <note2>(Seite 545) </note2>
                <p>4 wochen spather s&#228;en lassen, al&#223; sie andere ges&#228;et, sey nichts
                    desto<lb/>weniger wohl gerathen wie der andern
                        ihre.<lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> dicebat: Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/129190209">Jungken</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Helfrich J&#252;ngken (1648&#8211;1726),
                        Arzt in Frankfurt</note> sey ein ehrl<ex>icher</ex> Mann gewe&#223;en. dixit
                        Diest<ex>erweg</ex><lb/>auff dem Marckschiff, er halte die vor Gecken, so da
                    sagen da&#223; sie ulcera<lb/>pulmonorum curiren k&#246;nnen. In s<ex>einen</ex>
                    jungen jahren, da man ordentlich <lb/>etwas mehr temerair v. wagh&#228;l&#223;ig
                    sey al&#223; im Alter,<note place="margin-right" resp="author"> juvenes ob
                            <g>ignis</g> abundantiam <lb/>sunt temerarii, die<lb/>alten ob ejus
                        defectum<lb/>vorsichtig v. offt furcht-<lb type="inWord"/>sam, geitzig p
                            mi&#223;-<lb type="inWord"/>trauisch.</note> habe er ein-<lb
                        type="inWord"/>mal in pulmone ulceroso ein loch gemacht zwischen die
                    Ribben<lb/>v. allerl<ex>ei</ex> tentirt, auch gesehen da&#223; der lobus auff
                    diser seite<lb/>gantz consumirt gewesen, di&#223;mal sey der patient davon
                        kommen,<lb/>endl<ex>ich</ex> in 4 jahren sey es auch &#252;ber den andern
                    lobum gekommen, v.<lb/>habe doch phthisi sterben
                        m&#252;ssen.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> narrabat eine Frau sey gantz
                    au&#223;gezehrt gewesen, v. habe<lb/>alle signa hecticae gehabt, sey mit einem
                    Rocken brey wieder<lb/>restituirt worden, geheyrathet v. Kinder bekommen, aber
                    hat<lb/>doch in kurtzem am Krebse sterben m&#252;ssen.<lb/>Diest<ex>erweg</ex>
                    ideo, mecum, <unclear>Claxxium</unclear> non aestimat, qui tam multa de
                    <lb/>pulmonum ulceribus consolidandis gloriantur, ist cert&#232; non
                    vera<lb/>phthisis, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> adhuc incipiens, v. in fieri, sonst
                    ist nicht zu helffen.<lb/>&amp; t<ex>ame</ex>n id contendit cum
                    impetu.<lb/>Spernit Diest<ex>erweg</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> da er semen fraxini so sehr lobt mit<lb/>s<ex>einem</ex>
                    menstruo <g>vitrio</g>lico extrahirt in lithiosi; sey was altes.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Diest<ex>erweg</ex> nuper
                            habebat<lb/><unclear>xxxx</unclear> mineram so <lb/>naturel al&#223;
                        wie<lb/>eine Morchel au&#223;-<lb type="inWord"/>gesehen
                    hat.</note><lb/>Herr Passavant alhier hat einen sohn, dem schoss s<ex>ein</ex>
                    bruder in das<lb/>Auge v. ward er an einem Auge blind davon. Neul<ex>ich</ex>
                    noch kam<lb/>es ihm zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4"
                        >Marburg</name> auch an das andere Auge, da k&#252;nstelte<lb/>man
                        allerl<ex>ei</ex> v. bekam proptosin oculi v. <del>s</del> verlohr das
                        gesun-<lb type="inWord"/>de Auch, so ist er nun gar blind.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Hypoch<ex>ondriacis</ex> v.
                            melancholi-<lb type="inWord"/>cis mu&#223; man nicht in
                        faciem<lb/>wiedersprechen, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> mit<lb/>liebe v.
                        allgemach, v. <lb/>sie selbst concludiren lassen.<lb/>Einmal redete auf der
                            sachs<ex>enh&#228;user</ex><lb/>br&#252;cken ein gesunder bru-<lb
                            type="inWord"/>der seinem melancholischen bruder<lb/>etwas hart ein
                            s<ex>eine</ex> gedancken<lb/>fahren zu lassen, da er sagte<lb/>sein
                        Pferdt habe ein Span-<lb type="inWord"/>ferckel im Leib, da schlug<lb/>ihn
                        der Krancke mit dem stock<lb/>v. hatte ihm bald et<ex>iche</ex>
                        Z&#228;hne<lb/>in den hal&#223; geschlagen.<lb/>Kunckel so
                        Casselischer<lb/>Postmeister hier gewesen,<lb/>aber au&#223; hochmuthe
                        General<lb/>Postmeister im Casselischen <lb/>ward, aber die admodia-<lb
                            type="inWord"/>tion-Gelder nicht alle er-<lb type="inWord"/>schwingen
                        konte, v. dr&#252;ber<lb/>in allerl<ex>ei</ex> Elend gerieth,
                            ward<lb/>endl<ex>ich</ex> n&#228;rrisch dr&#252;ber v.<lb/>sagte
                            s<ex>ein</ex> galgen m&#228;siger bruder<lb/>in Marburg habe ihm
                        hexen<lb/>nachgeschickt ihn umzubringen.<lb/>Da wuste Diesterweeg
                        schon<lb/>wie viel uhr es geschlagen v.<lb/>lie&#223; ihn nicht mehr vor
                        sich.<lb/>Wohnte in der thonges<lb/>Gasse am brunnen zu letzt<lb/><pb
                            facs="b0546.jpeg" n="546"/> v. setzte den schwedischen Leib-<lb
                            type="inWord"/>Medicum Herrn von Velden zum<lb/>Erben ein, da&#223; der
                        die<lb/>schulden auch bezahlen m&#246;gte.<lb/>proprio motu, weil er
                        ihm<lb/>wohl gedient hat. von Herrn<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117079979">v<ex>on</ex> ochsenstein</name> hat
                        er auch einen garten.</note><lb/>Ohnfern <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> siegen</name> war ein bergman so das
                    eine auge schon verlohren, in das<lb/>gesunde sprang ihm was hin ein, und er
                    bekam nach et<ex>ichen</ex> tagen<lb/>eine inflammation. Ein Pferdtartzt strich
                    ihm was |: so er sonst<lb/>vor die Pferdte braucht in fellen, deren aber keins
                    hier war :| mit<lb/>einem federgen hin ein, davon, ut Diest<ex>erwegs</ex> neveu
                    der D<ex>octo</ex>r in Siegen vidit,<lb/>ward das Aug gantz corrodirt v. lagen
                    die &#196;dergen gantz blos da p<lb/>v. kam wirckl<ex>ich</ex> auch darum. Huic
                    convenisset decisum<lb/>illius judicis apud Sadum in rosario persico; si asinus
                    non fuisses,<lb/>non accessisses ad medicum asinarium.<lb/>It<ex>em</ex> bekam
                    heute Nachricht, da&#223; Joh<ex>ann</ex> heinrich Ulrichs od<ex>er</ex> so
                    genannten<lb/>Knopfmachers Frau in der sandgasse zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">offenbach</name> die Salbe
                    wohl<lb/>bekommen. v. sich gut consolidire, bekomme einen frischen Grund, v.
                    werde<lb/>neben wei&#223;, bekomme neu fleisch. Debet sumere pil<ex>ulas</ex>
                        Catarrhal<ex>es</ex><lb/>ne nimis cito consolidetur, &amp; fiat humorum
                    metastasis. <lb/>Diest<ex>erweg</ex> schickte einmal nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name> an s<ex>einen</ex>
                    spediteur ein L&#228;stgen mit<lb/>mineris so nach Engelland solte, der
                    Marckschiffer, so vielleicht<lb/>der durchtriebene L&#246;w gewesen, meynte
                    vielleicht es sey Geld darin,<lb/>so man nicht angezeigt habe, v. hat es ohn
                    Zweifel abseiten gebracht, denn<lb/>sie geben von dem 100 ein gewisses.
                        Diest<ex>erweg</ex> hats nicht wieder bekommen,<lb/>ohnerachtet er davor
                    wohl 3 Gulden porto au&#223;gegeben, it<ex>em</ex> attestata beygelegt
                    von<lb/>Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116193786"
                        >Kisner</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Georg Ki&#223;ner
                        (1673&#8211;1734), Arzt und Stadtphysicus in Frankfurt</note> v.
                        D<ex>octor</ex> Holtzklau in Siegen al&#223; man haben wolte man solle den<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Prei&#223;</fw></p>
                <pb facs="b0546.jpeg" n="546"/>
                <note2>(Seite 546) </note2>
                <p>Prei&#223; od<ex>er</ex> werth fordern, die da das pretium affectionis hoch
                    aestimirten<lb/>bekam nichts wieder. Waren vor Diest<ex>erwegs</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> vetter den Dr.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/13925580X">Hampe</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Hampe, Johann Heinrich (1693&#8211;1777) Arzt und
                        Naturforscher in London</note> in London, der auch ein membrum Societatis
                    regiae<lb/>mit ist, destinirt, sie der societaet zu offeriren, Dem er<lb/>auch
                        neul<ex>ich</ex> et<ex>iche</ex> rare gedrehete sachen geschickt, die da sie
                        be-<lb type="inWord"/>trachten sollen, ob sie etwan wissen wie sie gemacht,
                    man solte<lb/>meynen ob ductuum varietatem, w&#228;ren die sachen
                        gestochen.<note place="margin-left" resp="author"> Diest<ex>erweg</ex> mihi
                        dicebat er wolle<lb/>mich mitnehmen auff<lb/>den blocksberg
                        k&#252;nfftigen<lb/>Sommer, so ich <lb/>wolle, v. noch keine<lb/>Frau am
                        hal&#223; habe.<lb/>Dicebat bis er sage<lb/>es notanter v.
                        mit<lb/>Nachdruck, denn al&#223;-<lb type="inWord"/>dann sey man &#228;rger
                            ge-<lb type="inWord"/>bunden v. k&#246;nne nicht weg,<lb/>man m&#252;sse
                        den Patienten<lb/>die ein vertrauen auff<lb/>einen haben, abwarten,
                        v.<lb/>sie nicht verlassen, auch<lb/>gelte es nicht gleich sie andern<lb/>zu
                        &#252;berlassen und sey<lb/>gut &#252;berall ein gut<lb/>Gewissen zu
                        behalten suchen.<lb/>Forte in varis vidit<lb/>me esse <g>vener</g>eum,
                            it<ex>em</ex> in<lb/>meinen geberden zuweilen,<lb/>in der Traurigkeit
                        subinde,<lb/>v. excessiven frolichkeit<lb/>zuweilen so
                        hypochondrische<lb/>Spr&#252;nge sind.<lb/><lb/>Diest<ex>erweg</ex> varios
                        libros de-<lb type="inWord"/>bet emere vor s<ex>einen</ex> Vetter<lb/>Hampe
                        in london, v.<lb/>weil man in England alles<lb/>auff schreibPappier
                        druckt,<lb/>so m&#252;ssen sie hier erst ge-<lb type="inWord"/>hefftet v.
                        planirt wer-<lb type="inWord"/>den, denn drinnen pla-<lb type="inWord"/>nirt
                        man nicht.</note><lb/>Die Marckschiffer auf dem <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntzer</name> Marckschiffe
                    sind<lb/>offt grobe schelmen, v. tractiren die leute &#252;bel, Herr Ries<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Christian Riese od. Ries
                        (1669&#8211;1741), Juwelier und Kaufmann in Frankfurt</note>
                    der<lb/>Juwelier alhier, h&#246;rte einmal zu, wie der Marckschiffer<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118575449">luthern</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Martin Luther (1483&#8211;1546),
                        Reformator</note> einen hundsfott hie&#223;, Rie&#223; aber sagte, wer
                    das<lb/>sagt, der ist einer. Da wolte man ihn pr&#252;geln, al&#223; er
                    aber<lb/>sagte er wolle ihnen bey dem Churf&#252;rsten dessen favorit er
                    war<lb/>eins an machen, unterbliebe es. Aber ohnl&#228;ngst hat<lb/>L&#246;w
                    einen Apotheker so in Pensylvanien gewesen,<add resp="author" place="above">vid.
                        pag. sequente</add> Mohr,<lb/>der, wie er vorgab alle Religionen verachtete,
                    v. leute gleich<lb/>grob anfuhr v. schalt, so ihm nicht wolten Recht geben, |:
                    Mohr hat<lb/>erstl<ex>ich</ex> in Umstadt sich auff gehalten :|
                        schreckl<ex>ich</ex> zerpr&#252;gelt v. zer-<lb type="inWord"/>kratzt;
                        Diest<ex>erweg</ex> eum vidit. L&#246;w sagte er habe sich noch<lb/>im
                    hinaufgehen gegen ihn bedanckt, aber l&#246;w sagte zu ihm, wenn er<lb/>noch
                    einmal k&#228;me wolle er es besser machen, solle dismal<lb/>vorlieb nehmen. Hic
                    locus non est de Religione collo-<lb type="inWord"/>quendi, sonderl<ex>ich</ex>
                    alle Relig<ex>ionen</ex> zu verachten, magis de jure egessit,<lb/>si de optima
                    locutus esset ascetica, ut ipsi auditores per bo-<lb type="inWord"/>nam
                    consequentiam reliquas falsas esse concludere potuissent. Tam<lb/>altas
                    veritates non capit infirmae sortis plebs, nedum<lb/>animosi tales &amp;
                    iracundi, qualis ille nauta fuit.<note place="margin-left" resp="author">
                            Diest<ex>erweg</ex> mihi dicebat ich<lb/>solle D<ex>octor</ex> Reichen
                        die Ein-<lb type="inWord"/>handlung derer B&#228;ume<lb/>sehr schwer machen,
                        um<lb/>ihn davon zu detour-<lb type="inWord"/>niren. Diest<ex>erweg</ex>
                        dicebat er<lb/>sey wunderlich, da&#223; er<lb/>s<ex>einem</ex> Genio v.
                        eigenwillen<lb/>folgen wolle, v keine re-<lb type="inWord"/>monstration von
                        ihm<lb/>annehmen, er solle ihm<lb/>hernach so es in hom-<lb type="inWord"
                        />burg ihm &#252;bel gehe,<lb/>wenn er nicht zu hau&#223; blei-<lb
                            type="inWord"/>ben v. immer lauffen wolle,<lb/>v. das Geld nicht
                        zureiche, <lb/>davon ihm 100 Gulden mehr dienen<lb/>in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">Laubach,</name> al&#223; in hom-<lb
                            type="inWord"/>burg so er der leib medi-<lb type="inWord"/>cus
                        w&#252;rde, 200, v. er<lb/>folglich v&#246;llig ruinirt<lb/>w&#252;rde.
                        Diesterweeg<lb/>sperni non vult suum super-<lb type="inWord"/>
                        biam.</note><lb/>Diest<ex>erweg</ex> narrabat ambulans |: wandeln gehen
                    dicunt Batavi deam-<lb type="inWord"/>bulare :| einer s<ex>einer</ex> Vetter
                    habe ein mal einen Kerl mit hieher bracht,<lb/>der ein rechter emissarius v.
                    verkappter Jesuit gewesen, von vortreffl<ex>icher</ex><lb/>auff&#252;hrung,
                    polit v. gelehrt, Konte sich aber entsetzl<ex>ich</ex> ver-<lb type="inWord"
                    />stellen |: Herr <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118803107">von
                            Uffenb<ex>ach</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Zacharias
                        Konrad von Uffenbach (1683&#8211;1734), Frankfurter Patrizier, Sch&#246;ffe
                        und Ratsherr, Reiseschriftsteller und B&#252;chersammler</note> auf dem
                    hirschgraben zu dem er ihn ge-<lb type="inWord"/>f&#252;hrt, sagt, er habe wenig
                        s<ex>eines</ex> gleichen polite Leute gesehen :| cum mi-<lb type="inWord"
                    />rabatur, da&#223; er sich so sehr verstellen k&#246;nnen :| assentiebatur
                    Diesterwegio<lb/>loquenti de mysticis, &amp; de persecutione in religione.
                    Dicebat<lb/>Catholicam relig<ex>ionem</ex> esse pro populo, der tumm sey, eisque
                        <unclear>covxxxxdx</unclear>,<lb/>non sapientes, die werden tolerable
                    tractirt. Sed Diest<ex>erweg</ex> dicebat<lb/>diabolicam esse Religionem, die
                    dem teufel soviel seelen zu f&#252;hre<lb/>v. sie un wissend ihnen in das
                    Verderben st&#252;rtze. Es hatte eben 1719 hier<lb/>gebrannt, da sagte er, man
                    m&#252;sse es philosophic&#232; ansehen, da&#223;<lb/>der brandt geschehen, so
                    werde es wider neu |: sed videbat Diest<ex>erweg</ex>, da&#223;<lb/>er
                    leichtsinnig, sein Grund nicht tr&#252;ge, v. sich das Elend des Nach-<lb
                        type="inWord"/>sten wenig jammern lasse :| it<ex>em</ex> gieng er vor einer
                    engen gassen vorbey,<lb/>da sagte er zur Renovation sey auch ein mal hier ein
                    brandt n&#246;thig,<lb/>man m&#252;sse es philosophice betrachten. Sagte
                        s<ex>ein</ex> Vetter was corri-<lb type="inWord"/>girte er ihn immer v.
                    sagte, es sey nicht philosophisch so v. so zu thun,<lb/>der Mensch sagte auch er
                    habe ihn vom sauffen weggebracht, aber <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ein</fw></p>
                <pb facs="b0547.jpeg" n="547"/>
                <note2>(Seite 547) </note2>
                <p>ein anderer soll sie in geheim wohl trincken v. mit rothem<lb/>Kopf gesehen
                    haben. Der Mensch war au&#223; dem Preussischen,
                        mit<lb/>Diest<ex>erwegs</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> geschwister Kind von
                    der frau her, Diest<ex>erweg</ex> gab kein Geld<lb/>her, wie andere, die ihn vor
                    einen Adeptum angesehen, v. da einer<lb/>ein mal ihm 10 Louis d&#8217;or gegeben
                    hatte, davon er aber keinen heller<lb/>wiedergesehen, dicebat er sey ein
                    Edelmann au&#223; schlesien, dictus<lb/>Max. Warnte den Vetter vor
                        Diest<ex>erweg</ex>, der auch einmal<lb/>mit Jesuiter streichen umgieng, v.
                        Diest<ex>erweg</ex> sagte, er sey heute erst ange-<lb type="inWord"/>kommen,
                    so er doch gestern schon in der stadt gewesen. Wolte den<lb/>Menschen catholisch
                    machen, v. ihn um s<ex>ein</ex> Verm&#246;gen bringen, durchau&#223;<lb/>haben
                    er solle zu Praag studiren. Der Jesuit ging<lb/>in einer kl<ex>einen</ex>
                    peruque, mit stock v. degen, venerable, in einem<lb/>schlechten aber saubern
                    Kleid von Norder-Tuch, f&#252;hrte sich<lb/>al&#223; ein genuinum adeptum auff.
                    Sagte offt et<ex>ichen</ex> er k&#246;nne<lb/>silber machen, sed hic est
                    stultitiae character, &amp; sic stulti<lb/>decipiuntur. Weil juvenis kein Geld
                    bekam ist er so<lb/>wieder von den Jesuiten abgebracht worden, v. nicht zum
                        Catho-<lb type="inWord"/>licisme verleitet worden. Al&#223;
                        Diest<ex>erweg</ex> sahe, da&#223; der Jesuit<lb/>ein so loser schelm
                    h&#228;tte er ihm gerne noch einmal recht die Leviten<lb/>gelesen, er kam ihm
                    aber nicht mehr.<note place="margin-right" resp="author"> ad pag<ex>inam</ex>
                            praeced<ex>entem</ex> Mohr<lb/>dixerat Diesterw<ex>eg</ex> es<lb/>habe
                        Mohr ihm selbsten<lb/>gesagt, da&#223; er Rosen-<lb type="inWord"/>Creutz
                        den Pfarrhern der <lb/>immer die Maniacos<lb/>&amp; Melancholicis
                        heilen<lb/>will, verachtet, hinc<lb/>id provenisse.<lb/>Marckschiffer sagte
                        er<lb/>habe die 3 haupt Reli-<lb type="inWord"/>gionen im Reich
                        verachtet<lb/>hinc eum vapulasse.</note><lb/>Vespera bibi Thee, hora VI.
                    Flatus &amp; ructus nachher, flatus<lb/>foetid<ex>i</ex>.<lb/>vespera weil es
                    &#224; meridie sehr gelind von s&#252;dwest, v. die berge<lb/>tr&#252;b gewesen,
                    pluit, v. continuirte die gantze Nacht von<lb/>s&#252;dwest, war aber gelind
                    wetter.<lb/>Vespera edi saltz v. brodt. bibi 1 gl<ex>as</ex>
                    <g>Wasser</g>.<lb/>Noctu bene dormivi. Vielerl<ex>ei</ex>
                    getr&#228;umt.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-15">
                        <supplied>15.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0547.jpeg" n="547"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 15 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane egessi faeces spiss<ex>as</ex> multas, &amp; subten<ex>ues</ex>. scribenti
                    tendunt<lb/>oculi, auris d<ex>extra</ex> susurrat, frigent extrema im
                    schlafrock.<lb/>S&#252;dwestwind, facies &amp; oculi florida. Kopff etwas
                    tumm.<lb/>Liegt das point d&#8217;honneur mit force nach etwas guts
                    zu<lb/>streben bey einem Menschen, so ists alles verlohren. Ego per educati-<lb
                        type="inWord"/>onem &amp; per nativitatem ad otium &amp; sanguineum
                        temperamentum<lb/>inclinor,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Inclinationes meae.</hi></note> zur Ungedult, ob
                    pigritiam &amp; superbiam, pater<lb/>cum ei veniente aetate decresceret
                    superbia, avarus &amp; bibax<lb/>evasit, omniumque incurius, wolte s<ex>ein</ex>
                    hau&#223; Creutz alzeit vertrincken.<lb/>Avunculus qui obiit, merckte bey
                        s<ex>einen</ex> Eltern geld, war von der<lb/>Mutter her melancholisch,
                    faullentzte vnd war ad sorditiam usque<lb/>avarus, asse v. tranck doch gern so
                    es nicht viel kostete etwas guts<lb/>v. das viel. Haec vero inclinationes cum
                    sunt naturales, in-<lb type="inWord"/>dicunt quidem, et non necessitant &amp;
                    cogunt ad mala, nisi<lb/>ego quidem labans consentiam, sed vincendae sunt per
                    Dei gratiam<lb/>preces, temperantiam v. fasten, per labores v. alles was die
                    faulheit <lb/>m&#252;ssiggang, unm&#228;ssigkeit hindert, dem leib die Nahrung
                    entzieht,<lb/>und dem Geist auffhilfft, da&#223; er in naturalibus &amp; divinis
                    geschickt<lb/>werde tugenden v. wahrheiten zu fassen. &#244; quam arduum est
                    corrigi &amp;<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">in</fw></p>
                <pb facs="b0548.jpeg" n="548"/>
                <note2>(Seite 548) </note2>
                <p>in meliorem redire Naturam ex qua excidimus. Libertas<lb/>agendi &amp; sentienti
                    juvenem superbum me, &amp; altae frontis<lb/>ad mala facere prolabi, at et
                    parentum tam indulgen-<lb type="inWord"/>tia, quam verbera, nullo amore
                    conditae, omnia &#224; me<lb/>facta sub specie boni &amp; justi, &amp; pietismi,
                    In omnibus<lb/>sarta tentaque mansit nativa pigritia &amp; petulantia &amp;
                        e-<lb type="inWord"/>goitas st&#246;rrigkeit. Ita saepe parentes in liberis
                    mercedem<lb/>reportant reprobae educationis, nec habent quod quae-<lb
                        type="inWord"/>rantur juste, si aequa lance suas in liberos derivatas ideas
                    <lb/>&amp; actiones velint ponderare.<lb/>Laboris pertaesus sum omnis, esse v.
                    trincke sehr viel, v. gehe<lb/>spatziren. Ist mir angst so ich an eine arbeit
                    soll. Timeo semper<lb/>eventum infelicem &amp; risum aliorum. E<ex>rgo</ex>
                    superbia fovet meas <lb/>actiones.<note place="margin-left" resp="author">
                        seufzen v. wehklagen. sed<lb/>sub vini &amp; panis<lb/>assumtione laetus
                        semper<lb/>v. treibe possen. Haec est<lb/>remedia
                        palliativa.</note><lb/><g>Mercur</g>rius in barometro cecidit.<lb/>Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni, oscit<ex>atio</ex>. Pandic<ex>ulatio</ex>. Frigent
                    extrema. Tr&#252;b von<lb/>s&#252;dwesten. Larynx asper.<lb/>Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Pluit denuo
                        paulul<ex>um</ex><lb/>ist aber gelinde wetter.<lb/>Edi panem
                        avid&#232;.<note place="foot" resp="editor"> Edi dehortante licet con-<lb
                            type="inWord"/>scientia, quod<lb/>malum est.<lb/>Mane cum prodivi in
                            feuchter<lb/><g>Luft</g>, capilli statim penduli<lb/>evaserunt. Quia jam
                            <g>spiritu</g><lb/>et <g>igne</g> aggravantur phlegmata,<lb/>ut libere
                        non possit agere ab<lb/><g>aqua</g> interna &amp; extern&#232; acce-<lb
                            type="inWord"/>dente. Italis sunt crines parvi<lb/>&amp; cincinnati,
                        mihi der ich sie<lb/>gebunden, longi. Itali parum<lb/>edunt, ego multum
                        edo.<lb/>Itali bibunt <g>spirit</g>uosa, ego<lb/>meist <g>aqu</g>osa. Et
                        melius habent<lb/>capillae si liber &#224; nimio potu<lb/><g>spirit</g>us
                        &amp; esca.<lb/>it<ex>em</ex> pendent capilli weil<lb/>ich jetzt alle Nacht
                        schwitze,<lb/>v. meist gleich fr&#252;he v.<lb/>nun schon ob
                            Diest<ex>erweg</ex> alle<lb/>tage ausgehe, da sonst<lb/>nur &#224;
                        meridie, v. zwar<lb/>bey hellem wetter animo hi-<lb type="inWord"/>lari
                        au&#223;gegangen v. den gantzen<lb/>tag &#252;brigens die
                        haare<lb/>auffgewickelt gehabt hatte.</note> Stiche im lincken Ellbogen.
                    Stiche in ano.<lb/>Flatus succedunt. Etl<ex>iche</ex> stiche in abdomine,
                    tormina &amp; borbory-<lb type="inWord"/>gmi nonnulla. Vari in facie nonnulli
                    &amp; circa parotides.<lb/>Ii<surplus>i</surplus>, qui semel salutari doctrina
                    imbeati fuerunt si relabuntur<lb/>ad mala, nec iis quae
                        <unclear>sinunt</unclear> obtemperant, quia mentem ad subli-<lb
                        type="inWord"/>mia semper converterunt, pejores fiunt in malitia sua
                    omnibus,<lb/>uti &amp; paulus dicit, v. m&#252;ssen in das <g>Feuer</g> v.
                        <g>Feuer</g>gerichte hinein v. da<lb/>geschmoltzen v. verzehrt werden,
                    bi&#223; das gute wieder hervor komme, nicht<lb/>tremenda mala!, quae terrorem
                    quae resipiscentiam facere de-<lb type="inWord"/>bent impoenitentibus. Pressio
                    v. stiche zuweilen im Kopff, in vertice p<lb/>Oscito.<lb/>Ideo negligere debita
                    Deo et hominibus officia quia omnia nostra<lb/>sunt imperfecta &amp; maculata,
                    est summa in Deum &amp; hominem<lb/>injuria.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Imperfectio debita no-<lb type="inWord"/>stra non
                            elevat.</hi></note> Domino n<ex>empe</ex> imperfectae Naturae
                    succensemus, qui ita <lb/>labilem creavit naturam, &amp; labi sivit, &amp; sub
                    lapsu jacere per-<lb type="inWord"/>mittit, donec ei placeat judicis suis &amp;
                    poenis liberare terram<lb/>ejusque incolas ex malo. Hominibus id eo non sunt
                    deneganda offi-<lb type="inWord"/>cia, quia imperfecta. Ad haec imperfectio
                    rebus non adimitur, si<lb/>nos otio terimus tempus, &amp; nos magis ad officia
                    reddimus in habiles,<lb/>sed animo debemus meliora agenda suscipere, &amp;
                    agere, eumque<lb/>praeparare ad majorem quae promissa est in seculo futuro
                    perfectionem,<lb/>quae non datur nisi hic pugnantibus &amp;
                        vincentibus.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> circa ventriculum.
                    Oscitatio, pandiculatio, sp<ex>asmus</ex> pulsatorius <lb/>varius. Animus
                    perplexus, circa meridiem lucet paululum sol. Flatus.<lb/>Frigidi pedes, calidae
                        paulul<ex>um</ex> manus. Facies lucida dum indutus<lb/>sum &amp; plena.<note
                        place="margin-left" resp="author"> pandiculatio.
                            Frigent<lb/>paulul<ex>um</ex> extrema.<lb/>Ructus.</note><lb/>Meridie
                    edi Spinat, Rindfleisch, 2 birnen 1 apfel, Kuchen.<lb/>Bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Von dem <g>Weingeist</g> wird der
                    wein alzu starck<lb/>inficirt, si nimium addas. Supernatat ob suam levitatem,
                    &amp;<lb/>custodit vinum, sonderl<ex>ich</ex> erh&#228;lt der rauch so man ihn
                    anz&#252;ndet<lb/>die <g>Luft</g> im fa&#223; rein ut non mucescat.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">A me-</fw></p>
                <pb facs="b0549.jpeg" n="549"/>
                <note2>(Seite 549) </note2>
                <p>A meridie pluebat. Gieng ins Armenhau&#223; zu dem Diesterweeg,<lb/>dicebat
                    febrem cum invasisse hora 1 heri, der weiter zwischen 2 v. 3.<note
                        place="margin-right" resp="author"> nunquam vomitus nec<lb/>diarrhoeam
                            affuisse<lb/><del>sum</del> dicebat fallax<lb/>ille
                        homo.</note><lb/>It<ex>em</ex> sentiebam da&#223; im Zimmer Taback geraucht
                    worden, v. fragte<lb/>den arrestanten, ob hier Taback geraucht wurde, negirte es
                    aber mit<lb/>viel contestation, item war der w&#228;rter gleich da einen Rauch
                    zu machen.<lb/>it<ex>em</ex> war der vorgegebene patient inconstans in anzeigung
                    der indolis par-<lb type="inWord"/>oxysmi, it<ex>em</ex> scabiei, da&#223; sie
                    nicht sonderl<ex>ich</ex> gewesen, v. nur hier v. da<lb/>etwas hervor kommt so
                    ihn aber an der arbeit nicht gehindert, da er doch
                        vorher<lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> per studiosum aliquem
                    captivum schreiben lassen, er k&#246;nne nicht<lb/>arbeiten vor der Kr&#228;tze.
                    Es scheint alles seyen figmente sich der arbeit<lb/>los zu machen, v. der
                    hau&#223;meister liege spe promissi alicujus selbst<lb/>mit drunter. Dicebat das
                    fieber sey eine stunde nur da, endl<ex>ich</ex><lb/>dicebat der Frost w&#228;hre
                    eine stunde &amp; sic porro, komme nicht mehr mane p<lb/>sed ego credo eum certo
                    diei tempore libere vivere, potare &amp; Tabaco<lb/>indulgere, sustentarique
                    &#224; pravis hominibus.<note place="margin-right" resp="author"> Effugit
                        parenti<lb/>seminium, vnd<lb/>hat ihn ein mal<lb/>durch dem
                        buttel<lb/>gefangen nehmen lassen<lb/>wollen, Dedit<lb/>eum dem hiesigen
                            Dist<ex>erweg</ex><lb/>dicens, zieht dich<lb/>der nicht so
                        kommstu<lb/>an den Galgen.<lb/>Dicebat quoque die Kr&#228;tze<lb/>habe er
                            <del>nur</del> 4 wochen<lb/>schon v. da sey die
                        arbeit<lb/>auffgeh&#246;rt, alio erst<lb/>14 tage ungleiche Re-<lb
                            type="inWord"/>lationes, ist alles<lb/>erlogen, er hat sie<lb/>zweifels
                        ohne bestochen<lb/>alle, ohne zu wissen<lb/>wo das Geld herkommen
                        v.<lb/>auch mag der hau&#223;-<lb type="inWord"/>meister wohl gar dar-<lb
                            type="inWord"/>um wissen.<lb/><lb/>Kinet der alte hat ein mal<lb/>oben
                        auf dem boden, dornen<lb/>Diesterwegen dienern bey<lb/>D<ex>iesterwegs</ex>
                        hau&#223; auf dem boden schau-<lb type="inWord"/>ckeln gemacht vom
                        seil,<lb/>sed <name type="person">Brick</name> eum ideo vi-<lb type="inWord"
                        />tuperavit in faciem. Diest<ex>erweg</ex><lb/>wil
                            d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex> ihnen nicht verstatten,<lb/>sie hart
                        halten, da&#223; sie<lb/>etwas erarbeiten v. n&#252;tzl<ex>ich</ex><lb/>v.
                        wohlanst&#228;ndig thun<lb/>v. nicht die Zeit mit ludi-<lb type="inWord"
                        />cris verderben. Sed t<ex>ame</ex>n<lb/><pb facs="b0550.jpeg" n="550"/>
                        juvenibus &amp; subinde est conce-<lb type="inWord"/>denda voluptas
                        modesta,<lb/>ne obrigescant.<lb/>G<ex>abler</ex> l&#228;sst s<ex>einen</ex>
                        &#228;ltesten sohn<lb/>die Cither schlagen<lb/>lernen.</note><lb/>Ibam ad
                    Gabler. Bey dem war H&#252;nerbein, der K&#246;hlers wittib gehey-<lb
                        type="inWord"/>rathet hatte v. ehedem mit Orschall laborirt. Forderte jetzt
                    von Gabler,<lb/>da&#223; er ihm solle weil er der obligation von Creutz<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Christian von Mackau, Freiherr von Creutz
                        (1682-1732), Alchimist am Hofe Ernst Ludwigs zu Hessen-Darmstadt</note> los
                    sey, die arcana offenbaren,<lb/>sed negavit G<ex>abler</ex> ei mit freyen
                    worten. Er hat ihn mit sich ehedem s<ex>eine</ex><lb/>salia &amp; <g>olea</g>
                        Metall<ex>ica</ex> cum <g>spiritu</g>
                    <g>aceti</g> machen lassen, weil niemand da war,<lb/>der es konte, v. er
                    h&#252;lfe haben muste. Er ist ein landl&#228;uffer v. nichts<lb/>guts werth,
                    ein Prahler. Sebald <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0"
                        >Norimbergensis</name> ist auch sehr<lb/>falsch v. ein Schw&#228;tzer. Daher
                    nimmt G<ex>abler</ex> weil die welt so falsch<lb/>nicht wunder, da&#223; die
                    Adepti so cach&#233;s gewesen v. durch still-<lb type="inWord"/>schweigen v.
                    versteckt schreiben sich zu cachiren gesucht haben.<lb/>Materialist Koch<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Michael Koch, Materialist in
                        Frankfurt</note> hat von Graf de Villeurs <g>tincturam</g> bekommen, v.
                        <g>mercurium</g> damit<lb/>tingirt, auch an vill<ex>eurs</ex> in Engelland
                    geschrieben, der aber ihm die <g>tinctur</g> ab-<lb type="inWord"/>schlug v.
                    schrieb zur&#252;ck er k&#246;nne sie in England besser
                        anbringen.<lb/>Gabl<ex>er</ex> dicebat Baron Creutz habe neul<ex>ich</ex>
                    loco <g>spiritu vini</g>
                    <g>aquam r</g>egis zu s<ex>einer</ex>
                    <g>Tinctur</g><lb/>au&#223; unachtsamkeit v. g&#246;ttl<ex>ichem</ex> Gerichte
                    gegossen so sey alles zersprungen.<lb/>Hatte zu Gott in den wolcken geschworen,
                    wenn er Gablern nicht alles gebe, so<lb/>er ihm geliehen, soll Gott eher
                        <del>al&#223;</del> alle teufel erl&#246;sen al&#223; ihn, und
                    doch<lb/>nicht geholffen. Zu letzt aber von G<ex>abler</ex> sich gantz abgethan
                    da&#223; auch s<ex>eine</ex> Frau dr&#252;-<lb type="inWord"/>ber gestorben.
                    Baronne de Creutz hat G<ex>abler</ex> nicht ein mal geantwortet da er<lb/>an sie
                    geschrieben, da er doch sonst so lieb gewesen wenn er Geld gebraucht
                    hat.<lb/>Wenn der landgraff G<ex>abler</ex> nicht bald hilfft wil er etwas thun
                    da er s<ex>ein</ex> Geld<lb/>gewi&#223; bekommt, hat auch das Geheimni&#223; dem
                    hamprecht seinem schwager<lb/>schon entdeckt ohne den er nichts thun kan.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Diest<ex>erweg</ex> kam ein mal in
                        das<lb/>Reineckische Hau&#223;, da<lb/>Gabl<ex>er</ex> da war. Interro-<lb
                            type="inWord"/>gabat Gablerum, wie<lb/>er doch an <g>acetum</g>
                        gekommen<lb/>|: Certum est amorem auri<lb/>&amp; scientiae chemicae
                        id<lb/>effecisse :| fateri nolebat<lb/>ni si hoc, er habe
                        Gott<lb/>de&#223;halben aufrichtig ge-<lb type="inWord"/>bethen, v. drauff
                        eine<lb/>Ruhe v. stille in s<ex>einem</ex> Ge-<lb type="inWord"/>m&#252;the
                        gehabt, sed D<ex>iesterweg</ex><lb/>dicebat eum quievisse in<lb/>amore
                            <g>aur</g>i quod voluerit<lb/>libenter.</note>
                    Diesterw<ex>eg</ex><lb/>dicebat in wechsel sachen sey keine exception, so
                    h&#228;tte er Gabl<ex>er</ex> wenn er es<lb/>zu thun gehabt der die wechsel
                    au&#223;gestellt, sie zahlen lassen ohne<lb/>manque, |: G<ex>abler</ex> hat sie
                    au&#223;gestellt melius fuisset, so er sie endossirt h&#228;tte<lb/>nur :| daran
                    die Juden gestrafft, v. sie auch da&#223; sie so grose interesses<lb/>gegeben
                    h&#228;tten. Gabl<ex>er</ex> spe lapidis dilapidavit sua bona. Die
                    Juden<lb/>sagten, Creutz habe sie immer mit list in der Hand gehabt sie nicht
                    ihn. Etl<ex>iche</ex><lb/>die sich schnell wieder zur&#252;ck gemacht, die haben
                    profit gehabt, die letzte<lb/>aber nicht, Sonderl<ex>ich</ex> einer, der spe
                    lucri majoris, al&#223; ein armer schelm<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">alles</fw></p>
                <pb facs="b0550.jpeg" n="550"/>
                <note2>(Seite 550) </note2>
                <p>alles was er hatte 500 Thaler hingegeben, v. die interesses nicht genommen,
                        s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex><lb/>immer zum capital geschlagen, der ist so fast
                    um alles, v. recht bela-<lb type="inWord"/>chens werth.<lb/>G<ex>abler</ex>
                    dicebat Douzeaid<ex>ans</ex><note place="foot" resp="editor"> Melchior
                        Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt</note> habe gefehlt
                    da&#223; er sich nicht habe ein testimonium<lb/>innocentiae geben lassen. Alii
                    dicunt man habe ihn auff vieles<lb/>bitten, v. nicht gar unschuldig,
                    losgelassen.<lb/>Ibam ad Diesterweeg.<note place="foot" resp="editor"> Albert
                        Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> Ille habebat 2
                    monstr&#246;se Birnen von der<lb/>Art der Poires verdes longues, die im Augusto
                    gebl&#252;het bey<lb/>den fr&#252;chten, v. hernach diese monstra post florem
                    gebracht, waren, <lb/>wie 2 doppelte birnen, v. verhutzelt, Misit Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Solms-Laubach</note> al&#223;<lb/>etwas rares.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> jam
                    vomitum suum expertus est per 2 dies, noctu &amp; die, ein mal<lb/>gehts dann
                    ist er gleich davon, nicht mehr mit solchen hefftigen<lb/>symptomatibus wie
                        sonst.<note place="margin-left" resp="author"> Diest<ex>erweg</ex> hat offt
                            s<ex>einen</ex> neveu<lb/>im armenhau&#223; jetzt
                            gepr&#252;gelt<lb/>entsetzl<ex>ich</ex> fruchtete aber<lb/>bey ihm alles
                        nichts.</note><lb/>Cascarillae Cortex licet extracta est Essentia
                        t<ex>ame</ex>n in Carbonibus<lb/>odoramenti loco spirat ambrae optimum
                    odorem.<lb/>Die Fenster mu&#223; man butzen mit einer lauge von holtzasche v.
                    einer<lb/>b&#252;rste, nicht mit Sand, sic n<ex>empe</ex> laeditur plumbum, oder
                    mit<lb/>einer Saltz-lauge. Viennae hat man lauter tafelscheiben, die<lb/>putzen
                    sie m&#252;hsam mit Kreide v. <g>oleo</g> oliv<ex>arum</ex> v. baumwolle,<lb/>v.
                    reiben sie wieder trocken mit Kreide ab.<lb/>nonnulli machen die m&#228;use zu
                    fangen an die l&#246;cher eine R&#246;hre<lb/>mit schlingen v. fangen sie so
                    gl&#252;cklich.<lb/>Die Ratten fressen Diest<ex>erweg</ex> nicht das arsenicum
                    cum farina &amp; saccharo<lb/>mistum.<note place="margin-left" resp="author">
                        Fende Diesterwegio<lb/>dixit interroganti,<lb/>mit einem schwur,
                            da&#223;<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                            >Stier</name> wohl das ge-<lb type="inWord"/>spr&#228;che geschrieben
                            gegen<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329"
                            >Dietzen,</name> aber nicht<lb/>gemacht habe. Son-<lb type="inWord"
                        />dern Reinhard der<lb/>Classen praeceptor habe es<lb/>gemacht.
                    </note><lb/>Die Kinder so sie eine feine Natur v. Seele bekommen v.
                    salomon,<lb/>sind gl&#252;ckl<ex>ich</ex> so sie aber nur gut gelassen wird.
                    Parentes die<lb/>den Kindern so sie schreyen gleich die Mamma geben, voll essen
                    stopffen<lb/>alles zu willen thun v. sie nicht gleich anfangs nachts nicht zu
                    trincken<lb/>v. essen gew&#246;hnen, v. al&#223; an eine Ordnung gleich teneram
                    aetatem<lb/>binden, sind stulti, v. d&#252;rfen nicht klagen, so die Kinder
                        her-<lb type="inWord"/>nach exorbitiren v. ihnen ihren willen nicht thun.
                        Dergl<ex>eichen</ex> auch Diest<ex>erwegs</ex><lb/>Kinder, des bruders des
                    hiesigen, gew&#246;hnt sind, wie der Sohn so jetzt<lb/>im Armenhau&#223; exemplo
                    suo lehrt. Frau behaghelin hat immer was<lb/>zu essen, Rosinen,
                    Zuckerpl&#228;tze p im sack, v. stopfft den kindern<lb/>ein, sind wie
                    Mastschweine. Ihr klein kindbetter kind<lb/>zehrt ab, hat das eine aug &#224;
                    spasmis zu, einen durchfall, dagegen<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Kisner</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Georg Ki&#223;ner (1673&#8211;1734), Arzt und
                        Stadtphysicus in Frankfurt</note> einen MR diapnoic<ex>um</ex> ordinirt hat,
                        it<ex>em</ex> das Kind ruhen zu<lb/>lassen. Stulte dant jam dum pulmentum
                    huic parvulo, v. lassen<lb/>es nicht ruhen.<lb/>fl&#246;he hat
                        Diest<ex>erweg</ex> ein mal sehr viele gemacht, mit s&#228;ge
                    sp&#228;hnen,<lb/>darin die Katzen geseigt v. die <g>Sonne</g> hin ein
                    geschienen, waren mit Milli-<lb type="inWord"/>onen daher gewachsen auff dem Boden.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Salomon</fw></p>
                <pb facs="b0551.jpeg" n="551"/>
                <note2>(Seite 551) </note2>
                <p>Salomon war Bathsebae sohn, kam durch der Mutter schmeicheleyen<lb/>auff den
                    thron, v. brachte den bruder an den h&#246;rnern des alters um.<lb/>Davids v.
                    Salomons temperamenta descripsit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11862220X">Thomasius,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Thomasius (1655&#8211;1728), Jurist und Philosoph
                        in Leipzig und Halle</note> v. haben ihn<lb/>viele daher vor einen der sich
                    um sacra nicht viel k&#252;mmert gehalten sonderl<ex>ich</ex><lb/>Prediger, die
                    den canonem strict observirt wissen wollen. David<lb/>fuit voluptuosus, meynte
                    es sey nichts gerings Regis Eydam seyn.<note place="margin-right" resp="author">
                        David si bona agebat<lb/>war ein Mann nach dem <lb/>hertzen Gottes. Et
                            t<ex>ame</ex>n<lb/>interdum agebat mala.<lb/>Videmus inde miseri-<lb
                            type="inWord"/>cordiam &amp; toleran-<lb type="inWord"/>tiam Dei, qui
                        nos<lb/>tolerat &amp; fovet a-<lb type="inWord"/>mice, modo nos<lb/>simus
                        non omnino re-<lb type="inWord"/>probi.</note><lb/>Gewi&#223; das libri
                    Historici sind nicht au&#223; eingaben des heil<ex>igen</ex>
                    Geistes<lb/>geschrieben, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> es hat sie einer nach
                        s<ex>einem</ex> Gutd&#252;ncken hingeschrieben,<lb/>v. den K&#246;nigen
                    geschmeichelt, v. hat hernach s<ex>eine</ex> arbeit das
                        gl&#252;ck<lb/>od<ex>er</ex> Ungl&#252;ck gehabt canonisirt zu
                    werden.<lb/>Miratus Diesterweeg<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolph
                        Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> da&#223; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104332220">Fergenius</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Georg Friedrich Vergenius (1666-1741), Advokat
                        in Wetzlar, Mitglied der Buttlarschen Rotte</note> sich zu <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086584-8">allendorff</name> ut
                        Pastor<note place="foot" resp="editor"> Johann Leonhard Bergen
                        (1673&#8211;1749), Pfarrer in Allendorf an der Lumda</note> di-<lb
                        type="inWord"/>xit mihi am fran&#223;osen curiren lassen. War
                        liederl<ex>ich</ex> hat sich et<ex>iche</ex> mal<lb/>an weibs leute
                    geh&#228;ngt. It<ex>em</ex> bier gesoffen. Und wolte doch fromm<lb/>seyn.
                    Schlimm so die leute unter gutem schein b&#246;ses thun. Melius<lb/>so sie sagen
                    wie sie seyen. sic nec bonis affricatur macula omnibus.<lb/>Fergenius ist in der
                    Evischen historie bekannt v. mit Nahmen genannt <lb/>vid<ex>e</ex> in
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/11862220X">Thomasii</name></author>
                        <title>Juristische h&#228;ndel,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Thomasius: Ernsthaffte, aber doch muntere und
                        vern&#252;nfftige Thomasische Gedancken und Erinnerungen &#252;ber allerhand
                        au&#223;erlesene juristische H&#228;ndel, Halle 1721.</note> ubi de hac re
                        multa.<note place="margin-right" resp="author"> Diest<ex>erweg</ex> pinguis
                        est,<lb/>si equitat oder <lb/>f&#228;hrt den leib starck<lb/>voll winden,
                            sonderl<ex>ich</ex><lb/>so er starck isst<lb/>vorher. </note><lb/>Bibi
                    apud Diest<ex>erweg</ex> Thee. Hinc uti semper bisher da starck esse
                    flatus<lb/>darauff, flatus <g>sulphurei</g> foetidi multi, ructus, venter
                    inflatus.<lb/>Pluit multum. Auris d<ex>extra</ex> susurrat, calida extima.
                    Gelinde<lb/>wetter von S&#252;d-west, <hi rend="underline">morbos inducat
                        plethoricis, multi sanguine<lb/>&amp; debilibus fibris instructis, auff den
                        Frost so schnell.</hi> Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> hinc inde
                    subinde, et<ex>iche</ex> stiche. Kopff etwas tumm. Oscitatio.<lb/>Legi
                            <bibl><author>Baglivii</author>
                        <title>praxin medicam</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Giorgio Baglivi: De praxi medica. Wie solche in Klugen Observiren / wiederum
                        auf den alten Fu&#223; unserer flei&#223;igen Vorfahren m&#246;ge gestellet
                        werden, L&#252;beck/ Frankfurt 1705.</note> nach teutsch in 8. cum
                            <bibl><author>Ramazzino</author><lb/><title>De morbis
                        Artificum</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Bernhard
                        Ramazzini: De morbis artificum, Modena 1701.</note> edirt. Douzeaidans<note
                        place="foot" resp="editor"> Melchior Douzetemps od. Douzeaidans
                        (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117535079"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117535079">Baglivium</name></name><note
                        place="foot" resp="editor"> Giorgio Baglivi (1668&#8211;1707), Mediziner in
                        Rom</note> novit<lb/>von Person.<lb/>Der Spinat war mit Zwiebel gekocht v.
                    die konte ich abends noch im Magen<lb/>sp&#252;hren an den ructibus. In ano
                    pitzeln, flatus, oscitatio multa. Egessi<lb/>faeces subspissas multas
                        premendo.<note place="margin-right" resp="author"> Quia multum
                        usque<lb/>Thee edi, Natura op-<lb type="inWord"/>pleta jam absque
                        comestis<lb/>aliis cibis, licet<lb/>potarem Thee, &amp;<lb/>sic stimulus
                        aliquis datur,<lb/>egessit faeces multas.<lb/>In voracibus E<ex>rgo</ex>
                        restant<lb/>in ventre faeces multae<lb/>undiquoque, insertim<lb/>illa
                        communi, et <lb/>ideo ut faciunt Me-<lb type="inWord"/>dici communiter,
                            sub-<lb type="inWord"/>inde purgante sunt ex-<lb type="inWord"
                        />purgendae, ut pitui-<lb type="inWord"/>ta bilis &amp; <g>aci</g>da
                            reli-<lb type="inWord"/>qua expurgentur, quae<lb/>alias sanitati
                            offi-<lb type="inWord"/>cerent.</note><lb/>Weil jetzt gelindes wetter v.
                    Regen schlagen die fenster von aussen au&#223;,<lb/>in dem in den h&#228;usern
                    sich die K&#228;lte noch aufh&#228;lt. Pressio verticis p<lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Post horam IX ab aliquot diebus
                    suetum<lb/>dormiendi tempore E<ex>rgo</ex> somnolentia, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat p. ructus, flatus.<lb/>Nuctu pluit paulul<ex>um</ex> von s&#252;dwest
                    ist warm. Non edi heri</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-16">
                        <supplied>16.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0551.jpeg" n="551"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> mane 16 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>in lecto multi borborygmi. Weil gestern abend etwas heiterer war, experge-<lb
                        type="inWord"/>fiebam mane hora IV. wie vor et<ex>ichen</ex> N&#228;chten
                    auch, blieb aber cibis<lb/>obnubilatus nicht wachend, nec annuente Natura, nun
                    aber da Natura selbst <lb/>consentirt, <hi rend="underline">welcher consensus in
                        allem das fortgehen soll mit Munterkeit, erfor-<lb type="inWord"/>dert
                        wird,</hi> konte nicht wieder einschlafen, muste allerl<ex>ei</ex> meditiren
                    v. &#252;ber-<lb type="inWord"/>legen, Natura opus alacriter excitante, &amp;
                        <g>ignem</g> sufflante Naturalem, Ala-<lb type="inWord"/>cris sum, &amp;
                    Deum precens miseriam meam meditor seri&#242; &amp; remedia<lb/>cogito, quae
                        t<ex>ame</ex>n non nisi ex diligentia &amp; animi ad meliora com-<lb
                        type="inWord"/>positione annuenter Deo expectanda sunt, omnia n<ex>empe</ex>
                    in homine latent.<lb/><hi rend="underline">Moveat quis,</hi> si <hi
                        rend="underline">non annuat Natura,</hi> non <hi rend="underline">permovebit
                        agentem sua</hi><lb/><hi rend="underline">ex voluntate &amp; proposito.
                        Sensim sensimque &amp; placide invitanda est.</hi><lb/></p>
                <pb facs="b0552.jpeg" n="552"/>
                <note2>(Seite 552) </note2>
                <p>Invitata Natura nihil efficimus.<lb/>Unsere Natur ist sehr verstellt v. verworren
                    v. wil sich immer, auch unter<lb/>dem scheinbarsten vorhaben v. besten
                        schein.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Philautia.</hi></note> Wollen wir etwas nicht,<lb/>sind
                    wir gleich geschickt argumenta in contrarium zu finden. Im ge-<lb type="inWord"
                    />gentheil aber so wir was wollen, k&#246;nnen wir es gleich anders
                    vorstellen<lb/>so wir unsern Vortheil ersehen, et quidem saepe in eadem
                    re.<lb/>Et si quidem voluntas illa carnalis nostra non moritur, et
                    Dei<lb/>voluntas surgit in nobis fallimus &amp; nos et alios. Sed hic <lb/>labor
                    est, hoc opus. Multi totam vitam consumunt in eradicandis<lb/>aliquibus ramis
                        vitio<del>s</del>rum, nedum omni nativa &amp; adscititia per<lb/>malam
                    educationem perversitate extirpanda. &#212; abyssum nostrae<lb/>corruptionis
                    quam non nisi DEUS ingentibus judiciis et vi <g>spirit</g>us<lb/>sui corda
                    frangentis &amp; dissecantis, &amp; dissolventis animam<lb/>&#224; corpore
                    animae, potest evertere!<note place="margin-left" resp="author"> Ich habe eher
                        keine Ruhe<lb/>bi&#223; ich den M&#252;ssiggang<lb/>&#252;berwunden v.
                        alles<lb/>daher entstehende &#252;bel,<lb/>bi&#223; ich der Mutter
                        willen<lb/>erf&#252;llt v. D<ex>octo</ex>r worden zu<lb/>s<ex>einer</ex>
                        Zeit v. alles dahin<lb/>geh&#246;rige wohl in acht <lb/>genommen v.
                        &#252;berlegt habe<lb/>in s<ex>einer</ex> Ordnung. Bi&#223; ich<lb/>die
                        vanitaet des dispu-<lb type="inWord"/>tirens &#252;ber wunden habe.<lb/>In
                        hoc me vincam &amp;<lb/>forte facilius quam animo<lb/>mihi fingo, res
                        succedet.<lb/>Aliis forte sufficio, si<lb/>non mihi ipsi, qui<lb/>semper
                        diffidentiam in<lb/>meis loco, sed non ex-<lb type="inWord"/>cedendum
                        naturae me-<lb type="inWord"/>dium &amp; modus. sed<lb/>superatis hisce wird
                        wieder<lb/>was anders seyn so mich<lb/>afficirt, v. so wird<lb/>man ja recht
                        der welt<lb/>m&#252;de, die man doch nicht<lb/>eher verlassen kan
                        bi&#223;<lb/>Gott wil, v. rufet.</note><lb/>Aurora hodie sat magna. Oculus
                    sinister premit.<lb/>Im Camis&#246;lgen extrema frigida, Ructus
                        borbor<ex>ygmi</ex> subinde, flatus. Oscitat<ex>io</ex><lb/>pandiculatio,
                    horripilatio per dorsum, vorn im rechten faustes ballen<lb/>et<ex>iche</ex>
                    stiche. Mane egessi faeces multum subtenues ex fusca<lb/>virides, die faeces
                    gestern abend waren von vorhergehenden speisen, diese<lb/>sind von gestern
                    Mittag von <hi rend="underline">dem Spinat, der den alvum er</hi>-<lb
                        type="inWord"/><hi rend="underline">reicht auch etwas flatus macht wie alle
                        olera,</hi> da&#223; man also<lb/>an diesen faecibus sieht, da&#223; so es
                    richtig zugeht die faeces von<lb/>den Speisen etwan in 18 stunden weggehen
                        od<ex>er</ex> 24, welches man am<lb/>besten an <g>mart</g>ialibus,
                    rhabarbarinis, viridibus p herbis sehen kan.<lb/>Natura disposita gehen offt die
                    essen gleich wieder fort, sd. fermentescentia,<lb/>sed hoc est excipe
                        aliquod.<note place="margin-left" resp="author"> e<ex>xempli</ex>
                            gr<ex>atia</ex> bey Most. quid<lb/>fratellum meum
                        non<lb/>laxavit.</note> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> circa ventrem
                    p. in tibiis p<lb/>horripilatio p per dorsum. Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus
                    nonnulli, &amp; levia<lb/>tormina. In auris d<ex>extrae</ex> concha spannen.
                        <g>Aer</g> nebulosus.<lb/>Pater juvenis war gar wild v. <g>feu</g>rig, wie
                    auch noch im alter ich auch<lb/>feurig, doch aber melancholisch dabey. Ist eine
                        wunderl<ex>iche</ex> mixtur, v.<lb/>kommen daher et<ex>iche</ex>
                    Spr&#252;nge zuweilen, die fast nicht zu vermeyden v. zu<lb/>&#252;berwinden
                    sind. Partim ex patre partim ex matre ea sunt.<lb/>Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> supra genu sinistrum.<lb/>Adivi
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fendium,</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> muste 6 tasses Coffee mit
                    Milch trincken wornach ich<lb/>leicht warm ward, da gieng, auch wegen der
                    gelinden <g>Luft</g>.<lb/>Ostendebat das neue <bibl>scriptum pro Fendio
                                <author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                                >Stierii</name></author><note place="foot" resp="editor"> Johann
                            Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> in 4 von etwan
                        6<lb/>&#224; 7 bogen,</bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Theophil Stier: Apologia vere christiana pro D. Christiano Fendio, ex ipsis
                        viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua luculenter
                        demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae aetatis seni ab
                        octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve
                        sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am Main
                        1732.</note> so nechstens fertig seyn wird. Cron der buchdrucker in
                    der<lb/>K&#246;llnerischen Druckerey impressit, Fende addidit einen
                        kl<ex>einen</ex> moderaten<lb/>Anhang. Invehitur Stier nach s<ex>einem</ex>
                    hochmuth v. st&#246;rrigkeit in <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carolum</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg</note><lb/>&amp; ejus uxorem.<note place="foot" resp="editor">
                        Johanna Sophie Carl (1684&#8211;1733), geb. von B&#252;low</note>
                        It<ex>em</ex> Lipsienses im alten v. neuen, Ostentans ubique erudi-<lb
                        type="inWord"/>tionis copiam. Fende dicebat er sey nicht umsonst hieher
                    kommen, habe<lb/>alles wohl begriffen, ist sehr wohl mit ihm zu frieden, er habe
                    noch<lb/>wie dorten der schrifft gelehrte Apollo, der beredte v. gelehrte mann,
                    einen<lb/>Aquilam v. Priscillam n&#246;thig gehabt, v. den v. die an Ihme
                    v.<lb/>seiner beckel<note place="foot" resp="editor"> Rebecca </note> gefunden,
                    hatten ihn besser noch unterrichtet, quod &amp; <lb/>ipse Stier fateatur. Vide,
                    quam sibi blandiantur homines, &amp;<lb/>pro se militant dum pro Dei gloria sese
                    dicunt militare.<note place="margin-left" resp="author"> Fende dicebat se
                        non<lb/>legisse plenum Stie-<lb type="inWord"/>rii scriptum.
                        Stier<lb/>k&#246;nne drucken lassen<lb/>was er wolle.</note><lb/>In sua
                    propria voluntate pugnant pro se, &amp; fende dicit so er an andere<lb/>sachen
                    komme sey immer in ihm ein wiederwille aber allein so er an dise<lb/>komme lebe
                    v. bewege sich alles in ihm v. h&#252;pfe er fast auff. Er <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ist</fw></p>
                <pb facs="b0553.jpeg" n="553"/>
                <note2>(Seite 553) </note2>
                <p>ist von Natur <g>feu</g>rig v. hurtig v. muthig in allen unternehmungen.<lb/>Es
                    sey dicebat nicht ein geringes v. was nichts <unclear>wuxxhxs</unclear> di&#223;
                    geheimni&#223; <lb/>recht einsehen, an dem alles liege, ja das ewige leben. Es
                    brauche<lb/>nicht hoher Gelehrtheit wie Aquila v. Priscilla auch nicht gehabt,
                    sondern<lb/>von s&#252;nden ablassen v. gutes thun, und alles in sich erfahren,
                    so werde <lb/>man recht gelehrt.<note place="margin-right" resp="author"> Hoc
                        esse hermeneu-<lb type="inWord"/>ticam spiritus p.<lb/>Pro Priscilla
                        dicunt<lb/>aliis Manzipilla ob<lb/>animositatem faemi-<lb type="inWord"
                        />nae.<lb/>Ita G<ex>abler</ex> alias se compa-<lb type="inWord"/>ravit cum
                        Dionysio<lb/>Zacharia, &amp; uxorem<lb/>cum Petronella Za-<lb type="inWord"
                        />chariae.<lb/>Rebecca sagte der Regen<lb/>so jetzt sehr copieux,<lb/>habe
                        eine rechte haut<lb/>&#252;ber sich. Et Fende<lb/>dicebat es sey die
                            frucht-<lb type="inWord"/>barkeit. Et recte.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100648118">Tscheer</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Nikolaus Tscheer od. Scheer (1671&#8211;1748),
                        Theologe und Erbauungsschriftsteller</note> habe Gros<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt</note> in den bl&#228;ttern recht sehr<lb/>die
                    Meynung gesagt in einem brieff, sey ein alter diener v. Soldat<lb/>Christi.
                        Fende<note place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746),
                        Jurist in Frankfurt</note> ist noch voll Eyfer gegen die Lipsienses im
                    alten<lb/>v. neuen, it<ex>em</ex> gegen D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg</note> v. kan die beschuldigungen v. falsche Nachreden<lb/>nebst
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> noch nicht recht vertragen, hinc innotescit, da&#223; die
                        Egoi-<lb type="inWord"/>tas in ihm noch nicht erstorben. Dicit Fende man
                    m&#252;sse nicht seine<lb/>Pfunde vergraben sondern wircksam seyn, da&#223; man
                    Christo antworten k&#246;nne,<lb/><choice>
                        <sic>was</sic>
                        <corr> wenn</corr>
                    </choice> er frage was habt ihr gethan? In dem himmel <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign>-<lb type="inWord"/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> non
                        <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> werden viele stellen seyn v. chargen
                    vor die erstge-<lb type="inWord"/>bohrne electos ex omnibus quibus gratia
                    particularis peculiaris est, omnibus<lb/>ver&#242; universalis |: in sua
                    subordinatione sind beyde gut. D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118569376">Lange</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Joachim Lange (1670&#8211;1744), Professor
                        f&#252;r Theologie in Halle</note><lb/>in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> hat einen Tr<ex>actat</ex>
                    geschrieben de Gratia Universali, darinnen er zieml<ex>ich</ex><lb/>moderat ist,
                    de&#223;halben auch fende ihn lobt v. den Lipsiensibus zum<lb/>Exempel darstellt
                    :| Fende dicebat Carl soll bey s<ex>einer</ex> Medicin<lb/>bleiben nicht so
                    censiren wie ein Zoilus: sed hoc quid est nisi<lb/>sibi ipsi laqueum parare, so
                    solte auch Fende nicht al&#223; ein Jurist<lb/>theologica tractiren, so man an
                    dem weg bauet mu&#223; man die leute reden<lb/>v. raisonniren lassen was sie
                    wollen. Dicebat Fende esse<lb/><g>spiritus</g> qui subinde ex moribundis et
                    aegris loquuntur frembde Sprachen,<lb/>sed forte et <g>spirit</g>us noster ea
                    facit <unclear>conxxxtratus</unclear> at modo ex corpore
                        <lb/><unclear>xxxxgraturus</unclear>, vel et ex communicatione cum aliis
                        <g>spiritibus</g>, magis <g>spirit</g>ua-<lb type="inWord"/>lis factus
                    decrescente corpore?<note place="margin-right" resp="author"> Es war eines herrn
                            unge-<lb type="inWord"/>zogener sohn in Han-<lb type="inWord"/>nover,
                        den man nicht<lb/>b&#228;ndigen konte, Ein<lb/>freund thut sich zu<lb/>ihm,
                        s&#228;ufft ihm<lb/>zu, macht in confi-<lb type="inWord"/>dent,
                            it<ex>em</ex> reisst<lb/>mit ihm, endl<ex>ich</ex><lb/>weisst er ihm in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5"
                            >hamburg</name><lb/>allerl<ex>ei</ex> curiosa, f&#252;hrt <lb/>ihn aber
                            endl<ex>ich</ex> in das <lb/>dasige zuchthau&#223;<lb/>|: in <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4029869-3">Cassel</name> ist
                        auch<lb/>ein gutes, it<ex>em</ex> Am-<lb type="inWord"/>stelodami :| v.
                        al&#223;<lb/>selber zu erst in ein <lb/>Zimmer zu s<ex>einem</ex>
                        Aufenthalt<lb/>gebracht wird, nimmt<lb/>ihm der w&#228;rter den degen
                        ab.<lb/>Er bekam nicht eher was zu<lb/>essen, bi&#223; er ein
                        Erbsen<lb/>Gericht v. h&#228;ring ge-<lb type="inWord"/>braten vom boden
                        wieder<lb/>auflas al&#223; ers hinge-<lb type="inWord"/>worffen. ward in
                        einem<lb/>Jahr zahm, v. schrieb<lb/>nach hau&#223;. Ward rela-<lb
                            type="inWord"/>xirt v. that gut,<lb/>bekam ein Ampt v.<lb/>nahm eine
                        frau.</note><lb/>Valde pluit. Ructus nonnulli &amp; borbor<ex>ygmi</ex>.
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat,<lb/>flatus nonnulli sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>. Regnet von osten starck, der<lb/>Mayn wird wieder
                    wachsen. Gieng im Regen in die saalgasse zu<lb/>Diest<ex>erweg</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> nachdem im Armenhau&#223; gewesen, und geh&#246;rt,
                    da&#223; Diest<ex>erweg</ex><lb/>sagte gestern hora III sey das fieber nur
                    al&#223; ein kl<ex>einer</ex> schauer da gewesen,<lb/>v. habe er keinen tropffen
                    genommen, auch keinen schwei&#223; gehabt, nur Pulver<lb/>gebraucht. Und wenn es
                    ihm heute auch nicht weiter k&#228;me wolle er morgen<lb/>auffstehen. Declarabo
                    ei hodie ipsius cordis falsitatem so Gott<lb/>v. Menschen betr&#252;gen wil, et
                    me non rediturum indicabo; auch wil<lb/>ich ihm ein h&#228;rteres tractament
                    ank&#252;ndigen. Er scheuet sich nicht Gott<lb/>v. Menschen zu betr&#252;gen;
                    auf mein vieles Zureden seufzete er ein paar-<lb type="inWord"/>mal v. sagte
                    nichts weiter wisse er al&#223; er schon gesagt. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex><lb/>supra genu sinistr<ex>um</ex> hinterwerts. Frigidi
                        paulul<ex>um</ex> pedes wegen der<lb/>n&#228;sse, calidae manus, Kopff tumm,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat, spannen<lb/>in der lincken achsel. Advehit Eurus
                    subinde sat validus den<lb/>Regen. Super<ex>ior</ex> oc<ex>uli</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> d<ex>extri</ex> subsilit. Horripilatio per extrema &amp;
                        dorsum.<lb/>oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> subsilit quoque.<lb/>Irato enim non omnes aequi sensus
                        evanuit,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Iratus ut placandus.</hi></note> ea adhibenda remedia,
                    ut<lb/>ad sua cogitata agamus, ut ipse rabie defervescente iracundiae, co-<lb
                        type="inWord"/>gnoscat suum affectum, &amp; irae mala &amp; resipiscat,
                    proprio motu; ea demum<lb/>est ratio vincendi iratos optima. Est &amp; iratum
                    hostem vincendi altera<lb/>methodus potentissima per beneficia. Ira irae non est
                    opponenda, sed<lb/>justitia &amp; amor, amor n<ex>empe</ex> omnia vincit, &amp;
                    est affectuum quoque ty-<lb type="inWord"/>ranni, irae, domina.<lb/></p>
                <pb facs="b0554.jpeg" n="554"/>
                <note2>(Seite 554) </note2>
                <p>Meridie edi Sauerkraut v. schweinfleisch, ne alvus cito expediatur Pfann-<lb
                        type="inWord"/>Kuchen, K&#228;se v. butter v. brodt, trauben. Bibi Most,
                    alvus ut<lb/>non nimis ad egestionem stimulatur, paulul<ex>um</ex> retinebo.
                    Egessi faeces<lb/>&#224; spinachia ex fusco virides #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # ex parte subspiss<ex>as</ex> &amp; sub-<lb type="inWord"/>
                        tenues,</note> cum sp<ex>asmo</ex> puls<ex>atorio</ex> ani pp flatus
                        ructus,<lb/>borbor<ex>ygmi</ex> manus &amp; facies calent, frigent pedes. A
                    meridie pau-<lb type="inWord"/>lul<ex>um</ex> cessat pluvia flante S&#252;dwest.
                    Spannen in infundib<ex>ulo</ex> &amp; faucibus<lb/>ex quibus Mucus
                        pulposus.<note place="margin-left" resp="author"> &#252;ber dem essen kam
                        hinten in das<lb/>infundibulum etwas von einer<lb/>traube, irritabat
                            <g>acidum</g><lb/>&amp; faciebat sternutationem,<lb/>quod &amp;
                        saccharum facit. #<lb/><lb/>Inguen sinistr<ex>um</ex>
                        paulul<ex>um</ex><lb/>dolet<lb/><lb/># saccharum quoque
                            aliquod<lb/><g>aci</g>di sub dulcedine<lb/>fovet, &amp;
                        irritat<lb/>teneram narium<lb/>membranam pitui-<lb type="inWord"
                        />tariam.</note> Statim denuo pluit. Pedes fri-<lb type="inWord"/>gent.
                    Borborygmi, flatus <g>sulphurei</g> foetidi. Bibi ein paar schluck <g>spiritus
                        vini</g><lb/>ut alvum claudat si potest, <g>spiritus vini</g> odorem
                    repressit caryophyllus ore detentus.<lb/>&#224; <g>spiritu vini</g> ructus.
                    Poltert &#224; stomacho ad anum hin, ist ein spasmus<lb/><hi rend="underline"
                        >per intestina devolutus usque ad anum &amp; faeces exprimens, da
                        denn<lb/>die flatus poltern, v. alles mit einem flatu au&#223;geworffen
                        wird<lb/>ex ventre,</hi> folgt immediate drauff faecum ad anum
                    devolatio,<lb/>quae sphinctere laxato ejiciuntur. Spannen in scapula
                        d<ex>extra</ex>. Egessi<lb/>faeces ex fusco virides wie vorhin, sed
                    subtenues. Venientes faeces<lb/>repressi per sphincterem ani, &amp; sic cessavit
                    diarrhoea, sed multi<lb/>processere post borborygmum ructus, &amp; flatus
                        <g>sulphur</g>ei, tumido ventre.<lb/>Consuetudinem eam egerendi coercere
                    possumus resistendo, <hi rend="underline">uti &amp; tussim</hi><lb/><hi
                        rend="underline">nimiam.</hi>
                    <lb/>Accedebam Gros,<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    bibebam 1 gl<ex>as</ex> wein, nec ultra. Gros legit roganti epistolam<lb/>des
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100648118"
                        >Tscheer.</name><note place="foot" resp="editor"> Nikolaus Tscheer od.
                        Scheer (1671&#8211;1748), Theologe und Erbauungsschriftsteller</note> Ille
                    composuerat aliquid pro separatismo quod jam imprimatur Ber-<lb type="inWord"
                    />lenburgi. Verwie&#223; Gros da&#223; er sich an <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    gemacht, in s<ex>einem</ex> alter auf anstifften<lb/>od<ex>er</ex> vielmehr
                    Veranlassung herrn <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852"
                        >Rambachs</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Rambach
                        (1693&#8211;1735), Theologe und Kirchenlieddichter in Gie&#223;en</note> v.
                    des hallischen Cerberi des <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118569376">Langen.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Joachim Lange (1670&#8211;1744), Professor f&#252;r Theologie
                        in Halle</note> Der<lb/>brieff an Fenden war an Gros eingeschlossen.
                        Elsaser<note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Els&#228;sser (* ca.
                        1681), Theologe in Frankfurt</note> ideo scribebat Tscheer<lb/>theile Pillen
                        au&#223;.<note place="margin-left" resp="author"> Gros hat Dippelio
                        al&#223;<lb/>einem alten Zeugen der wahr-<lb type="inWord"/>heit von den 20
                        Thalern<lb/>wein &#188; Ohm ge-<lb type="inWord"/>schenckt. trinckt
                        gern<lb/>etwas guts.<lb/>Gros scripsit Dippelio <lb/>er solle sich gegen den
                        Grafen<lb/>dem&#252;tigen.</note><lb/>Conveniebam Speyerer im Reineckischen
                    Hau&#223;, ostendebat den gantzen Kiefer mit et<ex>ichen</ex><lb/>Z&#228;hnen,
                    so er durch den chirurg<ex>us</ex> Neumann hat der Pergam<ex>enterin</ex>
                    Vogelin Kind vor <lb/>et<ex>ichen</ex> tagen au&#223; genommen. Die Z&#228;hne
                    waren zerfressen carie, die Cronen ab,<lb/>v. der Kiefer an dem angulo gantz
                    schwartz, das Kind wird an dem backen<lb/>dick v. hart v. schwartz, bekommt
                    vielleicht ein wundfieber v. stirbt,<lb/>war nicht ein hectisches. Das kind
                    bekam eo metastasin humorem ward<lb/>nicht recht gereinigt v. inde caries.
                    Reliquum os, nam maxima pars tota<lb/>exemta est, munit &#224; carie Speyerer,
                    cum <g>spiritu</g> ex <g>spiritu</g> Cochleariae,
                        ess<ex>entia</ex><lb/>myrrh<ex>ae</ex> G<ex>ummi</ex> Lacc<ex>ae</ex>
                        s<ex>ive</ex> Dracon<ex>is</ex> p<note place="margin-left" resp="author">
                        Corrosivis, it<ex>em</ex> Unguentum<lb/>AEgyptiaco os magis<lb/>corrupere
                        mali crea-<lb type="inWord"/>tio ab initio. <lb/>Gros dicebat ein
                        medicus<lb/>solle ein operateur seyn, v.<lb/>soll nicht solche
                        Fehler<lb/>machen wie hier <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambs</name><lb/>an dem Kind
                        gethan,<lb/>da er den geruch ex collo<lb/>au&#223; dem Magen her-<lb
                            type="inWord"/>geleitet.<lb/><lb/>Reinecks Magd hat schon<lb/>vor 8
                        tagen einen engen v.<lb/>d&#252;rren hal&#223; da&#223; sie<lb/>nicht reden
                        kan, ist blass,<lb/>forte bey der &#196;nderung der<lb/><g>Luft</g> &amp;
                            congest<ex>ione</ex> sanguinis ad pectus<lb/><g>aere</g> ex frigido in
                        humidum<lb/>&amp; calidum mutato repen-<lb type="inWord"/>te, et
                            <g>menstr</g>uorum defectu.</note>
                    <lb/>Nuper habuit mercatoris hujus loci filiolum aliquem, der Knollen am
                    leib<lb/>bekam circa umbilicum, Parrot<note place="foot" resp="editor"> Wolfgang
                        Georg Parrot, Arzt in Frankfurt</note> hielts vor bruch, war nicht,
                    die<lb/>b&#246;se frau vom Gei&#223;pf&#246;rtgen zog es auff mit einer
                    schwartzen salbe, gab 2 l&#246;cher<lb/>in den holen leib, sed obibat, es war an
                    mehrern glandulis eine stagnatio<lb/>v. exulceratio auch, an f&#252;ssen war es
                    &#252;berall auffgebrochen, it<ex>em</ex> ohne<lb/>Zweiffel im leib selbst am
                    mesenterio v. in viscibus wird labes ge-<lb type="inWord"/>wesen
                    seyn.<lb/>Adibam Gablerum. hic dicebat Douzeaidans<note place="foot"
                        resp="editor"> Melchior Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738),
                        Arzt</note> habe ihm vor <g>Kreuz</g><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Christian von Mackau, Freiherr von Creutz (1682-1732), Alchimist am
                        Hofe Ernst Ludwigs zu Hessen-Darmstadt</note> todt, und da
                    G<ex>abler</ex><lb/>einmal sehr kranck lag vor <g>Kreuz&#8216;</g> process 100
                    Gulden gebothen, sed noluit dare. Au&#223;<lb/><g>Kreuz&#8216;</g> Manuscript so
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373"
                        >sch&#252;tz</name><note place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz
                        (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in Homburg</note> hat, kommt keiner
                    zurecht, G<ex>abler</ex> wei&#223; wo er gefehlt, <g>Kreuz</g> hat zu
                    viel<lb/>das <g>acidum</g> von s<ex>einem</ex>
                    <g>ole</g>o dulci geschieden, ex timore non succedentis
                    coagulationis.<lb/>Certum quidem est, <g>aci</g>dum facere fusilia subjecta,
                    &amp; alcalia coagulare, sed<lb/>labores differunt |: &amp; certe hic ubi
                        <g>spiritus vini</g> est figendus ut dulcificat cum
                        <g>spiritu</g><lb/><g>urinae</g> hic <g>aci</g>dum optimum quod praestat ad
                    coagulandum :|<lb/>Laudavit quis, qui Adeptus habetur <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11859169X">Paracelsi</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Theophrastus Bombastus von Hohenheim, gen. Paracelsus (ca.
                        1493&#8211;1541), Arzt, Alchemist, Astrologe, Mystiker, Laientheologe und
                        Philosoph</note> apocalypsin Hermetis,<lb/>&amp; Manuale de Lapide
                        philosophorum.<lb/>M<ex>agister</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780),
                        Theologe</note> begegnete mir, interrogabat wo ich stecke? Respondebam in
                    Frankfurt wie er v. sey<lb/>ein Ungl&#252;ck da&#223; wir einander bi&#223;her
                    nicht gesehen. Dicebat er wolle zu mir kommen,<lb/>od<ex>er</ex> solle ich zu
                    ihm kommen. Er wolle ex Patria gehen, denn es sey da nichts<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">zu</fw></p>
                <pb facs="b0555.jpeg" n="555"/>
                <note2>(Seite 555) </note2>
                <p>zu thun, ein Prophet gelte nichts in s<ex>einem</ex> Vatterland. habe er
                    gelegenheit<lb/>auff ein klein dorff zu kommen, wolle er es annehmen. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note><lb/>dixit mihi es habe ihm ein glaubhaffter Mann gesagt,
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780),
                        Theologe</note> sey gantz au&#223;<lb/>der Gunst <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambachs</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe und
                        Kirchenlieddichter in Gie&#223;en</note> gefallen.<lb/>Der junge
                        Diest<ex>erweg</ex> im Armenhau&#223; hat von s<ex>einem</ex> fieber nach
                        s<ex>einem</ex> Vergehen keinen Ansto&#223;<lb/>gehabt, sumebam medicamenta
                    mecum. Dicebam ipsi se finxisse quod in facie<lb/>Dei &amp; hominum, &amp; sibi
                    majus attrahere malum. Immobilis perstat.<lb/>Sed paulul<ex>um</ex> est
                    commotus, et rubuit ipsi facies, cum ipsius morbum<lb/>fictum pronunciarem.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Diest<ex>erweg</ex> dicebat des
                        <lb/>jungen Vatter habe<lb/>an den hau&#223;meister<lb/>verlangt ihn so
                        er<lb/>sich ungeb&#252;hrlich <lb/>stellet brav zu <lb/>pr&#252;geln, aber
                        das<lb/>ist noch nie geschehen.<lb/>Die frau hau&#223;meisterin<lb/>Pragelin
                        dicebat<lb/>al&#223; Diest<ex>erweg</ex> einmal lo&#223;<lb/>gewesen, habe
                        er in <lb/>dem hoff die M&#228;gdgen<lb/>insultirt daher man <lb/>ihn
                        n&#228;her verwahren<lb/>habe m&#252;ssen.<lb/>Pater captivi ist
                        dem<lb/>trunck ergeben, fatetur<lb/>frater monstrante, esse<lb/>malum,
                        l&#228;sst es aber nicht.<lb/>Est sanguineus.</note><lb/>Fui apud
                        Diesterweeg<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolph Diesterweg (geb.
                        1681), Kaufmann in Frankfurt</note> in der saalgasse. Habuit Ancillam
                    hystericam die fing<lb/>einmal ein entsetzl<ex>iches</ex> Zetter-Geschrey an, v.
                    sagte es erscheine ihr immer ein<lb/>Kerl vor dem Bette, v. erschr&#246;cke sie,
                    sed ridebat Diesterwegia,<note place="foot" resp="editor">Anna Christine
                        Diesterweg (1680&#8211;1757), geb. Heeser, Gemahlin von Albert Adolph
                        Diesterweg</note><lb/>&amp; dicebat sie werde schon noch einen Mann
                    bekommen, solle es au&#223; dem Sinn<lb/>schlagen.<add resp="author"
                        place="right">Frentzdorf dicebat <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/100455840">Princeps Darmstadiensis</name> habe
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">Zangen</name>
                        bey sich gehabt v.<lb/>Dippelium nicht vor sich gelassen, da er ihm zu
                        gefallen gereiset war :| </add><lb/>Frentzdorff<note place="foot"
                        resp="editor"> August Frensdorf (1693&#8211;1755), Sayn-Wittgensteinischer
                        Kammerrat</note> dicebat in der Messe, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> gebe gef&#228;hrl<ex>iche</ex> principia &amp; ipsi<lb/>dixisse,
                    er sey ein Arianer. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119129779"
                        >Petersenius</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Wilhelm Petersen
                        (1649&#8211;1727), Theologe und Mystiker</note> hat ein mal contra <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendi-<lb type="inWord"
                        />um</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> mit Insp<ex>ector</ex>
                        od<ex>er</ex> Metropol<ex>itan</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124593747">Zuehle</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Eberhard Philipp Z&#252;hl, 1700-1730 Pfarrer
                        und Metropolitan in Gro&#223;-Gerau</note> in G<ex>ro&#223;</ex>Gera
                    schreiben wollen, aber<lb/>Zuehle ward selbst dar&#252;ber ein Arianer, v. Fende
                    wandte<lb/>auch Petersenio au&#223; der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117141054">sch&#252;tzischen</name> Erbschafft
                    einen Brocken zu, auch<lb/>contribuirte Gros<note place="foot" resp="editor">
                        Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> v. Diesterweeg<note place="foot" resp="editor"> Albert
                        Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> dazu da&#223; es
                    nicht publizirt ward, da war<lb/>es au&#223;. Gros dicebat buchbinder <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">haug</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Haug (1690&#8211;1756), Buchbinder
                        und Verleger in Berleburg</note> habe ein schalks auge v. ziehe
                        s<ex>eine</ex> kinder nicht gut.<lb/>Vespera ivi ad Stier.<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> Dicebat
                    an <bibl>fenden <title>apologie</title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro Dn. Christiano Fendio,
                        ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua
                        luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae
                        aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M.
                        Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am
                        Main 1732.</note> habe in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">Darmstadt</name> corrigirt,<lb/>Graeca
                    callentissimus der Archiv-Rath#<note place="margin-right" resp="author"> # 60
                        Thaler straffe<lb/>sind ihm angesetzt<lb/>worden, werden aber<lb/>ihr lebtag
                        nicht<lb/>bezahlt. Est<lb/>vir doctissimus.</note> Jung, v. der secretarius
                        J-<lb type="inWord"/>gel, der wegen des streits derer Harmonisten v. Fenden
                    zu keinem mehr<lb/>gehen wil, v. irre an ihm ist, da&#223; wiedergebohrne
                    einander so begegnen.<lb/>Geh<ex>eim</ex> Rath <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121837475">Passer</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Justus Eberhard Passer (1652&#8211;1733), Geheimrat in
                        Hessen-Darmstadt</note> in Darmstadt war eines Secklers sohn, sehr arm,
                        Peter-<lb type="inWord"/>sen al&#223; er in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Gie&#223;en</name> studirte, erhielt
                    ihn v. informirte ihn, v. wandte<lb/>wohl 400 Thaler an ihn, danckt es ihm noch
                    sehr. Passer ipse<lb/>narravit Stierio. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119129779">Petersen</name> war lustig in
                        s<ex>einer</ex> Jugend, sehr feurig,<lb/>Ein poeta natus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Stier w&#252;nschte da&#223;<lb/>die
                        Materia de Monadi-<lb type="inWord"/>bus noch recht von Dippel<lb/>v. <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118634771">wolff</name>
                        eviscerirt<lb/>w&#252;rde. M&#246;gte auch<lb/>wohl zu einem
                            deutl<ex>ichen</ex> con-<lb type="inWord"/>cept de unitate<lb/>Patris
                        &amp; subordina-<lb type="inWord"/>tione filii vieles<lb/>thun. Sed
                            opinio-<lb type="inWord"/>nem commenta delet<lb/>dies, naturae ju-<lb
                            type="inWord"/>dicia confirmat.<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/188245898"> Cicero.</name><lb/><lb/>Stier
                        putat die<lb/>braut des lammes sey<lb/>was anderes, auch<lb/>die 144000,
                        denn<lb/>gehe erstl<ex>ich</ex> gratia U-<lb type="inWord"/>niversalis an;
                        jene<lb/>sey particularis, v.<lb/>praerogire der andern<lb/>nichts. Sind
                        lauter<lb/>putamina v. cortices<lb/>non res.<lb/><lb/>Dicebat Stier
                        Jung<lb/>v. er correspondiren. Erlu-<lb type="inWord"/>stigen sich an ihrem
                        latein,<lb/>wenden alles an die biblio-<lb type="inWord"/>theques, v. nehme
                        doch <lb/>allmosen Stier, dice-<lb type="inWord"/>bam mancher habe
                            s<ex>einen</ex> G&#246;tzen<lb/>am Geld mancher an b&#252;-<lb
                            type="inWord"/>chern, niemand aber dencke<lb/>an s<ex>eine</ex> armen
                            br&#252;der<lb/><add resp="author" place="lower margin">v. schicke einen
                            wechselbrief nach dem himmel.</add></note><lb/>Vespera borborygmi,
                    Ructus, flatus, auris d<ex>extra</ex> susurrat, oscitatio, Calida extre-<lb
                        type="inWord"/>ma. Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet. Mucus ex
                    naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/>Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper. Vespera hellte sichs etwas auff, gieng
                    westwind.<lb/>Auris sinistra clangit, per vices, &amp; dextra. Stechen etwas in
                    oculo d<ex>extro</ex>, pressio<lb/>verticis. Pressio occipitis. <hi
                        rend="underline">Silet jam abdomen &amp; motus versi</hi><lb/><hi
                        rend="underline">sunt ad caput ideo pressio, &amp; aurium clangor &amp;
                        susurrus varia</hi><lb/>Oscitatio. Flatus, oscitatio. Ructus. Pluit.
                        Borbor<ex>ygmi</ex> flatus. Ardor<lb/>&amp; levis tumor inguinis sinistri.
                    Ructus, Egessi faeces paucas spiss<ex>as</ex> pre-<lb type="inWord"/>mendo,
                    ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus, sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> varius
                    post pressionem<lb/>faecum, it<ex>em</ex> in axilla sinistra sensus acsi frigido
                    perfunderer, v.<lb/>spannen daselbst.<lb/>|: Faeminae hier, in grosen
                    st&#228;tten v. &#252;berall, thun nichts al&#223; essen v. trincken<lb/>v. bey
                    denen M&#228;nnern schlafen v. schwatzen, v. offt wird ihnen doch auch
                    selbst<lb/>das zur last; dagegen m&#252;ssen sich die M&#228;nner schleppen v.
                    plagen :| bilden sich noch dazu<lb/>ein was wunder grose arbeit sie
                    th&#228;ten.<lb/>In me puero infante &amp; juvene ist der Eigensinn fovirt
                        worden,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Eigensinn</hi></note> man<lb/>hat mich im
                    M&#252;ssiggang erhalten, v. da bin ich auff Wollust verfallen, mich<lb/>mit
                    schl&#228;gen tzwingen wollen, ich habe mich aber entetirt<note place="foot"
                        resp="editor"> vgl. frz. s&#8216;ent&#234;ter = eigensinnig sein, sich
                        versteifen</note> v. es destoweniger <lb/>gethan. So ist denn daher kommen,
                    da&#223; post primam voluptatis <g>tinctur</g>am<lb/>mein Gem&#252;th wenn es
                    auf demselben nun einmal hangt pertinacissime<lb/>dabey bleibt v. obschon
                    zuweilen das licht scheint, ich doch wieder ad otium &amp;<lb/>vitia nativa
                    &amp; adscititia verfalle, tamquam vi quadam coactus.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-17">
                        <supplied>17.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0556.jpeg" n="556"/>
                <note2>(Seite 556) </note2>
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 17 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Noctu bene dormivi, Expergefactus hora IV. sed non surrexi, anxiis cogi-<lb
                        type="inWord"/>tationibus &amp; desperabundis ob pigritiam vexatus. Surrexi
                    hora VI varia<lb/>meditatus.<lb/>Mane in abd<ex>omine</ex> borbor<ex>ygmi</ex>
                    ructus, flatus, nachdem im bette gesessen v. etwas auff<lb/>dem R&#252;cken
                    k&#252;hl worden oscitatio, pandiculatio, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Egessi faeces multas subspiss<ex>as</ex>. pressio verticis, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Horripilatio totius<lb/>cutis, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Frigent manus dum varia iis tango,
                    horripilatio extremorum, ructus<lb/>borborygmi, flatus. Mane lucet sol, bey
                    k&#252;hlem v. starckem westwinde,<lb/>Inguen d<ex>extrum</ex> dolet &#224;
                    flatibus, et<ex>iche</ex> tormina oben am au&#223; gang des Magens.<lb/>Pitzeln
                    in ano. Manus cum quibus varia tracto <g>aere</g> frigidusculo,
                    frigidae,<lb/>Calidi ver&#242; pedes melius defensi &#224; frigoris in
                    clementia. Oc<ex>ulorum</ex> palpebrae<lb/>super<ex>iores</ex> subsiliunt, Kopff
                    etwas tumm, Pressio v. stiche hin v. her auf dem<lb/>Kopff, alles von etwas
                    verhaltenem schweisse v. transpiration, &amp; sic <g>aere</g>
                    corporis<lb/>expandente inordinata fibras, pressio frontis. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. <lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni. Spannen in axilla
                    dextra. Pressio v. pitzeln in bulbo ocul<ex>i</ex><lb/>dextri. Stiche in sura
                        d<ex>extra</ex>. Etl<ex>iche</ex> stiche in pectore, ventriculus
                    tumidus,<lb/>Ructus, flatus nonnulli, borbor<ex>ygmi</ex>. Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper. Mucus ex faucibus<lb/>pulposus, extrema frigida
                    omnia. bald hier bald da in dentibus v. sonst<lb/>im Kopff v. leib stiche,
                    frigent extrema. Zephyrus molestus est et<lb/>valide flat, doch hell dabey.
                    Pressio in oculis, animus meticulosus<lb/>&amp; desperabundus, frigida extrema,
                    springe von einem auf das andere<lb/>Mittel suche h&#252;lffe v. finde sie
                    nicht. Pressen zuweilen in Augen. Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> in
                    bregmate sinistro. Bibi Thee von sassafras mit etwas<lb/>Zucker.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Decoctum sassafras
                            erat<lb/>paulul<ex>um</ex> saturatum.</note> Stiche in pedis
                        d<ex>extri</ex> clavo in digito minimo. Stiche in ano,<lb/>mehr
                    rechterseits. Antea cum discurrerem pedes non frigidi, sed manus,<lb/>cum me
                        <g>aer</g>i committerem, <hi rend="underline">nunc cum sedeo post Thee,
                        calidae manus<lb/>&amp; facies, &amp; frigidi pedes,</hi> scribo cum
                    manibus, pedes quiescunt.<lb/>Ructus. Nebula interdum ob oculos versatur.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Flatus.<lb/>Der wind wehet
                    starck, wie auch neul<ex>ich</ex> gesehen, da der wolckenbruch<lb/>kam, im
                    vorigen Monathe.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Motus Naturae</hi></note> Zu gleicher Zeit wie man ex
                    novis hat, ist<lb/>die See sehr st&#252;rmisch gewesen, v. sind viele schiffe zu
                    scheitern gegangen.<lb/>Da&#223; man also wohl schlie&#223;en kan, es gehen
                    besondere mouvemen<supplied reason="omitted-in-original">t</supplied>s
                    in<lb/>der natur vor, die auch &#252;ber den gantzen <g>Erd</g>boden gehen.
                    Anima terrae<lb/>seu Archaeus ejus tumultuatur &amp; ultra consuetum ordinem
                    agit. Facit<lb/>apud nos multas Auroras boreales insolitas. Inundationes fiunt,
                        fi-<lb type="inWord"/>unt multa insecta, quae omnia alias pestis prodromi
                    fuere. Ist viel Vieh<lb/>gestorben.<note place="margin-left" resp="author">
                        Rhenus Moenus multum<lb/>crevere. Legi in <lb/>novis Gallicanis <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4074118-7">Leiden-<lb
                                type="inWord"/>sibus,</name> da&#223; es zu <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">N&#252;rnberg</name><lb/>sehr
                        gedonnert eo tempore<lb/>in Spanien in dem Escurial<lb/>das wetter
                        geschlagen. Die <lb/>Donau so starck ange-<lb type="inWord"/>wachsen,
                        da&#223; es bey Men-<lb type="inWord"/>schen gedencken nicht also<lb/>zu
                        dieser Zeit gesehen<lb/>worden.<lb/>Es riesselte bey dem wolcken<lb/>bruch
                        nur, v. dann <lb/>kam der au&#223;bruch<lb/>v. sturtz im
                        franckenland,<lb/>bey uns risselte es<lb/>nur, vi apud
                        illos<lb/>explosa.</note><lb/>Nubila subinde nonnulla mit starckem westwind,
                    sonst ist es heiter. Stiche<lb/>in der Mau&#223; der lincken hand. Ex larynge
                    mucus pulposus bl&#228;ulich<lb/>mit schwartzen streifen, darauff larynx asper
                    paululum.<lb/>Pressio verticis. Sibilus sensibilis in nare dextra. Spannen in
                    faucibus &amp; mucus<lb/>ex iis pulposus. Borborygmi. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in sura sinistra. pedum frigus. Ructus.<lb/>Flatus.
                        Paulul<ex>um</ex> sudans &amp; legens ad somnum inclinor, so
                    nichts<lb/>besonders ist, da alle actiones animales vitales &amp; morales,
                        it<ex>em</ex> sensus<lb/>interni tr&#228;ge sind, v. in dem haupt eine
                    congestio humorum ist, #<note place="margin-left" resp="author"> # v. pedes kalt
                        ex<lb/>ratione congestionis<lb/>&amp; <g>aeris</g>.</note><lb/>die secretio
                        <g>spirituum</g> animalium ex lentis humoribus sehr langsam vor
                    sich<lb/>geht, ich auch vorhin infus<ex>um</ex> sassafr<ex>as</ex>
                        paulul<ex>um</ex> commovens getruncken.<lb/>Oscitatio, pandiculatio, ructus,
                    flatus, propter decoctum fluit <g>urina</g> eaque pellenda <lb/>cum
                        t<ex>ame</ex>n decoctum fuerit saturati coloris, cujus particulae in
                    sanguine<lb/>in faecibus alvi resident. Oculi legenti paulul<ex>um</ex> dolent.
                        Horripi-<lb type="inWord"/>latio dorsi. Stiche im lincken femore. Pressio
                    frontis. In inguine d<ex>extro</ex><lb/>ardor aliquis.<lb/>Meridie edi
                    Milchsuppe, Pfannkuchen so weil man ihn mit dem Messer sehr zer-<lb
                        type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">stochen</fw></p>
                <pb facs="b0557.jpeg" n="557"/>
                <note2>(Seite 557) </note2>
                <p>Zerstochen hatte ut pinguedine profunderetur, bl&#228;ttrich war,
                    Stockfisch,<lb/>trauben. Bibi <hi rend="underline">Most v. ein paar
                            Gl<ex>&#228;ser</ex> wein,</hi> heute kein <g>Wasser</g>,
                    wie<lb/>gestern. Hinc venter valde tumidus, &amp; molest&#232; risum tole-<lb
                        type="inWord"/>rabat quia nimis distentus erat, vinum &amp; mustum
                    valde<lb/>commovebant, &amp; hinc distentum abdomen, extrema omnia<lb/>calida
                    &amp; caput turbulentum, Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus <g>sulphurei</g>
                        foetidi.<lb/>It<ex>em</ex> ad <hi rend="underline">utraque parotidem
                        pitzelndes v. stechendes spannen</hi> ad<lb/>angulum maxillae inferioris, in
                    regione parotidum sind annoch<lb/>vari, v. die Natur ist weil ich vor spass ein
                    mal salivirte dahin<lb/>gew&#246;hnt worden, so auch ein mal die Crisis bey der
                    dysenteria schon<lb/>gewiesen hat, sonst bin ein solches spannen nicht
                        gewohnt.<note place="margin-right" resp="author"> stiche &amp;
                            sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>hinc inde die <lb/>sowohl
                        herkommen, <lb/>&#224; nimis commotis<lb/>humoribus nimius<lb/>al&#223;
                        &#224; frigore<lb/>externo et congesti-<lb type="inWord"/>one in unum
                        locum<lb/>fortius <unclear>justo</unclear> com-
                    <lb/>pactis.</note><lb/>Flatus. Dentes sonderl<ex>ich</ex> molares stupidi. In
                    ano Rechterseits pressio.<lb/>Ructus, borborygmi. Flatus <g>sulphurei</g>
                    foetidi multi. Paulul<ex>um</ex> pluit, Zephyro<lb/>flante, mit strich-Regen.
                    Egessi faeces subtenues ex albo luteas non<lb/>adeo multas. Stultescebam
                    hypochondriac&#232; |: Zuweilen ist alles eine Religio
                        bey<lb/>hypoch<ex>ondriacis</ex> zuweilen thun sie perfacile alle
                    inconvenientzien :| v. spritzte die Katze<lb/>mit <g>Wasser</g>, welche sich die
                    Nacht &#252;ber gantz d&#252;rr gerammelt v. still sasse de die,<lb/>au&#223;
                    dem Zieher, wenn sie die Nase daran hielte. In inguine d<ex>extro</ex>
                    etwas<lb/>ardor. Venter tumidus. Crines in ing<ex>uine</ex> sinistro attracti
                    multum<lb/>faciunt in inguine dolorem sensibili; cutis ibi tenuis valde,
                    vocatur<lb/>inguen die D&#252;nne. Ceterum florida facies &amp; oculi.<lb/>Cum
                    ita piger sim subinde,<note place="margin-right" resp="author"> Qui piger est
                        facile <lb/>sibi et aliis persuadet<lb/>de rerum vanitate
                        &amp;<lb/>abstinentia ab agendis</note> miror t<ex>ame</ex>n, cur adhuc
                    suscipiam peregri-<lb type="inWord"/>nationes per pedes iterfaciendo.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Pigritia.</note> 1) causa die begierde
                    etwas ohne M&#252;he<lb/>zu erfischen 2) die Gewohnheit, da von Jugend auf
                    starck botanisiren gelauffen v.<lb/>noch hierinnen allein aliquam gloriolam vor
                    mich &#252;brig habe.<note place="margin-right" resp="author"> Wiewohl ich doch
                        auch<lb/>in re botanica alles<lb/># sehr leicht v. oben hin thue.
                        <lb/><lb/># Wenn memoria<lb/>v. judicium eine<lb/>weile brach
                        gelegen<lb/>haben v. soll hernach<lb/>was gethan werden.<lb/>ist wie
                        ohnm&#246;glich<lb/>v. nicht leicht den schaden<lb/>v&#246;llig zu
                        ersetzen.<lb/>Ist alles Centner<lb/>schwer. Si e con-<lb type="inWord"
                        />trario ventri li-<lb type="inWord"/>tavimus, caput<lb/>debile est, si
                            ca-<lb type="inWord"/>rni spiritus.</note><lb/>Redit serenitas. Inguen
                        sinist<ex>rum</ex> dolet, Ructus multi. venter tumet.<lb/>Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi multi. <del>Stiche</del> Pitzeln vorn in
                        <g>ure</g>thra.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Diarrhoea</hi></note><lb/>Kollern im Leibe vom Magen ad
                    anum hin, et excrevi multas faeces<lb/>subtenues seu pallid&#232; luteas maximum
                    partem tenues. horripilatio<lb/>dabey &amp; oscitatio, &amp; manuum leve frigus.
                    Horripilatio extremorum<lb/>crebra. Pressio occipitis. Kollern im Leib, Ructus
                    in denen ich auch<lb/>sonderl<ex>ich</ex> den stockfisch empfinde, Kopff etwas
                    tumm. Dejectio multa<lb/>nach einander alles hora III &#189; p <g>urina</g>
                    paucissime, dum evacu-<lb type="inWord"/>aretur <g>aqua</g> per alvum.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, frigent manus.
                    Oscitatio<lb/>Ructus, gehe im Camis&#246;lgen, auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                    Flatus multi,<lb/>Kollern im Leib v. dazwischen doch diarrhoea, aber die flatus
                    riechen nicht<lb/>sonderl<ex>ich</ex> da sonst cessante diarrhoea gerne flatus
                        <g>sulphur</g>ei &amp; copiosissime kommen, <lb/>Ructus copiosissimi. Dum
                    discurro &amp; laboro, pedes frigidi, calidae manus,<lb/>flatus. Pressio capitis
                    per vices. Hora IV &#189; flatus <g>sulphurei</g> longi foetidi
                    <g>sulphur</g>ei. <lb/>Ructus vom stockfisch. Egessi hora V. faeces ad huc ex
                    albo luteas, tenues,<lb/>grober stockfisch mit unter E<ex>rgo</ex> non est
                    universale flatibus venientibus solvi<lb/>diarrhoeam, nec color
                    <g>sulphur</g>eus quod facit, <hi rend="underline">sed si flatus veniunt
                        cessante</hi><lb/><hi rend="underline">murmure v. poltern von oben bi&#223;
                        unten gleich herab,</hi> solvitur di-<lb type="inWord"/>arrhoea, materia
                    expurgata, propter qui fit diarrhoea. Spannen oben in oculis<lb/>n<ex>empe</ex>
                    in bulbis zuweilen v. etwas rigiditas, pitzeln in ano. Spannen in aure
                    sinistra<lb/>externe. Pressio frontis, tumidus ad huc venter, Ructus, flatus,
                        exer-<lb type="inWord"/>citanti corpus calida extrema. Oc<ex>uli</ex>
                        d<ex>extri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit, Pressio
                    <lb/>capitis &amp; colli varia, flatus. In ructibus prominet der
                        Stockfisch.<note place="margin-right" resp="author"> Sp<ex>asmus</ex>
                            puls<ex>atorius</ex> ad anum<lb/>pp</note><lb/>Gott strafft mich,
                    da&#223; ich alles wil durch meine raison vorau&#223; sehen, v. Gott
                    nicht<lb/>blindlings folgen wil in denen vorhabenden wegen, daher werde confus
                    v. wei&#223; mir<lb/>nicht zu rathen. Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Spener</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Philipp Jakob Spener (1635&#8211;1705), Theologe</note> ward
                    allzeit so gef&#252;hrt v. folgte ruhig ut scripsit<lb/>in epistolis ad avum
                    meum maternum <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116364947"
                        >Raumburgerum.</name><note place="foot" resp="editor"> Anton Raumburger
                        (1640&#8211;1690), Jurist und Stadtschreiber in Frankfurt, Gro&#223;vater J.
                        Chr. Senckenbergs</note><lb/></p>
                <pb facs="b0558.jpeg" n="558"/>
                <note2>(Seite 558) </note2>
                <p>Vespera etwas scharffe ructus wie soodbrennen, stockfisch war etwas
                        fett,<lb/>it<ex>em</ex> der PfannKuchen, oculi rigidi. Extern&#232;
                    linckerseits Circa laryn-<lb type="inWord"/>gem etwas jucken. Pressio frontis
                    &amp; capitis varia, inguinis<lb/>dolor aliquis utriusque. Animus verworren, nec
                    facile componi<lb/>potest ob eventum rerum variarum. Stiche in ano.
                    Oscitatio.<lb/>Kam ein passagier so von Dhaun nach Wetzlar geht, afferebat
                    epistolam von<lb/>dem <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338"
                        >bruder,</name><note place="foot" resp="editor"> Heinrich Christian
                        Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschaftler, J. Chr.
                        Senckenbergs &#228;lterer Bruder</note> war erschrocken, konte nicht viel
                    reden, stammelte ob rigorem<lb/>terroris. Auris sinistra clangit, pressio
                    frontis, oculorum tensio p<lb/>Frigidi statim &#224; terrore pedes, &amp; quia
                    ad caput et pectus magis<lb/>restrictio, in capite multus udor, al&#223; ob ein
                    schwei&#223; da herau&#223; gehe,<lb/>&amp; multum calidae manus. Der Kopff
                    etwas schwer. Mucus pulposus ex na-<lb type="inWord"/>ribus infundib<ex>ulo</ex>
                    &amp; larynge. Dolor tensivus supra aurem sinistr<ex>am</ex>, mox
                    pressio<lb/>frontis, it<ex>em</ex> mox in axilla sinistra p so zieht der spasmus
                    herum, succe-<lb type="inWord"/>dunt statim multi ructus, Natura packt ein mal
                    hier ein mal da an<lb/>corpore obruto heterogeniis, natura molitur varia, variis
                    in locis.<lb/>Stiche in clavo pedis dextri. Cum distinguerem pedem
                    sinistrum,<lb/>Stiche in clavo ejus pedis.<lb/>Ego mihi ex otio &amp; voluptate
                    in nimio pastu, &amp; nimio <g>aqu</g>ae<lb/>potu, <g>venere</g> et hinc
                    sanguinis lentore, nimia sanguinis sub motu herbario<lb/>excalfactione, contraxi
                    malum hypochondriacum.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mal<ex>um</ex>
                        Hypochondr<ex>iacum</ex><lb/>meum.</hi></note> Sed prima causa<lb/>est mala
                    concupiscentia &#224; Patre &amp; matre in me derivata, quam non<lb/>vici sed ei
                    &#232; contrario obtemperavi, quae ideo quoque necessario in me<lb/>eadem quae
                    in Parentibus produxit mala ex plethora et spissitu-<lb type="inWord"/>dine.
                    Nimis subinde vigilavi, nimis dormivi.<lb/>Flatus, oscitatio. Pressio frontis,
                    tummheit des Kopffs, Ructus.<lb/>Oscitatio, stiche inter scapulas. Dolor
                    inguinum ardens. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> surae
                    d<ex>extrae</ex>.<lb/>Sumebam paulul<ex>um</ex> Ess<ex>entiae</ex>
                        Cort<ex>icis</ex>
                    <g>aur</g>ant<ex>ii</ex> &amp; Cinnam<ex>omi</ex>. Crepitus artuum
                    subinde.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex> susurrus, subitus auris sinistrae clangor.
                    Borborygmi, flatus.<lb/>Pressio verticis et frontis, auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus, Kopff tumm. Pluit paulul<ex>um</ex>.<lb/>Stiche in sura dextra. Auris
                    utraque susurrat, doch dextra mehr. Etl<ex>iche</ex><lb/>empfindl<ex>iche</ex>
                    stiche in inguine dextro, kopff tumm. Redeunt sub-<lb type="inWord"/>inde die
                    stiche in inguine d<ex>extro</ex>. Da es bald 10 uhr conseuetum
                    dormiendi<lb/>tempore #<note place="margin-left" resp="author"> # accedebat
                        somnus </note> sonderl<ex>ich</ex> weil auch tags etwas gearbeittet. Kopff
                    tumm. Ructus.<lb/>Inguen dolet digitis tacto, flatus. Flat valide satis Ze-<lb
                        type="inWord"/>phyrus. et<del>l</del>w<ex>as</ex> tr&#252;b der himmel,
                    flatus, ructus, auris d<ex>extrae</ex> susurrus &amp;<lb/>sinistrae levior,
                        borbor<ex>ygmi</ex>. Kopff tumm. In supercilio oc<ex>uli</ex>
                        d<ex>extri</ex> sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in femore sinistro. Auris sinistra clangit
                    subit&#232;.<lb/>Pressio verticis flatus. <hi rend="underline">Rechterseits am
                        wirbel pressio, ructus statim succe-<lb type="inWord"/>dens &amp; sic
                        imminente pressio est,</hi> es scheint flatus machen eine
                        ingurgitat<ex>ionem</ex><lb/>humorum ad caput, davon dann die spasmi dorten
                    resultiren exploso flatu<lb/>cessat spasmus. Kratzte auf dem Kopff v. danach kam
                    ein spasmus pul-<lb type="inWord"/>satorius cum pulso arteriorum symbolus,
                    pitzeln in nare sinistra. <lb/><hi rend="underline">Flatus non foetidi
                        multi.</hi> Stiche in sura dextra. Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex><lb/>d<ex>extro</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    humero sinistro. Stiche im Magen &#224; flatibus, flatus<lb/>subsequente &amp;
                        <hi rend="underline">ructus, oscitatio, &amp; sic cessant die stiche im
                        Magen,</hi> succedente<lb/>alio motu. Cum inflecterem manum dextram stiche
                    in dem <lb/>indice vorn an dem apice desselben. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> multus in humero d<ex>extro</ex>.<lb/>Calida extrema
                    omnia.<lb/>Dormivi ab II ad VI horam.<lb/>Der Venus stern od<ex>er</ex> Lucifer
                    leuchtete recht sehr wie ein geringer Mondschein<lb/>hora IV od<ex>er</ex> V. in
                    mein bette. Non sudavi. <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">d<ex>ie</ex>
                        <g>Saturni</g></fw></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-18">
                        <supplied>18.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0559.jpeg" n="559"/>
                <note2>(Seite 559) </note2>
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 18 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane ructus <g>aci</g>di jejuni. borbor<ex>ygmi</ex>, flatus, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, pressio<lb/>frontis p pitzeln in nare dextra.
                    Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex><lb/>pulposus.
                    Dentes stupidi. Inguen sinistr<ex>um</ex> dolet. Flat Zephyrus,<lb/>tr&#252;b
                    von westen, frigent paulul<ex>um</ex> extrema surgendi, aber nicht so
                    wohl<lb/>die f&#252;&#223;e <hi rend="underline">al&#223; h&#228;nde, die die
                            <g>Luft</g> zu erst ber&#252;hrt nachd<ex>em</ex></hi> sie
                        au&#223;<lb/><hi rend="underline">dem warmen bette gekommen.</hi> Stiche in
                    pollice pedis d<ex>extri</ex>. Stupidi<lb/>molares sonderl<ex>ich</ex>.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in poplite sinistro. Hora VII
                    venit<lb/>aurora. Paulul<ex>um</ex> sanguinis ex dentibus cariosis sugendo
                    leviter alicui.<note place="margin-right" resp="author"> Inguinis
                        sinistri<lb/>ardor.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> supra
                    genu sinistrum. Oscitat<ex>io</ex>. pandicul<ex>tio</ex>. Pressio varia<lb/>auff
                    dem Kopff, frigent manus, pedes paululum. Horripilatio per<lb/>dorsum. Flatus
                    cum sp<ex>asmo</ex> tremulo in femore sinistro, zielt auff
                    egest<ex>ionem</ex><lb/>faecum, Egessi E<ex>rgo</ex> faeces subspissas multas,
                    colore ex albo luteo ob<lb/>lac hesternum, admisti sunt ad huc acini uvarum
                    comestorum heri, horripi-<lb type="inWord"/>latio per dorsum, pedum &amp; manuum
                    leve frigus. Jucken an dem ballen<lb/>pedis sinistri einw&#228;rts. Discurrenti
                    per scalas frigent extima, sol<lb/>paulul<ex>um</ex> incipit lucere, ist
                    k&#252;hl <g>Luft</g>. <g>Mercurius</g> in barometro noch hunten.<lb/>Oculi
                        tr&#252;bl<ex>ich</ex> intern&#232;, non extern&#232;, Facies
                        zieml<ex>ich</ex> heiter.<note place="margin-right" resp="author"> Pressio
                        varia capitis.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat.</note><lb/>Die <hi
                        rend="underline">K&#228;lte f&#228;llt mir etwas empfindlicher auff die
                        Haut,</hi> nachdem mich 1)<lb/>gestern bewegte jetzt sitze 2) gestern einen
                    durchfall gehabt 3) noch nichts<lb/>gegessen habe noch warmes getruncken 4)
                    wegen dem Mali hypoch<ex>ondriaci</ex> sonderl<ex>ich</ex><lb/>zur retrocessione
                    motuum geneigt Bin, ob animi tristitiam, &amp; humorum<lb/>lentorum, qui non
                    facile expanditur nisi accedentibus vel actu vel poten-<lb type="inWord"/>tia
                    calidis, ut &amp; corporis motu, vel affectu exhilarante amoris, qui agi-<lb
                        type="inWord"/>litatem in expediendis secum affert, vel &amp; irae sanguine
                    confusa ad externa pel-<lb type="inWord"/>lentis, cum contra amor agat
                    placid&#232;.<lb/>In fronte lincker seits pressio supra ocul<ex>um</ex>
                    sinistrum, Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in genu
                        sinistr<ex>o</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in abdomine
                    lincker seits neben dem umbilico. Spannen an dem<lb/>lincken Ohr. Subsultus
                        oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex> super<ex>ioris</ex> palp<ex>ebrae</ex>.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Pressio capitis varia<lb/><hi
                            rend="underline">Nebulae ob
                            oculos</hi><lb/>volitant.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                            oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex><lb/>super<ex>iore</ex>
                            palp<ex>ebra</ex>.<lb/>Scribendi oculi<lb/>rigidi, flexo ca-<lb
                            type="inWord"/>pite.</note><lb/>Der leib leicht, v. ich lauffe gantz
                    schnell die stiege hinauff. 1) weil<lb/>es k&#252;hl v. die humores nicht leicht
                    zu starck sub motu resolvirt worden v.<lb/>die anima ob molestiam resolutionis
                    nimiae in einen degout v. Unlust<lb/>nicht gesetzt wird, sie au contraire an
                    einer motion v. gelinden<lb/>dadurch entstehenden w&#228;rme ein Vergn&#252;gen
                    hat, in dem die humores in inter-<lb type="inWord"/>nis concervati ad
                    peripheriam getrieben werden v. selbe gelinde erw&#228;rmen.<lb/>2) weil ich
                    gestern nicht gegessen, v. heute nichts zu mir genommen, woher die <g>Luft</g>
                    leicht,<lb/>v. die <g>Luft</g> geb&#252;hrend circulirt v. denselben erhebt v.
                    tr&#228;get, welche M&#228;ssig-<lb type="inWord"/>keit nun da sie schon
                        et<ex>iche</ex> tage w&#228;hrt sensiblement ihren Nutzen zeiget.<lb/>3)
                    Tertium &amp; potissimum est, da&#223; das Gem&#252;the jetzt zuweilen heiter,
                    von s&#252;nden<lb/>lasten frey, alles gehen l&#228;sst wie es Gott schickt, v.
                    sich resolvirt hat in geh&#246;riger<lb/>Ordnung denen beruffs arbeiten
                    abzuwarten; ohnerachtet selbiges das Einwilligen<lb/>in Vorige
                    Ungeb&#252;hrlichkeiten annoch etwas niederschlagen, so aber nicht spem ab-<lb
                        type="inWord"/>jiciendo et metu futurarum, sondern meliora operando gehoben
                    werden, davon<lb/>auch des leibes mala, solidorum aliqua fluiditas, &amp; lentor
                    fluidorum sensim<lb/>sensimque gehoben werden. Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Baglivius</author>
                        <title>Prax. Med.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Giorgio
                        Baglivi: De praxi medica ad priscam observandi rationem revocanda,
                        1699.</note> LI. C. 14. de passionibus ani-<lb type="inWord"/>mi &amp; eorum
                    in corpus influx<ex>o</ex> &amp; vice versa,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Hypothesium Autoris</hi></note> qui Autor cordatissimus
                    Practicus<lb/>et philosophus experientissimus fuit, ad purgendam medicinam
                    &#224; curarum &amp; hypothesium<lb/>sordibus natus. L. eod<ex>em</ex>
                        c<ex>apite</ex> XII. 6. allegat studium emergendi &amp; aliquid<lb/>novi in
                    veniendi, ex imaginatione non habita Naturae ratione. Si<lb/>addidisset in <hi
                        rend="underline">clarescendi pruritui,</hi>
                    <hi rend="underline">pigritiam,</hi>
                    <hi rend="underline">&amp; studium</hi> omnia absque labore
                    addiscendi<lb/>indeque in clarescendi, &amp; si res, ex sua natura, non
                    succedit, <hi rend="underline">tristitiam, scripsisset,</hi><lb/><hi
                        rend="underline">quod me feriret exactissim&#232;.</hi> Dii laboribus sua
                    vendunt bona, sunt, quibus dantur<lb/>dona extraordinaria, nova in veniendi,
                    sunt insuper inferiores conditione, quibus<lb/>inventis utendi gloria relicta
                    est cum diligentia &amp; contento animo<lb/>erga Deum, qui majus ipsis non dedit
                    talentum, nec ideo magnam exposcet usuram.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Einen munteren Geist mu&#223;<lb/>Gott geben, accedendo
                            pe-<lb type="inWord"/>netrat omnia, abjectus <g>spiritus</g><lb/>&amp;
                        debilis dubitans de<lb/>omnibus nil efficit. Beraubt<lb/>sich selbst durch
                            s<ex>ein</ex> vergebli-<lb type="inWord"/>ches sorgen der Vorsorge
                            Got-<lb type="inWord"/>tes, der allein die Ehre<lb/>unserer Versorgung
                        haben will v.<lb/>alle unsere selbstsorge<lb/>zu schanden macht,
                        da&#223;<lb/>wir elend nackt v. blos<lb/>endl<ex>ich</ex> uns unter
                        seinem<lb/>fl&#252;gel sammlen.</note><lb/></p>
                <pb facs="b0560.jpeg" n="560"/>
                <note2>(Seite 560) </note2>
                <p>Superbus sum ex propagine naturali,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Superbiae mala.</hi></note> parentis utriusque, &#224;
                    puero mi-<lb type="inWord"/>hi proposui fieri vir magnus &amp; honoratus, cum
                    quoque in me<lb/>invenirem promtitudinem in agendis pro aliis multis, accessit
                    mihi, <lb/>nemine fere parentum dehortante <del>sup</del> desidia, et
                    ingurgitatio mul-<lb type="inWord"/>torum potulentorum &amp; esculentorum, cui
                    accessit <g>venus</g>, hinc sanguinis lentor &amp;<lb/><g>spirit</g>uum
                    exhaustio, &amp; hinc omnium actionem tam sensuum internorum
                    &amp;<lb/>externorum debilitatio. Mansit sub hisce superbia, emergendi
                        occasi-<lb type="inWord"/>onem nacta in separatismo &amp; paradoxismo
                    hypothesium omnimoda,<lb/>neglecta fere rerum naturae consideratione, botanica
                    juvarunt, accessit<lb/>alchymiae blandientis delirium, et neglectio nimis
                    communium medicami-<lb type="inWord"/>num, quippe sedebat animae lapis
                        philosoph<ex>orum</ex> cito omnia mala corporis<lb/>nostri, absque debita
                    naturae morbi &amp; subjecti discussione, eradicans.<lb/>Ita semper meipsum
                    juvare volui, spernens viam ordinariam, &amp; omnes<lb/>occasiones eam ineundi.
                    Sed jam cum videam superbiam suadere emergere &#232;<lb/>contrario ver&#242;
                    deprimere pigritiam, inde veniunt animae varia tormen-<lb type="inWord"/>ta
                    &amp; saepe desparabundi ausus, discruciantes animam &amp; corpus.
                    Sic<lb/>superbos permittit justissimus DEUS experiri fructus proprii
                    consilii,<lb/>in infernum animi inquieti nos sinit delabi, ut demum
                    inopes<lb/>omnis consilii, ad se per ambages redire cogantur, tamquam omnis
                    salutis fontem,<lb/>in quo datur tut&#242; quiescere. Sic dictum est verum: deus
                    in infernum<lb/>detrudit, &amp; denuo nos ex eo reducit; ideo Majestas ejus
                    immensa,<lb/>&amp; misericordia ejus non habet finem, si superbiam modo
                    deprimimus,<lb/>&amp; cum oratione |: quae mihi quoque hactenus neglecta, quare
                    ei diabolo in<lb/>devia abreptus fui :| faciamus opus nostrum.<lb/>Palleo<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pallor.</hi></note> 1) quia <g>spiritus</g> meus non
                    nimis inclinatus ad pinguescentiam &amp; nimiam<lb/>sanguinis resolutionem,
                    qualis est &#224; parentibus traditus, est ex genere austerorum
                    &amp;<lb/>attrahentium, hinc sanguis terrestris paulul<ex>um</ex> &amp;
                    melancholicus, &amp; pulsus<lb/>sanguinis ad exteriora proportionatus, non
                    fortis nimis. 2) Ex hac disposi-<lb type="inWord"/>tione ad tristitiam proclivis
                        <del>2)</del> quae non patitur exire nimium ex corde<lb/>sang<ex>uis</ex> 3)
                    puerili aetate ad voracitatem sese applicuit, unde sanguis tenax
                    &amp;<lb/>viscidus, unde 4) hinc inde extern&#232; et intern&#232; natae
                    obstructiones &amp;<lb/>malum hypoch<ex>ondriacum</ex> 5) Adjuvit <g>venus</g>
                    incrassans sanguinem &amp; robur adimens soli-<lb type="inWord"/>dis. <note
                        place="margin-left" resp="author"> # pallidis virginibus chloro-<lb
                            type="inWord"/>si laborantibus; &amp;
                            cetera<lb/><unclear>Tenis</unclear> maribus, prae flori-<lb
                            type="inWord"/>dis major est ad <g>vener</g>em<lb/>inclinatio, quia
                            <g>spiritus</g> non<lb/>dissipantur ad extra sed<lb/>interius
                        colliguntur, la-<lb type="inWord"/>boriren beyde am liebes fie-<lb
                            type="inWord"/>ber, schwatzen nicht viel<lb/>davon, sind in worten
                        nicht<lb/>obscoen, sed malum<lb/>altius serpit in animo,<lb/>&amp; in
                        silentio &amp; soli-<lb type="inWord"/>tario statu saepe mul-<lb
                            type="inWord"/>ta agunt obscoena.<lb/>Unde Proverbium est:<lb/>Pallet,
                        aut studet,<lb/>aut amat.<lb/>Pallent virgines quia Na-<lb type="inWord"
                        />tura praecipere amans<lb/>&amp; desiderans sese <unclear>xxx</unclear>-<lb
                            type="inWord"/>sta &amp; expellabunda <lb/>ad <unclear>utxxxs</unclear>
                        motibus <lb/>sui confert, ibi titil-<lb type="inWord"/>lationem facit, et
                        motus<lb/>ceteros vitales tan-<lb type="inWord"/>tisper negligit,
                        unde<lb/>humorum ob eam a-<lb type="inWord"/>nimi aegritudinem<lb/>
                        <pb facs="b0561.jpeg" n="561"/> tempore &amp; spissi-<lb type="inWord"/>tudo
                        &amp; cutis<lb/>pallor, qui &amp; in<lb/>gravidis saepe ob-<lb type="inWord"
                        />servatur, uti &amp; in<lb/>pueris amantibus<lb/>in quibus
                        semen<lb/>secerni in cipit<lb/>et impudicis erecti-<lb type="inWord"/>onibus
                        membri de<lb/>nocte quoque ejacula-<lb type="inWord"/>ri. Alles quia
                        motus<lb/>&#224; periperhia aver-<lb type="inWord"/>tuntur &amp; magis
                        ad<lb/>interiorem secretionem<lb/>&amp; excretionem<lb/>impenduntur.
                        Hisce<lb/>morbis medemur<lb/>per connubia, si<lb/>naturae uti &amp; in
                        aliis<lb/>morbis satis-<lb type="inWord"/>fit.<lb/>Venereae hystericae
                        non<lb/>sunt malae voluntatis.<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118640356">Duchesse de la
                            Valiere</name><lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118816829">Lud<ex>wigs</ex> XIV</name> hure
                        ward<lb/>zuletzt sehr fromm sti-<lb type="inWord"/>mulo extincto.</note># 6)
                    superbia fuit, ut vitiorum carnalium sentinam subinde depri-<lb type="inWord"
                    />merem, adjuvante nonnihil, sub divino implorato auxilio, gratia<lb/>divina,
                    inde venit, ut <g>aquam</g> loco <g>spirit</g>uosorum eligerem, quae quoque
                    lentis<lb/>existentibus humoribus, &amp; corpore debili &amp; desidi non potest
                    non<lb/>augere pallorem. 7) Adhaec certis temporibus jejuno, quibus fit,
                    ut<lb/>sanguis debilis sit motus ad exteriora, contrarium ver&#242; fit quod
                    corpus<lb/>alimentis oppletus 8) adjuvat frigus subinde externam in <g>aere</g>
                    peripheriam<lb/>stringens, sanguinem coagulans, &amp; interiores partes
                    relaxans. 9) Adju-<lb type="inWord"/>vat subinde nimia meditatio, quae quandoque
                    fit quando natura saltum<lb/>facit &#224; pigritia ad diligentiam, ad centrum
                        <g>spirit</g>ibus ablegatis, &amp; ad ca-<lb type="inWord"/>put, ut externa
                    rigeant, quod fit eo citius si 10) accedit studiis<lb/>sedentarius corporis
                    status. 11) subinde nimis dormio, hinc febrae rela-<lb type="inWord"/>xantur,
                    subinde nimis vigilo hinc quoque, uti illic phlegmate aucto, ita<lb/>hic
                        <g>spirit</g>ibus nimis dispersis fibris robur eximitur, &amp; augetur per
                    consequens &amp;<lb/>symptomatic&#232; phlegma. 12) Cibus &amp; est, uti
                        <g>aqu</g>eus potus, subinde absonus,<lb/>&amp; nimis ad ventrem alliciens,
                    emolliens, cum jam antea, uti omnes<lb/>voraces ad diarrhoeam proclivis sim, uti
                    &amp; ad malum ob haereditatem<lb/>&#224; patre contractum, haemorrhoidale, cui
                    facile accedit diarrhoea.<lb/>Quibus t<ex>ame</ex>n avertendis, licet adsit
                    pallor, pauca bibere et edere sufficit<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">quibus</fw></p>
                <pb facs="b0561.jpeg" n="561"/>
                <note2>(Seite 561) </note2>
                <p>quibus sanguinis copia subtrahitur, <g>terra</g> deprimitur, <g>ignis</g>
                    expergefit, &amp; humores<lb/>rarefacit, exhilarat quoque animam, vel potius dat
                    ausam hilaritati,<lb/>quae quide, melior est, si ab ipso anima in corpus
                    derivatur.<lb/>13) Nimis interdum moveo corpus, cum pedes eo in itineribus,
                    &amp;<lb/>postea domi studiis litans nimis desideo absque motu
                    sufficiente.<lb/>Uti &amp; nimis subinde edo, subinde justo parcius. 14)
                    Anima<lb/>dum sanguis ad caput propter solitam haemorrhag<ex>iam</ex>
                    efficiendam dirigit, exter-<lb type="inWord"/>na stringuntur &amp; venit eorum
                    pallor &amp; frigus. 15) Nimia cum praecessit<lb/>sanguinis excalefactio, &amp;
                    repente nimis, praesertim loco frigido, qui-<lb type="inWord"/>escimus, unde
                    facile translatio ad viscera interiora, &amp; eorum<lb/>obstructio vel lenta,
                    vel si homores flaccidi &amp; <g>sulphur</g>ei acuta cum<lb/>febre inflammatoria
                    fit, unde pariter elucet uti lentore sanguinis sua<lb/>sunt mala n<ex>empe</ex>
                    chronica, ita &amp; bona, quod n<ex>empe</ex> non inclinatur ad cele-<lb
                        type="inWord"/>rem resolutionem, &amp; morb<del>us</del>os acutos, et non
                    facile in malignis tali-<lb type="inWord"/>bus esse metuendum contagium, &amp;
                    ego proinde suadeam cum ratione omnibus<lb/>quam <g>spirit</g>ibus volatilibus
                        <g>ole</g>osis &amp; calidis <g>sanguinem</g> expandentibus, &amp; ad mi-<lb
                        type="inWord"/>asma recipiendum magis praeparantibus, nam expandentia &amp;
                    sanguinem magis<lb/>disponunt, &amp; animae sensibilitatis stimulum addendo hoc
                    modo,<lb/>id efficiunt, ut facile affectibus moventur, &amp; sic ad aspectum
                    objectorum<lb/>horribilium facile terrore et ipsi morbo corripiatur, in ipsium
                    sese inor-<lb type="inWord"/>dinatio motu praecipitando. Corpus regendum cum
                    prudentia,<lb/>ut non nimis debile sit nec forte, non nimis palleat nec
                    rubeat,<lb/>non nimis concupiscat, non nimis desideat, non nimis edat,
                    non<lb/>nimis bibat, non nimis emollientia<add resp="author" place="above"
                        >humida</add> non nimis stringentia, <add resp="author" place="above"
                        >sicca</add> non ni-<lb type="inWord"/>mis <g>spirit</g>uosa non nimis
                        <g>aqu</g>osa, non nimis caleat non nimis frigeat.<lb/>Anima Erga Deum &amp;
                    se &amp; homines &amp; reliqu<ex>uos</ex> creatures foveat<lb/>inextinctum
                    amorem, ut non prolabatur ad concupiscentias <g>ter</g>renas,<note
                        place="margin-right" resp="author"> Vid<ex>e</ex> opera <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117535079"
                    >Baglivii</name><lb/>divina.</note><lb/>sed corpus in obedientiam
                        <g>spiritui</g> regat, sic tristitia non vincit, debitus<lb/>moralis &amp;
                    vitalis labor perficietur, &amp; omnia bene sese habebunt.<lb/>Sitze im hembd v.
                    schreibe, frigida extrema, oculi premunt,
                    s<ex>on</ex>d<ex>e</ex>rl<ex>ich</ex><lb/>sinister. <g>Aer</g> frigidus ad huc,
                    serenus aliquantum <g>aer</g>. Pressio in radice<lb/>narium, bin so k&#252;hl
                    da&#223; Zahnklappern, adjuvit meditatio im schreiben.<lb/>Zittern v.
                        horripil<ex>atio</ex> am gantzen leibe, cujus pars est rigor dentium &amp;
                    stridor. <lb/>Ructus, borborygmi &amp; murmura abdominis. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in scapul<ex>a</ex> dextra.<lb/>Cucurri lucente Sole ad
                        Diesterweeg<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolph Diesterweg (geb.
                        1681), Kaufmann in Frankfurt</note> &amp; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    hora ii. Sic caluere<lb/>extrema, alacris mens, stupidi dentes, mucus pulposus
                    copiosus ex faucibus<lb/>&amp; larynge,<note place="margin-right" resp="author">
                        stiche in femore sini-<lb type="inWord"/>stro oben. oc<ex>uli</ex>
                            d<ex>extri</ex><lb/>super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit.</note>
                    ex nare d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> sanguinolentus, vultus alacris &amp;
                    mens,<lb/>oculi lucidi. Alles ab exaltato <g>igne</g>, anima hilari, jubar
                    adjuvat. cum #<note place="margin-right" resp="author"> &#232; contrario
                            depri-<lb type="inWord"/>munt nebulae<lb/>&amp; Tenebrae animam.</note>
                    <lb/>Diesterw<ex>eg</ex> dicebat da&#223; des Me&#223;helfers Henrichs Frau zu
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">offenbach,</name>
                    die Curirt<lb/>wird an den ulceribus pedum, berichtet habe, sie liege nun
                        et<ex>iche</ex> tage her<lb/>kranck, habe fl&#252;sse, sind
                        gew&#246;hnl<ex>ich</ex> diese Zeit, forte sese non satis ab<lb/><g>aere</g>
                    munivit, ad erysipelas inclinatur, wird bald vor&#252;ber seyn.
                        Ructus<lb/><g>aci</g>di jejuni, Kopff zieml<ex>ich</ex> auffger&#228;umt,
                    pitzeln in nare sinistra, oculi<lb/>liberi. Nebulae ob oculos
                    volitant.<lb/>Fende dicebat, es sey s<ex>eine</ex> piece von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> contra
                    adversarios noch nicht<lb/>fertig, werde den abend fertig werden, tunc se mihi
                    missurum ut mittam<lb/>in Saxoniam. Stiche in lumbor<ex>um</ex> d<ex>extra</ex>
                    parte. Pressio capitis varia.<lb/>Domi sedeo &amp; paulul<ex>um</ex> frigescunt
                    scribenti pedes. Flaccidum<lb/>abdomen, ructus aliquot pectus angustum reddentes
                    &amp; ventric<ex>ulum</ex> dis-<lb type="inWord"/>tendentes.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Vor dem essen currenti<lb/>per scalas
                        &amp; sentienti<lb/>im Camisolgen aerem<lb/>frigidum, ob ani-<lb
                            type="inWord"/>mae sensibilitatem<lb/>frigida extima.</note><lb/>Meridie
                    edi wei&#223;kraut viel, auch viel br&#252;he davon ragout von
                        Rindfl<ex>eisch</ex><lb/>mit Citronen, wildpret gekocht, <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4086529-0">oberr&#228;der</name> wecken, v.
                    butter, 3 &#228;pfel. Bibi<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">2 gl<ex>&#228;ser</ex></fw></p>
                <pb facs="b0562.jpeg" n="562"/>
                <note2>(Seite 562) </note2>
                <p>2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. &#220;ber dem essen merckte,
                    da&#223; der wein<lb/>am Geruch gar wohl zu distinguiren, ehe ich ihn noch
                    getruncken,<lb/>|: edebam poma :| nachher da einmal davon getruncken, v. die
                    Zunge,<lb/>das gr&#246;bere gekostet, konte ich in dem Geruch nicht mehr
                    al&#223; in dem<lb/>subtileren unterscheiden.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Odor procedit<lb/>Saporem &amp;
                        gustum<lb/>vini.</hi></note><lb/>In inguine sinistr<ex>o</ex> etwas brennen.
                    ructus, venter inflatus. facies<lb/>warm, pedes &amp; manus paulul<ex>um</ex>
                    frigent. Zephyrus paulul<ex>um</ex> flat, <lb/><g>aer</g> tr&#252;blich, pressio
                    supra narem sinistram. Dolor premens in naso,<lb/>die Ballen im Gesicht feuern.
                        <hi rend="underline">Ad parotidem sinistram wie gestern<lb/>nach dem essen
                        ein pitzelndes spannen, it<ex>em</ex> ad dextram zugleich,<lb/>v. zwar kommt
                        es empfindlicher so ein </hi><del>s</del><hi rend="underline"> ructus oben
                        herau&#223;<lb/>gegangen,</hi> al&#223; wobey die musculi facierum bewegt
                    werden,<lb/>v. die humores einen engern Raum haben.<note place="margin-left"
                        resp="author"> it<ex>em</ex> prolarditur dolor <lb/>parotidis ad
                        genas<lb/>&amp; dentes super<ex>iores</ex> usque</note> Knarren in
                    auribus<lb/>mota maxill<ex>a</ex> inf<ex>eriore</ex> inter deglutiendum. Dentes
                    stupidi,<lb/>auris d<ex>extra</ex> susurrat. Dentes maxill<ex>ae</ex>
                        super<ex>ioris</ex> &amp; inf<ex>erioris</ex> lincker<lb/>hand, etwas
                    sensible wegen kalten getr&#228;ncks, uti sensi meridie<lb/>bibens. Pitzeln
                    prope anum. Flatus, Ructus. Pressio in faucibus<lb/>et mucus ex iis pulposus.
                        <hi rend="underline">Esse alzeit sehr starck mit grosem<lb/>appetit, idque
                        ideo, quia <g>spiritus</g> omnes ad ventriculum ire assue-<lb type="inWord"
                        />verunt,</hi> capite inani relicto. #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # ideo assiduis non vaco<lb/>meditationibus.</note> Stiche in
                    perineo. Inguinis<lb/>sinistri dolor. Pressio verticis v. sonst am Kopff. In
                    fronte vari<lb/>nonnulli. Tormina nonnulla ventris, &amp;
                        borbor<ex>ygmi</ex><lb/><hi rend="underline">Spannen v. aufbetzen <note
                            place="foot" resp="editor">=dr&#252;cken</note></hi><hi rend="underline"
                        > in faucibus venientibus ructibus,</hi> dann vergehts wieder,
                        <lb/>gemeinigl<ex>ich</ex> geht auch dabey mucus lo&#223; sub motu hoc
                    musculorum &amp;<lb/>concitatione sanguinis. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi.
                    Pressio frontis v. tummheit<lb/>des Kopffes, ructus. Dentes stupidi. Facies
                    florida &amp; oculi, facies<lb/>plena v. auffgetrieben, etwas r&#246;thlich.
                    Oculi paulul<ex>um</ex> rigidi, &amp;<lb/>nebulae ante eos. Pedes &amp; manus
                        paulul<ex>um</ex> frigida, es scheint<lb/>es wolle wieder eine diarrhoea
                    kommen, motibus versis ad interior,<lb/>sitze im Camis&#246;lgen, bin k&#252;hl,
                    k&#252;hle <g>Luft</g>, <g>spiritus</g> &amp; motus ad ventricul<ex>um</ex>
                        vo-<lb type="inWord"/>cantur propter digest<ex>ionem</ex> sic facile est
                    frigefieri extrema. Spannen hinten<lb/>am hal&#223; rechterseits. Ructus,
                    pitzeln im rechten Nasenloch. Spannen supra<lb/>flexuram cubiti et humeri
                        sinistr<ex>i</ex>. Egessi faeces subtenues cum impetu<lb/>&amp; flatibus
                    multis, ex albo luteas wie heute fr&#252;h, v. sind noch<lb/><hi
                        rend="underline">faeces von dem gestrigen Mitt&#228;gigen so von der Milch
                        wei&#223; gef&#228;rbt sind,<lb/>die da nun, in dem neue digerenda kommen
                            erstl<ex>ich</ex> ausgeschafft<lb/>werden,</hi> da&#223; also diese 24
                    stunden &#252;ber in dem leibe gewesen. Ructus,<lb/>venter tumidus, frigida
                    extima. Crepitus artuum.<note place="margin-left" resp="author"> Tormina
                        ventris, flatus.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> est in
                    omnibus corporis regionibus, modo premens modo mordens,<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Sp<ex>asmi</ex> pulsat<ex>orii</ex>
                    ratio</hi></note><lb/>modo titillans, terebrans p modo brevior modo longior,
                    modo paulul<ex>um</ex><lb/>fixus, modo vagus, hinc patet cum dolor non sit in
                    ullo loco fixus,<lb/>aut levissimum in internis visceribus &amp; mucidam esse
                    stagnationem,<lb/>aut solum in <del>visceribus</del> humoribus latere spissis
                    &amp; cacochymicis<lb/>vitium. #<note place="margin-left" resp="author"> # ex
                        quo legitimae<lb/>se et excretiones fi-<lb type="inWord"/>eri non
                        possunt.</note> Si esset in pectore fixum malum aliquod tumescerent
                    brachia,<lb/>&amp; quod magis illud latus in quo pectoris est laesio, si in
                    abdomine,<lb/>magis pedes, si Hepar magis dexter, si lien p magis sinister,
                    si<lb/>caput, totum corpus &amp; omnes artus subito affliguntur vel tumore, vel
                        ca-<lb type="inWord"/>talepsi et alia convulsione. Ultimo in omnibus
                    laesionibus, si vires destruuntur<lb/>&amp; <g>spiritus</g> obfuscantur &amp;
                    caput ipsum ab hac spurcitie in quinatur, nonnumquam<lb/>fit universalis
                    hydrops, qui vero saepius est particularis, supremae, mediae<lb/>vel imae
                    cavitatis. De illo artuum extremorum tumore indice visce-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">rum</fw></p>
                <pb facs="b0563.jpeg" n="563"/>
                <note2>(Seite 563) </note2>
                <p>rum labis, vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Baglivii</author><title> praxis
                    Medica.</title></bibl><lb/>Ructus.<lb/>Prominent ex ductibus excretoriis
                    glandularum subcutanearum, in<lb/>quibus &amp; aliis vari fiunt s<ex>ive</ex>
                    stagnationes materiae spissioris, exhalante<lb/>subtiliori, in facie interdum
                    dura lentaque coagula, testimonium<lb/>prohibentiae de sanguine viscido. Eadem
                    est Crinonum s<ex>ive</ex> Comedonum<lb/>in infantibus materia, eadem
                    rhachitidis causa, prognata in<lb/>parentibus veneri deditis et infanti in utero
                    communicata, &amp;<lb/>per alimenta malae qualitatis et nimiae quantitatis
                    aucta. Plurium ad haec<lb/>infelix est scaturigo malorum, plethoricum
                    spissitudine, quae recensere<lb/>non est hujus loci.<lb/>Gieng zu Gros<note
                        place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> lase
                    fran&#223;&#246;sische Zeitung.<note place="margin-right" resp="author"> Gros
                        dicebat der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Graf
                                v<ex>on</ex> Ber-<lb type="inWord"/>lenburg</name> habe ihn gelobt
                        da&#223;<lb/>er so er zu thun habe ihn<lb/>v. andere bey sich
                        sitzen<lb/>hie&#223; v. nichts vers&#228;umt<lb/>an der arbeit.</note> Gieng
                    au&#223; coelo paulul<ex>um</ex><lb/>nubilo ward aber hernach etwas heller gegen
                    abend, flabat Zephyro boreas,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Zephyro nothi in<lb/>Zeph<ex>yro</ex> boream
                            mutatio</hi></note><lb/>loco Zephyro nothi der w&#228;rme v. Regen
                    alzeit noch gebracht, daher es auch etwas<lb/>k&#252;hl ist. Gieng zum
                        bockenh<ex>eimer</ex> thor hin au&#223; nach dem Grindbrunnen, da
                    der<lb/>Mayn au&#223; getretten, ut &amp; alibi v. in den brunnen getrungen,
                    auch die wiese<lb/>alda &#252;berschwemmt v. den anders woher weggenommenen
                    guten Grund hieher<lb/>gef&#252;hrt v. also die wiesen getungen hat. Vidi die
                    Zur&#252;stung zum<lb/><hi rend="underline">feuerwerck</hi><add resp="author"
                        place="above">v. Zelten</add> an <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117079979">ochsen</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Christoph Ochs von Ochsenstein (1674&#8211;1747),
                        Jurist, Ratsmitglied, B&#252;rgermeister und Sch&#246;ffe in
                        Frankfurt</note> garten nach dem Grindbrunnen zu, forte ob
                    victoriam<lb/>reportatam &#224; civibus, wie sie auch neul<ex>ich</ex> auf
                    Barthols gut gesoffen v. geschossen.<note place="margin-left" resp="author">
                        Varus excrevit<lb/>oben linckerseits &#252;ber<lb/>dem schlaf auf
                        der<lb/>sutura coronali,<lb/>membranae ibi subti-<lb type="inWord"/>les,
                            E<ex>rgo</ex> dolet tactus<lb/>varus magis ac alibi</note><lb/>kam zu
                    Immler, fand ihn im bette propter malum &#224; secta vena con-<lb type="inWord"
                    />tractum. Bey Immler sasse am bette, ging bey untergang der sonnen
                    nach<lb/>Hau&#223;, war etwas k&#252;hl, sic orti flatus multi, ructus, venter
                        inflatus,<lb/>sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> extremorum aliquod
                    frigus, verdrie&#223;lichkeit im Gem&#252;th, auris
                    d<ex>extrae</ex><lb/>susurrus, crepitus artuum, pitzeln in <g>ure</g>thra, vari
                    in fronte.<note place="margin-right" resp="author"> occurrebat Herr v<ex>on</ex>
                            Hohen-<lb type="inWord"/>eck al&#223; ein Cavallier<lb/>zu Pferdt, hat
                        durch<lb/>das ererbte Geld Muth<lb/>bekommen, war vorher<lb/>strumpfstricker
                        v. der<lb/>bruder Baron. Nahm<lb/>von Gros gelehnt v.<lb/>geschenckt nun
                        est<lb/>mutatus ab illo.</note><lb/>Sedens ad meam mensam ab <g>aer</g>is
                    insultu immunis experiebar membra <lb/>calida &amp; animam alacrioram, nachdem
                    die humores v. motus wieder<lb/>ad peripheriam gegangen, Ructus, auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus. Inguinis sin<ex>istri</ex> dolor.
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.<add resp="author" place="below">in
                        femore <lb/>sinistro.</add><lb/>|: Gabl<ex>er</ex> multa jam in suis oculis
                    adhibuit, et nil juvare :| <lb/>Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus, dentes stupidi, Larynx
                    paulul<ex>um</ex><lb/>asper. brennen in femore medio dextro. sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in <del>pera</del> pyramidalibus<lb/>musculis
                    abdominalibus, stiche hinten in nate dextra.<lb/>Excreto ex faucibus &amp;
                    larynge muco pulposo, larynx asper paululum.<lb/>Stiche in planta pedis
                    sinistri. Oculi spannen scribenti. Pressen in ocul<ex>o</ex> sinistro <lb/>mox
                    sub oculo d<ex>extro</ex>. Ructus, engigkeit der rechten
                        brusth&#246;hle.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore
                        d<ex>extro</ex>. Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Flatus. <hi
                        rend="underline">sub ocul<ex>o</ex> sinistro</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >levis tumor pruriens.</hi> Stiche in indice &amp; medio dimidiis,
                        it<ex>em</ex> in pectoris<lb/>antro d<ex>extrae</ex> extern&#232; in
                    musculis, Clavi pedis d<ex>extri</ex> dolor. Dum me inflanti
                        <unclear>simi</unclear>-<lb type="inWord"/><unclear>laros</unclear> ob
                    spasmum sentio dolorem in pectoris antro d<ex>extri</ex>
                    <unclear>axxtarius</unclear> in musculis. <lb/>Flatus, nec cessat modo dictus
                    spasmus. Stiche in axilla sinistra.<lb/>In fronte &amp; circa mentum vari,
                    nachdem von der regione parotidum<lb/>dieselbe weichen. Varus in labio
                        inf<ex>eriore</ex> oris linckerseits. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    in ocul<ex>o</ex><lb/>sinistro. Ructus. Auris d<ex>extrae</ex> susurrus subinde
                    in sibilum &amp; clangorem<lb/>elevatur. Oscitatio, calidae manus, frigidi
                    paululum pedes.<note place="margin-left" resp="author"> Iam cum venus
                        omittitur<lb/>facies varis<lb/>obseritur, cum non<lb/>adest revulsio
                        ad<lb/>ventrem.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in axilla
                        d<ex>extra</ex>, stiche unter dem pollice pedis sinistri in ejus<lb/>radice.
                    Spannen in planta pedis d<ex>extri</ex>. Spannen in axilla d<ex>extra</ex>.
                    Pressio frontis.<lb/>Oscitatio. Dentium molar<ex>ium</ex> subinde dolor,
                        sonderl<ex>ich</ex> linckerseits<lb/>Ex <hi rend="underline">nare
                        sinistra</hi> bey attractione muci in os, da ein st&#252;ck<lb/>harten muci
                        <hi rend="underline">anstie&#223; haemorrhagia</hi> w&#228;hrte aber nicht
                    lang. Oscitatio.<lb/></p>
                <pb facs="b0564.jpeg" n="564"/>
                <note2>(Seite 564) </note2>
                <p>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in pectoris antro sinist<ex>ro</ex>.
                        &#228;usserl<ex>ich</ex> stiche in ano.<lb/>Horripilatio dorsi. Pressio in
                    occipitis, Kopff etwas tumm, v. nicht recht<lb/>auffger&#228;umt, ructus.
                    flatus. Labia dolent, meist rechter seits.<lb/>inguen sinistr<ex>um</ex> dolet,
                        borbor<ex>ygmi</ex> &amp; murmura abdominis. Oscitatio.<lb/>Subsultus
                        oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ioris</ex> palpebrae. Oscitatio,
                    pressio frontis, sedenti<lb/>invadit somnolentia post horam IX. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in genu sinistr<ex>o</ex>.
                        Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> in natibus prope anum, jucken v.
                    pitzeln in <g>ure</g>thra. Pressio circa<lb/>aurem sinistram. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> prope mentum linckerseits, it<ex>em</ex> in
                        musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex><lb/>sinistr<ex>o</ex>. Spannen in tibia
                    sinistra oben. Stiche in aure externa<lb/>sinistra hinten. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in femore d<ex>extro</ex>. Spannendes stechen in
                    scapula d<ex>extra</ex><lb/>it<ex>em</ex> in pect<ex>oris</ex> antro
                        d<ex>extro</ex> vorn sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex>. Etl<ex>iche</ex>
                    sterne am himmel doch<lb/>nicht gar hell. Spannen sub pollice pedis
                        d<ex>extri</ex>. Ructus. Oscitatio, ructus.<lb/>Vespera cubitum ivi hora X.
                    Sensi <g>veneris</g> stimulum, aspexi corp<ex>oris</ex>
                    nudit<ex>atem</ex><lb/>sed oppressi cubitum iens. Precabar flex<ex>is</ex>
                    genibus ut soleo jam semper.<lb/>Post expergefactus sum, &amp; statim facta
                    obnubilato <g>spiritu</g> &amp; ratione &#224;<lb/>tenebris carnis
                        M<ex>anu</ex>s<ex>tupratione</ex> sp<ex>ermae</ex> spiss<ex>ae</ex> &amp; in
                        gl<ex>ande</ex> dolor aliquis statim cessans ob<lb/>insolitum adductionem
                        praeputii.<note place="margin-left" resp="author"> Pluit noctu
                        mit<lb/>S&#252;dwestwind ist<lb/>gelindere <g>Luft</g>.</note><lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-19">
                        <supplied>19.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0564.jpeg" n="564"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 19 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane contristabar, stunde spather auff, hora VI &#189;, Kopff tumm,<lb/>nares
                    pitzeln, oscitatio, Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus, ructus,<lb/>flatus nonnulli, die Augen in<ex>terne</ex> et
                        ext<ex>erne</ex> etwas tunckel natura contristata<lb/>v. spannen, Calida
                    extrema, Ructus <g>aci</g>di jejuni.<note place="margin-left" resp="author"> Ich
                        habe eine d&#252;nne federn<lb/>decke &#252;ber mir, v.<lb/>daher f&#252;hle
                        zuweilen dadurch<lb/>frigido <g>aere</g> eine k&#228;lte<lb/>am leib.</note>
                    Pandiculatio<lb/>Oscitatio, etwas spannen in musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex>
                    sinistro, dum corpus varia in loca<lb/>verto, stupidi dentes superiores molares
                    im oberen maxilla. Spannen in<lb/>der lincken pect<ex>us</ex> cessat missis
                    flatibus per superiora s<ex>ive</ex> ructibus. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> et<lb/>pergens nonnullibi. auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Horripilatio per dorsum levis,<lb/>stiche in indice sinistro. Flatus
                    v. etwas poltern im leib, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in<lb/>genu
                        sinistr<ex>o</ex>. Ziehlt ab ad faeces egerendas alvinas. Egessi
                    faeces<lb/>premendo pallide luteas paucis, sed forte succedunt plures.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Forte &amp; motus
                            haemorrhoid<ex>ales</ex><lb/>fuere hunc alvi se-<lb type="inWord"
                        />cessum.</note> Postea<lb/>discurrenti per scalas &amp; <g>aere</g>
                    impetuoso extrema paulul<ex>um</ex> frigida &amp; horri-<lb type="inWord"
                    />pilatio &#224; dorso incipiens, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    supercilio sinistro. Pitzelnde<lb/>stiche &#252;ber dem supercilio
                        sinistr<ex>o</ex>. in calcaneo ein stechendes jucken.<lb/>in
                        supercil<ex>io</ex> d<ex>extro</ex> spannen, <hi rend="underline">interdum
                            sp<ex>asmi</ex> praecedunt varos venientes.</hi><lb/>Pandiculatio,
                    oscitatio, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in humero sinistro. Poltern
                    &#224; ructibus<lb/>im Magen. Pandiculatio, oscitatio. Post oscitationem mucus
                    ex<lb/>naribus tenuis, <hi rend="underline">quia per ductum nasalem immittitur
                        eo sub actu secum ocu-<lb type="inWord"/>lorum.</hi> in axilla
                        sinistr<ex>a</ex> sp<ex>asmus</ex> premens, ructus, borbor<ex>ygmi</ex>, ad
                    laryngem exter-<lb type="inWord"/>n&#232; sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex>.
                    Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> pulposus multus it<ex>em</ex> ex larynge.
                    Pitzeln<lb/>in podice, spannen in pectoris antro sinistr<ex>o</ex> v. aussen,
                    ructus multi succedunt,<lb/>brennen in inguine sinistro, venter stanti paululum
                    tumidus, sedenti<lb/>flaccidus ob majus spatium, umbilicum ist tieff drinnen, v.
                    die haut daher<lb/>nun sehr mit fett umgeben v. au&#223;gestopfft,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in genu sinistro.<lb/>Subsultus labii
                        super<ex>ioris</ex> linckerseits.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    in genu sinistro. Frigidiuscula extrema. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    externe<lb/>ad genu sinistrum. Borborygmi. Spannen in pect<ex>oris</ex> antro
                        sin<ex>istro</ex> externe,<lb/>Mucus multus pulposus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge, Ructus multi, frigida<lb/>extrema,
                        <g>aer</g> etwas k&#252;hl v. sehr tr&#252;b, daher es auch tr&#252;b im
                    leib<lb/>v. Gem&#252;the. Stiche in fronte medio. Pressio rechterseits auf dem
                    Kopff, <lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat, zuweilen etwas st&#228;rcker,
                    zuweilen schw&#228;cher.<lb/>Animositaet bey dem disputiren v. in behauptung
                        s<ex>einer</ex> meynung zeigt ein hartes<lb/>st&#246;rrisches v.
                    <g>feu</g>riges naturelle, damit sonderl<ex>ich</ex> alte gesunde leute ob
                        teneri-<lb type="inWord"/>tatem aetatis behafftet sind.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Animositaet bey dem<lb/>disputiren</hi></note> Wer
                    unter der s&#252;nden last gebeugt ist, v. sich <lb/>selbst v. s<ex>einen</ex>
                    eigenen willen &#252;berwunden, l&#228;sst gerne solche dinge fahren, die
                    ihn<lb/>au&#223; s<ex>einer</ex> Ruhe setzen, wartet den Gottes dienst des
                    hertzens ab, v. l&#228;sst den<lb/>Kindern ihre N&#252;sse v. Spielsachen. Aber
                    das geht faule nicht an die ex<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">malis</fw></p>
                <pb facs="b0565.jpeg" n="565"/>
                <note2>(Seite 565) </note2>
                <p>malis concupiscentiis suis &amp; voluptate carnali, ihren Geist beflecket,<lb/>v.
                    ihr Gebl&#252;the dick v. tr&#228;ge v. finster gemacht haben, da&#223; sie
                    daher<lb/>ad bona, wie ad mala indifferent v. veri phlegmatici
                        seyn.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore d<ex>extro</ex>
                    &amp; sinistro. Pressen oben linckerseits im<lb/>Kopff. Jucken in vertice. Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus subinde elevatur<lb/>paululum. Pressio in capite
                    varia.<lb/>Hora IX schien die <g>Sonne</g> etwas, der wind wehete etwas starck
                    von s&#252;dwest.<lb/>Pressio oculorum, s<ex>on</ex>derl<ex>ich</ex> sinistri
                    scribenti, <hi rend="underline">oculi etwas heller, <lb/>nachdem eine weile
                        damit gearbeitet, v. der Nebel der Nacht ver-<lb type="inWord"/>gangen
                        au&#223; ihnen v. per motum verarbeitet worden, excitato
                    <g>aere</g>.</hi><lb/>Ructus. Pressio am rechten schlaaf. Frigida extima.
                    Stiche<lb/>auf dem rechten musc<ex>ulo</ex> pectoral<ex>i</ex>. sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> sub genu dextro.<lb/>sp<ex>asmus</ex> tensivus sub
                    poplite sinistro. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore sinistro.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Stiche in vertice</note><lb/>Hodie
                    multus adest sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. animus non ita alacris,
                    frigus majus,<lb/>alles ob depauperationem <g>spiritus</g> per sp<ex>ermam</ex>
                        emiss<ex>am</ex>, et auctiorem inde<lb/>copiam oppositi phlegmatis. Nebulae
                    &amp; mucida concre-<lb type="inWord"/>menta oculorum hodie magis elucent, ob
                        <g>aer</g>is nebulosum<lb/>statum &amp; <g>ignem</g> defectum nativi.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> oben in dem femore
                    d<ex>extro</ex>.<lb/>Bibebam absque saccharo Decoct<ex>um</ex> sassafras
                    saturatum, nachdem ich es eine weile<lb/>stehen v. erk&#252;hlen lassen. 1
                    schopffen.<lb/>Pluit paulul<ex>um</ex> hora IX &#189;.<note place="margin-right"
                        resp="author"> strichregen.</note> flatus.<lb/>etwas purren wie von
                        <g>Luft</g> in dem lincken ohr.<lb/>Extrema frigida. Oculi tenebricosi et
                    turbidi. Mucus<lb/>ex nare d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> sanguinolentus so
                    mit dem finger hervor holte.<lb/>Accepi literas von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelio</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> darinnen er sich erkl&#228;rte von wegen Dr.<lb/>Neuhofs brieff
                    so Herr Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    ihm geschickt hatte, it<ex>em</ex> wegen seiner<lb/>&#196;nderung, der auch
                    schon gegen Dippel<ex>ium</ex> besser gesinnet ist, ihn<lb/>vor einen alten
                    Zeugen <supplied reason="omitted-in-original">der</supplied> wahrheit passiren
                    l&#228;sst, v. letztl<ex>ich</ex> &#189; ohm wein<lb/>von dem 20 thaler wein
                    verehrt, auch gesagt man m&#252;sse ihn nicht wegwei&#223;en<lb/>wir haben alle
                    unsere fehler, <del>ex nare</del> Gros cadit ad meliorem<lb/>mentem in Causa
                    Dippelii.<lb/>Ex nare sinistra sternutatio. tama nach dem jucken.
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in<lb/>femore sinistro, das auch etwas
                    brennt oben, aber schnell wieder<lb/>aufh&#246;rt.<lb/><hi rend="underline">Sub
                        alis</hi> wie alzeit unter den armen, <hi rend="underline"
                        >schwei&#223;.</hi> ceterum artus,<lb/>tam manus quia pedes frigent, obwohl
                    die h&#228;nde mit dem<lb/>schreiben anfangen warme zu werden.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Ille sudor est <g>urin</g>osus<lb/>&amp;
                        foetans fast <lb/>so wie die Katzen pisse<lb/>wenn sie sich erhitzen<lb/>im
                        rammeln.</note><lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Pandiculatio. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> pulposus. Facies<lb/>florida &amp; oculi von aussen,
                    animus nicht, in inguine d<ex>extro</ex> brennen.<lb/>Pressio unter dem lincken
                    auge.<lb/>&#220;ber C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> brieff ward etwas munter,
                        <g>ignis</g> excitabatur, &amp; <hi rend="underline">sic
                        </hi><del>manus</del><hi rend="underline"><lb/>manus paulul<ex>um</ex>
                        calere incipiebant, quia cordi viciniores</hi> ex<lb/><hi rend="underline"
                        >quo affectus veniunt, non pedes.</hi> Ructus. Sp<ex>asmus</ex> tensivus in
                    femore<lb/>sinistro.<lb/>Hora X &#189; pluit mit s&#252;dwest wind, v. nubilo
                        <g>aere</g>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore sinistro.
                    der leib leicht im auf v. ablaufen der<lb/>stiegen. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in nate sinistr<ex>a</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> humero d<ex>extro</ex>.
                    flatus non olentes, etwas<lb/>murmura v. tormina im unterleib. in lumbis
                        sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> linckerseits.<lb/>Pressio frontis,
                    bald s&#252;dwest bald s&#252;dost, tormina abdominis in <lb/>hypogastrio.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex>
                    sinistro. Borborygmi. In coelo<lb/>oris linckerseits stiche, <hi
                        rend="underline">wie spasmus die adern ein spannt,</hi> ut motus sanguinis
                    per ar-<lb type="inWord"/>terias impeditior, <hi rend="underline">hinc extensi
                        vasis dolor.</hi> stiche in dorso pedis d<ex>extri</ex>.<lb/>stiche circa
                    parotidem d<ex>extram</ex> quae paulul<ex>um</ex> tumet, in sura sinistra dum
                        <del>pedi</del><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">pes</fw></p>
                <pb facs="b0566.jpeg" n="566"/>
                <note2>(Seite 566) </note2>
                <p>in cumbit auff dem tisch im <g>Kreuz</g> stiche. stiche in inguine
                        d<ex>extro</ex> it<ex>em</ex><lb/>in molaribus dentibus linckerseits oben.
                    Auris sin<ex>istri</ex> subinde sibilus,<lb/>sed brevis. Pressio post aurem
                    sinistram. In philtro labii superioris <lb/>stiche. Jucken in axilla dextra. In
                    bucca sinistra sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.<lb/>Stiche v. dr&#252;cken
                    in ano. Sub ocul<ex>o</ex> s<ex>inistro</ex> sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>.<lb/>Legi <bibl><author>J<ex>ohann</ex>
                                Valent<ex>in</ex> Andreae</author>
                        <title>Theophilum.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Valentin Andreae: Theophilus, Sive de Christiana Religione sanctius colenda,
                        Vita temperantius instituenda, Et Literatura rationabilius docenda
                        Consilium, Stuttgart 1649.</note>
                    <lb/>Meridie edi wirsing-Kraut, Spanferckel, butterbrodt, 4<lb/>&#196;pfel,
                    nicht alzu viel. Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, gew&#228;rmt, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein<lb/>Cum intermisceret
                        <g>spiritus</g> alimenti facies, oculi nicht sonderl<ex>ich</ex>
                    klar,<lb/>&amp; in genis calidis, in der <hi rend="underline">lincken gena</hi>
                    ohnfern des angulo oris<lb/>ein <hi rend="underline">tumor
                        duriusculus,</hi><note place="margin-left" resp="author"> tumor ist etwan
                        einen<lb/>heller gros in der Runde.<lb/>extern&#232; cutis etwas an-<lb
                            type="inWord"/>gespannt eo in loco v.<lb/>glatt, ob extensionem<lb/>ibi
                        fibrarum.</note> doch nicht hoch, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> mehr tieff,
                    so<lb/>etwas brannte, wie ich mehr gehabt, forte varus ibi nascitur,<lb/>flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi, pressio varia capitis sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, calenti<lb/>manus, paulul<ex>um</ex> frigescunt
                    pedes, cum attollo calcaneum do-<lb type="inWord"/>lent tensi musculi
                    gastrocnemii utriusque pedis, stiche in<lb/>oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                    bulbo. Ructus, venter paulul<ex>um</ex> tumidus. Kopff<lb/>nicht recht heiter
                    nec animus.<lb/>Cum <g>urina</g> mittenda esset mittere non potui flatibus
                    vicinis, nisi iis<lb/>missis, tunc verso spasmo ad urinarios meatus.<lb/>Kopff
                    tumm, curro per scalas absque molestia, quia non nimium edi.<lb/>Im Unterleib
                    tormina von oben nach unten egestionem faecum<lb/>subtenuium &amp;
                        subspiss<ex>arum</ex> obscuri lutei coloris praenuntia.<lb/>varus prope
                    canthum oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex> internum inferius.<lb/>Abdomen tumet et
                    dextra pars s<ex>ive</ex> regio hepatis magis est ele-<lb type="inWord"/>vata
                    atque sinistra, ob hepar ibi extendens,<lb/>Ardent genae &amp; facies rubra sub
                    chyli distributione, pedes<lb/>paulul<ex>um</ex> frigent, calent manus. Crepitus
                    artuum subinde.<lb/>Denudato corpore da mich anziehe calent pedes tacti,
                    frigent<lb/>manus schnell.<lb/>Bey s&#252;dwest etwas warm.
                    In<del>d</del>cisivis superioris maxillae paulul<ex>um</ex> pre-<lb
                        type="inWord"/>munt. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore
                    sinistro. In molaribus dentibus super<ex>ioris</ex><lb/>max<ex>illae</ex>
                    lincker seits ein pitzeln v. jucken.<lb/>Affui Dr. Gros<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt</note> &amp; legendam dedi epistolam <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelii</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> so ich heute<lb/>bekommen. Gros sagte s<ex>eine</ex>
                    erkl&#228;rung sey ihm lieb, es scheine aber<lb/>al&#223; ob C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> mit dem beydermaligen wort Gro&#223; ihn anzustechen<lb/>im
                    Sinne gehabt, so er ihm gerne verzeihe, denn er glaube<lb/>da&#223; er im ersten
                    Eyfer von <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X"
                        >Haug</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Haug
                        (1690&#8211;1756), Buchbinder und Verleger in Berleburg, j&#252;ngerer
                        Bruder des Theologen Johann Friedrich Haug</note> |: dessen <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">bruder</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Friedrich Haug (1680&#8211;1753),
                        Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger Bibel,
                        &#228;lterer Bruder des Verlegers Johann Jakob Haug</note> gesagt er
                    habe<lb/>ein schalckauge, ist wahr er vippert mit den Augen :| allerl<ex>ei</ex>
                    relationes<lb/>geh&#246;rt v. sogl<ex>eich</ex> geschrieben.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Gros bek&#252;mmere sich<lb/>nicht um den
                        Reineckschen<lb/>Sauhaufen zusammen <lb/>zu halten.<lb/>Gros dicit se non
                        fugere<lb/>crucem, v. habe er<lb/>gerne mit Elsas. wollen<lb/>los brechen,
                        sed non<lb/>convenit ohne Noth<lb/>v. besserung sich in<lb/>Gefahr
                        begeben.</note> M&#246;ge erbo&#223;t seyn da&#223; er ihm
                    geschrieben<lb/>er solle sich dem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Grafen</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Kasimir Graf zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg
                        (1687&#8211;1741), 1712&#8211;1741 regierender Graf</note> submittiren.
                    Ceterum defendit<lb/>Dippelium semper cum Elsasero,<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Els&#228;sser (* ca. 1681), Theologe in
                        Frankfurt</note> contra Caroliam,<note place="foot" resp="editor">Johanna
                        Sophie Carl (1684&#8211;1733), geb. von B&#252;low</note> aliorum
                    vel<lb/>innumerorum insultus, v. hat offt selbst von vielen
                    de&#223;halben<lb/>reproches erlitten, auch Dippelio wiewohl er solches nicht
                    wei&#223;<lb/>die &#188; ohm 12 thaler wein zugeschickt, v. au&#223;
                        s<ex>einem</ex> beutel bezahlt, den<lb/>wein den benderlohn v. fracht, wie
                    Gros schon bey mehreren freunden<lb/>gethan hat, nesciente <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1031546715">reinechia</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Maria Juliana von Reineck (1708&#8211;1735), geb. von Damm,
                        Gemahlin Friedrich Ludwig von Reinecks</note> &amp; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/103092269">Reineckio.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Ludwig von Reineck (1707&#8211;1775),
                        Weinh&#228;ndler in Frankfurt</note> Herr<lb/>v<ex>on</ex> Neuhof sey zu
                    Braunfels, ein alter Mann, v. liebhaber von<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>,
                    v. kein Carceralis.<lb/></p>
                <pb facs="b0567.jpeg" n="567"/>
                <note2>(Seite 567) </note2>
                <p>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> wil eine Copie von
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippels</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> brieff an mich haben um
                    sie<lb/>zu s<ex>einer</ex> defension umher zu schicken.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Gros dicit C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> m&#252;sse<lb/>wegen <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117278882">Weismann</name>
                        s<ex>eine</ex><lb/>facta bekommen.</note><lb/>Kinet<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Melchior Kinet, Mechaniker in Schwarzenau</note> zu
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">schwartzenau</name>
                    hat s<ex>einen</ex> in dem brand des Laboratorii schaden speci-<lb type="inWord"
                    />ficirt, an werckzeugen v. hau&#223;rath 300 thaler circiter, in literis<lb/>ad
                        Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> Gros, Kesler, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg</note> Frentzdorff,<note place="foot" resp="editor"> August
                        Frensdorf (1693&#8211;1755), Sayn-Wittgensteinischer Kammerrat</note>
                    schrieben<lb/>au&#223; v. collectiren von den famillen, Diesterweg schickt
                    dem<lb/>Kinet 10 thaler. Das schmertzl<supplied reason="omitted-in-original"
                        >ich</supplied>ste ist da&#223; der Schulthei&#223; im<lb/>Orth so mit ihm
                    in dem hau&#223; gewohnt s<ex>einen</ex> Sohn al&#223; stiffter des<lb/>brandes
                    angegeben, v. er jetzt zu wittgenstein gefangen sitzt v. geschlossen.<lb/><hi
                        rend="underline">Apud Gros &amp; in omnibus agendis schnell,
                        hitzig.</hi><note place="margin-right" resp="author"> Gros dicebat
                        Rath<lb/>Saltzmann habe<lb/>die affaire wegen der<lb/>Narrenberger
                        dem<lb/>Grafen ex officio<lb/>ratione kund ge-<lb type="inWord"
                        />macht.</note><lb/>Stiche vorn in indice d<ex>extro</ex> valde calente manu
                    &amp; fere insensi-<lb type="inWord"/>bili v. dick wie Peltz, expansis
                    humoribus, hic originem pana-<lb type="inWord"/>ritii colligere potui collectis
                    humoribus &amp; in stasin reductis<lb/>ibi, qui si sanguis non evacuatur cito
                    ibi collectus per incisionem pro-<lb type="inWord"/>fundam supparentur &amp; os
                    arrodunt carie. It<ex>em</ex> alibi stiche<lb/>in der lincken Mau&#223;
                        it<ex>em</ex> oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> bulbo. Calent manus
                    non<lb/>pedes ita multum. Ist nicht kalt, mane bibi infusum satu-<lb
                        type="inWord"/>ratum sassafras excitans humores, &amp; jam multa animo cum
                    vi,<lb/>et vehementia agito, cito per plateas curro, jam
                    distribuntur<lb/>humores novi chylosi, <hi rend="underline">hinc calor
                        corporis,</hi> sonderl<ex>ich</ex> da wegen zu<add resp="author"
                        place="below">f&#252;rchtendem Regen im Roquelaur<lb/>gegangen.</add>
                    <lb/>venter non nimis tumidus.<note place="margin-right" resp="author"> Non
                        pluit &#224; me-<lb type="inWord"/>ridie.<lb/>Coelum nubilum.</note>
                    <lb/>In ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex> pressio. stupidi dentes molares, oculi
                    inflati,<lb/>&amp; caliginosi von innen, animo pudore suffuso, facies<lb/>plena
                    &amp; paulul<ex>um</ex> rubra &amp; calida satis, in lingua
                    rechterseits<lb/>bl&#228;&#223;gen, in fronte vari et in labiis oris oben v.
                        unten.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> artuum varius.<note
                        place="margin-right" resp="author"> oculis hoc accidit<lb/>sp<ex>asmus</ex>
                        miss. &amp; <unclear>solexxx</unclear>
                        <lb/>est, faeminis quibus<lb/><g>menstr</g>ua fluunt, vel<lb/>fluor est
                        albus, vel<lb/>maribus pollut<ex>ione</ex> noct<ex>urna</ex><lb/>vel
                        gonorrhoea af-<lb type="inWord"/>fectis circa oculos<lb/>esse propter
                            <g>spirit</g>uum profusi-<lb type="inWord"/>onem lividum Cir-<lb
                            type="inWord"/>culum. Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>Baglivius</author><lb/><title>Prax. Med.</title> P. 1. c
                            13<lb/> 6.</bibl><lb/>in <hi rend="underline">gena sinistra</hi><lb/><hi
                            rend="underline">cessit tumor ille<lb/>omnis, &amp; rubor<lb/>&amp;
                            cessat ad pulmones<lb/>&amp; pectus spasmus,</hi> qui<lb/>sat fortis,
                        &amp; sese<lb/>eodem in pectoris<lb/>antro d<ex>extro</ex> manife-<lb
                            type="inWord"/>stavit.</note><lb/>Apud Diesterw<ex>egium</ex> fui &amp;
                    legi epist<ex>olam</ex> C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex>, der sagte man
                    k&#246;nne zwar<lb/>eyfern pro veritate, aber nicht schelten Narren im
                    tollhau&#223;, ochsen, Esel p<lb/>so haben es Christus v. s<ex>eine</ex> apostel
                    nicht gemacht. Besser nichts.<add resp="author" place="right"> vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100366163"
                                    >Junckeri</name></author>
                            <title>Consp<ex>ectus</ex> Med.</title> Th. <lb/>pr<ex>ima</ex>
                                Tab<ex>ula</ex> de Lue <g>venerea</g> sign. n. II.</bibl>
                        <!--Johann Juncker:
Conspectus formularum medicarum: exhibens tabulis XVI tam methodum rationalem quam remediorum specimina, ex praxi Stahliana potissimum desumta, et therapiae generali
accomodata, Halle 1723.--></add>
                    Videre<lb/>ipsum se fallere &amp; falli in <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117278882">Weismanno.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Eberhard Weismann (1677&#8211;1747), Professor
                        f&#252;r Philosophie und Theologie in T&#252;bingen</note>
                    <lb/>Nach dem starcken gehen empfand bey <hi rend="underline"
                            >Diesterw<ex>eg</ex> ein starckes spannen</hi><lb/>|: dergleichen auch
                    wiewohl gelinder mane gef&#252;hlt :| in der rechten brusth&#246;hle,<lb/><hi
                        rend="underline">da&#223; nicht gnugsam inspiriren d&#252;rffen, ohne
                        starcke stiche,</hi> war in<lb/>den musc<ex>ulis</ex> externis v. dem lobe
                    pulmonum d<ex>extro</ex> ad excernendum &amp;<lb/>ejiciendum mucum tenuem in
                    pulmonibus, so auch hernach calefa-<lb type="inWord"/>cto corpore per actum
                    animae vitalem expeditum &amp; moralem,<lb/>losgieng, it<ex>em</ex> expeditis da
                    ich <hi rend="underline">hernach thee tranck,</hi> das blut<lb/>diluirt ward, v.
                        ich<add resp="author" place="above">in sella </add>
                    <hi rend="underline">starck schwitzte,</hi> obwohlen tzieml<ex>ich</ex>
                    taciturnus<lb/>&amp; meditabundus war, agente anima interne; nach dem
                    thee<lb/>kam ex d<ex>extro</ex> lobe pulmonum &amp; larynge vieler mucus
                    pulposus, v. der<lb/>schwei&#223; solvirte den dolorem gantz v. gar.<lb/>Iam
                    afficior dum jejunare incipio, &amp; Natura stimulatur ad superflua<lb/>in
                    corpore eliminanda, quae ideo hac occasione utitur in commodum<lb/>suum, vario
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> &amp; dolente &amp; indolente, cum
                    alias cum multa<lb/>edo &amp; corpus obruo alimentis nil tale sentiam, Natura in
                        <unclear>adxxx</unclear>-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">titus</fw></p>
                <pb facs="b0568.jpeg" n="568"/>
                <note2>(Seite 568) </note2>
                <p>titus nimis occupata, &amp; corporis propria non curante.<lb/>Flatus, Ructus,
                    stiche in inguine d<ex>extro</ex>. multum et cito cucurri<lb/>im
                    Roquelaur.<lb/>|: Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert
                        Adolf Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> dicebat Herr
                    Hoffstedt, mercator sey lenti temperamenti v.<lb/>aber sehr zart, v. weichlich,
                    ist auf den Kopff gefallen, #<note place="margin-left" resp="author"> # etwas
                        wein getruncken<lb/>gehabt.</note> die rechte<lb/>seite nach dem fall wie
                    lahm worden<note place="margin-left" resp="author"> die Sprache war
                        auch<lb/>weg.<lb/>Trepanatio ist zu spath<lb/>geschehen, diesen
                        abend<lb/>ist er hernach gestorben<lb/>febre inflammatoria<lb/>v.
                        delirio.</note> ab extravasatione in cerebro,<note place="margin-left"
                        resp="author"> hofstedt wolte den ersten<lb/>tag cum secabatur
                        cutis<lb/>cranii so wehe that nicht<lb/>sich trepaniren lassen, sed
                            endl<ex>ich</ex><lb/>admittebat, that ihm nicht wehe<lb/>war aber zu
                        spath.</note><lb/>ob lentum temperamentum Natura nil movit, &amp; tertio die
                    post casum<lb/>demum instituta trepanatio, &amp; sanguis multus evacuatus
                        extrava-<lb type="inWord"/>satus cranio succumbens.<add resp="author"
                        place="right">Cum trepanatio fierit nicht viel Blut
                        gekommen.</add><lb/>Diest<ex>erwegii</ex> pater senex hat noch j&#252;nger
                    al&#223; jetzt Diest<ex>erweg</ex> ob abusum ocul<ex>orum</ex><lb/>da er sehr
                    viel gelesen v. geschrieben, den brillen gebraucht.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Diest<ex>erwegii</ex> pater si aliquod<lb/>cognoscere vult
                            ab-<lb type="inWord"/>strusi sumit micro-<lb type="inWord"/>scopium
                        adperspici.</note> Diest<ex>erweg</ex><lb/>sentit et legit multum juvenis.
                        Diest<ex>erweg</ex> hat anfangs so er den<lb/>brillen brauchte schmertzen
                    empfunden, nun thats ihm leyd so er ohne<lb/>brillen sehen sol, doch incommodirt
                    er ihn auch so er ihn zu lange<lb/>braucht.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118816829">Ludovicus der
                            XIVte</name> al&#223; er muste<lb/>au&#223; dem unter <g>Wasser</g>
                        gesetzten holland<lb/>weichen, jagte schnell furcht-<lb type="inWord"/>sam
                        durch Utrecht, da man<lb/>ihm wei&#223; gemacht, es seyen<lb/>die
                            <del>h&#228;user</del> Gassen alle<lb/>unterminirt, v. er dachte<lb/>man
                        m&#246;gte ihn gen himmel<lb/>schicken. </note><lb/>Kinet<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Melchior Kinet, Mechaniker in Schwarzenau</note> ist
                    inventieux, macht eine arbeit so er schon gemacht nicht gerne<lb/>wieder; war
                    erst sehr submiss al&#223; ein leistenschneider, Diest<ex>erweg</ex><lb/>hat ihm
                    aufgeholffen, v. in den vornehmen h&#228;usern alhier ist er
                    verdorben<lb/>worden etwas im essen. Kan entsetzl<ex>ich</ex> viel suppe,
                    Gem&#252;&#223; v. brodt<lb/>essen. Arbeitet aber auch wie ein Pferdt.<lb/><name
                        type="person">Brick</name> isst tags nur 2mal ein Gericht, entweder eine
                    suppe allein,<lb/>oder aber gem&#252;&#223; allein. alle tags isst er 2
                    mahlzeiten jede zu<lb/>1. Kreuzer.<note place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Comes</name> non
                            amat.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634"
                            >Carl</name> censirt gern Andere<lb/>ipse rejiculus. Loquitur<lb/>de
                        continentia, isst<lb/>starck, isst die Mandel-<lb type="inWord"/>torten
                        gern, od<ex>er</ex> uti ipse<lb/>vocat Mandel kuchen.<lb/>Censere voluit
                        Diesterweg<lb/>ob lentum victum, da er<lb/>aber h&#246;rte wie er
                        lebte<lb/>hatte er nichts mehr <lb/>zu censiren. So ging<lb/>es ihm offt.
                                <lb/><bibl><title>Famam</title>
                            <author>Caroli</author></bibl> nimis<lb/>creduli
                            spernit<lb/>Diest<ex>erweg</ex> cum <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelio.</name></note><lb/>die
                        wittgenst<ex>einer</ex> Gr&#228;finnen h&#228;tten keine M&#228;nner
                    bekommen so sie nicht<lb/>ausser dem standt geheyrathet h&#228;tten. Brick war
                    auch bey einer<lb/>hau&#223;halter so sich in s<ex>einen</ex> gelben barth
                    damals verliebt, er wollte<lb/>sie aber nicht. Dicebant nonnulli Gott habe es
                    ihnen entdeckt<lb/>da&#223; sie die v. die heyrathen sollen, eine W<ex>eibs</ex>
                    Person aber sagte ein mal<lb/>so es von Gott m&#252;sse es von ihm ihr auch seyn
                    offenbart worden<lb/>v. nicht ihm allein, v. heyrathete nicht den amanten
                    ohnerachtet er sich<lb/>unter ihr bette versteckt hatte. Waren
                        hypoch<ex>ondriaci</ex> v. hystericae<lb/>so &#246;ffters sehr verliebt
                    sind.<lb/>Vielen schl&#228;gt der schrecken gleich in den Magen v. aufs hertz,
                    revulsis <lb/><g>spiritibus</g> ad interiora, andern in die beine, da&#223; sie
                    keinen tritt<lb/>fortgehen k&#246;nnen, sonderl<ex>ich</ex> die kranck gewesen,
                    v. da die Glieder<lb/>noch nicht starck, vel hypoch<ex>ondriacis</ex> &amp;
                    hystericis, da die f&#252;sse offt<lb/>kalt, v. vom <g>Geist</g> lo&#223;
                        sind.<note place="margin-left" resp="author"> Diesterwegia da sie<lb/>kranck
                        gewesen, v. &#252;ber<lb/><g>Feuer</g> erschrack konte<lb/>nicht fortgehen
                        vom Platz, ut<lb/>&amp; alius mas quidam.<lb/>Ein spinnrad
                        erfordert<lb/>grose accuratesse, die<lb/>scheibe gleich gedreht,<lb/>das
                        centrum gebohrt, die<lb/>schnur recht gerichtet.<lb/>Spuhl au&#223; 3
                        st&#252;cken<lb/>bricht nicht, aber au&#223; einem<lb/>wohl. Ihr loch
                            mu&#223;<lb/>auch<lb/><pb facs="b0569.jpeg" n="569"/> auch wohl
                            au&#223;ge-<lb type="inWord"/>bohrt v. gef&#252;ttert<lb/>seyn.<lb/>An
                        einer <g>Feuer</g> spritze<lb/>taugen keine h&#246;ltzerne<lb/>wind Kesten.
                        einmal<lb/>thuts gut, postea<lb/>vero cum expanditur<lb/>vi lignum &amp;
                        postea<lb/>denuo arefit, de-<lb type="inWord"/>hiscit v.
                        spaltet<lb/>sich.</note><lb/>1719 da der lerm geschahe nach dem brandt aufs
                    neu, kam ein<lb/>Gewitter am geb&#252;rge v. blitzte sehr, doch wars nicht
                    gro&#223;, v.<lb/>ein wind der schlug die wanckende brandmauern um, die
                    fielen<lb/>in den lodernden Krummer so wie <g>Feuer</g> in die Luft flog, da der
                        Pfarrth&#252;r-<lb type="inWord"/>mer herab rief, Gott sey gn&#228;dig es
                    ist <g>Feuer</g> &#252;ber v. unter mir :|<lb/>Ibam ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> dessen
                    piece pro <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >fendio</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> mane fertig ist. Ist etwan <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">8</fw></p>
                <pb facs="b0569.jpeg" n="569"/>
                <note2>(Seite 569) </note2>
                <p>8 bogen, 500 st&#252;ck auff mittelm&#228;sigem Pappier, mit Mittel<lb/>schrifft
                    gedruckt, auch et<ex>iche</ex> schreibPappier, kostet alles 25 Gulden.<lb/>Hat
                    ad ostentandam eruditionem utiliter gebraucht die von<lb/>mir entlehnte
                        obs<ex>ervationes</ex> Halenses, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11857342X">Lipsii</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Joest Lips od. Justus Lipsius (1547&#8211;1606), Professor
                        f&#252;r Philologie in Jena, Leiden und L&#246;wen </note> opera,
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/100942954">Franc<ex>isci</ex>
                                    Georg<ex>ii</ex><lb/>Veneti</name></author>
                        <title>Harmoniam mundi</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Francesco Georgio Veneto: De harmonia mundi totius Cantica tria, Venedig
                        1525.</note> &amp; III <bibl><title>Problemata in Scripturam sacra
                            &amp;<lb/>philosophos.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Francesco Georgio Veneto: In Scripturam Sacra Problemata, Venedig
                        1536.</note> Cum latinum suum scriptum legeret, ipse Censor<lb/>omnium saepe
                    in quantitatem impegit.<lb/>Dicebat se scripsisse wohl 15
                        alphab<ex>ete</ex><note place="foot" resp="editor"> 1 Alphabet = 23
                        Bogen</note> &#252;ber die gantze bibel in <unclear>xxx</unclear>.
                        <lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> so voll Ketzereyen. <lb/>Rieth ihm
                    er soll alle exempl<ex>aria</ex> des neuen scripti weil es h&#228;ndel<lb/>geben
                    wird in mein hau&#223; thun, nur etwan 1 Dutzent behalten<lb/>da&#223; man
                    selbige geben k&#246;nne so etwan das consist<ex>orium</ex> sie wolle<lb/>von
                    ihm holen lassen v. confisciren, so er auch morgen hora VI et VIII<lb/>wenn
                    meine Mutter<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> in
                    der Kirche ist, thun wil.<note place="margin-right" resp="author"> Impressor
                        scripti Apolo-<lb type="inWord"/>getici <unclear>xxvis</unclear> geschworen
                        <lb/>pro Fendio nichts teut-<lb type="inWord"/>sches zu drucken,
                            Latinis<lb/>E<ex>rgo</ex> impressit quod non in-<lb type="inWord"
                        />tellegit.</note><lb/>Ructus, stiche in indicis d<ex>extri</ex> apice,
                        oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> stiche, flatus, venter<lb/>non nimis
                    tumidus, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> femoris d<ex>extri</ex>
                    creberrimus, sternutat<ex>io</ex>
                    <lb/>naris sinistr<ex>ae</ex>, auris d<ex>extrae</ex> susurrus, in planta pedis
                        s<ex>inistri</ex> spannen,<note place="margin-right" resp="author"> Bin
                        schnell im<lb/>studiren v. auff-<lb type="inWord"/>schreiben &amp;
                        hilaris<lb/>animo &amp; capite.</note><lb/>Calent extima omnia flante
                    Zephyro notho calido,<lb/>Coelum tr&#252;be, Mucus <hi rend="underline">multus
                        ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus,</hi><lb/>quia Natura expedit&#232; agit &amp; <g>ignis</g> naturalem
                    excitat expur-<lb type="inWord"/>gantem fuliginis heterogeneus. Spannen in
                        scapul<ex>a</ex> sinistr<ex>a</ex> it<ex>em</ex><lb/>ocul<ex>o</ex>
                        sinistr<ex>o</ex>, ad laryngem externe juckende
                    bl&#228;&#223;lein<lb/>utrimque, molares stupidi, in vertice jucken, pressio
                        verticis<lb/>linckerseits.<note place="margin-right" resp="author">
                            Vesp<ex>era</ex> per ructus sensi<lb/>poma ad huc<lb/>meridiana.</note>
                    Vari ad labia oris &amp; nasum, hin<lb/>v. wieder, Zum Zeichen da&#223; Natura
                    sanguinem zu excerniren per nares<lb/>lust habe, wohin auch vorhin der
                        sp<ex>asmus</ex> in pectore gezielt der ob<lb/>spissos &amp; mucidos humores
                    von sich den schleim geworffen.<note place="margin-right" resp="author"> Excreto
                        muco pulposo<lb/>ex larynge semper<lb/>venit ejus<lb/>ravis et
                            asperitas.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus.</note><lb/><hi
                        rend="underline">In spurio &amp; vera pleuritide</hi> et per pneumonia, ut
                    stasibus<lb/>humorum in super<ex>iore</ex> parte musculosa, &amp; quam pleurae
                    et pulmonum,<lb/>est <hi rend="underline">plethora cum spissitudine,</hi> ideo
                    sanguis ex vena missus eo tempore<lb/>est valde glutinosus &amp; spissus, welche
                    bey mir &#224; gelu nimio<lb/>vel calore leicht entstehen k&#246;nte, oder auch
                    haemoptysis. sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> in femore sinistro.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>Baglivii</author>
                            <title>Praxis.</title></bibl></note><lb/>Das <hi rend="underline">gantze
                        molimen naturae geht ad evacuationem humorum super</hi>-<hi rend="underline"
                        ><lb/>fluorum, eorum spissitudinis alternationem, &amp; heterogenearum</hi>
                    <lb/><hi rend="underline">mucidorum biliosorum, <g>aci</g>darum &amp; salinarum
                        sudoris particularum</hi><lb/>ejectionem, hinc tam varii motus.<lb/>In
                    olecrano d<ex>extro</ex> brennen, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    vertice, it<ex>em</ex> Pressen ibi.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    regione ventriculi, auris d<ex>extra</ex> susurrat. Pressio capitis<lb/>varia.
                    Varus oben in aure sin<ex>istra</ex> externa, vorn in nare
                    sinistr<ex>a</ex><lb/>spannen, it<ex>em</ex> in metacarpo sin<ex>istro</ex>
                    unten an dem minimo digit<ex>o</ex> it<ex>em</ex><lb/>borbor<ex>ygmi</ex>
                    flatus. Clavi pedis d<ex>extri</ex> dolor. Super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex>
                    dolor in<lb/>maxillaribus dentibus. <hi rend="underline">Denuo etwas brennen in
                        gena sin<ex>istra</ex></hi> wo heute<lb/>der tumor gewesen. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in humero sin<ex>istro</ex>. Spasmi in
                        pect<ex>orali</ex> musc<ex>ulo</ex><lb/>sinistro, ructus. Molares dextri
                        super<ex>ioris</ex> max<ex>illae</ex> magis stupidi ceteris.<lb/></p>
                <pb facs="b0570.jpeg" n="570"/>
                <note2>(Seite 570) </note2>
                <p>Jucken cum mitterem <g>urinam</g> in glande penis flaccidi &amp;
                    mollis.<lb/>Flatus. Spannen in axilla d<ex>extra</ex>. Spannen in
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; mucus ex<lb/>eo pulposus, schnell ein Klingen in
                    aure d<ex>extra</ex>. <lb/><hi rend="underline">Redit tumor genae sinistrae wie
                        heut, rubente</hi> gena<lb/><hi rend="underline">&amp; expedite manu in
                        scribendo, &amp; alacri animo.</hi><note place="margin-left" resp="author">
                        Ist wie ein scirrhus<lb/>sanguineus anzusehen.<lb/>Propendente capite<lb/>ut
                        videtur magis<lb/>augetur. Juckt<lb/>sehr.</note> Pressio<lb/>varia capitis.
                    Spannen im rechten lumbo. Manus calent scribenti<lb/>bi&#223; nach X Uhr ad XI.
                        <del>calent</del> frigent pedes paulul<ex>um</ex> ructus.<lb/>flatus.
                    Spannen am lincken schlaaff. Brennende stiche in<lb/>genu dextro, da ich die
                    f&#252;sse aufs tisch <g>Kreuz</g> legte et surae com-<lb type="inWord"
                    />primerentur. Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet, spannen in
                        infundib<ex>ulo</ex><lb/>&amp; mucus ex eo, ructus, flatus, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>, pedum frigus, calor<lb/>faciei &amp; manuum. Sanguinem
                    sugo ex molaribus super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex> rechter<lb/>hand.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> poplitis d<ex>extri</ex> pede
                    incumbente auff dem tisch-<g>Kreuz</g>.<lb/>Cum me inflecto rechter seits hinten
                    im R&#252;cken ein stich der muscu-<lb type="inWord"/>lorum od<ex>er</ex>
                        spasmus.<note place="margin-left" resp="author"> Pressio ocul<ex>i</ex>
                            sin<ex>istri</ex>.<lb/>Ructus.<lb/>sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        in abd<ex>omine</ex><lb/><supplied reason="omitted-in-original"
                            >&amp;</supplied> regione hepatis<lb/>stiche incumbentibus<lb/>pedibus
                        auff dem<lb/>tisch-<g>Kreuz</g>, in plan-<lb type="inWord"/>ta pedis
                        sinistri.</note> Pandiculatio oscitatio, Ructus. Flatus,<lb/><del>osc</del>
                    oculorum tensio, sonderl<ex>ich</ex> sinistri. <g>Luft</g> von westen
                        windig.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stier</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier
                        (*1696), Theologe</note> hat mir den abend mitgegeben eine Apologie in
                    Versen<lb/>vor den Rector Bernhardi<note place="foot" resp="editor"> Johann Adam
                        Bernhardi (1688&#8211;1771), Rektor und Archivar in Hanau</note> in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3">Hanau,</name> so ehedem
                    Rector in<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6"
                        >offenbach</name> gewesen, contra den eingebildeten hofPrediger <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1018724060">Conra-<lb type="inWord"
                        />di</name><note place="foot" resp="editor"> Matthias Conradi
                        (1678&#8211;1737), Professor am Gymnasium, erster Pfarrer und Hofprediger in
                        Hanau</note> daselbst, sub Tit<ex>ulo</ex>
                    <bibl><title>die Vertheydigte Cynthiopolitani-<lb type="inWord"/>sche
                                <del>Clio</del> Musen-G&#246;ttin Clio; contra die Pasquillische
                            und<lb/>fameuse Schandschrifft: Clio-Cynthiopolitana de ponte de-<lb
                                type="inWord"/>jecta humi prostrata &amp; triumphata &#224; quatuor
                            facult. Can-<lb type="inWord"/>didatis versum sibi commendatum
                            habentibus in alba ligustra<lb/>cadunt vaccinia nigra leguntur. Der
                            gelehrten welt zu<lb/>eigner Beurtheilung in druck v. an das licht
                            gegeben</title> von<lb/><author>R. V. F. W.</author></bibl> Hi nigri
                    sunt! hos tu Romane cavete.<note place="foot" resp="editor"> Vgl. Horaz:
                        Satiren, I 4, 85.</note>
                    <lb/>Anno 1730. 4. 4 &#189; bogen.<note place="margin-left" resp="author"> ist
                        sehr grob v. s&#228;u-<lb type="inWord"/>isch gemacht.<lb/>hat Conradi
                            <unclear>Cxxx</unclear>
                        <unclear>d</unclear>
                        <lb/><unclear>xxxdxdxlle</unclear> mit ? <lb/>Lit.
                            <unclear>indtxxxl</unclear>. an <lb/>s<ex>einen</ex> versen
                        genannt.</note> Allegavit contra <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780), Theologe</note><lb/>in
                            <bibl><title>Apologia nova Fendiana</title>
                        <author>Stier</author></bibl> locum de titulo Ma-<lb type="inWord"
                        />gistri.<note place="foot" resp="editor"> Johann Theophil Stier: Apologia
                        vere christiana pro D. Christiano Fendio, ex ipsis viri hujus integerrimi
                        scriptis eruta atque parata, in qua luculenter demonstratur, crimen
                        arianismi nec non socianismi venerandae aetatis seni ab octo sic dictis
                        scriptoribus harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve sine omni pudore
                        immo ex insano objici furore, Frankfurt am Main 1732.</note><lb/>In
                        <g>ure</g>thra stiche, inf<ex>undibuli</ex> spannen et mucus ex eo pulposus,
                    larynx asper.<lb/>stiche in manu sin<ex>istra</ex> unter dem kleinen finger in
                    metacarpo. Flatus.<lb/>Ructus. Borbor<ex>ygmi</ex>. Blieb auff bi&#223; nach XI
                    uhr. Pitzeln in<lb/>ano &amp; sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                        Oscitat<ex>io</ex>. Pandicul<ex>atio</ex>. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat,<lb/>Pitzeln in nare dextra. Beym schneutzen ex nare d<ex>extra</ex>
                    etwas bluth.<lb/>In pectoris antro d<ex>extri</ex> et<ex>iche</ex> stiche.
                    Sanguis rarefit ob causas super-<lb type="inWord"/>dictas jejunis et agilitatis
                    animi, hinc spissitudine subla-<lb type="inWord"/>ta, facilis eruptio
                    fiet.<lb/>Noctu bene dormivi. Non sudavi quod non fit nisi nimis edenti<lb/>et
                    bibenti, sonderl<ex>ich</ex> auch abends, so ich da was esse v.
                    trincke.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-20">
                        <supplied>20.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0570.jpeg" n="570"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 20 <g>octo</g>br<ex>is</ex>.</p>
                <p>Mane auris d<ex>extrae</ex> susurrus in lecto qui continuabatur porro.
                        It<ex>em</ex> anima<lb/>occupata &amp; noxia in mole faecum intestinalium
                    eliminanda, ha-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">be-</fw></p>
                <pb facs="b0571.jpeg" n="571"/>
                <note2>(Seite 571) </note2>
                <p>habebat ideas plegmaticae &amp; mucidae meae constitutionis, quae<lb/>indaginem
                    rerum sublimiorum Usque huc interceperit, consti-<lb type="inWord"/>tuit jejunia
                    &amp; precibus vincere <g>spirit</g>um pigritiae, &amp; sanguinem attenuare,
                    <lb/>sed hoc non de more, debet fieri cum impetu &amp; cessatione<lb/>mox
                    sequente, sed placide &amp; continuo.<note place="margin-right" resp="author">
                        morosa ideo erat<lb/>sed hoc nil<lb/>juvat.</note><lb/>Oculi
                        paulul<ex>um</ex> turbulenti, wie alzeit nach dem aufstehen, so aber
                        ex<supplied reason="omitted-in-original">c</supplied>itato<lb/>sole macro
                    &amp; microcosmi wieder vergeht, auch zeigen sich in<lb/>oculis die nebulae
                        <g>aeris</g> nubili so jetzt cum flante Zephyro,<lb/>&amp; <g>aere</g> non
                    frigido, da sind.<lb/>Pressio ad anum &amp; <g>ure</g>thram, doch habe den
                        <g>Urin</g> nicht eher ob multam<lb/>tensionem &amp; conatum egerendi lassen
                    k&#246;nnen, al&#223; evacuatis<lb/>multis faecibus simul subtenuibus &amp;
                        subspiss<ex>is</ex> obscure luteis wie<lb/>gestern nachmitt<ex>ag</ex>, v.
                    mag wohl das Kraut |: oleracea n<ex>empe</ex> omnia<lb/>paulul<ex>um</ex>
                    relaxant, :| Spanferckel |: so auch etwas laxiren sol ex<lb/>observatione :| und
                    die fette br&#252;he daran, it<ex>em</ex> die &#228;pfel
                        per<lb/>confermentat<ex>ionem</ex> eine solche laxationem gemacht haben,
                    oder aber<lb/>die Natur, welche jetzt sehr wircksam ist, v. ihre leibs
                    expurgationem<lb/>alacriter vornimmt, solche so starck
                        <unclear>barbxxxxt</unclear> haben, v. nun <lb/>au&#223;werffen, wozu auch
                    der gestrige Thee was gethan haben mag.<note place="margin-right" resp="author">
                        et haemorrhoid. <unclear>xxgxtxxm</unclear>
                        <lb/>fortem suum symbolum<lb/>addidit, &amp; quia<lb/>Natura ad
                        intestina<lb/>hactenus semper multum <lb/>deposuit, &amp; superflua<lb/>ibi
                        non attigit</note><lb/>Natura dum jam opus fortiter denuo aggreditur suum,
                    uti in opera sensim<lb/>externorum &amp; internorum, ita in artibus vitalibus,
                        it<ex>em</ex> in moralibus<lb/>expedita est, ad extra optime &amp;
                    constanter operatur, eadem ratione<lb/>omnia obstructa attenuat &amp; discutit,
                    uti jam occupatur in<lb/>sanguine et humoribus ceteris spissis resolvendis &amp;
                        ejiciendis.<note place="margin-right" resp="author"> Multum jam muci re-<lb
                            type="inWord"/>jicio &amp; expuo.</note> Eadem est<lb/>quae in omnibus
                    agit anima, sibi qua semper similis est in actibus ubi-<lb type="inWord"/>que
                    uniformibus. In dentibus molaribus semper est, jam ein<lb/>spannen dr&#252;cken
                    v. stupiditas, Natura operose noxam in iis vult <lb/>removere per stasin &amp;
                        <unclear>cxxem</unclear> factam.<note place="margin-right" resp="author">
                        sub hoc labore sanguini<lb/>tenui <unclear>sanguini</unclear> facile fun-<lb
                            type="inWord"/>dunt <unclear>sanguinem</unclear>. <lb/>quia quoque
                        resolvitur<lb/>sanguis jam, facile<lb/>potest in relaxatis na-<lb
                            type="inWord"/>rium vasis fieri hae-<lb type="inWord"/>morrhagia.</note>
                    Si pergit alterius expul-<lb type="inWord"/>so nimio <g>aqu</g>aeo principio,
                        <g>ignis</g> augetur, jam suffocatus aqua &amp; <g>ter</g>ra,
                    &amp;<lb/>corpus magis calet &amp; magis sanguis floridus fit, licet faucium
                    quoque <lb/>odor magis <g>urin</g>osus, <del>licet</del> quia humores corporis
                    proprii evacuantur,<lb/>non modo alimentorum gluten.<lb/>Stiche im lincken auge.
                    Mucus pulposus ex naribus inf &amp; lar<ex>ynge</ex>, ex
                    lar<ex>ynge</ex><lb/>qui postea asper est, <hi rend="underline">wie etwas
                        sandig</hi> v. <g>tarta</g>risch <hi rend="underline">auff denen
                        Z&#228;hnen.</hi><note place="margin-right" resp="author"> in faucibus
                        spannen<lb/>ex quibus mucus<lb/>pulposus</note><lb/>Oscitatio,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrans, subinde clangit.<lb/>Pedum &amp; manuum extima paulul<ex>um</ex>
                    frigent, venter flaccidulus.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,
                    pitzeln in nare sinistra.<lb/>Odor ex faucibus <del>p</del> sanguis ex dente
                    aliqui molari rechter seits im oberen<lb/>maxilla sanguinolentus &amp;
                        <g>urin</g>osus. Ob ructus spannen in pectoris antro si-<lb type="inWord"
                    />nistro ob ventric<ex>ulum</ex> ibi expansum.<lb/>Die wolcken theilen sich, v.
                    sind d&#252;nne. Pandiculatio, oscitatio,<lb/>Crepitus axill<ex>ae</ex>
                        sin<ex>istrae</ex>, quia <g>spiritus</g> nondum in statu sunt naturali
                    &amp;<lb/>fibris nondum sunt redditu robur &amp; tonus, alles weil die
                    restitutio <lb/>in integrum erst im Anfange ist.<lb/>Multam rejicio pituitam
                    &amp; mucum pulposum ex infundib<ex>ulo</ex>, in naribus<lb/>&amp; faucibus
                    collectum, die Natur findet da <g>Luft</g> v. wirfft viel Unrath<lb/>au&#223;,
                    da soll kein dicker mucus seyn, sondern ex <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">F<ex>ancisci</ex> M<ex>ercurii</ex>
                            v<ex>an</ex> Helmont</name><lb/>explicatione ein subtiles sperma vocis,
                    wie das sperma s<ex>ive</ex> genitura, so<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">sehr</fw></p>
                <pb facs="b0572.jpeg" n="572"/>
                <note2>(Seite 572) </note2>
                <p>sehr mit einander et &amp; vox symbolisiren, aber per
                    spissitud<ex>inem</ex><lb/>sanguinis &amp; <g>venerem</g> depauperantem
                        <g>ignis</g> sanguinem, ist Unheil entstanden v. ex <lb/>spermata ein Zeher
                    Rotz v. mucus worden.<lb/>Die oberen molares sind sonderl<ex>ich</ex>
                    angef&#252;llt v. angepfropfft in<lb/>max<ex>illa</ex>
                    super<ex>iore</ex>.<lb/>premit sonderl<ex>ich</ex> oculus sinister. Crepitus
                    carpi sinistri.<lb/>Currente me per scalas calent manus, non pedes. sol
                    paulisper luce-<lb type="inWord"/>re incipit. Stiche in sura sinistra. Frigus
                    pedum imorum.<lb/>Spannen in inguine sinistro. Jucken in vertice. oc<ex>uli</ex>
                        d<ex>extri</ex> super<ex>ior</ex><lb/>palp<ex>ebra</ex> subsilit. in
                    abdomine sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. <lb/>Nebulae interdum ob oculos,
                    die <g>Luft</g> wird wieder tr&#252;b.<lb/>Pallet jejunanti facies jam, frigent
                    induenti extrema paulul<ex>um</ex><lb/>agilis manus &amp; varia in capite
                    meditatur hinc extrema quoque<lb/>frigent. Oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex>
                        super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit. Stiche ad femur
                        d<ex>extrum</ex> interne.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note>
                    schickte mir hesterno ex condicto 480 exemplaria von
                            der<lb/><bibl><title>Apologia Fendiana.</title></bibl><note
                        place="margin-left" resp="author"> Fende dixit ich solle<lb/>ihm dem
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ein exempl<ex>ar</ex><lb/>der
                            Apol<ex>ogiae</ex> Fendianae schicken<lb/>doch bitte es cach&#233;
                        zu<lb/>halten, man wolle die <g>Veneris</g><lb/>proxima 50
                            exempl<ex>aria</ex> nach<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipzig</name> v. 25 nach <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9"
                        >Halle</name><lb/>schicken, &#252;ber langen aber<lb/>es erst hier
                        au&#223;theilen<lb/>ut alibi videatur impressa.<lb/><lb/>Scriptum novum
                        Stierii<lb/>dicebat Fende esse <lb/>valde doctum.<lb/>Stier non negat se
                        esse<lb/>Autorem scripti pro Fendio.<lb/>Fende putat weil <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117079979">v<ex>on</ex>
                            Ochs</name><lb/>hier, wede es keine h&#228;ndel<lb/>geben, doch schadet
                        keine prae-<lb type="inWord"/>caution nichts.<lb/>Fende dicebat es <lb/>habe
                        Herr von Neuhof<lb/>stallmeister zu braun-<lb type="inWord"/>fel&#223;, der
                        die nat&#252;rl<ex>iche</ex><lb/>tochter des landgrafen<lb/>zu <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/7532267-5">bingenheim</name>
                            gehey-<lb type="inWord"/>rathet, v. 2 freulein<lb/>geheyrathet, die
                        <lb/>eine verheyrathet, die<lb/>andere Louyse halte<lb/>ihm hau&#223;,
                        halten beyde<lb/>viel von C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>. Sey<lb/>ein guter
                            ehrl<ex>icher</ex> mann,<lb/>doch nicht hoch gelehrt<lb/>in
                            g&#246;ttl<ex>ichen</ex> dingen.<lb/>Neuhof hat im<lb/>Reineckischen
                        hau&#223; logirt<lb/>da Fende ehedem<lb/>auch darinnen
                        gewohnt<lb/>hat.<lb/>Fende dicebat die feuer<lb/>wercker &#252;ben sich
                        mit<lb/>ihrem heutigen <g>Feuer</g> werck in<lb/>ihrer Kunst, nos<lb/>in
                        nostra. Sollen<lb/>alles stehen lassen an<lb/>s<ex>einem</ex> orth.<lb/>Gros
                        giebt sich v. bekommt<lb/>genau dero
                        sentimens<lb/>admonitus.</note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendius</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    dicebat er habe de&#223;halben schon an mich gedacht und mir es<lb/>nicht
                    zumuthen wollen. So hat es sich nun von selbst Deo dante gestern<lb/>schicken
                    m&#252;ssen. Fende dicebat auch nach den rechten sey man nicht ob-<lb
                        type="inWord"/>ligirt denen inquisitoribus zu sagen, wo man die sachen habe
                    so sie einem<lb/>leyd dr&#252;ber thun wollen so unschuldig ist. Stier
                    d&#252;rffe es nicht<lb/>sagen wo er die exemplaria habe. Fende dicebat es
                    mi&#223;falle ihm<lb/>etwas da&#223; Stier seiner mit alzu gro&#223;em elogio
                    gedacht habe,<lb/>es lasse etwas partheyisch.<lb/>Cum legerem epistolam ei <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelii,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> sagte er er sey gantz d&#8217;accord, v.
                        habe<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> immer schon vor 30 jahren gemeynt
                    in dem Psalm Davids,<lb/>den er ex text<ex>u</ex> or<ex>iginali</ex> vertirt am
                    Ende s<ex>einer</ex>
                    <bibl><title>Gegenrettung</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Christian Fende: Angen&#246;thigte unumg&#228;ngliche Gegenrettung der
                        Gottheit des Vaters und Sohnes wider die von J.H. Diez Herrn Christian Fende
                        imputirten Irrth&#252;mer, 1731.</note> habe, gleich vor<lb/>der
                                <bibl><title>epist<ex>ola</ex> irenica,</title></bibl> mit den
                    worten, ein Mann von hohem Geist p Dicebat<lb/>ich solle ihm schreiben er solle
                    ein mal herkommen, er wolle ihm Geld<lb/>geben, auch wenn er Grosen<note
                        place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> &#188; ohm wein
                    getruncken habe, ihm<lb/>&#189; ohm von seinem guten wein schicken. Er
                    h&#228;tte sichs bisher nicht ge-<lb type="inWord"/>trauet, in furcht er
                    m&#246;gte es &#252;bel nehmen. Er sey ein tapferer Mann,<lb/>sehr fest auff dem
                    ihm anvertauten Posten, ein anderer auf einem andern<lb/>wie nun Fende. Es ist
                    ein gro&#223;es zu verstehen, wie Christus seiner<lb/>hoheit sich
                    enteu&#223;ert, Knechtsgestalt angenommen v. im s&#252;ndl<ex>ichen</ex> fleisch
                        ge-<lb type="inWord"/>kommen zu un&#223;, v. in dem fleisch was uns
                    dr&#252;ckt abgethan v. un-<lb type="inWord"/>ser sathans gef&#228;ngni&#223;
                    gefangen gef&#252;hrt, da&#223; wir nun erl&#246;set v.<lb/>zu Gott kommten
                    d&#252;rfen durch ihn. Ipse non est Deus, caro non est di-<lb type="inWord"
                    />vina, E<ex>rgo</ex> cadit das Menschen v. fleisch fressen im abendmale<lb/>v.
                    andere absurdit&#228;ten, auch die zunehmung p. Fende war sehr<lb/>froh. Dicebat
                    Stier sey noch in der schultheologie gelehrter al&#223;
                    Dippelius,<lb/>k&#246;nne sein successor werden.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Christi tempore alii cum persequebatur<lb/>alii eum
                        sequebantur electi, <lb/>ad quos pertinebat regnum<lb/>suum 144000, auch
                        <lb/>eine <lb/><pb facs="b0573.jpeg" n="573"/> eine die braut.<lb/>alles hat
                            s<ex>eine</ex> ordnung v.<lb/>gehen alle in ihrer Ord-<lb type="inWord"
                        />nung.</note><lb/>Currebam per plateas, <g>aer</g>e tr&#252;b v. wolckig.
                        <hi rend="underline">Borborygmi multi,</hi>
                    <lb/>expurgente Natura superflua, <hi rend="underline">pedes frigent,</hi> quia
                    corpus non oppletum,<lb/>bi&#223; endl<ex>ich</ex> wieder das <g>Feuer</g>
                    erweckt sey, so jetzt noch das <g>Wasser</g> &#252;berwinden mu&#223;,<lb/>da es
                    schon besser stehen wird, v. sie w&#228;rmer seyn werden. Am anfang
                    ist<lb/>alzeit bi&#223; die scheidung geschehen groser Streit, ob oculos
                    volitant<lb/>nebulae. oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex> super<ex>ior</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> subsilit. In collo rechter seits etwas<lb/>spannen. Kopff
                    tumm, variis spasmis premitur variis in locis.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Stiche hin v. wieder.<lb/>Calidae manus, &amp;<lb/>caput,
                        &amp; currenti<lb/>cito levis sudor.<lb/>Abdomen flacci-<lb type="inWord"
                        />dum.<lb/>ventus von westen gelinde</note><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Sp. puls.</fw></p>
                <pb facs="b0573.jpeg" n="573"/>
                <note2>(Seite 573) </note2>
                <p>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Bibi infus<ex>um</ex>
                        L<ex>igni</ex> sassafr<ex>as</ex> so etwas lang <lb/>gestanden v. fast gantz
                    kalt, 1 schopffen. Bibebam schnell<lb/>hin ein auf 1mal. Hinc inde in facie
                    vari. Oculi<lb/>nicht alzu hell. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    natibus. Stiche in inguine d<ex>extro</ex>.<lb/>Stiche in ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex>. pressio genae d<ex>extrae</ex>. Ex nare d<ex>extra</ex>
                    sanguis coagulatus. Inguin<ex>is</ex><add resp="author" place="below"> sinistri
                        spannen.</add><lb/>Statio hominum diversa est,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Statio diversa<lb/>hominum.</hi></note> et<ex>iche</ex>
                    sind erwehlte, die gleich nechst<lb/>dem herrn stehen werden, al&#223; gloriae
                    Principes ipsius, andere weiter<lb/>von ihm, und unter jenen. Hier in der Zeit
                    ists auch so, <lb/>sunt principes, sunt parentes, die Geister der Propheten sind
                    den propheten<lb/>per gradus unterthan. Alii m&#252;ssen hier mit Gelindigkeit
                        ver-<lb type="inWord"/>fahren, in adversarios, wie in einer belagerung,
                    andere, wie<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippel</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> mit
                    hefftigkeiten, die &#252;brige poliren dann<lb/>v. nehmen das subtile ab so
                    b&#246;se ist. Jeder mu&#223; dem obersten <lb/>herrn derer heerschaaren den
                    andern in s<ex>einer</ex> ordnung darinnen er gesetzt<lb/>ist, stehen lassen v.
                    ihn nicht in Eigenwillen nach sich ordnen wollen.<lb/>Gott hat denen Menschen
                    diverse naturelles gegeben, ut diversi <lb/>operentur ad bonum in diversis,
                    jeder kan nach s<ex>eines</ex> naturells<lb/>Geschmack erwehlen was ihm gut
                    d&#252;nckt, modo Dei voluntas<lb/>&amp; commune bonum in omnibus sit unicus
                    &amp; summus finis. Jeder<lb/>mu&#223; s<ex>ein</ex> naturelle pr&#252;fen v.
                    sehen wozu er Gott v. den Menschen zu<lb/>dienen geschickt ist, da poussire er
                    sich v. arbeite pro posse in<lb/>seiner station, wozu ihm Gott einen winck, <hi
                        rend="underline">Krafft v. Muth<lb/>giebt,</hi> der hingegen <hi
                        rend="underline">andern den Muth nimmt,</hi> die da b&#246;ses<lb/>thun,
                    da&#223; sie lernen von ihrer b&#246;ses wirckenden Eigenheit abgehen<lb/>sich
                    vor nichts halten, v. in Gott alles suchen v. finden. Man<lb/>findet da&#223;
                    die so da die sachen in conceptibus gut rangiren v. andern<lb/>so communiciren,
                    eben so geschickt v. praecise nicht seyen in der au&#223;-<lb type="inWord"
                    />&#252;bung, v. offt straucheln selbst gegen ihre Regeln, E<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><lb/>&amp; Stier, dagegen
                    andere, die nicht so hoch in concepten kommen, offt<lb/>weit besser die
                    Wahrheiten au&#223;&#252;ben, in g&#246;ttlichen dingen Erfah-<lb type="inWord"
                    />rung, Gnaden v. wunder gaben weit h&#246;her al&#223; jene steigen,
                    so<lb/>da&#223; man sagen solte, andere seyen bestellt die wahrheiten au&#223;
                    zu breiten,<lb/>Andere eigentlicher selbige au&#223; zu &#252;ben. Jene zwar
                    sind nicht<lb/>ohne Erfahrung, da sie aber so sehr denen conceptibus v.
                        methodi-<lb type="inWord"/>siren nachh&#228;ngen v. ihre Zeit darinnen
                    consumiren, ist nat&#252;rlich da&#223;<lb/>sie so viele Kr&#228;ffte nicht auff
                    die au&#223;&#252;bung wenden k&#246;nnen.<lb/>Wobey noch dieses ist, da&#223;
                    sie wenn sie in Streit &#252;ber die thesen<lb/>gerathen, offt ihrem affect zu
                    viel die Z&#252;gel schiessen lassen, nicht<lb/>immer in moderation bleiben, v.
                    daher viel Thorheiten begehen,<lb/>v. Unlauterkeiten, contra thesin, die aber
                    dar&#252;ber nicht darff<lb/>verworffen werden. Ein anderer der hinter dem ofen
                    sitzt v. nicht<lb/>streitet kan ob defectum objectorum nicht fehlen, ist aber
                    de&#223;halben<lb/>auch nicht geschickt den streiter zu taxiren, dem man ob
                    multiplicem<lb/>occasionem &amp; naturae nostrae imbecillitatem, etliche
                    lapsus<lb/>so hoch nicht auff zu mutzen hat.<lb/></p>
                <pb facs="b0574.jpeg" n="574"/>
                <note2>(Seite 574) </note2>
                <p>Auris sinistrae susurrus brevis. Maxillae super<ex>ioris</ex> dentes
                    molares<lb/>stupidi, oculi rigidi. Frigida extrema.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Bin gestern etwas lang<lb/>aufgeblieben ideo<lb/>frigida
                            extima<lb/>paulul<ex>um</ex></note><lb/>Meridie lucet paulul<ex>um</ex>
                    sol. Ructus multi. <g>Spiritus</g> introrsum vocati<lb/>ad digerendum infusum
                        sassafr<ex>as</ex> ideo frigus extremorum, it<ex>em</ex> gehe<lb/>im weisen
                    Camis&#246;lgen praeter consuetudinem. Inguinis sinistri spasmus<lb/>v. etwas
                    dicklich, auff eine weile so auch ein sp<ex>asmus</ex>
                    haemorrhoidal<ex>is</ex><lb/>seyn mag, obschon venter flaccidus, consueti motus
                    non statim<lb/>remittunt, sed uti sensim venere, sensim nudant, ja<lb/>sie
                    kommen eher al&#223; sie wieder gehen, aegrius n<ex>empe</ex> ejicitur, quam non
                        ad-<lb type="inWord"/>mittitur hospes. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius.<lb/>Vari in facie multi in fronte, naso, labiis, circa mentum,
                        it<ex>em</ex><lb/>vesiculae um den laryngem externe, regionem parotidum fere
                        <unclear>disxxxre</unclear>. <lb/>Horripilatio per dorsum. Pitzeln subinde
                    in naribus. Pressio verticis.<lb/>Spannen in infundibulo &amp; faucibus. Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni. Brennen in<lb/>inguine d<ex>extro</ex>.<lb/>Meridie edi
                    non ita multum ut non nimis distentus esset<lb/>venter, wirsingkraut,
                    Spanferckel, butterbrodt von frischem brodt<lb/>v. butter v. k&#228;se. Multum
                    panis. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<lb/>frigidi extima, alacris &amp;
                        <g>ign</g>ea mens.<lb/>Pressio verticis lincker seits. pressio oculi
                    dextri.<lb/>Ibam ad Diesterweeg,<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolph
                        Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann in Frankfurt</note> da kam ein Uhrmacher
                    hin, v. hatte eine<lb/>Perpendicular-Uhr so die Minuten zeigte.<note
                        place="margin-left" resp="author"> dieses minuten-instrument<lb/>sol dienen
                        die sack<lb/>uhren recht zu richten solt<lb/>3 Louis d&#8217;or
                        gelten<lb/>auch wohl l&#228;sst es<lb/>vor einen. sed perpen-<lb
                            type="inWord"/>dicul<ex>ar</ex> uhr eine grose ist<lb/>das beste
                        dazu.</note><lb/>Sackuhren gehen winters Zeit cum <g>ol</g>eum crassum fit
                    anders al&#223; sommers,<lb/>anders al&#223; im bergwerck wie oben auff bergen p
                    ist nicht accurat zu<lb/>machen, selbst <g>Sonnen</g> uhren ut docuit Academia
                    Regia Londiniensis<lb/>weichen auf ein &#188; st<ex>unde</ex> auff v. unter nach
                    der Erh&#246;hung v. niedrigung<lb/>der Sonnen und Sommer v. winter. Omnia sunt
                        imperfecta.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> hat ein Instr<ex>ument</ex> so zu
                    Richtscheid, inventione Meridiani <lb/>v. zur <g>Wasser</g>wage dient. Eine
                    perpendicular Uhr so gros ist<lb/>ist das beste darnach Sackuhren zu stellen.
                    Eine Sack uhr gelegt<lb/>geh&#228;ngt getragen, geht anders, obwohl per multam
                    artem sie<lb/>accurat zu machen. So man von einem ort zum andern rei&#223;t
                    werden<lb/>die uhren nicht mehr so gehen so man nach Hau&#223; kommt,
                    Elevatio<lb/>poli differt, et situs in itinere faciendo.<lb/>Adibam Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055466800">Dancker,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Philipp Dancker (gest. 1753), Arzt in
                        Frankfurt</note> hic monstrabat casum der assessorin frau<lb/>von
                        Oppeln<note place="foot" resp="editor"> Christiane Charlotte von Oppel (*
                        1703), geb. von der Planitz, Gemahlin Siegmund Ehrenfried von Oppels
                        (1687&#8211;1757)</note> von et<ex>ichen</ex> v. 30 Jahren.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Casus insertus est novo<lb/>Tomo Med.
                        Consult.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118825372">Hofmann</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Hoffmann (1660&#8211;1742), Mediziner
                        in Halle</note> dixit esse affect<ex>um</ex><lb/>spast<ex>icum</ex>
                        convulsiv<ex>um</ex>, ob certa symptomata non per hysterici
                        aff<ex>ectum</ex><lb/>habuit sed per convuls<ex>ionem</ex> &#224; lumbricis,
                    so er offt bey gravidis<lb/>mit angetroffen, obschon polypi weggegangen ex utero
                        v.<lb/>d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex> ist nicht so befunden worden. ordinirte
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4054482-5">Selterser</name>
                    brunnen 1 flasche<lb/>mane &amp; &#224; merid<ex>ie</ex> die helffte, Meridie
                        Elix<ex>ir</ex> ex Extr<ex>acto</ex> Gent<ex>ianae</ex><lb/>v.
                        Cent<ex>aurii</ex> min<ex>oris</ex> C. B. succin<ex>i</ex> &#224; 2 unciae
                        <g>salis</g>
                    <g>tartari</g>. 3 unciae <g>olei</g> de <lb/>Cedro menthae destill<ex>ati</ex>
                    &#224; 20 guttae mit 1 Pfund Selt solvirt <lb/>zu einem Elixir bey dem essen zu
                        nehmen.<note place="margin-left" resp="author"> Negavit heri
                            matri<lb/>D<ex>octor</ex> Dancker, da&#223;<lb/>Jungken bey
                            D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124803326"
                        >Moeller</name><lb/>alles frey habe.
                        <!--Heinrich Bernhard J&#252;ngken (gest. 1755), Arzt in Frankfurt; Georg Christoph Moeller (1665&#8211;1740), Arzt und Gerichtsmediziner in Wetzlar--></note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Juncker</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Juncker (1679&#8211;1759), Professor
                        f&#252;r Medizin in Halle</note> dixit<lb/>esse affect<ex>um</ex> hystericum
                    ob materiam in cetero qualemcumque<lb/>noxiam, weil sonderbare teneritudo da, so
                    hoffmann vor<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">schw&#228;che</fw></p>
                <pb facs="b0575.jpeg" n="575"/>
                <note2>(Seite 575) </note2>
                <p>schw&#228;che der nerven hielte, seyen die affectus hysterici consueti ver-<lb
                        type="inWord"/>doppelt, suasit <g>pulverem</g>
                    <unclear>Laxxper</unclear> ex <g>nitro</g> dep<ex>urato</ex>
                    <g>sale</g> medio &amp; Conch<ex>ae</ex>
                    <lb/>citr<ex>o</ex> &amp; <g>pulvere</g> antimonii, pil<ex>ulas</ex>
                        Conf<ex>ectas</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118752561"
                        >stahl<ex>ii</ex>,</name> mane pil<ex>ulas</ex> Conf<ex>ectas</ex><lb/>XVI
                    vel XVIII. vel et <unclear>Pichleri</unclear> polychrest<ex>um</ex> hora X. V.
                    &amp; sub <lb/>somn<ex>o</ex> 1 scrupulum <g>pulveris</g>, dann aber in dem
                        <g>Pulver</g> gegen die Nacht gr<ex>ana</ex> 2 in jeder<lb/>dosi von dem
                    Starckeiischen Pillen zu zu mischen, die genuin zu<lb/>haben in dem
                    weysenhausse. Pil<ex>ulae</ex> Conf<ex>ectae</ex>
                    <g>Pulver</g>gen sollen gebraucht werden<lb/>per menses 6 alle Monath 6 tage
                    durch, zwischen der Zeit solle<lb/>&#224; medicamento abstinirt werden, v.
                    sollen sie allzeit 3 tage vor der<lb/>Zeit der <g>Menstruation</g> quam multa
                    anomalia fuit, v. 3 tage<lb/>sub ipso fluxu gegeben werden, werde dise
                        <unclear>xxthel</unclear> nicht observirt <lb/>so sey nichts au&#223; zu
                    richten. Hat beydes nicht geholffen,<lb/>von Hoffmanns sachen ist nichts
                    gebraucht worden. Endl<ex>ich</ex> cum abiret<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055466800">Dancker</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Philipp Dancker (gest. 1753), Arzt in Frankfurt</note>
                    suasit, da&#223; man m&#246;ge ad motus Naturae compescen-<lb type="inWord"
                    />dos, etiamsi evacuata esset materia, stillende positive<lb/>sedantia geben um
                    zu sehen ob der Natur ein halt zu machen.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Dr. Dancker dicebat<lb/>die Arnica habe
                            ihm<lb/>letztl<ex>ich</ex> in totali hemi-<lb type="inWord"/>plexia
                        &amp; paralysi<lb/>alterius lateris forte<lb/>an Herrn Ass<ex>essor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116246073">von
                            Ploennies</name><lb/>in wetzlar gar nichts<lb/>geholffen. Sed<lb/>haec
                        uti dicebam est<lb/>ab Atonia &amp; vires<lb/>vitae desunt,<lb/>ego aliud
                        expertus sum<lb/>in hemiplexia hy-<lb type="inWord"/>sterica &#224;
                        spasmis<lb/>magis proveniente<lb/>in th&#252;ringen in rustica<lb/>war brevi
                        gravior &amp;<lb/>partialis. </note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Juncker</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Juncker (1679&#8211;1759), Professor f&#252;r Medizin
                        in Halle</note> war al&#223; er noch al&#223; Practicus zu glaucha in der
                    Crone<lb/>logirte, mit Dancker zerfallen v. kam mit unwillen von<lb/>ihme, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118825372">Hofmann</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Hoffmann (1660&#8211;1742), Mediziner
                        in Halle</note> &amp; Juncker laudavere den Aufsatz des<lb/>Danckers.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Noctu sumus<lb/>geschickter ad<lb/>Dei
                        influxum<lb/>recipiendum per<lb/>angelos.<lb/>Gros hat etwas im<lb/>werck in
                        alchymicis,<lb/>ist mit haaren dazu<lb/>gezogen worden, wil <lb/>es in
                        Kurtzem er-<lb type="inWord"/>warten ob es etwas<lb/>od<ex>er</ex>
                        nichts.<lb/><lb/>Gros erga <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name><lb/>mitior,
                        lernt<lb/>es in der sammlung;<lb/>sieht es ist nichts<lb/>guts in
                            streitschrifften.<lb/>Douzeaid<ex>ans</ex><!--Melchior Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt-->
                        l&#228;sst<lb/>alzu viele Grillen<lb/>v. offenhertzigkeit<lb/>sp&#252;hren
                        in s<ex>einen</ex> dingen<lb/>multa Gloriatur.<lb/>sed forte uti
                        credo<lb/>nil efficiet. <lb/><lb/>Ein Quacker sagte<lb/>zu Gros im
                            Marienborni-<lb type="inWord"/>schen: Gottes stunde<lb/>sey nicht
                        allezeit unser<lb/>aber alzeit zu mercken<lb/>wenn er an klopfft.<lb/>Gros
                        wil verno tempore<lb/>reisen nach <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">N&#252;rnberg</name><lb/><name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4003614-5">augspurg</name> v. in
                        das<lb/>&#252;brige schwabenland.</note><lb/>Veni ad Gros<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt</note> postea &amp; veniebat Mercator
                        Bruckner<note place="foot" resp="editor"> Johannes Bruckner, Kaufmann in
                        Frankfurt</note> in den<lb/>Clevischen Hoff. Est totus Dippelianus,
                    loquebatur de viis<lb/>Dei in animas, wirfft noch zuweilen ex consuetudine
                    den<lb/>teufel mit unter, denn er ist bey offenhertzigen leuten v.<lb/>hitzigen
                    so die consuetudo treibt v. nicht alles gleich &#252;berlegen ge-<lb
                        type="inWord"/>mein, so man ihnen nicht &#252;bel nehmen v. auff den Grund
                    sehen<lb/>mu&#223;, doch ists besser es sich abzugew&#246;hnen, &amp; fiet
                    sub<lb/>majori incremento.<lb/>Bibebam bey Dancker 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein,
                        it<ex>em</ex> bey Gros 3 gl<ex>&#228;ser</ex> m&#246;seler,<lb/>edi etwas
                    brodt. Vinum calefaciebat &amp; loquebar non adeo<lb/>expedite, pituitam
                    excitabat &amp; sic non lucidae satis sed<lb/>turbulentae cogitationes, est wie
                    in denen quorum sanguis parvum<lb/>est. Kopff etwas tumm. pressio frontis.
                    calidae manus,<lb/>pedes non ita multum calent, licet <unclear>parum
                        absunt</unclear>. Spuo <lb/>post vinum sat multum, Natura huc pellitur quo
                    ire consue-<lb type="inWord"/>vit motibus suis.<note place="margin-right"
                        resp="author"> In labio inf<ex>eriore</ex> interne<lb/>in ore
                            et<ex>iche</ex> bl&#228;sgen.</note><lb/>Bruckner me &amp; Gros ad se
                    invitavit. Pressio supra aurem sin<ex>istram</ex><lb/>am schlaaf.
                        vesper<ex>a</ex> paulul<ex>um</ex> pluit von westen ist tr&#252;b
                    v.<lb/>warm.<lb/>Machen diesen abend ein <g>Feuer</g> werck vor dem
                    Galgen-Thore. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,<lb/>it<ex>em</ex>
                    stiche. Pressio supra aurem d<ex>extram</ex>. pressio in fronte. Das
                        <g>Feuer</g>werck<lb/>rauschte, <hi rend="underline">so zwang mich es nicht
                        zu sehen, v. lie&#223;</hi> es seyn, obschon die Lust gros.<lb/></p>
                <pb facs="b0576.jpeg" n="576"/>
                <note2>(Seite 576) </note2>
                <p>Pressio in radice pollicis d<ex>extri</ex>. Cum respirabam alte
                    impeditior<lb/>paululum erat <g>spirit</g>us per mucum pulposum in larynge qui
                        excer-<lb type="inWord"/>nebatur. v. muste ich ordentl<ex>ich</ex> nach
                    einer tropfen inspiration husten,<lb/>v. Rotz au&#223;werffen. Stiche in ileo
                    sinistro. Sub pollice pedis<lb/>sin<ex>istri</ex>
                    <choice>
                        <sic>sticke</sic>
                        <corr>stiche</corr>
                    </choice>, oben in dem metatarso. Ructus. warmer wind von<lb/>s&#252;dwest,
                    manus aufgetrieben wie holtz. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in genu
                        sin<ex>istro</ex><lb/>cum pulsu symbolus, ob motum sanguinis &#224; vino.
                    Clavus pedis d<ex>extri</ex><lb/>dolet. Auris d<ex>extrae</ex> susurrus subinde
                        <unclear>xlxvatior</unclear>. Ructus. <lb/>Wolte zu <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> gehen,
                    sed non erat domi, war nach dem <g>Feuer</g>werck gegangen cum uxore.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Gros hat die abendstunde<lb/>immer zu
                        Gebeth v.<lb/>stiller Einkehr.<lb/><lb/>Bruckner vid<ex>e</ex>
                            p<ex>agina</ex> praeced<ex>ente</ex><lb/>ist voll courage,
                        dixit<lb/>ipsi <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117174025"
                            >Mundenio</name> er<lb/>glaube was <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">dippel</name> glaubt,<lb/>nos
                        debere esse cum <g>Chri</g>sto<lb/>unitos, &amp; hoc in<lb/>S<ex>ancta</ex>
                        Coena fieri mani-<lb type="inWord"/>festius; timidus est<lb/>Munden et
                        dixit,<lb/>er habe nichts dran<lb/>au&#223;zusetzen, das sey der<lb/>rechte
                        alte luthe-<lb type="inWord"/>rische Glaube. <lb/>Bruckner hat das
                            Colloq<ex>uium</ex><lb/>Mompelgardense zwi-<lb type="inWord"/>schen
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11899669X">Andreae</name>
                        v. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118662864">Beza</name>
                        <lb/>gelesen, sagte es sey <lb/>j&#228;mmerl<ex>iches</ex> Zeug wie<lb/>alle
                            theol<ex>ogischen</ex> dispu-<lb type="inWord"/>tat<ex>ionen</ex>, aber
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> habe<lb/>wahrheiten. Er habe<lb/>schon
                        manchem zurecht<lb/>geholffen quod &amp; agno-<lb type="inWord"/>scebat
                        Gros.
                        <!--Der lutherische Theologe Jakob Andreae und der Genfer Reformator Th&#233;odore de B&#232;ze od. von Beza disputirten 1586 in M&#246;mpelgard (heute: Montb&#233;liard) &#252;ber
die lutherische Ubiquit&#228;tslehre.--></note><lb/>Ibam
                    ad Gentzel.<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel
                        (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> Bey dem war
                    Bergmann eines bergraths sohn<lb/>aus sachsen ein Jurist, guter Hebraicus, v.
                    guter informator, ist zu bisterfeld<lb/>eines grafen director gewesen,
                        it<ex>em</ex> eines herrn Mettings, ideo novit<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendium.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    Medici ei suasere viel trincken, bibit alle tage 4 Maa&#223;<lb/>bier, auch wohl
                    wein, sucht ein d&#252;nn bier. Wie er denn den abend in<lb/>einer Compagnie
                    gewesen, v. sich etwas berauscht, sehr niesete v. hu-<lb type="inWord"/>stete,
                    vox rauca, caput rubrum, pectus &amp; caput plenum. Sagte <lb/>er sey mit fende
                    in materia de Deitate <g>Chri</g>sti nicht einig, man solle von
                    solchen<lb/>hohen Dingen so &#252;ber unsern begriff nicht streiten,
                        s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> mit Christo sich<lb/>suchen wesentl<ex>ich</ex> zu
                    vereinigen. Dicebam esse ita, zum wenigsten aber<lb/>h&#228;tten die jenige so
                    anders al&#223; communiter sentiren <del>h&#228;tt</del> hac in<lb/>re eben so
                    viel recht al&#223; die orthodoxos, die nicht ein monopolium<lb/>hierinn haben,
                    &amp; toleret alius alium oportet.<lb/>It<ex>em</ex> audiebam da&#223; der
                        Inform<ex>ator</ex> M&#252;ller bey Herrn von Pfuhl nach schwulst<lb/>der
                    f&#252;sse p schnell gestorben.<note place="margin-left" resp="author">
                            Vid<ex>e</ex> Annot<ex>ationem</ex> ad d<ex>iem</ex><lb/><g>Saturni</g>
                        20 <g>septem</g>br<ex>is</ex></note> legte sich zu bette v. sagte zu
                    seiner<lb/>w&#228;rterin: da liegt der b&#246;se bube, war s<ex>ein</ex> letztes
                    wort, &amp; sic ob-<lb type="inWord"/>ibat Diem suum, gantz sanfft. Da&#223; er
                    in der Messe vid<ex>e</ex> l. c. mehr<lb/>hitze al&#223; frost im fieber gehabt,
                    mogte &#224; labe visceris herkommen in abdo-<lb type="inWord"/>mine, &amp;
                    febre ad eam abstergendam destinata, wozu wohl noch wasser-<lb type="inWord"
                    />sucht gekommen, sonderl<ex>ich</ex> zeugte der tumor pedum von einer
                    labe<lb/>visceris abdominis, wozu gerne ruptura vasorum lymphat<ex>icorum</ex>
                    si adest<lb/>induratio hepatis p kommt, und ein Ende macht, so in
                        s<ex>einem</ex> naturelle<lb/>so schnell war, wohl schnell zugegangen.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Gros
                        <!--Andreas
Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt-->hodie
                        dixit er<lb/>wolle nebst
                        Elsaser<!--Johann Jakob Els&#228;sser (* ca. 1681), Theologe in Frankfurt--><lb/>cujus
                        litera praesens erat<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carolus</name> verweisen
                        da&#223;<lb/>er in dem <bibl>8ten theil der<lb/><title>fama</title></bibl>
                        dippelium an-<lb type="inWord"/>gegriffen. solche<lb/>leute dienen <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippelio</name><lb/>sein Ambt eifrig<lb/>fortzutreiben; tot<lb/>sunt
                        calvaria<lb/>quot inimici.<lb/>Gros dicebat, er wolle sich<lb/>nicht eher
                        auff etwas in <lb/>Chymicis zu lesen legen,<lb/>bi&#223; er realit&#233;
                        sehe, so<lb/>wolle er per agilitatem suae<lb/>mentis bald &#252;ber
                        <lb/>alles hinau&#223; seyn v. alles<lb/>begreiffen. Licet<lb/>ad monitus
                        fuit wil<lb/>er sich doch eher an nichts <lb/>geben. </note><lb/>Gentzel
                    ostendebat mihi das keyserl<ex>iche</ex> Privilegium von Wien vor<lb/>das
                    weysenhau&#223; wegen <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852"
                        >Rambachs</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Rambach
                        (1693&#8211;1735), Theologe und Kirchenlieddichter in Gie&#223;en</note>
                    Postille, davon schon editio secunda<lb/>da ist. N<ex>ota</ex> B<ex>ene</ex> es
                    ist sub finem hineingesetzt auf anstifften der Pfaffen,<lb/>es soll das
                        privil<ex>egium</ex> gegeben seyn mit dem Vorbehalt, da&#223; man
                    k&#252;nfftig<lb/>nicht mehr leiden wolle, da&#223; andere neue Religions
                    sachen, al&#223; die<lb/>die haupt Relig<ex>ion</ex> mit sich br&#228;chte,
                    hinein k&#228;men, bey straffe Geldes<lb/>v. Verlust aller exemplarien. Ist auf
                    die Pietisten geziehlt, vor denen<lb/>sich die Papisten f&#252;rchten, v. ihnen
                    wohl ein wetter bereiten wollen<lb/><hi rend="underline">al&#223; neuen
                            Relig<ex>ions</ex> Verwandten deren im westph&#228;lischen frieden nicht
                        gedacht ist</hi>;<lb/>v. daher wohl was wieder au&#223; zu stehen seyn
                    m&#246;gte ins k&#252;nfftige,<lb/>wozu Gott krafft geben wolle v.
                    au&#223;harrung in Gefahr.<lb/></p>
                <pb facs="b0577.jpeg" n="577"/>
                <note2>(Seite 577) </note2>
                <p>Auff so viele Jahre das privil<ex>egium</ex> gegeben wird, auf so viele
                    zehlt<lb/>man 10 Gulden, ist auff 10, 40 Gulden, &#224; part nach dem
                        Commissariat-<lb type="inWord"/>scribenten, 1 Louis d&#8217;or mit notar. v.
                    Zeugen zu insinuiren den buch-<lb type="inWord"/>h&#228;ndlern in der Messe.
                    Aber weil sie in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9"
                        >Halle</name> einem gewissen wiener<lb/>zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipzig</name> studirenden Herrn auf
                    das weysenhau&#223; viele Ehre gethan,<lb/>hat er gemacht da&#223; ihnen an dem
                    Prei&#223; 20 Gulden geschenckt worden.<lb/>Ist in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">N&#252;rnberg</name> bey fel&#223;ecker
                    etwas gedruckt von der wasserfluth<lb/>vom wolckenbruch v. die figur von der
                    th&#252;ringischen s&#252;ndfluth dazu<lb/>gethan.<lb/>Varus in nucha,
                        it<ex>em</ex> multi in facie. Pressio multa frontis,<lb/>sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius v. stiche &#224; motu sanguinis cito.<note
                        place="margin-right" resp="author"> pressio
                            cubiti<lb/>sinistri<lb/>sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        varius.</note> Bey Gentzel<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael
                        Gentzel (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> et
                    in<lb/>platea da ich der <g>Luft</g> exponirt war ob sensibilit<ex>atem</ex>
                    pedes paulul<ex>um</ex><lb/>frigent, domi cum sedeo ausser der <g>Luft</g> warm,
                    uti omnia extre-<lb type="inWord"/>ma, pressio ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>.
                    multa oscitatio &amp; pandiculatio<lb/>ob vinum expandens humores, it<ex>em</ex>
                    ructus multi <g>aci</g>di ob vinum<lb/>quod Natura respuit wegen des
                        neul<ex>ichen</ex> Eckels v. vomitus in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4066942-7">wormbs,</name><lb/>ructus <g>aci</g>di,
                    vinum <g>ace</g>scit, natura wil es nicht an nehmen, non assuetus<lb/>sum vino,
                    &amp; <g>aci</g>dum mihi ut omnibus hypoch<ex>ondriacis</ex> multum est so
                    gleich<lb/>den wein versauern macht, dem auch hilfft wenn er zu lang da <lb/>ihn
                    die Natur nicht annimmt im Magen bleibt, denn die hitze vor<lb/>sich v. calor
                    macht den wein sauer v. zu <g>Essig</g>, sonderl<ex>ich</ex> da vorher<lb/>bey
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055466800"
                        >Dancker</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Philipp Dancker
                        (gest. 1753), Arzt in Frankfurt</note> ein paar gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <hi rend="underline">wein getruncken, v. also hier</hi> 2erl<ex>ei</ex><lb/>wein
                        <hi rend="underline">zusammen gekommen dagegen meine Natur gleich
                        sensible</hi> ist.<note place="margin-right" resp="author"> Hanc
                            incommod<ex>itatem</ex><lb/>augebat da&#223; auff<lb/>schnupftaback
                            wohl<lb/>3erl<ex>ei</ex> bey Gros v. <lb/>Gentzel niesete<lb/>v. den
                        motus mehr<lb/>nach oben v. dem<lb/>haupte zu zoge.<lb/>so besser
                        unterblieben<lb/>w&#228;re.<lb/>Aliquot Caryophyllos<lb/>comedi.
                        Vinum<lb/>non hunc gustatur<lb/>bey starcken dingen so<lb/>die Zunge
                        einnehmen<lb/>ut Caryophyllis<lb/>it<ex>em</ex> tabaco p.</note><lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, stiche in ano, pitzeln in naribus, Kopff
                    tumm.<lb/>Ructus <g>aci</g>di vinosi. <hi rend="underline">Multa saliva
                        fluit,</hi> ob <g>aci</g>dum et spasmum<lb/>ad superiora, natura non
                    adsuescente vinum, &amp; magis expellente <lb/>ejus per vomitum rejectionem,
                    pitzeln in ano. Spannen an dem hal&#223;<lb/>sub aure sinistra. Stiche in indice
                    sinistro. Mucus ex naribus<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus, <hi rend="underline">larynx asper cum rejectus mucus
                    fuit.</hi><lb/>Zuweilen in aure sin<ex>istra</ex> pressio v. Clangor, oculi sat
                    liberi. Auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat. Motus sanguinis paulul<ex>um</ex>
                    naturali citior. <hi rend="underline">Geht alles ob<lb/>nauseam naturae von
                        flatibus &#252;ber sich, keinen unter sich.</hi> Pressio <lb/>frontis ideo,
                    oscitatio, pectus t<ex>ame</ex>n non angustum. Stiche in meta-<lb type="inWord"
                    />carpo laevo unter dem digito minimo. Pressio verticis &amp;<lb/>capitis varia
                    modo hic modo illic, it<ex>em</ex> stiche. Hinten in lumbis<lb/>dolor
                    subinde.<lb/>Iam mihi cum hoc anno multos fructus horaeos quotidie edi <hi
                        rend="underline">non</hi>
                    <lb/><hi rend="underline">venit dysenteria</hi> da ich in Halle keine gegessen,
                    aber mich sehr erhitzt<lb/>in plethora. <hi rend="underline">E<ex>rgo</ex> meae
                        naturae conveniunt fructus horaei &amp; sanguinis<lb/>nimiam resolutionem
                            <g>aci</g>dam suo cavent.</hi><note place="margin-right" resp="author">
                        im ballen pedis d<ex>extri</ex><lb/>stiche.</note><lb/>Catus nobis est annum
                    circiter natus, der hat sich herum gerammelt starck<lb/>zum ersten, frisst nicht
                    recht, wird sehr d&#252;rr v. raupig, ist nicht mehr wie<lb/>sonst glatt, sehr
                    schwach, gantz unlustig hat auch wie venerische Menschen<lb/>einen <hi
                        rend="underline">sehr rauhen hal&#223;</hi> v. stimme.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>Vener</g>is noxae</hi><lb/>nach einer Zeit
                        ward<lb/>er wieder munter,<lb/>etwa von 14 tagen,<lb/><add resp="author"
                            place="below"> schertzte, asse, sprang</add></note><lb/></p>
                <pb facs="b0578.jpeg" n="578"/>
                <note2>(Seite 578) </note2>
                <p>Ructus multi cum sensu acrium humorum ventriculi in oeso-<lb type="inWord"
                    />phago, &amp; salivae fluxus, wie es auch geschieht obwohl hefftiger<lb/>wenn
                    sich die musculi contrahiren bey der vomituritione.<lb/>Etwas Rauhigkeit in
                    faucibus. <g>Luft</g> etwas warm von S<ex>&#252;d</ex> W<ex>est</ex>
                        v.<lb/>et<ex>iche</ex> sterne am himmel.<lb/>Stiche in pollice sinistro.
                    Oscitatio, parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet.<lb/>Spannen in
                    olecrano sinistro. Spannen in dactylo primo sub<lb/>pollice dextro im 2ten
                    glied. #<note place="margin-left" resp="author"> redit per<lb/> vices.</note>
                    Stiche in clavo <del>d</del> pedis d<ex>extri</ex><lb/>sucrescente zuweilen auch
                    an dem andern am lincken fu&#223;. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>in
                    sura sinistra cum surgo, in inguine sin<ex>istro</ex> etwas brennen.<lb/>In
                    tarso sinistro jucken. Valde susurrat auris d<ex>extra</ex> levius
                    quoque<lb/>sinistra. solito paulo citius sanguis adhuc movetur. In femore
                        sin<ex>istro</ex><lb/>externe spasmus multus tremulus. Liberi oculi. stiche
                        ingui-<lb type="inWord"/>nis dextri. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    in femore d<ex>extro</ex>. Spannen in ano v. stechen. In<lb/>radice pollicis
                    pedis d<ex>extri</ex> stiche. Crepitus artuum subinde.<lb/>Iam <hi
                        rend="underline">der erste flatus</hi> per inf<ex>undibulo</ex>
                    <hi rend="underline">diesen abend, &amp; motibus sic ad</hi>
                        inf<ex>undibulum</ex><lb/><hi rend="underline">versis non tactum negotii
                            facess<ex>un</ex>t ructus amplius,</hi> ob sie schon noch<lb/>da sind,
                    Oscitatio. Sp<ex>asmus</ex> tremulus supra suram sinistram externe.<lb/>In
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex> stiche. sub scapul<ex>am</ex>
                        d<ex>extram</ex> stiche.<lb/>Hora X &#189; cum sedere &amp; scribere
                    desinerem &amp; legerem obrepit so-<lb type="inWord"/>mnolentia, quam vici.
                    flatus. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    lar<ex>ynge</ex><lb/>pulposus. <g>Aer</g> ex aure d<ex>extra</ex> quidam
                    prorumpit per duct<ex>um</ex> Eusta-<lb type="inWord"/>chii, ore t<ex>ame</ex>n
                    clauso.<lb/>|: Vor etwa 5 &#224; 6 jahren lie&#223; ein exterus auf dem Mayn ein
                        <g>Feuer</g>werck sehen,<lb/>wolte auch in der <g>Luft</g> eine hasen Jagd
                    praesentiren, machte aber einen<lb/>Spass, that auf den Mast s<ex>eines</ex>
                    schiffs einen gemahlten hasen mit<lb/>lauter raqueten, v. den drehete er, machte
                    auch einen degen an so<lb/>da einen abhieb v. davon so herab fiel, war alles,
                    ward gefangen<lb/>genommen weil er den Frankfurtern eine Nase gemacht hatte
                        :|<note place="margin-left" resp="author"> Diest<ex>erweg</ex> hat gebethen
                        heute<lb/>man m&#246;gte s<ex>eines</ex> bruders<lb/>sohn herau&#223; lassen
                        wenn<lb/>man wolle im armenhau&#223;.</note><lb/>Stiche in der lincken
                    Mau&#223;.<lb/>Noctu bene dormivi. Paulul<ex>um</ex> sudavi.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-21">
                        <supplied>21.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0578.jpeg" n="578"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 21. <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>in Lecto Kopff tumm, pressio frontis, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    multus surae sini-<lb type="inWord"/>strae, in ano stiche v. pitzeln ob vicinos
                    faeces. In aure<lb/>externe zuweilen ein Grindgen. Pressio varia capitis.
                    Mucus<lb/>ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.
                    Calida extima paulul<ex>um</ex> frige-<lb type="inWord"/>fiunt pedes.<lb/>Adest
                    aurora, <g>Luft</g> tr&#252;b von westen.<note place="margin-left" resp="author"
                        > Signum est aurora plu-<lb type="inWord"/>viae, vel
                        nubium<lb/>pluvialium.</note> Pressio &#252;ber dem lincken Auge<lb/>meist,
                    wie wenn haemorrh<ex>agia</ex> narium kommen wolte.<lb/>sitze im hembd v.
                    schreibe, es falt die <g>Luft</g> etwas empfindl<ex>ich</ex> auf<lb/>die
                    haut.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Odor ex faucibus <g>urin</g>osus.
                    Flaccidus<lb/>venter. Egessi faeces multas subspissas obscur&#232; luteas vel
                    fuscas<lb/>propter acrimonium vini, cum horripilatione dorsi. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Pressio ocul<ex>i</ex> sinistr<ex>i</ex>.
                    Dentes super<ex>iores</ex> molar<ex>es</ex> stupidi.<note place="margin-left"
                        resp="author"> vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>Bagliv<ex>i</ex></author><title>Prax.<lb/>Med.</title> L. I.
                            CXIII.<lb/>82.</bibl>
                        <!--Giorgio Baglivi: De praxi medica ad priscam observandi rationem
revocanda, 1699.--><lb/>&#224;
                        Gentzelio petebam das<lb/>privilegium zu <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119091852"
                        >Rambachs</name><lb/>Postille.</note><lb/>Frigida extrema, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, pressio capitis varia
                        s<ex>on</ex>d<ex>erlich</ex> fron-<lb type="inWord"/>tis.<lb/>Veni mane ad
                    Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambs,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Grambs (1688&#8211;1759), Arzt in
                        Frankfurt</note> war freundlich, narrabat Dr. Vorkamer<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">in</fw></p>
                <pb facs="b0579.jpeg" n="579"/>
                <note2>(Seite 579) </note2>
                <p>in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">N&#252;rnberg</name>
                    sey ein grober Mann gegen Patienten. s<ex>eine</ex> Frau sey<lb/>ihm nicht wohl
                    begegnet so habe er sich 2 jahr von ihr absentirt v.<lb/>in Ital<ex>iam</ex>
                        gereisst.<note place="margin-right" resp="author"> Offerebat mihi<lb/>Grambs
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4012326-1"
                            >Dillenburgensis</name><lb/>Archiatri munus<lb/>vor 300 thaler v. alles
                        <lb/>frey.<lb/>Dicebat der junge Dr.<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1052509002">Gladbach</name> habe sich<lb/>auf
                        der sanitaet unter<lb/>den hiesigen Practicos<lb/>einschreiben
                        lassen.</note><lb/>Dixit Geyersdorff der zerrissene Medicus sey sehr
                    imprudens habe ihm<lb/>das hau&#223; verbothen, hatte ihn sollen bey f&#252;rst
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/134074637">v.
                        Tassis</name><note place="foot" resp="editor"> Anselm Franz von Thurn und
                        Taxis (1681-1739), ab 1714 Generalerbpostmeister in Frankfurt am Main</note>
                    employiren.<lb/>Ist sehr leicht v. windig in s<ex>einem</ex> Gang wie in
                        s<ex>einem</ex> thun v. lassen<lb/>relationes ejus non certae
                    sunt.<lb/>Vituperavit Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120930218">Burggraff</name> juniorem,<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Philipp Burggrave jun. (1700&#8211;1775),
                        Arzt in Frankfurt</note> ist ein controvers de
                    <g>spiritu</g><lb/>eminentibus so nichts taugt, Burggr<ex>af</ex> habe nun
                        <del>Dippeli Burggrafii</del><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118660829">Boerhaavii</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Herman Boerhaave (1668&#8211;1738), Mediziner und Botaniker
                        in Leiden</note> Meynung au&#223;posaunen wollen.
                            <bibl><title>Lexicon</title> ejus</bibl><note place="foot" resp="editor"
                        > Johann Philipp Burggrave: Lexicon medicum universale, omnium verborum
                        pr&#230;cipue vero rerum ad medicinam et disciplinas illi famulantes
                        spectantium, explicationem systematicam exhibens. Ita ut tam terminorum
                        technicarum quam inprimis ipsarum rerum in physica, anatomia, botanica,
                        chemia, medicina physiologia, pathologia et et semiotica, cum generali, tum
                        speciali, cum perfectissimis quantum prostant morborum historiis,
                        di&#230;tetica sanorum et &#230;grorum, methodo medendi generali, vivibus
                        medicamentorum horumque officinalium inprimis tum enumeratione, seu materia
                        medica, quam pr&#230;parationibus medico-pharmaceuticis, praxi, medica,
                        chirurgica, forensi, speciali: cum cautelis et observationibus selectissimis
                        occurrentium potissimum momenta, ordine alphabetico, exhibeantur,
                        explicentur, illustrentur, ut uno obtutu, quicquid in uno quovis lemmate
                        exomnibus medicin&#230; partibus, Amsterdam 1732.</note> putat<lb/>non
                    successurum esse, sey keine arbeit vor einen Mann.<lb/>se non scripsisse de casu
                    der Pfaffenritterin, nec de Th. <unclear>xxsensibus</unclear><lb/>so er nicht
                    dazu gen&#246;thigt gewesen.<note place="margin-right" resp="author"> Dicebat
                        Carduos <lb/>in Botanico suo<lb/>vermibus exesos <lb/>esse omnes.<lb/>Grambs
                        dicebat<lb/>obiisse Profess<ex>or</ex>
                        <lb/>Schulten in itine-<lb type="inWord"/>re Halensi, ohn-<lb type="inWord"
                        />gefehr zu Coburg<lb/>vor Chagrin.<lb/>Die Nova
                        altorff<ex>iana</ex><lb/>medica von diesem<lb/>v. vorigen Jahre
                        kosteten<lb/>2 Gulden ein jahrgang<lb/>v. &#189; Jahrg. von diesen<lb/>1
                        Gulden. also 3 Gulden<lb/>quae emam.<lb/>Dr. Burggraf junior<lb/>distribuire
                        sie mit<lb/>hier nebst ihm.</note><lb/>veni ad Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102513791">Seyfart v<ex>on</ex>
                        Klettenberg,</name><note place="foot" resp="editor"> Remigius Seiffart von
                        Klettenberg (1693&#8211;1766), Arzt, B&#252;rgermeister und Sch&#246;ffe in
                        Frankfurt </note> dixit er habe ein Genie<lb/>gehabt zu reysen v. reue ihn
                    so schnell geheyrathet zu haben. War ihm<lb/>sehr lieb cum ostenderem ei literas
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippelii,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> der bey dem alten
                        D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128665270">Jordis</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Philipp Jordis (1658&#8211;1725), Arzt in
                        Frankfurt</note><lb/>im hause gewesen, v. offt gespeiset. Dicebat se
                    nonnulla colle-<lb type="inWord"/>gisse contra <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/140052224">Geret</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Johann Georg Geret (1694-1761),
                            evangelischer Theologe und P&#228;dagoge</note>
                        <title>diss<ex>ertationem</ex> de naevis medicorum
                        theologicis.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann Georg
                        Geret: Naevi medicorum theologici ex historia litteraria adumbrati,
                        Weissenburg 1728.</note><lb/>Laudabat valde C<ex>onradi</ex>
                        D<ex>ippelii</ex> scripta. Dicebat <g>oleum</g> animale C<ex>onradi</ex>
                        D<ex>ippelii</ex><lb/>non fecisse sibi operae pretium in Epilepticis, das
                    hier zu haben bey<lb/>Not<ex>arius</ex> Fischer, nebst s<ex>einen</ex>
                    &#252;brigen medicamenten.<lb/>Dippelii litterae quas ei legendas offerebam
                    stunden ihm wohl an.<note place="margin-right" resp="author"> Klettenberg
                        dicebat<lb/>er habe meinen <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/138372101">Vatter</name><lb/>wohl gekannt, qui
                        &amp;<lb/>eum laudavit al&#223;<lb/>einen Mann der die philoso-<lb
                            type="inWord"/>phie wohl verstehe v. gute<lb/>studia habe.
                        Patrem<lb/>meum dicebat fuisse<lb/>potentem in scriptura. <lb/>Veniebant 2
                        capucini<lb/>ad stante Klettenberg,<lb/>&amp; pater dicebat:<lb/>Sie liefen
                        v. ich sandte<lb/>sie nicht.<lb/>Ferro &amp; <g>igni</g> ex
                        Hippocratis<lb/>consilio parati sunt statim<lb/>ad malum
                        extirpandum<lb/>Theologi, sed si Dip-<lb type="inWord"/>pelius introducit
                            in-<lb type="inWord"/>clinium in theologis <lb/>nolunt.<lb/>Gaudebat
                        Klettenberg <lb/>cum legeret ipsius<lb/>Dippelii autographum.</note><lb/>Ivi
                    ad Brucheriam, wolte sie besuchen, bibi apud eam Thee,<lb/>solte ihr vor den
                    tussin humorosum pituitosum was<lb/>ordiniren nolebam, dicens
                        D<ex>octo</ex>r<ex>em</ex> &amp; Medicum hic esse non,<lb/>E<ex>rgo</ex> qui
                    non D<ex>octo</ex>r est eum non debere nec posse esse
                        Medicum.<lb/>D<ex>octo</ex>r <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123887089">v<ex>on</ex> d<ex>er</ex>
                        Lahr</name><note place="foot" resp="editor"> Paul von der Lahr
                        (1699&#8211;1741), Arzt in Frankfurt</note> non erat domi.<lb/>Cum essem
                    apud Brucheriam regnete es etwas. Kopff etwas tumm,<lb/>war lustig bey Seyfart,
                    narrando gesta mea, pressio frontis, oculi<lb/>paulul<ex>um</ex> rigent &amp;
                    interne obscuri sunt licet non externe, ob<lb/>heri per copiosam
                        congest<ex>ionem</ex> ad caput &amp; citatum sanguinis motum eo<lb/>delatas
                    particulas sanguinis so erst wieder weg m&#252;ssen. <lb/>Eo alacris, affero
                        Gentzelio<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel
                        (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> das
                        <del>ab</del>copirte privilegium, ward<lb/>warm sudabam, borbor<ex>ygmi</ex>
                    aliquot, ructus.<lb/>Eunti frigent paulul<ex>um</ex> pedes, calidae manus &amp;
                    caput, feuchte<lb/>v. K&#252;hlung afficirt mich mehr al&#223; trockene
                    K&#252;hlung.<lb/>Pressio supra ocul<ex>um</ex> sin<ex>istrum</ex>
                    oben.<lb/>Larynx paulul<ex>um</ex> asper. Gegen Mittag etwas hell von
                        S&#252;dwesten.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> v. stiche hin v.
                    wieder.<lb/>Alle freude, alles lachen, alles sich selbst meynen v. loben
                    mu&#223;<lb/>in den Todt, v. alles vor Gott stille werden.<lb/>In molaribus
                        super<ex>ioribus</ex> linckerseits et<ex>iche</ex> stiche v. dr&#252;cken,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>pressio in ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>.
                    Spannen in inf<ex>undibulo</ex> &amp; faucibus &amp; lar<ex>ynge</ex><lb/>qui
                    asper cum muco pulposo.<lb/>Stiche hin v. her in <del>larynge</del> d<ex>er</ex>
                    cute. Pressio frontis.<lb/>Pressio lumborum. Borborygmi multi, flaccido ventre.
                    Pedes fri-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">gunt.</fw></p>
                <pb facs="b0580.jpeg" n="580"/>
                <note2>(Seite 580) </note2>
                <p>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius in pedibus p. pressio
                    frontis.<lb/>Pitzeln v. jucken in cantho ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>. Pressio
                    verticis. Es<lb/>tr&#252;bt sich das wetter wieder. Stiche &#252;ber dem
                    olecrano sinistro.<lb/>Stiche in ano. Ructus <g>aci</g>di jejuni. Odor
                        <g>urin</g>osus ex faucibus.<lb/>Pressen v. Dr&#252;cken in ocul<ex>o</ex>
                        sin<ex>istro</ex>, oculi obscuri ab intra. Mens<lb/>paulul<ex>um</ex>
                    turbida, alacris t<ex>ame</ex>n in agendis; utinam quoque ita essem<lb/>hora
                    tentationis, et omnia agerem cito &amp; expectarem denuo ven-<lb type="inWord"
                    />turam bonam diem, n&#228;hme an guten tagen wie an schlimmen vor-<lb
                        type="inWord"/>lieb. Borbor<ex>ygmi</ex> &amp; levia tormina abdominalia,
                    pedum frigus.<lb/>Kopff tumm ab humoribus aufgetrieben v. voll, Nares quoque
                        scri-<lb type="inWord"/>benti tumidae. Pressio in ocul<ex>o</ex>
                        sin<ex>istro</ex> &amp; supra eum.<lb/>Crepitus artuum varius. Stiche in dem
                    lincken antro pectoris. It<ex>em</ex><lb/>pressio in radice nasi. Oscitatio
                        pandicul<ex>atio</ex> sedenti im Camis&#246;lgen,<lb/>biege mich zur&#252;ck
                    in lumbis dolor est.<lb/>Meridie edi Spinat mit Zwiebeln, bratwurst, Kuchen
                    viel, bibi<lb/>2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, etwas kalt, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Kopff tumm, auris
                        d<ex>extra</ex><lb/>susurrat, pressio frontis, agilis mens, jam dum sanguis
                    alacriter mo-<lb type="inWord"/>vetur major ad caput debilitatum in pulsus est,
                    &amp; caput per na-<lb type="inWord"/>turam hanc magis afficitur, calent manus,
                    pedes paulul<ex>um</ex> frigent,<lb/>Stiche in pollicis sinistri phalange
                    secunda ubi tertiae committitur in<lb/>articulo, ad <hi rend="underline"
                        >articulos sunt vasa subtilissima &amp; glandulae &amp; ibi<lb/>non bene
                        penetrat succus limosus &amp; viscidus. Hinc &amp; quia articuli<lb/>non ex
                        debito irrigantur crepant subinde artus.</hi><note place="margin-left"
                        resp="author"> at hi dolores redeunt<lb/>per vices.</note> In
                    ventriculi<lb/>regione et<ex>iche</ex> stiche. sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Genae ardent<lb/>Facies florida &amp; oculi,
                    gibt zuweilen strich-Regen, so schnell &#252;ber-<lb type="inWord"/>gehen.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in suris pedibus frigentibus, varius p
                    Oculi paulul<ex>um</ex><lb/>tenduntur &amp; rigent, oppleti humoribus &amp;
                    interne obscuri.<note place="margin-left" resp="author"> Flatus</note><lb/>Mucus
                    pulposus ex faucibus. Ructus. Pressio frontis multa,<lb/>flatus nonnulli.
                    Dr&#252;cken oben <del>auf</del><add resp="author" place="above">im</add> Kopff
                    in vertice. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in<lb/>gena d<ex>extra</ex>
                        it<ex>em</ex> in manus sinistrae vola stiche. Warme <g>Luft</g> von
                        s&#252;d-<lb type="inWord"/>westen. Attollitur auris sinistra per musculos
                    suos<lb/>Ructus, Kopff eingenommen. In acie tibiae dextrae jucken.<lb/>Stiche in
                    apice digiti d<ex>extri</ex> minimi. Flatus nonnulli. Auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat,<lb/><hi rend="underline">jucken subinde in cute ob impuritatem
                        serosam sanguinis &amp;</hi> interdum ob spa-<lb type="inWord"/><hi
                        rend="underline">smos prurientes</hi> sanguineos, stiche in bulbo
                        ocul<ex>i</ex> sinistri.<lb/><hi rend="underline">Dentes mei exesi</hi>
                    sunt, quia caries jam pridem eos ob nimium eo con-<lb type="inWord"/>gestionem,
                        interfecit.<lb/><hi rend="underline">Matri</hi><note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note><hi rend="underline"> ego
                        similis sum in mutabilitate, elatione animi in secundis,<lb/>&amp;
                        abjectione in adversis, uti mos est sanguineis.</hi> Linckerseits<lb/>in
                    lumbis spannen, it<ex>em</ex> in vertice. Spannen in superioribus<lb/>molaribus
                    linckerseits. Flatus, pitzeln in ano linckerseits.<lb/>Pressio supra aurem
                    sinistram. Ructus. Venter non nimis tumidus.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g>
                        paulul<ex>um</ex> foetidi. Stiche cum pulsu symbolisantes in acie tibiae
                        d<ex>extrae</ex>.<lb/>In poplite sin<ex>istro</ex> spannen. Ocul<ex>i</ex>
                    sinistri dr&#252;cken. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> sub genu
                        sin<ex>istro</ex><lb/>stiche in metatarso d<ex>extro</ex> cum pes
                    contraqueretur, stiche in pollice sin<ex>istro</ex> cum cubui<lb/>in brachio.
                        Etl<ex>iche</ex> stiche in musc<ex>ulo</ex> pectoral<ex>e</ex>
                        d<ex>extro</ex>. Frigent pedes sedenti<lb/>&amp; legenti <g>spiritibus</g>
                    ad digest<ex>ionem</ex> revocatis, facies ardet &amp; manus. stiche sub
                        ocul<ex>o</ex>
                    <lb/>dextro. Stiche in inguine d<ex>extro</ex>. Stiche in genu d<ex>extro</ex>
                    v. crepitus articuli.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in genu
                    sinistro. Spannen in vertice. Stiche in tarso d<ex>extro</ex>.<lb/>In dorso
                    hinten lincker seits sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> In vertice sensus wie
                    K&#228;lte alles<lb/>&#224; spasmis contrahentibus <hi rend="underline">cutem
                        &amp; sanguinem excludentibus, wo es sitzt ibi<lb/>sanguis calefactus
                        includitur.</hi> it<ex>em</ex> wo es sticht. Oscitatio pandiculatio.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Inguinis d<ex>extri</ex>
                        stiche<lb/>Ructus, flatus.</note> Ingui-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">nis</fw></p>
                <pb facs="b0581.jpeg" n="581"/>
                <note2>(Seite 581) </note2>
                <p>Inguinis d<ex>extri</ex> stiche.<lb/>Nach dem essen ist nicht gut gleich sich
                    starck bewegen, 1 stunde still<lb/>sitzen, nicht viel meditiren, od<ex>er</ex>
                    auch vor schw&#228;che schlafen,<lb/>conducit, tunc digestione facta movere
                        paulul<ex>um</ex> corpus,<lb/>plurimus autem &amp; citus motus optim&#232;
                    fit paucissimis cibis<lb/>assumtis &amp; potu. Gleich nach dem essen dem lesen
                    sich ergeben<lb/>v. den Kopff h&#228;ngen lassen, oculos praegravat &amp; caput
                        sonderl<ex>ich</ex><lb/>so haemorrhagia narium offt da ist, v. der Kopff
                    schwach, aber<lb/>in pedibus spasmus &amp; frigus ist, besser ist gelinde gehen
                    v. den Kopff<lb/>in der h&#246;he zu halten, v. so die augen schonen v. einen
                    aequalem circulum<lb/>sanguinis also zu erlangen. Jucken in cantho majori
                        ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>.<lb/>Stiche in sura sinistra. Die <g>Luft</g>
                    wird dick v. tr&#252;b. Pressio<lb/>verticis. Nares scribenti obturatae. Stiche
                    in inguine d<ex>extro</ex>.<lb/>Stiche ad aurem d<ex>extram</ex>. Ructus,
                    tormina nonnulla, borborygmi. Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> varius
                    oben in axilla sinistra aufeinander, flatus. Sitze<lb/>im Camis&#246;lgen. Post
                    tormina, flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex> paulul<ex>um</ex>.
                    Magis<lb/>frigo da mich die durchziehende <g>Luft</g> bestriche al&#223;
                    vorher.<lb/>Tormina &amp; flatus ad egerendas faeces destinata sunt.
                    Spannen<lb/>in aure sinistra.<lb/>Egessi faeces subspiss<ex>as</ex> fuscas wie
                    heute &amp; viridiusculas ab hesterna<lb/>brassica. Faeces bey den
                    haemorrhoidibus sind siccae &amp; aridae,<lb/>quia spasmus inest tunc
                    intestinis. magis ad superiora pellens,<lb/>&amp; sic retardans exitum
                        <del>welch</del> faecum ex intestinis, hinc coacer-<lb type="inWord"/>vatio
                    cum vi ad anum pelluntur, &amp; stagnationem premit venae,<lb/>qui tunc
                        rumpitur.<note place="margin-right" resp="author"> sub ocul<ex>o</ex>
                            d<ex>extro</ex> spannen,<lb/>sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        externe<lb/>prope tibiam d<ex>extram</ex>.</note> Provenit spasmus, &#224;
                    copioso impulsu sanguinis<lb/>&amp; repletione vasorum multa, quae humidum suum
                    negant inte-<lb type="inWord"/>stinis quoque ob extensionem suae substantiae
                    nimiam, &amp; resistentiam<lb/>in nimis extensis fibris, extensio &amp; spasmus
                    et dolor obscurus,<lb/>die resistentia spastica dolor acutus, in eo
                        n<ex>empe</ex> vis accedit<lb/>duplex tam ab extendentibus humoribus, quam
                    ab extensorum ad huc<lb/>majoris in citra extensione, unde saepe in colica
                    paresis<lb/>oritur. Stiche in inguine sinistro. Stiche in tarso dextro.
                        <lb/>Hypoch<ex>ondriacum</ex> &amp; hystericum malum habent multam in sese
                    humorum spissi-<lb type="inWord"/>tudinem.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Hypoch<ex>ondriacum</ex> &amp; hystericum</hi><lb/><hi
                            rend="underline">malum.</hi></note> Et haec spissitudo familiarissima
                    est venereis, &#224; <unclear>xxsqui</unclear>
                    <lb/>magis obvia. Videtur E<ex>rgo</ex> per propaginem in utero eam multis
                    sanguinis<lb/>indolem per parentes communicari, &amp; per inclinationem &amp;
                    exercitium<lb/>ad <g>venerem</g> magis confirmari, cum ad haec experimentis sit
                    notum omnes<lb/>fere hypochondriacos esse <g>vener</g>is amatores. Ideo saepe
                    usuvenit non <lb/>tolli <choice>
                        <orig>ocyus</orig>
                        <reg>ocius</reg>
                    </choice> illud malum, nisi quidam veneris dominator <g>mercur</g>ius
                    <lb/>ultimum superveniat, qui &amp; in aliis saepe morbis qui
                    venerei<lb/>miasmatis quod continent saepe operae facit pretium, ubi
                    nullis<lb/>aliis remediis fructus aliquis respondit. Provenit inde
                    Anglorum<lb/>rhachitis, proveniens ex eorum venereis corporibus derivato<lb/>in
                    parvulos lentore humorum. Et hic quidem collateralesque ei<lb/>morbi nostro aevo
                    &amp; in patria nostra ubivis fer&#232; obviant cum<lb/>veneri omnes hodie
                    quoque litant rustici, et in summa omnis Uni-<lb type="inWord"/>versitas. Inter
                    Anglos quoque eandem ob causam tam multi hypochondriaci<lb/>sunt, uti &amp;
                    inter nos, ubi crescit <unclear>xxdis</unclear> juvenum luxus. <lb/></p>
                <pb facs="b0582.jpeg" n="582"/>
                <note2>(Seite 582) </note2>
                <p>In fronte stiche. it<ex>em</ex> in cantho oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> minimi
                    jucken.<lb/>Pluit von S&#252;dwesten. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. pressio verticis.<lb/>Jucken in pectoralibus d<ex>extris</ex> musculis.
                    Pitzeln in ano lincker seits.<lb/>Stiche in bulbo oculi sinistri. Stiche im
                    lincken olecrano.<lb/>Stiche pone verticem linckerseits. spannen in
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>. <lb/>Flexi dolent lumbi. Urinosus ex
                    faucibus odor. Stiche vorn<lb/>in pollice sinistro. Ructus multi auch ob cepas
                    in spinachia<lb/>admistas.<lb/>Nolo agere quae jubet mater<note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> von hau&#223;haltungs-sachen,
                    quia tempus au-<lb type="inWord"/>ferunt; volo potius meae voluntati studere,
                    &amp; alia agere,<lb/>sed haec via non est ad bonum; sed ferre fortis &amp;
                    agere quae non<lb/>sunt mala, sed saepe si deliberationi tempus est, quod
                    faciendum facio. Bin offt zu schnell.<note place="margin-left" resp="author">
                        habebat heri res quod<lb/>curam in familiaris de-<lb type="inWord"/>beam
                        habere, solicitum<lb/>ward kr&#252;ttelich, ist<lb/>Ungedult, sed
                        statim<lb/>requiescere &amp; forte<lb/>rem omnem perficiam.<lb/>Ist gut
                        zuweilen von pro-<lb type="inWord"/>posito propriae voluntatis<lb/>averri ut
                        nos disca-<lb type="inWord"/>mus abiugare, ne peri-<lb type="inWord"/>mus in
                        viis nostris si<lb/>nihil est quod nos ve-<lb type="inWord"/>xat. Absque
                            vexa-<lb type="inWord"/>tione n<ex>empe</ex> &amp; cruce vi-<lb
                            type="inWord"/>vere non possumus quae<lb/>dat intellectum
                        et<lb/>sapientiam.<lb/>Ego per dies vitae<lb/>jussus bonum non
                        libenter<lb/>executus sum, sed si<lb/>ex me ipso venit &amp;<lb/>meae
                        voluntatis impulsu<lb/>libentius egi. verbera<lb/>nil
                            <unclear>xrgx</unclear> efficere. <lb/>Warte bi&#223; es mir ge-<lb
                            type="inWord"/>f&#228;llt etwas zu thun<lb/>nicht matri, quae nos<lb/>ad
                        hoc assuefecit<lb/>da&#223; wir nicht thaten was<lb/>sie
                        wil.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> cum pulsu symbolus sub
                    genu sinistro.<add resp="author" place="above">et in ipse genu</add> Stiche in
                        oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> bulbo.<lb/>Stiche in subalari parte
                    sinistra. Ructus, &amp; stiche in musc<ex>ulo</ex><lb/>pectoral<ex>i</ex>
                    sinistro. Jucken in vertice.<lb/>Oscitatio eunti im Camis&#246;lgen. Pedes
                    frigidi.<lb/>Pluit paulul<ex>um</ex> denuo v<ex>on</ex> s&#252;dwesten.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in tibia
                    d<ex>extra</ex>.<lb/>F&#228;ngt <g>aere</g> crasso facto <hi rend="underline"
                        >starck an zu regnen.</hi> Stiche in Urethra,<lb/>aber gelinde. Spasmus
                        puls<ex>atorius</ex> neben der acie tibiae linckerhand<lb/>in medio,
                        sp<ex>asmus</ex> pruriens in vertice. In abdomine stiche medio.<lb/>Brennen
                    &#252;ber dem lincken auge. venter paulul<ex>um</ex> flaccidus, in
                        lumborum<lb/>d<ex>extro</ex> pressio. Externe ad genu sinistrum stiche.
                    Stiche in media<lb/>tibia d<ex>extra</ex> in spina. s<ex>ive</ex> acie. Totum
                    coelum pluvia circumfusum,<lb/>pluit. Pressio in tarso d<ex>extro</ex>.<lb/>Ibam
                    ad <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> &amp; petebam, cum plueret, den letzten bogen zu
                        s<ex>einer</ex> Apologia<lb/>Fendiana.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Stier vellet Wolfium<lb/>&amp; <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium,</name> uti &amp;<lb/>Dr.
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102513791">Seyfart
                                v<ex>on</ex> Klettenb<ex>erg</ex></name><lb/>diutius haesisse in
                            abstru-<lb type="inWord"/>sis suis. fuit Stier<lb/>apud Wolfium <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4"
                        >Marburgi</name><lb/>loquebantur de uno,<lb/>Wolte auff die materia
                        de<lb/>Trinitate, <del>die</del> ob er etwan<lb/>k&#246;nte hinter ein
                            deutl<ex>iches</ex><lb/>concept de Trinitate<lb/>kommen. <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118634771">Wolf</name> dice-<lb
                            type="inWord"/>bat de uno &amp; parti-<lb type="inWord"/>bus
                        partientibus. </note> Cucurri &amp; caluere extrema omnia, stiche
                    in<lb/>tarso d<ex>extro</ex> &amp; alibi stiche v. brennen, Crepitus artuum, der
                        Kopff<lb/>zieml<ex>ich</ex> frey. In inguine sin<ex>istro</ex> subito ein
                    tumor v. dolor, so<lb/>vorbey ging nachdem et<ex>iche</ex> flatus gelassen, est
                    ibi per flatus extensio<lb/>facta et forte prodromus herniae, unde resistere non
                    potest ea<lb/>pars satis. Laborabam mit den h&#228;nden v. schobe den letzten
                    bogen<lb/>an der <bibl><title>Apologia Fendiana</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro Dn.
                        Christiano Fendio, ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque
                        parata, in qua luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi
                        venerandae aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus harmonicis et
                        ineptissimo M. Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano objici furore,
                        Frankfurt am Main 1732.</note> ein an 145 exemplari v. colla-<lb
                        type="inWord"/>tionirte sie, calent extrema omnia. sonderl<ex>ich</ex>
                    manus, agili<lb/>mente. flatus. Tarsi d<ex>extri</ex> pressio &amp; tensio
                    absque externa causa,<lb/>pedibus calidis, genu sin<ex>istro</ex> pulsat ad
                    pulsum arteriacum das<lb/>band des Knies liegt nicht alzu hart an. Pressio
                    verticis lin-<lb type="inWord"/>ckerseits, Stiche intern&#232; sub genu
                    sinistro. Stiche<lb/>unter dem arm dem lincken an den kurtzen Ribben.
                    Stiche<lb/>an der Zahnl&#252;cke unten lincker hand, da zuweilen stiche
                    gibt<lb/>Natura conscia doloris, &amp; loco illo relaxato von alters her,<lb/>v.
                    da der Zahn obstaculum Naturae removendum hat m&#252;ssen
                    weggenommen<lb/>werden. Klingen im lincken ohr. Stiche in latere d<ex>extra</ex>
                    sub<lb/>ala unten zu. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> sub genu
                        sin<ex>istro</ex> hinterwerts in femore<lb/>sin<ex>istro</ex> stiche.
                    Spannen in tarso d<ex>extro</ex>. Ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex><lb/><supplied reason="omitted-in-original">mucus</supplied>
                    pulposus. Juckender stich in genu d<ex>extro</ex>. In lumbo d<ex>extro</ex>
                    spannen.<lb/>Ructus ex quibus odorantur &amp; sentiuntur ad hoc in stomacho
                    cepae.<lb/>Stiche ein w&#228;rts in sura Dextra. Stiche in nate d<ex>extra</ex>.
                    Stiche<lb/>sub olecrano d<ex>extro</ex> in cubito. Stiche in tarso
                        d<ex>extro</ex>. it<ex>em</ex> in apice<lb/>digiti medii laevi.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in regione ventriculi. Stiche in <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">dem</fw></p>
                <pb facs="b0583.jpeg" n="583"/>
                <note2>(Seite 583) </note2>
                <p>dem rechten auge nach dem innern cantho. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    sub genu d<ex>extro</ex> exterius.<lb/>Ructus. stiche am lincken schlaaf, in
                    femore d<ex>extro</ex> oben.<lb/>Stiche in cubito d<ex>extro</ex> unten. Stiche
                    in tarso d<ex>extro</ex> sub labore des Colla-<lb type="inWord"/>tioniren.
                    Stiche in axilla dextra. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore
                        sinistro.<note place="margin-right" resp="author"> die frische
                        schrifft<lb/>macht den finger<lb/>etwas schwartz,<lb/>doch nicht
                        viel.</note><lb/>Etl<ex>iche</ex> stiche auf der lincken brust etiam cum
                    inspiro <g>aerem</g>. Auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat, Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Spannen<lb/>in
                        pect<ex>oris</ex> antro sin<ex>istro</ex> ausserhalb. Ructus, stechendes
                    spannen in<lb/>tarso d<ex>extro</ex>. Jucken in inguine sinistro.
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore sin<ex>istro</ex><lb/>oben.
                    In genu d<ex>extro</ex> stiche, it<ex>em</ex> in femore sin<ex>istro</ex> oben.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>fem<ex>oris</ex>
                    sin<ex>istri</ex>. stiche v. spannen in femore dextro. Stechendes Spannen<lb/>in
                    humero sinistro. Stiche in axilla d<ex>extra</ex>. it<ex>em</ex> auf der
                    rechten<lb/>brusth&#246;le. Stiche in latere d<ex>extra</ex> sub ala. Flatus
                    foetidus.<lb/>Stiche in femoris d<ex>extri</ex> medio oben. Stiche oben in
                    tarso. Spannen v. pressen<lb/>in femore medio d<ex>extri</ex> oben. In axilla
                        d<ex>extra</ex> stiche. Mucus ex faucibus<lb/>n<ex>empe</ex> ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge qui sub excretione stimulatur et
                    postea<lb/>asper semper est, si mucus rejectus est. Ructus. Inguen
                        sin<ex>istrum</ex> paulul<ex>um</ex><lb/>ardet. Spannen in vertice.
                    Borborygmi nonnulli. In concha auris<lb/>d<ex>extra</ex> spannen. <hi
                        rend="underline">Borborygmi, flatus foetidi herbacei vom spinat v.
                        Zwiebeln.</hi><lb/>Spannen in axilla sinistra. Ructus. stiche in genu
                        d<ex>extro</ex> it<ex>em</ex> supra<lb/>aurem sinistram. Mucus pulposus ex
                        infundib<ex>ulo</ex> &amp; larynge aspero.<lb/>Ructus &#224; cibis in
                    ventriculo aliquot, &amp; dum attollo libellos stiche<lb/>in pect<ex>oris</ex>
                    antro d<ex>extro</ex>. In planta pedis sinistri spannen al&#223;
                    mich<lb/>au&#223; ziehe.<lb/>In diesem meinem Journal habe Anfangs so genau
                    nicht notirt al&#223;<lb/>finde jetzt, da&#223; es n&#246;thig ist, minima
                        n<ex>empe</ex> saepe variat rem<lb/>omnem circumstantia.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Omnium <hi rend="underline">sunt
                            tenuia</hi> princi-<lb type="inWord"/>pia <hi rend="underline">&amp;
                            illustri</hi> magnus-<lb type="inWord"/><hi rend="underline">que
                            exitus.</hi></note> Stiche in axill<ex>a</ex> d<ex>extra</ex>
                        it<ex>em</ex> in vertice.<lb/>Am rechten fu&#223; war das Band oben am knie
                    etwas zu scharff ge-<lb type="inWord"/>bunden. #<note place="margin-right"
                        resp="author"> # hinc forte tarsi<lb/>pressio</note> Cum exuo pedum leve
                    frigus. #<note place="margin-right" resp="author"> # exuo calceos &amp; alte-<lb
                            type="inWord"/>rum tibialem per</note> Parotis d<ex>extra</ex>
                    tumet.<lb/>Spannen in tarso pedis d<ex>extri</ex> cum calceos &amp; omnia exui,
                        E<ex>rgo</ex><lb/>patet esse per se. Ich habe auch sonst so lang al&#223;
                    jetzt bi&#223; 9<lb/>uhr fast den fu&#223; nicht gebunden, stiche propendente
                    capite lincker-<lb type="inWord"/>seits oben in naso, it<ex>em</ex> in axilla
                    sinistra. In nucha varus.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                        fem<ex>ore</ex> d<ex>extro</ex>. <del>T</del> Ex aure sin<ex>istra</ex>
                    gleichsam geht ein<lb/>Clangor hin&#252;ber in dextram da ich im hembd da stehe.
                    In inguine<lb/>sin<ex>istra</ex> stiche v. levis tumor, stiche in axilla
                    sinistra, Ructus multi.<note place="margin-right" resp="author">
                            Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in popli-<lb type="inWord"/>te
                        sinistro<lb/>flatus.</note><lb/><hi rend="underline">Denen motibus mu&#223;
                        man auch nicht immer geh&#246;r geben sonst wird<lb/>ein motus
                        consuetudinalis darau&#223;.</hi> Pressio <del>fron</del> verticis,
                        ingui-<lb type="inWord"/>nis utriusque brennen. Nasus verstopfft, pitzeln in
                    nare d<ex>extra</ex>. alles zielt<lb/>auff haemorrhagiam narium, <hi
                        rend="underline">weil die Nase trocken, wie es geht<lb/>v. haemorrhoidalibus
                        negotiis da die intest<ex>ina</ex> trocken, execretio<lb/>alvi wie hier muci
                        nicht recht fort geht, ob spasmum utrobique.</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >Pedes paulul<ex>um</ex></hi> frigent. Stiche oben in cubito sinistro.
                    Stiche oben<lb/>in medio nasi. hinten am Kopff pressio. Stiche in humero
                    sinistro.<lb/>Stiche in inguine dextro. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius in musc<ex>ulo</ex> pectoral<ex>i</ex> sini-<lb type="inWord"/>stro.
                        Borbor<ex>ygmi</ex> nonnulli, flatus herbaceus foetidus, sunt plures
                    ejusmodi<lb/>post borborygmos. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore
                        d<ex>extro</ex>. it<ex>em</ex> postea statim sp<ex>asmus</ex> pre-<lb
                        type="inWord"/>mens weiter hinab nach dem knie zu. Convellitur index
                    manus<lb/>laevae. Frigent pedes et femora quoque superna, &amp; uti semper ad
                    genua.<lb/>Spannen in humero sinistro. Crepitus artuum. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> surae sinistrae.<lb/></p>
                <pb facs="b0584.jpeg" n="584"/>
                <note2>(Seite 584) </note2>
                <p>Sitze im Camis&#246;lgen. Ideo transpiratio impeditior meditanti &amp; le-<lb
                        type="inWord"/>genti, hinc spasmi multi. Stiche oben in indice sinistro.
                    Mucus<lb/>multus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge aspero pulposus, nares
                    interea<lb/>siccae &amp; clausae. In flexura brachii d<ex>extri</ex> stiche,
                    Dentes molares<lb/>superiores lincker hand geben stiche. Stiche in pollice pedis
                    sinistri.<lb/>Spannen in faucibus &amp; multus mucus. <hi rend="underline">Non
                        falsa fuisse superiori<lb/>pag<ex>inae</ex> forte auguri testatur nach dem
                        schmutz veniens ex nare si-<lb type="inWord"/>nistra haemorrhagia.</hi>
                    Sanguis est nimis spissus, concrescit mox in gru-<lb type="inWord"/>mos, sicque
                    non diu protrahitur haemorrhagia. Stiche in<lb/>pectoris antro d<ex>extro</ex>
                    au&#223; werts. Stiche in humero sinistro oben.<lb/>Mucus ob spasmum sanguineum
                        paulul<ex>um</ex> impeditior est et secretione &amp;<lb/>tussicula subinde
                    debet promoveri ejus secessio. Auris sin<ex>istrae</ex><lb/>knarren. Jucken ad
                    anum. <hi rend="underline">Borborygmi nonnulli. Ructus subsequuntur,<lb/>nam
                        borborygmi fuere in ventriculo, si sunt inferius, fi-<lb type="inWord"/>unt
                        flatus.</hi> Oscitatio post horam X, nach dem wenigen bluten<lb/>au&#223;
                    der Nase ist selbe offener al&#223; vorher, so ist Natura offt<lb/>so
                    eigensinnig v. l&#228;sst <hi rend="underline">ihre motus fahren wenn ihr nur
                        der wille geschehen,<lb/>v. nur ein wenig blut weggekommen
                    ist.</hi><lb/>Zuweilen hat ein Mensch einen sonderbaren heitern Au&#223; druck
                        von<lb/>licht,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Einf&#228;lle</hi></note> so er in einer erh&#246;hung
                    des Geistes v. der Worte gerathet,<lb/>so er sich nicht geben kann zu anderer
                    Zeit, v. darauff mu&#223; man<lb/>mercken, auf solche dinge die offt ex
                    improviso geschehen, sie<lb/>sich notiren v. zu Nutz machen. Unde quoque hujusce
                    laboris pers-<lb type="inWord"/>onata est, nec usque huc fructu suo caruit. Sunt
                        <lb/><g>spirit</g>uum superiores cum nostro nexus &amp; communes
                    operationes,<lb/>quibus recipiendis elata supra terrena omnia, ut &amp; in
                        so-<lb type="inWord"/>mno idonea maxim&#232; est.<note place="margin-left"
                        resp="author"> ventre non repleto, nec<lb/>aliis negotiis terrenis<lb/>in
                        vita communi ani-<lb type="inWord"/>mo non districto.</note><lb/>Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus. Stiche in scapula d<ex>extra</ex>. Flatus
                    nonnulli, it<ex>em</ex><lb/>aliquot borborygmi devolantur per abdomen,
                        it<ex>em</ex> ructus.<lb/>Oscitatio, Inguinis d<ex>extri</ex> dolor. Flatus.
                    Auris d<ex>extrae</ex> multus susurrus.<lb/>Spinae tibiae d<ex>extrae</ex>
                    stiche. pedes frigent imi &amp; &#252;ber den waden herauff<lb/>ad femore,
                    borborygmi. Spannen in brachio d<ex>extro</ex>. Sub genu si-<lb type="inWord"
                    />nistro obscura punctura.<lb/>Hora XI ivi cubitum, surrexi VI. sed jam vigilavi
                    Vta. Paulul<ex>um</ex><lb/>noctu sudavi sed levissime, cum expergiscerem in
                    manibus. Auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat, liberi oculi. Calida extima. Noctu
                    leviter<lb/>pluit #,<note place="margin-left" resp="author"> # sed
                        constanter</note> artuum crepitus. In lecto cogitavi de progressu
                    in<lb/>studiis &amp; da&#223; ich bona cum Deo suchen wil einen zureichenden
                        be-<lb type="inWord"/>griff von allen partibus medicae mir zuzulegen, die
                    dinge so ich<lb/>bisher nicht wei&#223;, v. meinem hochmuth deo dirigente
                    verborgen blieben<lb/>tamquam nota imperfectionis, dagegen andere nicht wissen
                    was ich wei&#223;,<lb/>in Gedult tragen, v. nicht h&#246;her zu fliegen begehren
                    in Verworrenheit<lb/>des verstandes v. Ungedult so jedoch vor sich selbst sich
                    viel<lb/>vornehmen v. doch nichts au&#223;richten.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Docta ignorantia</hi><lb/><lb/>Statui quoque adire
                        rei<lb/>familiaris curam pro-<lb type="inWord"/>prio motu, <g>spiritu</g>
                            clari-<lb type="inWord"/> ficato, ut<lb/><add resp="author"
                            place="lower margin"> quoque ego pecuniam meam expensam recipiam, so
                            sonst noch wohl Zeit h&#228;tte.</add></note><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Die <g>Mercurii</g></fw></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-22">
                        <supplied>22.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0585.jpeg" n="585"/>
                <note2>(Seite 585) </note2>
                <p>Die <g>Mercurii</g> 22 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane coelum nubilum, pluit sed sereniter von S&#252;dwest. Paucis<lb/>varis
                    facies ad huc obsita. Borbor<ex>ygmi</ex> &amp; tormina aliquot
                        levia,<lb/>sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius calida ad huc extima
                    sedenti im Camis&#246;lgen,<lb/>sonderl<ex>ich</ex> manus. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Crepant<lb/>artus
                    subinde, in minimo <supplied reason="omitted-in-original">digito</supplied>
                    laevae <supplied reason="omitted-in-original">manus</supplied> stiche.<lb/>Ich
                    habe mit worten nicht h&#246;ren wollen, so mu&#223; ichs f&#252;hlen, &amp;
                        doceri<lb/>experientia,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Experientia educor</hi></note> in tanti sententiarum
                    disharmonia, ubi inter<lb/>Parentes &#224; verbis mox ad verbera venit, quae
                    altam meam men-<lb type="inWord"/>tem ad avia deduxere. Alii verbis dant locum,
                    sed si bona <lb/>non sunt bonorum verba facilim&#232; decipiuntur quoque. Ich
                    habe mich<lb/>von Gott gewandt in meinem hertzen, preces &amp; laborem neglexi
                    &amp; labores,<lb/>sic detrusus in propriae voluntatis carcere, Ungedult
                    hoffarth,<lb/>desperation v. d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex> ja gar darau&#223; in
                    die h&#246;lle v. trostlosigkeit.<lb/>Da&#223; also wei&#223; wie alles schmeckt
                    v. mich davor h&#252;then kan,<lb/>cum alii absque sensu caecis similes eo sese
                    dant praecipites.<lb/>Sed tempore opportuno semper sum &#224; Deo, ubi seductus
                    &#224;<lb/>Satana fui, ereptus ex ejus laqueis, der doch &#252;ber dem
                    b&#246;sen<lb/>die oberhand behalten wird, nachdem das balanciren v.
                    streiten<lb/>v. fallen mit ihm aufgeh&#246;rt, v. ich Gotte stille seyn v.
                    halten<lb/>werde. Die&#223; habe auch schon geschmeckt, nehml<ex>ich</ex> die
                    krafft der<lb/>zuk&#252;nfftigen welt, v. encouragirt mich, deshalben alles zu
                    wagen,<lb/>al&#223; auff das endliche guth, das bleibt, wenn alles hin
                        f&#228;llt.<note place="margin-right" resp="author"> scio quid sit aegro-<lb
                            type="inWord"/>tare, quod sanitas.<lb/><lb/>Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100942954"
                                        >Franc<ex>isci</ex> Georg<ex>ii</ex> Vene-<lb type="inWord"
                                    />ti</name></author>
                            <title>Problemata</title><lb/>edit. Paris. 1622. 4<lb/>fol. 198.
                            a.</bibl>
                        <!--Francesco Georgio Veneto: In Scripturam Sacra Problemata, Venedig 1536.--></note><lb/>Scio
                    quantum boni afferat scire miseriam suam, quid sit habere<lb/>pacem in se et
                    creaturis &amp; Deo, quid sit elevatio <g>spirit</g>us super<lb/>terrena, &amp;
                    communio cum mundo <g>spirit</g>uali, exque hoc novi<lb/>principium &amp; finem
                    creaturae. &#212; Dominum clementem, <lb/>qui etiam peccata ad bonum sinit nobis
                    cooperari, quam imper-<lb type="inWord"/>scrutabilia sunt ejus opera, &amp; quam
                    profundum &amp; absconditum ejus<lb/>consilium!<note place="margin-right"
                        resp="author"> Omnes nos omnia <lb/>experiri convenit<lb/>gustare et
                        decertare<lb/>omnia hujus mundi<lb/>mala, ut ad exem-<lb type="inWord"/>plar
                        servatori, in <lb/>nobis operis vin-<lb type="inWord"/>camus strenue, &amp;
                        <lb/>cum ipso elevamur ad<lb/>gloriam.</note><lb/>Cum ita meditor
                    horripilatio per pedes paulul<ex>um</ex> frigentes &amp; <lb/>femora &amp;
                    dorsum, ob <g>spiritus</g> ad caput collectos. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat,<lb/>v. spannen daran externe. Spannen supra ocul<ex>um</ex> sinistrum.
                    Cum per <g>aerem</g><lb/>ambularem statim quoque Natura retrahente
                    <g>spirit</g>us frigus in iis. sp<ex>asmus</ex>
                    <lb/>puls<ex>atorius</ex> in poplite sinistro. Am w&#228;rmsten bin wo 1) die
                        <g>Luft</g> nicht zieht<lb/>2) wo kein wind geht, 3) in der stube so ich
                    still sitze, v. <lb/>keine Ver&#228;nderung der motus geschieht, sondern alles
                    placide<lb/>obschon posita naturae ulla <unclear>rexxxxxa</unclear>, zugeht.
                    Stiche in ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in sura sinistra. Pandiculatio, oscitatio, ob
                        transpirat<ex>ionem</ex><lb/>impeditam &amp; sanguinem spissum,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in scapula sinistra. Ructus
                    <g>aci</g>di<lb/>jejuni, Stiche in olecrano <del>sin</del> dextro. In inguine
                        d<ex>extro</ex> stiche.<lb/>Si inter legendum introrsum flexum torsum,
                    erigendo mox extrorsum<lb/>flecto, seu multum extendo, sic alio facto corporis
                    statu,<lb/>dolent paulul<ex>um</ex> &amp; tenduntur lumbi, Zum Zeichen da&#223;
                    wie die<lb/>humores zehe sind, mens non facile expedita &amp; mobilis,
                    sic<lb/>&amp; fibrae non facile situm mutare, alles ab anima non usque<lb/>huc
                    placide sed impatienter in corpore operante, &amp; voluptatibus
                    sese<lb/>dante.<lb/>Pandiculatio, cum subsequ<ex>ente</ex> singultu &amp;
                    efflatione <g>aeris</g> inspirati, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">in musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex>
                            sin<ex>istri</ex></fw></p>
                <pb facs="b0586.jpeg" n="586"/>
                <note2>(Seite 586) </note2>
                <p>Pressio legenti capite inclinato in oculis sonderl<ex>ich</ex> sinistro. <hi
                        rend="underline">Pressio<lb/>in lumbis quoque provenit &#224; vicinis
                        faecibus,</hi> obschon das erste auch<lb/>wahr ist, flatus.
                        <unclear>Pxxxssere</unclear> cum flatibus nonnullis faeces pau-<lb
                        type="inWord"/>cae subtenues, von der spinachia heri comesta virides.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>in genu sinistro. Rasi barbam,
                    frigida extima stanti<lb/>im hembde. stiche vorn in Urethra. Horripilatio per
                    totum<lb/>corpus cum frigore extremorum. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    in femore d<ex>extro</ex> oben. Mucus<lb/>ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> multus pulposus, auris d<ex>extra</ex> susurrat, ex ea
                    Cerumen<lb/>aurium. Flaccidum abdomen, jucken in ano. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in<lb/>femore sinistro.<lb/>Wir haben Meel von Rocken,
                    so lang auf einander gelegen v.<lb/>Klumprich worden, gibt z&#228;he v. strammes
                    brodt, geht nicht recht<lb/>auff, sic per cribrum trajicienda farina est, &amp;
                    ad miscenda<lb/>tertia triticaea pars, vel &amp; uti puto, neu Meel die
                        helffte.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Panis</hi></note><lb/>Das Meel hatte im Sommer lauter
                    schwartze kleine K&#228;fer so<lb/>ich herau&#223; genommen v. gewendet. Puto
                    eos papiliones gigni<lb/>ex farinae vermibus luteis, ex fermentatione, cum
                    farina<lb/>humiditatem quandam concepit in dem es auf einander gelegen
                    so<lb/>lange, v. an der Nordlufft steht, v. nie von der <g>Sonne</g> beschienen
                    wird, <lb/>auch offt an dem <del>Regen</del><add resp="author" place="above"
                        >Loch</add> alda Regen hin ein an den kasten schl&#228;gt,<lb/>od<ex>er</ex>
                    auff den Boden da herum. Spannen in inguine sin<ex>istro</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex><lb/>oben in femore sin<ex>istro</ex>.<lb/>|: Mater<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740),
                        geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> cum Schedulam ei darem
                    per conficiendo atramenti ut species<lb/>sinat pati, propter alia agenda noluit,
                    &amp; cum insisterem, uti<lb/>ejus mens turbida varia agitat &amp; iracunda, ita
                    manus<lb/>subito convolvere schedulam, tricas &amp; plexus mentales,
                    &amp;<lb/>stolidam idearum confusionem manifestantes. Manus enim
                    sunt<lb/>operantes id quod volunt fictae per animam in cerebro ideae
                    :|<lb/>Clavi pedis d<ex>extri</ex> dolor. Coelum annoch tr&#252;b von
                        s&#252;dwesten.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> v. spannen in genu
                    sinistro. Leves borbor<ex>ygmi</ex> nonnulli.<lb/>Hora IX paulul<ex>um</ex>
                    lucet sol, tr&#252;b von s&#252;dwesten. Calent in-<lb type="inWord"/>duenti
                    manus, spannen ad laryngem.<lb/>Fui apud M&#246;nch, Carolum, Iuniorem wegen des
                    Zimmerhofs interesse.<lb/>Conveni Gros,<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> dicebat Dr. Douzeaid<ex>ans</ex><note place="foot"
                        resp="editor"> Melchior Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738),
                        Arzt</note> sey zu frey, habe ihm immer<lb/>Verse ex <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11857826X">Martial</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Marcus Valerius Martialis od. Martial (40&#8211;ca. 104),
                        r&#246;mischer Dichter</note> p allegirt, sicque atque aliis solitus fuit
                    sed in carcere<lb/>multos versos elaboravit. Ipse <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Solms-Laubach</note> der sehr frey ipsum<lb/>ideo reprehendit, da&#223; er
                    zu frey.<note place="margin-left" resp="author"> Ohne scheu gehe cum volun-<lb
                            type="inWord"/>tas flexa est allen<lb/>unter Augen.
                            Lumine<lb/>n<ex>empe</ex> tunc non sum de-<lb type="inWord"
                        />stitutus.<lb/>Vidi apud Gros Dr. Muller<lb/>Rectorem Gymnasii Wor-<lb
                            type="inWord"/>matiensis, so sehr hertzl<ex>ich</ex><lb/>ist. nuper eum
                        visitavit<lb/> domi Gros.</note><lb/>Versuchte Moselweine 31ger so gut sind.
                        It<ex>em</ex> andere das St&#252;ck<lb/>zu 200 Thaler 220-240. Gros speyet
                    die Probe alzeit<lb/>au&#223;. Der Junge m&#252;sse zu erst versucht werden.
                    Hilaris postea.<lb/>Juden mu&#223; man im handel das 1/3 oder &#189;
                    biethen.<lb/>Fui apud Speyerer, zu des Voglers in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4093171-7">Sachsenh<ex>ausen</ex></name> Kind
                    werde &#224; meri-<lb type="inWord"/>die mit ihm gehen. Fecit Ess<ex>entiam</ex>
                        Myrrh<ex>ae</ex> Liquorem p selbst.<note place="margin-left" resp="author">
                        Speyerer colligit pro<lb/>pauperibus &amp; curat eos.<lb/>macht medicamenta
                        selbst.</note><lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. an dem Larynge lincker
                    seits wo mich <del>gestern</del><lb/>geschnitten habe heute, dolor.
                        <del>Au</del> Oculi tendunt sonderl<ex>ich</ex><lb/>sinister. Verschreibe
                    mich leicht uti fit jam ob agilitatem<lb/>&amp; inconstantiam nimiam, &#224;
                        vino.<note place="margin-left" resp="author"> Edi domi ein
                        st&#252;ck<lb/>butterkuchen. Non nimium.<lb/>Omnia possumus in usum vo-<lb
                            type="inWord"/>care modo ne fiat<lb/>nimium caremus.</note> Pedes
                    frigent, calent manus<lb/>&amp; caput. Crepitus artuum. sumsi apud Gros
                    schnupftaback<lb/>v. niesete, war rabb&#233;. Spannen in tarso pedis
                        d<ex>extri</ex>. Stiche<lb/>in femore dextro oben. <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Carolus</fw></p>
                <pb facs="b0587.jpeg" n="587"/>
                <note2>(Seite 587) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carolus</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg</note> ipse dixit Speyerer, da&#223; pil<ex>ulae</ex>
                        Conf<ex>ectae</ex> in faeminis prae-<lb type="inWord"/>maribus
                        dienl<ex>ich</ex> ad <g>menstrua</g> lochia, secundinas
                        pellendas.<lb/><g>Luft</g> etwas tr&#252;b von s&#252;dwest. nebulae
                    volitant ob oculos.<lb/>Ructus Stiche in genu d<ex>extro</ex>. <hi
                        rend="underline">Videtur hausto vino ligatura<lb/>ad genu tibialium fieri
                        acuta nimis, cum extenditur caro<lb/>cum sanguine extenso.</hi>
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> creber in pedibus frigidis
                        sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> in scapula sinistra.<lb/>|:
                        Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> dicebat olim ad me
                    Ego Et Millerus essemus optimi illius <lb/>fratres hoc in loco. Scilicet ipsi
                    ambitiosi, aperte non obli-<lb type="inWord"/>quabamur :|<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in genu d<ex>extro</ex>. Spannen circa aurem
                        d<ex>extram</ex>. it<ex>em</ex> susurrus ejus auris.<lb/>Parotis
                        d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> quoque tumet. Stiche ad olecranum
                        sin<ex>istrum</ex>.<lb/>Ructus, Stiche in tibia sinistra. Ructus. Spannen in
                    faucibus.<lb/>Spannen in vicinia laryngis lincker seits, ohnweit dem ort,
                    da<lb/>mich heute mit dem scheermesser geschnitten habe.<lb/>Stiche im untersten
                    Glied des indicis sinistri. In inguine d<ex>extro</ex><lb/>et<ex>iche</ex>
                    stiche.<lb/>Hora XI. 1 stunde vor dem essen sumsi 20 Tropfen Ess<ex>entiae</ex>
                        bals<ex>ami</ex> peruvia-<lb type="inWord"/>ni cum <g>Tinctura</g>
                    <g>antimonii</g>
                    <g>tartari</g>sat<ex>a</ex> fact<ex>ae</ex> mit 1 gl<ex>as</ex> wein.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Novum medicamentum</hi></note>
                        Constitui<lb/>t&#228;gl<ex>ich</ex> vor der Mahlzeit wechsels weise ein mal
                    zu nehmen hujus Ess<ex>entiae</ex><lb/>&amp; Elix<ex>iris</ex> polxchresti XX
                    Tropfen ut succurram Archaeo in depuratione<lb/>sanguinis ab
                    heterogeneis.<lb/>Ructus. sub ventric<ex>uli</ex> regione hinten zu in abdomine
                    ipso borbo-<lb type="inWord"/>rygmus so sehr murmurirte, uti flatus ad orificium
                    ani ipsius<lb/>facit. Pressio rechterhand in ileo. Manus calent,
                    frigent<lb/>pedes. Spannen in inguine sinistro. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> multus cum pulsu<lb/>arteriorum symbolus in genu
                    sinistro. it<ex>em</ex> stiche in planta<lb/>illis pedis. Spannen in dem tarso
                    dextro. Venter flaccidus.<lb/>Etl<ex>iche</ex> stiche sub ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex>. stiche ad genu d<ex>extrum</ex> interne am band
                        od<ex>er</ex><lb/>periscelide. Oscitatio cum pandiculatione zugleich.
                    Ructus.<lb/>Stiche in ocul<ex>o</ex> sinistro. Stiche in inguine
                    d<ex>extro</ex>. Jucken oben in<lb/>axilla d<ex>extra</ex>. Spannen pulsatoria
                    in musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex> sin<ex>istri</ex>. Spannen<lb/>in nucha
                    rechter hand. Spannen in genu d<ex>extro</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in femore sin<ex>istro</ex>.<lb/>It<ex>em</ex> in
                    pollice d<ex>extro</ex> ubi secundus articulus tertio committitur.
                    Spannen<lb/>in apice linguae. Attollitur auris sinistra. In latere
                        sinistro<lb/>sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>, pressio frontis. Spannen
                    sub aure d<ex>extra</ex>. Stiche linckerseits <lb/>hinten in lumbis. Frigidi
                    pedes.<lb/>Meridie edi Gerstensuppe, spinat etwas, Rindfleisch v. Peter-<lb
                        type="inWord"/>silien wurtzeln, kl<ex>eine</ex> Krassen<note place="foot"
                        resp="editor"> Gr&#252;ndlinge</note> in einer butterbr&#252;he mit
                    Petersilie <lb/>Apffel. 5. bibi <g>Wasser</g> 2 gl<ex>&#228;ser</ex> Vini 1
                        gl<ex>as</ex> venter inflatus,<lb/>calida extima, currenti per scalas ventre
                    tumido<lb/>pedes frigidi non sunt, sed paulul<ex>um</ex> manus quia non tectae <choice>
                        <orig>ocyus</orig>
                        <reg> ocius</reg>
                    </choice><lb/>afficiuntur frigore <g>spiritus</g> ad interiora viscerum se
                        convertuntur.<note place="margin-right" resp="author">
                    flatus.</note><lb/>Inguinis d<ex>extri</ex> dolor. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, auris d<ex>extrae</ex> susurrus<lb/>|: Immler
                    laborabat nuper aurium susurru, &amp; volatilia nil<lb/>efficere, nec
                    <g>ole</g>um amygdal<ex>arum</ex> amararum, ob vielleicht cerumen<lb/>m&#246;gte
                    am tympano h&#228;ngen :| ad emolliendum.<lb/>Flatus. Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Ructus.<lb/>Flatus
                        paulul<ex>um</ex> foetidi. Poma &amp; <g>aqua</g> dant flatus
                    multos.<lb/></p>
                <pb facs="b0588.jpeg" n="588"/>
                <note2>(Seite 588) </note2>
                <p>Vidi hodie bey Andreae v. Hirt ein Tr<ex>actat</ex> in 8 1731.
                    edirt<lb/>ohngefehr sub Tit<ex>ulo</ex> Gesprech zwischen 2 Cavaliers &#252;ber
                    die<lb/>M&#228;ngel derer 3 haupt religionen. It<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100363105">Joecheri</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Gottlieb J&#246;cher
                        (1694&#8211;1758), Professor f&#252;r Theologie, Philosophie und Geschichte
                        in Leipzig</note> Prof<ex>essoris</ex>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7"
                        >Lips<ex>iensis</ex></name><lb/>tr<ex>actatum</ex> Philosophia haeresiam
                    obex.<lb/>Apud Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    videbam, da&#223; sie die orange b&#228;ume ex horto zu<lb/>erst gradu 1) in das
                    beschlossene h&#228;u&#223;chen stellen 2) dann in<lb/>den Keller thun, au&#223;
                    der <g>Luft</g> in den Keller nutzte nicht. Ita<lb/>omnia per gradus. <lb/>Ibam
                    cum Gros ad Bruckner mercatorem, war verwundert &#252;ber<lb/>des Mannes, der
                    einen scharfen geist hat, heitern Begriff in
                    g&#246;ttl<ex>ichen</ex><lb/>Sachen. habebat opera <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118575449">Lutheri</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Martin Luther (1483&#8211;1546), Reformator</note> in Tom.
                    VII in fol. It<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnoldi</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Gottfried Arnold (1666&#8211;1714),
                        Theologe</note><lb/>schrifften. Hinten an der <bibl><title>K<ex>irchen</ex>
                            v. K<ex>etzer</ex> Hist<ex>orie</ex></title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Gottfried Arnold: Unpartheyische Kirchen- und
                        Ketzer-Historie: Vom Anfang des Neuen Testaments bi&#223; auf das Jahr
                        Christi 1688, Frankfurt am Main 1700.</note> ist auch <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/10434444X">Pritius</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Georg Prietze od. Pritius (1662&#8211;1732),
                        Theologe</note> gedacht, der<lb/>zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipzig</name> noch es censiren helffen
                    v. al&#223; ein senior einer Reichstadt<lb/>postea allegirt ist. Fatebatur
                    Arnoldum G<ex>ablerum</ex> &amp; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> se<lb/>redegisse ad mentem meliorem, ist frey v. penetrant,
                    reich<lb/>accurat, alles was er macht ger&#228;th wohl. <lb/>Hat in der
                    wohnstube v. Kammer in die Ecke h&#228;u&#223;gen mit einem fenster<lb/>mauern
                    lassen mit einem <g>Luft</g> loch per murum auf die Gasse, vor die<lb/>Nacht
                    lampe, hat alle Pl&#228;tzgen employirt.<note place="margin-left" resp="author">
                        Bruckner hat sein hau&#223;<lb/>im kopff schon gantz<lb/>fertig gehabt ehe
                        er<lb/>einen stein gelegt.<lb/>Alles was er angefangen,<lb/>ist wohl
                        gerathen. Ist<lb/>ein hurtiger feuriger<lb/>kluger Mann, und<lb/>per lucem
                        Dei illuminatus<lb/>wie auch Hirt. Haben<lb/>beyde ein ander auff<lb/>die
                        rechten Spr&#252;nge geholfen.</note> In den Mauern<lb/>schr&#228;ncke. Ofen
                    darin die Kacheln spiraliter gesetzt ut <g>ignis</g><lb/>circumducatur, wird
                    oben in der Kugel ge&#246;ffnet, it<ex>em</ex> in medio<lb/>eine scheibe so man
                    es putzt. Die Schornsteine sind alle in den<lb/>Mauern hinaufgef&#252;hrt, so
                    das hau&#223; unterhalten v. st&#252;tzen, <hi rend="underline"
                        >oben</hi><lb/><hi rend="underline">gehen sie etwas schrohe das tach hin
                        au&#223;,</hi> da&#223; sie ziehen, ist <lb/>simple zugemacht, 4eckt oben
                    eine Platte, die l&#246;cher nur allein<lb/>offen gegen den gelinden Mittag
                    wind, da die hohe <g>Sonne</g> den Rauch<lb/>nicht dr&#252;ckt, v. der Nord
                    wind, die l&#246;cher gegen osten da die <g>Sonne</g><lb/>sehr dr&#252;ckt v.
                    schrohe kommt, it<ex>em</ex> nach westen wo der schwere<lb/>wind herkommt sind
                    zum ziehen treffl<ex>ich</ex> v. bey dem gr&#246;&#223;ern<lb/>Ungewitter leidet
                    er nichts vom Rauch.<note place="margin-left" resp="author">
                        <g>Sol</g> expandit <g>aer</g>is humores<lb/>aqueos, sicque ii non
                        sunt<lb/>apti ad fumum ave-<lb type="inWord"/>hendum, uti nec
                        quando<lb/>nimius in illis conti-<lb type="inWord"/>net humor,
                        tempore<lb/>nubilo.</note><lb/>Alle Menschen m&#252;ssen die S&#252;nde
                    f&#252;hlen, sonst ists au&#223;. alles<lb/>was schnell entsteht vergeht
                    schnell. Die so gleich pii sind fallen<lb/>bald zur&#252;ck. Kinder die so fromm
                    gewesen it<ex>em</ex> juvenes<lb/>die fast vor wunder gehalten worden, so sie in
                    die freyheit kommen<lb/>bestehen nicht, ist nicht ex experientia, fallen ad
                    mala. Es wil<lb/>bey allen das b&#246;se geschmeckt seyn ut experiendo discamus
                    cavere<lb/>nobis.<lb/>Bruckner dicebat an einigen orthen in der Oberpfaltz habe
                    man bier<lb/>wie hier weine von 20 &#8211; 30 Jahren, braune biere, so
                    sehr<lb/>starck. Seyen da die trefflichsten Keller im felsen.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Bibebamus 1 bouteille<lb/>bourgogne
                        wein,<lb/>Roth, kam aber nicht <lb/>an
                        Koenigs<!--Johann Ludwig K&#246;nig (1676&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Verleger in
Offenbach-->
                        seinen<lb/>in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6"
                            >offenbach</name> so wei&#223;<lb/>v. treffl<ex>ich</ex>
                        delicat<lb/>gewesen. </note><lb/>Veniebat ad me Speyerer dicebat se jam
                    parare Emplastrum<lb/>pro Sarcocele da keine unguenta hin ein kommen,
                    sondern<lb/>lauter honig p.<lb/>Gieng mit Speyerer zu Vogler dem Pergamenter.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Sein</fw></p>
                <pb facs="b0589.jpeg" n="589"/>
                <note2>(Seite 589) </note2>
                <p>Sein t&#246;chtergen von ein paar Jahren und etwas dr&#252;ber hatte<lb/>vor 1
                    jahr febr<ex>em</ex> tertian<ex>am</ex>, ward eine weile hernach
                        quotid<ex>iana</ex><lb/>darau&#223;, so Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambs</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Grambs (1688&#8211;1759), Arzt in
                        Frankfurt</note> nicht wohl tractirt haben mag, cessir-<lb type="inWord"
                    />te, forte per adstringentia, post frigus bekam das Kind hitze,<lb/>und einen
                    dicken backen ist der lincke gewesen, legte erronee<lb/>Empl<ex>astrum</ex> de
                    Meliloto mater ejus auf, quod vetuit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambs,</name> der<lb/>es aber, da es
                    stanck au&#223; dem hal&#223; auf s<ex>ein</ex> gewissen genommen, v.<lb/>gesagt
                    esse ex ventriculo &#224; crudis ibi relictis cibis, endl<ex>ich</ex><lb/>gabs
                    faul fleisch im Mund, roch sehr v. fielen Z&#228;hne au&#223;<lb/>so schwartz v.
                    zerfressen, endl<ex>ich</ex> ward der Kiefer mit dem angulo<lb/>gantz v. gar
                    weggenommen, jetzt ist der hal&#223; externe dick v. hart<lb/>v. roth, das kind
                    l&#228;ufft dabey herum, etwas hitze hats immer.<lb/>War nichts anders al&#223;
                        <del>Spina ventosa</del><add resp="author" place="above"> caries</add>
                    &#224; febris male curatae<lb/>metastasi. Nam sumsit originem ab extra &#224;
                    materia acri<lb/>os arrodente &amp; dentes &amp; mortificante.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Dem Kind schrieb der<lb/>junge Dr.
                            Burggraf<lb/><g>Ticturam</g>
                        <g>martis</g> saturat<ex>am</ex> &amp;<lb/>Ess<ex>entiam</ex>
                            tart<ex>ari</ex> fibrin. <lb/>Mater ejus ist von<lb/>Kummer kranck
                        hat<lb/>im Magen brandt<lb/>v. in dem Leib fallts<lb/>ihr immer.
                        Grambs<lb/>jussit sumere <g>Tincturam</g><lb/>Rhabarbari
                        aliquot<lb/>cochlearia subinde,<lb/>Burggraf <g>pulverem</g> Rhabar-<lb
                            type="inWord"/>bari et sal polychre-<lb type="inWord"/>stum proscripsit,
                            vo-<lb type="inWord"/>lunt evacuare ex<lb/>ventriculo acrimo-<lb
                            type="inWord"/>niam, sed meo consilio<lb/>melius agerent,
                        si<lb/>exhilararent mentem<lb/>&amp; leniter expellentia
                        &amp;<lb/>roborantia darent.</note><lb/>Veniebat alius pauper puer von
                        et<ex>ichen</ex> 12 jahren, so nicht tumm v.<lb/>sehr gescheid redete, auch
                    wohl latein verstund, aber oculos<lb/>in albo lividos, mag wohl atrophiam gehabt
                    haben p hatte sonst<lb/>in jungen jahren b&#246;sen Kopff v. b&#246;se Augen,
                    forte unguinosis est<lb/>pulsa tinea, hinc in manu <del>dextra</del> sinistra
                    ortus est tu-<lb type="inWord"/>mor den der Vatter vertrieben, sed rediit nec
                    cessit, bi&#223; endl<ex>ich</ex> jetzt<lb/>die hand auffgebrochen an dem
                    st&#252;ck des metatarsi unter dem kl<ex>einen</ex><lb/>finger, da das bein
                    Pechschwartz ist, auch lauffen et<ex>iche</ex>
                        l&#246;cher<lb/>schreckl<ex>ich</ex> mit <g>Wasser</g>, v. auff dem Pflaster
                    sind wie es aufgebrochen v.<lb/>noch auffbrechen wird, <hi rend="underline"
                        >alzeit schwartze flecken certum cariei<lb/>signum,</hi> Speyerer adhibet
                        Ess<ex>entiam</ex> aloes &amp; Myrrhae. Wird<lb/>m&#252;ssen abgenommen
                    werden, denn an denen beinen ist nichts zu<lb/>retten ist alle angegriffen v. so
                    spongu&#246;s sind. Au&#223; der &#246;ff-<lb type="inWord"/>nung sind schon
                    st&#252;cke losgefallen, v. das os ist asperum v.<lb/>fractum man mu&#223; es
                    au&#223;nehmen nechstens.<note place="margin-right" resp="author"> puer me
                        alloquebatur<lb/>jussus &#224; patre latine,<lb/>ich war mente pertur-<lb
                            type="inWord"/>batus ob Brucknerum,<lb/><unclear>xxx</unclear>
                        <g>spiritum</g> fortiorem, <lb/>it<ex>em</ex> &#252;ber das malum<lb/>horum
                        ulcerosum suc-<lb type="inWord"/>cessum, hos venit<lb/>ex abrupto,
                        so<lb/>war ich nicht gleich be-<lb type="inWord"/>reit cum
                        interrogaret<lb/>de victum ihm zu<lb/>antworten wie sichs<lb/>geh&#246;rt,
                            stotterte,<lb/>endl<ex>ich</ex> gings doch.<lb/>Ad omnia usus re-<lb
                            type="inWord"/>quiritur, confun-<lb type="inWord"/>dirte mich
                        minus<lb/>exercitatum in<lb/>mente so eine<lb/>weile brach
                        gelegen.<lb/>sudabam valde<lb/>prae anxietate &amp;<lb/>timore &amp;
                        pudore<lb/>quem occultabam<lb/>variis praetextibus<lb/>Non sum animam
                            prae-<lb type="inWord"/>sens quia non exer-<lb type="inWord"/>citatus
                        immer hinter<lb/>dem ofen gewohnt<lb/>Grillen au&#223; zu
                        br&#252;then.<lb/>valde sum sensibilis</note><lb/>Excrescentiam nuper
                    habebat tractandam Parot, adhibebat<lb/>corrosiva, sed sic ei inflammatio,
                    Speyerer jubebat secare mit<lb/>der scheere, so war alles gleich weg; gieng
                    gut.<lb/>Speyerer hat eine frau auf dem allerheil<ex>igen</ex> thor curirt in
                    fistula a-<lb type="inWord"/>bdominali, so keiner hier curiren k&#246;nnen, ohne
                    schnitt, in kur-<lb type="inWord"/>tzen wochen, Omnes fatentur, Hegereyer
                        it<ex>em</ex> Parot,<note place="foot" resp="editor"> Wolfgang Georg Parrot,
                        Arzt in Frankfurt</note> er habe hier <lb/>gute Curen gethan. Ist regiments
                    feldscherer gewesen. Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116323469">E-<lb type="inWord"
                        />berhard</name><note place="foot" resp="editor"> Konrad Hieronymus
                        Eberhard, genannt Schwind (1643&#8211;1744), Mediziner, Sch&#246;ffe und
                        B&#252;rgermeister in Frankfurt</note> ist ihm sehr gut. Eberhard ei suasit
                    pro curis medicis<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118585819"
                        >Muraltum</name><note place="foot" resp="editor"> Johannes von Muralt
                        (1645&#8211;1733), Arzt und Anatom in Z&#252;rich</note> &amp; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118773321">Zwingerum</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Theodor Zwinger III. (1658&#8211;1724),
                        Professor der Medizin und Stadtarzt in Basel</note> da er noch zu wallau
                    war, v. in vicinia<lb/>kein Medicus ist, sed hi doses habent Helveticas
                    medicamentorum non<lb/>rhenanas, geh&#246;ren vor grobe starcke
                    schweitzer.<lb/>Speyerer dicebat ein kaufmann hier habe <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> consulirt<lb/>in Ulcere pedis sey in s<ex>einem</ex> besten
                    alter, werde sehr gut,<note place="margin-right" resp="author"> Speyerer dicebat
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123032881"
                        >Grambs</name><lb/>wolle von allen g&#228;ngen s<ex>eine</ex> &#188;
                        <lb/>Gulden haben. it<ex>em</ex> verachte<lb/>die au&#223;w&#228;rtige
                            <unclear>bxxxxxx</unclear>. </note> C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    lasse #<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ihn</fw></p>
                <pb facs="b0590.jpeg" n="590"/>
                <note2>(Seite 590) </note2>
                <p>ihn nehmen <g>oleum</g>
                    <g>vitrio</g>li in vehiculo suo, und gebe das <g>antimonium</g><lb/>crudum in
                        <g>pulver</g>e dazwischen ein. that treffl<ex>ich</ex> gut, &amp;<lb/>sic
                    eum sanasse alios multos.<lb/>Vor alters kam er ein mal nach Wallau zu Speyerer
                    da<lb/>eben ein kerl mit einem starcken ulcere pedum da war, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex> Dippel</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note><lb/>suadebat er solle ihm <g>mercurium</g>
                    <g>praecipi</g>tatum rubrum geben ad gr. IX<lb/>aber <g>spiritus</g> vini wohl 9
                    mal davon abgebrannt, gabs etwa<lb/>2mal, alle 14 tage ein mal, postea convaluit
                        aeger.<note place="margin-left" resp="author"> Bey <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name> war
                        betr&#252;bt<lb/>v. voll Grillen, non at-<lb type="inWord"/>tendebam ad
                        dicenda<lb/>nec ad dicta subinde.<lb/><lb/>Fui apud Stier<lb/>kurtz, holte
                        das<lb/>&#252;brige zu denen exem-<lb type="inWord"/>plarien.</note><lb/>Fui
                    apud Brommer, ich war lustig, er hustete sehr so ihn
                    sonderl<ex>ich</ex><lb/>abends plagt, mane nicht so sehr. Er sicci
                    temperamenti<lb/>lieff zu sehr zu Patienten v. erhitzte sich, obibit wie
                        G&#246;rlich.<note place="foot" resp="editor"> G&#246;rlich (gest. vor
                        1732), Arzt in Frankfurt</note><lb/>Der hal&#223; ist ihm gantz rauh, von
                    welchen Patienten <bibl><author>Baglivius</author> LI.<lb/><title>Prax.
                            Medic.</title> C.XIII. 6</bibl><note place="foot" resp="editor"> Giorgio
                        Baglivi: De praxi medica ad priscam observandi rationem revocanda, 1699;
                        dt.: De praxi medica. Wie solche in Klugen Observiren / wiederum auf den
                        alten Fu&#223; unserer flei&#223;igen Vorfahren m&#246;ge gestellet werden,
                        L&#252;beck/ Frankfurt 1705.</note> sub finem sagt, da&#223; sie nach
                    <lb/>1. Jahr an phthisi sterben.<note place="margin-left" resp="author"> hat die
                        heischerkeit v. husten<lb/>bekommen, da er Nachts weit <lb/>gieng au&#223;
                        dem schwei&#223;<lb/>auffstehende sic testatus<lb/>ad pectus motus est.
                        Achtete<lb/>es nicht &#189; jahr v. braucht<lb/>nichts, jetzt ist es
                        wohl<lb/>schon zu sp&#228;th.<lb/><lb/>Edi domi einen <lb/>apfel.</note>
                    Sensibilis est Natura ist kr&#252;tte-<lb type="inWord"/>lich, frigus nec nimium
                    calorem nec nimis siccum <g>aerem</g> fert,<lb/>der au&#223; wurff geht nicht
                    recht, schmertzt in pectore, solo <g>aere</g><lb/>leniter humido &amp; calido
                    delectatur. Legit Herrn <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/100691919">von
                            Metternich</name></author><lb/><title>wahre Kirche</title> in
                        8.</bibl><note place="foot" resp="editor"> Wolf von Metternich: Die wahre
                        Kirche, was und wo sie sey. Von ihren Eigenschaften und Kennzeichen, auch
                        was die geistlichen und weltlichen Obrigkeiten &#252;ber sie haben,
                        Frankfurt am Main 1717.</note> so ihm jemand recommendirt v. ihm
                    sehr<lb/>wohl gef&#228;llt wegen der Unpartheylichkeit.<lb/>Haemorrhoidario
                    obstructo praescribebat <g>nitrum</g> solutum <g>aqua</g>, seu<lb/>liquorem
                    nitri officinalem hic dictum.<note place="margin-left" resp="author"> putat vir
                        esse &#224; signis<lb/>suum dolorem.</note><lb/>vidi da&#223; sich Brommer
                    ein b&#252;chlein gemacht, worinnen er sich<lb/>ein gebeth auff s<ex>einen</ex>
                    zustand auffgesetzt, it<ex>em</ex> allerl<ex>ei</ex> geistliche<lb/>aber wenige
                    pens&#233;es. Vidi da er hin au&#223; ging.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Bey dem neul<ex>ich</ex> sehr
                        ver&#228;nderl<ex>ichen</ex><lb/>wetter lag Brommer 7<lb/>tage, war
                            entsetzl<ex>ich</ex> ohn-<lb type="inWord"/>kr&#228;fftig v. matt,
                        nachher wieder<lb/>etwas wohl.<lb/><lb/>Dicebat Brommer,<lb/>nun da er
                        k&#246;nne s<ex>ein</ex><lb/>brodt haben, nachdem es<lb/>ihm in der welt
                        immer<lb/>sauer worden, suche<lb/>ihn Gott mit dem morbo<lb/>heim v. nehme
                        ihn viel-<lb type="inWord"/>leicht weg, dem er<lb/>folgen m&#252;sse.
                        lebt<lb/>B&#252;rgerlich v. hat also<lb/>genug zu leben.</note><lb/>Inguinum
                    saepe dolor mihi, animam studeo pacare &amp; labore<lb/>pellere nimium
                    languorem, ut <g>spiritus</g> vocantur ad artus nec<lb/>in capite obtorpescunt.
                        <hi rend="underline">Vari ad podicem multi in</hi>
                    <lb/><hi rend="underline">natibus,</hi> brennen prope anum oben,
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius v. stechen,<lb/>oculi scribenti
                    sat liberi, premit paulul<ex>um</ex> sinister,<lb/>Extrema calida, <g>aer</g>
                    etwas tr&#252;b, nicht kalt, ructus, borbor<ex>ygmi</ex><lb/>flatus foetidi
                    multi. Auris d<ex>extra</ex> multum susurrat. Venter<lb/>paulul<ex>um</ex>
                    tumidus sed non nimium. Stiche in genu d<ex>extro</ex>. Mucus<lb/>ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, nares <hi
                        rend="underline">meist siccae.</hi> Vorn<lb/>in linguae apice bl&#228;slein.
                    Sumsi hodie saepe schnupftaback<lb/><hi rend="underline">ideo quia antea
                        evacuatum serum est ideo jam forte non fluunt <lb/>nares.</hi> Stiche in
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>. Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi multi.
                    Oculi<lb/>subinde nebulam habent in sese. Stiche v. pitzeln in ano.<lb/>Brennen
                    in genu sinistro. Jucken oben auff dem Kopff. Vari in facie<lb/>nonnulli novi.
                    Oscitatio. Venter non nimis tumidus, inguen<lb/>sinistrum ardet. Calent extrema
                    hora XI &#189;. Coelum hell.<lb/>Oscitatio.<note place="margin-left"
                        resp="author"> ex oculis wische ich<lb/>etwas staub au&#223;
                        v.<lb/>Unreinigkeit.</note><lb/>Noctu bene dormivi.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Noctu semper paulul<ex>um</ex><lb/>sudo, plus
                        minus.<lb/>f&#252;hle es so mane au&#223;-<lb type="inWord"/>gehe am haar
                        k&#228;mmen so<lb/>feuchte ist.</note> Paulul<ex>um</ex> pluit. tr&#252;b
                    von S&#252;dwest.<lb/></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-23">
                        <supplied>23.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0590.jpeg" n="590"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 23 <g>octo</g>br<ex>is</ex></p>
                <p>Mane in lecto paulul<ex>um</ex> torpidus inflatus venter, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat,<lb/>vesica voll <g>Urin</g> v. compressa. Egessi faeces multas sub
                    tenues cum <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">im-</fw></p>
                <pb facs="b0591.jpeg" n="591"/>
                <note2>(Seite 591) </note2>
                <p>petu s<ex>ive</ex> flatibus, darauff konte sich vesica extensa nicht
                    recht<lb/>zusammen ziehen v. den <g>Urin</g> lassen bi&#223; &#252;ber eine
                    weile. Oscitatio<lb/>multa. Parotis d<ex>extra</ex> tumet. Etwas jucken
                    circa<lb/>laryngem extern&#232;. Spannen in vertice. Spannen in ocul<ex>o</ex>
                        sin<ex>istro</ex>.<lb/>Spannen supra aurem sinistram. Ructus <g>aci</g>di
                    jejuni. Die oberen<lb/>molares spannen <del>sehr</del> v. dr&#252;cken. Spannen
                    in infundib<ex>ulo</ex><lb/>&amp; mucus pulposus ex eo. Cum vestes induo &amp;
                    gehe im hembd fri-<lb type="inWord"/>gida extima.<lb/>Bibi apud <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendium</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> Coffee 4 tasses ohne Milch, Augen etwas tr&#252;be<lb/>von
                    innen.<lb/>Narrabam Fendio, wie ein O<ex>berst</ex> Lieutenant kustodirt worden,
                    v. gesungen<lb/>immer alles Ding w&#228;hrt s<ex>eine</ex> Zeit Gottes
                    g&#252;the in Ewigkeit, <del>h&#246;her</del> ex<lb/>hymno: solt ich mein Gott
                    nicht singen p ist hernach wieder<lb/>obrist worden.<lb/>Dicebat mir zu ernehren
                    v. st&#228;rcken sey der Coffee gut.<note place="margin-right" resp="author">
                        Coffee paulul<ex>um</ex><lb/>ligat <g>spirit</g>us uti<lb/>videtur.</note>
                    Mirabatur<lb/>meine st&#228;rcke, da ich einen sessel mit der rechten hand
                    anpackte<lb/>v. wegtrug. Mucus ex naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus.<note place="margin-right" resp="author"> Pedes
                        k&#252;hl<lb/>cetera calida.</note><lb/>Nebulae in oculis apparant. hell
                    wetter, doch die augen etwas<lb/>tenebricosi v. in motu gehemmet.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                        super<ex>iore</ex> palp<ex>ebra</ex>.<lb/>Fende dicebat es sey Dr.
                        Kisner<note place="foot" resp="editor"> Johann Ki&#223;ner
                        (1645&#8211;1678), Arzt in Frankfurt</note> der alte <choice>
                        <sic>1687</sic>
                        <corr> 1678</corr>
                    </choice> schon gestorben,<lb/>sey ihm ein mal begegnet, laufend zu einem armen
                    so ihm nichts<lb/>gegeben v. holen lassen, lasst uns gutes thun, weil wir
                        Zeit<lb/>haben.<note place="margin-right" resp="author"> Fende meynte
                        ob<lb/>man nicht <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                            >Stier</name> k&#246;nne<lb/>nach Gotha an das<lb/>Gymnasium
                        bringen.<lb/>Ist des predigens<lb/>m&#252;de.</note> Jeder in seinem Theil.
                    Stiche hinten in scap<ex>ula</ex><lb/>dextra. Stiche oben in maxill<ex>a</ex>
                        super<ex>iore</ex> in dentibus molaribus zur<lb/>lincken hand. Pandiculatio.
                    Brennende stiche in genu<lb/>sinistro. helles heiteres wetter. Brennendes
                    stechen in<lb/>vertice.<lb/>|: Catus noster ist jung, &#224; <g>vener</g>e da
                    jetzt die Katzen rammlen, raupich,<lb/>wil immer hier das fenster hin au&#223;,
                    tumm, matt wil nicht recht<lb/>essen, sitzt immer bey dem <g>Feuer</g>, rauh
                    sonst sch&#246;n glatt, hat einen<lb/>starck rauhen hal&#223;. ut <g>vener</g>ei
                    juvenes. Ist noch nicht recht v&#246;llig<lb/>au&#223;gewachsen, v. hat
                    zugehalten mit den Katzen in einem hau&#223;, so um die<lb/>Rammelzeit davon
                    gelaufen. E<ex>rgo</ex> nocet maxim&#232; juvenibus <g>venus</g>
                    in<lb/>incremento adhuc uti ille catus constitutis :|<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>Venus</g> juvenibus &amp;
                        pueris<lb/>noxia.</hi><lb/>nach einer Zeit von 14<lb/>tagen incipiebat
                        denuo<lb/>zu spielen, springen<lb/>fressen p.<lb/>Mater sehr
                            unordentl<ex>ich</ex><lb/>l&#228;sst sich nicht einreden<lb/>&#252;ber
                        f&#252;ttert die Katzen<lb/>da&#223; sie da sitzen v. <lb/>sich strecken,
                        offt<lb/>die gefressene Milch<lb/>von sich speyen,<lb/>keinen tritt
                        gehen,<lb/>ita et cum hominibus<lb/>semper dormiunt.<lb/>Die katze ist
                        sonst<lb/>von guter art, aber<lb/>so kan das beste <supplied
                            reason="omitted-in-original">Naturell</supplied><lb/>verdorben
                        werden.<lb/>Ist selbst un-<lb type="inWord"/>gezogen v. verzieht<lb/>andere
                        nach ihrem<lb/>eigenen indole sub<lb/>praetextu gutes<lb/>zu thun
                        denselben.</note><lb/>Frigent pedes, calent manus &amp; superiora lucente
                    sole<lb/>optim&#232;, v. da sie mich treffen kan, meridie Bey Ost-<lb
                        type="inWord"/>wind. Pressio verticis, Oculi lucente <g>sole</g> heller
                    &amp; magis<lb/>mobiles. Collationire <bibl><title>Fendianam
                        apologiam</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann Theophil
                        Stier: Apologia vere christiana pro Dn. Christiano Fendio, ex ipsis viri
                        hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua luculenter
                        demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae aetatis seni ab
                        octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve
                        sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am Main
                        1732.</note> mehreres.<note place="margin-right" resp="author"> Die gantze
                        Auflage<lb/>der apologie kostet<lb/>20 thaler.</note><lb/>Stiche in latere
                    sinistro, ructus, ist &#224; flatibus ventricul<ex>um</ex> exten-<lb
                        type="inWord"/>dentibus. Stiche in inguine sinistro. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>So ich ein licht ansehe scheint es in die
                    oculis tenebricosis al&#223; sey ein<lb/>nimbus drum. Hora XI nubila subinde
                    nonnulla von<lb/>s&#252;dwest, galli canunt quoque, die fahnen stehen von ost.
                    v. doch<lb/>gehen die wolcken von s&#252;dwest, E<ex>rgo</ex> ventus superior
                    alius est quam inferior.<lb/>Hora XI sumsi in 1 gl<ex>as</ex> wein XXX Tropfen
                        Elix<ex>iris</ex> C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex>
                    polychrest<ex>i</ex><lb/>diluti <g>spiritu vini</g>. pulsat genu sinistrum cum
                    arteriis. Brennendes<lb/>stechen in genu d<ex>extro</ex>.<lb/>Dr&#252;ckender
                    stechender brennender pulsirender spasmus in capitis<lb/>vertice &amp; aliis
                    regionibus capitis &amp; corporis totius. Ructus.<lb/>spannen in beyden augen,
                    v. tr&#252;bigkeit, vicina videtur haemorrhagia<lb/>narium esse.<lb/></p>
                <pb facs="b0592.jpeg" n="592"/>
                <note2>(Seite 592) </note2>
                <p>Meridie edi Milchsuppe, gebackene Crassen fischlein, brat-<lb type="inWord"
                    />wurst, trauben von bergen von Rath Basse tochter so neul<ex>ich</ex> hier
                    <lb/>gespei&#223;t hat, butterbrodt. Bibi 1 gl<ex>as</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein, ructus,<lb/>venter inflatus,
                        flatus.<note place="margin-left" resp="author"> Die fische hart
                        gebacken<lb/>in butter v. Meel.<lb/><lb/>Bibi 1 gl<ex>as</ex>
                        <g>Wasser</g>, quia come-<lb type="inWord"/>di uvas, ne
                            nimia<lb/><g>aqua</g> adsit, &amp; fiat<lb/> diarrhoea.</note> Nares
                    tumidae, kam von den sauren<lb/>trauben etwas in infundibulum zog viel
                        <g>Wasser</g> ab. <g>Aer</g><lb/>serenus ex parte, ex parte nebulosus.
                    Pressio capitis<lb/>varia. Flatus. venter non nimis inflatus. flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/><hi rend="underline">Pressio frontis
                        linckerseits supra ocul<ex>um</ex> sinistrum, schnell vergeht<lb/>das
                        pressen v. geht der spasmus ad aurem sinistram, so darauff<lb/>gar starck
                        schallt v. klinget.</hi> aber bald cessirt, auris
                    d<ex>extra</ex><lb/>susurrat continuo. Calent manus &amp; facies, frigent
                    pedes.<lb/>Vari in facie und am hal&#223;, it<ex>em</ex> ad laryngem vesiculae
                        pru-<lb type="inWord"/>rientes, am lincken schlaaf etwas pressen. Pressio
                    supra<lb/>aurem sinistram, it<ex>em</ex> supra ocul<ex>o</ex> sinistrum. Ructus.
                    Pressen v.<lb/>spannen in faucibus, &amp; ex infundib<ex>ulo</ex> &amp; larynge
                    mucus pulposus.<lb/>Pulsatio arteriorum &amp; cum desino discurrere, &amp; sedeo
                    immotus<lb/>sentio calorem totius corporis, est &#224; chyli
                    distributione<lb/>&amp; <g>aere</g> non accedente, tummheit im rechten ohr,
                    zuweilen stiche<lb/>spannen p sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> dr&#252;cken
                    in gliedern v. auff der haut am<lb/>leib. Pressio supra ocul<ex>um</ex>
                    sinistrum. Stiche in musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex>
                    sin<ex>istri</ex><lb/>attollitur auris d<ex>extra</ex>. Stiche intern&#232;,
                    nach dem <del>lin</del> rechten keine,<lb/>in dem lincken. Stiche in vertice,
                    pulsatio in artubus omnibus.<lb/><hi rend="underline">Evenit in tristibus &amp;
                        sollicitis, ut spissascent humores<lb/>et contrahantur </hi><del>ad</del><hi
                        rend="underline"> partes solidae, et sic coacervatur sanguinem
                        versus<lb/>cor, quod &amp; mihi accidit,</hi><note place="margin-left"
                        resp="author"> contrahit se Archeus &amp;<lb/><g>ignem</g> suum, tenebris
                        se<lb/>committit &amp; se in Cen-<lb type="inWord"/>trum suum
                            abscondit<lb/><g>spirit</g>uale magis, cum alias<lb/>rebus secundis
                        magis operetur<lb/>quae ad hunc spectant<lb/>mundum &amp; carnalia.<lb/>Mens
                        in confusione est<lb/>in hypoch<ex>ondriacis</ex> &amp;
                        hystericis,<lb/>ratione destituta, <lb/>jene frau wolte dem<lb/>Mann ins
                        membrum <lb/>virile beissen, dreck essen p<lb/>it<ex>em</ex> werden sie
                        getrieben<lb/>v. haben l&#252;ste offt, andere<lb/>zu t&#246;dten operante
                        satana<lb/>in der finstern Kammer<lb/>des Todtes, der ein
                        M&#246;rder<lb/>von Anfang ist, wollen<lb/>fliehen p das jetzt
                        erzehlte<lb/>andere zu t&#246;dten eine ver-<lb type="inWord"/>fluchte lust
                        kam mir <lb/>ein mal ein, l&#228;stern<lb/>Gott v. k&#246;nnen diesen
                        <lb/>dingen nicht wiederstehen p<lb/>Sed pax &amp; quies est<lb/>in bonis
                        qui vivunt<lb/>Naturae paradisiacae<lb/>convenientes, pax in<lb/>eis &amp;
                        lux percipitur<lb/>est per omnes affli-<lb type="inWord"/>ctiones &amp;
                        casus.</note> stiche in vola manus sinistrae.<lb/>in radice digiti indicis
                    ubi committitur metatarso, al&#223; der Arm<lb/>auff lage, v. etwas gepresst
                    wurde, cessabat mox; <hi rend="underline">sed si perdu-<lb type="inWord"/>rat
                        punctura, ea est ab alia causa.</hi> Levis odor per<lb/>interno non sudor.
                    Calor illa est ab <g>aer</g>e 1) temperato 2) &#224;<lb/>cibis assumtis &amp;
                    fluidis 3) &#224; fermentatione peculiari propter assum-<lb type="inWord"/>tas
                    uvas. Ambae aures susurrant, levius sinistra. Spannen<lb/>in aure
                        d<ex>extra</ex> externe.<lb/>Cum putarem venire Diest<ex>erweg</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolph Diesterweg (geb. 1681), Kaufmann
                        in Frankfurt</note> ad me |: war aber ein anderer :| schnell<lb/>grose hitze
                    im Gesicht v. schwei&#223; hernach, wahren die alae,<lb/>alles von dem schrecken
                    v. darauff folgenden freude v. zufriedenheit<lb/>war aber nichts.
                        Borbor<ex>ygmi</ex> flatus <g>sulphurei</g> foetidi multi, hora III ve-<lb
                        type="inWord"/>nientibus faecibus ad anum excernendis. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pul-<lb type="inWord"/>posus.
                    stiche v. pressen zuweilen in pede utraque, auris sinistra<lb/>clangit, bin
                    schnell. Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet paulul<ex>um</ex>.<lb/>Gehe im
                    Camis&#246;lgen. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> an f&#252;ssen. Auris
                    sinistra nicht<lb/>hell im klingen s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> tumm v. tunckel,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                        super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit, attollitur <del>ejus</del>
                    auris sinistra<lb/>pressio circa aurem d<ex>extram</ex>. Pressio frontis mediae,
                        it<ex>em</ex> &#252;ber<lb/>dem lincken ohr it<ex>em</ex> lincken auge
                    stiche v. spannen. Sudavi<lb/>&#252;ber die Haut, v. da werde so mich die
                        <g>Luft</g> bestreicht gleich<lb/>kalt. verticis pressio, pressio am Rechten
                    ohr, oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex><lb/>super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex>
                    subsilit. femoris sin<ex>istri</ex> stiche.<lb/><hi rend="underline"
                            >Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, stiche,</hi> pressen, p
                    ist <hi rend="underline">alles ab humoribus ad stagna-<lb type="inWord"/>tionem
                        proclivibus &amp; stagnantibus actu, bald mehr bald</hi> weniger, <lb/><hi
                        rend="underline">bald auch &#224; teneritudine vel fortitudine parotis
                        affectio.</hi><note place="margin-left" resp="author"> crepitus
                            artuum.<lb/><hi rend="underline">Spasmorum aetiolo-<lb type="inWord"
                            />gia.</hi></note> Bald<lb/>irruunt humores copiosis in <unclear>xxxrum
                        quam</unclear>, &amp; hic dolor obtusus magis <lb/>&amp; gravis ab
                    extensione, bald ex reactione naturae et convulsione est<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">&amp;</fw></p>
                <pb facs="b0593.jpeg" n="593"/>
                <note2>(Seite 593) </note2>
                <p><hi rend="underline">&amp; hic dolor est magis acerbus &amp; acribus, modo mordet
                        &amp; hic <lb/>est ab acri salsa materia rodente, pruriens eadem ex
                        causa,<lb/>si quidam non nimis sit acrimonia evacuata</hi>;<lb/>In dorso
                    linckerseits stiche, versus lumbos hin. Stupidi dentes<lb/>molares superiores,
                    und das mehr wehtuhend, oben. Ructus. Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex>
                        super<ex>ioris</ex> palp<ex>ebrae</ex>. oc<ex>uli</ex> sinistri &amp; sic
                    porro p alternatim ve-<lb type="inWord"/>niunt &amp; abeunt. Mens zuweilen
                    alacris v. actif.<lb/>Hora VI. borbor<ex>ygmi</ex> flatus, calida extrema, aures
                    susurrant. Jucken<lb/>in cute subinde. Stiche auf dem lincken theil der brust.
                    Vespera<lb/>nach s&#252;dwest etwas tr&#252;b, flat Zephyro nothus. <hi
                        rend="underline">Heute<lb/>fr&#252;h wehete Eurus, kam hoch in der h&#246;he
                            Zeph<ex>yro</ex> nothus, v.<lb/>blieb auch also bi&#223; er sich
                        herunter lie&#223; v. gantz von der<lb/>plaga herkam.</hi> Die wolcken
                    giengen erstl<ex>ich</ex> bey dem Ostwind <lb/>von s&#252;dwesten her. Hinc
                    quaeritur an non venti primum<lb/>incipiant flare superne &amp; post pergant ad
                    inferiora terrae,<lb/>Archaeo <g>terrae</g> incipiente von oberst in
                        s<ex>einer</ex> sphaera &amp; dirigente ad<lb/>Centrum seu <g>ter</g>ram,
                    corpus suum. Stiche in max<ex>illa</ex> inf<ex>eriore</ex> eo loco
                    ubi<lb/>molaris est tractus. Pressio in fronte supra nasum, stiche in
                    dorso<lb/>an den kurtzen Ribben. In dorso manus d<ex>extrae</ex> spannen. Stiche
                    in<lb/>genu sinistro. Stiche in sura sinistra. Da vom sitzen
                    aufstehe,<lb/>stiche in lumbis da den R&#252;cken zur&#252;ck biege in alium
                    situm.<lb/>in der lincken Maus spasmus pulsat<ex>orius</ex>. Stiche in
                        musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex> d<ex>extro</ex>.<lb/>Clangit auris
                    sinistra, oculi tenebricosi, mens non satis hilaris,<lb/>borborygmi flatus.
                    Pressio &#252;ber dem lincken schlaaf, <supplied reason="omitted-in-original"
                        >&amp;</supplied> in axilla d<ex>extra</ex>.<lb/>Flatus <g>sulphur</g>ei
                    foetidi. Borbor<ex>ygmi</ex>, flatus foetidi multi vespera.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> sub axilla sinistra. sp<ex>asmus</ex> premens sub aure
                        sinist<ex>ra</ex>.<lb/>pressio verticis. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in hypogastrio sin<ex>istro</ex>
                        linckerseits,<lb/>borbor<ex>ygmi</ex> &amp; flatus, ructus.<lb/>Meditandum
                    est nobis contra tentationes omnes, quos in se jam vincit<lb/>Dominus noster
                    Christus, cujus membra uti ille nostrum caput, sumus.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Unio mystica<lb/>Xsti c.
                    fidelibus</hi></note><lb/>Atque ita cum ille vicit in se omne malum nemo
                    abjiciat<lb/>animum oportet, sed pugnare fortiter, ut perveniamus ad
                    aetatem<lb/>perfectam Christi at cum eo introeamus in gloriam patris. Ubi
                        n<ex>empe</ex> ille<lb/>est ibi &amp; nos esse convenit, etenim caput non
                    est absque<lb/>membris, &amp; ubi membrae ibi caput uti Christus
                    patri<lb/>indissolubili nexu jungitur ita nos Christo &amp; Deo per
                        <g>spirit</g>um <lb/>sanctum. Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118595415"
                                >Poiret</name></author>
                        <title>Oecon<ex>omia</ex> Div<ex>ina</ex></title> T. II. LIX. Cr. p.
                        55.</bibl><note place="foot" resp="editor"> Pierre Poiret: Oeconomia divina,
                        Amsterdam 1728.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    extern&#232; ad laryngem. Vari in natibus prurientes.<lb/>Tr&#252;b von
                    s&#252;dwesten. Spannen in musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex> sin<ex>istri</ex>
                    cum corpus <lb/>verto. Stiche in sura sinistra. Stiche in humero
                    sinistro.<lb/>Nares siccae, mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus, calent manus,<lb/>&amp; facies, frigent pedes. Sub poplite sinistro
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. Stiche<lb/>crebro lincker seits in
                    dorsi an den kurtzen Ribben. Stiche in pectoris<lb/>sin<ex>istri</ex>
                        musc<ex>ulo</ex> pectorali. Oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex> super<ex>ior</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> subsilit.<lb/><hi rend="underline">Consueta &#224; meridie
                        remansit alvi evacuatio, zum Zeichen da&#223; <lb/>uti &amp; hodie in oculis
                        sensi, der spasmus ad superiora geht v.<lb/>die faeces retardirt werden.
                        Motus perestalticus magis fertur ad su-<lb type="inWord"/>periora.</hi> Das
                    meditiren heute thut auch was dazu mit. <hi rend="underline">Stiche</hi><lb/><hi
                        rend="underline">in digito auriculari sinistro.</hi> Pitzeln in nare
                    sinistra.<lb/>Stiche in humero d<ex>extro</ex>. flatus. Ivi ad <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> &amp; accepi<lb/><bibl><title>Anleitung zum Glauben v.
                            Erkenntni&#223; des Sohns Gottes,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende: Allgemeine Vorstellung zur Einigung des
                        Glaubens und Erk&#228;nntnis des Sohnes Gottes, 1731.</note> it<ex>em</ex>
                    <bibl><title>Epist<ex>olam</ex> Irenic<ex>am</ex></title></bibl>circa 100<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">st&#252;ck</fw></p>
                <pb facs="b0594.jpeg" n="594"/>
                <note2>(Seite 594) </note2>
                <p>St&#252;cke.<note place="margin-left" resp="author"> Fende dabat
                        mihi<lb/>Packpappier.<lb/>Fende cum sua Rebecca<lb/>sasse dunckel,
                        ea<lb/>subinde non vult<lb/>uti ille, &amp; ille paret.</note> oblatum
                    nolebam bibere vinum.<lb/>Veni ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> war
                    nicht da, sed veniebat cum essem apud ejus<lb/>uxorem.<note place="foot"
                        resp="editor"> Katharina Felizitas Stier, geb. Melas, Gemahlin von Johann
                        Caspar Theophil Stier</note> Ich hatte mich in m<ex>einer</ex> Rechnung
                    gestosen v. 3 exempl<ex>aria</ex><lb/>&#252;bersehen da ging er in die Druckerey
                    v. muste von den Leuten zu<lb/>denen er au&#223; politique immer wie ein
                    Reisender im Roquelaur<lb/>ging, schn&#246;de worte h&#246;ren, certe illius
                    animus imperans, con-<lb type="inWord"/>firmatus ideo, da man ihn al&#223;
                    pastor an s<ex>einem</ex> orthe angebethet,<lb/>expressit ei primum minas &amp;
                    ungeb&#252;hrlichkeiten da&#223; er pro im-<lb type="inWord"/>perio, v. nicht
                    liebreich mit den Leuten umgegangen, da ihm sonderl<ex>ich</ex>
                    ein<lb/>Wittenberger setzer sehr &#252;bel begegnet so vor
                    schurtzfleisch<lb/>sonst viel gedruckt, weinmann aber wohl, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037593685">Cronau</name><note place="foot"
                        resp="editor"> David Jakob Cronau, Drucker in Frankfurt</note> der dru-<lb
                        type="inWord"/>cker auch sehr grob. Cum veniret dicebat verworren
                    aussehend,<lb/>er habe mit den Kerls die so grob al&#223; bauern, solche arbeit
                        ge-<lb type="inWord"/>habt da&#223; er sie auf Herrn Fenden begehren nicht
                    noch einmal th&#228;te,<lb/>hat alle M&#252;he aufgewendet v. sie ihm doch
                    falsch gesetzt.<lb/>Haben ihn vor hunds p bernh&#228;uter und Spitzbuben
                    geschm&#228;ht<lb/>v. gescholten so ihn sehr chagriniret hat,
                        sonderl<ex>ich</ex> da auch die<lb/>affaire mit dem process nun dazu
                    gekommen. Der gantze Druck<lb/>435 druck v. 45 schreipPapp. 500
                        exempl<ex>aria</ex> kostet zu<lb/>7 bogen 25 Gulden. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    gab 5 thaler trinckgeld, sed non<lb/>nisi 4 Gulden dedit, Stier, hats einem der
                    so gut gewesen abgezogen.<note place="margin-left" resp="author"> Stier wil
                        gerne mit was<lb/>neues sich sehen lassen, in <lb/>hoc affectu
                        arripuit<lb/>Fendi novam sententiam<lb/>&amp; defendit, sed
                        omisit<lb/>nequiter p 45 apologiae hypothesin de annihilatione impiorum cui
                        Stier non est addictus.<lb/>Postero die dicebat Stier es<lb/>sey ihm ab ira
                        recht &#252;bel gewesen<lb/>daher er mich den abend allein<lb/>sitzen lassen
                        v. hin au&#223; gegangen ist.<lb/>Kan sich nicht moderiren.<lb/>Dabo ei
                            Elix<ex>ir</ex> polych<ex>restum</ex><lb/>C<ex>onradi</ex>
                            D<ex>ippelii</ex> ad iram <g>vitrio</g>lo temperan-<lb type="inWord"
                        />dam.<lb/><lb/>Man mu&#223; eine leichte v.<lb/>schwere achsel
                        haben,<lb/>die sorgen auff die leichte<lb/> werfen.<lb/>Stier wenn er
                        b&#246;se ist,<lb/>kan brav fluchen.<lb/>Stier war den abend in<lb/>einer
                        rechten Wuth &#252;ber<lb/>die grobe buchdrucker.</note><lb/>Stier war gantz
                    ausser sich sehr lividus im Gesicht, &amp; cum ego<lb/>loquerer de dormandis
                    passionibus suis p war er vielleicht<lb/>auch zornig &#252;ber mich v. gieng
                        et<ex>iche</ex> mal hin au&#223;, Jubebat<lb/>uxorem afferre Vinum &amp;
                    Thee, thats gleich, wei&#223; wie es<lb/>mit ihm ist, v. da&#223; man ihm nicht
                    wiedersprechen darff. Fende<lb/>l&#228;sst sich 2 mal wiedersprechen das
                    drittemal nicht, wie <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119129779"
                            >Peterse-<lb type="inWord"/>nius</name><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Wilhelm Petersen (1649&#8211;1727), Theologe und Mystiker</note> auch
                    nicht that. Sein hauptfehler ist j&#228;her Zorn, und<lb/>meiner auch, bey ihm
                    h&#228;lts h&#228;rter v. derangirt ihn gantz<lb/>sonderlich da nun noch
                        s<ex>eine</ex> affaire dazu kommt mit darm stadt.<lb/>Ego sum torpidus
                    zuweilen v. ist gar nichts mit mir anzufangen de-<lb type="inWord"/>sperabundus
                    melancholicus, discam ego ab eo <g>ignem</g>, ille &#224; me<lb/>phlegma
                    adsciscere. Quantum bilis tantum nihil ad<lb/>rem!<note place="margin-left"
                        resp="author"> Ego credo Stierium<lb/>&amp; Reinhardum fecisse<lb/>contra
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329"
                        >Dietzium</name><lb/>die Gespr&#228;che v. Car-<lb type="inWord"/>men in
                        Compagnie.<lb/>Scripserat quod ego ac-<lb type="inWord"/>cepi exemplar
                        Stier<lb/>sua manu, &amp;<lb/>addiderat sua<lb/>Fendius. Licet
                        Stier<lb/>Reinhardum non nomi-<lb type="inWord"/>navit, unquam.<lb/>Fende
                        petiit &#224;<lb/>Reinhardo, sagte<lb/>er habe es ihm communi-<lb
                            type="inWord"/>cirt, sed dixit<lb/>Diesterwegio er habe<lb/>es
                        gemacht.</note><lb/>Dicebat se apud Petersenium non vidisse aliud quod
                    operam <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100942954">F.
                                G.<lb/>Veneti</name></author> nisi <title>Harmoniam
                        mundi,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Franciscus Georgius
                        Venetus: De harmonia mundi totius cantica tria, Paris 1546.</note> sed
                    Petersenium illum<lb/>eruditum plane non novisse ejus Problemata,<note
                        place="margin-left" resp="author"> F. G. Veneti Problemata<lb/>non habuit
                        Petersen,<lb/>dixit Stierio possidere<lb/>ea # die <lb/>in Francfurt.
                        Petersen<lb/>hat au&#223; venedig die <lb/>Harmonia Mundi<lb/>kommen lassen
                        ein schlecht<lb/>v. maculirt exemplar<lb/>v. davor gezahlt 100<lb/>
                        Ducaten.<lb/># Carmelitos oblitus<lb/>fuerat Stier.</note> nec
                    allegisse<lb/>in <bibl><title>Nube Testium veritatis.</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Wilhelm Petersen: Nubes testium veritatis
                        de regno Christi Gloriose, Frankfurt am Main 1696.</note> Stier hats
                        s<ex>einer</ex> tage nicht gesehen ge-<lb type="inWord"/>habt vorher
                    al&#223; ich es ihm wie&#223;, v. hats in s<ex>einer</ex>
                    <bibl><title>apologia Fendiana</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro Dn. Christiano Fendio,
                        ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua
                        luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae
                        aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M.
                        Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am
                        Main 1732.</note><lb/>gebraucht. Est liber rarissimus.<lb/>Bibi 1 vitrum
                    vini v. etwan 6 tasses thee. Bey Stier da der<lb/>mente fere per iram captus
                    war, v. s<ex>einen</ex> Zorn in hac causa da man tect&#232; gehen<lb/>mu&#223;
                    nicht au&#223;lassen konte, me silente &amp; quieto, sehr &#252;ber ihn hin-<lb
                        type="inWord"/>au&#223;, v. war munter. Pedes frigidi, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in sura sinistra.<lb/> Auris<lb/></p>
                <pb facs="b0595.jpeg" n="595"/>
                <note2>(Seite 595) </note2>
                <p>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. ructus, borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus nonnulli.
                    Frigent<lb/>pedes, stiche in dorso linckerseits an den kurtzen Ribben.<lb/>Nares
                    siccae. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, larynx
                        pau-<lb type="inWord"/>lul<ex>um</ex> asper, stiche in nate sinistra.
                    Flatus. Crepitus artuum.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex> susurrus subinde elevatur.
                    Utraque auris susurrat.<lb/>Ructus. <hi rend="underline">Ex nare sinistra bald
                        nach dem schneutzen etwas<lb/>sanguinis.</hi> Spannen in musc<ex>ulo</ex>
                        pect<ex>orali</ex> sinistro. Stiche in hu-<lb type="inWord"/>mero sinistro.
                        <hi rend="underline">Diese stiche v. spasmi sind oben nicht
                        gleich<lb/>haemorrhagici ut <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118752561">Stahlius</name> vult, ad excitandas
                        haemorrhagias,<lb/>sed ad resolvendam spissitudinem, quae ipsa spissitudo
                        absque<lb/>et praeter naturae irritationem facit stagnationes
                        &amp;<lb/>stases &amp; eruptiones sanguinis &amp; reliquorum humorum,
                        unde</hi><lb/><hi rend="underline">lerna malorum.</hi> Uti spissitudo ita
                    &amp; nimia sanguinis agi-<lb type="inWord"/>litas facit stases. Nimis introrsum
                    &amp; nimis extrorsum<lb/>flexi dolent lumbi. Zuweilen wie nachMittags,
                    jetzt<lb/>auch eine fliegende hitze venit propter haemorrhagiam narium,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Morborum origines<lb/>genuinae.</hi></note><lb/>uti
                    Stahl dicit, ego propter <hi rend="underline">paululum resolutam sanguinis
                            mas-<lb type="inWord"/>sam, ubi <g>ignis</g> sese jam denuo manifestat,
                        qui sanguis resolutus</hi><lb/><hi rend="underline">E<ex>rgo</ex></hi>
                    <del>resolution</del><hi rend="underline"> est aptior faciendis sanguinis
                        eruptionibus,<lb/>et sic eruptio illa non est effectus primarius sed
                        secundarius<lb/>et accidentalis. Alles von morbos concentrirt sich in
                        <lb/>nimis, nimis fluidis &amp; nimis spissi, item vario</hi><lb/>modo
                    impuris humoribus, prout excernendum <unclear>craxxx</unclear>
                    <lb/>remansit, vel eorum plura sibi unita in sanguine obhaesere.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pulmonum vitia.</hi></note><lb/>Spannen in pectore
                    vario modo, pulmones, aliis excernere de-<lb type="inWord"/>bent subtilem
                    halitum elasticum, &amp; haurire <g>aerem</g> frigidum <lb/>ad <g>ignem</g>
                    sanguinis temperandum. Sanguis si est spissus sese manifestat<lb/>uti in aliis
                    subtilibus ductibus p e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> in oculis, testiculis
                    p<lb/>larynx, ita et in hoc subtili viscere n<ex>empe</ex> pulmonibus,<lb/>&amp;
                    hic deponit mucum, unde perit tonus visceris, &amp;<lb/>sic facile ibi
                    haemorrhagiae, stases &amp; stagnationes &amp; in-<lb type="inWord"
                    />flammationes fiunt. Et hoc facilius in juvenibus, quia tam <lb/>studiis et
                    aliis laboribus incumbendo caput affligunt cogitando<lb/>unde narium
                    haemorrhagia, vel et in agilitate sua multum<lb/>loquendo, unde haemophysis
                    &amp; phthisis facile oritur.<lb/>Eaque omnia mala affectus aestuantes, potus
                    calidus et<lb/><g>ign</g>eus, ut vinum <g>spiritus vini</g> p hic coagulando,
                    illa resolvendo p fa-<lb type="inWord"/>cile promovent, uti &amp; in
                    adultioribus haemorrhoides, ibidem<lb/>in tali loco excretioni
                        <unclear>directi</unclear>, et semper <unclear>attritux</unclear> obnoxia
                    <lb/>sese manifestant<del>ibus</del>. Inguinis sin<ex>istri</ex> levis dolor.
                    Inguina<lb/>heri v. vorher magis doluere, damals war ein sterckerer trieb
                    propter haemorr-<lb type="inWord"/>hoides, heute mehr ad caput &amp; pectus.
                        T<ex>ame</ex>n an natura per se in statu <lb/>sano &amp; integro tales
                    translationes faciat? Negatur 1) ego &#224; parento <lb/>ad haec inclinor per
                    haereditatem, ideo ex loca debilia. 2) per meum<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">vitae</fw></p>
                <pb facs="b0596.jpeg" n="596"/>
                <note2>(Seite 596) </note2>
                <p>vitae genus conforme patris est in habitum deducta ea dis-<lb type="inWord"
                    />positio, atque ita non est actus vitalis sed passio morbida Na-<lb
                        type="inWord"/>turae eluctantis, die da sucht wie sie sich helfen kan, nicht
                    wie<lb/>sie soll. Naturaliter n<ex>empe</ex> v. ehe die sache in solchen Unfall
                    gerathen,<lb/>da die natur zur h&#252;lfe nehmen mu&#223; was sie kan, excretio
                    non fit<lb/>nisi per cutis poros, per alvum, per <g>urin</g>am &amp; per nares,
                    et os, it<ex>em</ex><lb/>per sperma, cetera omnia excretoria sunt praeter
                    naturalia.<lb/>Levis tussicula, Natura inclinatur ad excernendum per
                    pulmones.<lb/>quia jam activa <hi rend="underline">valde est in opere suo,</hi>
                    <hi rend="underline">ideo ad locum</hi> sese<lb/>confert <hi rend="underline">in
                        sua excretione,</hi>
                    <hi rend="underline">qui est potissimus in agilitate</hi><lb/><hi
                        rend="underline">motus.</hi><lb/>Tormina levia &amp; borbor<ex>ygmi</ex>
                    flatus. ructus. p Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi.<lb/>Zoge wein im Keller &amp;
                    cursitabam per scalas, sic calent<lb/>omnia extrema &amp; leviter sudo. An den
                    kurtzen Ribben hinten<lb/>in dorso lincker seits stiche. Sudabam al&#223; ich
                    den ballen<lb/>auf <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9"
                        >Halle</name> machte, zog den schlafrock au&#223;. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex><lb/>&amp; larynge pulposus, qui asper. Dolent lumbi
                    laboranti.<lb/>In <g>ure</g>thra vorn pitzeln. Eunti im hembd da ich
                    zuweilen<lb/>kalt werde levis tussicula, sudor reprimitur acris ad<lb/>pulmones
                    hinc multis ulcus ibi phthisicum. Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi. <lb/><hi
                        rend="underline">Post sudorem paulul<ex>um</ex> repulsum spannen in pectore
                        &amp; raucedo.</hi>
                    <lb/>Lumbi multum flexi dolent in sita recto.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex><lb/>pulposus multus<lb/>Auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat<lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex><lb/>
                            multi.<lb/>borbor<ex>ygmi</ex> ructus, flatus<lb/>Ructus,
                            borbor<ex>ygmi</ex><lb/> flatus multi.<lb/><hi rend="underline">uti
                            &amp; cum abdomine</hi></note> Multum<lb/>sudo in facie wegen des
                    hallischen paquets so machte von 75
                            Ex<ex>emplaren</ex><lb/><bibl><title>Fendianae
                        Apologiae</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann Theophil
                        Stier: Apologia vere christiana pro D. Christiano Fendio, ex ipsis viri
                        hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua luculenter
                        demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae aetatis seni ab
                        octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve
                        sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am Main
                        1732.</note> it<ex>em</ex>
                    <bibl><title>Epist<ex>olae</ex> irenic<ex>ae</ex></title></bibl> it<ex>em</ex>
                    <bibl><title>Vorstellung zur Er-<lb type="inWord"/>kenntni&#223; des Sohns
                            Gottes.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende:
                        Allgemeine Vorstellung zur Einigung des Glaubens und Erk&#228;nntnis des
                        Sohnes Gottes, 1731.</note> Bey dem vielen b&#252;cken spannen<lb/>v.
                    dr&#252;cken in den augen quia sub nisu forti im Zuziehen des<lb/>ballens multi
                    humores in debiles oculos |: quorum per crebram<lb/>congestionem debilitatus
                    valde est tonus :| irruerunt. Tussis<lb/>sicca unten au&#223; der
                    <g>Luft</g>r&#246;hre, obenher mucus pulposus exit, magna<lb/>est peripheriae
                    cutis porosae cum pulmonibus <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>, simulac
                        <lb/>n<ex>empe</ex> sudor reprimitur commoto sanguine, ob humorum
                    excernendorum simi-<lb type="inWord"/>litudinem materia eo deponitur, quae cum
                    praeter consuetudinem in<lb/>pulmonum halitibus rec<del>p</del>eptam, acris
                    &amp; valde salsa sit, saepe redit <lb/>et hoc quidem eo facilius fit, quando
                    jam saepius ejusmodi ei facta<lb/>est <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>.
                    Multus mucus pulposus ex larynge. Stiche hinten <lb/>in dorso an den kurtzen
                    Ribben lincker hand pressio frontis supra ocul<ex>um</ex><lb/>sinistrum, viele
                    ructus &amp; flatus et borbor<ex>ygmi</ex>.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Die vielen borborygmi<lb/>sind von dem spath<lb/>getrunckenen
                        thee ent-<lb type="inWord"/>standen, sic expansae<lb/>sunt reliquiae
                        clausae<lb/>in siccis fere residuis<lb/>&#224; lacte &amp;
                        botro.<lb/>Sanguinem ad superiora esse directum<lb/>et motus apparet
                        inde<lb/>quod non est laxata<lb/>alvus per lac &amp; bo-<lb type="inWord"
                        />trum, uti semper alias<lb/>fit.</note> calidis extremis, son-<lb
                        type="inWord"/>derl<ex>ich</ex> 1) daher irritata natura, weil etwas zu lang
                    bi&#223; 12 uhr auf-<lb type="inWord"/>bleibe, 2) concurrente ad haec corporis
                    denudatione, unde acci-<lb type="inWord"/>dit humorum quoque <del>ad
                        pectus</del> translatio ad abdomen, obschon auch<lb/>sehr v. fast noch mehr
                    jetzt ad pectus, quia jam eo diriguntur<lb/>Naturae motus jam antea ad
                    depurandum sanguinem. Pressio oculi<lb/>sinistri sonderlich. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in musc<ex>ulo</ex> pect<ex>oris</ex>
                    d<ex>extri</ex>.<lb/>Pitzeln in nare sinistra. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> validus in scapula sinistra,
                        sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> in labio oris sinistro oben.
                    Spannen in tibia sinistra.<lb/>Stiche an den kurtzen Ribben hinten linckerseits
                    in dorso viel.<note place="margin-left" resp="author"> Ructus,
                        borborygmi<lb/>permulti.</note> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    genu <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">sin.</fw></p>
                <pb facs="b0597.jpeg" n="597"/>
                <note2>(Seite 597) </note2>
                <p>sinistro propter vicinas faeces et multos flatus et<ex>iche</ex> stiche in
                    ano.<lb/>Cubitum ivi hora XII 1/2. Bene dormivi.<add resp="author" place="right"
                        >hat starck gethauet wo nicht etwas geregnet<lb/>flat Eurus, der himmel
                        hell, doch tr&#252;b<lb/> von s&#252;dwest.<lb/>etwas
                        k&#252;hl.<lb/>Oscitatio.<lb/>Aures susurrant,<lb/>magis dextra.</add>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-24">
                        <supplied>24.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0597.jpeg" n="597"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 24 <g>octo</g>br<ex>is</ex> Mane in lecto Borbor<ex>ygmi</ex>
                    flatus, pressio ad anum, pitzeln. Oculi spannen<lb/>s<ex>on</ex>derl<ex>ich</ex>
                    sinister, calent extrema, Egessi faeces subspiss<ex>as</ex> multas.<lb/>cum
                    impetu, stiche im lincken humero, Mucus ex naribus post
                        oscitat<ex>ionem</ex><lb/>paulul<ex>um</ex> fluidus, ceterum sunt fere
                    semper siccae ob oppletionem, <lb/><hi rend="underline">sonderl<ex>ich</ex> so
                        ich taback genommen ist sie mir ordentl<ex>ich</ex> ein paar
                        Tage<lb/>hernach immer verstopfft.</hi> Mens hilaris est. Stiche in axilla
                        sin<ex>istra</ex>.<lb/>Pandiculatio, oscitatio, gehe im Camis&#246;lgen.
                    Jucken in ano.<lb/>Aurora ingruit hora VI &#189;. Stiche in pectore
                        d<ex>extro</ex> au&#223;wendig.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    genu sinistro. Pallida facies &amp; oculi. Oscitatio<lb/>stiche hinten im
                    R&#252;cken an den kurtzen Ribben lincker seits wie gestern.<note
                        place="margin-right" resp="author"> stie&#223; gall&#228;pfel zur<lb/>Dinte,
                        der staub<lb/>flog herum v. ad-<lb type="inWord"/>stringirte in
                        der<lb/>Nase.</note><lb/>Al&#223; ich im kalten hau&#223;&#228;hrn auf v.
                    abging frigebant manus, Stiche<lb/>v. pressen in humero d<ex>extro</ex>. Brennen
                    oben in humero d<ex>extro</ex>. So ich au&#223;<lb/>der <g>Luft</g> gehe in die
                    h&#246;he in meine Kammer, ists gleich wieder warm,<lb/>ich bin der warmen
                        <g>Luft</g> in meiner Kammer gewohnt. Crepitus<lb/>artuum. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in nate sinistr<ex>a</ex>. stiche in tarso
                    dextro.<lb/>cito &amp; absque molestia curro per scalas. Stiche in
                        hypogast<ex>rio</ex> sinistro. <lb/>Pressio in vertice multa. Induenti
                    vestes extrema frigida<lb/>paululum.<note place="margin-right" resp="author">
                        oculi paulul<ex>um</ex> nebu-<lb type="inWord"/>losi &amp; volant ob<lb/>eos
                        nebulae &#252;ber dem<lb/>essen.</note><lb/>Fui mane apud <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> bibi 1 tasse Coff&#233; mit Milch, et<ex>iche</ex> tasses
                    ohne Milch.<lb/>tr&#252;b wetter von s&#252;dwesten. frigida extrema post
                    Coff&#233;, it<ex>em</ex> oculi<lb/>paulul<ex>um</ex> tenebricosi &amp; mens
                        paulul<ex>um</ex> torpidior, Coff&#233; E<ex>rgo</ex>
                        ligat<lb/><g>spirit</g>us, uti &amp; heri observavi cum apud <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> essem &amp; bibissem. Flatus<lb/>postea. Spannen in lumbis
                    rechter seits si retro me flecto, Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius<lb/>in sura sinistra. Stiche in sinistra tibia vorn. Stiche in ano.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Jucken heute den gantzen<lb/>tag in nate
                        dextra<lb/>unten zu.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,
                            artu-<lb type="inWord"/>um crepitus,<lb/>in faucibus spannen.<lb/>Stiche
                        in dorso<lb/>hinten an den kurtzen <lb/>Ribben linckerseits.<lb/>Mucus ex
                            inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/>stiche in
                        indice d<ex>extro</ex>.<lb/>In larynge pressio<lb/>&amp; ex eo
                        mucus<lb/>pulposus multus<lb/>cum tussicula le-<lb type="inWord"
                        />vi.<lb/>brennen hinten in<lb/>femore d<ex>extro</ex><lb/>dum scribo cito
                        dolor<lb/>in d<ex>extro</ex> indice,<lb/>ob nisum naturae<lb/>ea
                        directum.</note><lb/>Aderat Brand, nachdem ich Gallas, G<ex>ummi</ex>
                        Arab<ex>icum</ex> p. gesto&#223;en, geschwitzt &amp;<lb/>calida essent omnia
                    extima, da wir redeten war da ich im sitzen kalt<lb/>an f&#252;&#223;en, stiche
                    v. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> facies clara &amp; amoena.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in<lb/>suris, sonderl<ex>ich</ex>
                    dextra sura. pressio verticis, stiche in sura d<ex>extra</ex>.<lb/>Stiche in
                    radio d<ex>extro</ex> vorn, pressio verticis. Meridie
                        lucebat<lb/>paulul<ex>um</ex> sol, hernach tr&#252;b von s&#252;dwesten. In
                    tibia d<ex>extra</ex> vorn brennt<lb/>es, it<ex>em</ex> ist al&#223; ob kalt
                        <g>Wasser</g> daran gegossen w&#252;rde. Sumsi<lb/>meridie XX guttas
                        Ess<ex>entiae</ex> balsamicae peruvianae in frusto
                        sacchari.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in axilla
                    sinistra.<lb/>Meridie edi Erbsen, Rindfleisch mit wurtzeln v. limonen,
                    butterbrodt,<lb/>Castanien zimlich viel, gebraten, bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. edi 1.<lb/>Apfel nach dem essen, non
                    nimium edi.<lb/>Nares etwas verstopfft, frigent pedes, calent manus, ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex><lb/>flatus. Oculi etwas tenebricosi. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Sol lucet paulul<ex>um</ex> von
                        s<ex>&#252;d</ex> westen tr&#252;blich. Pitzeln in nare
                    sinistra.<lb/>Pressio verticis varia. Spannen in collo sub aure
                        sinistra.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, Auris sinistra
                    attollitur per musculos. Auris d<ex>extra</ex> su-<lb type="inWord"/>surrat. Es
                    feuern die h&#228;nde, pedes frigent. Stiche in femore<lb/>sinistro. Stiche v.
                    spannen in vertice. Stiche in axilla dextra.<lb/>|: Mane audivi da&#223; die
                    alte Meerm&#228;nnin gestorben, so sich al&#223;<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">eine</fw></p>
                <pb facs="b0598.jpeg" n="598"/>
                <note2>(Seite 598) </note2>
                <p>eine alte hysterica desperabunda schon 2mal erh&#228;ngen wollen<lb/>wie sich
                    vogtin ertr&#228;nckt hat, aber liberirt worden, hypochondri-<lb type="inWord"
                    />aci &amp; hystericae haben raptus, &amp; intervalla saepe, sind
                    ihrer<lb/>Sinnen nicht m&#228;chtig zuweilen. man mu&#223; mit ihnen grose
                        Ge-<lb type="inWord"/>dult haben. Ist primus stultitiae gradus &amp;
                        amentiae.<lb/>It<ex>em</ex>
                    <del>sol</del><add resp="author" place="above">hat</add> die alte Korbmacherinn
                    heute den hal&#223; gebrochen die gern<lb/>sonst <g>Weingeist</g> getruncken.
                        <lb/>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    apud quem fui, Narrabat Herr <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/103092269">v<ex>on</ex> Reineck</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Ludwig von Reineck (1707&#8211;1775),
                        Weinh&#228;ndler in Frankfurt</note> lasse zuweilen Rath<lb/>Rodberg holen
                    v. consulire ihn, nuper hat er sich sehr prostituirt, <lb/>in jungen jahren hat
                    er in Acad<ex>emia</ex>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4"
                        >Marpurg<ex>ensi</ex></name> ein Kind ange-<lb type="inWord"/>stellt,
                    nachher aber n&#228;her wieder eins. Est doctus, hypochon-<lb type="inWord"
                    />driacus, hat offt spr&#252;nge v. raptus extra se, mu&#223; gedult
                    mit<lb/>solchen leuten tragen sonderlich so sie per peccata sua gebeugt
                    worden<lb/>v. den hochmuth verlieren. Alius aliud peccatum amat.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Gallis an hypochondri-<lb type="inWord"
                        />aque est stultus.<lb/><hi rend="underline">Spr&#252;nge der
                                hypoch<ex>ondriaci</ex>.</hi><lb/>virtutes hypoch<ex>ondriacae</ex>
                        sunt<lb/>non multi pretii, sind<lb/>sie des b&#246;sen lo&#223; in<lb/>sua
                        propriae volun-<lb type="inWord"/>tatis ductu, so <lb/>thun sie ne
                        nimis<lb/>longum fiat tempus<lb/>eine weile wieder<lb/>guts. Das b&#246;se
                        ist<lb/>ihnen al&#223; leuten die nicht<lb/>bey v&#246;lligen Verstande
                        v.<lb/>sich in ihrem eigenen<lb/>willen verdorben haben<lb/>nicht so
                        &#252;bel zu nehmen,<lb/>v. das gute ist an <lb/>ihnen so es nicht
                        bestand<lb/>hat nicht hoch zu achten.<lb/>Sunt vertumni. Ri-<lb
                            type="inWord"/>dent &amp; flent uno<lb/>eodemque momento.<lb/>Natura
                        sana non<lb/>facit saltus.</note><lb/>Der Vatter Moses in der w&#252;sten
                    cum frater peccator esset condemnan-<lb type="inWord"/>dus nolebat judicare,
                    dicebat omnes videre sua non, sed alia<lb/>peccata. Rodberg al&#223;
                        s<ex>eine</ex> hure kam so er bisher mit 12 Kin-<lb type="inWord"/>der
                    veralimentirt, h&#246;her mehr haben wolte, hat er sie auff<lb/>offener Gassen
                    geschlagen v. sich sehr prostituirt, der Zorn &#252;ber nahm<lb/>ihn, factum non
                    negat. Amat Herrn <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100691919">von
                        Metternich</name><note place="foot" resp="editor"> Wolf Freiherr von
                        Metternich (1669&#8211;1731), Preu&#223;ischer, sp&#228;ter
                        Schwarzburg-Rudolst&#228;dtischer Jurist und Mystizistischer
                        Erbauungsschriftsteller</note> scripta.<lb/>Ist sehr gelehrt, faciei
                    aspectus lividus saturninus.<lb/>Gros dicebat se obviam fuisse in platea <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendio</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> haben einander<lb/>liebreich gegr&#252;set, Gros wil ihn
                    nicht erst anreden, aggressum se et suos<lb/>esse acerrime fendium in
                        s<ex>einem</ex> bedencken. Dagegen Fende sagt er<lb/>habe ihn non vocatus in
                    den <bibl><title>harmonischen Zeugnissen</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Bew&#228;hrte und harmonische Zeugnisse einiger in Gott
                        verbundener Freunde von der hochheiligen Dreieinigkeit und warhafftigen
                        Gottheit Jesu Christi, Frankfurt und Leipzig 1731.</note> angegriffen.
                    Ich<lb/>sagte sie werden nicht fertig hac in re. Sed dicebat Gros Fende<lb/>habe
                    ihnen nichts geantwortet esse mysterium, v. sie sollen Spruch<lb/>auff Spruch in
                    der schrift aufgesucht v. er&#246;rtert haben ex Hebraico<lb/>non Graeco, denn
                    es sey ein revelatum v. Geheimni&#223;, so ex bibli-<lb type="inWord"/>is zu
                    erkl&#228;ren. Fende habere ex natura filiationem &amp; paterni-<lb
                        type="inWord"/>tatem, &amp; cum ratione insana disquirere mysterium,
                    cum<lb/>tamen non sit locus hic rationi. Persecutos valde esse ortho-<lb
                        type="inWord"/>doxos per Arianos, non vice versa, item ex Arianismo<lb/>esse
                    genitum Mahomedismum. <lb/>Dicebat es sey gut da&#223; Herrfurt<note
                        place="foot" resp="editor"> Philipp Heinrich Herrfurt (1706&#8211;1782),
                        P&#228;dagoge, Jurist und Theologe</note> nicht zu ihm gekommen, er
                    habe<lb/>eine gar schlechte memorie, v. k&#246;nne nicht 3 sachen auf
                    1mal<lb/>behalten uti scripsit ei ipse Cellarius Consiliarius.<lb/>Venit ad me
                    Brand, so sich jetzt bey Helpert am neuen Thor <lb/>aufh&#228;lt.<lb/>Dicebat
                    Herr <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/115721290"
                        >Allmacher</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Adam Allmacher
                        (1677&#8211;1737), Arzt in Frankfurt und Worms</note> von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4066942-7">Worms</name> habe einmal einen Ducaten
                    gehabt da in<lb/>der Mitte ein amalgama gewesen, v. Geld dr&#252;ber
                    geschlagen.<lb/>Arabische od<ex>er</ex> t&#252;rckische ducaten sind offt mit
                        <g>Silber</g> verf&#228;lscht von den<lb/>t&#252;rcken v. biegen sich
                        nicht.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104045396"
                        >Wedel</name><note place="foot" resp="editor"> Georg Wolfgang Wedel
                        (1645&#8211;1721), Arzt in Jena</note> dedisse in febr<ex>e</ex>
                        ardent<ex>e</ex> clausa <del>per</del> alvo per aliquot dies pilu-<lb
                        type="inWord"/>las aloeticas &amp; semper cum successu felici. <lb/>In
                    Medicina lerne keiner au&#223;, vnd alte Medici, die offt des<lb/>todtschlagens
                    gewohnt schlagen die meisten todt ohne da&#223; es an ihnen<lb/>jemand mehr
                    wahrnimmt. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi.</p>
                <pb facs="b0599.jpeg" n="599"/>
                <note2>(Seite 599) </note2>
                <p>Calmuth dixit <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037"
                        >Reich</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich
                        (1670&#8211;1747), Arzt in Solms-Laubach</note> sey eine species bona vini
                    Franconici <lb/>Ohnweit wertheim wachsend, fast wie stein wein,
                        Dici<lb/>Calmuth.<lb/>Apfelmost<add resp="author" place="above"> wein</add>
                    steigt Br<ex>and</ex> in den Kopff, dabam ei 2 l&#246;ffel<lb/><g>spiritum
                        vini</g> cum Ess<ex>entia</ex> Cinnam<ex>omi</ex> stieg ihm gleich in den
                    Kopff, dicebat so <lb/>er das starcke Zeug alle tage h&#228;tte solle er bald
                        cachectisch<lb/>werden.<note place="margin-right" resp="author"> Dixit sey
                        gut, ubi<lb/>Colica adest, &amp;<lb/>alvus aperta,
                        it<ex>em</ex><lb/>pituitosa, sed non<lb/>wo bey Colica alvus<lb/>clausa ist
                        sey ein<lb/>Gifft da.</note><lb/>Collegit semel asarum multum cum alio qui
                        <g>oleum</g> inde destillabat.<lb/>se dicit expertum laxantia vim sustinere
                    interdum digestivam<lb/>si lenia sunt. |: <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118752561">Stahl</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Georg Ernst Stahl (1659&#8211;1734), Chemiker und Mediziner
                        in Halle und Berlin </note> suadet semper per epicrasin :| 1. v.
                    2te<lb/>thun nichts, das 3te aber starck zuweilen. Stultum esse<lb/>2 starcke
                    purgantia auff ein mal geben |: das erste nicht durchgeschlagen, sic<lb/>multos
                    esse interfectos.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118577069"
                        >Manes</name><note place="foot" resp="editor"> Mani (216&#8211;276),
                        persischer Missionar, Stifter des Manich&#228;ismus</note> haereticus sey
                    &#224; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1011505428">Rege
                        sapore</name><note place="foot" resp="editor"> Schapur od. Sapor I., von 240
                        bis 270 Beherrscher des Neupersischen Reiches. F&#252;r die Inhaftierung
                        Manis war jedoch nicht Sapor, sondern Bahram I. (gest. 276)
                        verantwortlich.</note> mit einer S&#228;ge zers&#228;gt<lb/>worden in
                    Persien, ein Medicus gewesen, weil er ihn nicht wohl curirt<lb/>hat selbst doch
                    regulas praxis geschieben.<lb/>Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Kisner</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Georg Ki&#223;ner (1673&#8211;1734), Arzt und
                        Stadtphysicus in Frankfurt</note> ist neidisch wie ich, ideo mihi est in
                    visus, sed<lb/>invidia ist eine Pest v. verzehrt Marck in beinen
                    :|<lb/>Tussicula v. pitzeln in larynge ab acri materia et
                        muco.<lb/>Tr&#252;bl<ex>ich</ex> von s&#252;dwest, zuweilen scheint die
                        <g>Sonne</g>. pedes frigent.<lb/>Kopff tumm. Venter non nimis in
                    flatus.<lb/>Cucurri hinau&#223; in M&#246;nchen Garten zu Brand,
                        paulul<ex>um</ex> lucente <g>sol</g>e<lb/>ward warm, schwitzte etwas v. sahe
                    blass au&#223; hernach. Vidi <hi rend="underline">Althaeam</hi><lb/><hi
                        rend="underline">repentem fl<ex>ore</ex> purporeo,</hi> flos wie Anagallidis
                    maris. <hi rend="underline">Cyanus mo</hi>-<lb type="inWord"/><hi
                        rend="underline">schatus Indicus,</hi> im Gew&#228;chshau&#223;, folia sind
                    wie folia Acanthi<lb/>Illici.<note place="margin-right" resp="author">
                            It<ex>em</ex> ostendit<lb/>primum Italicam<lb/>piniferam |:
                        hortensis<lb/>est &amp; campestris :|<lb/>so M&#246;nch
                        neul<ex>ich</ex><lb/>in den &#196;pfeln<lb/>geschickt bekommen<lb/>gesteckt
                        den Saa-<lb type="inWord"/>men, der auch<lb/>sch&#246;n aufgegangen.</note>
                    Hatte Digitalem fl<ex>ore</ex> purpureo im bunde stehen v. kannte<lb/>sie nicht,
                    ich lernte sie ihm kennen v. gab ihm semina au&#223; dem witt-<lb type="inWord"
                    />gensteinischen, hortulanus ei dedit, qui non noverat antea, putabat<lb/>esse
                    borraginis speciem vel primulae veris alicujus. Flatus<lb/>nonnulli et ructus,
                    calida extrema, stiche in pectore lincker-<lb type="inWord"/>seits, mucus ex
                    larynge &amp; inf<ex>undibulo</ex> multus pulposus cum aliqua<lb/>tussicula,
                    pulmones cum resolvitur sanguinis valde afficiuntur<lb/>labore, stiche in dem
                    humero sinistro. Auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Stiche in radice manus
                    sinistrae. It<ex>em</ex> in inguine sinistro. Kopff<lb/>etwas tumm. Stiche in
                    clavo pedis d<ex>extri</ex>. Nares multum<lb/>siccae. Ructus, paulul<ex>um</ex>
                    acres in oesophago, flatus. Stiche<lb/>auch auf der rechten brust, Crepitus
                    artuum in Nate d<ex>extra</ex>. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.<lb/>In
                    vertice stiche &amp; sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. Ructus. Flatus.
                    Venter paulul<ex>um</ex><lb/>tumidus.<lb/>Vespera adivi Dr. Brommer. narrabat se
                    emplastro aliquo in der schwanApothecke<lb/>ex Recipe G<ex>ummi</ex>
                        asphalt<ex>um</ex> ammoniaco <g>ace</g>to solut<ex>um</ex> &amp; ad
                        consist<ex>entiam</ex> inspiss<ex>atam</ex> tunc<lb/>radic<ex>ibus</ex>
                    &amp; herbis discut. admixtis composito optimum in se ipso sensisse<lb/>ad
                        <del>phthi</del> Clavi pedis dolorem solatium,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">ad Clavos pedum</hi><lb/><lb/>Brommer ipse
                        cognoscebat<lb/>in nostro climate Thee<lb/>excalefacere sagnuinem &amp; cum
                            <del>s</del><lb/>sudor et <g>aer</g> &amp; poros non<lb/>ita patulos non
                        exit,<lb/>redire ad interiora.<lb/>Venaesectionem non tam
                        saepe<lb/>instituit.<lb/>Ipse nondum venam<lb/>secuit, da man
                        aber<lb/>neulich meynte er werde <lb/> ersticken<lb/>(600 lR) ersticken,
                        lie&#223; er das<lb/>erstemal, v. zwar<lb/>uti dicebat, sed<lb/>malum, an
                        dem Arm<lb/>dem lincken. sed id-<lb type="inWord"/>eo magis ad
                        pectus<lb/>humores dirigit.<lb/>Ructus Brommero multi<lb/>sunt bey dem
                        husten<lb/>v. au&#223;werffen des<lb/>schleims. Der lincke <lb/>lobus
                        pulmonum est affe-<lb type="inWord"/>ctus sticht offt sehr.</note> sed
                    aliquamdiu continuat.<lb/>habe ihm aber gleich anfangs alle schmertzen
                        vertrieben.<add resp="author" place="right">Heute ist gut wetter
                        v.<lb/>Brommer ziml<ex>ich</ex> wohl gewesen.</add><lb/>Adivi Dr.
                        B&#252;ttner,<note place="foot" resp="editor"> Johann Michael B&#252;ttner
                        (1683&#8211;1744), Arzt in Frankfurt</note> apud quem bibi 3
                        gl<ex>&#228;ser</ex> wein, edi ein st&#252;ck Milch-<lb type="inWord"
                    />brodt. Narrabat da&#223; stadtschulthei&#223; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/131376241">Werlin</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Heinrich Werlin (1663&#8211;1741), Schulthei&#223; in
                        Frankfurt</note> b&#252;cher so wohlfeil in<lb/>Kosten verauctionirt
                    w&#252;rden, al&#223; wohl nie gesehen.<lb/>It<ex>em</ex> narrabat casum: ein
                    Mann in der Pfaltz wil heyrathen, non vult<lb/>consentire pater, ein hirt gibt
                    dem Sohn ein <g>Pulver</g> damit er dem Vatter<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">sol</fw></p>
                <pb facs="b0600.jpeg" n="600"/>
                <note2>(Seite 600) </note2>
                <p>sol per <g>spirit</g>um consentiren machen, |: forte in bobus suis adhibuit
                    <lb/>ad <g>venerem</g> stimulandam gregariis :| waren cantharides, ein
                        Consens-<lb type="inWord"/>pulver. insituit B&#252;ttner<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Michael B&#252;ttner (1683&#8211;1744), Arzt in
                        Frankfurt</note> experimenta Sonst sind die<lb/>Canth. ad gr 2 gar wohl
                    interne zu brauchen. Sumsit Can-<lb type="inWord"/>tharidum <g>pulver</g>em et
                        <g>aqu</g>ae immersit, addidit infuso <g>aquam</g>
                    <g>calcis vivae</g> nil effe-<lb type="inWord"/>cit blieb wie sie war, sed &amp;
                        <g>pulver</g>em missum accepit, turbirte sich<lb/>gleich et sedebat ad
                    fundum ein gelb <g>Pulver</g>, suspicio additi <g>mercurii</g>
                    <lb/><g>praecipita</g>ti in <g>pulvere</g> aber den hirten salvirte das da&#223;
                    der junge<lb/>hund dem b&#252;ttner den rest des <g>Pulvers</g> so wenig war,
                    eingegeben<lb/>nicht starb sondern blieb wie er war. Cum E<ex>rgo</ex> semper
                    pro <del>parte</del> mitiori<lb/>parte <unclear>stxxdum</unclear> sit, ging auch
                    der bericht b&#252;ttners dahin. <lb/>Gab mir <bibl><author>Groenevelt</author>
                            Tr<ex>actatum</ex>
                        <title>de Tuto cantharidum in Medic<ex>ina</ex><lb/>usu
                        interno</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Joannes Groeneveld:
                        De tuto cantharidum in medicina usu interno, London 1698.</note> mit.
                    Londin. 1698. 8. der deshalben uti in praefat<ex>ione</ex><lb/>dicit ipse
                    gefangen gesessen weil er ihn <del>schwangeren</del> geb&#228;hrenden
                    eingegeben<lb/>hat, sed experimentum est periculosum.<note place="margin-left"
                        resp="author"> B&#252;ttner raucht abends<lb/>bey <g>Wasser</g> v. wein
                        taback.<lb/>Zieht ihm viel schleim<lb/>vom Kopff v. daher<lb/>Vergeht im der
                            Zahn-<lb type="inWord"/>schmertz, so entsetzl<ex>ich</ex><lb/>sonst
                        gewesen, ehe er das<lb/>Mittel ihn abzuziehen<lb/>gelernt. In
                            <unclear>axxdxxx</unclear><lb/>nondum <unclear>dexxxnt</unclear>.
                        <lb/>Mane non potest Ta-<lb type="inWord"/>bacum olfacere ohne<lb/>grosen
                        Eckel, wie er ge-<lb type="inWord"/>habt da er ihn auch nicht
                        rauchen<lb/>k&#246;nnen.</note><lb/>Stiche in scapul<ex>a</ex> sinistra
                    calidae manus, pedes frigidi sedenti<lb/>im Camis&#246;lgen. Aures susurrant,
                        sonderl<ex>ich</ex> dextra. Stiche in<lb/>genu sinistro. Oculi liberi, Kopff
                    etwas tumm. Stiche<lb/>im ballen des rechten fu&#223;es. Oscitatio. Parotis
                        d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet.<lb/>Nares siccae, ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> mucus pulposus, <hi
                        rend="underline">larynx asper,</hi><note place="margin-left" resp="author">
                        tussicula,</note><lb/><hi rend="underline">v. schnarrt etwas weiter unten
                        darinnen starck.</hi> Dolent<lb/>lumbi so ich mich zur&#252;ck biege.
                    Extern&#232; ad laryngem<lb/>prurientes vesiculae, stiche in vertice, und
                    pressen. Osci-<lb type="inWord"/>tatio multa &amp; sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>. Ructus. Himmel etwas hell.<lb/>Oscitatio. Ex naribus
                    post oscitationem mucus viscidus, pitzeln<lb/>darinnen in nare sinistra. Novus
                    in fronte medio varus. <lb/>Stiche in humero sinistro. it<ex>em</ex> in
                        ocul<ex>o</ex> sinistro etl<ex>iche</ex>.<lb/>Pressio multa supra nasum.
                    Spannen in faucibus. Flatus.<lb/>In ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex> stiche.
                    Stiche in axilla sinistra. Calida extrema<lb/>omnia. Borbor<ex>ygmi</ex> in
                    ventriculo. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in supercilio d<ex>extro</ex>.
                    Pressio<lb/>verticis. Oscitatio. Spannen in femore sinistro. Mucus<lb/>multus ex
                    faucibus. Pressio verticis. Borbor<ex>ygmi</ex> &amp; tormina non-<lb
                        type="inWord"/>nulla. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>
                        paulul<ex>um</ex>. Stiche in regione hepatis. Stiche<lb/>in femore sinistro
                    hinten. Stiche in inguine sinistro. Stiche<lb/>in femore sinistro. Pressio post
                    aurem dextram. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in inguine<lb/>sinistro.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> au&#223;werts in gena
                        sin<ex>istra</ex>. <hi rend="underline">Oscitatio, pfeiffen</hi><lb/><hi
                        rend="underline">auf der brust in larynge.</hi> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in sura sinistra. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Flatus.
                    Horripilatio per dorsum, Ructus. Jucken oben pone verti-<lb type="inWord"/>cem
                    linckerhand. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in genu d<ex>extro</ex>.
                    Oscitatio. Stiche in<lb/>humero sinistro. Pandiculatio Oscitat<ex>io</ex>.
                    Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>, flatus<lb/>Horripilat<ex>io</ex>. artuum pedum leve
                    frigus, calent manus. Spannen v.<lb/>stechen v. dr&#252;cken in artubus. Flexi
                    dolent lumbi. In<lb/>regione Parotidum vari. obrepit legenti somnolentia. Mens
                        paulul<ex>um</ex><lb/>perturbata da alles wie jetzt gesagt durcheinander
                    geht im leib.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex> validi.<lb/>Ivi cubitum hora XI. surrexi
                    mane hora VI.<lb/>Bene dormivi.<lb/><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">d<ex>ie</ex>
                        <g>Saturni</g> 25. <g>octo</g>br<ex>is</ex>.</fw></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-25">
                        <supplied>25.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0601.jpeg" n="601"/>
                <note2>(Seite 601) </note2>
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 25. <g>octo</g>br<ex>is</ex>.<lb/><lb/>mane in lecto spannen in
                    humero d<ex>extro</ex> hinten, larynx asper und<lb/>untenher rauh, nares
                        paulul<ex>um</ex> clausae &amp; trucken. Aurora<lb/>gantz fr&#252;h hora VI.
                    ideo weil bey dem <hi rend="underline">ostwind, die wolcken</hi>
                    hoch<lb/>stehen, <hi rend="underline">st&#252;nden sie tiefer unten m&#252;ste
                        es geschehen so sie &#252;ber</hi><lb/><hi rend="underline">dem
                        horizont.</hi> Indui Camis&#246;lgen, sed hic habitus ist zu
                    leicht,<lb/>wenn es k&#228;lter wird, nam non est proportio caloris inter
                    lectum<lb/>&amp; hanc vestem, sicque facile retrocedunt ad interiora
                        humores.<note place="margin-right" resp="author"> Proportionatae <lb/>semper
                        sint corpo-<lb type="inWord"/>ris integumenta.</note><lb/>Ich l&#228;ge
                    daher lieber unter einer Matratze, so ich sie h&#228;tte.<lb/>Von <hi
                        rend="underline">ohngefehr ex nare sinistra etl<ex>iche</ex> blutstropfen
                        von selbst </hi><lb/>v. war die Nacht auch etwas nach dem larynge per
                    infundibulum<lb/>geflossen, so cum levi screatione au&#223;geworffen ward ex
                    ore.<lb/>Hora VI &#189; ad hac semel aurora, v. denen tr&#252;ben wolcken
                        aber<lb/><del>nur</del> von s<ex>&#252;d</ex>westen. Quia vespera apud
                        B&#252;ttner<note place="foot" resp="editor">Johann Michael B&#252;ttner
                        (1683&#8211;1744), Arzt in Frankfurt</note> biberam<lb/>vinum speth so trieb
                    michs mane gleich auf den <g>urin</g> so sonst nicht<lb/>geschieht so abends
                    nichts trincke.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vespera bibentes<lb/>mane conatum<lb/>mingendi
                            cum<lb/>vesica plena<lb/>habent, si<lb/>non ipsa
                        jam<lb/>noctu.</hi></note> Calida extima, auris d<ex>extra</ex> su-<lb
                        type="inWord"/>surrat, trieb ad alvum egerendam hinc &amp; trieb ad
                        <g>urinam</g> major<lb/>ob arctius spatium. Ich esse wenig v. doch der trieb
                    ad alvum <lb/>so starck 1) weil es &#224; voracitatis tempore die Natur gewohnt
                    ist,<lb/>2) quia jam agiliter omnia sua perficit Natura E<ex>rgo</ex> et
                    excretiones<lb/>3) quia haemorrhoides me jam vexarunt so aber eben auch von der
                    <lb/>&#220;berf&#252;llung hergekommen. Kopff schwer, pressio frontis.<lb/>Mucus
                    ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, aber alle jetzt
                    sanguinolentus.<lb/>Stiche im lincken Arm in medio. Egessi cum
                    horripilatione<lb/>&amp; pressione ob aliquantum clausum anum, ob
                        congest<ex>ionem</ex> ad superiora<lb/>cum jam multum meditor &amp; caput
                    laborat |: E<ex>rgo</ex> omnia ab<lb/>animo sunt :| faeces pallide luteas
                        subspiss<ex>as</ex> multas.<note place="margin-right" resp="author">
                        <g>urina</g> pauca<lb/>Spannen in regione<lb/>hepatis.</note>
                        Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> varius, calida extima, Knarren im
                    lincken ohr, auris<lb/>d<ex>extrae</ex> susurrus, Oscitatio, oculi
                        paulul<ex>um</ex> premunt me. Parotis<lb/>d<ex>extra</ex> tumet
                        paulul<ex>um</ex>. Venter flaccidus, pitzeln in nare
                        sinistra.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore sinistro.
                        paulul<ex>um</ex> frigere manus incipiunt,<lb/>non pedes. Pandiculatio
                    oscitatio, hinten in humero d<ex>extro</ex><lb/>spannen, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in sura d<ex>extra</ex>. Ructus <g>aci</g>di jejuni.
                        Etl<ex>iche</ex> stiche in<lb/>indice sinistro. pressio unten ad tibiam
                    sinistram. Stiche etl<ex>iche</ex> in in-<lb type="inWord"/>guine sinistro.
                    horripilatio per dorsum, pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio.<lb/>Manus jam citius
                    sentiunt frigus, atque pedes. Flat Eurus.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">In manibus meis<lb/>rothe v. weise fleck-<lb
                                type="inWord"/>gen, tument<lb/><g>aci</g>do glandulae<lb/>cutaneae
                            uti<lb/>ceterae.</hi></note><lb/>Etl<ex>iche</ex> stiche in dem lobe
                    pulmonum sinistro, sonderlich so mich biege<lb/>oder drehe mit dem thorace, es
                    thun auch die flatus ventriculum<lb/>angustum reddentes etwas dazu, Ructus
                    gleich darauff, cum levamine.<lb/>Stiche in sura sinistra. Stiche in
                        <del>dext</del> sinistri pectoris antro,<lb/>Ructus. Facies florida, oculi
                    sic satis clari, pressio post aurem<lb/>sinistram. Pitzeln in pollice pedis
                        d<ex>extri</ex>. Ructus, murmura abdo-<lb type="inWord"/>minis magna,
                    crepitus artuum. Hinten in den untersten incisoribus<lb/>pitzeln. Pressen in
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    Cubito sinistro.<lb/>Mane semper so ich mich fr&#252;h k&#228;mme ist das haar
                    feucht wird<lb/>aber am tag trocken E<ex>rgo</ex> schwitze alle Nacht modo
                    sensibilis modo<lb/>insensibilis. Clangit auris sinistra. </p>
                <pb facs="b0602.jpeg" n="602"/>
                <note2>(Seite 602) </note2>
                <p> Attulit ad me Speyerer ein Kind mit einem bruch.<lb/>Adivi D<ex>octor</ex>
                        Klumpff<note place="foot" resp="editor"> Johann Thomas Klumpf
                        (1706&#8211;1751), Jurist in Frankfurt</note> &amp; bibi Thee.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Dicebat Klumpff, da&#223;<lb/>Herr
                        Morenhelm sey <lb/>sehr fiesig gewesen habe<lb/>alle b&#252;cher nur
                            ange-<lb type="inWord"/>fangen zu lesen nichts au&#223;-<lb
                            type="inWord"/>gelesen oder sich ein vern&#252;nffti-<lb type="inWord"
                        />ges Concept von der sache <lb/>gemacht.</note> Audivi da&#223; Herrn
                        Stadt-<lb type="inWord"/>schulthei&#223; von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/131376241">werlin</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Heinrich Werlin (1663&#8211;1741), Schulthei&#223; in
                        Frankfurt</note> b&#252;cher wohlfeil abgehen in Costen.<lb/>Ibam ad
                        Diest<ex>erweg</ex>.<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> &amp; afferebam
                    ei <bibl><title>Apologiam Fendianam.</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro D.
                        Christiano Fendio, ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque
                        parata, in qua luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi
                        venerandae aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus harmonicis et
                        ineptissimo M. Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano objici furore,
                        Frankfurt am Main 1732.</note><lb/>War in dem Rieblingischen Hau&#223; ubi
                    est auctio librorum<lb/>von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/12871350X">Multzen</name> vidi <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118612190"
                                >schwenckfeld</name></author>
                        <title>epistolar</title> in folio 1.<lb/>theil.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Epistolar des Edlen von Gott hochbegnadeten theuwren Mans
                        Caspar Schwenckfeldts von Ossing seliger gedaechtnis Christliche Lehrhafte
                        Missiuen oder Sendbrieff, 1566-1570.</note><lb/>Fande in <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178"> F&#246;rsters</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm F&#246;rster, Verleger und
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> buchladen Herrn D<ex>octor</ex>
                        Douzeaidans.<note place="foot" resp="editor"> Melchior Douzetemps od.
                        Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt</note> Zeigte mir<lb/>den Titul
                        s<ex>eines</ex>
                    <bibl><title>Tr<ex>actatus</ex> de Cruce</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Melchior Douzetemps: Myst&#232;re de la Croix affligeante et
                        consolante, mortifiante et vivifiante, humiliante et triomphante de
                        J&#233;sus-Christ et de ses membres: ecrit au milieu de la croix au dedans
                        et au dehors, Homburg 1732.</note> so in Homburg in 8 gedruckt<lb/>wird
                    jetzt, etwan zu 16 bogen p. lingua Gallica scripsit.<add resp="author"
                        place="right">Der f&#252;rst v. f&#252;rstin<lb/>lassen es auf ihre
                        kosten<lb/>trucken<lb/>charta<lb/>nitida.</add><lb/>Pluebat,<note
                        place="margin-left" resp="author"> k&#252;hle lufft v. regnet<lb/>von
                        s&#252;dwest.</note> frigida extima, aspectus pallidus facie, nicht
                    recht<lb/>ruhig im Gem&#252;the |: habe bey Klumpff alzu viel geschwatzt
                    v.<lb/>mich in <g>spirit</g>u evacuirt :| oculi non ad modum
                    mobiles,<lb/>frigent pedes.<note place="margin-left" resp="author"> pallor jam
                        est inde,<lb/>quia corpori superflu-<lb type="inWord"/>um detraho alimen-<lb
                            type="inWord"/>tum &amp; sic pallor<lb/>ille bonus est, non<lb/>&#224;
                        vitiis, sed ab<lb/>abstinentia &#224; vitiis.</note><lb/>Veni ad <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120696460">Lutherum</name>
                        patrem,<note place="foot" resp="editor"> Johann Nicolaus Luther
                        (1661&#8211;1740), Jurist in Frankfurt</note> et paulul<ex>um</ex> locutus
                    sum cum eo.<lb/>Jucken in nate d<ex>extra</ex>,<add resp="author" place="above"
                        >ob varum</add> stiche in ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex> bulbo.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>varius, <hi rend="underline"
                        >scribenti in der Maus der rechten hand</hi> stiche v. spannen<lb/>ut &amp;
                    variis in locis. Mucus ex nare sin<ex>istra</ex> sanguinolentus.<lb/>Pressio
                    frontis. Spannen in humero d<ex>extro</ex>. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp;<lb/>larynge pulposus, larynx asper paulul<ex>um</ex> pitzelt ob
                        congest<ex>ionem</ex><lb/>sanguineam bi&#223; hin unter darinnen. Nares
                    ceterum sunt<lb/>siccae, pedes frigent, calent manus. <del>Palp</del>
                    Pandiculatio<lb/>&amp; suspirium. Facies domi plena satis &amp;
                    florida.<lb/>Herrn D<ex>octor</ex> Douzeaid<ex>ans</ex> fragte einmal ein groser
                    Herr, wer doch der<lb/>gr&#246;seste f&#252;rst v. herr w&#228;re in der Welt.
                    Respondebat Douz<ex>eaidans</ex><lb/>der hertzog von Meynungen. Ridebant omnes,
                    nam quis-<lb type="inWord"/>que regitur opinionibus, &amp; eas turbat atque
                    sacrarium <lb/>quoddam.<lb/>In aure externa sinistr<ex>a</ex> spannen v. stiche.
                    Stiche in der rechten <lb/>Mau&#223;.<lb/>Spannen in dorso sub scapula dextra.
                    Kopff<lb/>tumm, pedes frigent, calent manus.<lb/>Meridie edi weise R&#252;ben,
                    hasen pfeffer, Stockfisch, Lorchen,<note place="foot" resp="editor">eine
                        Pilzart</note><lb/>v. vieles gebratenes brodt mit butter, 2 &#228;pfel. bibi
                    2 gl<ex>&#228;ser</ex><lb/><g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Ructus
                    multi, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> v. stiche hin v.<lb/>wieder,
                    verticis pressio p auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Calent manus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> In ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>
                        stiche<lb/><lb/>in pedis d<ex>extri</ex> clavo<lb/>dolor.</note><lb/>frigent
                        paulul<ex>um</ex> pedes. Pluit von S&#252;dwesten.
                        Ocul<ex>i</ex><lb/>sin<ex>istri</ex> pressio, Flatus nonnulli. Pressio
                    verticis.<lb/>Vom zuziehen der stricke hatte am indice d<ex>extro</ex> eine
                    blase bekommen,<lb/>die sasse von selbst nieder, v. das <g>Wasser</g> ging per
                    poros cuti-<lb type="inWord"/>culae weg, theils resorbebantur in vaso, heute
                    bi&#223; sie auff<lb/>war etwas gelblich <g>Wasser</g> darinnen ohne Geschmack,
                    gelb war es<lb/>ob moram, da es sonst wei&#223;.<lb/>stiche in der rechten
                    Mau&#223; der hand. Pressio frontis. Spannen<lb/>in dorso sub scapula
                        d<ex>extra</ex>, it<ex>em</ex> in humero d<ex>extro</ex> unten. auris
                        d<ex>extra</ex><lb/>susurrat. Stiche in metatarso dextro.<lb/>A meridie
                    kochte die lauge der blauen brasil-sp&#228;hne am<lb/><g>Feuer</g> in der
                    K&#252;che nach etl<ex>ich</ex>t&#228;gigem weichen, calida extrema,<lb/>ardor
                    inguinis sinistri, flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in axil-<lb type="inWord"/>la dextra. Pressio verticis.
                    oculi paulul<ex>um</ex> premuntur.<lb/>Florida facies &#224; labore. Attolluntur
                    subinde aures externae.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ve-</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0603.jpeg" n="603"/>
                <note2>(Seite 603) </note2>
                <p> Vespera hora V. adivi Doctorem Diesterweeg.<note place="foot" resp="editor"
                        >Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note>
                    Ihme gefiel die <bibl><title>Apologia<lb/>Fendiana</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana
                        pro D. Christiano Fendio, ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta
                        atque parata, in qua luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non
                        socianismi venerandae aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus
                        harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano
                        objici furore, Frankfurt am Main 1732.</note> nicht, ist zu sehr darinnen
                        gescholten.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex> multi, et cum flatus non possum mittere,
                    etwas incommodit&#233;s<lb/>taciturnitas p<lb/>Vespera edi apud eum samstags
                    Kost, butterbrodt, borstorfer &#228;pfel,<lb/>gebratene Kastanien. Bibi 3
                        gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<note place="margin-right" resp="author"> domi edi
                        2 &#228;pfel</note> Aures susurrant, mehr<lb/>dextra, oculi
                        paulul<ex>um</ex> turbidi, mens confusa &amp; turbulenta, <lb/>stiche in
                        ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. calida extima, der Kopff nicht recht wohl
                    gestellt.<lb/>Oscitatio, mucus ex larynge &amp; ille est paulul<ex>um</ex>
                    asper, it<ex>em</ex> ex infun-<lb type="inWord"/>dib<ex>ulo</ex> pulposus.
                    Spannen in collo linckerseits #<note place="margin-right" resp="author"> #
                        hinten</note> pressio verticis,<lb/>Ructus. Vari in facie sat multi, stiche
                    in humero d<ex>extro</ex>. stiche<lb/>in osse Zy<supplied
                        reason="omitted-in-original">g</supplied>omat<ex>ico</ex> sub ocul<ex>o</ex>
                    sinistro. In inguine sin<ex>istro</ex> dolor.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Pluit.</note><lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. pitzeln in nare
                    sinistra, flatus <g>sulphurei</g> foetidi. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    in humero<lb/>d<ex>extro</ex>. Kopff tumm, animus nicht aufger&#228;umt, pressio
                    verticis.<lb/>Vinum haustum intus nimis commovet. Spannen in dorso sub scapula
                        <lb/>d<ex>extra</ex> it<ex>em</ex> unten in humero d<ex>extro</ex>.
                    Oscitatio, horripilatio per dorsum,<lb/>jucken in natibus &amp; osse sacro.
                    Stiche in oculo d<ex>extro</ex>. Stiche<lb/>supra aurem d<ex>extram</ex>. stiche
                    in sura d<ex>extra</ex>. Pitzeln v. brennen in larynge<lb/>unten. Kopff tumm,
                    pressio frontis.<lb/>|: Herr <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116323469">Eberhard</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Konrad Hieronymus Eberhard, genannt Schwind
                        (1643&#8211;1744), Mediziner, Sch&#246;ffe und B&#252;rgermeister in
                        Frankfurt</note> hat einen treffl<ex>ichen</ex> streu firnis, von metall,
                    der bestreuet,<lb/>v. dann &#252;berlegt wird, steht sehr sch&#246;n.<lb/>Miller
                    ein Uhr macher zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023996-2"
                        >heidelberg</name> #<note place="margin-right" resp="author"> # notus
                        Diesterwegio.</note> starcker hypochondriacus, v. dem es<lb/>zuweilen im
                    Giebele spuckt, ist auff eine weile einmal stumm<lb/>gewesen v. hat danach
                    wieder reden k&#246;nnen. Sed alii putarunt er habe<lb/>eben einen
                        hypoch<ex>ondrischen</ex> Einfall gehabt, v. den alten Zachariam imitiren
                    wollen,<lb/>indem es eben gewesen in s<ex>einer</ex> frau Kindbett.<lb/>Affuit
                    Diesterwegio ein Pfarrherr von schwertzingen noch jung so jetzt zu Douze-<lb
                        type="inWord"/>aid<ex>ans</ex><note place="foot" resp="editor"> Melchior
                        Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt</note> wil gehen,
                    auch den Sommer bey <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippel</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> gewesen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Ging gar schlecht<lb/>gekleidet.
                            Diest<ex>erweg</ex><lb/>ei dabat redeunti<lb/>viaticum.</note> Sagte er
                    mache<lb/>calcinando sal commune cum <g>calce vi</g>va et elix<ex>iri</ex> &amp;
                    crystallisando ein<lb/>Sal commune dulce, damit er das <g>Gold</g> in ein
                        <g>&#214;l</g> solvire oder aurum<lb/>potabile, quod uniri possit cum
                    omnibus liquoribus, war ingenuus. Dicebat<lb/>Dippel habe auch ein solches
                    s&#252;sses saltz v. esse alle Morgen ein st&#252;ck<lb/>davon au&#223; der hand
                    trocken.<lb/>Herr v<ex>on</ex> Stuart hofmeister zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name> bey der Verwittibten
                        f&#252;rstin<note place="foot" resp="editor"> Amalie Luise von Nassau-Siegen
                        (1687&#8211;1750), geb. Prinzessin von Kurland, Witwe des F&#252;rsten
                        Friedrich Wilhelm I. Adolf (1680&#8211;1722)</note> ist zuweilen<lb/>im
                    Kopff nicht recht wohl verwahrt, stellt sich auff den Marckt, vom
                    schlo&#223;<lb/>bi&#223; in die stadt reitet er, ist offt gemeinsam, offt sehr
                    hoch, offt<lb/>schlecht, offt hoch in Kleidern. Sagte einmal al&#223; er im
                    Krieg gewesen<lb/>sey er in den <hi rend="underline">unterleib p geschossen
                        worden, habe lang nicht zuheilen wollen, endl<ex>ich</ex></hi><lb/><hi
                        rend="underline">sey es geheilt, v. daher sey ihm mannigmal im Kopff nicht
                        richtig.</hi><lb/>Ries<note place="foot" resp="editor">Johann Christian
                        Riese od. Ries (1669&#8211;1741), Juwelier und Kaufmann in Frankfurt,
                        Nachbar Senckenbergs</note> neben mir nennt <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendii</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    Rebeccam immer den Lucifer,<lb/>die zwischen ihm v. s<ex>einem</ex>
                    schwiegerVatter, it<ex>em</ex> im sch&#252;tzischen hau&#223;, imperiosa<lb/>sua
                    conversatione h&#228;ndel macht. Er hatte einmal mit Fende<lb/>h&#228;ndel,
                        Diest<ex>erweg</ex> redete ihm ein er solle ihm besser begegnen,
                    thats<lb/>mit thr&#228;nen, klagte aber Diest<ex>erweg</ex> mit thr&#228;nen von
                    Rebecca.<lb/>Holtz klau Rath in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7">halberstadt</name> hatte einen storch,
                    gab man dem Sperlinge<lb/>so geschossen zu essen, ging er erstl<ex>ich</ex> an
                    das <g>Wasser</g> v. weichte sie ein da&#223; sie<lb/>rutschten, dann frasse er
                    sie mit haut v. haar.<lb/>Fleischessen h&#228;lt man hier vor wohlfeiler
                    al&#223; Kraut p aber ist<lb/>nicht wahr, Diest<ex>erweg</ex> wei&#223; besser
                    hau&#223; zu halten, man nehme es ein mal<lb/>4 wochen zusammen, v. ziehe das
                    facit. </p>
                <pb facs="b0604.jpeg" n="604"/>
                <note2>(Seite 604) </note2>
                <p> Es gibt quellen auf bergen wo h&#246;here bey stehen, da sickert das
                        <g>Wasser</g><lb/>hin, gibt auch hunger Quellen &#224; pluvia, aber auf
                    den<lb/>h&#246;chsten bergen welche ut Donners berg so nicht abnehmen, die
                    sind<lb/>ex mari, est in mari movens quod &amp; archaeus terra,<lb/>springt v.
                    klappert recht mit s<ex>einen</ex> wellen wie eine M&#252;hle.<lb/>Et hic
                    Archaeus attrahit et expuit <g>aqu</g>am forte uti ego cogito<lb/>unde ebbe v.
                    Fluth.<lb/>Schiffe nach ost indien werden conservirt so man sie mit nicht langen
                    N&#228;geln,<lb/>einen an dem andern mit dem Kopff v. bordt noch einmal
                    &#252;berschl&#228;gt,<lb/>halten treffl<ex>ich</ex> bleiben wie neu. Es
                    w&#228;chst ex ligno am schiff lang<lb/>Moos an.<lb/>Borstorfer apfel b&#228;ume
                    sind zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7"
                        >halberstadt</name> die gr&#246;seste, hier bleiben<lb/>sie klein, lieben
                    einen schweren leimernen Grundt.<note place="margin-left" resp="author"> Zu
                        wi&#223;baden gibts<lb/>auch vortreffl<ex>iches</ex> obst<lb/>wie
                        Gew&#252;rtz von Geruch</note><lb/>Der junge Holtzklau in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlenburg</name> obiit 14 tagen
                    schon,<lb/>phthisi, schnell ehe ichs v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> v. Carl<note place="foot" resp="editor">Johann Samuel Carl
                        (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg</note> gemeynt h&#228;tte,<lb/>sed
                    ita cito quoque obiit ejus soror. hats &#189; jahr od<ex>er</ex> 1 sommer ge-<lb
                        type="inWord"/>macht. In der Messe hat er noch b&#252;cher v.
                        allerl<ex>ei</ex> haben wollen<lb/>so man ihm hier gekaufft. Offt bekommen
                    sie noch einen lust solche<lb/>Patienten, leben auff wie ein licht so bald
                    au&#223;geht v. sterben<lb/>bald.<lb/>Koch<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Michael Koch, Materialist in Frankfurt</note> fuit in der Gelehrten
                    Gesellschafft apud <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116193786"
                        >Kisner</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Georg Ki&#223;ner
                        (1673&#8211;1734), Arzt und Stadtphysicus in Frankfurt</note> die
                        <g>Veneris</g>, ostendit<lb/>s<ex>eine</ex> Pfaltzische mineras
                        <g>mercur</g>iales, da etl<ex>iche</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Solms-Laubach</note> wohl 12 Pfund <g>mercurii</g> ex<lb/>Centner, andere
                    wenige aber im sand liegen v. nicht so schwer<lb/>zu arbeiten geben aber eben
                    soviel Nutzen daher. Offt etwas <g>Antimonium</g><lb/>auch <g>mercurius</g>
                    virgineus reperitur :|<lb/>vespera edi wieder naturae willen mit <hi
                        rend="underline">begierde</hi> 2 &#228;pfel,<lb/>vincebam stimulum cum irem
                    cubitum, tunc cum paulul<ex>um</ex> dormivi<lb/>expergefactus sum &amp; secuta
                        M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex>. Bene dormivi.<note place="margin-left"
                        resp="author"> non fuisset obtemperandum<lb/>cupidini, quae in<lb/>omnibus
                        coercenda, alias<lb/>illa nos captivos<lb/>reddit sui.</note>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-26">
                        <supplied>26.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0604.jpeg" n="604"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 26 <g>octo</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane borbor<ex>ygmi</ex>.
                    flatus paulul<ex>um</ex> foetidi multi, Kopff tumm,<lb/>auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat, horripilatio, groses pressen ad anum v.<lb/>aufblehen des leibs v.
                    colique, von dem spathen essen der &#196;pfel it<ex>em</ex> Ca-<lb type="inWord"
                    />stanien, trieb auff den <g>Urin</g>.<note place="margin-left" resp="author">
                        Ex nare d<ex>extra</ex> cum<lb/>muco sanguis.</note> Egessi faeces
                        sub<del>spi</del> tenues <lb/>fuscas multas, Horripil<ex>atio</ex>
                        extrem<ex>orum</ex>. pedes nicht gar k&#252;hl,<lb/>stiche, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in scapul<ex>a</ex> d<ex>extra</ex> v. drunter, stiche
                    in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>.<note place="margin-left" resp="author">
                        tummheit des Kopfs v.<lb/>pressen in front<ex>is</ex> regione <lb/>etwas
                        flatibus excutis<lb/>&amp; faecibus &amp;<lb/>sanguine libero flu-<lb
                            type="inWord"/>ente. </note><lb/>Mens non alacris, bleibt lang dunckel,
                    est nebula<lb/>in <g>aere</g>, mit s&#252;dwest. oculi paulul<ex>um</ex>
                    turbulenti, spannen<lb/>etwas. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Ructus <g>aci</g>di jejuni, flatus borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>flatus foetidi
                        <g>sulphur</g>ei. stiche in pollice pedis sinistri. stiche in
                    genu<lb/>sinistro. Animus nimium perturbatus. Facies clara &amp;
                    oculi<lb/>spannen in humero sinistro. It<ex>em</ex> spannen im rechten
                    Arm.<lb/>Crepitus artuum, paulul<ex>um</ex> pluit bey Nebel, f&#228;llt wie
                    gestern<lb/>etwas davon nieder. Nebula quoque fit uti puto, quando <g>ter</g>rae
                    Archaeus<lb/>suas vires attrahit, &amp; <g>aerem</g> condensat, &amp; coacervat
                        <g>aqu</g>eas efflu-<lb type="inWord"/>xiones ex <g>ter</g>ra in altum
                    ascendentes, &amp; reprimit in <g>ter</g>ram. Es<lb/>geschieht nichts von
                    ohngefehr, est in <g>aqua</g> marina quoque <g>spiritus</g> vivificans
                    &amp;<lb/>movens, qui movit <g>aqu</g>am et facit fluxum &amp; refluxum ma-<lb
                        type="inWord"/>ris, Nil fit ex accidenti omnia habent motores suos.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Archaeus <g>ter</g>rae<lb/>est suus, movens
                                <lb/><g>aquae</g>, uti noster<lb/>movet
                            sanguinem.</hi><lb/>Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>sachs<ex>ii</ex></author>
                            <title>oceanum<lb/>Macro microcosmi-<lb type="inWord"
                            />cum.</title></bibl>
                        <!--Philipp Jakob Sachs: Oceanus macro-Microcosmicus seu dissertatio epistoloca de analogo motu aquarum ex &amp;
ad Oceanum, sanguinis ex &amp; ad cor, 1664.--></note><lb/>Vid<ex>e</ex>
                    supra ead<ex>em</ex> pag<ex>inam</ex>.<lb/>Induenti vestas frigent extrema,
                    plena facies. &amp; florida &amp;<lb/>oculi, auris d<ex>extra</ex> multum
                    susurrat. Pressio verticis multa.<lb/>Mucus ex nare d<ex>extra</ex>
                        paulul<ex>um</ex> sanguinolentus. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge<lb/>pulposus. Spasmus hinten in medio humeri d<ex>extri</ex> &amp;
                    sinistro, qui<lb/>est haemorrhagicus, auris d<ex>extra</ex> multum
                        susurrat.<note place="margin-left" resp="author"> it<ex>em</ex>
                            sp<ex>asmus</ex> hinten in aniscal-<lb type="inWord"/>ptore
                            d<ex>extro</ex> sub scapula <lb/>d<ex>extra</ex>, qui<lb/>extern&#232;
                        pressus dolet paulul<ex>um</ex></note> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Pressio</fw>
                </p>
                <pb facs="b0605.jpeg" n="605"/>
                <note2>(Seite 605) </note2>
                <p> Pressio inwendig in antro pectoris <del>dextro</del> sinistro. In
                    humero<lb/>sinistro pressen v. stiche Mucus ex <hi rend="underline">larynge
                        &amp; pulmonibus paululum</hi><lb/><hi rend="underline">colore
                        caeruleus,</hi> larynx darauff paulul<ex>um</ex> asper. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinten<lb/>in femore d<ex>extro</ex>.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus <g>sulphurei</g> foetidi. Ructus <g>aci</g>di
                        jejuni.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in palpebra sinistra.
                    Ructus v. stiche in antro pect<ex>oris</ex> sin<ex>istro</ex><lb/>it<ex>em</ex>
                    tussicula levis cum <del>sanguine</del> excretione muci pulposi ex
                    larynge.<lb/>&#224; Ructibus weichen die stiche in pectore etwas.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in hypogastrio d<ex>extro</ex>.<note
                        place="margin-right" resp="author"> stiche in flexura<lb/>brachii
                            sin<ex>istri</ex>.<lb/>borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>pressio
                        verticis,<lb/>Crepitus artuum in<lb/>nate sinistr<ex>ra</ex>.
                            sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex>.</note><lb/>viele stiche in
                    antro pectoris sinistro, frigent pedes calent<lb/>manus, ructus sublevant,
                    scribenti aures susurrant, sonderl<ex>ich</ex><lb/>dextra gar sehr, Kopff sehr
                    tumm v. oculi rigidi sonderl<ex>ich</ex> sinister.<lb/>Est multa haemorrhagica
                    congestio. Knarren im lincken ohr.<lb/>Nisi urgeat summa necessitas, statio in
                    quam DEUS per nativitatem<lb/>nos duxit, servanda est, nec mutanda
                        temer&#232;.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Statio servanda</hi><lb/>La Lettre la bas alleg. Tr.
                        <lb/>Lettre VI et sequentes notabile<lb/>exempl<ex>um</ex> habent,
                        personae<lb/>dignitatis excell<ex>entis</ex> fere fae-<lb type="inWord"
                        />minae inter mundanos<lb/>aestimatae, die ging ins Clo-<lb type="inWord"
                        />ster, auf dem Kranckenbette<lb/>scheuete sie den Todt, hae<lb/>literae ei
                        spem addunt<lb/>&amp; solatium, konte von allen<lb/>Menschen v. unssern
                        f&#252;hrern keinen<lb/>trost haben, von Gott nur allein<lb/>Longus morbus
                        in fine valde<lb/>ei utilis fuit <unclear>prosxxx</unclear> statu,
                        <lb/>Superbia prodit nos non satis<lb/>Jesum hic amasse et eum ample-<lb
                            type="inWord"/>cti<lb/>vereri<lb/>per mor-<lb type="inWord"/>tem.
                    </note> Man sieht es an<lb/>denen Pietisten im wittgenst<ex>einischen</ex> die
                    offt ihre grose Eigenliebe, v. Unge-<lb type="inWord"/>dult v. unzufriedenheit,
                    amor pecuniae ob bonorum communionem,<lb/>faulheit p angetrieben ihre station zu
                    verlassen, non contenti eo quod<lb/>Deus ipsis quotidie dedit, haben also ihr un
                    ruhig, stoltzes v. <lb/>unwiedergebohrnes wesen, sub vario praetextu gnug an den
                    tag gelegt.<lb/>Es kann einer &#252;berall Gott dienen in allerl<ex>ei</ex>
                    stand, v. offt ists ihm<lb/>gut da&#223; er in der last stecken bleibt v.
                    seufzt, al&#223; da&#223; er sich lose<lb/>macht v. nach s<ex>einem</ex> willen
                    handelt, der gar selten vor Gottes ehre streitet,<lb/>sondern meist vor sich, so
                    wird man vom b&#246;sen abgehalten v. ob man schon<lb/>von ausen gequ&#228;lt
                    wird, hat man doch von innen Ruhe, v. ist besser<lb/>al&#223; so man in
                        s<ex>einen</ex> l&#252;sten sich sein hertz unruhig macht.<note
                        place="margin-right" resp="author"> In <g>venere</g>
                            bes<ex>on</ex>d<ex>ers</ex> hypoch<ex>ondriacis</ex><lb/>inditum est vom
                        vielen<lb/>fressen, wenn dahin einem<lb/>die begierde geht,<lb/>geht dann
                        ins Ge-<lb type="inWord"/>m&#252;the, vel vom<lb/>vielen studiren
                        v.<lb/>Erbegierde p omnes<lb/>excedunt natu-<lb type="inWord"/>rale
                        medium.<lb/><lb/>Communem tramitem dese-<lb type="inWord"/>rentes
                        m&#252;ssen gar strict&#232;<lb/>ad praecepta Dei leben<lb/>sonst stehen sie
                        in &#228;usserster<lb/>Gefahr sich zwischen 2 st&#252;hlen<lb/>nieder zu
                        setzen, v. da&#223; der<lb/>letzte Betrug mit ihnen<lb/>Arger wird al&#223;
                        der erste.<lb/>Si n<ex>emp</ex>e sese nondum vi-<lb type="inWord"/>cerunt
                        &amp; relinquunt<lb/>usitate ex impatientia<lb/>&amp; inquietudine, &amp;
                        <lb/>proprio regendi sese studio<lb/>Deo erepto.<lb/><bibl><title>Lettres
                                sur diverses sujets<lb/>de Morale &amp; de Piete.</title><lb/>Paris
                            1726. 12.</bibl> suadent<lb/>T. 1. Lettre IV. religiosae<lb/>quae in
                        statum monasticum<lb/>duriorem se vult recipere<lb/>ut maneat &amp;
                        internos<lb/>vincat hostes, inter ex<lb/>ternos non cum ipsis
                        vivat.<lb/><!--Jaques Joseph Duguet: Lettres sur divers sujets de morale ete de Piet&#233;, Paris
1726.--></note>
                    Man sahe<lb/>daher, da viele das schlurraffen land nicht fanden so sie in
                    ihrer<lb/>reformation v. imagination suchten v. w&#252;nschten, da&#223; sie sui
                        im-<lb type="inWord"/>potentes, &amp; nil minus quam regenerati, ad varia
                    extrema ver-<lb type="inWord"/>fielen e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> in
                    maniam, melancholiam, febres hecticas, #<note place="margin-right" resp="author"
                        > # Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><title>Reflex<ex>ions</ex> mo-<lb type="inWord"/>rales satiriques
                                &amp;<lb/>Comiques p</title>
                        passim.</bibl><!--Jean-Fr&#233;d&#233;ric Bernard: Refelxions morales, satiriques et
comiques sur les moeurs de notre si&#232;cle, Amsterdam 1723.--><lb/>Der
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10007832X">Autor</name>
                        f&#252;hrts<lb/>au&#223; dem Gem&#252;th<lb/>her. 1723. 8. Am-<lb
                            type="inWord"/>stelod. </note><lb/>Evische hurenh&#228;ndel |: et haec
                    erat secta venereorum :| indifferentismum<lb/>inter peccata &amp; bona p etliche
                    aber sich doch, wieder, wiewohl<lb/>mit grosem Verlust, zu ihrer vorigen
                    handthierung wendeten.<lb/>Es lernten einige imitaturi Apostolas bey denen so zu
                    seyn, nicht aber hier,<lb/>mode, war, anstatt studirens, strumpfwircken, viele
                    aber gingen<lb/>wieder zur&#252;ck, v. konten die in commoda vitae novae, weil
                    sie<lb/>keinen hohen<add resp="author" place="above">g&#246;ttlichen</add> Geist
                    hatten v. alles irrdische gleichg&#252;ltig verachten konten,<lb/>nicht
                    ertragen. Putarunt Christus w&#252;rde mit s<ex>einem</ex> Reich
                    gleich<lb/>kommen, v. ihren lastern ein angenehmes K&#252;ssen unterlegen,
                    sie<lb/>commoder au&#223; zu &#252;ben, v. ihnen alles gnug geben. Die meisten
                    giengen<lb/>in Tummheit hin ohne sich zu kennen und mogten es gut
                    meynen,<lb/>mehr aber vor sich al&#223; Gott. Menschen trieb dauert nicht
                    v.<lb/>besteht nicht, was aber Gott thut, bleibt in Ewigkeit. Au&#223;<lb/>dem
                    Un willen v. Ungedult der Natur deren ambition v. Eigenwillen nicht gnug
                    geschehen,<lb/>sind viele in mal<ex>um</ex> hyp<ex>ochondriacum</ex> &amp;
                    hystericum verfallen, solche leute haben<lb/>wirckl<ex>ich</ex> wie
                    n&#228;rrische zuweilen gelinde intervalla, da ratio still steht,<lb/>in solchem
                    Zustand haben sie medium naturale excedirt, einige alzu<lb/>viel gefressen v.
                    gesoffen, v. hernach gehurt, andere den alten adam mit<lb/>un m&#228;&#223;igem
                    fasten &#252;berwinden wollen v. sich entkr&#228;fftet v. dergl<ex>eichen</ex>
                    so bey<lb/>einigen in v&#246;lliges delirium, bey hitzigeren in maniam
                        &#252;berge-<lb type="inWord"/>gangen. Summa sie wurden ihres eigenen
                    willens halber, der leibes v.<lb/>Gem&#252;ths Ruhe v. der Vereinigung mit Gott
                    beraubt, v. verdarben<lb/>al&#223; selbst halter v. selbsthelfer<add
                        resp="author" place="lower margin"> # hochmeynende Leute, solitudo bona est
                        iis qui ferre possunt<lb/>sed possunt paucissimi.</add> in ihrer Narrheit. </p>
                <pb facs="b0606.jpeg" n="606"/>
                <note2>(Seite 606) </note2>
                <p> Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> multi, nach vielen stichen in ventriculo. Fri-<lb
                        type="inWord"/>gida extrema sedenti im Camis&#246;lgen.
                        Pandicul<ex>atio</ex>. Oscitatio.<lb/>Horripilatio extremorum, stiche in
                        d<ex>extro</ex> &amp; sin<ex>istro</ex> pect<ex>oris</ex> antro,<lb/>Ist
                    nebelich, feucht v. <hi rend="underline">unfreundlich wetter so ists auch
                        in</hi><lb/><hi rend="underline">meinem Leibe v. allerley turbae
                        daselbst.</hi><lb/>Lauter spannen v. stechen v. pressen in dorso humeris
                    scapulis<lb/>capite &amp; pectore. Flatus. Horripilatio extremorum,
                        borbor<ex>ygmi</ex>,<lb/>flatus, sic liberum pectus flatibus excutis, qui in
                    ventriculo<lb/>generati sunt. Oscitatio pandiculatio.<lb/>Frigida extrema et
                    eorum horripilatio, auris d<ex>extra</ex> susurrat,
                        sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex>. stiche v. spannen in musculis
                    pectoralibus lincker v. rechter seits.<lb/>Die Augen dr&#252;cken da ich
                    schreibe. Ructus. Pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio.<lb/>stiche in cubito
                        d<ex>extro</ex>. Pressio verticis.<lb/>Meridie edi spinat, Rindfleisch mit
                    einem embammate von <lb/>herba Cochleariae contusa, <g>ace</g>ti parum, vino
                    &amp; saccharo, Hasenbraten, <lb/>Kuchen. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>. 1 gl<ex>as</ex> wein. Frigida extima, der himmel<lb/>tr&#252;b.
                    Horripilatio extremorum. Spannen in faucibus &amp; mucus ex<lb/>iis pulposus.
                    Parotis d<ex>extra</ex> tumet. R&#228;ume die gl&#228;ser zu-<lb type="inWord"
                    />sammen, frigida extrema, tormina ventris, auris d<ex>extra</ex> su-<lb
                        type="inWord"/>surrat, borborygmi, flatus, venter paulul<ex>um</ex> tumidus.
                        Flatus<lb/><g>sulphur</g>ei foetidi, Tormina, <hi rend="underline">gleich
                        auf das essen sich bewegen</hi> ist<lb/>nicht gut <hi rend="underline">gibt
                        leicht tormina nimis expansis cibis.</hi> Ructus<lb/>multi, trieb ad anum.
                    Egessi cum impetu flatulento faeces<lb/>obscure luteas subtenues, darinnen
                    st&#252;ckgen noch waren von denen<lb/>gestern abend gegessenen Castanien.
                    Castaneae, pisa p &#228;pfel v.<lb/>ander Obst dient flatulentis v.
                    haemorrhoidariis nicht<lb/>wie ich bin. Borborygmi, flatus, calidae manus,
                    frigent<lb/>pedes. spannen in sura dextra. Sp<ex>asmus</ex> puls in sura
                    sinistra. Ructus.<lb/>In vertice pressio, thut auch wehe, wenn ich drauf
                    drucke.<lb/>Oculi nicht recht hell paulul<ex>um</ex> lividi, album oculi in
                    atrophicis prodit <lb/>atrophiam, livore suo, qui testantur de spissitudine
                    sanguinis, quae sese<lb/>eodem tempore in angustis vasis #<note
                        place="margin-left" resp="author"> # tunicae ad natem
                        s<ex>inistram</ex></note> albis oculorum ostendit, atque<lb/>in tenellulis
                    membranae albae mesenteria atque glandularum<lb/>ejus &amp; ceterarum vasis,
                    dependirt von der Gleichheit derer vasorum.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">atrophicis est<lb/>livor oculorum
                    albi.</hi></note><lb/>Ructus, pressio inter scapulas. Stiche in digito minimo
                    dextro.<lb/>Spannen in faucibus &amp; mucus ex iis pulposus, larynx asper. Ob
                    flatus in ven-<lb type="inWord"/>triculo pressio varia in pectore.
                        sonderl<ex>ich</ex> im lincken antro pectoris<lb/>Stiche in humero sinistro.
                    Pitzeln in oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex>. pressio verticis. Flatus.<lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Ob oculos volitant nebulae. Hora III
                        lucet<lb/>paulul<ex>um</ex> sol. <hi rend="underline">Stiche vorn in digito
                        minimo manus laevae.</hi><lb/>Bey einem Knochen attollitur auris sinistra.
                    Pressio am hal&#223; lincker<lb/>hand. Stiche in pollice sinistro. Stiche
                    rechterhand in labio super<ex>iore</ex><lb/>oris. Pressio scapul<ex>ae</ex>
                        d<ex>extrae</ex>. Stiche in aure d<ex>extra</ex> externa. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex><lb/>varius, in facie pectore artubus ventre. <hi
                        rend="underline">Stiche in apice minimi</hi><lb/><hi rend="underline">digiti
                        manus dextrae.</hi> Calida extrema omnia Kopff tumm,<lb/>animus etwas
                    pensif, sitze stil sic calida extrema, lucet<lb/>paulul<ex>um</ex> sol. Hora
                    III. lucet sol paulul<ex>um</ex>. Oscitatio cum distribuitur<lb/>jam chylus.
                    Ructus, stiche in hypogastr<ex>io</ex> sinistro. Stiche in<lb/>Clavo pedis
                    sinistri, <hi rend="underline">Natura so sie an einem ort gewesen trans</hi>-<lb
                        type="inWord"/><hi rend="underline">fert motus ad alium so sie nichts
                        au&#223;gerichtet.</hi> in ventri-<lb type="inWord"/>culo borborygmi. Ardor
                    levis in inguine sinistro. Stiche<lb/>in bregmate sinistro. Oscitatio &amp;
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in collo rechterseits<lb/>an dem
                    larynge. Stiche in pollice pedis sinistri. Ructus, der wind<lb/>weht etwas von
                    s&#252;dwest. Stiche in ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex> bulbo. <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Stiche</fw>
                </p>
                <pb facs="b0607.jpeg" n="607"/>
                <note2>(Seite 607) </note2>
                <p> Stiche ad parotidem d<ex>extram</ex>. oscitatio cum horripilatione
                    dorsi.<lb/>Pressio in radice nasi, animus nicht recht munter. Mucus
                    ex<lb/>faucibus pulposus, und wie sand darinnen, est <g>tarta</g>rus. Pressio
                        ocu-<lb type="inWord"/>lorum. Ructus. Oscitatio &amp; oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex> super<ex>ioris</ex> palpebrae subsultus. Spannen<lb/>in
                    sura sinistra, oscitatio multa. Spannen in infundibulo &amp;<lb/>larynge
                        s<ex>ive</ex> faucibus &amp; mucus ex iis pulposus, pressio
                    frontis.<lb/>Horripilatio extremorum, gehe im Camis&#246;lgen. Ructus
                    multi.<lb/>Sumsi quia meridi&#232; non feci, hatte die stunde vers&#228;umt,
                        Ess<ex>entiam</ex><lb/>balsami peruv<ex>iani</ex> cum <g>Tinctura</g>
                    <g>antimonii</g> factae guttas XX, quia vinum non habebam<lb/>in <g>aqua</g> et
                        <g>spiritu vini</g> mixtis. Pandiculatio, oscitatio, &amp; sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>.<lb/>pressen v. stechen. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in humero sinistro.<lb/>Ederam paucum vel duo, nisi
                    flatus vererer, qui oriuntur, si <lb/>poma eduntur versus vesperam &amp; noctem,
                    &amp; somnum impe-<lb type="inWord"/>diunt, vel inquietem faciunt, serus atque
                    ventriculo vacuo,<lb/>si quidem consuetudini refragitur vespera edere. Sed
                        t<ex>ame</ex>n<lb/>comedi duo poma, weil es noch fr&#252;he, &amp; ne
                        adstringar<lb/><unclear>dxxxt</unclear> nimis sera
                        <unclear>pxlosae</unclear>. Ructus. Eunti &amp; ambulanti frigida
                    <lb/>extrema schnell. Borborygmi. Flatus, borbor<ex>ygmi</ex>. Ructus.
                    Calent<lb/>sedenti manus, eunti obvius est <g>aer</g> truckt sich &amp;
                    condensatur, &amp;<lb/>magis inde friget, ad hoc sub motu non ita expeditus
                    sanguis est.<lb/>Crepant artus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in genu
                    sinistro.<lb/>Legi <bibl><author>J<ex>ohann</ex> V<ex>alentin</ex>
                            Andreae</author>
                        <title>Theophilum.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann
                        Valentin Andreae: Theophilus, Sive de Christiana Religione sanctius colenda,
                        Vita temperantius instituenda, Et Literatura rationabilius docenda
                        Consilium, Stuttgart 1649.</note> susurrus auris sinistrae subinde,<lb/>sed
                    perpetuus dextrae. Stiche in axilla dextra. Femoris
                        sinistri<lb/>sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. Stechen in maxillae
                        super<ex>ioris</ex> dentibus molaribus linckerseits, Calent<lb/>sedenti
                    manus, frigent pedes. Ructus. Pressio verticis.<lb/>Ich bin in allen meinen
                    Dingen geheim v. verborgen, mache auch offt<lb/>au&#223; schlechten Dingen eine
                        Heimlichkeit.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Secretorum amor</hi><lb/><hi rend="underline"
                            >nimius</hi></note> Superbia sibi servat,<lb/>quibus se extollere super
                    alios potest, &amp; invidia abscondit utilia<lb/>generi humano. Et in hac re
                    moderatio servanda, ne<lb/><del>amb</del> vitiis nostris nimium faveamus, sed
                    liberales quoque simus erga<lb/>eos, qui recte utuntur &amp; Deo &amp; proximo
                    inserviunt rit&#232;.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore
                    sinistro, in regione hepatis. Vespera lucet<lb/><g>lun</g>a &amp; coelum serenum
                    bey Ostwind, <g>Luft</g> etwas k&#252;hl,<lb/>spannen in faucibus. In oculis
                    etwas spannen, ructus. Flatus.<lb/>Dolent humeri ambo unten, spannen al&#223;
                    w&#228;ren sie zer-<lb type="inWord"/>schlagen worden. Flatus. In Helice auris
                        <del>d</del>sinistrae oben varus.<lb/>Stiche in clavicula d<ex>extra</ex>
                    prope sternum. it<ex>em</ex> in dentibus molaribus super<ex>ioris</ex>
                    <lb/>max<ex>illae</ex> super<ex>ioris</ex> linckerseits. Spannen in faucibus
                    oben et mucus ex inf<ex>undibulo</ex><lb/>&amp; lar<ex>ynge</ex>
                        pulp<ex>osus</ex>. Pressio clavi pedis d<ex>extri</ex>. Flexi dolent lumbi.
                    Ructus.<lb/>Pressio pulsator<ex>ia</ex> in humero sinistro. Flatus. Jucken in
                    axilla sinistra<lb/>it<ex>em</ex> in vertice. Ructus. Barbam totondi. Stiche in
                    indicis<lb/>dextri apice, frigida extrema, schnitte mich mit dem
                    scheermesser<lb/>vorn in den indicem sinistrum. Auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                    spannen in musc<ex>ulo</ex><lb/>pectorali Dextro. Stiche in junctura cubiti cum
                    humero d<ex>extro</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> oben<lb/>in nate
                        sin<ex>istra</ex>. Stiche in frontem oben Rechter hand. Stiche in
                    minimi<lb/>digiti dextrae apice. Pressio ad parotidem sinistram. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>ad parotides utrasque vari. Ructus. Stiche in
                    pectoris antro d<ex>extro</ex>.<lb/>Flatus. Bey ructibus stiche in faucibus.
                        #<note place="margin-right" resp="author"> linckerseits.</note> Stiche in
                    clavicula d<ex>extra</ex>.<lb/>Stiche in humero d<ex>extro</ex>. Cum lego ob
                        ocul<ex>um</ex> sinistrum volitant nebulae.<lb/>Mucus ex faucibus pulposus
                    multus, Ructus mit stichen in faucibus. Secretio<lb/>&amp; mucus ex faucibus
                    multus pulposus, in humero sinistro sp<ex>asmus</ex>
                        pulsat<ex>orius</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                        musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex> sin<ex>istro</ex>. Spannen in vertice v.
                    pressen. Pressen<lb/>in axilla sinistra. Sedenti &amp; legenti calida extrema
                    omnia. Stiche lincker<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">hand</fw>
                </p>
                <pb facs="b0608.jpeg" n="608"/>
                <note2>(Seite 608) </note2>
                <p> hand in faucibus bey den ructibus, muci pulposi inde multa<lb/>excretio,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Aurium susurrus sed dextrae
                    major.<lb/>Inguinis sinistri dolor. Flatus, <hi rend="underline">ructus mit
                        stichen in faucibus lin-<lb type="inWord"/>ckerseits.</hi> Pressio oculi
                        d<ex>extri</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore sinistro
                        <supplied reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> in<lb/>nate
                        d<ex>extra</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in latere
                        sin<ex>istra</ex>. Multum susurrat auris d<ex>extra</ex>.<lb/>Pressio
                    verticis. Stiche am lincken schlaaf, it<ex>em</ex> stiche in clavicu-<lb
                        type="inWord"/>la dextra. Oscitatio. Stiche supra genu sinistr<ex>um</ex>.
                    Pressio scapu-<lb type="inWord"/>lae sinistrae. Clangit auris
                    sinistra.<lb/>Sonst habe ordentl<ex>ich</ex> um diese Zeit einen Catarrhum v.
                    Coryzam ge-<lb type="inWord"/>habt, so aber vielleicht ob temperantiam
                    aussenbleiben.<lb/>Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri. In pectoris antris
                    intern&#232; dolor &amp; pressio.<lb/>Stiche in pollice pedis d<ex>extri</ex>.
                    pressio in scapul<ex>a</ex> d<ex>extra</ex>. Pitzeln ad anum v.
                    jucken.<lb/>Oscitatio, pandiculatio, ructus. cum puncturis in faucibus
                        lincker-<lb type="inWord"/>seits. Horripilatio dorsi.<lb/>Attentus hodie ad
                    studia fui ut saepe avolavit mihi hora<lb/>me non sentiente.<lb/>Pressio
                        scapul<ex>ae</ex> sin<ex>istrae</ex>
                    <del>Par d</del>
                    <unclear>quod in</unclear> per vias <unclear>xxdicas</unclear>. Kommt
                    ein<lb/>spasmus an einen orth so w&#228;hrt er gew&#246;hnlich eine
                    Weile.<lb/>Dann h&#246;rt er wieder auff, plane uti &amp; in moralibus
                    fit,<lb/>da eine weile einen impetus giebt zu diesem objecte, bald zu einem
                    andern.<lb/>nirgends <unclear>mxxxx</unclear> fixus, dann geht der spasmus
                    wieder anders wohin.<lb/>Dolor in lumborum sinistro. Horripilatio dorsi,
                    flatus.<lb/>Hora X &#189; somnolentia venit sedenti &amp; legenti.<lb/>Ex
                    infundibulo pulposus mucus multus scandens deglutitus in stomachium<lb/>&amp;
                    ibi resolutus creat ructus &amp; flatus.<lb/><hi rend="underline">Ructus v.
                        stiche linckerseits in faucibus.</hi> Spannen in humero d<ex>extro</ex>
                    unten.<lb/>Stiche &#252;ber dem lincken schlaaff. Dolor Clavi pedis
                        d<ex>extri</ex>. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in <lb/>humero
                    sinistro. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in ano. Pressio frontis. <hi
                        rend="underline">Oscitatio cum<lb/>horripilatione dorsi, et sp<ex>asmus</ex>
                            puls<ex>atorius</ex> in axill<ex>a</ex> inf<ex>eriore</ex>
                        linckerseits.</hi><lb/>Hora XI cubitum concessi.<lb/>Noctu Pluit, bene
                    dormivi. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-27">
                        <supplied>27.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0608.jpeg" n="608"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 27 oct<ex>o</ex>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus, flatus, ad alvum egerendi levis conatus.<lb/>auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat multum, gieng gleich im hembd au&#223; dem<lb/>warmen bette, &amp; sic
                    facile fieri ab <g>aere</g> gelido potest regur-<lb type="inWord"/>gitatio
                    humorum. Multam <g>urinam</g> misi, forte quia vespera<lb/>assumsi
                        <g>tincturam</g>
                    <g>antimonii</g> cum bals<ex>amo</ex> Peruv<ex>iano</ex>. Natura copiosius ad
                    renes<lb/>direxit serum &amp; parcius ad poros, nam non sudavi. Borbory-<lb
                        type="inWord"/>gmi. Caput liberum. Stiche in axilla sin<ex>istra</ex>. Mens
                    sic satis<lb/>placata. Horripilatio per dorsum, Ructus <g>aci</g>di jejuni,
                        borbo-<lb type="inWord"/>rygmi, flatus. Frons paulul<ex>um</ex> premitur.
                    Calidi pedes. oculi<lb/>liberi &amp; leves. Bey <hi rend="underline">den
                        ructibus annoch stechen in den faucibus lin-</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >ckerseits wie gestern abend</hi>; mag wohl etwas muci da stecken<lb/>v.
                    nicht fortkommen ob lentiorem. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in nate
                    sinistra.<lb/>faeces vicinae alvi sunt. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge <choice>
                        <sic>pulposae</sic>
                        <corr>pulposus</corr>
                    </choice>.<note place="margin-left" resp="author"> stiche v. brennen in genu
                            sin<ex>istro</ex>.</note><lb/>Spannen in sura d<ex>extra</ex>. Egessi
                    faeces paulas subtenues virides ab<lb/>hesterno spinachio, etwas drucken v.
                    pitzeln in ano. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in sura
                    s<ex>inistra</ex>.<lb/>Nonnulli valde digerunt &amp; multum <g>ignem</g> habent
                    resolventem, ut<lb/>paucae &#224; multi digestis faeces resideant.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Digestio fortis</hi></note> Resolvitur hinc
                        <del>sanguinem</del> alimentum<lb/>in insensibilem vaporem atque hic nunc
                    hic nunc illum colligitur,<lb/>hincque ratio reddi potest de evacuatione
                        <g>urinae</g> per alvum in hydrope, de<lb/>ingestorum potulentorum
                        <unclear>xxxxxx</unclear> per <g>urinae</g> excretione vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Baglivii</author> opera </bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Giorgio Baglivi (1668&#8211;1707), Mediziner in Rom</note><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">so</fw>
                </p>
                <pb facs="b0609.jpeg" n="609"/>
                <note2>(Seite 609) </note2>
                <p> so sonst &#224; theoria particularum nicht zu expliciren ist vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Dippel<ex>ii</ex></author><lb/><title>Vit<ex>ae</ex>
                                an<ex>imalis</ex> M<ex>orbus</ex> &amp;
                        Med<ex>icina</ex></title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Konrad Dippel: Vitae animalis morbus et medicina. Suae vindicata origini
                        disquisitione physicomedica, qua simul Mechanismi &amp; Spinosismi
                        deliramenta funditus deteguntur, &amp; mathematica evidentia ex sanae
                        rationis circulo deturbantur, &amp;. integrum universi motus Systema
                        concinnis vinculis nectitur. Autore Christiano Democrito M. D, Lugduni
                        Batavorum 1711.</note> p: 55 sequentes <bibl><author>Nenter</author>
                        <title>Physiol<ex>ogia</ex></title> p. 230</bibl>
                    <note place="foot" resp="editor">Georg Philipp Nenter: Theoria hominis sani
                            s<ex>ive</ex> Physiologia medica, Stra&#223;burg 1714.</note>ex <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11875808X">Sy-<lb type="inWord"
                        />denham</name><note place="foot" resp="editor"> Thomas Sydenham
                        (1624&#8211;1689), englischer Arzt und Erforscher von
                        Infektionskrankheiten</note> op<ex>eris</ex>
                    <bibl><author>Connor</author>
                        <title>evang<ex>elium</ex> Med<ex>ici</ex></title>
                        <title>Epist<ex>ola</ex> de secret<ex>ione</ex>
                        animal<ex>i</ex></title></bibl><note place="foot" resp="editor">Bernard
                        Connor: De secretione animali. In: Evangelium medici: seu Medicina mystica;
                        de suspensis naturae legibus, sive de miraculis, Amsterdam 1699, S.
                        157-176.</note> p 15. <lb/>Pressio axillae sinistr<ex>ae</ex> frontis p.
                    Stiche in axilla d<ex>extra</ex> &amp; pressio, auris
                    d<ex>extrae</ex><lb/>susurrus, schreibe im blosen hembde.<lb/><g>Aer</g>
                        paulul<ex>um</ex> serenus bey S&#252;dwestwind. Flatus <g>sulphur</g>ei
                        foetid<ex>i</ex>.<lb/>Maledictio pii, ut e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex>
                    Pauli der dem teufel &#252;bergab, ist de&#223;-<lb type="inWord"/>wegen, ut per
                    miseriam corporis adigatur anima ad resipiscendum.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Der Fluch.</hi></note><lb/>Malorum in piis non procedit
                    ad effectum, pius n<ex>emp</ex>e non capax <lb/>est maledictionis &#224; malo
                    propter malam causam perfectae. Mali in ma-<lb type="inWord"/>lam utique valet,
                    persequi n<ex>emp</ex>e potest alter alterum in eodem centro<lb/>constitutus, et
                    maledicens ipse post mortem exercit vim quandam<lb/>in talem, ipsique maledictus
                    dum ob maledictionem, cujus memor est,<lb/>in agendis suam confundit mentem,
                    contraria omnia experitur,<lb/>et si bene agendo sese non convertat, sed pergat
                    in malis potest adi-<lb type="inWord"/>gi ad desperationem et hujus &amp;
                    aeternae vitae dispendium.<lb/>Sic autem ad bonum in clinetur, &amp; benefactis
                    proscindat male-<lb type="inWord"/>dictionis actam et effectam miseriam, si quam
                    ad huc permittente<lb/>Deo patiatur ad confirmationem sui, fert ad sui commodum
                    &amp; corre-<lb type="inWord"/>ctionem ideo, quia notis antea malis meruit, ut
                    mens ipsius<lb/>sufficiter avertatur &#224; foeditate malorum et introeat
                    in<lb/>benedictionem justorum centraliter &amp; in haerenter, non
                    imputative<lb/>palliative et superficialiter.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in super<ex>iore</ex> oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                    palpebra. Stiche vorn in femore sin<ex>istro</ex>.<lb/>Paulul<ex>um</ex> uti
                    semper fit noctu sudavi so mich jetzt k&#228;mme ist das<lb/>haar was feucht.
                        Borbor<ex>ygmus</ex> levis. frigent manus calent pedes.<lb/>Mane veni ad
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendium</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> bibi 4 tasses Coff&#233;e.<lb/>Dicebat Fende die Posten v.
                    die Druckereyen seyen noch das beste in Babel.<lb/>Laudabat valde doctisimum
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stierii</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil
                        Stier (*1696), Theologe</note> scriptum.<lb/>Narrabat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe und
                        Kirchenlieddichter in Gie&#223;en</note> habe von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Gie&#223;en</name> hier zu der zeitung
                    geschickt einen<lb/>Zettul v. bekannt machen lassen, da&#223; Langii buch von
                    der allgemeinen<lb/>Gnade dem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118535978">Koenig</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm I., K&#246;nig in Preu&#223;en
                        (1688&#8211;1740)</note> |: da die Churf&#252;rsten v<ex>on</ex> Brandenburg
                    alzeit die<lb/>Union gesucht :| sehr gefallen, v. moderat sey, v. befohlen,
                    da&#223;<lb/>alle s<ex>eine</ex> schrifften von allen Pfarrherrn sollen gekaufft
                    werden au&#223; dem<lb/>kirchen fisco, v. zu dem inventario der kirchen mit
                    geh&#246;ren.<lb/>M. de <unclear>ducas</unclear> habe Diabolus die guten von dem
                        <del>bosen</del> guten wege abzuf&#252;hren,<lb/>Gott habe
                        <surplus>habe</surplus> uns heraus gerissen <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign> von<lb/>des b&#246;sen gewalt v. stricken.<lb/>In den letzten
                    Zeiten <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> sey das Pabstum<lb/>gewesen :| die
                    nun sind sagt Paulus cum multis epith<ex>etis</ex> werden<lb/>greuliche Zeiten
                    seyn. Der von allem los ist v. Gott ergeben der<lb/>hats alleine gut. <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign> dicit paulus, articulus si-<lb type="inWord"
                    />gnificat multitudinem.<lb/>Lipsienses nolunt quod t<ex>ame</ex>n scriptura
                    clar&#232; dicit, da&#223; fleischlich ge-<lb type="inWord"/>sinnet seyn der
                    Todt ist, resciunt quam velint mortem, das Ge-<lb type="inWord"
                    />f&#228;ngn&#252;&#223;, der Todt den <g>Chri</g>stus &#252;berwunden und zu
                    spott gemacht,<lb/>der Todt den <g>Chri</g>stus mit s<ex>einem</ex> todt cum
                    anima &amp; corpore obiret peccatis<lb/>gefressen vid<ex>e</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118575449">Lutherus,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Martin Luther (1483&#8211;1546),
                        Reformator</note> in dem Lied Christ lag in todtes banden, das mit
                    dem<lb/>lied nun freuet euch l<ex>ieben</ex>
                    <g>Chri</g>stengemeine sch&#246;ne Lieder Lutheri sind,<lb/>so er aber selbst
                    noch nicht verstanden, al&#223; er sie geschrieben v. noch kein<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Lu-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0610.jpeg" n="610"/>
                <note2>(Seite 610) </note2>
                <p> Lutheraner versteht.<lb/>Christus versammlet jetzt s. <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign> den Vatter <lb/>der Unum &amp; omnia ist, der grose Gott, die
                    wurtzel alles<lb/>Dinges.<lb/>Sumsi apud Fende<note place="foot" resp="editor"
                        >Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> Tabacum hinc
                    ex nare d<ex>extra</ex> sternutatio.<lb/>Pedum frigus et oculorum
                    tr&#252;bigkeit etwas von innen, calent<lb/>manus. Coelum subinde nubilum von
                    S&#252;dwest mit etwas<lb/>wind, zuweilen hell.<lb/>Gieng in Kasten v. lie&#223;
                    mir von Marxheimer den Catalogum<lb/>Librorum des Stadtschulthei&#223; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/131376241">,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Heinrich Werlin (1663&#8211;1741),
                        Schulthei&#223; in Frankfurt</note> der sie v. s<ex>ein</ex>
                    ger&#228;th<lb/>v. hau&#223;rath den freunden mit denen er processirt zu trotz
                    dem Kasten<lb/>geschenckt sub praetextu weil s<ex>eine</ex> arme freunde viel
                        dar-<lb type="inWord"/>au&#223; auch geno&#223;en h&#228;tten ein bene zu
                    thun. waren schlecht,<lb/>offt nicht gantz. Lettres Choisies, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118795899">Scudery</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Georges de Scud&#233;ry (1601-1667),
                        franz&#246;sischer Schriftsteller</note> opera, it<ex>em</ex> Mr.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118964380">Sarracin</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Jean-Fran&#231;ois Sarrasin (1614-1654),
                        franz&#246;sischer Schriftsteller</note> opera, Education des Princes p
                    gehen sehr wohlfeil<lb/>weg.<lb/>Adibam Klumpf,<note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Thomas Klumpf (1706&#8211;1751), Jurist in Frankfurt</note> der
                    sagte einer s<ex>einer</ex> Cameraden in altorff Koenig<note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Gottlieb K&#246;nig, Professor f&#252;r Philosophie
                        in Gie&#223;en, sp&#228;ter Hofmeister in Homburg</note><lb/>Norimbergensis
                    valde Capax, sey nachd<ex>em</ex> er poeta Laureatus<lb/>20 aet<ex>atis</ex>
                    anno worden, treffl<ex>ich</ex> Griechisch verstehe, ein Kind<lb/>angestellt
                    sich gebalgt v. mit dem stock verfolgen lassen wie weit,<lb/>religirt worden,
                    hieher kommen in druckerey dienen wollen,<lb/>endl<ex>ich</ex> zu Baron
                        <g>Kreuz</g><note place="foot" resp="editor"> Johann Christian von Mackau,
                        Freiherr von Creutz (1682-1732), Alchimist am Hofe Ernst Ludwigs zu
                        Hessen-Darmstadt</note> kommen, der ihn zum hofmeister angenommen.<lb/>Sey
                    sonst ein Jurist, habe aber den theol<ex>ogis</ex> zu zeigen da&#223; pre-<lb
                        type="inWord"/>digen keine so grose Kunst sey, offt cum applausu vor
                    der<lb/>f&#252;rstin gepredigt, reellement, von dem sehnen der Creatur
                    nach<lb/>Gott der alles in allem, philosophice, sey treffl<ex>ich</ex> wohl
                        ab-<lb type="inWord"/>gelauffen. hat sich nur eine disposition gemacht v.
                    weiter<lb/>nichts gehabt geschrieben.<note place="margin-left" resp="author">
                        Orthodoxia si<lb/>multum facit macht<lb/>die Leute moral ab-<lb
                            type="inWord"/>stinentes von groben<lb/>s&#252;nden, sed<lb/>cor &#224;
                        vitiis non<lb/>expurgat, l&#228;sst<lb/>also die leute ohne<lb/>trost v.
                        gefangen in s&#252;n-<lb type="inWord"/>den nisi quidem Deus<lb/>misericors
                        aliquando ex-<lb type="inWord"/>piat aliquem ex eo-<lb type="inWord"/>rum
                        turba &amp; hae-<lb type="inWord"/>reticum faciat<lb/>splendido
                        titulo<lb/>quo &amp; <g>Chri</g>stus conser-<lb type="inWord"/>vit der
                            haupt-<lb type="inWord"/>Anf&#252;hrer.<lb/>Klumpff est
                        animi<lb/>peccati, nimmts<lb/>im reden mit dem<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">f<ex>rank</ex>further</name>
                            dial<ex>ect</ex> nicht<lb/>so genau, v. arbei-<lb type="inWord"/>tet in
                            s<ex>einem</ex> foro v. Ambt<lb/>wie er soll, ist<lb/>zufrieden. Ist
                        nicht<lb/>ohne Erkenntni&#223;<lb/>der Eitelkeit.<lb/>Est bonae volun-<lb
                            type="inWord"/>tatis homo. Dient<lb/>den Armen umsonst ohne<lb/>streit
                        v. wieder-<lb type="inWord"/>willen. Kan auch<lb/>noch etwas
                        hageln.<lb/>sind morale leute<lb/>die sich in allen
                        satteln<lb/>schicken.</note><lb/>veni ad Diest<ex>erwegium</ex>.<note
                        place="foot" resp="editor">Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744),
                        Kaufmann in Frankfurt</note> gab mir vor einen zu leichten Ducaten
                    arabisch<lb/>3 Gulden 12 batzen, hatte <g>Silber</g> wolte sich nicht gut biegen
                    lassen. Gelten<lb/>ordentlich nur 4 Gulden. Diest<ex>erweg</ex> rathet Fendio er
                    soll <choice>
                        <sic>das</sic>
                        <corr>die</corr>
                    </choice><lb/><bibl><title>Apologia</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro Dn.
                        Christiano Fendio, ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque
                        parata, in qua luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi
                        venerandae aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus harmonicis et
                        ineptissimo M. Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano objici furore,
                        Frankfurt am Main 1732.</note> unterdr&#252;cken ob personalia das
                    &#252;brige gehe noch<lb/>wohl hin sonst. Werde h&#228;ndel bekommen
                        Fende.<lb/>Gros<note place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    hatte viel zu thun. Auris d<ex>extra</ex> susurrat, Kopff etwas<lb/>tumm, scribo
                        epist<ex>olam</ex> ad C<ex>onradum</ex> D<ex>ippelium</ex><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> et ad <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338"
                        >fratrem.</name><note place="foot" resp="editor"> Heinrich Christian
                        Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschaftler, J. Chr.
                        Senckenbergs &#228;lterer Bruder</note><lb/>pedes frigent, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, facies pallida,<lb/>auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat, h&#228;nde warm &amp; oculi klar. Facies<lb/><del>premit</del> nicht
                    aufgebleht v. voll, sondern sitzt etwas nieder<lb/>v. ist blass, <hi
                        rend="underline">E<ex>rgo</ex> plethora paulul<ex>um</ex> consumta,</hi> est
                    &amp; quia<lb/><g>spirit</g>us meus <hi rend="underline">jam multum meditatur
                        ideo non</hi> multum ad extra<lb/>operatur in corpore. Pressio in bregmate
                        sinistro.<note place="margin-left" resp="author"> Penduli sunt
                        capilli<lb/>ob <g>aerem</g> humidum &amp;<lb/>quia <unclear>bxxx</unclear>
                        mane <lb/>antequam capilli <del>ab</del> &#224; <lb/>sudore nocturno
                        liberi<lb/>fuerunt <unclear>prodixx</unclear> in <lb/><g>aerem</g>
                        matutinum.</note><lb/>Ructus mit stichen in faucibus lincker seits,
                    ex<lb/>quibus mucus pulposus, ut &amp; ex larynge paulul<ex>um</ex>
                    aspero.<lb/>Nares verstopfft v. voll. Stiche in tibia sinistra.
                    Venter<lb/>flaccidus. spannen in sura d<ex>extra</ex>. Pressio in
                        scapul<ex>a</ex> d<ex>extra</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    in scap<ex>ula</ex> sin<ex>istra</ex>. Velox curro per scalas. Pressio
                    in<lb/>bregmate d<ex>extro</ex>. Stiche in occipite lincker seits. Der wind
                    wehet<lb/>etwas von westen, verweht v. bringt wolcken. Stiche oben in fe-<lb
                        type="inWord"/>more d<ex>extro</ex>. Stiche in ocul<ex>o</ex> sinistro.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Pressio ver-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ticis</fw>
                </p>
                <pb facs="b0611.jpeg" n="611"/>
                <note2>(Seite 611) </note2>
                <p> ticis rechter seits &amp; bregmatis. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    sura sinistra. Spannen<lb/>prope auris d<ex>extrae</ex> parotidem, parotis
                        d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet, attollitur<lb/>auris sinistra.
                    Crepitus artuum. Pedum frigus, manuum calor.<lb/>In fronte vari non nulli.
                    Hauete mit dem hackmesser ein<lb/>Holtz zu <unclear>dutten</unclear>, hinc
                    calidum brachium d<ex>extrum</ex>. frigent pe-<lb type="inWord"/>des, stehe auf
                    Stein v. feucht, oculi spannen. Mucus ex<lb/>infundib<ex>ulo</ex> pulposus.
                    stiche in femore sinistro. Pressio verticis.<lb/>Pedum frigus. Sumsi hora XII in
                    vitro vini Mixturae s<ex>ive</ex> Elix<ex>iris</ex><lb/>polychresti <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onradi</ex>
                            D<ex>ippelii</ex></name><note place="foot" resp="editor">Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> guttae XXX. Ructus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                            oc<ex>uli</ex><lb/>sin<ex>istri</ex> super<ex>iore</ex>
                            palp<ex>ebra</ex>.</note> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    angulo<lb/>oris sin<ex>istro</ex>. Wolcken von S&#252;dwest. Stiche vorn in
                    radio<lb/>sinistro, da vorher etwas ver&#228;ndert war im Gehen od<ex>er</ex>
                    lauffen<lb/>per scalas v. das glas wein genommen gab mir es gleich
                    st&#228;rcke,<lb/>sentiente augmentum virium in vino Archaeo, so
                    sehr<lb/>schnell zugeht, &amp; sic vires reassumente, &amp; impatientiam de-<lb
                        type="inWord"/>ponente.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Refocillatio<lb/>schnell.</hi></note> Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Nenter</author>
                        <title>Physiol<ex>ogia</ex></title> p. m. 230.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Georg Philipp Nenter: Theoria hominis sani s<ex>ive</ex>
                        Physiologia medica, Stra&#223;burg 1714.</note>
                    <lb/>Stiche in ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex> bulbo. Stiche in pollice
                        d<ex>extro</ex> vorn. it<ex>em</ex><lb/><hi rend="underline">in faucibus
                        lincker seits si ructus veniunt.</hi> Jucken in in-<lb type="inWord"/>guine
                        d<ex>extro</ex>. Bregmatis sin<ex>istri</ex> pressio. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in tibia sin<ex>istra</ex>.<lb/>Stiche in axilla
                    sinistra. Pressio bregmatis sin<ex>istri</ex>, calentibus<lb/>extremis. Ructus.
                    Pressio verticis. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    cum<lb/>screatu pulposus.<lb/>Meridie edi Erbsensuppe, weise R&#252;ben, spinat,
                        Zwiebel-<lb type="inWord"/>fleisch, Castanien gebraten mit butterbrodt. bibi
                    2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>,<lb/>1 gl<ex>as</ex> wein. Frigida extima, flatus.
                    Ructus.<lb/>Veniebat D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055466800">Dancker,</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Philipp Dancker (1702&#8211;1753), Arzt in
                        Frankfurt</note> dixit man habe weil man von seiten der<lb/>Stadt mit
                        s<ex>einem</ex> Herrn Herrn Cammerrichter process gef&#252;hrt, man
                    ihm<lb/>nachgeredet er gehe <g>feu</g>rig am stoppelberge bey wetzlar,
                        it<ex>em</ex><lb/>sey auff gelebt im fahren mit 6 Post Pferdten v. habe sich
                    herum<lb/>geworffen v. Zerkratzt, lag wohl 4 wochen, obiit am
                    stickflu&#223;.<lb/>Pfaffen haben viele Spiegel auf ihn gelegt zu sehen ob
                        transpiratio<lb/>insensib<ex>ilis</ex> noch da sey, war aber au&#223;, lieff
                    sehr auff.<note place="margin-right" resp="author"> Degit <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">Darmstadii</name> quoque<lb/>Dr.
                            Medic<ex>inae</ex> der<lb/>au&#223; gesprungene<lb/>M&#246;nch Thomb
                        der<lb/>die schlechte Diss<ex>ertationem</ex> de<lb/>Morbis
                        Monachorum<lb/>geschrieben.</note><lb/>Ejus filia bekam ein hitzig
                        fieber,<note place="margin-right" resp="author"> erat febr<ex>is</ex>
                            catarrh-<lb type="inWord"/>al<ex>is</ex></note> cum crisi
                        <unclear>satxxrixx</unclear> diar-<lb type="inWord"/>rhoea, so er nicht
                    sistirt, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> promovirt v. unterhielt v.<lb/>lenirte per
                    mixturam quandam, der versoffene Dillenius in wetzlar<lb/>wolte sie per
                    adstringentia stopffen, quod non concedebat Dancker.<lb/>da bekam er bey dem
                    Cammerrichter die erste entree der ihn dann pous-<lb type="inWord"/>sirte, v.
                    ihm M&#246;llerin freyete.<lb/>Edi 4 &#228;pfel postquam aliquot vitra vini bibi
                    &amp; edi etwas<lb/>Milch brodt. pedum frigus. calor manuum. Ructus.
                    Facies<lb/>florida, da ich still bin calent manus, stiche in digito mini-<lb
                        type="inWord"/>mo, pedes frigent.<lb/>Gieng etwas per plateas et ad <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037502590">Buchner</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Leonhard Buchner (gest. ca. 1754),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> holte <bibl><title>Mantissam
                            botanologiae<lb/>juvenilis</title> ulmae 1732 8.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor">Balthasar Ehrhart u. Paul D. Giseke (Hg):
                        Botanologiae iuvenilis mantissa, Ulm 1732.</note> ward warm an h&#228;nden,
                    nicht eben an f&#252;ssen,<lb/>tormina ventris, oculi liberi, bey dem laufen
                    expandebatur cito<lb/><g>aer</g> in abdomine. Mens paulul<ex>um</ex> perturbata
                    est, ob assumtum<lb/>modo vinum, stiche in indice d<ex>extro</ex> vorn. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Hora VI sanguinis motus paulul<ex>um</ex>
                    citatur, sedenti calent extrema, stiche v.<lb/>sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde, attollitur auris sinistra. Zephyrus
                        paulul<ex>um</ex><lb/>flat &amp; nubila in coelo volitant, interdum sereno.
                    Ructus. </p>
                <pb facs="b0612.jpeg" n="612"/>
                <note2>(Seite 612) </note2>
                <p> Si quis praesens esse debet animo, ante omnes medicus sit<lb/>oportet.
                    Hypochondriaci ver&#232; cum rar&#242;, vel subinde non, sint<lb/>sibi
                    praesentes &amp; patiantur subinde rationis eclipses, sibi praesentes<lb/>esse
                    nequeunt, animo nimis occupata objectis idealibus, ideo<lb/>ad medicinam apti eo
                    tempore non sunt; quod &amp; mihi contingit in-<lb type="inWord"/>terdum quare
                    mihi cavendum 1) ne animam confundam 2) vel<lb/>ab omni praxi ne laedatur
                    proximus &amp; 3) ne fama in periculum<lb/>inducatur.<lb/>Stiche in pollice
                        <del>p</del>manus sinistrae. Stiche in vertice. Ructus,
                        flatus.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex> super<ex>iore</ex> palp<ex>ebra</ex>. Spannen in nucha
                    linckerseits.<lb/>Spannen in pollice sinistro. it<ex>em</ex> axilla
                        sin<ex>istra</ex>. Lucet sol. venter in-<lb type="inWord"/>flatus. <hi
                        rend="underline">Post poma quae flatulenta &amp; multum sese
                        expandens<lb/>in calido corpore phlegma continentia sunt, stiche in artubus
                        &amp;</hi><lb/><hi rend="underline">sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        qui semper oriuntur de oppletione.</hi> Egessi faeces, quorum<lb/>statim
                    &#224; prandio egestio impedita est, spissas premendo paulul<ex>um</ex><lb/>ob
                    moram. Vari in facie non nulli.<lb/>|: Syndicus Weinrichius war vom schlag
                    ger&#252;hrt auf der einen seite, auf<lb/>die letzte ward er contract v. zehrte
                    ab, lag sich wund.<lb/><g>Aci</g>do abundabat, konte wegen hustens den neuen
                    wein qui<lb/>subtili multo <g>acido</g> abundat, nicht leyden, aber alten wein
                        wohl,<lb/><g>aci</g>dum subtile cum sero subtili in pulmonibus arrodit, sed
                    vinum<lb/>annosum ad renes it<ex>em</ex> suo crassiori <g>tarta</g>ro.
                        <g>Aci</g>dum subtile abire<lb/>ad pulmones palam fit, dum
                        <g>ace</g>t<ex>um</ex> simplex in malignis non<lb/>abit ad pulmones,
                        <del>crassius</del> destillatum ver&#242; id facit, &amp;<lb/>raucedinis
                    causa fit. Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100366163"
                                    >Junck<ex>eri</ex></name></author>
                        <title>Consp<ex>ectus</ex></title> pract. Tab<ex>ula</ex><note place="foot"
                            resp="editor">Johann Juncker: Conspectus formularum medicarum: exhibens
                            tabulis XVI tam methodum rationalem quam remediorum specimina, ex praxi
                            Stahliana potissimum desumta, et therapiae generali accomodata, Halle
                            1723.</note><lb/>de febr. Mal. &amp; Epid. in Gen.
                            <unclear>Cantxl.</unclear> n. 34.</bibl>
                    <lb/>Pressio verticis varia quae Dolorem facit ad tactum. Crepitus
                        artuum<lb/><hi rend="underline">Ructus &amp; stiche in faucibus
                        linckerseits,</hi> simul. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex><lb/>&amp; larynge
                    pulposus. Sanguis <hi rend="underline">paulul<ex>um</ex> crebrius movetur justo,
                        sic </hi>non<lb/><hi rend="underline">sum attentus ad meditanda, ad quem
                        actum requiritur placidus<lb/>sanguinis motus.</hi><lb/>Pressio in
                    fontanella qui tacta dolet, auris d susurrat, <lb/>item subinde sinistra. Stiche
                    in pect<ex>oris</ex> antro d<ex>extro</ex>. ructus
                        postea<lb/>borbor<ex>ygmi</ex> &amp; flatus, pressio v. stiche am Kopff
                        vielerl<ex>ei</ex>.<lb/>Vielerl<ex>ei</ex> stiche <hi rend="underline">ob
                        flatus &amp; oppletionem.</hi> Venter tumidus.<lb/>Crepitus artuum. Pedes
                    sedenti frigent, calent manus.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetidi. Ructus v.
                    stiche in faucibus lincker seits.<lb/>Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi multi. In
                        ocul<ex>is</ex> interdum obvolitant<lb/>nebulae. Stiche in humero
                        sin<ex>istro</ex>. Cum accenderam Cande-<lb type="inWord"/>lam gieng mir
                    etwas <g>Schwefel</g>dampff in den hal&#223; hinc ravis le-<lb type="inWord"
                    />vis &amp; tussicula. Ab oppletione 1) flatus 2) ab his humores inor-<lb
                        type="inWord"/>dinate moventur 3) ipsi humores fiunt copiosiores, 4) dum
                        inor-<lb type="inWord"/>dinate moventur tam activi quam passivi spasmi &amp;
                    tensiones &amp;<lb/>puncturae, artuum gravitas tremor 5) mentis obnubilatio
                    &amp;<lb/>inadvertatio. 6) humorum non aequalis ad artus extremos motus,<lb/>sed
                    in interioribus commotio, &amp; spissitudo, hinc extremorum,<lb/>et minimum
                    pedum frigus.<lb/>Fui apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor">Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    &amp; attulli ei unter dem Roquelaur von der
                        <bibl><title>Apologia</title></bibl><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Fendi-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0613.jpeg" n="613"/>
                <note2>(Seite 613) </note2>
                <p>
                    <bibl><title>Fendiana</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann
                        Theophil Stier: Apologia vere christiana pro D. Christiano Fendio, ex ipsis
                        viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua luculenter
                        demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae aetatis seni ab
                        octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve
                        sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am Main
                        1732.</note> 6 st&#252;cke.<lb/>Dixit erstl<ex>ich</ex> heute sey ihm bey
                    meditatione des Spruchs Beygefallen<lb/>wir haben einen Gott, es sind viel
                    G&#246;tter v. herren, Pauli.<lb/>Hanc loquelam paulum de aliis die viele Nomina
                    haben <lb/>v. viele herrn, die <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> aber haben
                    nur allein den einigen <lb/>wahren Gott restrictive per <g>Chri</g>stum. Ita
                    philautia ejus omnia<lb/>restringit ad suas cogitationes.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Fende dicebat es<lb/>habe mein <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138372101"
                        >Vatter</name><lb/>nach dem Todt der<lb/>erst<ex>en</ex>
                        Frau<!--Maria Margarethe Senckenberg(1652&#8211;1703), geb. van den Birghden, erste Gemahlin Johann Hartmann Senckenbergs-->
                        die jetzige<lb/>Kortholtin wollen <lb/>heyrathen, al&#223;
                        s<ex>einer</ex><lb/>frauen bruders des<lb/>Gerichtsschreibers
                        tochter<lb/>sey ihm aber nicht erlaubt<lb/>worden, haben
                        Responsa<lb/>eingeholt, auch<lb/>hat es die Hallische<lb/>Universitaet
                            zu-<lb type="inWord"/>gesprochen, ward aber<lb/>hier nicht erlaubt.
                    </note> Bey betrachtung des Spruchs<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100942954">F<ex>rancisci</ex> G<ex>eorgii</ex>
                        Veneti</name><note place="foot" resp="editor">Francesco Giorgio Veneto
                        (1466&#8211;1540), italienischer Franziskaner und religi&#246;ser
                        Schriftsteller</note> den <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> in
                    apologia angezogen ists ihm beygefallen.<lb/>Wil haben zu schicken nach <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4061147-4">T&#252;bingen</name> 12
                        Exemplaria.<lb/>it<ex>em</ex> 6 auf schreibPappier. Dixit ich soll bald
                    wieder kommen<lb/>zu ihm, mane ad Coff&#233;, sed nolo, ne videar ei
                    propter<lb/>venire, vespera.<lb/>Cum domum irem <unclear>cogaxxx</unclear>
                    <hi rend="underline">flatus in ventre efficere animum non</hi><lb/><hi
                        rend="underline">esse alacrem &amp; hilarem,</hi> quia concervant circa
                    eos<lb/>sanguinem dum pectus opplet stomachus, &amp; intestina plena,
                    &amp;<lb/>sese libere diaphragma non potest tumido ventre expan-<lb
                        type="inWord"/>dere, unde &amp; fit quia in capite sanguis non expedite
                    movetur,<lb/>crassas esse ideas &amp; non vigere memoriam, dum sub his<lb/>ipsis
                    malis spissus fit sanguis.<note place="margin-right" resp="author"> Lucet
                            paulisper<lb/><g>Luna</g>, zuweilen wolcken.</note><lb/>Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi multi, sudo in fenden warmen stube. Ructus
                    <lb/>stiche linckerseits in faucibus. Ex faucibus mucus pulposus
                    &amp;<lb/>larynge qui paulul<ex>um</ex> asper. Auris d<ex>extra</ex> susurrat,
                        it<ex>em</ex> minus si-<lb type="inWord"/>nistra. Flatus <g>sulphurei</g>
                    foetidi crepantes. Luna lucet.<lb/>Rechterseits am hal&#223; sub <hi
                        rend="underline">aure d<ex>extra</ex> sub cute est glandula
                        tumida</hi><lb/><hi rend="underline">dura mobilis,</hi>
                        d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex> in meinem leib ob <g>aci</g>dum multum
                        viele<lb/>sind.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">haec coagula<lb/>hinc inde in<lb/>corpore, &amp;
                                sanguis<lb/><g>aci</g>dus tenax<lb/>tristitiam fovent</hi></note>
                    Venter tumidus, pitzeln in <g>ure</g>thra. Pressio capitis.<lb/>Stiche in
                        oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> bulbo. Ructus Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus
                        <g>sulphurei</g> multi.<lb/><hi rend="underline">Alzeit bey ructibus stiche
                        linckerseits in faucibus.</hi> Pressio varia<lb/>oben im Kopff. Oscitatio,
                        ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex> stiche. Nares meistentheils<lb/>siccae.
                    Oscitatio multa, Ructus &amp; flatus multi.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Varus in labio super<ex>iore</ex><lb/>oris
                        linckerseits.</note><lb/>Morborum praesensiones differunt pro indole morbi
                    venturi vel<lb/>resolutivi vel tartarei quod idem est atque si diceres
                    chronici<lb/>vel acuti.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Morborum prae-<lb type="inWord"/>sensiones.</hi></note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11855140X">Hippocratis</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Hippokrates von Kos (um 460 v. Chr.&#8211;um 370
                        v. Chr.), griechischer Arzt</note> liber de insomniis eam ob<lb/>causam
                    insomnia jubet notare. Anxietas &amp; moestitia morbi<lb/>antecedens sanguinem
                    indicat esse spissum &amp; lentem &amp; morbum fore<lb/>chronicum. Contra si
                        <g>ign</g>ei oculi, #<note place="margin-right" resp="author"> #funcken in
                        den augen. Nimiae<lb/>vigiliae.</note> flammae in insomniis appa-<lb
                        type="inWord"/>rent, it<ex>em</ex> colores varii lucidi in objectis omnibus
                    apparent, qui uti<lb/>titubatio navigantium teste <bibl><author>Boyles</author>
                        <title>Tr<ex>actatus</ex> de Coloribus</title> P 1. c. 2. p.<lb/>m |: edit.
                        Genev. 1677. 4 :| 7.</bibl><note place="foot" resp="editor"> Robert Boyle:
                        Experimenta et considerationes de coloribus, primum ex occasione, inter
                        alias quasdam diatribas, ad amicum scripta, nunc ver&#242; in lucem prodire
                        passa, peu initium historiae experimentalis de coloribus, Genf 1677.</note>
                    vomitorio <unclear>herxxx</unclear> optime per medicum<lb/>quendam ingeniosum
                    sublati p morbus erit acutus. Lucidus ille color<lb/>forte inde quia Natura
                    nostra jam <g>spirit</g>ualiter concepit venenum, haecque<lb/>ideo per forte
                    vomitorium evertitur &amp; evacuatur, antequam in corpus ser-<lb type="inWord"
                    />vire inceperit. Hocque venenum tam in se generat Natura, quam ex<lb/>contage
                    recipit. Item restringuntur hoc sub actu dum subtilissi-<lb type="inWord"/>mam
                    corporis partem venenum illud qualecumque primum occupat,<lb/>versus caput nimis
                    lucidi humores, et inflexus in partes non est vividus<lb/>quia
                    <g>spirit</g>ualiter Natura renititur, sicque in oculis lux. Illius nimiae
                    lucis<lb/>dispersio in <g>aer</g>em per pectinem facta sedat cephalalgiam,
                    collectae ver&#242;<lb/>nimiae quantitas in iis qui amplum sudantes non
                    frequenter removent, </p>
                <pb facs="b0614.jpeg" n="614"/>
                <note2>(Seite 614) </note2>
                <p> immanem profert dolorem. Hinc quoque C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ut liber
                        <g>ignis</g> sit exitus,<lb/>&amp; non fiat in capite illius suffocatio
                    &amp; corruptio &amp; remora<lb/>cogitationem forte resecat omnes
                    capillos.<lb/>Varii faciei vari &amp; pone aures. Oscitatio, Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    hypogastrio sinistro, flatus <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>Ructus von pomis v.
                    stiche linckerseits in faucibus. Pitzeln v.<lb/>jucken in nare sinistra. In
                    regione parotidis sinistrae vari.<lb/>Ich habe ob corruptionem sanguinis
                    viscidum per concupiscentias <g>spirit</g>us in-<lb type="inWord"/>troductam
                    nicht plenum virum usum,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Non habeo plenum</hi><lb/><hi rend="underline"
                                ><g>spirit</g>us usum.</hi></note> kan nicht allerl<ex>ei</ex> v.
                        vie-<lb type="inWord"/>lerley thun ob metum successus infelicis, v. mu&#223;
                    nur thun was<lb/>die Noth erforderte, kan mich nicht auff allerley appliciren.
                    Wie<lb/>andere qui <g>spiritu</g> liberi sunt &amp; facile omnia mente volu-<lb
                        type="inWord"/>tant, und &#252;ber alles herfliegen. Non multa sed pauca
                    mihi<lb/>tractanda, quia memoria maxim&#224; labilis est. eaque ex fun-<lb
                        type="inWord"/>damento.<lb/>Stiche in humero sin<ex>istro</ex> it<ex>em</ex>
                    der ballen des lincken fusses.<lb/>Sumsi vespera ob flatus &amp; ructus multos
                    ut paulul<ex>um</ex> ligatur<lb/><g>aer</g> elasticus pomorum paulul<ex>um</ex>
                        Ess<ex>entiae</ex> Cinnamomi cum <g>spiritu vini</g>
                    abstract<ex>o</ex><lb/>&#224; Cinnamom &amp; <g>aur</g>antiis. Calida
                    extrema.<lb/>Bin verdrossen v. faul. Non sum otiosus sed t<ex>ame</ex>n nihil
                    ago.<lb/>Pressio verticis in <g>ure</g>thra spannen. Auris d<ex>extra</ex>
                    multum susur-<lb type="inWord"/>rat. <hi rend="underline">post <g>spiritum
                            vini</g> inclinabar ad somnum,</hi> quia sanguis citius movetur,
                    <lb/>per vasa sua &amp; sic expansio harum facit animi vires<lb/>restituere
                        <unclear>sxsxxxtx</unclear> vasorum. Cubitum ivi hora X. <lb/>Bene
                        dormivi.<note place="margin-left" resp="author"> Pluit noctu</note> Sudavi
                        paulul<ex>um</ex> &#224; <g>spiritu vini</g>
                    <g>ole</g>oso assumto.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Sudorem movendi ratio<lb/>in sanguineis &amp;
                            cholericis.</hi></note> Sum phlegmaticus<add resp="author" place="below"
                            >E<ex>rgo</ex> sudo &#224; talibus commoventibus cum cholerici &#224;
                            tempe-<lb type="inWord"/>rantibus sudant.</add>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-28">
                        <supplied>28.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0614.jpeg" n="614"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 28 <g>octo</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane im bette flatus
                        nonnulli,<note place="margin-left" resp="author"> Oscitatio.</note>
                        it<ex>em</ex> sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>, frons premit<lb/>auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, Kopff tumm, ich faul, der ich gestern auch<lb/>bin
                    eher schlafen gegangen, non surrexi obschon um 4 uhr erwachte,<note
                        place="margin-left" resp="author"> Pluit von S&#252;dwest</note><lb/>Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni. Pergebat surgenti das drucken in fronte v.<lb/>tummheit
                    des Kopfs. oculi premunt. Auris d<ex>extra</ex> susurrat.<note
                        place="margin-left" resp="author"> von der Nacht mucus alias<lb/>pulposus ex
                            inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>larynge spissus &amp; tenax<lb/>in labro
                            sin<ex>istro</ex><del>lincker</del><lb/>super<ex>iore</ex> varus
                        dolens<lb/>parotis d<ex>extra</ex> tumet.<lb/>Crepitus artuum.<lb/>stiche in
                            oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex></note><lb/>Ex naribus mucus
                    sanguinolentus, ist alles &#224; nimii sanguinis concer-<lb type="inWord"
                    />vatione in capite &amp; flatibus in abd<ex>omine</ex> et
                    borbor<ex>ygmi</ex><lb/>cum faecibus excernendis, calida extrema, auch
                    etwas<lb/>mit daher, weil gestern spath <g>spiritum vini</g> genommen, der da
                    sanguinem<lb/>resolvirt, war nun <g>ole</g>osis &#252;bergezogen. Tormina.
                    flatus. Egessi<lb/>cum flatibus faeces subtenues multas. Oscitatio
                    pandiculatio.<lb/>Somni minister est oscitatio, &amp; praecursor.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Somnus oscitatio.</hi><lb/>Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>Nenter</author>
                            <title>Physiol<ex>ogia</ex></title><lb/>p. m.
                        315.</bibl><!--Georg
Philipp Nenter: Theoria hominis sani s<ex>ive</ex> Physiologia medica, Stra&#223;burg 1714.-->
                        de delirio<lb/>febriculentium vigilium. <lb/><bibl><author><name
                                    type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607"
                                        >Franc<ex>iscus</ex> M<ex>ercurius</ex> v<ex>an</ex>
                                    Helmont</name></author><lb/><title>Obs<ex>ervationes</ex>
                                    circ<ex>a</ex> H<ex>ominem</ex> ejusque
                            M<ex>orbos</ex></title></bibl>
                        <!--Franciscus Mercurius van Helmont: Observationes circa hominem ejusque morbos: certissimis sanae rationis &amp; experientiae superstructae,
Amsterdam 1692.--></note>
                    Sed ut putescat<lb/>quid in specie fiat in statu sano, quidque in morbido agat
                    &amp; pati-<lb type="inWord"/>atur natura, notandum, resolvi suci sanguinum in
                    nimium <g>ign</g>em, <lb/>hinc Natura ocitationis praevia <g>ignes</g>
                    pulmonibus nimium rejicit,<lb/>&amp; <g>aerem</g> &amp; phlegma attrahit, quae
                    habere potest imprimis ex umbris<lb/>nocturn<del>us</del>is, quare somnus quoque
                    lucido coelo in lucido conclavi non<lb/>ita de die reficit.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Sanguis de die in bilem<lb/>resolvitur
                        &amp; acrimoniam<lb/>multam, hujus quod ni-<lb type="inWord"/>mium est,
                            <g>aqu</g>a noctis<lb/>temperandum &amp; excer-<lb type="inWord"/>nendum
                        tam per pul-<lb type="inWord"/>mones, quam per poros<lb/>noctu.</note>
                    Sanguini E<ex>rgo</ex> reddendum phlegma est, solidis ver&#242;<lb/>partibus
                    actione enervatis, dum sub somno in curvantur, robur quod<lb/>sufficiat ad
                    actionem et elongationem modicam futurae diei, ne nimis<lb/>vigiliis ex haustu
                    &amp; succo suo nervae privata tonum amittant, &amp; nimis<lb/>relaxentur,
                    sicque phlegmati nimio locum dent. Phlegmaticis<lb/>paucus est <g>ignis</g>, hi
                    natura sua ad somnum nimium inclinantur, &amp; dum<lb/>perdunt illam lucem
                        <g>ignis</g> particulam nimium phlegma colligunt &amp; sanitatem <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">a-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0615.jpeg" n="615"/>
                <note2>(Seite 615) </note2>
                <p> mittunt. Natura sit oportet &amp; moralitate juvanda est, <lb/>bonus corporis
                    oeconomus, &amp; motum &amp; quietem legitime dis-<lb type="inWord"/>pensare, ne
                    utrobique nimis fiat &amp; in medio constituto ma-<lb type="inWord"/>neamus,
                    corpori et animo convenienter.<lb/>Mane cum surgerem erat sanguis nimius in
                    capite concervatus, qui &amp;<lb/>in deliris et nimis vigilantibus delirium
                    facit, &amp; quia prae-<lb type="inWord"/>ternaturaliter per multas congestiones
                    vel potius ob tristitiam<lb/>et varia impedimenta restagnationes, quia non erat
                    vividus ad<lb/>externa effluxus humorum |: ideo mihi motus corporis
                            <unclear>prodi-<lb type="inWord"/>ti </unclear> tam <unclear>pxtixxxs
                    </unclear> est &amp; exoptatus :| caput debile est, ob multas <lb/>ibi
                    haemorrhagias fortes, hinc oscitatio &amp; somnolentia major,<lb/>sub
                    oscitatione Natura &amp; <g>ignis</g> expirat, &amp; attrahit
                    <g>aer</g>em<lb/>frigidiusculum ut <g>ignis</g> suum temperat, ideo inspiratio
                    currentibus<lb/>in quibus resolvitur sanguis cum expiratione citatior est ob
                    morae peri-<lb type="inWord"/>culum, sumtus heri <g>spiritus vini</g>
                    <g>ole</g>osus auxit sanguinis circulum. Cum ver&#242;<lb/>spatium concederem
                    sanguinis circulo, surgens, per egestionem faecum &amp;<lb/>flatuum malum est
                        imminutum.<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name> wil
                        sich die<lb/>Critica sacri Londi-<lb type="inWord"/>nensia vor 80
                        &#224;<lb/>90 Gulden kaufen.<lb/>it<ex>em</ex> Poli syopsin<lb/>vor 19
                        :|</note><lb/>frigidae manus, calent pedes. Pluit, pressio
                    frontis.<lb/>flatus <g>sulphurei</g> foetidi. Pressio capitis rechter seits
                    oben. Auris d<ex>extra</ex> su-<lb type="inWord"/>surrat. Facies sat florida
                    &amp; oculi. Horripilatio per dorsum.<lb/>Premit frons, hesternus <g>spiritus
                        vini</g> sanguinem commovendo, uti semper fit huc ni-<lb type="inWord"/>mium
                    repelit ob congest<ex>ionem</ex> ad nares, qui ideo ad huc
                        <unclear>bis</unclear> dat <lb/>turbos. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> v. stiche hin v. wieder. Oculi
                        spannen<lb/>sonderl<ex>ich</ex> sinister. Stiche in sura sinistra.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus.<lb/>Pressio oc<ex>uli</ex>
                    sin<ex>istri</ex>.<lb/>Zehlte den gantzen tag Geld, frigidi extrema. |: 3 000
                    Gulden :|<lb/>bibi thee mit Milch, borbor<ex>ygmi</ex>, flatus. Oculi da ich
                    geb&#252;ckt<lb/>Zehlte tendebant, frons premebat, turbulenta mens<lb/>&amp;
                    verdri&#223;lich. flatus foetidi.<note place="margin-right" resp="author"> Vari
                        sub aure<lb/>sin<ex>istra</ex> multi<lb/>in labio
                        super<ex>iore</ex><lb/>lickerseits varus</note><lb/>Meridie edi
                    wei&#223;Kraut viel, saures Rindfleisch Car-<lb type="inWord"/>thauser
                    &#196;pfel 2, butter v. K&#228;se, viel brodt. bibi<lb/>2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Calida extrema &#224; meridie
                            <unclear>axx-<lb type="inWord"/>xxxerenti</unclear> , auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, pressio multa axillae d<ex>extrae</ex>.
                    <lb/>ructus, flatus multi <g>sulphurei</g> foetidi, mens alacris ad
                    agenda.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, bey
                    Ructibus stiche in fau-<lb type="inWord"/>cibus linckerseits. In fronte
                        vari.<note place="margin-right" resp="author"> pressio
                            axillae<lb/>d<ex>extrae</ex> multa</note><lb/>Ich straffe mich willig
                    hac die mit dem GeldZehlen weil<lb/>sonst manchen tag m&#252;ssig zugebracht, v.
                    heute excusatione<lb/>raritatis temporis mich gerne liberirt h&#228;tte, at
                    pigritiae<lb/>tutum contigisset asylum.<lb/>Vespera multum risi &#252;ber die
                    Spie&#223; v. stangen so wie des Gelds<lb/>halber &amp; propter matris timorem
                    vor die th&#252;r trugen, item exiens &amp;<lb/>dedens vestes me multum movebam
                    &amp; <g>ignem</g> excitabam,<lb/>sic multus mucus ex larynge &amp; faucibus
                    prodibat pulposus<lb/>der in statu sano in <unclear>seri</unclear> forma per
                    transpirationem sonst ex- <lb/>cernirt wird, ob spissitudinem ver&#242; humorum
                    in pulmonibus obhaerescit. </p>
                <pb facs="b0616.jpeg" n="616"/>
                <note2>(Seite 616) </note2>
                <p> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in genu sin<ex>istro</ex>. Venter tumidus,
                    ructus, borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>flatus foetidi <g>sulphur</g>ei multi. Spannen
                    in nucha, ca-<lb type="inWord"/>lent induenti extima. Lucet <g>luna</g>
                    pallid&#232;. Sehr <lb/>warm wetter, dicke <g>Luft</g>.<note place="margin-left"
                        resp="author"> That die gantze Nacht<lb/>kein Aug zu.</note><lb/>Attuli ad
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> 18 Ex<ex>emplaria</ex>
                    <bibl><title>Apol<ex>ogiae</ex>.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        >Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro Dn. Christiano Fendio,
                        ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua
                        luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae
                        aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M.
                        Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am
                        Main 1732.</note><lb/>Ivi ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note place="foot"
                        resp="editor">Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> bibi 3
                        gl<ex>&#228;ser</ex> wein, edi etl<ex>iche</ex> st&#252;cken brodt.<lb/>Vult
                    libros habere. Spannen in axilla sinistra oben.<lb/>Vespera edi breisuppe, v. 3
                    &#228;pfel. Anima non contenta<lb/>quod verbis infrugiferis it<ex>em</ex>
                    obsecundando me veritati<lb/>subjecerim.<note place="margin-left" resp="author">
                        Veniebat <unclear>frxxx</unclear>cum <lb/>paulul<ex>um</ex> de
                        labore<lb/>remitterem penitus<lb/>fere confecto.</note><lb/>Blieb cum <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">fratre</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795),
                        Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer
                        Bruder</note> die Nacht durch auf v. zehlte Geld.<lb/>Extrema sedenti calida
                    omnia, flatus copiosissimi <g>sulphur</g>ei<lb/>foetidi, hatte weil zu thun
                    gehabt mit zehlen des ordentl<ex>ichen</ex><lb/>egerirens vergessen, Hora 2
                    egessi faeces subten<ex>ues</ex> fuscas<lb/>multas, &amp; inflatio abdominis
                        levior.<note place="margin-left" resp="author"> Ex naribus
                        subinde<lb/>sternutatio.<lb/>Oculorum pressio<lb/>Mucus ex
                            inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/>Larynx
                            asper.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Auris
                            d<ex>extrae</ex> susurrus,<lb/>sinistrae clangor,<lb/>ad hunc
                        spatium.</note> Ructus, flatus<lb/><g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.
                    Oscitatio. propter flatus pitzeln in ano.<lb/>Hora IV in cepit pluvia &amp;
                    continuata est. von s&#252;dwest.<lb/>Hora VI denuo egessi faeces
                        subten<ex>ues</ex> &amp; subspiss<ex>as</ex> ex parte, et<lb/>in latrina
                    sedens capite inclinato paulul<ex>um</ex> obdormivi.<lb/>Borborygmi, flatus,
                    ructus. Kopff tumm. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-29">
                        <supplied>29.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0616.jpeg" n="616"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 29 <g>octo</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Cursitanti per scalas ab
                        <g>aer</g>e compresso &amp; frigidiori inde artus<lb/>momento citius
                    frigent, sed sedenti in mea camera statim<lb/>calent. Natura ist sensible weil
                    sie ihre Ordnung nicht gehabt.<lb/>Pluit. Pressio frontis, viele vari in facie
                        it<ex>em</ex> sub aure<lb/>sin<ex>istra</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>, stiche hinc inde. Oculi spannen.
                        pedes<lb/>paulul<ex>um</ex> frigidi. Flatus. Ructus v. stiche in faucibus
                        lincker-<lb type="inWord"/>seits. Mucus ex larynge &amp;
                        inf<ex>undibulo</ex> pulposus multus, acsi <lb/>clamassem &amp; risissem,
                        <g>ignis</g> excitatus est vigilanti.<lb/>Oscitatio, pandiculatio
                    horripilatio per dorsum crebra. Flatus.<lb/>Ructus. per scalas currenti
                    citatissimus sanguinis motus, <g>sulphurei</g> foet<ex>idi</ex>.<lb/>werde in
                    extremis gleich so ich sitze wieder warm, quia vigi-<lb type="inWord"/>liis
                        <g>ignis</g> excitatus est.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vigiliae</hi></note> Pressio frontis. Pedum levis
                    frigus so<lb/>gleich wieder cessirt. Larynx asper quia muco non est
                        obsessus.<note place="margin-left" resp="author"> Stiche v. sp<ex>asmus</ex>
                            puls<ex>atorius</ex>.<lb/>hinc inde.<lb/>Artuum crepitus.</note><lb/>|:
                    Fratellus plethoricus si ridet puncturas patitur in pectore<lb/>schwitzt sehr,
                    hat plethoram c<ex>um</ex> spissitudine Ist offt verdrie&#223;lich<lb/>multum
                    dormit :|<lb/>Stiche in clavo pedis d<ex>extri</ex>. Oscitatio, Knarren im
                    lincken Ohr.<lb/>Inguinis d<ex>extri</ex> levis ardor, flatus. In <g>ure</g>thra
                    pitzeln, somnolen-<lb type="inWord"/>tia insignis. Ructus, tormina nonnulla,
                    borborygmi, flatus.<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni. Bibi 6 tasses Chocolade so
                    ich ange-<lb type="inWord"/>geben, Krafft zu bekommen. Borborygmi nonnulli,
                        it<ex>em</ex><lb/>sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> stiche variis in locis,
                    Calida<lb/>extrema. Vultus etwas verdrie&#223;l<ex>ich</ex> quia anima
                    debitum<lb/>quietem non habuit. Stiche in inguine sin<ex>istro</ex>. In sura
                        sin<ex>istra</ex> sp<ex>asmus</ex><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">puls.</fw>
                </p>
                <pb facs="b0617.jpeg" n="617"/>
                <note2>(Seite 617) </note2>
                <p> pulsat<ex>orius</ex>. Pluit continuo mit s&#252;dwestwind. Ructus.
                    In<lb/>inguine d<ex>extro</ex> brennen. Non multum attendo ad agenda &amp;
                        le-<lb type="inWord"/>genda. Mucus ex faucibus pulposus. Stiche in genu
                        sin<ex>istro</ex> mit<lb/>brennen. Stiche in clavo pedis
                    d<ex>extri</ex>.<lb/>Meridie edi Kartoffeln, gebratenen haasen viel.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                        <g>Wasser</g><lb/>2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.</note> A meri-<lb
                        type="inWord"/>die numerabam, warm wetter von s&#252;dwest, pedes
                        frigid<ex>i</ex>.<lb/>Egessi faeces pallide luteas hora III post flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex> qui<lb/>&amp; manebant. Trieb possen, war
                    faul, vexirte die Katze<lb/>v. netzte sie welche verzogen immer frisst v. still
                    sitzt, v. weil<lb/>sie die f&#252;lle hat keine M&#228;use f&#228;ngt, welches
                    auch das ist so die<lb/>reiche <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">franckfurther</name> v. <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipziger</name> Kinder
                    verdirbt. non vexantur<lb/>E<ex>rgo</ex> non est iis intellectus, uti piis non
                    datur absque vexatione<lb/>&amp; cruce in suo centro experientia.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vexatio dat<lb/>intellectum.</hi><lb/>Gott wil
                            s<ex>einen</ex> j&#252;ngern<lb/>zur Zeit v. stunde<lb/>eingeben was sie
                        reden<lb/>sollen ut dicit Evan-<lb type="inWord"/>gelium. Vide<lb/>die
                                <bibl><title>Historiam facti</title><lb/>von D<ex>octor</ex>
                            <author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104286563"
                                    >Hottingers</name></author><lb/>&#224; <name type="place"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name>
                            absetzung<lb/>1717 in 8. p. 23.</bibl>
                        <note place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich Hottinger
                            (1681&#8211;1750): Historia facti oder historische Erz&#228;hlungen was
                            sich mit seinem theologischen Bedencken von den Offenbarungen und
                            Instpirationen zugetragen, 1717.</note>
                        <lb/>der sagt weil ihm kein<lb/>protocoll communicirt<lb/>worden, habe er
                        die<lb/>sache nicht so vif al&#223; im<lb/>examine nachher ex<lb/>primiren
                        k&#246;nnen. Al&#223;<lb/>dann in tali confli-<lb type="inWord"/>ctum
                        r&#252;stet Gott einen<lb/>mit sonderbarer<lb/>Krafft offt
                    au&#223;.</note><lb/>Vespera edi 2 s&#252;&#223;&#228;pfel<del>l</del> v. 1
                    Reinette, die borstorfer schmecken <lb/>besser. Pressio frontis, Calor
                    extremorum, kopff<lb/>tumm, venter paulul<ex>um</ex> tumidus, stiche in clavo
                        pedis<lb/>d<ex>extri</ex>.<lb/>Errabam valde in calculo, bin rechnens nicht
                    gewohnt, v. &#252;ber-<lb type="inWord"/>haupt ent&#228;usert sich mein faules
                    naturelle von allein gar<lb/>geschwind. Auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Die
                    &#228;pfel machen ob suam fermentationem in stomacho etwas flie-<lb
                        type="inWord"/>gende hitze. Ructus, flatus. Vespera lucet <g>luna</g>
                        paulul<ex>um</ex>. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>hinc inde,
                    clangit subinde auris sin<ex>istra</ex>. Larynx rauh.<lb/>bey Ructibus stiche
                    linckerseits in faucibus. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    faucibus<lb/>pulposus. Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi sat copiosi. Edi noch
                    einen<lb/>borstorffer Apfel. Alias cibum non capio si labori in hio &amp;
                        <g>spirit</g>u<lb/>bono ducor, sed si pigritia ducor varias delicias
                    sector,<lb/>&amp; laborem aspernor. Ructus, borborygmi flatus. flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>Ex nare sinistra sternutatio. Oculi spannen
                    etwas. Auris d<ex>extra</ex><lb/>susurrat &amp; pressio circa eam.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, calida extrema.<lb/>Legi
                    Groenevelt Tr<ex>actatum</ex> de tuto Cantharid<ex>um</ex> usu in Medicina
                        in-<lb type="inWord"/>terna.<note place="foot" resp="editor">Joannes
                        Groenevelt: De tuto cantharidum in medicina usu interno, London 1698.
                    </note> Tussicula levissima cum levi raucedine. Legenti subinde <lb/>somnolentia
                    obrepit. Oscitatio.<lb/>Mane hatte vom schlaaf mehr anfechtung da es regnete,
                    al&#223;<lb/>Nachmittags, cum oblivisceretur Natura, &amp; aggrediantur
                    cibos.<lb/>Calida hodie semper extrema. Nares meist siccae.<lb/>Oscitatio,
                    somnolentia obrepit. Paulul<ex>um</ex> enervati artus &amp; non<lb/>ita cito
                    possum per scalas currere, idque quia membra per noctem<lb/>praecedentem non
                        quievere.<note place="margin-right" resp="author"> Bin lustig vespera</note>
                    Auris utraque susurrat. Calida <lb/>extrema. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Stiche in digito maximo dextro.<lb/>Stiche in
                        super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex> dentibus molaribus linckerseits.
                    In<lb/>cubito sinistro stiche.<lb/>Vespera hora X ivi cubitum. Bene dormivi. Non
                    sudavi, al&#223; nur<lb/>am Kopff ein kl<ex>ein</ex> wenig. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-30">
                        <supplied>30.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0617.jpeg" n="617"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 30 <g>octo</g>br<ex>is</ex>
                </p>
                <pb facs="b0618.jpeg" n="618"/>
                <note2>(Seite 618) </note2>
                <p> Mane der himmel etwas hell von S&#252;dwest, noctu non pluit.<lb/>trieb mich auf
                    den <g>Urin</g> v. hatte etl<ex>iche</ex> flatus, weil ich gestern zu<lb/>speth
                    &#228;pfel gegessen, <hi rend="underline">it<ex>em</ex> meridie hasen so sauer,
                        da die s&#228;ure</hi><lb/><hi rend="underline">auch auf den <g>Urin</g>
                        treibt. hinc sudor nullus.</hi> ceterum subsidet<lb/>venter.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Auris d<ex>extra</ex> susurrat</note> Ehe
                    ich <g>Urin</g> gelassen natura erat sollicita, ich<lb/>meditirte &#252;ber mein
                    Elend v. schlechte studia, j&#228;mmerliche<lb/>brachliegende memoria, ob ich
                    mir schon noch so viel einbilde,<lb/>postea cum <hi rend="underline">incommodum
                        pressionis ad <g>urinam</g> remitteret, animus erat</hi><lb/><hi
                        rend="underline">liberior.</hi> Kratzte in nare sin<ex>istra</ex> &amp; inde
                        paulul<ex>um</ex> sanguinis. Eunti<lb/>im Camis&#246;lgen, manus frigidae
                    quae primae afficiuntur aere non<lb/>pedes, <hi rend="underline">es wendet sich
                        aber ordin<ex>airement</ex> um, so die Nacht hitze</hi><lb/><hi
                        rend="underline">vergangen v. der Kopf arbeitet.</hi> ex nare
                        sin<ex>istra</ex> nach dem kratzen etwas<lb/>blut. Premunt paulul<ex>um</ex>
                    oculi. Setzte mir vor flei&#223;ig<lb/>zu arbeiten. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> qui paulul<ex>um</ex> asper
                    est<lb/>pulposus, Abjiciam meditationes desperabundas &amp;
                    animum<lb/>confundentes de futuro, quod non est in mea potestate,
                    quodque<lb/>meditor, quando tenebris obvolvor, animo, sed si unquam<lb/>prodest
                    silere DEO, hic vel maxim&#232;, et expectare serenitate.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Aurora levis in den<lb/>wenigen
                        wolcken<lb/>Crepant artus</note><lb/>Nimium literis incumbens, omnes vires
                    consumit &#224; capite E<ex>rgo</ex><lb/>ad generandum non aptus.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Generationis <lb/>requisita.</hi></note> Avarus in
                    pectore &amp; capite omnia<lb/>sua consumit, sicque ad ventrem nil extenditur,
                    est quali-<lb type="inWord"/>tatis attractilis in spiritu suo, non elargientis
                    et expel-<lb type="inWord"/>lentis, zieht an sich gibt nichts au&#223;. Nimis
                    pinguis<lb/>legt alzu sehr an an den habitum corporis, v. wird torpidus<lb/>v.
                    ist wohl richtig wer entweder von Eltern zur fettigkeit incli-<lb type="inWord"
                    />nirt od<ex>er</ex> alzu starck n&#228;hrende sachen isst v. trinckt,
                    denckt<lb/>nicht an die conceptionen v. generationen zu sehr, weil wenigstens
                    vires<lb/>halb v. mehr ad appositionem in habitu corporis gehen v. halb
                    ad<lb/>generationem. Optima generant sanguineo cholerici, qui par-<lb
                        type="inWord"/>tem virium generationis &amp; conceptionis tempore
                    colligunt<lb/>omnes cogitationes mittunt, &amp; ad generationis
                    vasa<lb/>transferunt, hinc stabilis fit generatio. Contra si vel in<lb/>patre
                    vel matre stimulus torpidior ob sanguinem <g>spiritum</g> nimis<lb/>torpidum
                    &amp; spissum vel &#224; <g>ter</g>ra vel pinguedine non
                    legitim&#232;<lb/>procedit opus. In sanguineo-cholerico sind alle humores in
                        rich-<lb type="inWord"/>tiger proportion v. daher entsteht eine freude v.
                    exultatio<lb/>bey ihnen ob justam actuum vitalium dispensationem, v.<lb/>die
                    operiren in gleicher weise nach aussen wie nach innen, k&#246;nnen alle
                    sorgen<lb/>leicht weglegen, verfallen aber offt dahin allein, weil sie
                        sonderl<ex>ich</ex><lb/>geschickt dazu gebohren sind ventri ut obsecundent
                    &amp; volu-<lb type="inWord"/>ptati, da&#223; sie sich gantz dem essen v.
                    trincken v. der <g>vener</g>i ergeben, v.<lb/>die brust v. das haupt leer
                        lassen.<note place="margin-left" resp="author"> Ein venereus v. folglich
                        ein<lb/>fresser, so sich lucido<lb/>principio sanguine privato,<lb/>ein
                        starckes <g>aci</g>dum v. spissit<ex>udinem</ex><lb/>sanguinis erworben, sol
                        sich<lb/>h&#252;then Kinder zu zeugen v.<lb/>sich zu verehelichen,
                            denn<lb/>s<ex>eine</ex> Kinder steckt er in<lb/>eben das Elend
                        darinnen<lb/>er stickt, v. eben die<lb/>b&#246;se Wurtzel bringt<lb/>eben
                        die b&#246;se fr&#252;chte.<lb/><g>Vener</g>eis plurimum horrent ex-<lb
                            type="inWord"/>trema, &amp; serum <g>aci</g>dum acre<lb/>sudoris
                        retinetur hinc acidi<lb/>&amp; spissi humores, &amp; lux<lb/>obfuscatur
                            vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                                        >C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex></name></author>
                            <title>vit<ex>ae</ex><lb/>anim<ex>alis</ex> morb<ex>us</ex> &amp;
                                    medic<ex>ina</ex>.</title></bibl>
                        <!--Johann Konrad Dippel: Vitae animalis morbus et medicina. Suae
vindicata origini disquisitione physicomedica, qua simul Mechanismi &amp; Spinosismi deliramenta funditus deteguntur, &amp; mathematica evidentia ex sanae rationis
circulo deturbantur, &amp;. integrum universi motus Systema concinnis vinculis nectitur. Autore Christiano Democrito M. D, Lugduni Batavorum 1711.--><lb/><lb/>Temperamentum
                        sanguineo choleric<ex>um</ex><lb/>ist das beste, auch<lb/>zu wissenschafften
                        v.<lb/>zu generiren, ist<lb/>in der temperatur,<lb/>die andere in cli-<lb
                            type="inWord"/>niren alle zu ex-<lb type="inWord"
                        />tremis.</note><lb/>Horripil<ex>atio</ex> per dorsum &amp; extrema omnia,
                        it<ex>em</ex> pedes incipiunt frigere<lb/>paulul<ex>um</ex> manibus
                    calentibus. Pandiculatio, oscitatio, Auris d<ex>extrae</ex><lb/>multus susurrus.
                    Flatus <g>sulphur</g>ei foetid<ex>i</ex>. Manus &amp; pedes frigent,<lb/>auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Pressio in nucha. stiche <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">in</fw>
                </p>
                <pb facs="b0619.jpeg" n="619"/>
                <note2>(Seite 619) </note2>
                <p> in femore d<ex>extro</ex> oben.<lb/>Klingen in aure sinistra. Ructus
                    <g>aci</g>di jejuni v. stiche in der lincken <lb/>seite fauciorum. Pitzeln ad
                    anum. Pallet facies, oculi<lb/>sic satis lucidi. Die Augen spannen. Spannen v.
                    <lb/>stechen in femore d<ex>extro</ex>. oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                        super<ex>iore</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit.<lb/>offt sehen wir einen
                    andern Weeg v. lachen v. der andere<lb/>der sensible ist, merckt doch gleich was
                    man im sinne hat,<lb/><g>spirit</g>uum ex corpore nostro est effluxus in
                    visibilis, afficit<lb/>sphaera <g>spirit</g>ualis, sphaeram, uti corpora corpus,
                    &amp; communi-<lb type="inWord"/>cat actionem &amp; passionem.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Spirituum com-<lb type="inWord"
                            />municatio.</hi><lb/><lb/>vid<ex>e</ex> &amp; <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/100366163"
                            >Juncker</name><lb/>experim<ex>enta</ex> circa
                            rerum<lb/>natural<ex>ium</ex> principia<lb/>Chemicae
                            exper<ex>imentis</ex> in<lb/>4 suffixa ex<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119023288">Marco marci</name>
                            de<lb/>Id<ex>eis</ex> operatricibus. </note> Spiritus qui suas actiones
                    &amp;<lb/>vires concentrat &amp; tunc emittit, e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex>
                    desiderantium valde,<lb/>ornantium, in longam distantiam operantur &amp; aliis
                    aliquid <lb/>manifestant, qui si sobrie et <g>spirit</g>ualiter vivunt, opti-<lb
                        type="inWord"/>me sentiunt quod <g>spirit</g>us ex sibi velit. Ita
                    amantes<lb/>sese mutuo trahunt unum in locum absque condicto,<lb/>alles &#224;
                    confusa mutuo &amp; operatione simili ad similem<lb/>finem. Animo liber et
                    hilaris, peccatis non <lb/>obtemperans, dat colorem faciei hilarem, effluitque
                    aequaliter<lb/>&amp; placide suis per oculos imprimis <g>spirit</g>ibus, ut
                    hilaritate<lb/>ex ejus aspectu et consortio ceteri adstantes simul affi-<lb
                        type="inWord"/>ciuntur, cum &#232; contrario peccator, qui in maledictione
                    |: im<lb/>Grimm steht :| est, tristitia &amp; anxietate uti ipse affectus
                    est,<lb/>afficit adstantes. Hoc est omnis magiae fundamentum. Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607"
                                    >F<ex>rancisci</ex>
                            M<ex>ercurii</ex><lb/>Helmontii</name></author>
                        <title>paradoxa</title> p. 226.</bibl><note place="foot" resp="editor">Niels
                        Nielsen Seerum und Johannes Georg M&#248;inichen: Paradoxa Johannis
                        Baptist&#230; van Helmont vere paradoxa, sive, Dissertatio
                        philosophico-critica qua paradoxicis quibusdam Helmontii &amp;
                        Helmontianorum opinionibus larva detrahitur, 1682.</note> it<ex>em</ex> p.
                    260 sequ<ex>ente</ex>.<note place="margin-right" resp="author"> In Batavis
                        viget<lb/>in judiciis jus tali-<lb type="inWord"/>onis e<ex>xempli</ex>
                            gr<ex>atia</ex> wenn einer<lb/>einen mit dem stein
                        erschl&#228;gt<lb/>thuts man ihm auch, mit<lb/>dem Messer ersticht, auch
                        p</note><lb/>Stiche in Tibia d<ex>extra</ex>. Pandiculatio, oscitatio,
                    frigida extrema,<lb/>pallet facies, oculi lucidi. Lucet sol. Ob oculos
                    volitant<lb/>nebulae. Spannen meist in oc<ex>ulo</ex> sinistro.<lb/>Veni ad
                        Diesterweeg.<note place="foot" resp="editor">Albert Adolf Diesterweg
                        (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> Ibi erat D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Kisner</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Georg Ki&#223;ner (1673&#8211;1734), Arzt
                        und Stadtphysicus in Frankfurt</note> &amp; Ries vicinus meus. Ries<note
                        place="foot" resp="editor">Johann Christian Riese (1669&#8211;1741),
                        Juwelier und Kaufmann in Frankfurt</note><lb/>wolte ohne Zweifel
                        Diest<ex>erweg</ex> etwas klagen. schrye v. weynte so er gleich<lb/>kam,
                    erzehlte allerl<ex>ei</ex> Spitzbuben streiche in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">Amsterdam,</name><note
                        place="margin-right" resp="author"> etl<ex>iche</ex> Spitzbuben stie&#223;en
                        ohngefehr<lb/>einem herrn die Pfeiffe entzwey<lb/>offerirten ihm aber
                        gleich<lb/>eine wo wohl semen hy-<lb type="inWord"/>oscyam innen war,
                        vel<lb/>opium vel plumbum rasum,<lb/>davon rauchte er v. fiel<lb/>nieder,
                        sie stelten sich<lb/>in dem schiff ein holen vor ihm <lb/>auff v. beraubten
                            ihn.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> nullas am-<lb type="inWord"/>plius credit
                            appa-<lb type="inWord"/>ritionibus, die Men-<lb type="inWord"/>schen
                        machen sie mit<lb/>ihrer Einbildung<lb/>ist alzu viel be-<lb type="inWord"
                        />trogen worden.</note> it<ex>em</ex> da<lb/>in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipzig</name> ein dieb ein mal, den
                    al&#223; dieb gerufen dem er<lb/>gestohlen. <lb/>Barnes, ist wie ein Jud,
                        s<ex>ein</ex> Vatter war vorsichtig, er so man ihm<lb/>von einem grosen
                    profit was vorl&#252;gt, g&#228;be alles weg, ob er schon nichts<lb/>wieder
                        bekommt.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100455840"
                        >Landgraf von Darmst<ex>adt</ex></name><note place="foot" resp="editor"
                        >Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739
                        regierender Landgraf</note> kan s<ex>eine</ex> schulden nicht bezahlen, in
                    der regulirten hau&#223;-<lb type="inWord"/>haltung v. k&#246;nnen wie au&#223;
                    gerechnet worden des Erbprinzen Enckel<lb/>noch daran zahlen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        in<lb/>sura d<ex>extra</ex>.<lb/>laufe v. werde<lb/>lucente sole<lb/>bey
                            Nordwind<lb/><hi rend="underline">warm. Mane<lb/>wars schon
                            sch&#246;n<lb/>serenum coelum<lb/>bey s&#252;dwest,<lb/>bi&#223; der
                            obere<lb/>wind der die<lb/>wolcken zur&#252;ck<lb/>hielte auch
                            die<lb/>untere region<lb/>ein genommen v. den<lb/>westw<ex>ind</ex>
                            &#252;ber wun-<lb type="inWord"/>den.</hi></note><lb/>Barnes isst wie
                    eine sau, hat kein judicium, est sordidus, stielt<lb/>f&#228;sser
                        s<ex>einen</ex> hofleuten v. verbrennt sie. Mane bibit thee mit<lb/>Milch
                    w&#228;hrt ihm zu lang au&#223; K&#246;pgen, sch&#252;ttet &#189; Kumpen voll
                    Thee<lb/>halb Milch dazu, etl<ex>iche</ex> l&#246;ffel Zucker, l&#228;sst kalt
                    werden.<lb/>v. trinckts so hin ein. Erz&#252;rnt er sich nimmt er die
                    hitzigste<lb/>olitaeten v. schaden ihm nicht, est pinguis &amp; phlegmaticus,
                    sagt<lb/>die Milch k&#252;hle v. braucht sie offt, E<ex>rgo</ex> potest hisce
                    rebus<lb/>sic habentibus &amp; sanguine ita constituto, sumere calidissima
                    adsque<lb/>noxa. Ira scribere hisce interdum proficit &amp; balsamum iis
                    est.<lb/>In <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519"
                        >Horten</name><note place="foot" resp="editor">P. H. Hort, Frankfurter
                        Buchdrucker und Verleger, Schwager von Johann Benjamin Andreae
                        (1705-1778)</note> buchladen gratulirte <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietzen,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Hector Dietz (1704-1780), Geistlicher</note> der frey
                    Prediger worden zu<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1"
                        >Darmstadt,</name> v. expectantzen hat. Sagte weil man seine Candidatos<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">hier</fw>
                </p>
                <pb facs="b0620.jpeg" n="620"/>
                <note2>(Seite 620) </note2>
                <p> hier nicht haben wolle, m&#252;ssen sie andere dienste suchen.
                    Dicebat<lb/>vocation sey von ohngefehr gekommen, sed verum non est, at<lb/>per
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852"
                        >Rambachium</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Rambach
                        (1693&#8211;1735), Theologe und Kirchenlieddichter in Gie&#223;en</note>
                    cujus ille creatura est, et forte durch<lb/>Schenckungen der schmoltzerin in die
                    Chatouille des Landgrafens.<note place="foot" resp="editor">Ernst Ludwig von
                        Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender
                        Landgraf</note><lb/>Da die Schmoltzerin den <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">Zangen</name><note place="foot"
                        resp="editor">Jeremias von Zang (1687&#8211;1738), Jurist, Geheimrat,
                        Kanzlei- und Konsistorialdirektor in Gie&#223;en</note> an der hand hat,
                    obtrusus<lb/>est forte <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1"
                        >Darmstadinis.</name><note place="margin-left" resp="author"> Gros dicebat
                        herr von<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/137727607"
                            >Marsay</name> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">Berlen-<lb type="inWord"
                            />bourg</name> habe
                        Gros<!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt-->
                            ge-<lb type="inWord"/>lobt, da&#223; er sich reti-<lb type="inWord"
                        />rirt habe von der<lb/>Welt, eben das sey es<lb/>so ihm auch wohl
                        thue.<lb/>Gros est hypochondri-<lb type="inWord"/>acus, patitur im
                        gebeth<lb/>agitationes, thut die <lb/>peruque ab. Ist
                        zuweilen<lb/>mor&#246;s. <lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz</name> wuste nicht da&#223;
                                <bibl><author>Petrus<lb/>Suavis</author> der
                                <author>Paulus<lb/>Sarpius</author> sey der die<lb/><title>Hist.
                                Concil. Triden-<lb type="inWord"/>tini</title></bibl> edirt hat,
                        die<lb/>so rar ist. Palla-<lb type="inWord"/>vicini eandem edi-<lb
                            type="inWord"/>dit.
                            <!--Petrus Suavis od. Paulus Sarpius: Historie des Tridentinischen Concilii, Halle 1761-1765.--><lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz</name> sagte
                            D<ex>octor</ex> Lange habe <lb/>nach Darmstadt geschrieben v. ver-<lb
                            type="inWord"/>lange da&#223; man auch in dem lan-<lb type="inWord"/>de
                            s<ex>eine</ex> b&#252;cher solle ein f&#252;hren.<lb/>Immensa avaritia.
                        Ipse<lb/>quoque Rambachius novis nostris<lb/>inseri curavit nova de rece-<lb
                            type="inWord"/>ptione librorum Langii in<lb/>Ecclesias borussicas.
                    </note><lb/>vidi in bibliopol<ex>a</ex> allerl<ex>ei</ex> Nachricht von den
                    Saltzburgern, <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/119097990">Til-<lb type="inWord"
                                />lotsons</name></author><note place="foot" resp="editor">John
                            Tillotson (1630&#8211;1694), puritanischer Geistlicher, ab 1691
                            Erzbischof von Canterbury</note>
                        <title>Reden</title></bibl><note place="foot" resp="editor">John Tillotson:
                        Auserlesene Predigten &#252;ber wichtige St&#252;cke der Lehre JEsu Christi,
                        mit besonderem Fleisse aus dem Englischen &#252;bersetzt und mit
                        n&#252;tzlichen Anmerkungen versehen, hg. von Johann Lorenz von Mosheim und
                        Johann Martin Darnmann, Helmst&#228;dt 1731.</note> ex Anglii in
                        Germ<ex>nico</ex> translat<ex>i</ex> cum praefatione<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118737147">Moshemii</name> Abbatis.<note
                        place="foot" resp="editor"> &gt;Johann Lorenz von Mosheim (1693-1755),
                        Professor f&#252;r Theologie in Helmst&#228;dt und G&#246;ttingen, Abt zu
                        Marienthal und Michaelstein</note><lb/>It<ex>em</ex> ein Unterricht vor
                    angehende Chirurgos in 8. Berlin, klein.<lb/>Facies pallida, animus nicht
                    munter. Spannen v. stechen v. pulsi-<lb type="inWord"/>ren hin v. her. Calida
                    extrema. Ructus.<lb/>|: <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116193786"
                        >Kisner</name><note place="foot" resp="editor">Johann Georg Ki&#223;ner
                        (1673&#8211;1734), Arzt und Stadtphysicus in Frankfurt</note> hodie dicebat
                    ein frembder sey ein mal zu 2 Capucines<lb/>in ein schiff kommen v. habe zu
                    ihnen bed&#228;chtlich gesagt: ihr<lb/>kommt mir wunderl<ex>ich</ex> vor, habt
                    blose f&#252;se wie hande,<lb/>ha<supplied reason="omitted-in-original"
                        >b</supplied>t Stricke an wie diebe, v. sey<supplied
                        reason="omitted-in-original">d</supplied> geschoren wie affen. Sie<lb/>haben
                    ihm hierauff freundl<ex>ich</ex> begegnet v. gefragt wo er in<lb/><name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name> wohne, er
                    hat ihnen gesagt da v. da, sic Muguntiae<lb/>discesserunt. Er roche ihre list,
                    v. gieng durch Mayntz<lb/>durch dem andern thor wieder hinau&#223;.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Lucet sol optime.<lb/><lb/>In fronte vari
                        multi<lb/> parvi.<lb/>S&#252;dostwind.<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119153807">Ericus Ph<ex>ilippus</ex>
                            Ploennies</name> zu <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> siegen</name><lb/>wil man solle
                        die Menschen<lb/>nicht so sehr al&#223; gew&#246;hnl<ex>ich</ex><lb/>ehren.
                        </note><lb/>Ries<note place="foot" resp="editor">Johann Christian Riese od.
                        Ries (1669&#8211;1741), Juwelier und Kaufmann in Frankfurt</note> narrabat
                    er sey ein mal auff dem Mayntzer Marcktschiff gewesen<lb/>da habe man von
                    Religionen discourirt, der Marcktschiffer hat<lb/>den <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118575449">Lutherum</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Martin Luther (1483&#8211;1546), Reformator</note> einen
                    hundsfott gescholten, Ries den Marcktschiffer<lb/>einen doppelten v. hat den
                    Pfaffen gesagt so sie wolten von Relig<ex>ions</ex> sachen dis-<lb type="inWord"
                    />couriren solten sie es thun wenn sie nicht voll w&#228;ren.
                    Tum<lb/>interrogarunt alios wer er sey, da erfuhren sie da&#223; er bey<lb/>dem
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118729187"
                            >Churf&#252;rst<ex>en</ex> Loth<ex>ario</ex>
                        Francisc<ex>o</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Lothar Franz von
                        Sch&#246;nborn (1655-1729), Kurf&#252;rst und Erzbischof von Mainz
                        (1695&#8211;1729)</note> sehr wohl dran v. nahmen es<lb/>so an.
                        <lb/>Diesterw<ex>eg</ex><note place="foot" resp="editor">Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> wolte behaupten
                    avaros esse valde attentos ad sani-<lb type="inWord"/>tatem suam conservandam
                    ego fundamentis nixus assere-<lb type="inWord"/>bam eos id facere ob pecuniam
                    suam ne ita cito relinquere<lb/>cogantur, non pro se. Denn sonst geben sie auff
                    das Geld<lb/>machen v. gewinnen Leib v. leben in Gefahr, v. getrauen
                    sich<lb/>sonst nicht einen heller zu verzehren. Essen v. trincken das
                        j&#228;m-<lb type="inWord"/>merlichste Zeug. Haben sie den Keller voll wein
                    dicunt<lb/>optantes cum possident omnia: &#244; wer doch 1. gl<ex>as</ex> davon
                    trincken<lb/>d&#252;rffte! Aliis sua servant boni nil ipsi &amp;
                    t<ex>ame</ex>n<lb/>omnia possidentes :|<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Avari omnia<lb/>faciunt propter su-<lb type="inWord"
                            />am pecuniam<lb/>&amp; ipsem quoque sani-<lb type="inWord"/>tatis suae
                            curam.</hi></note><lb/>Meridie edi durchgeschlagene Erbsen. kalten
                    hasen, gekochte &#196;pfel.<lb/>Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> 1 gl<ex>as</ex> wein. butterbrodt edi quoque.<lb/>A meridie gieng
                    mit Diest<ex>erweg</ex> hinau&#223; spatziren bey s&#252;dost wind. Schwitzte
                    <lb/>sehr, war warm, sed animus non multum hilaris, auff den
                    schwei&#223;<lb/>war domi quiescens hernach sehr blass im Gesicht.<note
                        place="margin-left" resp="author"> in <g>ure</g>thra
                        etl<ex>iche</ex><lb/>stiche.</note><lb/>Proverbium est, wer wil haben zu
                    schaffen der h&#228;ng sich an die Pfaffen, wie auch<lb/>an eine hur v. kauff
                    sich eine Uhr.<lb/>Agrifolium der wilde vom westerwald thut selten gut im Garten
                    ist der wildn&#252;&#223;<lb/>gewohnt. ad hybernacula vult transferri das folio
                    per limbum aureo.<lb/>Laureola heisst Weber Pfefferbaum ex Batavia
                        accepit.<lb/>It<ex>em</ex> Mandelbaum mit voller bl&#252;the.<note
                        place="margin-left" resp="author"> it<ex>em</ex> Pyramiden birn-<lb
                            type="inWord"/>b&#228;ume, so krau&#223;<lb/>wachsen.<lb/>habet Pflauben
                        v. birnen<lb/>auf Quitten gepfropft</note><lb/>Cyclamen fl<ex>ore</ex> albo,
                    so im fr&#252;hling bl&#252;ht, die rothe hat Diest<ex>erweg</ex> bl&#252;het jetzt<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Olea</fw>
                </p>
                <pb facs="b0621.jpeg" n="621"/>
                <note2>(Seite 621) </note2>
                <p> olea sylvestris folio rigido subtus in cano hat webern in dem<lb/>Glashau&#223;
                    bey dem Coffee baum gebl&#252;het v. fr&#252;chte gebracht,<lb/>thut es aber
                    nicht in der freyen lufft.<lb/>Zwergb&#228;ume od<ex>er</ex> Fran&#223;-obst
                    damit die b&#228;ume nicht gro&#223;<lb/>werden, so m&#252;ssen die &#196;pfel
                    alle auf Johannis &#196;pfel ocu-<lb type="inWord"/>lirt werden, die birnen aber
                    auf Quitten st&#228;mme.<lb/>so die trauben zu viel holtz v. Reben behalten,
                    sind die trauben<lb/>elend v. lauter Lappen, aber die trauben werden gut so man
                    nicht alzu <lb/>viel holtz l&#228;sst.<lb/>Weber querebatur, da&#223; ihm alle
                    jahre hier s<ex>ein</ex> obst erfriere, aber zu<lb/>oberursel da es l&#228;nger
                    zur&#252;ckgehalten wird propter frigus montanum,<lb/>gibts das sch&#246;nste
                    obst, Muscatbirnen v. Cabille rouge sind di&#223;<lb/>jahr treffl<ex>ich</ex> da
                        gewesen.<note place="margin-right" resp="author"> abricosen auf Man-<lb
                            type="inWord"/>deln oculirt bringen<lb/>in wendig
                        Mandeln.<lb/><lb/>Batavi zwingen alles<lb/>mit ihrem
                        grosen<lb/>flei&#223;.</note><lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> vidit eine ein fache Malvam so da einen stengel gehabt wie
                    Sonnen<lb/>blumen, dicitur arborescens, sed omnis Malva rosea est
                    arborescens.<lb/>Dicebat se habere <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> sigenae</name> praeter vulgares cito
                    suam comam<lb/>mittentes &#224; frigore, eine andere art so dorten Eisb&#228;ume
                    heisst,<lb/>so ihr laub noch lange hernach behalten, wenn es den ersten
                    frost<lb/>bekommen.<lb/>In die gl&#228;ser so man sie gebraucht etwas <g>sal</g>
                        comm<ex>une</ex> hin ein gethan, v. so<lb/>man sie braucht au&#223;
                    geschwenckt, laufen nicht an, v. bleiben alzeit<lb/>frisch, m&#252;ssen auch
                    offen stehen.<lb/>gl&#228;serne Zieher v. Pompen sind bey dem wein das
                    allerbeste, blech<lb/>rostet v. gibt einen b&#246;sen Geschmack.<lb/>Weber hatte
                    ein frembd gew&#228;chs, holtzig im scherben au&#223; holland<lb/>bekommen,
                    folia argentea, wie an der onobrychide.<lb/>Hatte in solchen Gl&#228;sern [hier:
                    Zeichnung einen Glases], oben angust<ex>o</ex> orific<ex>io</ex> worauf
                    man<lb/>eine Zwiebel setzen kan, da&#223; sie das <g>Wasser</g> nur
                    ber&#252;hrt, voll <g>Wasser</g>, an<lb/>der Sonne stehen oben auff, Zwiebeln
                    von Jonquilles, Hyacinthen<lb/>it<ex>em</ex> Mayblumen wurtzeln, lassen ihre
                    wurtzeln in das <g>Wasser</g>, v. werden<lb/>viel fr&#252;her zeitig v. kommen
                    zur bl&#252;the al&#223; ordinairement,<lb/>v. bekommen doch ihren
                        ordentl<ex>ichen</ex> Geruch.<lb/>Weiden b&#228;ume dicit
                        Diest<ex>erweg</ex> faulen sehr im Kern, weil der baum<lb/>gekappt wird v.
                    der Safft in ihm also fault; ein baum<lb/>so nicht gekappt wird, wird nicht
                    faul.<lb/>Domi bibi etwas wein, asse 1 st&#252;ck kuchen, Aderat <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> dice-<lb type="inWord"/>bat <bibl><author>Schmidii
                                sebast<ex>iani</ex></author>
                        <title>bibel</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Sebastian
                        Schmidt: Biblia Sacra, sive Testamentum Vetus et Novum ex Linguis
                        originalibus in linguam Latinam translatum, Strasburg 1696.</note> sey gut
                    in prosaica versione hebraica,<lb/>aber <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117514691">Schmidius</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Sebastian Schmidt od. Schmid (1617-1696), Theologe und
                        Hebraist in Stra&#223;burg </note> habe metricum in Proverbiis &amp; Psalmis
                    im geringsten<lb/>nicht verstanden, sey sehr vitieux.<lb/>Sternutatio aliquoties
                    ex nare d<ex>extra</ex>. nahm heut bey Gros<note place="foot" resp="editor">
                        Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> schnupff-<lb type="inWord"/>Taback.<lb/>kopff nicht recht
                    aufger&#228;umt. Vesper<ex>a</ex> lucet <g>luna</g>. Calida extrema.<lb/>von
                    s&#252;dost kommen vespera wolcken so sehr schnell nach Nordwest<lb/>lauffen, v.
                    gantz wei&#223; sind, etl<ex>iche</ex> hinter einander. Spannen am
                    hal&#223;<lb/>in nucha v. an schultern. Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> pulposus. nares siccae. In
                    fronte vari. Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tu-<lb type="inWord"
                    />met. Flatus. Animus nicht recht sonderl<ex>ich</ex> heiter. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Sitze im Camis&#246;lgen. Ructus. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Abdom<ex>en</ex> paulul<ex>um</ex>
                    tumidum. </p>
                <pb facs="b0622.jpeg" n="622"/>
                <note2>(Seite 622) </note2>
                <p> Oscitatio. Mucus ex lar<ex>ynge</ex> &amp; inf<ex>undibulo</ex>. Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper.<lb/>Nares etwas verschlossen. Stiche in pollice
                    pedis d<ex>extri</ex>.<lb/>Crepitus artuum subinde. Stiche in indice. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Ructus und stiche dabey in den faucibus
                    linckerseits. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>Stiche in indice
                    laevae.<lb/>Nach den vorigen kleinen wolcken kommen gr&#246;sere v. viele von
                        s&#252;dost.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in fem<ex>ore</ex>
                        d<ex>extro</ex>. stiche in manu d<ex>extra</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> genu d<ex>extro</ex>.
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.<lb/>Oscitatio. Pressio frontis.
                    Horripilatio dorsi. Oscitatio.<lb/>Stiche in ocul<ex>o</ex> sinistro. Hora XI.
                    frigidae manus, pedes minus.<lb/>ab hora XI &#189; noctu bene dormivi. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-10-31">
                        <supplied>31.10.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0622.jpeg" n="622"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> mane 3i<lb/><lb/>Hora VI &#189; surrexi. Kopff etwas tumm, die
                    haare voll schwei&#223; v. pou-<lb type="inWord"/>dre, v. etwas nass, ob levem
                    sudorem, ructus borbor<ex>ygmi</ex> flatus, trieb<lb/>ad vesicam
                        <g>urin</g>ar<ex>iam</ex> &amp; multam misi <g>urin</g>am, von dem gestern
                    speth<lb/>getrunckenen wein, der nicht hat 10 bi&#223; 12 stunden zu
                        s<ex>einer</ex> dige-<lb type="inWord"/>stion gehabt, borborygmi, trieb ad
                    anum, Ructus mit<lb/>stichen linckerseits in faucibus. vari in fronte sat
                    multi.<lb/>Pandiculatio oscitatio, Mens paulul<ex>um</ex> nubila. Coelum
                        nubi-<lb type="inWord"/>lum mit Nordwind.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline"> Ructus ohne stiche in<lb/>faucibus linckerseits
                            so<lb/>alle cessiren.</hi><lb/>Crepitus artuum.</note><lb/>Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, nares meistentheils
                    siccae.<lb/>stiche in genu sinistro. Ex naribus mucus tenax &#224;
                            <unclear>xx-<lb type="inWord"/>cta </unclear>, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat, in fronte vari multi. Egessi faeces <lb/>cum horripilatione dorsi
                    &amp; extremorum obscur&#232; luteas spissas<lb/>multas. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> Pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio multa. Abdo-<lb
                        type="inWord"/>men flaccidum. Per oscitationem igniculi hesterni et
                        noctur-<lb type="inWord"/>ni ejiciuntur. Calida extrema. Pressio frontis.
                    Stiche im<lb/>ballen des lincken fu&#223;es. Nares obturatae, est
                        congest<ex>io</ex> sanguinis ad caput.<lb/>Pressio frontis. Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper.<lb/>Mucus cum screatu multus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge. oscitatio multa.<lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> multum susurrat. <hi rend="underline">Nimium in capite
                            congest<ex>io</ex> sanguinis &amp; <g>ignis</g>,<lb/>sic multa obturatio
                        ad ea evacuanda.</hi> Ex faucibus odor<lb/><g>urin</g>osus, wie wenn bluthen
                    nicht weit w&#228;re, so offt bey mir geschieht.<lb/>Frigida paulul<ex>um</ex>
                    Extrema. Ructus <g>aci</g>di jejuni. Cum tondeo barbam<lb/>im hembde frigida
                        paulul<ex>um</ex> extrema. In fronte vari sat<lb/>multi. Etwas k&#252;hl v.
                    tr&#252;b bey Nordwind. Horripilatio per<lb/>dorsum &amp; extrema. Attollitur
                    per muscul<ex>os</ex> attollentes auris sin<ex>istra</ex> exter-<lb
                        type="inWord"/>na.<lb/>Fui apud Speyerer ivi war warm an h&#228;nden v.
                    Kopff, an f&#252;ssen<lb/>kalt. Auris sinistra clangit, it<ex>em</ex> auris
                        d<ex>extra</ex> subinde. oculi<lb/>spannen sonderl<ex>ich</ex> sinister.
                    Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge multus pulposus.<lb/><g>Die Luft</g>
                    tr&#252;b von Norden. <hi rend="underline">Ructus <g>aci</g>di jejuni v. wieder
                        stiche ad laryngem lin-</hi><lb/><hi rend="underline">cker seits in
                        faucibus.</hi> Larynx asper.<lb/>Scribenti mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus multus. Ructus <g>aci</g>di je-<lb type="inWord"
                    />juni ohne stiche in faucibus da eben vorher mucus excernirt war<lb/>worden,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat, knarren in dem lincken ohr, nares
                    trocken,<lb/>pressio frontis, Kopff tumm etwas. Calidae manus, frigidi
                    pedes<lb/>oscitatio pandiculationem sequens, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, in artubus &amp;<lb/>abdomine. In
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex> stiche pandiculatio. Borborygmi.<lb/>Gieng
                    bey Collector Maley v. nahm Abschied. Videbam ibi vanam fili-<lb type="inWord"
                    />am Herrn von Greifenberg, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119129779">Petersenii</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Wilhelm Petersen (1649&#8211;1727), Theologe und
                        Mystiker</note> filii; <g>vener</g>eam &amp; voluptuosam.<lb/>Cursitabam per
                    plateas ein wenig warm v. schwitz in fronte, Calida<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">extre-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0623.jpeg" n="623"/>
                <note2>(Seite 623) </note2>
                <p> extrema. Pitzeln in nare d<ex>extra</ex>. in inguine sin<ex>istro</ex> etwas
                    dolor.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus.<lb/>Ging zu Diesterweeg<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> war aber nach
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">offenbach,</name>
                    quod me clam e-<lb type="inWord"/>git, ob er schon gestern bey mir gewesen,
                    gewi&#223; zu Douzeaidans<note place="foot" resp="editor"> Melchior Douzetemps
                        od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt</note><lb/>der ihm vielleicht
                    miracula zu zeigen versprochen. Sed ille in nihilo glo-<lb type="inWord"
                    />riatur. Wolte mich nicht mitnehmen, weil ich ein mal &#252;ber des<lb/>Mannes
                    chimerique Gro&#223;heit in arcanis, ubi cum Diest<ex>erwegio</ex> &amp; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reichio</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Solms-Laubach</note><lb/>apud eum essem, gel&#228;chelt habe, v. es hernach
                    sich mercken lassen<lb/>bey Elsaser,<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Jakob Els&#228;sser (* ca. 1681), Theologe in Frankfurt</note> da&#223; es
                    ihn verdrossen.<lb/>Dentes molares super<ex>ioris</ex> maxillae stupidi. stiche
                    in pollice pedis d<ex>extri</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.
                    Coelum nubilum bey s&#252;d ostwind. Mens non quie-<lb type="inWord"/>ta satis
                    est, nimium concupiscit, aegr&#232; fert quod hodie offen-<lb type="inWord"
                    />bacum uti constitueram non iverim. Sed patienter fe-<lb type="inWord"/>renda
                    omnia nec semper proscenda omnia ad voluntatis meae<lb/>placitum.<lb/>Meridie
                    edi Kartoffeln, Rindfleisch mit Wurtzeln, Kastanien<lb/>v. butterbrodt. bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein. Haec edulia omnia<lb/>flatulenta,
                        <g>aer</g>i liberum exitum in ventre non praebeant, obmiscent<lb/>sua
                    farinacea indole poros, &amp; ipsa flatus producunt.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Edi cum castaneas multum<lb/>butyri, ne viscidum <lb/>nimis
                        fiat alimen-<lb type="inWord"/>tum.<lb/>Stiche in
                            ocul<ex>o</ex><lb/>sin<ex>istro</ex>.</note> Mihi <lb/>grata, subinde,
                    qui mihi saepe alvus aperta nimis, quia<lb/>ad haemorrhoides inclinor, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">fratri</name> contra natu
                        minori<note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg
                        (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs
                        j&#252;ngerer Bruder</note> ad<lb/>2 vel 3 saepe dies alvum reddunt
                    castaneae obstructam, qui<lb/>ad pectus congestionem patitur, v. schon
                    de&#223;halb ader lassen m&#252;ssen in pede,<lb/>ob nimiam plethoram, hat offt
                    stiche in pectore, est mucocus, memoria<lb/>ei labilis. Stiche in poplite
                    sinistro. <g>Aer</g> ist s&#252;dwestwind.<lb/>Frigida extrema im
                    Camis&#246;lgen. Ructus, flatus <g>sulphur</g>ei foetidi.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in nate sin<ex>istra</ex> ad anum. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in humero d<ex>extro</ex>. Spannen<lb/>an dem lincken
                    schlaaf. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex> super<ex>iore</ex> palp<ex>ebra</ex>. Stiche<lb/>in radice
                    pollicis pedis d<ex>extri</ex>. Crepitus artuum. Ructus. In ocul<ex>o</ex>
                        sin<ex>istro</ex><lb/>stiche. Frigida extrema. In <g>ure</g>thra
                        etl<ex>iche</ex> stiche, pedes fri-<lb type="inWord"/>gidi, calidae manus,
                        etl<ex>iches</ex> spannen in faucibus. &amp; mucus ex<lb/>iis &amp; ex
                    larynge pulposus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> in genu sin<ex>istro</ex><lb/>stiche in medio digito laevo.
                    Stiche in pollicis pedis d<ex>extri</ex> ra-<lb type="inWord"/>dice. Attollitur
                    subinde auris sin<ex>istra</ex>. Ructus. Pressio supra<lb/>aurem
                        d<ex>extram</ex>. stiche in radice digiti indicis
                        dextri.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore sinistro.
                    Pressen supra aurem sinistram.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    concha auris sin<ex>istrae</ex>, ein wenig dr&#252;ber. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Pressio capitis varia. Pedes frigidi. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    <lb/>pulposus. Ructus.<note place="margin-right" resp="author"> Toto die
                        coelum<lb/>nubilum fuit.</note><lb/>vespera hora IV. Ibam ad
                        Gabl<ex>erum</ex> war lustig. Meynt von dem Landgrafen<lb/>noch was zu
                    erlangen. Meynt Manuale <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11859169X"
                        >Paracelsi</name><note place="foot" resp="editor">Theophrastus Bombastus von
                        Hohenheim, gen. Paracelsus (ca. 1493&#8211;1541), Arzt, Alchemist,
                        Astrologe, Mystiker, Laientheologe und Philosoph</note>sey
                    verst&#252;mmelt,<lb/>praefation lang, das werck selbst kurtz, vorn schlecht,
                    hinten wieder<lb/>gut. Seine apocalypsis hermatis sey vortrefflich.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Paracelsus in <g>vitrio</g>lo la-<lb
                            type="inWord"/>boravit, idque dulci-<lb type="inWord"/>ficerit,
                        sprevit<lb/>corrosivum. </note><lb/>Seine augen werden nach dem Unguento
                        <g>ole</g>oso inflammirt offt, v. das <g>aqua</g>
                    ophth<ex>almica</ex><lb/>refrigerans d&#228;mpfft es wieder, wil ein viertheil
                    jahr nachdem jetzt viel ex oculo<lb/>schleim weggegangen hernach zusehen, v. es
                    sich kl&#228;ren lassen, v. setzen, da es <lb/>jetzt irritirt v. schwammig ist,
                    da wird man hernach sehen was es gethan. Al&#223;<lb/>ich nicht da war, hat
                        Gabl<ex>er</ex> v&#246;llige felle &#252;ber denen Augen sitzen
                    gehabt,<lb/>aber sie doch per sua medicamenta alle weggebracht, recurrit
                        t<ex>ame</ex>n morbus.<note place="margin-right" resp="author"> Ebertus in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name>
                            wil<lb/>Gabl<ex>er</ex> einen <g>spiritum</g>
                        <g>salis</g><g>ammonia</g>citer<lb/>&#224; <g>calce</g> viva
                        abstractum<lb/>so zurichten da&#223; er die<lb/>felle wegnehmen soll,<lb/>so
                        er ihn ihm schicken <lb/>wil.<lb/>G<ex>abler</ex> praeferrit
                        allen<lb/>andern Chymicis libris<lb/>die <g>Gold</g> v.
                            <unclear>cxlam</unclear> Horneri. <lb/>die ist apart
                    geschrieben.</note><lb/>Hatte vorgestern ader gelassen in pede ad malleolum
                    dextro, Starck<note place="foot" resp="editor"> Johann Martin Starck (gest.
                        1751), Arzt in Frankfurt</note><lb/>stache mit der Lancette that wehe, hat
                    durchgestochen ist <choice>
                        <orig>geschworen</orig>
                        <reg>geschwollen</reg>
                    </choice>, mu&#223; den<lb/>fu&#223; horizontal legen soll er nicht schmertzen. </p>
                <pb facs="b0624.jpeg" n="624"/>
                <note2>(Seite 624) </note2>
                <p> Postea ivi ad Immler, der geht zwar auf dem fu&#223;, aber ist<lb/>nicht
                    v&#246;llig wieder wohl.<note place="margin-left" resp="author"> Crepitus
                        artuum.</note><lb/>Vespera ivi ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    &amp; afferebam XII Ex<ex>emplaria</ex>
                    <bibl><title>Apologiae.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">Johann
                        Theophil Stier: Apologia vere christiana pro Dn. Christiano Fendio, ex ipsis
                        viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua luculenter
                        demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae aetatis seni ab
                        octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve
                        sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am Main
                        1732.</note><lb/>Dicebat Epist<ex>ola</ex> Jacobi sey tieff, keine strohene
                    Epistel,<lb/>wie <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118575449"
                        >Luther</name><note place="foot" resp="editor"> Martin Luther
                        (1483&#8211;1546), Reformator</note> sagt.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Fende sagte Baron v<ex>on</ex> Creutz<!--Johann Christian von Mackau, Freiherr von Creutz (1682&#8211;1732), Alchemist am Hofe Ernst Ludwigs zu Hessen-Darmstadt-->
                        <lb/>habe ihn auch wollen an-<lb type="inWord"/>seilen er sey auch ein mal
                        bey<lb/>ihm gewesen, aber er und<lb/>Lauterbach nicht mehr zu
                        ihm<lb/>gekommen. Das grose Ga-<lb type="inWord"/>stereyen halten pp
                        gefiel<lb/>ihm nicht. <lb/>Putat Fende die alchymie<lb/>sey eine vorwitzige
                        Kunst.</note><lb/>Der Spruch in apocalypsi wer fromm sey immerhin fromm, non
                    bene<lb/>explicatur soll heissen, sey mehr fromm, bi&#223; er nehml<ex>ich</ex>
                        voll-<lb type="inWord"/>kommen werde, unter der Zahl der vollkommenen
                    Gerechten.<lb/>Sagte ein mal zu Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/129190209">Jungken,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Helfrich J&#252;ngken (1648&#8211;1726), Arzt in
                        Frankfurt</note> die kostbare b&#252;cher, die ut in<lb/>actis est, den
                    aposteln zu den f&#252;ssen gelegt worden, seyen wohl nichts<lb/>anders al&#223;
                    chymische Processe v. Magica gewesen.<lb/>Da&#223; ein b&#246;ser Vatter gute
                    Kinder hat, ein guter b&#246;se, depen-<lb type="inWord"/>dirt von der Wahl
                    Gottes. Christus heisst ein Erstgebohrner unter<lb/>vielen br&#252;dern heisst
                    notanter <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>, denn es sind au&#223; denen
                    <lb/>Juden noch ut est in apocalypsi 144000 die auch erstgebohrne<lb/>die singen
                    ein neu lied, sind die braut <g>Chri</g>sti, haben sich mit
                        frembden<lb/>relig<ex>ionen</ex> nicht vermenget v. sind gerade zu Gott per
                    Christum gegangen,<lb/>habent filiationem, sind erstgebohrne mit <g>Chri</g>sto
                    der ihr bruder <lb/>ist, dem kommt erst die Universitas ceterorum
                    salvandorum,<lb/>jene haben ein praecipuum vor diesen per electionem
                    Dei,<lb/>ihre Nahmen sind in den himmeln angeschrieben, <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign>
                    <lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> abgeschrieben, das original ist
                    daherau&#223; gefallen, mu&#223; aber <lb/>wieder in die Stelle restituirt
                    werden wo es herau&#223; gefallen ist per<lb/>lapsum. Pulchre <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118613200">Seneca:</name> Haec est
                    sapientia in Naturam conver-<lb type="inWord"/>ti, &amp; eo redire unde ex
                        cideris.<note place="margin-left" resp="author"> Das haupt ist
                        Christus,<lb/>die 144000 folgen au&#223;<lb/>den Juden, in der Ord-<lb
                            type="inWord"/>nung nach denen j&#252;n-<lb type="inWord"/>gern v.
                        Aposteln v.<lb/>denen die sich durch sie<lb/>haben holen lassen, v.
                        die<lb/>Erstgeburth errungen<lb/>haben per patrem lu-<lb type="inWord"
                        />ninem in das voll-<lb type="inWord"/>kommene gesetz der frey-<lb
                            type="inWord"/>heit, in dem todt<lb/>Christi <foreign xml:lang="gr"
                            >xxx</foreign>
                        <lb/>
                        <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>. </note><lb/>Mihi tota die animus
                    tristis paulul<ex>um</ex> nachmittag, die kast<ex>anien</ex> v.<lb/>Cartoffeln
                    machen dick betr&#252;bt blut. Pedes frigidi, calidae<lb/>manus, pallida facies,
                    Ructus multi, etwas scharff ab acredine<lb/>in stomacho contract<ex>o</ex> wegen
                    des triebs nach oben, in inf<ex>undibulo</ex>. Spannen, au-<lb type="inWord"
                    />ris d<ex>extra</ex> susurrat, mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus, Kopff tumm.<lb/>borbor<ex>ygmi</ex> ructus,
                    flatus, pitzeln in ano. Vari in fronte multi.<lb/>Castanien addideram multum
                    butyrum, hoc per se male digeritur,<lb/>et flatulentae sunt castaneae, &amp;
                    motus ad superiora diriguntur,<lb/>&amp; alvus impeditior, sic male habui.
                    Flatus verper<ex>a</ex>
                    <g>sulphur</g>ei multi.<lb/>Pedes &amp; manus &amp; reliq<ex>ua</ex> extrema
                    sedenti et scribenti calida.<lb/>Vespera sensi ad huc petroselini radices in
                    stomacho per ructus hora<lb/>VIII, sicque plurimi cibi retenti sunt in stomacho,
                    flatus <g>sulphurei</g><lb/>foetid<ex>i</ex>. venter non nimis flaccidus. In
                    inguine sin<ex>istro</ex> ventre flatibus<lb/>occupato etl<ex>iche</ex> stiche
                    v. brennen.<lb/>Vespera begegnete mir der junge Pfarrherr Starck<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Starck, Pastor an der Frankfurter
                        Sankt-Katharinenkirche, Sohn Johann Friedrich Starcks</note> auf dem
                        L<ex>ieb</ex> Frauen berge an<lb/>der Kirche da nicht viele Leute waren,
                    redet mich an, felicitirte mich, v. sagte<lb/>ich werde nicht die alte
                    freundschafft aufheben, solle zu ihm kommen, quod promisi.<lb/>Non abjiciendus,
                    wird in s<ex>einem</ex> theil auch selig werden, penetrirt nicht weit,<lb/>ist
                    nicht von b&#246;sem Willen.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex> multi.
                    Praeter consuetud<ex>inem</ex> &#224; prandio non egessi faeces,<lb/>sic vespera
                    premendo paucas egessi, spissas, v. mit starckem stechen<lb/>in ano
                    linckerseits. Ist ab <hi rend="underline">haemorrhoidibus</hi> v. die mala
                        haemorrhoi-<lb type="inWord"/>dalia illa sind per flatulentos cibos noch
                    vergr&#246;sert worden.<note place="margin-left" resp="author"> Auris d multum
                            susurrat<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>.</note> Natura<lb/>poscit sanguinis
                    inspissantia uti tartoffel-Castanien, licet non prosint, so ist des<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Men-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0625.jpeg" n="625"/>
                <note2>(Seite 625) </note2>
                <p> Menschen verdorbener appetit, <hi rend="underline">h&#228;lt nicht maase in dem
                        das ihn</hi><lb/><hi rend="underline">m&#228;sig gebraucht erh&#228;lt, aber
                        &#252;ber m&#228;ssig gebraucht umbringen</hi><lb/>kan. Horripilatio per
                    dorsum. Mucus ex naribus &amp; inf<ex>undibulo</ex> pulposus.<lb/>Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi. Ex nare d
                    sternutatio.<lb/>In inguine d<ex>extro</ex> ardor levis.<lb/><hi
                        rend="underline"><g>Urina</g> si stat &amp; putrescit, multum cretaceae
                            <g>ter</g>rae emittit</hi> quam resolu-<lb type="inWord"/>tam &amp;
                    mixtam cum se tenebat, pars mixti avolat, pars figitur,<lb/>&amp; sic apparet.
                    Cretacea ea <g>ter</g>ra facit crustas metularum &amp; Ludum<lb/>humanum <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11859169X">Paracelsi,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Theophrastus Bombastus von Hohenheim, gen.
                        Paracelsus (ca. 1493&#8211;1541), Arzt, Alchemist, Astrologe, Mystiker,
                        Laientheologe und Philosoph</note> ex quo <del>
                        <unclear>xxxum</unclear></del> vide in <bibl><title>Pharmacopoeia</title>
                        <author>Batea-<lb type="inWord"/>ana.</author></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> George Bate (1608-1668): Pharmacopoeia Bateana, London
                        1691.</note><lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex> multi. Pitzeln in
                    ano. Pressio frontis &amp; verticis.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> multum susurrat.
                    Ructus. Auris utraque susurrat, magis<lb/>sinistra. Crepant artus, flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi multi, calida extrema.<lb/>Spannen in
                        infundib<ex>ulo</ex>. Horripilatio per dorsum cursitanti per scalas. Flatus
                        <g>sulphurei</g><lb/>foetidi multi. Manus &amp; pedes paulul<ex>um</ex>
                    frigent. Stiche linckerseits<lb/>in pectore. Tormina nonnulla in abdomine. Noch
                    die <g>Luft</g> tr&#252;b.<lb/>Pitzeln in ano. Cum deambulavi al&#223; das haar
                    wickelte, frigida ex-<lb type="inWord"/>trema, borborygmi, flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Auris d<ex>extra</ex> multum
                    susurrat.<lb/>Ructus. Extern&#232; ad laryngem pitzeln v. etwas brennen v.
                        jucken.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Tuberculum
                    pruriens sub ocul<ex>o</ex> dextro. In<lb/><hi rend="underline">lingua
                        linckerseits bl&#228;sgen.</hi> sedenti calent manus, frigent<lb/>pedes.
                    Stiche im lincken pectoris antro. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex><lb/>pulposus multus. Manus calent, pedes fruigunt. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>In oculo sinistro eine dunckelheit
                    au&#223;werts. Oscitatio. Pandic<ex>ulatio</ex>.<lb/>Ructus.
                    Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. Oscitatio multa, calidis manibus,<lb/>frigidis
                    pedibus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Borbor<ex>ygmi</ex>
                    multi.<lb/>Hora XI ivi cubitum.<lb/>Mane hatte ich mit Jungfer schaafin v.
                    Baronne von Greifenberg Narrenh&#228;ndel<lb/>gehabt v. geschertzt vom
                    Ehestandt, v. mich nicht von solchen Possen enthalten,<lb/>v. ob ich wohl ihre
                    Compagnie abends vermieden habe, rediit t<ex>ame</ex>n sti-<lb type="inWord"
                    />mulus vesper<ex>a</ex> et audivi, ich merckte es schon an den
                        haemorrhoid<ex>alibus</ex> path-<lb type="inWord"/>ematibus it<ex>em</ex> an
                    dem brennen in <g>ure</g>thra da&#223; es kommen w&#252;rde,
                        sic<lb/>M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> successit, vari ab
                        intermiss<ex>a</ex>
                    <g>venere</g> orti in fronte, qui sub moderato<lb/>usu cedunt. Sed temperantia
                    utrique pestis &amp; mors est, &amp;<lb/>potius expectanda est pollut<ex>io</ex>
                        noct<ex>urna</ex> quam ipsa promotio. Excreti-<lb type="inWord"/>onis fere
                    necessariae genus est subinde. Noctu bene dormivi.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Flatulentae &amp; multum<lb/>nutrientes castaneae<lb/>quoque
                        ei quod contulere.</note>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-01">
                        <supplied>01.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0625.jpeg" n="625"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 1 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Coelo nubilo <g>aere</g>
                    nebuloso paulul<ex>um</ex> flante Nordwest surrexi hora<lb/>VI &#189;,<note
                        place="margin-right" resp="author"> Nebula <del>zieht auff</del><lb/>uti
                        videtur, st&#252;ckt,<lb/>ist den gantzen tag tr&#252;b <lb/>gewesen,</note>
                    <g>urina</g> ob congest<ex>ionem</ex> ad partes <g>urina</g>rias &amp; podicem
                    multus, qui alias<lb/>per sudorem consumi solet, sternutatio post oscitationem,
                    &amp; muci<lb/>pulposi ejectio ex faucibus &amp; inf<ex>undibulo</ex>, nares
                    fere semper clausae &amp;<lb/>obturatae. Auris d<ex>extra</ex> susurrat, crepant
                    artus, calida extrema.<lb/>Mens non satis hilaris, contenta t<ex>ame</ex>n sua
                    forte. Bl&#228;sgen in der<lb/>lincken seite der Zunge. ad aurem
                        sin<ex>istram</ex> novus varus. Ructus <g>aci</g>di jejuni.<lb/>Stiche in
                        scapul<ex>a</ex> sinistra. Horripilatio dorsi. Pressio post aurem
                        d<ex>extram</ex>.<lb/>Pressio verticis. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in sura sinistra. Ructus <g>aci</g>di
                    jejuni.<lb/>Larynx asper. Frigidae manus. Horripilatio per
                    dorsum.<lb/>Cursitanti per scalas frigida extrema omnia. Galli canunt der
                        <g>Mercur</g><lb/>steht nicht tieff. Flatus paulul<ex>um</ex>
                    <g>sulphurei</g> foetidi. Pitzeln in ano.<lb/>Flabat Nordwest auch theils
                    Nordwind v. der <g>Merkur</g> stund zieml<ex>ich</ex> hoch, so<lb/>resolvirte
                    mich nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6"
                        >offenbach</name> zu gehen.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"><g>Aer</g></fw>
                </p>
                <pb facs="b0626.jpeg" n="626"/>
                <note2>(Seite 626) </note2>
                <p>
                    <g>Aer</g> propter nebulas humidus, machte da&#223; mir haare bald
                    hiengen<lb/>asse ein <g>Wasser</g> brodt vor 1 Kreuzer. Es gienge ein Nordwind
                    der die<lb/>wolcken constringirte, v. verzehrte, regnete daher nicht, ob es
                    schon den<lb/>tag tr&#252;b war, an etl<ex>ichen</ex> orthen schimmerte die
                        <g>Sonne</g> etwas durch, doch nicht<lb/>viel ob copiam nebularum &amp;
                                nubilorum.<lb/><bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/128961163">Magati</name></author> Libri
                            <title>de Rara vulnerum medicatione</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Caesar Magatus: De rara medicatione vulnerum seu De
                        vulneribus raro tractandis, Venedig 1616.</note> indicem hatte<lb/>ich
                    machen sollen, aber <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/131469584"
                        >Cregut</name><note place="foot" resp="editor"> Friedrich Christian Cregut
                        (1675-1758), Arzt und Professor in Hanau</note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3">Hanau</name> hat ihn
                                &#252;bernommen.<lb/><bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118825372">Hofmanni</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Friedrich Hoffmann (1660&#8211;1742),
                            Mediziner in Halle</note>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halensis</name>
                        Opera s<ex>ive</ex>
                        <title>Med<ex>icina</ex> rat<ex>ionalis</ex>
                        syst<ex>ematica</ex></title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Friedrich Hoffmann: Medicina rationalis systematica, 4 Bde, Halle
                        1718-1740.</note> Venetiis ver&#232; impressa<lb/>typo minore v.
                        correcter.<lb/>Lopez,<note place="foot" resp="editor"> Gregor Lopez
                        (1542&#8211;1596), quietistischer Mystiker in Mexico</note> Hispanus, est
                    insignis mysticus. Es geht den Spaniern wie den wei-<lb type="inWord"/>bern,
                    wenn sie excelliren excelliren sie recht, es kommt sie aber<lb/>selten
                        an.<lb/>Koenig<note place="foot" resp="editor"> Johann Ludwig K&#246;nig
                        (1676&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Verleger in Offenbach</note> vult
                    scribere Tr<ex>actatum</ex> de tribus impostoribus, voluptate, avaritia
                    &amp;<lb/>ambitione, in gallico idiom<ex>ate</ex> es soll aber ein anderer den
                    stylum<lb/>&#252;bersehen v. nach der Grammaire ordonniren, nach der er nicht
                        fran&#223;<ex>&#246;sisch</ex><lb/>gelernt hat.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Ostendit Koenig literas<lb/>von dem Dr. Berger,<lb/>Medici in
                        Celle, der<lb/>sonderl<ex>ich</ex> viele Itali&#228;-<lb type="inWord"
                        />nische haben wil. Tordi<lb/>de febribus perniciosis<lb/>Berger valde
                        laudavit,<lb/>&amp; experimenta allegata <lb/>esse vera
                    pronunciavit.</note><lb/>Solvebam Koenig 7 Gulden 40 Kreuzer.<note
                        place="margin-left" resp="author"> apud Koenig bibi 2
                        gl<lb/>bitterwein.</note><lb/>Im heim weeg lieff starck, schwitzte, war
                    hernach munter.<lb/>Meridie edi Kartoffeln, Rindfleisch v. wurtzeln, Kastanien
                    v.<lb/>butterbrodt, it<ex>em</ex>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086529-0">oberrader</name> wecken
                    mit butter. it<ex>em</ex> edi poma<lb/>3, <del>2</del>1 reinettes 2 Carthauser.
                    Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. ructus,
                    flatus frigidae manus, non pedes, qui eundi<lb/>calefacti sunt. venter tumidus,
                    ad laryngem linckerseits<lb/>juckende bl&#228;sgen. Egessi cum dolore
                    linckerseits in ano<lb/>faeces subspiss<ex>as</ex> multas.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Flat Boreas.</note><lb/>Quodam agunt
                    colligendo &amp; imbibendo e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> Conchae
                    p<lb/>imbibunt <g>aci</g>dum, et fiunt inde fusiles &amp; tertium
                        quod<lb/><g>nitrum</g>, opium, <g>oleum</g> animale <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onradi</ex>
                        D<ex>ippelii</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> agunt radiando
                    subtilibus<lb/>partibus, <g>nitro</g> aere humido &amp; frigido corporificato,
                        #<note place="margin-left" resp="author"> # refrigerat</note>
                        cetera<lb/><g>ole</g>o subtili penetrante &amp; reserante cuncta pervadunt
                    &amp; mulcent.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Medicamenta ut operentur.</hi></note><lb/>Wolte
                        D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1052509002">Gladbach,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Cornelius Gladbach (1706&#8211;1781), Arzt in
                        Frankfurt</note> it<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100927556">Starck</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Martin Starck (gest. 1751), Arzt in
                        Frankfurt</note> besuchen, non erant domi.<lb/>Vespera aderam Brommer,<note
                        place="margin-left" resp="author"> Brommer in febrium<lb/>initio statim dat
                        |: jetzt<lb/>hat er eins so sich ex con-<lb type="inWord"/>tinua in
                        tertianam resol-<lb type="inWord"/>virt ut solet post 4. 5<lb/>dies :|
                            <g>Tartar</g>r<ex>um</ex> emetic<ex>um</ex>
                        <g>aqua</g><lb/>solut<ex>um</ex>
                        <g>semigranum</g>, vomiren<lb/>leicht quia inclinat<lb/>Natura, da sonst 2.
                        3. 4<lb/>grana nichts thun. Tunc<lb/>amaris utitur <del>&amp;
                        apud</del><lb/>datis &amp; post Cortic<ex>em</ex><lb/>Chinae.<lb/>Brommer
                        dicebat se sua<lb/>practica non haurire<lb/>ex libris sed ex
                        judicio<lb/>practico. Est sedulus.</note> ructus. borbor<ex>ygmi</ex> flatus
                    multi <g>sulphur</g>ei<lb/>foetidi, stiche in beyden augen zuweilen, auris
                        d<ex>extra</ex> valde su-<lb type="inWord"/>surrat, in axilla
                        d<ex>extra</ex> spannen, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,
                    calida<lb/>extrema. <g>Aer</g> nubilus wie am Tage. Pressio
                    verticis.<lb/>Oscitatio vari in facie multi. <lb/>Vespera sumsi in vitro vini
                        <g>tincturam</g>
                    <g>antimonii</g> balsamicam ex Bals<ex>amo</ex><lb/>Peruv<ex>iano</ex> ad guttas
                    XXV. Ructus, et tormina in ventric<ex>ulo</ex> &amp; in-<lb type="inWord"
                        />test<ex>inis</ex> borbor<ex>ygmi</ex> flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex> multi. Etwas jucken hin v.<lb/>her in artubus. Pitzeln in
                    ano. Horripilatio per dorsum.<note place="margin-left" resp="author"> Pruritus
                        &#224; cast<ex>aneis</ex> nimis<lb/>flatulentes &amp; <g>vene</g>ris
                            it<ex>em</ex><lb/>ab Ess<ex>entia</ex> bals<ex>amica</ex>
                            Peruv<ex>iana</ex>.</note><lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus, ex naribus ab oscitatione tenuis.<lb/>Ructus,
                    flatus <g>sulphurei</g> foetidi, pitzeln in ano. Stiche in clavo pedis
                        d<ex>extri</ex>.<lb/>Invadit somnolentia.<lb/>Meridie ederam cum
                    concupiscentia multas castaneas, nec con-<lb type="inWord"/>tinere me potui,
                    &#224; meridie talis prodivi in publicum sic vespera<lb/>cum dorsum penis
                    pruriret non potui quia sp<ex>ermam</ex> promoverem. Tam mala<lb/>tamque potens
                    res concupiscentia est, quae nisi perdomatur Dei<lb/>juvante <g>spirit</g>u, nos
                    abripit ad devia quaecumque.<lb/>Noctu bene dormivi, von X ad VII uhr. piger
                    eram, schlief tumm<lb/>wolte nicht aufstehen schien mir zu dunckel. war nebelich
                    mit s&#252;d-<lb type="inWord"/>west.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">d.</fw>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-02">
                        <supplied>02.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0627.jpeg" n="627"/>
                <note2>(Seite 627) </note2>
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 2 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/>Mane mit s&#252;dwest, v. gelinder
                        <g>Luft</g>, nebula. Calent extima,<lb/><unclear>pxxxtat</unclear> animum.
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat, nares obturatae, oscitatio. <lb/>Horripilatio
                    dorsi. Auris paulul<ex>um</ex> d<ex>extra</ex> susurrat. Ocul<ex>i</ex>
                        premunt,<lb/>super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex> molares stupidi. <hi
                        rend="underline">Dum dei misericordiam cogito<lb/>&amp; <g>spiritus</g> sui
                        sacrarium abscondit,</hi><note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Deus monstrat se homi-<lb type="inWord"/>nem non esse,
                            dum<lb/>amans perfert nostras<lb/>transgressiones, nosque<lb/>reducit
                            rectam in viam,<lb/>poenae, si scintilla<lb/>ad huc superest
                            boni,<lb/>oblitus.</hi></note><hi rend="underline"> horripilatio dorsi
                        fit.</hi> Mucus<lb/>ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.
                    Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Pressio verticis &amp; bre-<lb type="inWord"/>gmatis
                            d<ex>extri</ex> p.<lb/>Extrema frigida ma-<lb type="inWord"/>nuum &amp;
                            horripil<ex>atio</ex><lb/>dorsi. Flatus.<lb/>Pandicul<ex>atio</ex>.
                        Oscitatio.</note><lb/><floatingText>
                        <body>
                            <p> Non quoties homines peccant sua fulmina mittit,<lb/>Terrae supremus
                                conditor atque poli.<lb/>Est ratio diversa soli, mortales ut
                                alter<lb/>Mortalem fratrem laeserit, actu luit.<lb/>Hinc patet, ut
                                multis aliis, ab origine nostra<lb/>Delapsos long&#232; nos periisse
                                quasi.<lb/>Nos ibi lustrabat verum ceu solis imago,<lb/>Fervida cum
                                media lucet ab axe die.<lb/>Quia soles ipsi fuimus, nam lucis
                                abyssus<lb/>Abdita, ceu matrix, fulgura nos genuit.<add
                                    resp="author" place="above">peperit</add><lb/>Non ex sole fuit
                                jactura &amp; origo malorum,<lb/>Ast coeli terrae copula cessit,
                                amor.<lb/>&#212; multum miseros, nisi, qui sua centra
                                patebat,<lb/>Nos petiisset amor, conscius ipse sui.<lb/>Aegrius
                                ejicitur quam non admittitur hospes:<lb/>Et mala per longas in
                                valuere moras.<lb/>Inde locus nullus vel saltem parvus
                                amori<lb/>Clara dies veri nocte sepulta jacet.<lb/>Errorem genuit
                                genitor genitabilis error<lb/>Hostiles animos hostibus ira
                                dedit,<lb/>Quos junctos terras habitare docebat
                                amore,<lb/>Tranquilla falsi vincere mente malum.<lb/>Aspicit hanc
                                nostri sortem miseratus iniquam<lb/>Celso de solio fons et origo
                                boni.<lb/>Dissimili <del>pro</del> nobis ratione per omnia
                                ductus<lb/>Se non vilem hominem, monstrat, at esse, Deum.<lb/>Usque
                                decus nomenque ejus laudesque manebunt.<lb/>Ejus dum vivus spiritus
                                omne regit!<lb/>Spiritus atque casas tenues habitare
                                coactus,<lb/>Ille meus nunquam desinet esse sonus<lb/>Supremi in
                                laudes, donec modulamine dulci.<lb/>Et meliora canet carmina
                                Coelicola.</p>
                        </body>
                    </floatingText><note place="margin-right" resp="author"> Bekam auf ein
                        mal<lb/>lust zum vers machen<lb/>v. gieng gut. iis<lb/>qui ad animi
                        sui<lb/>vivunt <unclear>sxxx contingit</unclear>
                        <lb/>ut subinde quid velint <lb/>uno momento nolint<lb/>impatientes, si
                        labori<lb/>&amp; miseriis essent assueti<lb/>non moverentur
                        omnibus<lb/>inique. Multa<lb/>&amp; t<ex>ame</ex>n nihil agunt, mul-<lb
                            type="inWord"/>ta incipiunt, nil<lb/>perficiunt.</note><lb/>Tenue haec
                    dum intra <unclear>bixxorium</unclear> pepigi ex tempore carmen frigent extrema
                    <lb/>&amp; horrent, mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus. Larynx paulul<ex>um</ex> asper,<lb/>auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                        <g>Aer</g> nubilus am Dohm oben mehr al&#223; unten<lb/>S&#252;dwest, wie
                    gestern, attrahit <g>terrae</g> Archaeos nec multum ascendere<lb/>sinit nebulas
                    ut in pluviam coagulantur per frigus superioris regionis.<lb/>Borborygmi, Mucus
                    ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Ructus <g>aci</g>di
                    jejuni.<lb/>Stiche in genu sinistro. Flatus. In Tibia d<ex>extra</ex> stiche.
                    Etwas k&#252;hl,<lb/>Spannen hinc inde im leib in cute, oc<ex>uli</ex> sinistri
                        super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit.<lb/>Hora X eine stunde vor dem
                    essen sumsi in vitro vini Elix<ex>iris</ex> polychr<ex>esti</ex><lb/>Dippelii
                    guttas 40. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in musc<ex>ulo</ex>
                        pect<ex>orali</ex> sin<ex>istro</ex>. <unclear>Pxxxs</unclear> nasum &#224;
                        <unclear>xxxtras</unclear> varus. </p>
                <pb facs="b0628.jpeg" n="628"/>
                <note2>(Seite 628) </note2>
                <p> Auris d<ex>extrae</ex> clangor subinde cum susurru. Pressio ocul<ex>i</ex>
                        sin<ex>istri</ex>.<lb/>spannen in inf<ex>undibulo</ex> &amp; faucibus
                        linckerseits.<note place="margin-left" resp="author"> spannen in
                            musc<ex>ulo</ex>
                        pect<ex>orali</ex><lb/>sinistr<ex>ro</ex>.<lb/><lb/>stiche in indice
                            dextro.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc
                        inde.<lb/><lb/>Vari in fronte multi.<lb/>Ructus.<lb/><lb/>Edi meridie cum
                            con-<lb type="inWord"/>cupiscentia, viel v.<lb/>gut, sicque ea concu-<lb
                            type="inWord"/>piscentia nunquam<lb/>contenta turbavit<lb/>mentem &#224;
                        meridie;<lb/>ist eine ordentliche<lb/>H&#246;lle. Haec ipsa<lb/>cupido est
                        causa prae-<lb type="inWord"/>pediens profundam<lb/>meditationem
                        quae<lb/>non fit animo pertur-<lb type="inWord"/>bato solicitare, sed
                        <lb/>tranquillo &amp; placato.</note><lb/>Horripilatio dorsi &amp;
                    extremorum, pressio oculorum, vinum<lb/><hi rend="underline">&amp; medicamentum
                        in stomacho motum faciunt, ein wummern, so</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >wohl thut.</hi> Crepitus artuum, oscit<ex>atio</ex> cum
                    pandiculatione.<lb/>Ructus multi. <g>Urina</g> &#224; medicamento &amp; vino
                    mota.<lb/>Meridie edi blumenkohl v. bratwurst, huhn mit Limonen,<lb/>2
                    &#228;pfel. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>; 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Venter inflatus, ructus,
                    flatus.<lb/>Calida extrema, flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Egessi
                    faeces obscur&#232; luteas<lb/>subspiss<ex>as</ex> multas, mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Stiche hinc<lb/>inde in artubus
                    v. spannen. Lucet sol &#224; meridie mit west-<lb type="inWord"/>wind. oculi
                    nicht recht klar, spannen in ano. oculi nicht recht<lb/>klar von innen, aber
                    wohl von aussen, &amp; facies serena, Mens non<lb/>plane contenta. spannen in
                    praecordio sinistro, ructus.<lb/>Stiche in hypogastrio sinistro. Stiche in
                    inguine sinistro.<lb/>Mens tumm, auris utraque susurrat, plus dextra.<lb/>In
                    lingua vari. Spannen in oculo sinistro. Spannen <del>lin</del> unter
                    dem<lb/>rechten ohr am Hal&#223;. Stiche in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>.
                    Crepitus artuum. Ructus.<lb/>Etwas brennen am lincken ohr. Vesiculae so brennen
                    an der<lb/>rechten seite der Zunge. stiche v. pressen in cubito
                    sinistro.<lb/>Flatus. Pandicul<ex>atio</ex>. oscitat<ex>io</ex>. horripilatio
                    per dorsum. Nach<lb/>dem essen ist nicht gut gleich zu sitzen v. das gem&#252;th
                    v. sinnen starck<lb/>anstrengen, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> ein <hi
                        rend="underline">gelinder schlaf oder motion</hi> ist gut, v. abstra-<lb
                        type="inWord"/>ctio mentis von profundis meditationibus die der Digestion
                    schaden<lb/>thun. Spannen in ocul<ex>o</ex> sinistro. Denuo stimulus ad alvum
                    <lb/>egerendam. oscit<ex>atio</ex> pandicul<ex>atio</ex>. Egessi hora 2 faeces
                    non mul-<lb type="inWord"/>tas subspiss<ex>as</ex> obscur&#232; luteas. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi. Horripilatio dorsi,<lb/>Flatus. Vari in fronte.
                    Oscitatio per dorsum horripilatio.<lb/>Spannen v. stechen hinten in nucha
                    rechter seits. Pressio frontis.<lb/>Ructus multi. Stiche in occipite
                    linckerseits, spannen in faucibus<lb/>et mucus ex iis pulposus. Pressio frontis.
                    Bey Nordwest <g>Sonnen</g>schein so<lb/>doch etwas tr&#252;blich, canunt Galli.
                    Pitzeln in nare sin<ex>istra</ex> &amp; sternutatio.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in hypogastr<ex>io</ex> sin<ex>istro</ex>. Stiche in
                    pollicis pedis d<ex>extri</ex> radice.<lb/>Sedenti paulul<ex>um</ex> obrepit
                    somnolentia. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in axilla
                    sin<ex>istra</ex>.<lb/>Ex nare sinistra cum pruritu sternutatio.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in abd<ex>omine</ex> exter-<lb
                        type="inWord"/>ne. Horripilatio per extrema multa, cum legi
                                frai<lb/><bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/100942954">Fr<ex>ancisci</ex>
                                    Georg<ex>ii</ex> Veneti</name></author>
                        <title>Harmoniae mundi,</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Francesco Georgio Veneto: De harmonia mundi totius Cantica tria, Venedig
                        1525.</note> miratus profunditatem<lb/>revelationis eo in viro.
                    Pandiculatio. Spannen in faucibus<lb/>v. mucus ex iis pulposus.
                        Pandicul<ex>atio</ex>. Oscitatio. Jucken ad laryngem<lb/>rechterhand von den
                    bl&#228;sgen. Legenti capite propendente dolor<lb/>in dem lincken Auge
                        sonderl<ex>ich</ex> v. spannen. Nordwest gegen 4 uhr<lb/>scheint die Sonne
                    tr&#252;b v. kommt etwas d&#252;nn gew&#246;lcke von s&#252;dwest.<lb/>Ructus.
                    Lucidi ab extra oculi &amp; clara facies. Spannen auf der lin-<lb type="inWord"
                    />cken brusth&#246;le si moveo corpus, Pressio frontis, Ructus. Hora IV ob-<lb
                        type="inWord"/>scuratur coelum von s&#252;dwest. K&#252;hl wetter, Manus
                        frigescunt.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in scap<ex>ula</ex>
                        sin<ex>istra</ex>. <hi rend="underline">Pressio frontis, ructus &amp;
                        pressio paulul<ex>um</ex> remit-<lb type="inWord"/>tit.</hi> Pressio in ano.
                    Frontis pressio, frigent manus, auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat. Sibilus
                    auris sinistrae; Ructus cum levi cessatione pressionis<lb/>in fronte. Flatus.
                        Paulul<ex>um</ex> subinde sol lucet. Spannen in sura sinistra.<lb/>Spannen
                    linckerseits hinten in collo.<lb/>Legi <bibl><title>les Contemplations &amp; les
                            divins Soliloques</title> du Venerable Fr. <author>Jean<lb/>de S.
                            Samson</author> p &#224; Paris 4 1654.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Jean de Saint-Samson: Contemplations et divins soliloques,
                        Paris 1654.</note> Ffff. Contempl. II de l&#8217;&#233;tat de la
                    vraye<lb/>sagesse p. 41 <hi rend="underline">phrasin loquitur 10 Gott essen v.
                        trincken.</hi>
                    <del>Contempl XXXII</del><note place="margin-left" resp="author"> Dans les
                        soliloques p. 567.<lb/>dicit: je suis deja &amp;<lb/>seray eternellement
                        vous<lb/>meme.</note><lb/>Stiche in ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>.
                    pressio frontis, Ructus. Pressio v. stiche in vertice.<lb/>hinten im hal&#223;
                    linckerseits spannen v. stechen. </p>
                <pb facs="b0629.jpeg" n="629"/>
                <note2>(Seite 629) </note2>
                <p> Pressio oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>, capitis varia. Deambulans lego
                                <bibl><title>Theo-<lb type="inWord"/>philum</title>
                        <author>J. V. Andreae.</author></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Andreae, Johann Valentin: Theophilus, Sive de Christiana Religione sanctius
                        colenda, Vita temperantius instituenda, Et Literatura rationabilius docenda
                        Consilium, Stuttgart 1649.</note> Stiche im ballen des rechten fu&#223;es.
                    Stiche<lb/>in hepatis regione. Pedum frigus, manuum scribenti calor.<lb/>Pressio
                    axillae sin<ex>istrae</ex>. Auris d<ex>extrae</ex> multus susurrus.
                    Oscitatio.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetidi. Oscitatio.<lb/>Hora VI sumsi in
                    vitro uno vini Elix<ex>iris</ex> polychr<ex>esti</ex> C<ex>onradi</ex>
                        D<ex>ippelii</ex><lb/>guttae XXXX. Stiche in digito annulari manus laevae.
                    Stiche<lb/>rechterseits ad anum. Stiche in inguine sinistro. Stiche in ocu-<lb
                        type="inWord"/>lo dextro, pressio frontis. Stiche in ocul<ex>o</ex>
                    sinistro. Pressio frontis.<lb/>Vorn rechter hand in lingua brennende
                    bl&#228;slein. Stiche in<lb/>oculo sinistro. Stiche in tarso pedis
                        d<ex>extri</ex>. In naris d<ex>extrae</ex> antro<lb/>pitzeln, pressio
                    frontis. Ructus. <hi rend="underline">Iam vinum &amp; medicamentum sanguinem
                            exa-<lb type="inWord"/>gitant,</hi> in inguine d<ex>extro</ex> stiche.
                    Nares obturatae, &#224; vino &amp;<lb/>medicamento sanguinem exagitantibus.
                    Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/>Calida
                    extrema, frontis pressio. Stiche in ocul<ex>o</ex> dextro.<lb/>Lucet <g>Luna</g>
                    plena. Auf der lincken brusth&#246;le ein spannen, pressio<lb/>frontis. Parotis
                        d<ex>extra</ex> tumet. Pulsatio in ano. <hi rend="underline">f&#252;hlte
                        wummern</hi><lb/><hi rend="underline">im Magen v. gleich drauff flatus per
                        superiora s<ex>ive</ex> ructus, v. eben ver-</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >gienge es E<ex>rgo</ex> provenit ab oppleto <g>aer</g>e ventriculo.</hi>
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>multus in extremo ano, flatus.
                    Floridi oculi. Flatus<lb/><g>sulphur</g>ei foetidi. Legi stans ad plateam.
                    Nordost wind vespera,<lb/>dum steti propendente capite spannen die Augen sehr,
                    v. lassen sich<lb/>nicht ohne schmertzen bewegen v. ausruhen. Crepitus artuum,
                    calent extrema.<lb/>Florida facies &amp; oculi. Pressio frontis. Spannen in
                    tarso d<ex>extro</ex>. Spannen<lb/>sub aure dextra. Molares sonderl<ex>ich</ex>
                    rechterseits oben stupidi. Ructus.<lb/>Stiche in axilla sinistra. Flatus. Stiche
                    post aurem d<ex>extram</ex>. Pressio<lb/>frontis, stiche im lincken Auge. Post
                    vinum et medicamentum <g>urina</g> multa,<lb/>sunt diuretica, pressio frontis.
                    Spannen vorn in tibia dextra.<lb/>Stiche sub ocul<ex>o</ex> sinistro.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in genu sinistro.
                    oscitatio.<lb/>Boreas paulul<ex>um</ex> flat, &amp; levis Halo <g>Lun</g>am
                    circumstat. vari<lb/>in fronte per multi. Ructus, oscitatio. Borborygmi,
                    flatus.<lb/>Pressio frontis multa, oscitatio, auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                    Manus frigent,<lb/>calent pedes. Horripilatio per dorsum. Ructus. Flatus.
                        Borborygmi.<note place="margin-right" resp="author"> Sp<ex>asmus</ex>
                            puls<ex>atorius</ex> in ipso<lb/><hi rend="underline">anno
                        multus.</hi></note><lb/>Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi. Stiche in
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex> propendente capite.<lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> multum susurrat. Kopff sehr tumm, frons valde
                    premit,<lb/>Auris d<ex>extra</ex> valde susurrat, ructus. Cogor ita cubitum hora
                    X.<lb/>Noctu bene dormivi. Mane hora VI expergefio, Kopff sehr tumm<lb/>pressio
                    multa frontis, trieb ad alvum &amp; vesicam, flatus:<note place="margin-right"
                        resp="author"> vari in fronte multi<lb/>ob motum Naturae haemor-<lb
                            type="inWord"/>rhagicum multum.<lb/>hat Nacht<supplied
                            reason="omitted-in-original">s</supplied> zieml<ex>ich</ex>
                        starck<lb/>gethauet.</note> Ut </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-03">
                        <supplied>03.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0629.jpeg" n="629"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 3 <g>novem</g>br<ex>is</ex> surrexi,<lb/>Egessi faeces multas &amp;
                        subten<ex>ues</ex> &amp; subspiss<ex>as</ex> luteas cum impetu &amp;
                        flatibus.<lb/><hi rend="underline">Natura jam est indignabunda super
                        sanguinem evancuandum, &amp; juvatur medicamentis &amp;<lb/>vino, sic heri
                        cum assumerem flatulentam brassicam caulifloram,<lb/>quae vim laxandi alvum
                        habet, cum pomis, non potuit quia<lb/>alvum moverit,</hi> &amp; ob
                    medicamentum <g>vitrio</g>laceum assumtum <g>urin</g>am.
                        Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> varius, pressio frontis levior,
                    ventre subsidente. Frigent<lb/>manus, adest Nordwind, v. gegen s&#252;den eine
                    Morgenr&#246;the mit<lb/>Wolcken. &#220;brigens ist das wetter nicht kalt. In
                    scroto tensio<lb/>pulsans paulul<ex>um</ex> dolorifica. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Horripilatio per<lb/>dorsum, spannen auf der lincken brust.
                        Super<ex>iores</ex> maxillares molares stu-<lb type="inWord"/>pidi sunt,
                    doch mehr pitzeln sie lincker seits. In apice nasi lincker<lb/>seits varus. In
                        musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex> sin<ex>istro</ex> sp<ex>asmus</ex>
                        pulsat<ex>orius</ex>. Nares obturatae.<lb/>fer&#232; semper, mucus ex
                        infundib<ex>ulo</ex> &amp; larynge, qui paulul<ex>um</ex><lb/>asper.
                    oscitatio, auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Nebulae ob ocul<ex>um</ex> sinistrum maxime.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Spannen</fw>
                </p>
                <pb facs="b0630.jpeg" n="630"/>
                <note2>(Seite 630) </note2>
                <p> Spannen in ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>. Spannen in axill<ex>a</ex>
                    sinistra. Crepitus artuum.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in aure
                        ext<ex>erna</ex> sin<ex>istra</ex>. Spannen linckerseits in pectore.
                    Horrent<lb/>omnia extrema, non pedes. Pressio verticis linckerseits.
                    Oculorum<lb/>pressio legenti sonderl<ex>ich</ex> sinistri.
                    Pandicul<ex>atio</ex>. Oscitatio, &amp; sp<ex>asmus</ex>
                    puls<ex>atorius</ex><lb/>in musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex>
                        sin<ex>istro</ex>. spannen in lumbis introrsum flexis. Jucken<lb/>in ano.
                    Spannen in axilla d<ex>extra</ex>. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    humero d<ex>extro</ex>. Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> in poplite
                        d<ex>extro</ex>. Borborygmi. Ructus. Stechen in ocul<ex>o</ex><lb/>sinistro
                    v. spannen in beyden. pitzeln in <g>ure</g>thra. Frigida<lb/>extrema omnia, die
                    f&#252;sse noch etwas w&#228;rmer al&#223; die h&#228;nde.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in abdomine. Spannen in aure sinistra
                    extrema.<lb/>Pandiculatio. Etwas w&#228;rmer in aure d<ex>extra</ex> externa, ob
                    sanguinem ibi leviter<lb/>retentum. Jucken in nare sinistra. Stiche in
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex> it<ex>em</ex><lb/>in bregmate
                        d<ex>extro</ex>. Tr&#252;b von s&#252;dwest. Boreas flat.<lb/>oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit. Mentis
                    confusio ob concupi-<lb type="inWord"/>scentiam, cum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">fratris</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Heinrich Christian Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und
                        Staatswissenschaftler, J. Chr. Senckenbergs &#228;lterer Bruder</note>
                        epist<ex>olam</ex> acciperem v. er haben wil da&#223; ich solle<lb/>mit
                        Ambtm<ex>ann</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123029848">Weyer</name> p in der
                    stadt herum springen.<note place="margin-left" resp="author"> degout an
                        alles.</note> Men<del>t</del>s obnu-<lb type="inWord"/><hi rend="underline"
                        >bilata est, Kopff tumm.</hi> Suspiria. Frigus extremorum,<lb/>pedum minus.
                    Bibo Decoctum L<ex>igni</ex> sassafras, obambulans.<lb/>Inguinis
                        sin<ex>istri</ex> dolor ardens paulul<ex>um</ex>. Pitzeln in
                    <g>ure</g>thra,<lb/>stechen in inguine sinistro. It<ex>em</ex> spannen in
                    inguine d<ex>extro</ex>.<lb/>Pallet facies. Pressio oculorum,
                        sonderl<ex>ich</ex> sinistri v. pitzeln.<lb/>Crepitus artuum. Brennen oben
                    in femore d<ex>extro</ex>. Spannen unten in femore<lb/>d<ex>extro</ex>. In
                        ocul<ex>o</ex> sinistro pitzeln. Genu sin<ex>istri</ex> sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>. Pitzeln in ano.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in sura d<ex>extra</ex>. Spannen in regione parotidis
                        d<ex>extrae</ex>. In ocul<ex>o</ex><lb/>sin<ex>istro</ex> pitzeln.<lb/>bey
                    diesem meist feuchten Wetter valemus hac in urbe uti<lb/>solemus, denn es ist
                    bekannt von alters her, da&#223; die<lb/>F<ex>ranck</ex>further den Medicis bey
                    feuchtem Wetter nicht viel zu thun<lb/>geben. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in genu sinistro. Stiche in clavo pedis
                    d<ex>extri</ex>.<lb/>pedibus paulul<ex>um</ex> frigentibus uti &amp; ceteris
                    extremis. Pitzeln<lb/>circa urethram &amp; scrotum, in oc<ex>ulo</ex>
                        sin<ex>istro</ex> pitzeln. Lucet sol.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in axill<ex>a</ex> d<ex>extra</ex>. Am lincken schlaaf
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>, in axilla<lb/>d<ex>extra</ex> tensio.
                    Hora XI in vitro vini sumsi Elix<ex>iris</ex> bals<ex>ami</ex>
                        peruv<ex>iani</ex><lb/>guttae XXV. Stiche in vertice. oculi
                        sin<ex>istri</ex> pitzeln.<lb/>Pitzeln in podice. Pandiculatio, oscitatio,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc<lb/>inde, lucet sol. spannen in
                    axilla sinistra. Horripilatio<lb/>per omnia extrema praeter manus.
                    Ructus.<lb/>Meridie edi vor dem essen butterbrodt wegen grosser lust zu
                    essen,<lb/>propter haustum decoctum &amp; vinum cum medicamento, tranck etwas
                    milch,<lb/>dann asse wei&#223;kraut viel, weil es sehr gut v. mit
                    h&#252;nerbr&#252;he<lb/>gekocht war, bratwurst, Pfannkuchen, etl<ex>iche</ex>
                    &#196;pfel. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex><lb/><g>Wasser</g>, 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Calida extrema. Ob haustum lac &amp;
                    vinum<lb/>egessi faeces subtenues intense luteas multas. ocul<ex>i</ex>
                        sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex><lb/>palp<ex>ebra</ex> subsilit.
                        oc<ex>ulus</ex> sin<ex>ister</ex> premit, uti &amp; d<ex>exter</ex> sed
                    minus agit.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in ano, stiche in pollice
                    pedis sinistri. Levis somno-<lb type="inWord"/>lentia sedenti obrepit.
                        Oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex>
                    subsilit mul-<lb type="inWord"/>tum. Calida extrema. Dolet paulul<ex>um</ex>
                    inguen sinistrum<lb/>optima serenitas bey Nordwind. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in ano ipso.<lb/>Stiche in ocul<ex>o</ex> sinistro.
                    Dimidiam fere horulam dormivi, <lb/>applicando caput librorum scrinio. Flatus.
                    <lb/>Gulae vitium multos affert morbos quos recenset
                            <bibl><author>Groenevelt</author><lb/><supplied
                            reason="omitted-in-original">in</supplied> Tr<ex>actato</ex>
                        <title>de Cantharide</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johannes Groeneveld: De tuto cantharidum in medicina usu interno, London
                        1698.</note> p p <del>66</del> 67.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Gulae noxae.</hi></note><lb/>|: Hipp<ex>ocrates</ex> :|
                    ubi cibus praeter naturam copiosor ingestus fuerit is morbum<lb/>facit, Nec
                    satietas, nec fames, nec aliud quidquam bonum est<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">quod</fw>
                </p>
                <pb facs="b0631.jpeg" n="631"/>
                <note2>(Seite 631) </note2>
                <p> quod Naturae medium excedit.<lb/>Intemperantia vertiginem, ingenii tarditatem,
                    torporem,<lb/>somnolentiam, inertiam, cacochymiam, hydropem, imo <lb/>milia
                    morbos producit.<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Fratellus</name>
                        vorax afficitur<lb/>mucositate dentium<lb/>dolore, puncturis pe-<lb
                            type="inWord"/>ctoris, torpedine,<lb/>palliditate faciei &amp;<lb/>circa
                        oculos circulo<lb/>livido, qui alias<lb/><g>vener</g>i
                        indulgentibus<lb/>esse solet de quo <unclear>vxxx-</unclear>
                        <lb/>atur <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117535079"
                            >Baglivius.</name> item<lb/>memoriae debilitate,<lb/>auditu gravi.
                        Item<lb/>sensuum omnium obnu-<lb type="inWord"/>bilatione.
                    </note><lb/>Calida extrema, jam &#224; levi somno, quia sub somnum distri-<lb
                        type="inWord"/>butio humorum aequalior est, quam ubi vigilanti
                    animus<lb/>est aliis rebus intentus p e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> uti jam
                    lectioni, nec vacat<lb/>ita curae corporis &amp; applicationi atque solet in
                    somno.<lb/>Aliis n<ex>emp</ex>e semper &#224; somno frigent in extremis. oculi
                        paulul<ex>um</ex><lb/>premunt, sonderl<ex>ich</ex> dexter. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Utriusque<lb/>inguinis subinde puncturae. Stiche
                    in medio digito laevo.<lb/>Nach dem schlaff <hi rend="underline">Mens
                            paulul<ex>um</ex> pacatior laet&#232; adibat<lb/>labores, ideis in somno
                        pacatis.</hi> Ructus. Oscitatio.<lb/>Stiche externe ad genu <del>si</del>
                    dextrum. Ructus. Stiche in inguine<lb/>d<ex>extro</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in ano. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in aure
                        sin<ex>istra</ex> externa. Stiche<lb/>in femore sinistro. Gelindes wetter
                    bey ostwind, helle<lb/>abends, wenige wolcken. Flatus. Ructus. Hora V.
                    edi<lb/>pomum, war ein Apfel <hi rend="underline">von Bergen daher das obst alle
                        einen sehr</hi><lb/><hi rend="underline">guten geschmack hat v. milde
                        ist.</hi> Ructus, flatus Concupiscen-<lb type="inWord"/>tia ductus ad huc
                    unum pomum edi, In nate sinistro<lb/>sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.
                    Auris d<ex>extra</ex> susurrat, venter inflatus. <hi rend="underline"
                            >Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>multus in ano ipso, insolitum
                        hactenus, si tres abhinc</hi> dies<lb/>exceperis. Pressio in aure
                        d<ex>extra</ex> externa. Stiche in vertice.<lb/>Spannen in sura dextra.
                    Flatus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in ano, Ructus.
                    oscitatio.<lb/>Pressio oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Stiche in indice dextro. Sub<lb/>poplite d<ex>extro</ex> stiche, in
                        <g>ure</g>thra pitzeln.<add resp="author" place="above">stiche</add>
                    <hi rend="underline">Clarum caput &amp; serenum</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >quia antea paulul<ex>um</ex> dormivi.</hi> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in genu d<ex>extro</ex> linckerseits,<lb/>in
                        pect<ex>orali</ex> musc<ex>ulo</ex> stiche. Stiche in scroto linckerseits.
                        Flatus.<note place="margin-right" resp="author"> Pressio auris
                            sin<ex>istrae</ex> externae</note><lb/>Casu nihil fit, &amp; licet vulgo
                    multa dicantur accidere forte<lb/>fortuna res t<ex>ame</ex>n penitius
                    introspecta diversum plane evin-<lb type="inWord"/>cit.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Directio entis su-<lb type="inWord"
                        />periores.</hi></note> Adeo ut scriptura recte dicat: Dominum creare omnia
                    propter<lb/>seipsum, &amp;iam malum ad malum diem, si n<ex>emp</ex>e Dei vias
                    deserit,<lb/>&amp; suas ipsius cogitationes exequitur, Deus tantisper eum
                    experiri sui<lb/>consilii noxas et ineptitudinem patitur, ut discat
                    omnia<lb/>bona venire ex alto, omnia mala &#224; nobis &amp; ex
                    profundo,<lb/>ubi Satanas regnat. Et eadem est ratio omnium quae tenet
                    orbis<lb/>terrarum. Natura quae ex accidenti dicantur in venta fuisse pharma-<lb
                        type="inWord"/>ca, ita se habent, cum omnia quae apparent in ideis
                    invisibilium<lb/>naturarum jam <unclear>praexxxtiterint</unclear> &amp; ordine
                    statuto suo quaeque <lb/>ordine proderant in apricum. Tempore mensura &amp;
                    numero o-<lb type="inWord"/>mnia fiunt, et quibuscumque creatis certum suum
                    ortus &amp; occasus<lb/>tempus est. Ita et scientiae sua habent incrementa &amp;
                        decremen-<lb type="inWord"/>ta et experiuntur idem cum universo fatum. Ut
                    adeo <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118546481"
                        >Harvaeus</name><note place="foot" resp="editor"> William Harvey
                        (1578-1657), englischer Arzt und Anatom</note><lb/>non omnino vera
                    scripserit: multa casu parta sunt quae discere<lb/>qui vis &#224; quovis potest,
                    &#224; juvene senex &#224; stulto intelligens.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>Groenevelt</author><lb/><title>Tr<ex>actatum</ex> de tuto
                                Cantharid.<lb/>usu interno in Medic<ex>ina</ex></title><lb/>p.
                            133.</bibl>
                    </note><lb/>Sunt enim omnibus rebus praefixi sui invisibiles motores, qui suo
                        tem-<lb type="inWord"/>pore nonnulla mortalibus per liberalem influxum
                    manifestant,<lb/>alia ver&#242; e contrario eripiunt.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in musc<ex>ulo</ex> abducente indicis manus
                        d<ex>extrae</ex>. Flatus. Stiche <lb/>sub poplite d<ex>extro</ex>. In humero
                        sin<ex>istro</ex> hinten spannen. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex><lb/>&amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus. Clausae nares uti solent esse.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Auris d<ex>extra</ex> susurrat</note>
                    Flatus, venter<lb/>inflatus, &amp; <hi rend="underline">jam non dolet caput,
                        flatibus melius succedentibus.</hi><lb/><hi rend="underline">Calidis
                        extremis &amp; <g>spirit</g>u pacato.</hi>
                    <g>Aer</g> temperatus von osten windstill. </p>
                <pb facs="b0632.jpeg" n="632"/>
                <note2>(Seite 632) </note2>
                <p> superioribus diebus <gap quantity="1" unit="word" reason="illegible"/> mihi
                    creasse molestias Castaneas <lb/>puto, sanguinem nimis spissum &amp;
                    melancholicum qui jam per se est redden-<lb type="inWord"/>tes. Flatus. Ructus.
                    Pitzeln in oculo sin<ex>istro</ex>, spannen sub<lb/>aure d<ex>extra</ex>. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Stiche am lincken schlaaff.<lb/>Es ist still quia
                    Natura paulul<ex>um</ex> quiescit &#224; motibus nonnatura-<lb type="inWord"
                    />libus, ab idea tristi, &amp; in huc confusione susceptione<lb/>motus
                    haemorrhagici varii. Flatus, oscitatio.<lb/>Drucken circa aurem
                    d<ex>extram</ex>. <g>Luna</g> lucet, aber nicht hell ob nubila,<lb/>Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus subinde attollitur. Flatus <g>sulphurei</g>
                        paulul<ex>um</ex> foetid<ex>i</ex>.<lb/>Stiche in indice d<ex>extro</ex>.
                    stiche in Clavo pedis d<ex>extri</ex>. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex><lb/>&amp;
                    Larynge pulposus. Ructus, auris sin<ex>istra</ex> clangit. Stiche mit<lb/>dem
                    Pul&#223; im lincken musc<ex>ulo</ex> pectoral<ex>i</ex>. Ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>, flatus.<lb/>Oscitatio, horripilatio per dorsum <hi
                        rend="underline">ad monens esse dormiendi<lb/>tempus, natura n<ex>emp</ex>e
                        ejicit <g>ignem</g> &amp; <g>aquae</g> noctis dat locum.</hi><lb/>Pressio
                    verticis. Ructus multi. Oscitatio. Ex nare d<ex>extra</ex><lb/>bey <hi
                        rend="underline">dem schneutzen paulul<ex>um</ex> sanguinis.</hi> Spannen in
                    aure sin<ex>istra</ex> externa.<lb/>Noctu quiete dormivi. <g>Luna</g> decrescens
                    machte es gegen Morgen etwas<lb/>hell, v. da ich mich gegen das fenster wandte,
                    wachte ich auff.<lb/>hora III &amp; IV. schlieff ad VI. duselich. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-04">
                        <supplied>04.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0632.jpeg" n="632"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 4 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane Kopff leicht, trieb ad
                    anum &amp; vesicam, idque idea, quod<lb/>heri poma non comedi sed devoravi, wohl
                    VIII., quare laxare<lb/>alvum. Egessi faeces subten<ex>ues</ex> multas luteas.
                    Crepant artus.<lb/><g>urina</g> sat copiosa, oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                        super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit. Spannen in
                        ocul<ex>o</ex><lb/>sin<ex>istro</ex> sonderl<ex>ich</ex>. Oscitatio, ructus
                        <g>aci</g>di jejuni multi. Mens<lb/>sat libera, scribo epistol<ex>am</ex> ad
                        Past<ex>orem</ex> Crecelium<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Crecelius (1717&#8211;1798), Pfarrer in Reichelsheim</note> nach <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4204737-7">Reichels-<lb type="inWord"
                        />heim.</name><note place="margin-left" resp="author"> Scripsi ad Dr. <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name>
                        ad<lb/>Crecelium &amp; misi beyden<lb/>die Apolog<ex>iam</ex>
                            Fendianam.<lb/>it<ex>em</ex> scripsi ad Koenig<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">offenbachensum.</name>
                    </note> Pressio verticis, calor extremorum, praeter manuum.<lb/>Pressio
                        ocul<ex>i</ex> sinistri. Crepitus artuum. Nebula nonnulla<lb/>von
                    s&#252;dwest. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.
                    Flatus.<lb/>Mucus ex naribus tenax. Edi butterbrodt mit
                        K&#252;mmel<lb/>it<ex>em</ex> 3 poma man&#232;. Flatus. S&#252;dostwind,
                    etwas kalt.<lb/>Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri. Frigida extrema. Pitzeln in
                    nare sinistr<ex>a</ex><lb/>&amp; sternutatio ex ea repetita, mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus<lb/>copiosus.
                        Oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex>
                    subsilit. Auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Horripilatio per dorsum. Stiche in
                    axilla d<ex>extra</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                        musc<ex>ulo</ex><lb/>pect<ex>orali</ex> sinistr<ex>o</ex>. frigent omnia
                    extrema paulul<ex>um</ex>. Caput sat<lb/>liberum, tr&#252;b wetter.
                        Ocul<ex>us</ex> sin<ex>ister</ex> dolet <supplied
                        reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> premit.<lb/>Frigida extima,
                    aber mehr manus al&#223; pedes. Pitzeln in nare<lb/>sinistra, it<ex>em</ex> in
                    inguine sin<ex>istro</ex>. In Urethra pitzeln. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Inguin<ex>is</ex> sinistri dolor ardens
                    subinde. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> pulposus.
                    Stiche in ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>. Pressio ocul<ex>i</ex>
                        d<ex>extri</ex>. brennen in<lb/>inguine sinistro. Pressio in aure
                        sin<ex>istra</ex> externa. Oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                        super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex><lb/>subsilit. Pitzeln in nare
                        sin<ex>istra</ex>. Flatus. Edi ein st&#252;ck butterkuchen.<lb/>Contentus
                    animus divitias superat.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Contentus animus.</hi></note> Ego, cum memoria mea
                    non<lb/>capiat multa, si paucis contentus esse possem, felix essem,<lb/>sed cum
                    semper plus ultra ire cupiam, &amp; alios superare, at vero vires<lb/>animi
                    &amp; corporis hebetatae sint per pigritiam, manet inexsatiabi-<lb type="inWord"
                    />lis cupido &amp; me excruciat, subinde pene desperationem at-<lb type="inWord"
                    />trahens. Proinde hujus urbis mihi non arridet praxis ubi<lb/>multa memoria
                    tenere &amp; circumferre pro pharmacopoliis arcana<lb/>opus habemus, quae alio
                    loco tutius elaborarem ipse, ex &#224; me ipso<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">con-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0633.jpeg" n="633"/>
                <note2>(Seite 633) </note2>
                <p> conquisitis herbis p &amp; dispensarem, cum utrique ad haec certum<lb/>sit,
                    Medicum tutum non esse posse ob effectum medicamentorum<lb/>si ipse non
                    elaboravit nec dispensant medicamenta, quae sae-<lb type="inWord"/>pe ab hoc
                    ita, ab illo aliter elaborantur pharmacopoeo,<lb/>ne dicam de substitutionibus
                    malitiosis, &amp; permutationibus<lb/>erroneis quae nonnunquam contingunt inter
                    pharmacopolorum<lb/>famulos. Iungatur chirurgica peritia, &amp; sic salva res
                    erit.<lb/>Pressio oculorum levis. Spannen in regione parotidis d<ex>extrae</ex>.
                    Ructus.<lb/>Pressio linckerseits in vertice. Spannen in axill<ex>a</ex>
                        sin<ex>istra</ex>. Gegen Mittag<lb/>lucet paulul<ex>um</ex> sol. Jucken in
                    nare d<ex>extra</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in sura
                    sinistra.<lb/>Pandiculatio, oscitatio. Spannen ad aurem sinistram.<lb/>Meridie
                    edi Wassersuppe mit ger&#246;stetem Meel, viel sauer-<lb type="inWord"/>fleisch
                    so zieml<ex>ich</ex> fett, frischen noch warmen Kuchen, bibi 2 gl <g>Wasser</g>,
                    1 gl<ex>as</ex> wein.<lb/>venter inflatus, Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge pulposus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>varius hinc inde.
                        <g>Die Luft</g> tr&#252;b mit s&#252;dostwind. oc<ex>ulus</ex>
                        sin<ex>ister</ex> pitzelt.<lb/>Ructus, Mens perturbata non serena est. Vari
                    in dorso aliquot<lb/>uti in fronte. in Inguine sinistro pitzeln. Auris
                        d<ex>extra</ex> multum<lb/>susurrat. Pitzeln in ocul<ex>o</ex>
                    sinistro.<lb/>Gieng me induens im hembde, v. erk&#252;hlte die h&#228;nde,
                    pedes<lb/>traffe die <g>Luft</g> nicht so, blieben warm. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    flatus discendente<lb/>ventrem, tormina, egessi faeces luteas subtenues sat
                    multas.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat, pitzeln in oculo sinistro. In ano
                    pitzeln<lb/>v. dr&#252;cken. Ructus. Spannen in inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge s<ex>ive</ex> in faucibus<lb/>&amp; mucus ex iis pulposus, Larynx asper
                    paululum. Sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex><lb/>varius. Ructus multi. Flatus
                    foetidi, flexi dolent lumbi,<lb/>wenn ich eine weile aufrecht gestanden, wie es
                    immer ist quando<lb/>situs mutatur, in me, cui familiaris est ad Centrum
                        regur-<lb type="inWord"/>gitatio humorum, ob spissitudinem, stiche in genu
                    sinistro. Frigidae manus.<note place="margin-right" resp="author"> Auris
                            d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Flatus. sp<ex>asmus</ex>
                            puls<ex>atorius</ex>.<lb/>oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                            super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit</note><lb/>Vulgus amicitias
                    utilitate probat.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Amor amicitiae<lb/>&amp; concupiscentiae</hi></note> Et
                    vulgo putatur non<lb/>esse amor qui beneficii consequendi erg&#242; fit. At vero
                    ipse<lb/>amor complacentiae &amp; affectionis s<ex>ive</ex> amor amicitiae qui
                    fit ob<lb/>naturam harmoniam, sympathiam &amp; convenientiam inter-<lb
                        type="inWord"/>nam, non existit nisi commodi alicujus causa, quod<lb/>in
                    Naturarum similitudine residet, cujusque nulla reddi<lb/>potest inter amantes
                    ipsos ratio. Omnes placemus nobis ipsis,<lb/>plus minus, sicque nos ipsos in
                    alio subjecto invenimus,<lb/>gaudemus, &amp; cum eo ultro nos jungimus, quia
                    quod in nobis<lb/>ipsis nobis acceptum est, si in altero in venimus quia
                    amemus<lb/>non possumus. Consistit hoc in mutuo <g>spirit</g>us &amp; corporum
                    juncto effluxu &amp;<lb/>influxu, quo fit ut alter alterum <g>spirit</g>ualiter
                    nutriat &amp;<lb/>moveat diversi mode, ut fieri videmus in contrariis natu-<lb
                        type="inWord"/>ris eas &#224; primo congressus momento sese invicem saepe,
                    et constan-<lb type="inWord"/>ter id quidem, aversari, absque spe medelae, in
                    quibus contrariis ef-<lb type="inWord"/>fluviis <g>spiritualibus</g> pugna
                    oritur, quae postea ipsum in <g>spirit</g>us centrum<lb/>deducta constantem
                    reddit aversionem. Omnia pervadit phil-<lb type="inWord"/>autia &amp; proprii
                    commodi studium quod si medium non excedit<lb/>fitque absque commodi alieni
                    interitu, tolerari potest absque haesi-<lb type="inWord"/>tatione. Restricta
                    valde est nostra virtus, et sistit nobis ipsis<lb/>vivum de nobis exemplar,
                    scilicet nos homines esse miseros,<lb/>quos alte infecit labes nostra, non
                    angelos non De- os. </p>
                <pb facs="b0634.jpeg" n="634"/>
                <note2>(Seite 634) </note2>
                <p> Ructus, horripilatio per dorsum sedenti im hembde, frigidae<lb/>manus.
                        ocul<ex>us</ex> sin<ex>ister</ex> paulul<ex>um</ex> magis atque
                        d<ex>exter</ex> tenebricosus,<lb/>sonderl<ex>ich</ex> linckerseits. Spannen
                    in den Augen sonderl<ex>ich</ex> dem lincken.<lb/>Bibi paulul<ex>um</ex> lactis.
                    Flatus foetidi. Oc<ex>uli</ex> sinistri super<ex>ior</ex>
                    palp<ex>ebra</ex><lb/>subsilit. Pressio frontis. Spannen in Axill<ex>a</ex>
                        sin<ex>istra</ex> da ich den<lb/>musc<ex>ulum</ex> etwas verdrehete mit
                    hohem aufheben der schulter.<note place="margin-left" resp="author"> Edi Kuchen
                        so fett</note><lb/>|: Nuper <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178"> Foerster</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm F&#246;rster, Buchh&#228;ndler in
                        Frankfurt</note> mihi dixit da&#223; er gekannt einen langen d&#246;rren
                    Mann<lb/>der entsetzl<ex>ich</ex> gefressen v. nie fett worden. Kinet<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Melchior Kinet, Mechaniker in
                        Schwarzenau</note> ist auch so gestellet.<lb/>D<ex>es</ex>gl<ex>eichen</ex>
                    auch Moschmann in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7"
                        >Amsterdam</name> war, davon <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name></author> in
                                <title>vit<ex>ae</ex><lb/>An<ex>imalis</ex> morb<ex>us</ex> &amp;
                                medic<ex>ina</ex></title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Konrad Dippel: Vitae animalis morbus et medicina. Suae vindicta
                        origini disquisitione physico-medica, o.O. 1733.</note> geschrieben
                    :|<lb/>Vespera gieng ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037502590">Buchner</name>
                        bibliopol<ex>am</ex>.<note place="foot" resp="editor"> Johann Leonhard
                        Buchner (gest. ca. 1754), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> Vid<ex>i</ex>
                    <bibl>in 4. 4 facten <title>Biblische Real<lb/>Concordantz, ex criticis p
                            colligirt</title> 1715. Chemnitz ab J. H. cum<lb/>praefat<ex>ione</ex>
                        superint. <unclear>Greem.</unclear></bibl> it<ex>em</ex>
                    <bibl><author><choice>
                                <sic>J. F.</sic>
                                <corr>Gottfried Samuel&gt;</corr>
                            </choice> B&#228;umlers</author><note place="margin-left" resp="author">
                            Physicus zu Germers heim</note>
                        <title>Mitleidigen <lb/>Artzt,</title> au&#223; lauter geringen
                        hau&#223;mitteln vor bauern. 1731. 8.
                        Stra&#223;b<ex>urg</ex><lb/>Delsecker.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Gottfried Samuel B&#228;umlers Mitleidiger Arzt, welcher
                        &#252;berhaupt alle arme Kranke, insonderheit aber die abgelegene Landleute
                        gr&#252;ndlich und aufrichtig lehret, wie sie mit gemeinen Hausmitteln and
                        anderen nicht allzukostbaren Arzneyen sich selbsten curiren k&#246;nnen,
                        Stra&#223;burg 1731.</note><lb/><bibl><author>Schenckii</author>
                        <title>Observat<ex>iones</ex> Medic<ex>ae</ex></title>
                            F<ex>ranck</ex>f<ex>ur</ex>t. fol<ex>io</ex> 1665.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Schenck: Observationes medicae rariores,
                        Frankfurt am Main 1665.</note><lb/>Veni ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">hort,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> P. H. Hort, Frankfurter Buchdrucker und Verleger, Schwager
                        von Johann Benjamin Andreae (1705-1778)</note> der sagte mir, da&#223; ein
                    Pastor v<ex>on</ex>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4012326-1">Dillenburg</name>
                    <del>hieher</del><lb/>geschrieben, der erst k&#252;rtzlich bey <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippeln</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> gewesen, da&#223; ihm letzterer<lb/>gesagt, er werde in
                    kurtzem durch <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                            >F<ex>rank</ex>furth</name> nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">Darmstadt</name> reisen, v.
                    alda<lb/>bleiben. So mir eine neue Zeitung war. Hort sagte so er<lb/>etwa 6
                    Meilen nur hievon w&#228;re er w&#228;re ihm zu Gefallen gereiset.<lb/>so aber
                    sey es ihm zu weit.<lb/>Wolte Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/13597965X">B&#252;ttner</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Franz B&#252;ttner (gest. 1738), Arzt in Frankfurt</note> den
                    jungen besuchen, er hatte aber Besuch<lb/>v. muste au&#223;gehen noch dazu.
                    Dicebat se venturum ad me, sed<lb/>ego me ad se brevi
                        rediturum.<lb/>Vesper<ex>a</ex> afferebam exempl<ex>ar</ex>
                    <bibl><title>Apologiae</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Theophil Stier: Apologia vere christiana pro D. Christiano Fendio, ex ipsis
                        viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua luculenter
                        demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae aetatis seni ab
                        octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve
                        sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am Main
                        1732.</note>
                    <del>Stierio</del>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendio,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> der ist<lb/>bek&#252;mmert wie er <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> wil
                    anbringen, nachdem jetzt wie ich hernach<lb/>von ihm selbst geh&#246;rt, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">Zang</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Jeremias von Zang (1687&#8211;1738), Jurist,
                        Geheimrat, Kanzlei- und Konsistorialdirektor in Gie&#223;en</note> die
                    l&#246;wen haut gegen ihn wendet, nachdem der<lb/>Fuchs balg nicht mehr helfen
                    wil, man hat dem Vetter den haber <del>ein</del> arrestirt<lb/>v. wil ihn
                    au&#223; hungern. Er hat selbst s<ex>eine</ex> dimission in gut
                    stylisirtem<lb/>Schreiben an das Consistorium in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Gie&#223;en</name> v. den
                        landgraff<note place="foot" resp="editor"> Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt
                        (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf</note> selbst,
                        ge-<lb type="inWord"/>nommen v. auch des reverses sich entbunden den er von
                    sich gestellt<lb/>in der sache mit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117310859">Schopart,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Gottfried Schupart (1677-1730), Theologe</note> nichts
                    gegen sie zu reden v. zu schreiben,<lb/>das sie allen so sie &#252;bel
                    behandelt, bey einem Eyd auferlegt E<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex><lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100354270">Hedinger</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Reinhard Hedinger (1664&#8211;1704),
                        Theologe in W&#252;rttemberg</note> sagte der Landgraf w&#228;re gut, aber
                    die fixsterne<lb/>v. Planeten um ihn herum taugten nichts, bekam 3 wochen
                    hau&#223;<lb/>arrest, al&#223; er schon nach Stutgard vocirt war, v. muste
                        sich<lb/>endl<ex>ich</ex> so reversiren, wie auch <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/115396128">Hannekenius</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Philipp Ludwig Hanneken (1637&#8211;1706), Theologe in
                        Gie&#223;en und Wittenberg</note> v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117330361">Schlosser,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Philipp Casimir Schlosser(1658&#8211;1712), Theologe in
                        Gie&#223;en und Marburg </note> so wils<lb/>aber mit sich Stier nicht
                    spielen lassen, und speciem facti drucken<lb/>lassen, h&#228;tten sie ihn zu
                    Gie&#223;en n&#246;thigten sie ihn alles zu thun was<lb/>sie wollen. Zang cum
                    eum videret vor in paar tagen hat sich allen teufeln<lb/>verhei&#223;en v.
                    gesagt er solle sich von s<ex>einem</ex> angesicht wegscheeren, er ist so voll
                    Grimm<lb/>gewesen, da&#223; er nicht gewust wie er die stiege herab kommen v.
                    au&#223; dem hau&#223;<lb/>gegangen war alles gr&#252;n blau v. schwartz vor den
                    augen. Setzte sich gleichhin v. schrieb die 2 brieffe an das
                        Consist<ex>orium</ex> v. den Landgraff.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Fende dicebat ich solle<lb/>an meinen <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">bruder</name> schreiben<lb/>ob der
                        Stier nicht employiren<lb/>k&#246;nne.</note><lb/>Gentzel<note place="foot"
                        resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> vorher sagte mir forte mihi nocere meam
                    solitudinem v. da&#223;<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ich</fw>
                </p>
                <pb facs="b0635.jpeg" n="635"/>
                <note2>(Seite 635) </note2>
                <p> ich nicht zu klagen habe, lebe im eigen willen, wolle nicht thun was<lb/>die
                    leute haben wollen. <unclear>Demas</unclear> habe die welt lieb gewonnen
                        it<ex>em</ex>
                    <lb/>Gros der die alte nicht mehr. It<ex>em</ex> Tuscher, Melber<note
                        place="foot" resp="editor"> Georg Melber (1677&#8211;1743), Kaufmann in
                        B&#252;dingen</note> p p nehmen <lb/>es al&#223; was guts an, v. eine
                    Vermahnung von Gott.#<note place="margin-right" resp="author"> um so mehr da
                        auch<lb/>mein Gewissen mir be-<lb type="inWord"/>zeigt da&#223; der
                        freye<lb/>v. ungebundene<lb/>Stand mir schadlich<lb/>ist.</note>
                        It<ex>em</ex> movebar<lb/>cum Fende<note place="foot" resp="editor">
                        Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> laudabat <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stierium</name><note
                        place="foot" resp="editor">Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> da&#223; er sehr arbeitsam, zu allem<lb/>zu gebrauchen sey,
                    ein sehr capabler Mann, es sey ihm leyd da&#223;<lb/>er je die Cantzel
                    betretten, wolle informiren, ein Cassirer pp<lb/>eine weile werden, Schreiber v.
                        d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex> aber wei&#223; jetzt nichts.<lb/>Der fette
                    Kuchen stieg mir den Abend auff v. machte durst.<lb/>Bibi 1 gl<ex>as</ex> bier,
                    hatte nicht lust l&#228;nger auf zu bleiben al&#223; 9<lb/>uhr v. ging da
                    schlafen sed M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> succedebat turpis, quod
                    semper<lb/>fit si laborem in Crastinum defero, ist immer was
                    schlimmers<lb/>dahinter, &amp; laborem <del>ob</del> metuit animus, et ad
                    voluptatem<lb/>proclivis.<lb/>Noctu hora II. expergefiebam da der w&#228;chter
                    rief, v. der Mond<lb/>scheinte sudabam,<note place="margin-right" resp="author">
                        semper hac noctis<lb/>parte sudamus<lb/>Utraque auris susur-<lb
                            type="inWord"/>rat.</note> poenitentia corripiebar, flatus
                        foetid<ex>i</ex>.<lb/><g>sulphur</g>ei multi. oppleveram die praecedente
                    corpus, sic cum<lb/>sedati erant carnis fluctus suo pabulo vespera conten-<lb
                        type="inWord"/>ta erat, mucus ex faucibus valde leviter &amp; mollis
                        sece-<lb type="inWord"/>debat v. war alles gut, besser so pugna ist, v. dem
                        fleisch<lb/>s<ex>ein</ex> futter genommen ist, al&#223; wenn es in
                        s<ex>einem</ex> Koth sitzt v. ruhet.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Haec est carnalium homi-<lb type="inWord"/>num sors
                            &amp; vera<lb/>effigies, ut non qui-<lb type="inWord"/>escant nisi
                            satura<lb/>carne.</hi></note>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-05">
                        <supplied>05.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0635.jpeg" n="635"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 5 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane surrexi hora VI.
                    Alacris animo, ardentes &amp; poeni-<lb type="inWord"/>tentes ad Deum mittebam
                    preces, &amp; alacris canebam. Nord-<lb type="inWord"/>wind v. hell, calent
                    pedes frigent manus, sedenti im<lb/>Camis&#246;lgen, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat, trieb ad anum.<note place="margin-right" resp="author"> hat starck
                        gethauet</note> Vari in<lb/>fronte, it<ex>em</ex> in dem lincken Nasenloch
                    au&#223;w&#228;rts in wendig ein<lb/>varus dolens.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Levis aurora an den<lb/>wolcken gegen Nordwest</note> Mucus
                    ex faucibus pulposus, <hi rend="underline">nares siccae &amp; obturatae,
                        quae<lb/>non fluunt, quia ob spissitud<ex>inem</ex> sanguinis per
                            gland<ex>ulas</ex> nil secernitur,<lb/>nisi cum venit serum oculorum sub
                        oscitatione,</hi> dentes <lb/>molares superiores stupent magis atque
                    inferiores. Flatus <g>sulphurei</g><lb/>foetid<ex>i</ex>. egessi cum
                    horripilatione extremorum faeces luteas subten<ex>ues</ex><lb/>multas, post
                    egestionem sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> multus, lieff schnell<lb/>die
                    stiege auff v. ab. <hi rend="underline">post egest<ex>ionem</ex> ructus multi,
                        vorher nicht,</hi><lb/><hi rend="underline">cum morus omnis erit ad
                        anum,</hi> jejunus <g>aci</g>dus erat. Frigent manus,<lb/>missis faecibus
                    venter detumescit. Auris d<ex>extra</ex> multum
                        susurrat.<lb/>Horripil<ex>atio</ex> per dorsum. Pandiculatio, oscitatio.
                    Spannen in cubito<lb/>sin<ex>istro</ex>, it<ex>em</ex> vorn in metacarpo
                        d<ex>extro</ex>. Borborygmi nonnulli.<lb/>Pressio in ano.
                    Oscit<ex>atio</ex>. pandic<ex>ulatio</ex>. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                        Horripil<ex>atio</ex> dorsi, frigent manus<add resp="author" place="below"
                        >calent pedes.</add><lb/><hi rend="underline">Proposui mihi meam vitam
                        scribere versibus elegiacis,</hi> ne plane fiam<lb/>impos in poesi. Tormina
                        abd<ex>ominis</ex>. Crepitus artuum. pressio verticis.<lb/>Gehe im hembd
                    &amp; quia frigida extrema, fiunt tormina non-<lb type="inWord"/>nulla
                    abdominalia. Auris d<ex>extra</ex> multum susurrat, minus sini-<lb type="inWord"
                    />stra. Pressio oculi sinistri.<lb/>Adivi Gros,<note place="foot" resp="editor">
                        Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> emi libr<ex>um</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386"
                                >Arnold</name></author>
                        <title>K. v. K. hist.</title>
                        <surplus>Arnold</surplus> 6.</bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Gottfried Arnold: Unpartheyische Kirchen- und Ketzer-Historie: Vom Anfang
                        des Neuen Testaments bi&#223; auf das Jahr Christi 1688, Frankfurt am Main
                        1700.</note> Adivi <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519"
                        >Hort</name><note place="foot" resp="editor"> P. H. Hort, Frankfurter
                        Buchdrucker und Verleger, Schwager von Johann Benjamin Andreae
                        (1705-1778)</note><lb/>&amp; dedi Copiam literarum C<ex>onradi</ex>
                        D<ex>ippelii</ex><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> hat
                            <bibl><author>Browne</author>
                        <title>Relig<ex>ionem</ex> Medici</title></bibl> um 1
                        Ducaten<lb/>Stra&#223;b<ex>urger</ex> edition<note place="foot"
                        resp="editor"> Thomas Browne: Religio Medici, cum annotationibus Leveni
                        Molkteni, Stra&#223;burg 1665.</note> zu verkaufen, sagte die
                    holl&#228;ndische edit<ex>ion</ex> sey gar schlecht, des<lb/>Grafen <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118671936">Digby.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Sir Kenelm Digby (1603-1665), katholischer
                        englischer Diplomat, Abenteuerer und Alchemist </note><lb/>lie&#223; wein
                    brechen, v. in 2 f&#228;sser thun. Bibi mane 1 gl<ex>as</ex> wein edi brodt so
                    frisch </p>
                <pb facs="b0636.jpeg" n="636"/>
                <note2>(Seite 636) </note2>
                <p> von gestern. der wein ausser der Zeit getruncken ohne essen steigt mehr<lb/>zu
                    Kopff. hell wetter von Nordwest. Flatus. Animus non valde<lb/>serenus, ob
                    tristitiam &#224; peccatis &amp; ob eundem defectum qui emergere<lb/>non sinit,
                    quod vellem, licet non videri. Oculi spannen etwas,<lb/>Pressio circa aurem
                        sin<ex>istram</ex>. oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> subsilit.<lb/>Meridie edi linsen so etwas angebrannt,
                    Rindfleisch mit<lb/>Petersilienwurtzeln, butterbrodt, 2 &#228;pfel, fetten
                    Kuchen.<lb/>bibi <g>Wasser</g> so etwas gew&#228;rmt 2 gl<ex>&#228;ser</ex>;
                    &#224; meridie egessi faeces<lb/>subspiss<ex>as</ex> obsc<ex>ure</ex> luteas sat
                    multas, mens non placida sed<lb/>sollicita. Calent extrema sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, Auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat, pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>. ex faucibus ubi<lb/>pressio est, mucus
                    pulposus. Pressio genu sinistri. Sedenti<lb/>&amp; legenti obrepit
                        paulul<ex>um</ex> somnus. Ructus, flatus.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Crepitus artuum in fronte<lb/>vari.<lb/>auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat.</note><lb/>Ibam ad Gros,<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> tranck da rothen wein, schmeckte wie Bourgogne<lb/>wein;
                    hatte die trefflichste farbe. War vertraut, klopfte mir<lb/>auff die schultern,
                    dicebat <unclear>Kantz</unclear> habe ihm geschrieben die Arianer v.
                    <lb/>Raisonneurs so er noch angetroffen, seyen alle leute von keinem
                    wahren<lb/>Christenthum gewesen, in der Vernunfft gestanden, man k&#246;nne von
                    ihnen<lb/>inficirt werden ohne es zu mercken, id dicebat quia ego cum <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fen-<lb type="inWord"
                        />dio</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> conversor.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Gott wil haben da&#223; Gros v.
                        Fende<lb/>zerfallen, ne homines hos<lb/>semideos habitos adorent<lb/>&amp;
                        videant eos ad huc peccare <lb/>posse &amp; cum ipsis ad Deum<lb/>solum se
                        convertant, e-<lb type="inWord"/>umque adorent.</note> Fende habe, quod mihi
                    dicebat im Vertrauen vor Gott,<lb/>mit s<ex>einer</ex> Rebecca gehurt wie
                        Adamin<note place="foot" resp="editor"> Frau Adam</note> gesehen,
                        it<ex>em</ex> habe Rath Langen<lb/>geklagt wie ihn noch der stimulus carnis
                    plage al&#223; einen so alten<lb/>Mann, hat auch Grosen gesagt wenn es heute
                    solle ans heyrathen<lb/>gehen w&#228;re er noch parat, auch sol er sich ein mal
                    mit Settegasten <lb/>tochter sehr genau schon verbunden haben sie zu heyrathen
                        it<ex>em</ex> mit der<lb/>verstorbenen Jungfer weckerin, daran er die
                    h&#228;nde im busen gehabt uti<lb/>alii viderunt. Bilde sich ein Gros habe
                    Barbaram ancillam hey-<lb type="inWord"/>rathen wollem v. sey ihm nun feind weil
                    er abgerathen.<note place="margin-left" resp="author"> Subjectum non recipit ad
                        motum<lb/>imprimentis sed ad modum suae<lb/>receptivitatis ego
                        utrinque<lb/>nil recipio, sunt meynungen.<lb/>Verum est quod dicit
                        Gros<lb/>nos ab impiis conversan<lb/>do attrahere <g>spirit</g>uale vene-<lb
                            type="inWord"/>num &amp; ideale, sed no-<lb type="inWord"/>tandum in me,
                        me non<lb/>pati me duci in capti-<lb type="inWord"/>vitatem &amp; me
                        mancipari<lb/>huic <g>spirit</g>ui, si quidem ponatur<lb/>non conceditur
                        esse hic<lb/>nullum <g>spiritum</g>. Tantum cuique<lb/>credere quantum
                        &#224; re est.<lb/>Fende me praesente non<lb/>nisi bona fatur quae acci-<lb
                            type="inWord"/>pio, &amp; quod ipse Tucht-<lb type="inWord"/>feld
                        approbat, nil arri-<lb type="inWord"/>pio dogmatum utriusque<lb/>partis,
                        quae volunt<lb/>ratione clarum facere,<lb/>quod factum est in aeterni-<lb
                            type="inWord"/>tate, et in finem perve-<lb type="inWord"/>nient
                        nunquam.<lb/><lb/>Gros dicebat Fende habe<lb/>ein mal geklagt er
                        m&#246;ge<lb/>doch wissen was er met-<lb type="inWord"/>empsychosin ehedem
                            ein-<lb type="inWord"/>mal gewesen, da&#223; er<lb/>mit dem oestro
                            <g>vener</g>eo <lb/>so sehr zu streiten habe.</note><lb/>Veniebat <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe, war von 1725&#8211;1730 in Berlin als Geistesktranker
                        inhaftiert und wurde schon 1731 in N&#252;rnberg erneut verhaftet</note> huc
                    &#252;ber <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4065649-4"
                        >wernigerode,</name>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Gie&#223;en</name> v.
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4"
                    >Marpurg,</name><lb/>wil auch zu <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelio</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> um einem herrn v<ex>on</ex> Asseburg auf dem Nieder hartz
                    etwas<lb/>Nachricht zu geben wegen eines Sandes den etl<ex>iche</ex> von dorten
                    copieux ge-<lb type="inWord"/>holt nach L&#252;beck gebracht v. ferner nach
                    Venedig geschickt zu<lb/>wasser, die man dr&#252;ber attrapirt v. ein gezogen
                    hat. Approba-<lb type="inWord"/>bat C<ex>onradi</ex> Dippelii literas ad me
                    ultimas. Gros<note place="foot" resp="editor">Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    cum veniret war<lb/>allarmirt, wil alles zuspruchs los seyn, endl<ex>ich</ex>
                    verstand er sich<lb/>doch dazu ihn bey Schneider Ritter am braunfel&#223; zu
                        defrayiren.<note place="margin-left" resp="author"> Gros noluit Tuchtfeld
                        huc<lb/>venire schrieb die seelen wollen nicht<lb/>hier erweckt seyn haben
                        alle gnug. <lb/>Est Gros orthodoxus noluit<lb/>eum recipere visionibus
                            obno-<lb type="inWord"/>xium, in Domum quod<lb/>potuisset. war sehr un
                        willig. <lb/>Ego paulul<ex>um</ex> in ejus pathema<lb/>abripiebar
                        hypochondriacum, <lb/>sed me <unclear>gxxus</unclear> factus cum rem
                        <lb/>altius meditare virum omni<lb/>officio prosequebar. Mann<lb/>mu&#223;
                        an Menschen nicht kleben<lb/>die betr&#252;gen, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex>
                        Gott an-<lb type="inWord"/>h&#228;ngen der allein die wahr-<lb type="inWord"
                        />heit ist, v. uns lehren<lb/><add resp="author" place="lower margin"> wil.
                            Wir sollen ohne scheu v. Menschenfurcht seyn. Tuchtf<ex>eld</ex> ipse
                            fatebatur Gros habe noch einen kl<ex>einen</ex>
                        Pabst.</add></note><lb/>Tuchtf<ex>eld</ex> ist zu Herrnhuth gewesen,
                    dicebat, der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11863707X"
                        >graf</name><note place="foot" resp="editor"> Nikolaus Ludwig Reichsgraf von
                        Zinzendorf und Pottendorf (1700&#8211;1760), Kirchenlieddichter und
                        Gr&#252;nder der Herrnhuter Br&#252;dergemeine</note> lege das
                    geformte<lb/>erste Wesen alle ab. Blosfelds bruder der Pfarrherr interrogatus
                    &#224; <lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116865296"
                        >Lau</name><note place="foot" resp="editor"> Samuel Lau (1703&#8211;1746),
                        Hofprediger, Superintendent und geistlicher Liederdichter in
                        Wernigerode</note> zu wernigerode, ob er nicht wolle wieder Pfarr dienste
                    thun dixit er<lb/>m&#252;sse sich erst bekehren. Bierbrauer<note place="foot"
                        resp="editor"> Jakob Bierbrauer (1673&#8211;1749), Theologe, sp&#228;ter
                        Leibarzt und Bergrat in des Grafen Christian Ernst zu
                        Stolberg-Wernigerode</note> der Medicus in Wernigerode habe<lb/>zu lau
                    gesagt er solle Dippel nicht schelten, sondern erstl<ex>ich</ex> thun was
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> ge-<lb type="inWord"/>than v. au&#223; liebe
                    den Rock vom leibe geben. Dixit Lau das k&#246;nne<lb/>auch ein nat&#252;rlicher
                    thun. Narravit eine Jungfer in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> habe den alten<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118534688"> franck</name><note
                        place="foot" resp="editor"> August Hermann Francke (1663&#8211;1727),
                        Theologe, P&#228;dagoge und Kirchenlieddichter in Halle</note> gefragt ob
                    die Versuchungen in ihr auch S&#252;nden, er sagte nach dem<lb/>Systemate ja, v.
                    also distinguirte er nicht die in dem &#228;ussern Menschen auf-<lb
                        type="inWord"/>steigende lust, die wenn sie in dem Geist empf&#228;ngt
                        erstl<ex>ich</ex> s&#252;ndl<ex>ich</ex> wird,<lb/>so sagte die Jungfer bin
                    ich verlohren v. verdammt v. nahm Gifft, v. t&#246;dtete sich.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Ad-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0637.jpeg" n="637"/>
                <note2>(Seite 637) </note2>
                <p> Adibam Gentzel,<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel
                        (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> mirabatur ejus
                    adventum, w&#252;nschte da&#223; ich die<lb/>f&#252;rstin von homburg<note
                        place="foot" resp="editor"> Christiane Charlotte von Hessen-Homburg
                        (1685&#8211;1761), geb. Nassau-Ottweiler, Gemahlin des Landgrafen Friedrich
                        III.</note> s&#228;he.<note place="margin-right" resp="author"> Discurrendo
                        per pla-<lb type="inWord"/>team cum <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeldio</name><lb/>der von
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">friedberg</name>
                        hieher<lb/>gegangen war, ward <lb/>warm v. schwitzte<lb/>sole lucente
                        bey<lb/>Nordwind.</note> Vespera adivi <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note>
                        dice-<lb type="inWord"/>bat Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Heinrich May (1653&#8211;1719), Theologe und
                        Orientalist in Gie&#223;en</note> habe zu der <bibl><title>Praxi
                            Arndtiana</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Christian
                        Hoburg: Praxis Arndtiana: Das ist/ Hertzens-Seuffzer &#220;ber die
                        B&#252;cher vom Wahren Christenthum des sel. Johann Arndts/ Den Kern, Marck
                        und Safft der Lehre dieses Lehrers einf&#228;ltig vorstellend und
                        erkl&#228;rend, Frankfurt 1718.</note> eine praefat<ex>ion</ex>
                    gemacht<lb/>sub lit<ex>eris</ex> H. T. hessischem theologo, so sehr sch&#246;n.
                    Opponebam<lb/>ei cur non tetigisset thesin de annihilatione
                    animarum<lb/>reprobarum, sagte er stimme nicht damit &#252;ber ein,
                        it<ex>em</ex> haben<lb/>die harmonisten es nicht ber&#252;hrt, it<ex>em</ex>
                    statuire ja <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> eine restituti-<lb
                        type="inWord"/>onem in so fern zwar al&#223; eine liberationem &#224; poena
                    dum anni-<lb type="inWord"/>hilantur so bey profanis eben das sey ut
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/188245898">Ciceroni,</name> sed
                    sensu<lb/>biblico non est idem, v. solte man ihn zu weit treiben w&#252;rde
                    man<lb/>sagen da&#223; er hierinnen dissentire.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Fende dum aliqualem resti-<lb type="inWord"/>tutionem
                        annihilatoriam<lb/>ex cruciatu ad mittit,<lb/>est melior orthodoxi<lb/>qui
                        nullum, et quorum<lb/>inde Catholicismus gratiae,<lb/>perit omnis qui Dei
                        gratia<lb/>non infinita est.</note> Fende dicit es seyen neben einge-<lb
                        type="inWord"/>schlichenen teufelspflantzen vom teufel gezeugt, die
                    m&#252;ssen wieder<lb/>au&#223;gerottet v. annihilirt werden. Fende hat offt
                    nicht worte sich<lb/>recht zu expliciren, ist etwas obscur, hat aber herrliche
                    begriffe e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex>.<lb/>ut cum dicit fidem esse
                    multiplicem, ein gemeiner, dann<lb/>fides electorum, der denn si altius ascendat
                    &amp; Dei fidei<lb/>conformis sey, sey fides Dei, gebe eine sch&#246;ne materie
                    eines<lb/>opusculi, de fide Dei &amp; fide electorum.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1034280929">Schilling</name>
                        in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1"
                            >Gie&#223;en</name> hat<lb/>ihm s<ex>eines</ex> Gros Vatters<lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128545968">Wenceslavi
                            Schillingio</name><lb/>de cujus morte
                                vid<ex>e</ex><lb/><bibl><author>Arnold</author>
                            <title>K<ex>irchen</ex> v. K<ex>etzer</ex>
                            hist<ex>orie</ex></title></bibl><lb/><bibl><title>Eccles<ex>iae</ex>
                                    Metaph<ex>ysicae</ex> visi-<lb type="inWord"
                            />tationem</title></bibl> gelehnt, der<lb/>entsetzl<ex>ich</ex> auff die
                        <lb/>Mi&#223;breuche los geht<lb/>in etl<ex>ichen</ex>
                            Dissertat<ex>ionen</ex>.
                            <!--Gottfried Arnold: Unpartheyische Kirchen- und Ketzer-Historie: Vom Anfang des Neuen Testaments bi&#223; auf das Jahr Christi 1688,
Frankfurt am Main 1700; Wenceslaus Schilling: Ecclesiae metaphysicae visitatio concionibus metaphysicalibus novem exquisitissimis discutiens praecipuos articulos
metaphysicos, et ad unguem demonstrans, quo eiuratae impietatis, vanitatisque: deploratae metaphysici doctores delabantur, ad metaphysicas speculationes mysteria coelitus
patefacta, Magdeburg 1616.--><lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Spener</name> in dem
                            Kirchen-<lb type="inWord"/>wesen in s<ex>einem</ex> Tomo
                        ult<ex>imo</ex><lb/>der bedencken dicit<lb/>in materia de
                        Ceremoniali<lb/>&amp; morali sabbatho<lb/>dar&#252;ber so groser
                        lerm<lb/>gewesen, ceremoniale<lb/>finde er da&#223; der sabbath<lb/>eben
                        nicht in die 7 zu halten,<lb/>morale aber da&#223; er<lb/>zu halten, sed
                        altioris<lb/>indag. hominibus <lb/>non ita debeat res<lb/>obtendi quibus
                        perpetuum<lb/>est sabbatum. <bibl>T. VI<lb/>der <title>famae</title></bibl>
                        von der separati-<lb type="inWord"/>on gef&#228;llt <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">stieren</name> wohl<lb/>so Grosen
                        arbeit, von der <lb/>separat<ex>ion</ex> v. ist er mit
                        <lb/>Gros<!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt-->
                        gantz einig. </note><lb/>Vespera et tota die tristis animus, vespera flatus
                    multi, &amp; borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Flatus multi <g>sulphur</g>ei foetidi.
                    Ructus paulul<ex>um</ex>
                    <g>aci</g>di et acris &#224; cibis<lb/>pinguibus. hell wetter Nordwind. Pitzeln
                    in ano. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Ructus. Pedes semper<lb/>friguere
                    &#224; meridie, caluere manus, nares obturatae,<lb/>spannen vorn in cubito
                    sinistro. Rechterseits extern&#232; ad laryngem<lb/>bl&#228;sgen so wege thun v.
                    roth sind in Menge. Spannen in<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; mucus ex eo
                    pulposus, nares obturatae. Oscitatio,<lb/>Ructus, flatus <g>sulphurei</g>
                    foetidi. Larynx paulul<ex>um</ex> asper. Mucus ex<lb/>eo pulposus. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Spannen oben in axilla d<ex>extra</ex>.
                    Stiche<lb/>in clavo pedis d<ex>extri</ex>. Pitzeln in <g>ure</g>thra, pressio
                    hinten in occipite.<lb/>Ructus. Sedenti <hi rend="underline">calidi fiunt pedes
                        da still sitze v. der Einflu&#223;<lb/>aequalis ist &amp; relaxatus est
                        animus.</hi> Pitzeln in oc<ex>ulo</ex> d<ex>extro</ex>.<lb/>Noctu
                        paulul<ex>um</ex> pluit mane hora IV. Bene dormivi, <g>Luna</g>
                        luxit.<lb/>Expergef<ex>actus</ex> hora V. surrexi, Oscitatio multa. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-06">
                        <supplied>06.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0637.jpeg" n="637"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 6 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>mane pitzeln in oc<ex>ulo</ex>
                    sinistro, Mens non adeo pacata, suspiria, pitzeln<lb/>in nare sin<ex>istra</ex>,
                    pressio frontis, oscitatio, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, ructus
                        <g>aci</g>di jej<ex>uni</ex><lb/>flatus, Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus, nasus fast immerzu <hi rend="underline">trocken
                        uti<lb/>semper est,</hi> auch in Vorigen Jahren, so lang trieb ad
                        haemorrhag<ex>iam</ex><lb/>narium habe, brennen in axilla sinistra. Mane
                    statim <g>urinam</g> misi,<lb/>gleich weil gestern Nachmitt<ex>ag</ex> praeter
                        consuetud<ex>inem</ex> noch wein getruncken habe,<note place="margin-right"
                        resp="author"> auris d<ex>extra</ex> susurrat<lb/>stiche in inguine
                            d<ex>extro</ex><lb/>stiche hinten supra lum-<lb type="inWord"/>bum
                            d<ex>extrum</ex>.<lb/>Pandiculatio, osci-<lb type="inWord"
                        />tatio.<lb/>Spannen in tarso d<ex>extro</ex>.</note><lb/>der nicht sogleich
                        <del>ad <unclear>xxx</unclear> geht</del> au&#223; dem blut geht, v. immer
                    noch<lb/>ad vias <g>urinarias</g> treibt. <g>Urina</g> si ad <g>aerem</g> stat
                    &amp; putrescit, avolat <g>spirit</g>us omnia<lb/>solvens ex eo, et
                    invisibiliter dividens, sed putrefactione volatilia dissi-<lb type="inWord"
                    />pantur in auras, &amp; cadunt fixiora &amp; fixius principium.<note
                        place="foot" resp="editor">
                        <hi rend="underline"><g>Urina</g>putrescens</hi></note> sicque particula
                        parti-<lb type="inWord"/>culae juncta, conglobata materia cadit ad fundum.
                        vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118825372"
                                >Hofmanni</name></author><note place="foot" resp="editor"> Friedrich
                            Hoffmann (1660&#8211;1742), Mediziner in
                            Halle</note><lb/><title>Chymia</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Hoffmann: Chymia rationalis et experimentalis,
                        Hamburg 1748.</note> ubi de solutione agit. </p>
                <pb facs="b0638.jpeg" n="638"/>
                <note2>(Seite 638) </note2>
                <p> Ructus <g>aci</g>di jejuni. Borborygmi. Vari in fronte
                    linckerseits.<lb/>Crepitus artuum. Horripilatio per dorsum. In inguine
                        sin<ex>istro</ex> brennen.<lb/>oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> pitzeln v.
                    stechen. Egessi faeces subspiss<ex>as</ex> sat multas, cum<lb/>horripilatione.
                    Ructus <g>aci</g>di jenun<ex>i</ex>. borbor<ex>ygmi</ex> flatus <g>sulphur</g>ei
                    foetidi.<lb/>oscitatio. Pitzeln v. stechen in ocul<ex>o</ex> sinistro.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Ist immer noch Nordwind.
                        Pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio. Knarren<lb/>im lincken ohr. Pressio
                    verticis. Auris d<ex>extra</ex> susurrat, <del>pedes</del>
                    paulul<ex>um</ex><lb/>frigere manus incipiunt, calent pedes. Horripilatio
                    dorsi.<lb/>Stiche in axilla d<ex>extra</ex>. Stiche in tibia sinistra. Crepant
                    artus. oscit<ex>atio</ex><lb/>post pandiculationem, stiche in ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex>. Pitzeln in nare sin<ex>istra</ex>.<lb/>Oculi
                        zieml<ex>ich</ex> helle, sed reliquuum cogitandum quod <g>Chri</g>stus
                    dicit<lb/>ratione rudimentorum cataractae utriusque oculi: Ist dein
                    Auge<lb/>finster so wird dein gantzer Leib finster seyn. Hoc valet &amp; de
                    <lb/>oculo corporis &amp; de oculo mentis s<ex>ive</ex> intellectu.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Oculus si obscuratus est,<lb/>totum caligat
                            corpus.</hi></note> Ructus <g>aci</g>di<lb/>jejuni. Spannen ad
                        <del>ocul.</del> externam aurem d<ex>extram</ex>. varia tensio
                    in<lb/>capite, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius hinc inde. Jucken
                    externe ad la-<lb type="inWord"/>ryngem, qui paulul<ex>um</ex> asper. inguinis
                    utriusque ardor subinde.<lb/>Spannen in oculo utroque. Spannen infra aurem
                        d<ex>extram</ex>. Frigent<lb/>manus. Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Calent
                    pedes. Flat Eurus v. wird<lb/>wieder mit anbrechendem tag tr&#252;b von osten.
                    Spannen in axilla d<ex>extra</ex>.<lb/>oscitatio, pandicul<ex>atio</ex>. frigent
                    manus. Stiche in axilla d<ex>extra</ex>.<lb/>Spannen in ocul<ex>o</ex> sinistro.
                    Stiche in dem ballem des lincken fu&#223;es.<lb/><hi rend="underline">Mane
                        drehete sich der wind schnell im Westen v. kam Dunckel</hi><lb/><hi
                        rend="underline">v. Nebel daher.</hi><lb/>Heute gieng mit <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note> um meist f&#252;hrte ihn zu gros,<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt</note> fende<note place="foot" resp="editor">
                        Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note><lb/>Gentzel,<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael
                        Gentzel (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178">
                        f&#246;rster,</name><note place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm
                        F&#246;rster, Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> Andreae<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Benjamin Andreae (1705-1778), Frankfurter Buchdrucker
                        und Verleger</note> v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort</name><note place="foot"
                        resp="editor"> P. H. Hort, Frankfurter Buchdrucker und Verleger, Schwager
                        von Johann Benjamin Andreae, mit dem er den Verlag f&#252;hrte</note> v.
                        a<ex>nderen</ex> m<ex>ehr</ex>.<lb/>Bey Fende tranck Coffe mit ihm v. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> der hernach mit ihm zu<lb/>buchbinder <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/103754899X">wigand</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Justus Heinrich Wiegand (gest. 1740), Buchbinder in
                        Frankfurt</note> gieng, da er h&#246;rte da&#223; sein hier gewesener
                    Sohn<lb/>ein s&#246;ffer v. Spieler so sich &#252;bel aufgef&#252;hrdt, ist ein
                    buchbinder, schnell<lb/>v. gut in der arbeit, v. nach
                        Regenspurg.<lb/>Tuchtf<ex>eld</ex> dicebat da er erst arretirt worden in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">berlin</name> habe
                    gegen ihn der alte<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118534688"
                        >Franck</name><note place="foot" resp="editor"> August Hermann Francke
                        (1663&#8211;1727), Theologe, P&#228;dagoge und Kirchenlieddichter in
                        Halle</note> so eben da gewesen sich bezeugt, der alte Consist<ex>orial</ex>
                    Rath <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/137501897"
                        >Schmiedt</name><note place="foot" resp="editor"> Andreas Schmid
                        (1672&#8211;1745), Theologe in Berlin und Perleberg</note><lb/>aber ihm
                    wiedersprochen v. al&#223; ein diener Gottes defendirt, alii ut<lb/>mente captum
                    verworffen. Scripserat ad ipsum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118535978">Regem</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm I., K&#246;nig in Preu&#223;en
                        (1688&#8211;1740)</note> Tuchtfeld es<lb/>hat aber der K&#246;nig franck die
                    erregte Melancholie wieder au&#223;geredet.<lb/>Und war also franck so lauter
                        nicht.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118748165"
                        >Schade</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Kaspar Schade
                        (1666-1698), Theologe und Schriftsteller, Protagonist im sog.
                        &#8222;Beichtstuhlstreit&#8220;</note> hat in s<ex>einem</ex> beichtstuhl
                    hollenPfuhl Satansstul starcke Zeugnisse, it<ex>em</ex><lb/>im dem blat so er an
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Spenern</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Philipp Jakob Spener (1635&#8211;1705),
                        Theologe</note> der <unclear>erlauete</unclear> 2 tag vor s<ex>einem</ex>
                    todt in groser <lb/>Angst geschrieben.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/132864827">Wagner</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wagner (1693&#8211;1760), Theologe in Nauen und
                        Stargard</note> in der Mittelmarck ist an D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/178091251">Zierolds</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Wilhelm Zierold (1669&#8211;1731),
                        Theologe in Stargard</note> stelle zu stargard superintendent
                    <lb/>worden.<lb/>Hubner autor des ketzer spiegels war bey Grafen v. Wildenfels
                    hofmeister,<lb/>kam in frankreich im Gefengnu&#223; zur erkentni&#223;, ward <choice>
                        <orig>Gichterlich</orig>
                        <reg>gichtelisch</reg>
                    </choice><note place="foot" resp="editor"> ein Anh&#228;nger Gichtels</note> |:
                    unter<lb/>denen jetzt nach <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/115657428">&#252;berfeld</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Wilhelm &#220;berfeld o.Uberfeld (1659-1718),
                        Frankfurter Kaufmann und Anh&#228;nger Gichtels</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1075476240">Bronner</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Gottfried Bronner o. Pronner (1667-1720),
                        Schw&#228;rmer; wahrscheinlich verwechselt Senckenberg beide M&#228;nner
                        (vgl. Lebensdaten).</note> vorsteher ist :| v. ist nun auf Hern
                    Major<lb/>von Staudach<note place="foot" resp="editor"> C. G. von Staudach
                        (1727-1745), Major</note> G&#252;tern, der nebst schmideberg unter dem
                        Dess<ex>auer</ex> Regiment<lb/>von Blanckensee bekehrt worden,
                        oeconomus.<note place="margin-left" resp="author"> Mr. <bibl><author><name
                                    type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120982757"
                                    >Jerichovius</name></author> so jetzt<lb/>hofprediger in <name
                                type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4032399-7"
                            >Copenhagen</name><lb/>ist sonst <name type="place"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">Lipsiae,</name>
                            <lb/>edit die <title>sammlung der Ma-<lb type="inWord"/>terien zum bau
                                des Reichs<lb/>Gottes</title></bibl> so die <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipziger</name><lb/>nicht leiden
                        wollen, ist ein<lb/>sch&#246;nes Journal.
                        <!--Sammlung auserlesener Materien zum Bau des Reichs Gottes, hg. v. Emanuel Traugott Jerichovius, Leipzig 1696-1734.--></note><lb/>Magister
                    Philippi dessen Vatter Lipsiae Profess<ex>or</ex> Iuris gewesen, scripsit
                        den<lb/>Tr<ex>actatum</ex> vor <choice>
                        <sic>fende</sic>
                        <corr>Tuchtfeld</corr>
                    </choice>, den grosen. ist gut, aber zu weitlauffig; er hat auch<lb/>selbst zu
                    dem Ketzerspiegeln das Geld geschossen, das er besitzt in quantitate,
                    hat<lb/>al&#223; eine schwester eine Magd von 73 jahren geheyrathet ohne sie zu
                        erkennen,<note place="foot" resp="editor"> d. h. er hat die Magd als eine
                        Eheschwester geheiratet, ohne die Ehe zu vollziehen</note><lb/>sed Gros
                    ridet tales, k&#246;nnen in versuchung dr&#252;ber fallen, sollen <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">lieber</fw>
                </p>
                <pb facs="b0639.jpeg" n="639"/>
                <note2>(Seite 639) </note2>
                <p> lieber dem Kind den rechten Nahmen geben. In Bohemia sunt magni motus,<lb/>&amp;
                    si <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118560107"
                        >Imperator</name><note place="foot" resp="editor"> Karl VI.
                        (1685&#8211;1740), von 1711 bis 1740 r&#246;misch-deutscher Kaiser</note>
                    non vult tolerare biblia patratis emigrabant <lb/>in Borussiam.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe, war von 1725&#8211;1730 im Berliner Friedrichshospital als
                        Geistesktranker inhaftiert und wurde schon 1731 nach provokanten Auftritten
                        in N&#252;rnberg erneut verhaftet</note> ist 20mal gefangen
                        gewe&#223;en.<note place="margin-right" resp="author"> Multorum
                        amicorum<lb/>rogatu wil Tuchtfeld<lb/>s<ex>einen</ex> lebenslauff
                        beschreiben.</note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/13567784X">Haug</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Haug (1690&#8211;1756), Buchbinder und Verleger
                        in Berleburg, j&#252;ngerer Bruder des Theologen Johann Friedrich
                        Haug</note> hat in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4026493-2"
                        >Itzstein</name> ein sch&#246;n gesangbuch gedruckt, den blumen Crantz
                    so<lb/>sehr rar jetzt ist.<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnolds
                                G<ex>ottfried</ex></name> Schrifften haben<lb/>wohl 10 Jahr
                        gelegen,<lb/>jetzt kommen sie alle<lb/>en vogue.<lb/>Gegen die Apologias
                        vor<lb/>tuchtfeld Herfurts Hub-<lb type="inWord"/>ners Philippi wird
                        <lb/>jetzt in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7"
                            >leipzig</name> inquirirt werden.<lb/>v. wird Gros der mit
                        Philippi<lb/>studirt, sie hier beherbergen.</note><lb/>da s&#252;dost wehete
                    verging der Nebel v. ward hell v. blieb den tag so.<lb/>Hora IX fiebat.<lb/>post
                    Coffee oculi turbidi, animus obscurus, frigent extrema,<lb/>florida facies,
                        Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> obtuli serena fronte
                    ohne furcht <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">stie-<lb
                            type="inWord"/>rii</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar
                        Theophil Stier (*1696), Theologe</note> scriptum et post meridie opposui ei
                    varia so sonst<lb/>noch nie zu thun das hertz gehabt. In inguine
                        sin<ex>istro</ex> stiche,<lb/>Frigidi pedes, oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit. Pitzeln in
                    ano.<lb/>Tensio, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hin v. her.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus.</note><lb/>Meridie edi suppe, wirsing &amp; botul<ex>os</ex>,
                    Rindfleisch, apfelkuchen <lb/>Castanien v. butterbrodt. bibi wein v.
                        <g>Wasser</g> v. alantwein zu Castanien.<lb/>Edi non nimium, Castaneae
                    palatinae erant so eher verderben<lb/>aber s&#252;sser sind al&#223; die
                    Cronberger, waren sehr starck ange-<lb type="inWord"/>sto&#223;en. fast gar
                    keine flatus obambulanti. Nachmittag a-<lb type="inWord"/>nimus pacatior.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Et <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119129779">Petersen</name> &amp; <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099"
                        >Spener</name><lb/>mordicus defendere<lb/>imputationem,<lb/>sind nicht davon
                        abzubringen<lb/>gewesen. Stier opposuit<lb/>Petersenio multa,<lb/>sed ille
                        ultimo ei<lb/>opposuit aetatem suam. </note><lb/>Vespera accessi ad Stier.
                    bibi ein paar gl<ex>&#228;ser</ex> wein, sternutat<ex>io</ex> ex<lb/>nare
                        d<ex>extra</ex>. auris d<ex>extrae</ex> susurrus, sedenti domi pedes, alias
                    frigidi,<lb/>calent. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus, qui paulul<ex>um</ex> asper.<lb/>Ructus. Sedenti &amp; scribenti
                    Ructus, flatus, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Ructus.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus, pressio frontis,<lb/>Legi Schulers<note place="foot" resp="editor">
                        Johann Heinrich Sch&#252;ler, Stadtprediger und Schulrektor in
                        Hachenburg</note> manuscriptum gegen <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex>.</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> Spannen in sura
                        sin<ex>istra</ex>. Spannen in<lb/>nucha. Oscitatio.<lb/>Dixi antea Stierio
                    Gros wolle Fende solle sich determiniren v. sagen ob<lb/>einmal eine Zeit
                    gewesen, da filius nicht gewesen, v. da&#223; er also eine<lb/>Creatur sey,
                        od<ex>er</ex> nicht, so sey es gehoben, v. dann alle dicta scripturae<lb/>ex
                    textu hebraeo angreiffen so sie angef&#252;hrt haben, das hat aber<lb/>Stier
                    noch nicht gethan, der sagte da&#223; hiezu ein groses opus
                    erfodert<lb/>w&#252;rde.<lb/>Gros ward b&#246;se auf Fende, dicebat immer von
                    Stier, der Kerl.<lb/>Fende statuire alle Menschen seyen nicht von Gott
                    geschaffen, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> etl<ex>iche</ex> neben<lb/>ein geschlichen
                    vom teufel, die wieder annihilirt w&#252;rden p er sammle<lb/>Geld in
                        s<ex>einem</ex> beutel, mache sich nichts drau&#223; so er beym
                    Geldmackeln<lb/>2 &#224; 3000 thaler in s<ex>einem</ex> Sack sich
                    au&#223;hielte, dar&#252;ber offt herrschafften<lb/>klagten; v. doch sage er
                    immer das werfe ihm Gott zu.<note place="margin-right" resp="author"> Gros
                        dicebat er vor sich<lb/>k&#246;nne quoad venerem<lb/>v. der
                        Reinigkeit<lb/>trotzen, fende nicht.</note> Er<lb/>sagt immer von
                    erf&#252;llen vollenden, v. macht allen Menschen lufft, |:<lb/>s<ex>ein</ex>
                    naturelle ists so, Gros seins mehr herb, jenes doux v. san-<lb type="inWord"
                    />guinisch :| Suadebam Gros ejus naturae vitia ferre, respondebat ille
                    er<lb/>solle sich &#252;berwinden. Vult ex litera refutare Harmonicos
                    fendium,<lb/>sed ego der buchstabe werde das Geheimnu&#223; nicht
                    ergr&#252;blen, lasse sich drehen wie<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118575449">Luther</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Martin Luther (1483&#8211;1546), Reformator</note> sagt wie
                    eine w&#228;chserne Nase; respondebat ille das wort Gottes sey gewi&#223;.
                    Dicebam<lb/>internum experimentale, in moralibus, non literam de verbo et
                    conceptus de eo. </p>
                <pb facs="b0640.jpeg" n="640"/>
                <note2>(Seite 640) </note2>
                <p> Rationem non comprehendere mysterium hoc, ipse affirmabat. sed
                    respondebat<lb/>so solle <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    es nicht &#252;berall so herum tragen v. gleich von s<ex>einen</ex>
                    sachen<lb/>v. concepten schw&#228;tzen dadurch er zu schreiben gen&#246;thigt
                    w&#228;re worden<lb/>v. ist zwar wahr, da&#223; sie h&#228;tten eben das recht
                    wie Er gehabt zu<lb/>schreiben, doch h&#228;tten sie eine andere Zeit erwehlen
                    sollen al&#223;<lb/>die da er mit den Orth<ex>odoxen</ex> &#252;ber das Knie
                    gespannt war, so alle<lb/>improbiren.<note place="margin-left" resp="author">
                        Opponebam Gros ex s<ex>acris</ex><lb/>literis &amp; ex ratione<lb/>rem omnem
                        debere<lb/>dilucidare, sed ille<lb/>vult libentius loqui<lb/>cum
                            s<ex>ancta</ex> script<ex>ura</ex> da die<lb/>Vernunfft dem
                        glauben<lb/>opponirt, ut bi-<lb type="inWord"/>bliis &amp; verba
                        Dei<lb/>sumus manent honos.<lb/>Dixi simus faciles in<lb/>verbis modo
                            conve-<lb type="inWord"/>niamus in re. Fende<lb/>habe recht ex
                        natura,<lb/>ubi enim paternitas<lb/>&amp; filiatio ubi majo-<lb
                            type="inWord"/>ritas &amp; minoritas <lb/>sed non ex sacris
                        literis<lb/>die doch norma nostra<lb/>sind &amp; revelatio no-<lb
                            type="inWord"/>stra. Ich wei&#223; aber wohl<lb/>da&#223; das gros nur
                        von ehege-<lb type="inWord"/>stern sagt, denn das<lb/>verbum internum
                        gienge<lb/>sonst &#252;ber alles.<lb/>Quadrat id ad <del>ge</del> su-<lb
                            type="inWord"/>am jam vigentem<lb/>causam penitus<lb/>fere
                        desparatam.<lb/>Qui jactantur in litera<lb/>pereunt, <g>spiritus</g>
                            n<ex>emp</ex>e vivi-<lb type="inWord"/>ficat solus.</note><lb/>Pedes
                        paulul<ex>um</ex> frigent. Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex>
                    tumet.<lb/>Hora XII ructus, borborygmi flatus. brennen in inguine
                    sinistro.<lb/>Pressio vericis.<lb/>Fende dicebat assentiente <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752),
                        Theologe</note> hodie, da&#223; jetzt die Zeit<lb/>sey die au&#223;erwehlte
                        <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> zu sammlen, die Menge <lb/>komme nach,
                    und verstehe es noch nicht, m&#252;ssen durch leiden<lb/>vollkommen gemacht
                        werden.<lb/>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    divites subinde opponunt man sehe da&#223; ihnen Gott so viel<lb/>zuwerffe,
                    daher habe er sie lieb v. finde da&#223; sie das guth<lb/>der Erde am besten
                    verwalten k&#246;nten. Respondit Gros er mache sie zu<lb/>Eseln v. nicht los,
                    die das guth durch die welt tragen m&#252;ssen<lb/>Addo weil sie dorten nichts
                    bekommen, gibts ihnen der<lb/>g&#252;tige Gott weil sie so wollen hier ihr
                    Theil.<lb/>Noctu bene dormivi ab hora I ad VI &#189; </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-07">
                        <supplied>07.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0640.jpeg" n="640"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 7 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane oscitatio ad
                        <g>ignis</g> evacuationem, quia vigilans est anima.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ioris</ex>
                        palp<ex>ebrae</ex>. <g>Die Luft</g> Nordwest aber tr&#252;b obwohl
                    nicht<lb/>unten Nebelich. Mens celeris et agilis. Pressio frontis,
                    egessi<lb/>ano paulul<ex>um</ex> stricto erat sphincter &amp; sentiebam dolorem
                    unten<lb/>am au&#223;gang linckerseits, faeces subspiss<ex>as</ex> multas
                    Concludo<lb/>weil ich wenn ad anum dolores habe, caput liberum ist,<lb/>&amp;
                    vice versa caput affectum si non, da&#223; ubi per intemperan-<lb type="inWord"
                    />tiam motus ita per vertuntur, der Mensch wie in halbes deliri-<lb
                        type="inWord"/>um f&#228;llt zuweilen, denn diese motus sind dem Kopff zu
                    starck<lb/>zu tragen &amp; perturbatur ratio, hinc saltus hypochondriaci
                    v.<lb/>ihre n&#228;rrische Grillen,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Unde hypoch<ex>ondriaci</ex> &amp;
                            hyst<ex>ericae</ex><lb/>subinde perturbatur<lb/>ratio recta.</hi></note>
                    alles &#224; perturbatus motibus v. hat man ihnen<lb/>ihre schw&#228;ncke
                    zuweilen nicht so &#252;bel zu nehmen v. Gedult mit ihnen<lb/>zu tragen, obschon
                    meist intemperantia quaecumque zu dem malo<lb/>anla&#223; giebt, sive sit in
                    literarum studio s<ex>ive</ex> ambitione, sive<lb/>voluptate et voracitate &amp;
                    bibacitate, simplex n<ex>emp</ex>e avarus rare<lb/>incidit in hoc malum, qui
                    motu corporis utitur ad rem conservandam<lb/>&amp; augendam, tenu&#232; cibo
                    &amp; potu utitur, atque ita curam habet<lb/>per indirectum corporis, dum optat
                    pecuniam Deum suum diu posside-<lb type="inWord"/>re ejusque aspectu &amp;
                    influxu frui, quo t<ex>ame</ex>n ille non bea-<lb type="inWord"/>tior, sed cum
                    terra terrestris magis fit, unde lacrymae multae,<lb/>si Deo hoc privatur &#224;
                    morte, &amp; in verum Deum indicatus non depre-<lb type="inWord"
                    />henditur.<lb/>Crepitus artuum, Pressio frontis. <g>Spiritus</g> vividus est.
                        E<ex>rgo</ex> clara facies &amp;<lb/>oculi. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, Calida extima, Borborygmi<lb/>nonnulli.
                    Induenti vestes et eunti im hembd frigida extre-<lb type="inWord"/>ma.<lb/>Mane
                    lief mit <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippels</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> brief von gestern zu Gros. der
                    sagte Dippel sey<lb/>un recht von ihm berichtet, &amp; ego suadebam historiam
                    facti C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex> Epistolae<lb/>zu opponiren. Sie haben
                    dicebat nicht gegen fende die <bibl><title>Harmonische
                        Zeugnisse</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Bew&#228;hrte und
                        harmonische Zeugnisse einiger in Gott verbundener Freunde von der
                        hochheiligen Dreieinigkeit und warhafftigen Gottheit Jesu Christi, Frankfurt
                        und Leipzig 1731.</note><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117174025">M&#252;nden</name></fw><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian M&#252;nden (1684&#8211;1741),
                        Hauptprediger an der Frankfurter Barf&#252;&#223;erkirche</note>
                </p>
                <pb facs="b0641.jpeg" n="641"/>
                <note2>(Seite 641) </note2>
                <p> p gelessen, <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519"
                        >Hort</name><note place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest.
                        1733), Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt</note> qui impressit hat
                    gef&#252;rchtet es m&#246;gte H&#228;ndel<lb/>geben v. es dante Gros<note
                        place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> impensas einbinden v.
                    dem Ministerio, <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117174025"
                        >M&#252;nden</name><note place="foot" resp="editor"> Christian M&#252;nden
                        (1684&#8211;1741), Hauptprediger an der Frankfurter
                        Barf&#252;&#223;erkirche</note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/10434444X">Pritio</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Georg Pritius (1662-1732), Theologe, Senior des
                        Frankfurter Predigerministeriums</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116323469">Eberhard</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Konrad Hieronymus Eberhard, genannt Schwind
                        (1643&#8211;1744), Mediziner, Sch&#246;ffe und B&#252;rgermeister in
                        Frankfurt</note> p geschickt der hats M&#252;nden auff die Cantzel
                    bracht,<lb/>nicht haben sie eine Censur begehrt zu haben von orthodoxis,
                    die<lb/>nicht w&#252;rde gut gefallen seyn e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> de
                    sophia ex DEo aeterna p sonst<lb/>w&#228;ren harmonici ut Gros fatebatur auch
                    recht reprochable.<lb/>ich solle also <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> desabusiren deshalb.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Gratias mihi agebat<lb/>da&#223; ich ihm
                            C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> brieff<lb/>gewiesen v. da&#223;
                        es<lb/>Ursache habe ihn zu<lb/>desabusiren. Petebat<lb/>Copiam, quam
                        promisi.<lb/>Dicebam quoque
                        Elsaser<!--Johann Jakob Els&#228;sser (* ca. 1681), Theologe in Frankfurt--><lb/>k&#246;nne
                        am besten<lb/>weil er be&#223;ere Zeit<lb/>habe die Historiam fa-<lb
                            type="inWord"/>cti aufsetzen. <lb/>Dicebat Gros non placere<lb/>sibi in
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908"
                            >Tuchtfeld</name> da&#223;<lb/>er so die halenses ut<lb/>Franck pp
                        wegwerfe<lb/>ut &amp; fecit in carcere<lb/>sie thun aber doch
                        <lb/>gewi&#223; alles bose<lb/>v. wollen doch den Nahmen<lb/>nicht haben
                        da&#223; sie wieder-<lb type="inWord"/>stehen, ut nec Francke<lb/>qui ita
                        restitit Tucht-<lb type="inWord"/>feldio.<lb/>Obiit vor &#188; Jahr
                        der<lb/>alte <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1027199224"
                            >Lindhammer</name> in<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name></note> Gros nil
                    timuit<lb/>inquisitionis. Dicebat er liese sich durch <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> nicht
                    exacerbiren.<lb/>Sehe da&#223; Dippel ein Arianer, wie er auch schon gegen
                        Frentzdorff<note place="foot" resp="editor"> August Frensdorf
                        (1693&#8211;1755), Sayn-Wittgensteinischer Kammerrat</note><lb/>sich
                    verlauten lassen.<lb/>Sagte er wolle so er Zeit habe accurate einen bogen
                    aufsetzen v. der alten,<lb/>e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Speneri,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Philipp Jakob Spener (1635&#8211;1705),
                        Theologe</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118534688"> Francken,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> August Hermann Francke (1663&#8211;1727),
                        Theologe, P&#228;dagoge und Kirchenlieddichter in Halle</note>
                    <unclear>Michaeli.</unclear> thesen mit C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    confrontiren <lb/>v. conciliiren, v. mu&#223; das werck der bekehrung v. zukehr
                    zu Gott demonstriren<lb/>ein meritum v. Vorbitte bey Gott per <g>Chri</g>stum.
                    Weil Schu-<lb type="inWord"/>lers<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Heinrich Sch&#252;ler, Stadtprediger und Schulrektor in Hachenburg</note> zu
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022735-2">hachenburg</name>
                    manuscriptum sehr moderat ist, wil er es an den Tag<lb/>bef&#246;rdern helfen,
                    denn er ist mit C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> in Materia de Typis<lb/>nicht
                    einig. Crepitus artuum.<lb/>Gieng mit Tuchtfeld<note place="foot" resp="editor">
                        Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752), Theologe</note> zu
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort.</name> War
                    Nebelich wetter<lb/>von Nordost v. spruhete, capilli decumbebant, pedes frigent,
                    <lb/>calidae manus, pallida facies, pressio oculorum sonderl<ex>ich</ex>
                        sini-<lb type="inWord"/>stri magna v. pitzeln, wie auch creberrimis oculi
                    illius <lb/>palp<ex>ebrae</ex> superioris subsultus, Kopff etwas tumm.
                        Lucida<lb/>t<ex>ame</ex>n ratio. Tuchtfeld dicebat eunti mihi cum eo,<lb/>es
                    gefalle ihm sehr wohl da&#223; ich so unpartheyisch sey, jedem<lb/>das seine
                    sage v. mich mit nichts gemein mache respondebam<lb/>esse meam intentionem,
                    alles zu bef&#246;rdern damit klar<lb/>werde da&#223; wir von Gott im hertzen in
                    praxi lernen m&#252;ssen, v. da&#223;<lb/>mit hirn-Meynungen nichts au&#223;
                    gerichtet sey.<lb/>Dicebat Gros se non cogitasse an die aff<ex>aire</ex> mit der
                    inspiration da<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> so sehr ihm resistirt v. noch
                    vorher ehe er mit <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118569376"
                        >langen</name><note place="foot" resp="editor"> Joachim Lange
                        (1670&#8211;1744), Professor f&#252;r Theologie in Halle</note><lb/>junctim
                    was edirt, sich nicht gescheuet Gros v. das reineckische<lb/>Hau&#223; mit
                    Nahmen zu nennen v. anzuschwertzen v. offentl<ex>ich</ex> die<lb/>piece im
                    sandischen buchladen zu verkauffen zu lassen.<lb/>Gros dicebat er sey ungern zu
                    dem harmon<ex>ischen</ex> Zeugni&#223; gekommen v. <lb/>wie gezwungen worden,
                    sey nicht fax &amp; Tuba negotii.<lb/>Spannen v. brennen in cubito
                        sin<ex>istro</ex> vorn, pedes sedenti<lb/>frigent &amp; scribenti,
                        oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex>
                    subsilit multum.<lb/>Calent manus &amp; caput. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Dicebat Gros, Dippelium esse in fama sua nimis Aristarchum,<lb/>er
                    habe es ihm verwiesen, sehe aber doch C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex>
                    feindseligkeit gegen <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634"
                        >Carl</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Samuel Carl
                        (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg</note><lb/>ex literis meis. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373">Sch&#252;tz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz (1693&#8211;1750),
                        Kammerschreiber in Homburg</note> et alii harmonici haben Fenden
                    mit<lb/>Nahmen genannt, das habe Gros au&#223;gestrichen, v. solle ihm Fende
                    noch<lb/>Danck wissen, nur das habe ihm nicht gefallen, da&#223; er im Titulo
                    angegriffen<lb/>worden. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100648118"
                        >Tscheer</name><note place="foot" resp="editor"> Nikolaus Tscheer od. Scheer
                        (1671&#8211;1748), Theologe und Erbauungsschriftsteller</note> ist fenden
                    Meynung. Fende habe tolle<lb/>Meynungen e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> von dem
                    leib den <g>Chri</g>stus mit in die wolcken bey<lb/>der auferstehung
                    gef&#252;hrt p so er nicht r&#252;tteln wolle p It<ex>em</ex> die pieces
                    davon<lb/>in der Parodie gedacht, die parat liegen v. Stier so
                    exacerbirt<lb/>haben, seyen von solchen monstrosis opinionibus v. personalien,
                    wolle sie aber<lb/>nicht ediren.<note place="margin-right" resp="author"> Wolle
                        Fendio in &#188;<lb/>blat antworten auff<lb/>die Apol<ex>ogie</ex> da&#223;
                        mit Stier<lb/>dem L&#228;sterer nichts an-<lb type="inWord"/>zufangen, solle
                        teutsch<lb/>schreiben gegen ein teutsches<lb/>buch</note> Gros ist jetzt
                    etwas gelinder al&#223; sonst. liebt da&#223;<lb/>jetzt cordat rede v. handle. </p>
                <pb facs="b0642.jpeg" n="642"/>
                <note2>(Seite 642) </note2>
                <p> Ructus <g>aci</g>di jejuni. Erravit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    mit s<ex>einem</ex> bedencken da&#223; er<lb/>die Parodie extorquirt hat, die
                    aber auch voll affecten ist.<note place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178"> Foerster</name>
                        sagte das sey was<lb/>treffliches hier das wir <lb/>keine Censur haben.
                    </note><lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> qui asper
                    pulposus. Max<ex>illae</ex> super<ex>ioris</ex> mo-<lb type="inWord"/>lares mehr
                    Rechterhand dolent. oc<ex>ulus</ex> sin<ex>ister</ex> spannt scri-<lb
                        type="inWord"/>benti.<lb/>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> dicebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe und
                        Kirchenlieddichter in Gie&#223;en</note> huc venisse v. habe auf die
                        <bibl>VI <title>fama</title></bibl><lb/>von Gros gesagt, man sehe hier die
                    Separatisten alle vor Soc<ex>iniaer</ex> v.<lb/>Arianer an, darauf haben sie
                    sich explicirt, da sie ja eben die<lb/>freyheit haben zu schreiben wie
                        Fende.<note place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld</name>
                        war in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8"
                        >berlin</name><lb/>dem Consist<ex>orium</ex> &#252;bergeben das<lb/>gab ihm
                        nicht satt zu essen v.<lb/>zu trincken v. wolte ihn<lb/>also revociren
                        machen, <lb/>erhielten aber nichts.<lb/>Teuflische proceduren<lb/>derer
                        emissariorum der<lb/>Finsterni&#223;.</note><lb/>Stiche in axilla
                        d<ex>extra</ex>. Petebat Gros mehrere Ex<ex>emplaria</ex> von der
                            <bibl><title>Apologia</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro D. Christiano Fendio, ex
                        ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua luculenter
                        demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae aetatis seni ab
                        octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve
                        sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am Main
                        1732.</note><lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stiers</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier
                        (*1696), Theologe</note> dabam ad huc XII.<lb/>Gros dixit es sey nichts
                    geringes, Stier thue eine grose S&#252;nde, so<lb/>ihm werde schwer fallen, v.
                    er wider abbitten m&#252;ssen, sey umgebrochen,<lb/>affirmabam id, er m&#252;sse
                    noch geschmoltzen werden. Dicebat gros<lb/>er sey ein temerarius v. quasi
                    furibundus, da&#223; er sich jetzt in so<lb/>grose embarras steckt bey der
                    wesche in Giesen.<lb/>Tuchtfeld<note place="foot" resp="editor"> Victor
                        Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752), Theologe</note> dicebat
                        M<ex>agister</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118751735">Spangenberg</name><note
                        place="foot" resp="editor"> August Gottlieb Spangenberg (1704&#8211;1792);
                        Theologe in Jena, Halle und Herrnhut</note> der in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1">Jena</name> in Prof<ex>essor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11851685X">Buddei</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Franz Buddeus (1667&#8211;1729),
                        Theologe</note><lb/>hau&#223; die h&#228;ndel gehabt v. die
                        inquis<ex>ition</ex> au&#223;stehen m&#252;ssen, habe sich in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9"
                        >Halle</name><lb/>offentl<ex>ich</ex> verlauten lassen er werde al&#223;
                        Profess<ex>or</ex> sich mehr zu Separatisten<lb/>al&#223;
                        orthod<ex>oxen</ex> halten, ist auch schon in s<ex>einem</ex> habit zu ihm
                    gegangen. Auch<lb/>hat Prof<ex>essor</ex> Baumgart sich nicht so vinculiren
                    lassen im lesen wie Rambach<lb/>thun m&#252;ssen, auch hat er die hofprediger
                    stelle in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4032399-7"
                        >Copenhagen</name> von 1600 thaler<lb/>au&#223;geschlagen das geld sey ihm
                    zu viel, so hat es denn M<ex>agister</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120982757">Jerichovius</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Emanuel Traugott Jerichow od. Jerichovius
                        (1696&#8211;1734), Theologe</note><lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">Lips<ex>iensis</ex></name> angenommen,
                    um dem oberhofPred<ex>iger</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116453885">Reus</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Jeremias Friedrich Reu&#223; (1700&#8211;1777),
                        Theologe in Kopenhagen und Rendsburg</note>
                    <del>zu</del>von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0"
                        >N&#252;rnberg</name> zu <lb/>assistiren.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Gros dicebat Fende sey<lb/>Rath langen mit
                        s<ex>einem</ex><lb/>offenen aufdringen s<ex>einer</ex><lb/>Sachen so odieux
                        worden,<lb/>da&#223; er es nicht mehr ertragen<lb/>k&#246;nnen v. sich
                        verleugnen<lb/>lassen. Est hypochondriacus<lb/><lb/>Tuchtfeld war sonst
                        vom<lb/>16en jahr an zu haemo-<lb type="inWord"/>physi geneigt,
                        nuper<lb/>laboravit IVtana,<lb/>kan wohl marchiren,<lb/>ist ehrlich, aber
                        von<lb/>nicht alzu tiefem Verstand<lb/>wie Herr Spangenberg,<lb/>sed optimae
                            volun-<lb type="inWord"/>tatis.</note><lb/>Apud Fende edi suppe, blumen
                    kohl und botuli, Rindfleisch v.<lb/>Senff, braten bibi bonam&#232;ser bier so
                        treffl<ex>ich</ex> gut. wein 3erley,<lb/>26ger 2erl<ex>ei</ex> von <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4041750-5">Neuenhayn</name> v.
                    Sultzbach, so beyde treffl<ex>ich</ex><lb/>von 1726, doch der neuenhayner
                    st&#228;rcker. it<ex>em</ex> bibebamus 1731ger<lb/>so in einem fa&#223; wie sect
                    so s&#252;&#223; worden anfangs nescivit Fende <lb/>causam, schmeckte noch sehr
                    gut, es mu&#223; in dem fa&#223; ein besonderer<lb/>Wein gelegen haben.
                    Mirabatur ipse vietor. Eben der wein war<lb/>in alio dolio lang nicht so
                        gut.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/132869187"
                        >Michelmann,</name><note place="foot" resp="editor"> Jakob Michelmann (fl.
                        1716), Biograph Gichtels</note> ut Tuchtfeld narrabat, ein Gichtelianer in
                    Berlin ist<lb/>weil er einem ex coetu erlaubt zu heyrathen, von <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/115657428"
                        >&#252;berfelden</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Wilhelm
                        &#220;berfeld (1659-1732), Frankfurter Kaufmann und Anh&#228;nger
                        Gichtels</note> au&#223;gestosen<lb/>worden v. genie&#223;t nichts
                        mehr.<note place="margin-left" resp="author"> Fende dicebat nos esse<lb/>qui
                        jam colligimur<lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                        <lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>, dann <lb/>kommen ex Judaeis
                        die<lb/>144000 erstlinge,<lb/>dann erst die Menge<lb/>ex particulari hoc
                        <lb/>probat Gratia subor-<lb type="inWord"/>dinata
                        universali.</note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037467671">Fischer</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Loth Fischer (fl. 1702), Anh&#228;nger Gichtels,
                        &#220;bersetzer der Schriften Jane Leades</note> in Halle ein <del>abt</del>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117732230"
                    >Gichtel</name>-Versteher mit einem grosen bart, ward von<lb/>einem
                        offic<ex>ier</ex> sehr &#252;bel behandelt ein soldat zu werden, wolte
                    nicht,<lb/>halb todt geschlagen, under <g>Wasser</g>
                    <choice>
                        <choice>
                            <orig>getaugt</orig>
                            <reg>getaucht</reg>
                        </choice>
                    </choice>, er wolte nicht; tandem deri-<lb type="inWord"/>debat Fischerum his
                    verbis: ihr werdet weinen v. heulen aber die welt wird<lb/>sich freuen. Nach
                    &#189; jahr geschahe es al&#223; fischer w&#252;nschte da&#223;
                        den<lb/>offic<ex>ier</ex> das weinen v. heulen treffen m&#246;ge, da&#223;
                    er wie ein hund<lb/>sich wunde v. weinte v. heulte, auch pro veritate ein gut
                        Zeug-<lb type="inWord"/>ni&#223; an den f&#252;rsten selbst ablegte von
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118649361">Dessau.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Leopold I., F&#252;rst von Anhalt-Dessau
                        (1676&#8211;1747), preu&#223;ischer General und
                            Heeresreformer</note><lb/><bibl><title>Harmoniam IV
                            Evangelistarum</title></bibl> in teutscher Sprache |: so
                    Fende<lb/>allein Griechisch <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116164816">Bielefelden</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Christoph Bielefeld (1664&#8211;1727), Professor der
                        Theologie in Gie&#223;en</note> gesandt, aber nicht wieder bekommen hat :|
                    sub<lb/>nomine Usherii<note place="foot" resp="editor"> James Ussher (d.i.
                        Christian Knorr von Rosenroth): Harmonia Evangeliorum, Oder Zusammenhang der
                        vier H. Evangelisten, Frankfurt 1672.</note> hat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118723863">Knorr von Rosenroth</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Knorr von Rosenroth (1636-1689),
                        Gelehrter und Dichter</note> gemacht,<note place="margin-left" resp="author"
                        > Fende hat Knorr von Rosenroth<lb/>in sultzbach gesprochen wo
                        er<lb/>Cantzley director war ein <lb/>kleiner M&#228;nngen, ein
                        klein<lb/>Degelgen angehabt, wie ein<lb/>alter schulmeister au&#223;-<lb
                            type="inWord"/>gesehen.</note> v. Herr D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117141054"
                        >Sch&#252;tz,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob
                        Sch&#252;tz (1640&#8211;1690), Jurist und geistlicher Liederdichter in
                        Frankfurt</note> melli-<lb type="inWord"/>fluus hat es edirt cum optima
                    praefatione 1672 in 8 bey <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/103750674X">Zunner</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann David Zunner, Franfurter Verleger</note> hier </p>
                <pb facs="b0643.jpeg" n="643"/>
                <note2>(Seite 643) </note2>
                <p> Ist sehr trefflich. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fenden</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> Beckel<note place="foot"
                        resp="editor"> = Fendes Rebecca</note> sagte im brand Anno 1719<lb/>haben
                    die arbeiter mit nichts ihren durst l&#246;schen k&#246;nnen, nicht<lb/>mit
                        <g>Wasser</g> noch bier in der grosen hitze, <hi rend="underline">aber Milch
                        habe ihnen</hi><lb/><hi rend="underline">den durst gel&#246;scht,</hi> da
                    auch Itali &amp; Hispani in der gro&#223;en hitze<lb/>mit Emulsionibus ihren
                    l&#246;schen.<lb/>Hora IV ibamus <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtf<ex>eld</ex></name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note> Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> &amp; ego ad Rath Lange. <lb/>Ille dicebat man solle nicht
                    viel gr&#252;beln in dem geheimnu&#223; der Trinitaet,<lb/>doch wolle er nicht
                    da&#223; Cristus patre minor v. zur Creatur<lb/>gemacht werde, Creatura omnis
                    sey in dem Antichambre des grosen<lb/>Gottes aber nicht au&#223; s<ex>einem</ex>
                    wesen, denn sey die Creatura ex Cre-<lb type="inWord"/>atore immediat&#232;
                    geflossen, so komme ein atheismus herau&#223;.<lb/>Langii uxor dicebat semper
                    pater non potuit generare filium<lb/>nisi suae essentiae, sed regerere potuisset
                    Fende fuisse tempus<lb/>ubi non fuit, sed sic Lange interrogat: an fuerit
                    tempus<lb/>ubi non creatus fuerit filius? da m&#252;sse sich Fende
                        expliciren.<note place="margin-right" resp="author"> Lange hat gelehrte
                        Grillen<lb/>andere un gelehrte<lb/>meditirt stets. Sind<lb/>aber un gewisse
                        sachen.<lb/>Ut si dicit <g>Chri</g>stum esse<lb/>ex patre genitum
                        per<lb/>motum ess<ex>entiae</ex> suae, nos<lb/>ver&#232; per modum
                        esse<lb/>scintillulas, christum<lb/>plenam lucem.</note><lb/>Non distinguere
                    Fendium den Ein v. Erstgebohrnen.#<lb/>Tota die tr&#252;b v. nebelich von
                    Nordwest.<lb/>Vespera adivi Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor">
                        Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> der
                    mich zu sich beschied mit Tuchtfeld<lb/>mane hora X.<lb/>Veni domum calefiebam
                    vino multiplici, der fette braten stieg<lb/>auff faeces premebant, war un willig
                    da bey Br&#252;cherin sitzen<lb/>muste, &#252;ber den Dolorem frontis war
                    unwillig, ructus. Edi<lb/>etl<ex>iche</ex> &#228;pfel ward besser. Oscitatio,
                        oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex>
                        subsilit.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. Frons varis plena. Calida extrema.
                    Zuweilen sin<ex>istri</ex><lb/>zuweilen d<ex>extri</ex> oculi pitzeln. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Pressio frontis.<lb/>Crepitus artuum. In auris
                        sin<ex>istrae</ex> meatu auditorio vari vorn.<lb/>In supercilio
                        d<ex>extro</ex> sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. Ructus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Spannen in axilla
                            d<ex>extra</ex>.<lb/><lb/>Oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                            super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex>
                        subsilit.</note><lb/>Tuchtf<ex>eld</ex> narrabat Es seyen in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">N&#252;rnberg</name> die 6
                    alteste Prediger die<lb/>Consistoriales w&#228;ren. Unter denen sey der
                    j&#252;ngste Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100522688"
                        >Pfitzer</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Pfitzer
                        (1684&#8211;1759), Theologe in N&#252;rnberg</note> der grose<lb/>renommee
                    gehabt v. das beste sich an ihn gehalten. In causa tucht-<lb type="inWord"/>feld
                    aber hat er sich offenbart da&#223; nichts an ihm. Der &#228;lteste<lb/>Dr.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117088307"
                        >M&#246;rl</name><note place="foot" resp="editor"> Gustav Philipp M&#246;rl
                        (1677&#8211;1750), Theologe in N&#252;rnberg</note> war &#252;ber
                        s<ex>einen</ex> applaus jaloux v. stifftete die andere alle<lb/>an auf einen
                    Sonntag gegen tuchtfeld der vor N&#252;rnberg haussen im<lb/>Anspachischen in
                    einem garten sich enthielt, zu predigen. bezahlte also<lb/>Pfitzer da er auch
                    mit abcantzelte, es schwieg aber M&#246;rl<lb/>allein still, da wich von Pfitzer
                    alles weg, denn die leute<lb/>hatten schon auf Tuchtfelds wandel
                        <del>attestirt</del> acht gegeben,<lb/>v. sahen da&#223; sie logen. Ambts
                    jalousie!<lb/>Ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> mucus pulposus,
                    larynx asper paulul<ex>um</ex>.<lb/>Caput non est clarum omnino et mens.
                    Oscitatio. Vespera<lb/>der himmel hell, bey Nordwind. Ructus. Mens
                        paulul<ex>um</ex> inquieta<lb/>Gehe bald schlafen. Flatus <g>sulphur</g>ei
                    foetidi.<lb/>Gehe im Camis&#246;lgen, Auris d<ex>extra</ex> susurrat, Ructus,
                    flatus, borborygmi<lb/>nonnulli, v. tormina, Kopff tumm, horripilatio
                    extremorum<lb/>manus paulul<ex>um</ex> frigidae, calent pedes.<lb/>Noctu bene
                    dormivi. flabat Boreas </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-08">
                        <supplied>08.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0644.jpeg" n="644"/>
                <note2>(Seite 644) </note2>
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 8 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane in lecto ad huc dolebat
                    caput in fronte, susurrat<lb/>auris d<ex>extra</ex>, sinistra tinniebat subinde,
                    Oscitatio, Mucus<lb/>ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus,
                    trieb auf den stuhl &amp; egessi uti<lb/>semper <hi rend="underline">&#224; vino
                        faeces fuscas subtenues multas,</hi> vinum n<ex>emp</ex>e<lb/><g>tarta</g>ro
                    suo facit vinum fuscum, &amp; fermentando eben gestern war<lb/>mir der Magen
                    etwas scharff so bey ructibus erschiene, obschon der<lb/>wein von <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4041750-5">Neuenhayn</name> sehr
                    lufftig v. diuretisch v. nicht tumm<lb/>obwohl starck ist, ich muste bald
                    darauff nach dem essen hinau&#223;<lb/>gehen.<note place="margin-left"
                        resp="author"> adjuvare vespera <unclear>xxxxx</unclear> -<lb type="inWord"
                        />sta mala.</note> Ructus <g>aci</g>di jejuni Boreas coelum nubilum.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        varius<lb/>frigent manus, nachdem<lb/>au&#223; dem warmen bette in<lb/>dem
                        Camis&#246;lgen in die kalte<lb/><g>Luft</g> gekommen<lb/> horripilatio
                        dorsi</note><lb/>Rath Lange raisonnirt wohl, aber ist ein hypochondriacus,
                    hat<lb/>vigeur des geistes gnug, aber weil er zu starck meditirt, wil<lb/>der
                    Magen die allerwenigsten Speisen vertragen, v. sagt also Gott halte<lb/>ihn
                    immer under dem <g>Kreuz</g>, ist von den Kindern mortua uxore per bella<lb/>in
                    die enge getrieben, it pendulo semper capite per plateas, sonst<lb/>ein
                    redlicher Mann. Arbeitete er mit s<ex>einen</ex> extremis brav solte<lb/>ihm die
                    &#252;brige traurigkeit motibus ad caput nimiis directis, wohl<lb/>vergehen. Ist
                    schwer zu allerl<ex>ei</ex> resolutionen zu bringen, v. sagt immer
                    Gott<lb/>wolle sie nicht haben pp der ihn immer im <g>Kreuz</g> hielte. Si
                    faceret ratio-<lb type="inWord"/>naliter, opus perficeret cum laetitia.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Rath Lange war sonst gegen<lb/>Gros
                            Els<ex>&#228;sser</ex> &amp; inspir&#233;s in<lb/>jungen Jahren, nun
                        &#228;lter<lb/>tenacior fit sententiae hypo-<lb type="inWord"/>chondriacus
                        &amp; se associavit<lb/>choro harmonicorum.<lb/>Nach der constitutione
                        corporis<lb/>wie das ab anima diversimode<lb/>disponirt wird richten sich
                        auch die<lb/># Sentimens der animae.<lb/><lb/># senibus <g>spiritus</g> fit
                        attrahens &amp; con-<lb type="inWord"/>stringens, donec tandem se in
                        cor<lb/>abscondit &amp; corpus in morte<lb/>relinquit artubus frigidis et
                        enervatis</note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtf<ex>eld</ex></name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note> narravit, er sey von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">halle</name> kommen v. weil er
                    daherau&#223; ver-<lb type="inWord"/>wiesen worden, habe er befehl erhalten
                    nicht wieder dahin zu gehen bey<lb/>Strafe des schantzens zu spandau auf lebens
                        lang.<note place="margin-left" resp="author"> quidem Deo nonnulla<lb/>super
                        impios propter se<lb/>narrabit. Gros di-<lb type="inWord"/>cebat
                            Tuchtf<ex>eld</ex> habe wegen<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118534688">Franckens</name>
                        schmertzlichem<lb/>todt gesagt das geschehe<lb/>seinethalben, v.
                        h&#228;tte<lb/>er die Knechte Gottes<lb/>nicht so Verfolgt ipse dice-<lb
                            type="inWord"/>bat Tuchtf<ex>eld</ex> er lebe<lb/>noch.<lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116211431">Anthon</name> hat
                        Tuchtfelden<lb/>nicht contrecarrirt, st&#252;nde<lb/>aber doch mit in
                        dem<lb/>Circul. <lb/>Monui Gros da&#223; er Fenden nicht<lb/>alles zu
                        boltzen drehe was er etwan<lb/>von meynungen einmal gesagt<lb/>zu ihm im
                        Vertrauen, aber nicht<lb/>ernstlich defendire.</note>
                        Rediit.<lb/>t<ex>ame</ex>n eo <g>spirit</g>u Dei pellente, licet modo dicto
                    ei patefaciat <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104138483"
                        >Comis<lb/>Ebersdorf.</name><note place="foot" resp="editor"> Heinrich X.,
                        Graf Reu&#223; zu Ebersdorf (1662&#8211;1711)</note> Al&#223; nun
                        D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10001349X"
                        >Herrnschmidt</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Daniel
                        Herrnschmidt (1675&#8211;1723), Theologe und Kirchenlieddichter</note> in
                    dem Saal &#252;ber dem brau-<lb type="inWord"/>hau&#223; au&#223; geredet, fing
                        Tuchtf<ex>eld</ex> nach Autors gewohnheit in<lb/>coetu ein gebeth an, aber
                    herrnschmiedt v. der Graf Reus so in<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Junckers</name> hau&#223; gestorben v.
                    sehr eifrig vor sie war, winckete da&#223; die<lb/>Orgel gienge das lied
                    anzufangen, konte er also nicht weiter fort-<lb type="inWord"/>fahren. auch
                    schlug der Graff selbst alle th&#252;ren zu, da&#223; nicht<lb/>mehr leute
                    herauf k&#228;men. Nach dem Gesang fuhr tuchtfeld<lb/>fort, die leute stellten
                    sich auf die b&#228;ncke ihn zu sehen p v. redete,<lb/>daherau&#223; ist hernach
                    latius diducto originali die bekeh-<lb type="inWord"/>rung der V&#228;tter zu
                    den Kindern erwachsen. #<add resp="author" place="lower margin">Franck der alte
                        tratt hernach auff das nechstemal v. sagte viel von<lb/> Unordnung p, v. sie
                        wolten sich nicht an ihm r&#228;chen, es w&#252;rden aber<lb/> andere sich
                        finden so es th&#228;ten quod quid aliud est quam: Ich wil<lb/> dir nichts
                        thun aber einen andern bestellen der solls thun.</add><lb/>Detumescit
                    abdomen, premit frons, auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Frigus manuum bey
                    k&#252;hlem Nordwind. oscitatio multa, ut<lb/>evacuatur ex sanguine <g>aer</g>
                    subtilis <g>ign</g>eus vini. Borborygmi.
                        Oscitat<ex>io</ex>.<lb/>pandicul<ex>atio</ex>. pressio oculi
                        sin<ex>istri</ex> &amp; super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit.
                    Stechen v.<lb/>pressen hin v. wieder im leibe.<note place="margin-left"
                        resp="author"> pendebat capillus rechter<lb/>hand wo ich gelegen
                        hatte<lb/>noctu. decidebat <lb/>der poudre.</note><lb/><del>Pluit</del> Fui
                    apud Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> mane. pluit etwas
                    wenig von Norden tr&#252;b v. k&#252;hl.<lb/>Abibat Speyerer edi domi cum eo
                        butterk&#252;chlein.<note place="margin-left" resp="author"> Gros steifft
                        sich auf Joh<ex>annes</ex> C<ex>apitel</ex> 1.<lb/>Gott war das wort, das
                        wort<lb/>war bey Gott. p<lb/>Amat omnes pios Diest<ex>erweg</ex><lb/>sed non
                        facit in rebus<lb/>eorum polemicis causam<lb/>communem. Gros hat <lb/>noch
                        einen kl<ex>einen</ex> Pabst unver-<lb type="inWord"/>merckt ex
                        Lutheranismo<lb/>mitgebracht. sein natu-<lb type="inWord"/>relle in clinirt
                        zum herschen.<lb/><lb/>Facies clara.</note><lb/>Ivi cum Tuchtfeld ad
                        Diesterweeg<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> qui ei aliquid donabat,
                    raisonnirte<lb/>mit ihm von der veritate der visionen v. Einbildungen in
                        hypoch<ex>ondriacis</ex> &amp; hystericis, da<lb/>denn Tuchtfeld ihm recht
                    gab in vielem, v. bekannte da&#223; er sonderl<ex>ich</ex> Erfahrung
                    davon<lb/>habe. Stiche in clavo pedis d<ex>extri</ex>. Pitzeln in oculo
                        sin<ex>istro</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> ejusd<ex>em</ex>
                        palp<ex>ebrae</ex><lb/>super<ex>ioris</ex>. frigent pedes, calent manus,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius scribenti.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Me-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0645.jpeg" n="645"/>
                <note2>(Seite 645) </note2>
                <p> Meridie edi multo cum appetitu quia multum jam curro,<lb/>&amp; heri non adeo
                    multa edi <g>aci</g>do stomacho multum rodente &amp;<lb/>appetitum faciente quod
                    desiderebat cibos quibus obtundatur &amp; <lb/>obvolvatur &amp; implicetur.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>Aci</g>dum stomachi</hi></note> Idem <g>aci</g>dum
                    facit ut febricatantibus appe-<lb type="inWord"/>titu multo
                    instruct<del>u</del>is comedi debent cibus, modo non nimius,<lb/>sic
                        n<ex>emp</ex>e motus fuint adhuc magis anomali &amp; nutritur
                    morbus<lb/>periculum n<ex>emp</ex>e est si serus facimus arrodi stomachum. Edi
                    viel<lb/>biersuppe, Rapuntzeln, Gense gereube <note place="foot" resp="editor"
                        >=gekr&#246;se</note> mit viel Peters<ex>ilien</ex>
                    wurtzeln.<lb/>butterbrodt. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> 1 gl<ex>as</ex> wein. Kopff tumm spannen v.
                        sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> daselbst v. sonst. oc<ex>ulus</ex>
                    sinister pitzelt v. brennt.<lb/>oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                        super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit. Oculi spannen. Ructus,
                    venter<lb/>inflatus, calida extima. Florida satis facies &amp;
                    oculi.<lb/>Spannen circa aurem dextram. Rigidi oculi. Pallida facies<lb/>&amp;
                    sublutea, pressio verticis. Oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> subsilit.<note place="margin-right" resp="author"> Pitzeln
                        in oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex>.<lb/>Spannen v. pressen<lb/>in faucibus
                        &amp;<lb/>mucus ex iis.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        varius.</note><lb/>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    dicebat Webel sey von einem chirurgo angeklagt worden in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">berlin</name> al&#223; lasse <lb/>er,
                    ob Tr<ex>actatum</ex> de Venaesectione jeden zur ader, sind starcke Acten worden
                    der<lb/>Chirurgus aber hat nichts beweisen k&#246;nnen v. ist beschimpfft
                        worden.<note place="margin-right" resp="author"> Diesterweeg C. 1. ad
                            Ephes<ex>ios</ex><lb/>non interpretatur de<lb/>locis nostris in
                        coelis<lb/>ex quibus excidimus creati<lb/>statim post Christum.<lb/>sed vult
                        interpretandum<lb/>de mysterio universalis Gra-<lb type="inWord"/>tiae pro
                        judaeis &amp; Gen-<lb type="inWord"/>tilibus manifestato Pau-<lb
                            type="inWord"/>lo jam <unclear>dxxxrem</unclear>. </note><lb/>Gros ist
                    gestern au&#223;gegangen nachdem er lange nicht au&#223; gekommen und<lb/>hat
                    einen flu&#223; gefangen, <g>aer</g> humido frigidus frigit <g>spirit</g>us
                    &amp; corpus debili-<lb type="inWord"/>tat frigendo <g>spiritum</g> &amp;
                    relaxando tonum, hinc &amp; mihi dolor ocu-<lb type="inWord"/>lorum. Pressio
                    fontanellae quae extern&#232; pressa dolet. Gros ver&#232;<lb/>putat qui motui
                    assueti eos tolerare melius <g>aer</g>em. Rath<lb/>Lange war heute bey Gros v.
                    zeigte ihm schon s<ex>eine</ex> antwort auff<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stiers</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> werck
                    so er aber den andern submittirt.<note place="margin-right" resp="author"> Gros
                        dicebat <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100455840"
                            >landgraf<lb/>von Darmstadt</name> habe Gablern<lb/>schon etwas Geld
                        gegeben<lb/>au&#223; der Chatoulle. </note> Gros Gentzelium<note
                        place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note><lb/>vocat Fenden<note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    wafen tr&#228;ger, qui dicit Vatter sey gr&#246;ser al&#223; sohn,<lb/>sed si
                    quis vellet objicere: Atque pater quoque habuit Patrem.<lb/>Pluit
                        paulul<ex>um</ex> sehr klein von Norden, obscura dies, frigent pau-<lb
                        type="inWord"/>lul<ex>um</ex> pedes, sedenti dum cibi distribuuntur
                    calefiunt. Ructus<lb/>multi. Oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> subsilit, pressio verticis. Venter<lb/>inflatus, flatus.
                    Ructus. Mucus ex <del>nari e</del>infundib<ex>ulo</ex> &amp;
                    larynge<lb/>pulposus. Brennen in femore sinistro au&#223;werts.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat.<lb/><lb/>Ructus.<lb/>bin lustig.<lb/>Pressio verticis.</note>
                    Pressio varia<lb/>capitis. Pressio verticis. Ich lasse mich nicht sprechen da
                    die<lb/>Dhauner Ambtleute kommen, Stutz<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Lorenz Stutz (gest. 1760), Amtmann in Dhaun</note> v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123029848">Weyer,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Daniel Weyher (1706&#8211;vor 1797), Amtmann in
                        Dhaun</note> v. mich zum herum<lb/>laufen haben wollen da jetzt mit <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note> zu thun habe, volun-<lb type="inWord"/>tas propria
                    non patitur me sequi alienam voluntatem.<lb/>Crepant artus. Oculi
                        sin<ex>istri</ex> &amp; d<ex>extri</ex> pressio, sed major
                    sinistri.<lb/>Pandiculatio oscitatio im Camis&#246;lgen. oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit.<lb/>Haec
                    incrassant humores, &amp; motus compescunt &amp; stringunt,<lb/>&amp; sedent
                    congestiones relaxatis tonum conciliando, hinc magis<lb/>universalis fit
                    distributio sed cavendum ne dentur sub ipsa<lb/>salutari excretione, &amp; illam
                    supprimunt, nec ubi ea quae-<lb type="inWord"/>ritur, sed sub finem tonico
                    scopo. Sunt opposita <g>urin</g>osa,<lb/>oleis aethereis, quae <g>aci</g>do
                    multo abundant &amp; hinc calefa-<lb type="inWord"/>ciunt, cum haec frigidum
                    solum contineant quod sedat aestum,<lb/>hinc <g>spiritus</g>
                    <g>cornu cervi</g>
                    <g>urin</g>osus <g>ole</g>o empyreumatico liber est der sauff-<lb type="inWord"
                    />spiritus, et avertit ebrietatem. Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Browne</author>
                        <title>Pseudodox<ex>ia</ex> Epid<ex>emica</ex>.</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Thomas Browne: Pseudodoxia epidemica, or
                        Treatise on vulgar errors, London 1646.</note><lb/><g>urin</g>osa fiunt per
                    putrefactionem, qua fit, ut <g>urin</g>osa frigida ad <g>aerem</g>
                    cedant,<lb/>sursum, alcalina fixa &amp; <g>aci</g>da, quorum illa ignem magis
                    fovent ad<lb/>inferiora subsiderunt, <g>aer</g> est frigidus, <g>ter</g>ra &amp;
                    ignis calent, in quibus<lb/>fixatus est <g>ignis</g>. <g>Aqu</g>is <g>aer</g>
                    opponitur ut sopiatur, <g>ter</g>rae <g>aqu</g>a, si <g>ignis</g>&amp;
                        <g>ter</g>ra<lb/>uniuntur, fit merus <g>ignis</g>, <g>ignis</g>
                        n<ex>emp</ex>e in terra reperit id quod est ipse sed in sub-<lb
                        type="inWord"/>stantia et forma fixa, hinc se cum eo unit et ardent
                        libere.<note place="margin-right" resp="author"> volatilia sunt frigida
                            <g>urin</g>osa,<lb/>vel <g>ign</g>ea <g>ole</g>osa,<lb/>et differunt
                        inter se omnia<lb/>ratione volatilitatis &amp;<lb/>fixitatis, et inde
                            ori-<lb type="inWord"/>untur in applicatione<lb/>relativa
                        subjectorum<lb/>diversorum diversissi-<lb type="inWord"/>mi
                        respectus.</note><lb/><g>Urin</g>osa <g>aerem</g> referunt frigidum, oleosa
                    aetherea <g>ign</g>em.<note place="foot" resp="editor">
                        <hi rend="underline"><g>Urin</g>osa volatilia</hi></note> In <g>sale</g>
                    fixo animalium<lb/>&amp; eorum ossium &amp; cornuum est alcali magis purum, quod
                    in vegetabilium<lb/>cineribus est magis <g>aci</g>do permixtum ob fixitatem
                    majorem, quae maxima<lb/>est in mineralibus, ubi &#224; <g>ter</g>rae fixitate
                    &amp; ipsum <g>aci</g>dum figitur. Tres sunt regnorum scalae<lb/>ibi quod alii
                    fixum est alii est volatile, &amp; sic gradus consistunt ea lege. </p>
                <pb facs="b0646.jpeg" n="646"/>
                <note2>(Seite 646) </note2>
                <p> |: <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120"
                        >Fratellus</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus
                        Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr.
                        Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder</note> est vorax, hoc tempore <del>a</del>
                    meridiano cum rideret<lb/>hatte starcke stiche wie sonst in pectore so nun auf
                    dem leib<lb/>v. darinnen, ab <g>aer</g>e nimio &amp; phlegmate nimio, &amp;
                        <g>igne</g><lb/>depauperato, qui si abundat velox est corpus &amp; nulla
                    premitur<lb/>obstructione :| Flatus foetidi. Pressio verticis.
                    Ventus<lb/>Nordwest. Frigent pedes scribenti &amp; meditanti. Frigent<lb/>quoque
                    manus &amp; horret dorsum. Knarren in aure sinistra.<lb/>Vespera fui
                        paulul<ex>um</ex> apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752),
                        Theologe</note> postea Nordwest flante,<lb/>v. spruhete mit tropflein in
                        <g>aere</g>. ibam domum bald wieder.<lb/>Dicebam Tuchtf<ex>eld</ex> er solle
                    halb 12 zu <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> kommen. Postea
                        Ructus<lb/><g>ace</g>scentium ciborum in ventriculo. Butyrum meridianum, die
                    <lb/>biersuppe, &amp; <g>aci</g>dum nimium meum, reimen sich al&#223;
                        <g>S&#228;ure</g> v. fett nicht<lb/>zusammen, hinc pugna. Pressio verticis.
                    Mucus ex faucibus pulposus.<lb/>Tuchtfeld dixit non esse medium vincendi hostes
                    scribere ad versus<lb/>eos sed pro iis orare, so werden sie <g>Chri</g>sto
                    gewonnen, v. k&#228;men<lb/>offt mit heisen thr&#228;nen v. th&#228;ten abbitte
                    ut Tuchtfeld saepe expertus.<lb/>v. der sey gl&#252;cklich so es zu
                        s<ex>einem</ex> Nutzen anwende v. erkenne, da&#223; mit<lb/>streiten v.
                    Meynungen nichts gethan sondern mit praxi.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Tuchtfeld dicebat einmal<lb/>da s<ex>eine</ex> kinder ihn um
                        brodt<lb/>angerufen v. er weder das<lb/>noch Geld gehabt habe
                        er<lb/>geantworttet Gott gebe ihm<lb/>nichts so k&#246;nne er ihnen<lb/>auch
                        nichts geben, da habe<lb/>sogleich jemand geklopfft v.<lb/>ihnen ein present
                        vom herrn<lb/>Fende gebracht, da sey allen<lb/>geholfen gewesen.
                            it<ex>em</ex> hoc ei<lb/>saepissime contigisse.<lb/><lb/>Auris
                            d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Premunt oculi.<lb/>Calent sedenti
                            extre-<lb type="inWord"/>ma, effervescit <g>ignis</g>, &amp;<lb/>mucus
                        multus excer-<lb type="inWord"/>nitur ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                            lar<ex>ynge</ex><lb/>qui asper paulul<ex>um</ex><lb/>Stiche in apice
                            mi-<lb type="inWord"/>nimi digiti.</note><lb/>Tuchtfeld meridie apud
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest. 1733),
                        Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt</note> pransus est, loquutus apud
                    eum mit<lb/>Lic<ex>entiat</ex> Cramer von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach</name> quem laudat.<lb/>Wil
                    mane hora V in Pf<ex>arrer</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11721339X">Starck</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Starck, Pastor an der Frankfurter
                        Sankt-Katharinenkirche, Sohn Johann Friedrich Starcks</note> des jungen
                    Versammlung gehen,<lb/>er allein v. nachher ihn sprechen.<lb/>Eruditi arbeiten
                    mit dem Kopff, der hochmuth hat auch s<ex>einen</ex> sitz meist<lb/>im Kopff, so
                    sind sie hochm&#252;thig,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Eruditorum vitia</hi></note> v. ist ihnen ein
                    hertzenslabsal<lb/>so sie was an den tag bringen k&#246;nnen, so raar ist, von
                    denen Un-<lb type="inWord"/>wissenden admirirt wird, v. ihnen lob bringt. In hoc
                    quaerunt<lb/>praeferentiam, &amp; se sic philautia &amp; optimorum animis
                        insi-<lb type="inWord"/>nuant, at praeferri aliis tect&#232; cupiant.
                    Eruditi non cognoscunt<lb/>se, sed alia quaerunt extra se. Dum omnibus noti esse
                    cupiunt<lb/>ignoti manent ipsimet sibi. Quoad cogitationem sui sind<lb/>keine
                    elendere leute al&#223; gelehrte.<lb/>Gros<note place="foot" resp="editor">
                        Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> cum veniret Tuchtfeld war gantz wild, da&#223; ihm
                        s<ex>ein</ex> Mystisches<lb/>Grillen Nest gest&#246;rt w&#252;rde v. seine
                    eingebildete Ruhe, nondum satis<lb/>est exercitatus et nondum erg&#242; ei
                    debetur quies, quae veteranis de-<lb type="inWord"/>betur, dixit Tuchtfeldio se
                    ei scripsisse er solle nicht herkommen, sed ille<lb/>tacebat, die Leute seyen
                    hier alle satt v. in den wegen Gottes instruirt<lb/>gnugsam v. brauchen keinen
                    neuen lehrer und informatorem.<note place="margin-left" resp="author">
                        K&#246;nte ja alles im guten<lb/>sagen simulirt noch v.<lb/>dissimulirt zu
                        viel.</note><lb/>Logirte ihn doch auff s<ex>eine</ex> kosten zu dem alten
                    Schneider Ritter. Donabit<lb/>ei aliquid, donavit Diest<ex>erweg</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744),
                        Kaufmann in Frankfurt</note> &amp; donabit Fende.<lb/>Stiche in
                        ocul<ex>o</ex> sinistro. Pressio capitis varia v. stiche.
                    Ructus.<lb/>Flatus. Spannen sub aure d<ex>extra</ex> it<ex>em</ex> in sura
                        d<ex>extra</ex>. Flatus foetidi.<lb/>Calida extrema, pressio verticis.
                    Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi. Ructus,<lb/>stiche in pedis d<ex>extri</ex>
                    clavo. Stiche v. spannen hin v. wieder im Kopff<lb/>v. artubus da ich sitze v.
                    b&#252;cher collationire, attollitur auris ext<ex>erna</ex><lb/>sinistra.
                    Pressio oculorum multa propendenti caput. Pitzeln in<lb/>ocul<ex>o</ex>
                    sinistro. Etwas spannen in ano, it<ex>em</ex>
                    <del>oculorum</del> leve pedum<lb/>frigus.<lb/>C<ex>onradus</ex> Dippelius
                    utitur Tabaco ut dicit in s<ex>einen</ex> personalibus hinten an der
                    Entdeckung,<lb/>ad appetitum minuendum, &amp; forte quoque quod non dixit
                    stimulum <g>vener</g>eum<lb/>domandum.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Tabacum</hi></note><lb/>Flatus <g>sulphur</g>ei
                    foetidi. Pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio. In oesophago etwas kratzen
                    &#224;<lb/>materia acri in stomacho arrodente paulul<ex>um</ex> oesophagum est
                    soda,<lb/>auch ist mir der oesophagus v. fauces etwas #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # hitzig v.</note> trocken, oscitatio.<lb/>Flatus foetidi,
                    rigidi oculi. <hi rend="underline">Egessi tempore in consueto
                            faeces<lb/>subspiss<ex>as</ex> premendo, &#224; meridie statim solito
                        tempore nil egesseram.</hi> Pedes<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">fri-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0647.jpeg" n="647"/>
                <note2>(Seite 647) </note2>
                <p> Pedes frigidi. Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> &amp; larynge pulposus.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>varius. Naturae <hi
                        rend="underline">debitum non est exsolutum in egerendis fae-<lb
                            type="inWord"/>cibus, sed &amp; ad antea non placuit egerere dum
                            sp<ex>asmus</ex></hi> sensibilis<lb/>fuit irritata per <g>aer</g>em
                    ingratum &amp; lucis defectum, uti alias solet<lb/>legitime digestionem ciborum,
                    &amp; faeces retinuit, spasmo verso ad<lb/>ventricul<ex>um</ex> ubi ob clausos
                    poros est acrimonia, gab effervescen-<lb type="inWord"/>tiam v.
                        allerl<ex>ei</ex> ungemach. Natura sensibilis est &amp; molitur excre-<lb
                        type="inWord"/>tionem sanguinis an einem ort marchirt hier v. dahin. <hi
                        rend="underline">In corpore anima<lb/>sanguinem libenter vellet egerere, uti
                        mens suos partus libros metho-<lb type="inWord"/>dicos &amp; conceptus
                        concinnos colligere suos et edere, at utrique<lb/>deficit paululum natura et
                        non legitime exsequitur.</hi> Ita semper<lb/>convenit ordine justo operatio
                    mentis in corpore et in sensibus<lb/>externis, uti in internis.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Convenientia<lb/>sensus interni
                        &amp;<lb/>externi.</hi></note> Ructus, flatus.<lb/>Ich wolte gerne meine
                    partes medicinae alle elaboriren nach ein-<lb type="inWord"/>ander, kan aber
                    impeditus sanguine spisso &amp; pigritia nicht dazu<lb/>kommen, impedita anima.
                    Quae &amp; ideo excernere sanguinem non<lb/>potest, <hi rend="underline">vel
                        potius ideo quia per <g>ignem</g> non satis copiosum ex re,<lb/>non potest
                        alimenta in succum luridum vertere #</hi><note place="margin-right"
                        resp="author"> # et <del>sua</del> excer-<lb type="inWord"/>nenda excer-<lb
                            type="inWord"/>nere</note><hi rend="underline"> cogitur
                        sanguinem<lb/>genuinem evacuare &amp; sanguinis spissitudinem
                        admittere.</hi><lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Ructus flatus. Spannen
                    in nucha. In urethra<lb/>dolor subinde tensivus. Flatus <g>sulphurei</g>
                    foetidi. Pressio occipitis.<lb/>Spannen in genu sinistro. <hi rend="underline"
                        >Ructus &amp; cessat pressio genu sin<ex>istri</ex>.<lb/><g>Aer</g> totum
                        pervadit corpus, &amp; quia hinc inde obstructio &amp; legi-<lb
                            type="inWord"/>time pervadere non postest stiche spannen p p ipsa
                            <g>aeris</g> spissitudine<lb/>et per <g>aci</g>dum mutatur in
                            <g>aquam</g> &amp; <g>aqua</g> in pituitam multam pulposam,<lb/>haec in
                        vitream &amp; calculos seu Tartarum, unde <g>sulphu</g>rei morbi,<lb/>alles
                        &#224; defectu lucis.</hi><lb/>Borborygmi. brummen nebst dem sausen im
                    rechten ohr. oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> salit.<lb/>Heri scribebant in novis von Michelstadt
                    au&#223; dem Erbachischen<lb/>oben, da&#223; alda ein phaenomenon gesehen worden
                    in der Nacht, da&#223; die hirten<lb/>davon gelauffen auf dem felde, der himmel
                    alle wie <g>feuer</g>, v. habe es <lb/>laute gegeben wie st&#252;cksch&#252;sse.
                    Puto fuisse ein unreif gewitter.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Phaenomenon</hi></note><lb/>Non multum calidi pedes,
                    sed paulul<ex>um</ex> frigidi. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius.<lb/>Ructus. Crepitus artuum motorum. <g>Die Luft</g> tr&#252;b.
                    Oscitatio, rigidi<lb/>oculi pitzeln im lincken, spannen in axilla
                        d<ex>extra</ex>. jucken in concha<lb/>auris d<ex>extrae</ex> ubi varus
                    enascitur. Spannen in molaribus superioribus oben lin-<lb type="inWord"
                    />ckerseits. Oscitatio.<lb/>per ructus ad huc sentio radicum petroselini odorem,
                    nam cetera<lb/>fercula odorem non habebant. Auris d<ex>extrae</ex> susurrus.
                    Ructus,<lb/>flatus. Oscitatio multa, v. dabey lymphae ocularis ex naribus af-<lb
                        type="inWord"/>fluxus et horripilatio et frigus extremorum. Spannen in
                        fau-<lb type="inWord"/>cibus. Pitzeln ad anum. Stechen in clavo pedis
                        d<ex>extri</ex>. Oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex>
                        palp<ex>ebra</ex><lb/>subsilit. Tormina in ventric<ex>ulo</ex>, Borborygmi,
                    flatus.<lb/>Qui multum oscitat, multos ructus &amp; flatus emittit, designat
                        <g>ignis</g> depau-<lb type="inWord"/>perari sibi, quibus multus
                        <g>ignis</g> est omnia bene digerens &amp; excernenda<lb/>excernens, non
                    sunt flatus non spasmi non torpor, sed perpetuus omnium<lb/>actionem vigor.
                    Oscitatio subinde uti &amp; tussis &amp; flatus habitu-<lb type="inWord"/>ales
                    sunt, &amp; debent reprimi quia in hoc <g>aere</g> vita est, quae non<lb/>est in
                        <g>aerem</g> ejaculanda sed in corporis &amp; cogitationem usum
                        convertenda.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Conservandae non<lb/>dissipandae vires</hi><lb/>Hic
                            <g>spiritus</g> posset attenuare<lb/>sanguinem spissum.</note><lb/>Licet
                    levamen inde sentiatur si flatus mittuntur, t<ex>ame</ex>n id leve est, &amp;
                    natura<lb/>medicamentis juvanda est &amp; <g>ignis</g> augendus ut fiat ex lege
                    digestio, ut &amp; ju-<lb type="inWord"/>vanda est temperantia, ne nimis
                    ingeratur atque potest digeri. </p>
                <pb facs="b0648.jpeg" n="648"/>
                <note2>(Seite 648) </note2>
                <p> Sedenti pedes paulul<ex>um</ex> calidi, calent manus. Spannen in
                        sura<lb/>d<ex>extra</ex>. Stiche in carpo manus sin<ex>istrae</ex>.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,
                    borbor<ex>ygmi</ex><lb/>flatus. Ructus. Pandiculat<ex>io</ex>.
                        oscitat<ex>io</ex> multa, stechen v. spannen<lb/>v. pochen hin und
                    her.<lb/>Omnium eorum quos vidi sophorum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> optimus qui ita
                    tolerare<lb/>miseriam &amp; <del>turpem</del><add resp="author" place="above"
                        >bonos dies</add> potest aequo animo, &amp; nullatenus vel<lb/>minimum
                    mutari. Assuetus est portare omnia sua secum &amp;<lb/>hinc gaudet neminem posse
                    ei auferre suum thesaurum.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex></hi></note><lb/>Omnibus
                    naturalibus absque discrimine utitur sed temperantia &amp;<lb/>gaudet. Isthuc
                    est sapere!<note place="margin-left" resp="author"> Gros dicebat C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex> k&#246;nne<lb/>offt au&#223; Mitleiden weinen.<lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name> Vatter
                        dixit er habe<lb/>schlechte dona zu predigen<lb/>gehabt v. sey sehr
                        verzagt<lb/>allzeit gewesen, aber im<lb/>Disputiren vortrefflich v.<lb/>habe
                        immer gelachet,<lb/>den alten Prof<ex>essorem</ex>
                            philosoph<ex>iae</ex><lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117330361">Schlosser</name> habe er ein
                            mal<lb/>entsetzl<ex>ich</ex> in die Enge getrieben<lb/>in <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen.</name>
                    </note> Sedenti &amp; legenti ob-<lb type="inWord"/>repit somnolentia,
                        oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex>
                    subsilit, oculus<lb/>sinister spannt sehr, ejus palp<ex>ebra</ex>
                        super<ex>ior</ex> subsilit. Utriusque auris<lb/>susurrus.<lb/>semper
                    observatur wenn viel oscitire v. ructus v. flatus von mir gebe,<lb/>da&#223;
                    viel spasmi v. spannen ist, viel susurrus aurium, crepitus<lb/>artuum v. andere
                    mala mehr.<add resp="author" place="above">frigus extremorum</add> E<ex>rgo</ex>
                    <hi rend="underline">haec omnia sunt ab evacua-</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >tione nimia <g>ignis.</g></hi> sonderl<ex>ich</ex> auch weil
                        ordentl<ex>ich</ex> sich eine so-<lb type="inWord"/>mnolentia <hi
                        rend="underline">ruck weise</hi> dabey ein stellt, so auf eine weile
                    vergeht,<lb/>dann wieder kommet.<lb/>Legenti pendente capite dolent oculi etiam
                    tanti ab extra,<lb/>alles daher, weil der tonus oculorum destruirt ist, v.
                    alzu<lb/>viele humores ein schiessen die nicht so wieder ex oculis rudi-<lb
                        type="inWord"/>mento cataractae obsessis zur&#252;ck k&#246;nnen, satis
                    esset stantem<lb/>legere, sic n<ex>emp</ex>e magis debilitantur si pergo
                        oculi.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Oculi debiles</hi></note><lb/>Spannen der musculorum
                    pectoris. Kopff tumm, pressio frontis.<lb/>Oscitatio, mucus ex
                        <del>naribus</del> inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus,
                    nares meist<lb/>obturatae sed sub oscitatione humidi solum. Inguinis
                        d<ex>extri</ex><lb/>brennen zu weilen. In axilla sinistra spannen.
                    Horripilatio dorsi,<lb/>Ructus, borborygmi, oscitatio. oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit.<lb/>Clavi
                    pedis d<ex>extri</ex> dolor. Haec omnia paulo magis urgent, <lb/>quia sedeo ad
                    horam XI.<lb/>Cum oscitatio esset in vigore, bene non poteram oscitare, quia
                        at-<lb type="inWord"/>tenta erat ad claudendam januam Natura, &amp; manus ei
                    applicaret, <lb/>bi&#223; ich die th&#252;r ge&#246;ffnet, da gienge, sic
                    pluribus intentus minor est<lb/>ad <unclear>sxxgxlx</unclear> sensus, &amp; <hi
                        rend="underline">actus actuum minuit</hi> &amp; discerpit &amp;
                    <lb/>impedit.<lb/>Bene dormivi noctu. Expergefiebam hora VI in lecto
                        paulul<ex>um</ex> medi-<lb type="inWord"/>tabar. uti in indusio vidi noctu
                        <hi rend="underline">facta pollutio</hi> me <hi rend="underline">nil</hi>
                        minus<add resp="author" place="below">cogitanti hinc
                            <unclear>xxxtx</unclear>
                        <lb/><hi rend="underline"><g>urina</g> solite mane copiosior</hi></add>
                </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-09">
                        <supplied>09.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0648.jpeg" n="648"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 9 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>surrexi hora V &#189;. In
                    lecto schon pandicul<ex>atio</ex>. oscit<ex>atio</ex> sedenti, oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex><lb/>super<ex>ioris</ex> palp<ex>ebrae</ex> subsultus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>, <hi rend="underline">oscitatio multa quam
                        modera</hi>-<lb type="inWord"/>ri <hi rend="underline"
                            ><unclear>coercuit</unclear></hi>
                    <hi rend="underline">apprim&#232;,</hi> supprimi non debet alias rumperet serum
                        <lb/><g>ign</g>eum elasticum vincula &amp; abdomen inflaret pectus &amp;
                    caput nimis,<lb/>sed plurima pars continentia retinenda, ut possit in
                        cogitati-<lb type="inWord"/>ones mutari, nec semper somnus fiat
                    phlegmaticus. Crepitus<lb/>artuum, Mens valet zieml<ex>ich</ex>, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, pedes<lb/>calent, frigent manus. Flat Zephyro
                    nothus ist gelind, mit<lb/>Nebel sehr d&#252;ster wetter. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus,
                        larynx<lb/>paulul<ex>um</ex> asper. oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> subsilit. Oscitatio tandem<lb/>ita venit in consuetudinem
                    ut putemus nos sine ea esse non posse<lb/>amplius, sed si fortiter resistendo
                    continuamus, videmus contrarium<lb/><unclear>caditque</unclear> in usum
                        nostrum.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Oscitatio nimia suppri-<lb type="inWord"/>menda, ne
                            fiat con-<lb type="inWord"/>suetudinalis.</hi><lb/>Non bonum est nimis
                            excreti-<lb type="inWord"/>onibus favere, sic n<ex>emp</ex>e secer-<lb
                            type="inWord"/>nenda &amp; apponenda omnia<lb/>vertuntur in
                        excrementa.</note> Est palliativum remedium, uti haemorrhoi-<lb
                        type="inWord"/>des p quod in curatione ad huc paulul<ex>um</ex> debet
                    tolerari, sed cura<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">semper</fw>
                </p>
                <pb facs="b0649.jpeg" n="649"/>
                <note2>(Seite 649) </note2>
                <p> Semper fieri minus, donec plane opprimatur, orta luce.<lb/>Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. <g>Urinam</g> excerno sat
                        copios<ex>am</ex>.<note place="margin-right" resp="author"> noctu
                        pollutio<lb/>fuit hinc <g>urina</g><lb/>copiosor.<lb/>ex nare
                            sin<ex>istra</ex> pitzeln<lb/>&amp; sternutatio.</note> noctu<lb/>non
                    sudavi et <g>aci</g>dum multum factum per fermentationem, sic<lb/><g>urina</g>
                        copiosis<ex>sima</ex> est, quae id secernit, atque sudor. Horripila-<lb
                        type="inWord"/>tio per dorsum. Scribenti spannen die Augen. Pressio faucium
                    &amp; mucus ex iis<add resp="author" place="below"> pulposus.</add><lb/>In
                    interioribus habitat Deus centro cordis &amp; luce,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Dei locus</hi></note> sic non<lb/>habitat in phlegmate
                    &amp; terra &amp; sensibus externis, per<lb/>quae terrae dominus diabolus suas
                    tentationes nobis profert<lb/>&amp; ad malum nos pollicit, qui si corpus infecit
                    &amp; <g>spiritum</g> inficit<lb/>&amp; terrenum facit, quo quis bona voluntate
                    saepius<lb/>voluntatis vires &amp; sensus internos &#224; terrenis abstrahit
                    &amp;<lb/>ad coelestia |: non ad diaboli tricas &amp; astutias, quo
                    etiam<lb/>potest temperans si vult suas vires donare :| convertit &amp;
                        <g>spirit</g>ualia<lb/>dona &#224; Patre luminum, eo aptior fit ad citius
                    recipiendos in-<lb type="inWord"/>fluxus supracoelestos, &amp; eo luminosior fit
                    talis homo. Externus<lb/>homo interno obluctatur &amp; eam vincere studet, sed
                    victoriam<lb/>super omnem victoriam reportavit, qui reportavit &#224;
                    carnis<lb/>tentationibus &amp; quotidie sese renovat in spiritu
                    mentis.<lb/>Pectus &amp; cerebrum pertinet ad interius principium, der Vorhoff
                    est<lb/>corpus da auch noch un reines eingeht, so fern es n&#246;thig unsere
                    Natur<lb/>auf dem Kampfplatz dieses Jammerthals zu erhalten, wird der<lb/>leib
                    starck, so werden die &#252;brige theile auch leiblich v. inficirt,<lb/>sed si
                        <g>spirit</g>us valet &amp; corpus fit lumine plenum per
                    consensum.<lb/>Corpus meum quia est <g>terra</g> &amp; <g>aqua</g>
                        repletum,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Impeditior est<lb/>actuum vitalium
                        <lb/>successio.</hi></note> non <g>spirit</g>uale &amp;
                    <g>ign</g>eum,<lb/>ideo si corpus alium situm acquirit, dolet e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> spina dorsi<lb/>flexa, si erigitur dolet, oculi capite
                    propendente dolent,<lb/>nec erecto statim restituuntur, omnes actiones lentae
                        <del>quia</del> in solidis,<lb/>quia in <g>ign</g>em intravit &amp; in
                    humores lentor. Hic in <g>vener</g>eis<lb/><g>mercur</g>io domatur, qui &amp; si
                    tollit obstructiones &amp; stagnantium humorum<lb/>corruptelam, omnes inde natas
                    tollit ulcerationes, aeres, quia<lb/>lentor excretiones impedit &amp; omnia
                    heterogena in sanguine retinet.<lb/>Meditabundi quia <g>spiritus</g> omnes in
                    capite consumunt cogitando,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Eruditi pedibus<lb/>non
                    valent.</hi></note><lb/>reliquum corpus vacuum habent, ideo non valent
                    appetitu<lb/>&amp; debilem habent ventric<ex>ulum</ex> saepe obstruuntur alvo p
                    item<lb/>boni pedites non sunt, imprimis si sedentes maxim&#232; &amp; non
                    <lb/>ambulantes meditantur, &amp; sic descrescunt ambulationi paula-<lb
                        type="inWord"/>tim. Videbimusque eum qui pedibus valet, quia caput
                        <g>spirit</g>uum<lb/>moderatam accipit partem, eum non valere admodum
                    ingenio.<lb/>Sed quia natura requirit nostra si sani esse volimus, &amp;
                    aetatem<lb/>nancisci, et temporis filiam veritatem acquirere, ut vicissitu-<lb
                        type="inWord"/>dini adsuescamus, ideo prostat non simul &amp; semel omnia
                    in<lb/>caput transferre &amp; sic morbidum evadere, donec naturale<lb/>pondus
                    &amp; distributio aequalis restituta sit, sed aequo tramite<lb/>pergere, semper
                    &amp; constanter modo meditando modo laborando,<lb/>sic sensim sensimque veniunt
                    influxus <g>spirituum</g> detectorum &amp; stabi-<lb type="inWord"/>les sunt,
                    &amp; quia certum est nos ex rerum natura sapere debere,<lb/>experimenta plura
                    addiscere sic possumus, cum caput <unclear>ornantes</unclear> ex <lb/>cerebro
                    non e<del>st</del>x re saepe sapiamus tantum &amp; fallamus si<lb/>ad rem
                    venimus et experientiae lapidem Lydium. Moderata<lb/>durant. </p>
                <pb facs="b0650.jpeg" n="650"/>
                <note2>(Seite 650) </note2>
                <p> Pressio verticis, frigidae manus oscitat<ex>io</ex>. pandic<ex>ulatio</ex>.
                    pressio<lb/>frontis, auris d<ex>extra</ex> susurrat. sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius v. stechen v. spannen.<lb/>Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Horripilatio dorsi.
                        Scri-<lb type="inWord"/>benti spannen die Augen, pandicul<ex>atio</ex>.
                        oscit<ex>atio</ex> interdum &amp; auris<lb/>sin<ex>istra</ex> susurrat sed
                    breviter, oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex>
                    subsilit, scri-<lb type="inWord"/>benti pendente capite premunt oculi,
                        sonderl<ex>ich</ex> sinister.<note place="margin-left" resp="author">
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117546011"
                                    >Meyer</name></author> Theol<ex>ogus</ex>
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5"
                                    >Hamburg<ex>ensis</ex></name>
                            <lb/>edidit scriptum contra <lb/>Franckium seniorem,<lb/><title>die um
                                das hallische<lb/>weysenhauss
                            geschafftige<lb/>Martha.</title></bibl>
                        <!--Johann Friedrich Mayer: Das durch die gesch&#228;ftige Martha und nicht, wie vorgegeben wird, durch die das beste Theil erw&#228;hlende Maria seinen Unterhalt und Reichthum
suchende Waisenhaus zu Halle, 1709.--></note><lb/>Spannen
                    in musc<ex>ulis</ex> pectoralibus sonderl<ex>ich</ex> d<ex>extro</ex>. Flatus.
                    Venter non<lb/>tumidus. Pressio verticis. Egessi cum flatibus faeces
                        fuscas<lb/>subspiss<ex>as</ex> sat multas, alles ab <g>aci</g>do, quod per
                    vinum roboratum<lb/>est hisce diebus. <hi rend="underline">Ante
                            egest<ex>ionem</ex> doluere lumbi ab incumbentibus<lb/>faecibus his
                        egestis cessat malum,</hi> quod &amp; alias &#224; flatibus
                        est,<lb/>it<ex>em</ex> ob <g>ignis</g> defectum pp Spannen in axilla
                    sinistra. oculi<lb/>nubili. Frigidae manus, dorsi horripilatio, frigere
                    paululum<lb/>incipiunt pedes. Pressio verticis. Pandicul<ex>atio</ex>. Pressio
                        ocul<ex>i</ex><lb/>sin<ex>istri</ex> legenti. Spannen sub aure
                        d<ex>extra</ex>. stiche in oc<ex>ulo</ex> d<ex>extro</ex>. Stiche<lb/>in
                    clavo pedis d<ex>extri</ex>. Pressio capitis varia. Rasi barbam.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat<lb/>Hieronymus pater ille vetus<lb/>stulte explicat Eins<lb/>ist
                        Noth, ein Gericht<lb/>ist Noth. i<ex>d</ex> e<ex>st</ex> ein
                        essen.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Pressio
                    frontis. Spannen in ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>. pressio<lb/>verticis,
                    frigida extrema, ructus. K&#252;hl s&#252;dwest. subsultus<lb/>ocul<ex>i</ex>
                        d<ex>extri</ex> super<ex>ioris</ex> palp<ex>ebrae</ex>.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Nares semper spastice
                            ob<lb/>congest<ex>ionem</ex> obturatae hinc<lb/>purgare
                        videtur.<lb/>Mucus narium viscosus<lb/>plane, paucus secernitur.<lb/>Capilli
                        penduli &amp; eo<lb/>in latere ubi dorvivi &amp;<lb/>wohin in der
                        k&#252;hlen <g>Luft</g> der<lb/>hauch ex ore geht qui est<lb/>calidus, &amp;
                        humidus.</note><lb/>&#220;ber das laut od<ex>er</ex> nicht laut bethen
                    hatten hier Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> p
                        Els<ex>&#228;sser</ex><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob
                        Els&#228;sser (* ca. 1681), Theologe in Frankfurt</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> grosen Streit<lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> war alzeit unparth<ex>eiisch</ex> gegen einen wie gegen den
                    andern It<ex>em</ex> in Inspi-<lb type="inWord"/>rations sachen.
                        Diest<ex>erweg</ex> hat sich schon offt von s<ex>einem</ex> handel los
                    machen<lb/>wollen stickt aber noch drinnen, ist besser gebunden seyn
                    al&#223;<lb/>los, wil auch dem Rath s<ex>einem</ex> bruder in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7">halberstadt</name> nicht
                    rathen<lb/>sich los zu machen.<note place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116370882"> Fabricius,</name>
                        war ein groser<lb/>langer v. sehr liebreicher<lb/>Mann. Fendio
                        dum<lb/>viverat notissimus. <lb/>die Harmonia der 4
                        Evang<ex>elisten</ex><lb/>Rosenroth ist nicht von Usherio<lb/>wie drauff
                        steht, sondern<lb/>zum schein hingesetzt da&#223;<lb/>es desto angenehmer
                        sey<lb/>al&#223; etwas ungleiches, v. sol<lb/>uti retulit <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908"
                        >Tuchtfeld</name><lb/>Hundtio von Fabricio zu<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4023996-2">heidelberg</name> so
                        gerathen<lb/>worden seyn.</note><lb/>Pressio verticis multa, frigent
                    extrema, Kopff tumm scripsi<lb/>ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onradem</ex>
                        D<ex>ippelium</ex>.</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> oculi rigidi. Abdomen
                    flaccidum. <g>Die Luft</g> ist<lb/>sehr tr&#252;b. Tormina nonnulla,
                        borbor<ex>ygmi</ex> flatus. stricta peripheria,<lb/>copiosior <g>urina</g>.
                    Nares obturatae. Pressio frontis multa,<lb/>Kopff tumm, pressio verticis, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex><lb/>&amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus. Oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> pressio v.
                    spannen, v. sonst &#252;berall am<lb/>Kopff. Zahnklappern. Crepitus
                    artuum.<lb/>Meridie pransus sum apud fende cum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> &amp;
                        uxore,<note place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest.
                        1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier</note> &amp;
                        Pastore<lb/>Tuchtfeld.<note place="foot" resp="editor"> Victor Christoph
                        Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752), Theologe</note> Suppe, von nudeln,
                        <del>Rind</del>schweinfleisch,<add resp="author" place="above">v. viel
                        sauerkraut so etwas fett</add> Gan&#223; v. Kastan<ex>ien</ex>.<lb/>bibi
                        2erl<ex>ei</ex> wein, 1 gl<ex>as</ex>
                    <g>Wasser</g>, unde stiche v. pressen statim in<lb/>abdomine versus anum &amp;
                    in fronte versus nasum loco conge-<lb type="inWord"/>stioni destinata. Frigida
                        extrema.<note place="margin-left" resp="author"> bibi einen 19er Neuen-<lb
                            type="inWord"/>heyner so treffl<ex>ich</ex><lb/>s&#252;&#223; noch,
                        hinterher<lb/>etwas sauer, striae<lb/>gerade ob <g>ignem</g>
                            et<lb/><g>tartarum</g> bene digestum &amp;<lb/>volatilisatum,
                        helle<lb/>couleur nicht dunckel<lb/>wie schlechter v. noch<lb/>j&#252;ngere
                        sorten haben<lb/>est Fendio contra-<lb type="inWord"/>rium hoc vinum
                        qui<lb/>amat non ita <g>ign</g>ea.<lb/><lb/>Tuchtfeld hat ehedem<lb/>in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">berlin</name>
                        fenden Tr<ex>actatum</ex><lb/>de s<ex>ancta</ex> Coena
                        au&#223;getheilt<lb/>auch Herrn von Printz<lb/>gegeben so es
                        gelobt<lb/>hat.</note><lb/>Tuchtfeld Narrabat da&#223; Geh<ex>eim</ex> Rath
                    von <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/12856430X">Senning</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Ludwig Senning (gest. 1736), Archivar, Rat und
                        B&#252;rgermeister in Berlin</note> in berlin s<ex>einem</ex> patron<lb/>die
                    accusatores Tuchtfeldii gewiesen an die Comoedianten v. Operaisten <lb/>v.
                    we&#223;halben sie ihn unter freyem himmel auf dem Kirchhofe
                    m&#252;ssen<lb/>predigen lassen. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118535978">Rex</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm I., K&#246;nig in Preu&#223;en
                        (1688&#8211;1740)</note> nannte ihn einen Tuchtfeldianer.<lb/>Fende edidit
                    in plagula patente vor alters eine tabelle s<ex>ub</ex>
                        t<ex>itulo</ex><lb/>Glaubens-Spiegel.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119129779">Petersenium</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Wilhelm Petersen (1649&#8211;1727), Theologe und
                        Mystiker</note> hat Fende zu denen Carmelitern in die
                    biblioth<ex>eque</ex><lb/>gef&#252;hrt v. da hat er <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100942954"
                            >Veneti</name></author>
                        <title>Problemata</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Francesco
                        Georgio Veneto: In Scripturam Sacra Problemata, Venedig 1536.</note>
                    gefunden, die die<lb/>Pfaffen ihm geliehen aber da er zu viel excerpirte mit
                    Macht<lb/>ut Stier dicebat abforderten, Stier non constans in suis
                    relationibus<lb/>wenn es nur miraculeux v. gros lautete. Est homo in-<lb
                        type="inWord"/>constans nondum sui juris, &amp; Dei. #<note
                        place="margin-left" resp="author"> # Petersen wolte es weg-<lb type="inWord"
                        />nehmen v. das fenster hin<lb/>au&#223; werffen, sed dissua-<lb
                            type="inWord"/>sit Fende nec voluit
                            pati.</note><lb/><bibl><title>Harmonia 4 evangelistarum</title>
                        <author>Rosenroths</author></bibl><note place="foot" resp="editor"> Anonymi
                        Angli Harmonia Evangelistarum Anglic&#232; ex Bibliotheca Jac. Usserii
                        Armachani protracta, &amp; in Germanicum sermonem translata &#224;
                        Christiano Knorrio &#224; Rosenroth, Frankfurt 1672.</note> ist primum hier
                    gedruckt<lb/>curante &amp; praeloquente <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117141054">Sch&#252;tz</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Sch&#252;tz (1640&#8211;1690), Jurist und
                        geistlicher Liederdichter in Frankfurt</note> in 8 1672 bei <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103750674X">Zunner.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann David Zunner (1641&#8211;1704),
                        Frankfurter Verlagsbuchh&#228;ndler</note><lb/>Sch&#252;tzio curante &#224;
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116370882">
                        Fabricio</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Ludwig Fabricius
                        (1632&#8211;1696), Prinzenerzieher, Theologieprofessor und Kirchenrat in
                        Heidelberg</note> optimo viro Prof<ex>essore</ex>
                        Theol<ex>ogiae</ex><lb/>Primar<ex>io</ex> Heidelb<ex>ergensi</ex> der
                    hernach vor den Fran&#223;osen fl&#252;chtig worden,<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">castrate</fw>
                </p>
                <pb facs="b0651.jpeg" n="651"/>
                <note2>(Seite 651) </note2>
                <p> castrata, ante editionem, est, die Cabbalistica weggelassen die<lb/>die welt
                    noch nicht fasse, castrata ostendit Helmstadii von<lb/>der Handt <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeldio</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note> v. da er nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> zog sagte er ihm<lb/>er
                    solle es <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118534688">
                        Francken</name><note place="foot" resp="editor"> August Hermann Francke
                        (1663&#8211;1727), Theologe, P&#228;dagoge und Kirchenlieddichter in
                        Halle</note> sagen da&#223; es die beschaffenheit habe,<lb/>der es nicht
                    wuste, v. es wieder drucken lie&#223; in Halle.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Rosenrothii versio<lb/>est lat<ex>inis</ex> literis im-<lb
                            type="inWord"/>pressa. hat doch in<lb/>materia de s<ex>ancta</ex> Coena
                        nicht<lb/>den renchten sensum wie<lb/>Fende getroffen.<lb/>Anglicana
                        arrident<lb/>Halensibus.<lb/>Artus crepant.<lb/>pressio frontis.<lb/>Auris
                            d<ex>extra</ex> susurrat<lb/>scribenti cali-<lb type="inWord"/>dae
                        manus, pedes<lb/>frigidi, flatus<lb/><g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>Ructus.
                        stiche<lb/>In clavo pedis<lb/>d<ex>extri</ex>. pressio verti-<lb
                            type="inWord"/>cis. ad laryn-<lb type="inWord"/>gem bl&#228;slein
                        so<lb/>jucken. in genu<lb/>sin<ex>istro</ex> puls<ex>atio</ex>.<lb/>cum levi
                            tussic<ex>ula</ex> ex<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                        mucus<lb/>pulposus, alles ab<lb/>oppletione propter<lb/>vinum, pedes fri-<lb
                            type="inWord"/> gunt.<lb/>Frigidae quoque pau-<lb type="inWord"
                            />lul<ex>um</ex> manus.</note><lb/>In genealogia Christi dicitur filius
                    adam, filius <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> der <lb/>ist nichts weiter
                    also er immediate von Gott geflossen ausser<lb/>aller Creatur; Christus secundum
                        s<ex>anctae</ex> script<ex>urae</ex> factus est<lb/>caro, non homo, in
                    similitudine Melchisedech qui<lb/>secundum carnem non dicitur habuisse patrem,
                    ut Christus non<lb/>habuit, sed secundum <g>spiritum</g>. Est <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    <lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117141054"
                        >sch&#252;tz</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob
                        Sch&#252;tz (1640&#8211;1690), Jurist und geistlicher Liederdichter in
                        Frankfurt</note> sagte einmal von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118723863">Rosenroth</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Knorr von Rosenroth (1636&#8211;1689), geistlicher
                        Schriftsteller</note> im Vertrauen <hi rend="underline">er
                        juderte</hi><lb/><hi rend="underline">etwas zu viel,</hi> w&#228;r sonst
                        treffl<ex>ichen</ex> wandels, ut &amp; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1027199224">Lindhammer</name><add resp="author"
                        place="below">senex Tuchtfeldio dixit.</add><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">Helmontius</name> junior<note
                        place="foot" resp="editor"> Franciscus Mercurius van Helmont
                        (1614&#8211;1699), fl&#228;mischer Arzt, Diplomat und Mystiker</note> war
                    sehr agilis ein trefflicher Mann sagte<lb/>einmal <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">fendio</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    wir h&#228;tten viel im Kopff aber wenig im<lb/>hertzen, im Vertrauen; war
                        einmal<add resp="author" place="above">worden</add> ein Quacker, zog
                    den<lb/>hut nicht ab, hie&#223; alles dumm, dicebat solle sich keiner
                    dran<lb/>sto&#223;en er wisse jetzt keine bessere secte al&#223; diese.
                    Valde<lb/>agilis erat &amp; doctus, hat au&#223; holland, wo Rosenroth<lb/>auch
                    ein mal gewesen ist, Rosenrothen die Tr<ex>actatos</ex> Cabbalisticos<lb/>von
                    den Juden geschafft, ad <bibl><title>Cabbalam denudatam.</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Knorr von Rosenroth: Kabbala denudata,
                        Seu Doctrina Hebraeorum Transcendentalis Et Metaphysica Atque Theologica:
                        Opus Antiquissimae Philosophiae Barbaricae variis speciminibus
                        refertissimum, In Qvo Ante ipsam Translationem Libri difficillimi
                            atq<supplied reason="omitted-in-original">ue</supplied> in Literatura
                        Hebraica Summi, Commentarii n<ex>emp</ex>e in Pentateuchum, Sulzbach
                        1677.</note><lb/>Christus si esse lapsus w&#228;re der Creatur nicht mehr
                    aufzu helfen gewesen.<lb/>Dicebam starck wolle emergiren, suche orthodoxa
                    &amp;<lb/>heterodoxa zusammen es zu thun k&#246;nne alles noch ohne<lb/>Gnade
                    seyn assentiebat Tuchtfeld, tacebat fende.<lb/>Postea ad gros<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt</note> veni, der wohl <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121818373">Sch&#252;tzen</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in
                        Homburg</note> beschrieben schnell<lb/>hirher zu kommen da&#223; Tuchtfeld
                    nicht hin nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8"
                        >Homburg</name> gehen<lb/>m&#246;ge; Gros nimis curat cuticulam et Dei
                    spiritum<lb/>impedit, ist orthodox suo modo maitrissant. Gros wil<lb/>die
                    f&#252;rstin erhalten so wie sie ist nach seiner Weise.<note
                        place="margin-right" resp="author"> gros wil nicht<lb/>expressis
                        verbis<lb/>da&#223; Tuchtfeld<lb/>nach Homburg<lb/>reise. Quod<lb/>vellem
                        rem ei<lb/>non aperuisse,<lb/>sed non factum est<lb/>forte
                        absque<lb/>directione da<lb/>Gott Tuchtf<ex>eld</ex> dorten<lb/>nicht
                        sondern anders<lb/>wo employiren<lb/>wil.</note><lb/>Fende ist ein guter
                    exegete v. wei&#223; den Verstand der worte<lb/>treffl<ex>ich</ex> zu eruiren,
                    liegt immer mit groser freude v. begierde<lb/>dr&#252;ber, v. thuts nichts
                    liebers. Der alte Francke<lb/>hatte zu s<ex>einem</ex> loos das weysenhau&#223;
                    redete immer aliis ad nauseam<lb/>usque von s<ex>einen</ex> buben v.
                    M&#228;gdgen, sed si impartiales su-<lb type="inWord"/>mus omnia debemus
                    tolerare.<lb/>Berolinenses liesen eine weile Tuchtfelden in 24 stunden
                        nur<lb/><g>Wasser</g> ein wenig, nicht satt, v. 1 semmel zu, postea 2
                    semmel,<lb/>tunc 3 semmel, wolten ihn au&#223;hungern. nil efficere <lb/>hatten
                    Zeit v. stunden abgemessen.<note place="margin-right" resp="author"> Dicebat
                        Fende obiisse<lb/>Rosenroth da er von<lb/>s. medicamento 2
                        portionen<lb/>genommen in duplo<lb/>dosi und sey davon<lb/>gestorben in
                        morbo<lb/>levi habe es Vorher<lb/>gesagt.</note><lb/>Tuchtfeld ist in litera
                    weit gekommen. et exegeticis. Ipse dicit<lb/>gegen Rebeccam: es schade ihr nicht
                    ob sie schon nicht wie Jungfer Met-<lb type="inWord"/>tingin Griechisch
                    k&#246;nne, so sie nur das wesen habe,<lb/>ist wahr, aber, nicht gegen andere
                    solche Sprache. Aetas ei eclipsin<lb/>conciliat, ut non semper sit uniformis
                    &amp; sui explicare<lb/>possit animi sensa.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Gros per consil. Langium<lb/>&amp; Miquelier
                        Landgraf<lb/>Darmstadinum cogit<lb/>ad Gabl<ex>erum</ex> reddend<ex>am</ex>
                            pe-<lb type="inWord"/>cuniam wie ich<lb/>mercke.</note><lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124263488">Lobwasser</name> de quo
                    Fende edidit in 8 jam impressum Tr<ex>actatum</ex> de<lb/>Regno Christi, lebte
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">Amstelodami,</name>
                    war ein anderer al&#223; der<lb/>reformirte Poet<note place="foot" resp="editor"
                        > Ambrosius Lobwasser (1515&#8211;1585), humanistischer Schriftsteller und
                        &#220;bersetzer in K&#246;nigsberg</note> der die Psalmen &#252;bersetzte.
                        Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119129779"
                                >Petersenii</name></author><lb/><title>Nubes Testium
                            veritatis.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Wilhelm Petersen: Nubes testium veritatis de regno Christi glorioso,
                        Frankfurt 1696.</note> Fende uti solet |: quod non est omnino<lb/>bonum
                    correxit ut dictetur in sacris hujus viri Textum &amp; ita edidit :|<lb/>melius
                    fuisset id facere per notas, ut quid cui tribuendum sit sciatur.<lb/><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0652.jpeg" n="652"/>
                <note2>(Seite 652) </note2>
                <p>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> ist alzu eifrig verstellt offt s<ex>eine</ex> Geberden bey
                        narratio-<lb type="inWord"/>nibus wie im Zorn, saepe ridet v. wischt die
                    Augen mit<lb/>der hand, aliorum ridet dicta, quod non obscure senti-<lb
                        type="inWord"/>unt qui eum novere v. wissen was er vor ein ein
                    bildischer<lb/>Mensch ist. Etiam insensibiliter id sentiunt.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">Helmont</name>
                        junior sagte<lb/>einmal von sich, Fende<lb/>Rosenroth p sie haben<lb/><hi
                            rend="underline">alle noch alzu viel<lb/>im Kopff v. nicht viel<lb/>im
                            Hertzen</hi>; solten den Kopff<lb/>ins hertz bringen da sey<lb/>es
                        gut.</note><lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> saepe DEO agebat gratias
                    da&#223; er uns so Viel<lb/>guts thue an essen v. trincken, so nicht allein den
                        welt-<lb type="inWord"/>kindern geh&#246;re, sondern auch uns, die wirs
                    mit<lb/>dancksagung empfangen.<lb/>Sensi im discouriren da&#223; offt einer, wie
                    wenn ein stahl<lb/>v. stein zusammen schlagen v. funcken machen, den andern
                        mit<lb/>s<ex>einer</ex> rede erwekt auff gewisse Gedancken, so ihm<lb/>sonst
                    allein nicht zu fliessen, E<ex>rgo</ex> bona conversatio est<lb/>utilis ad
                    excitandum bonum,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Conversatio cogi-<lb type="inWord"/>tationes pro-<lb
                                type="inWord"/>fundas elicit.</hi><lb/><hi rend="underline"
                                ><g>ignem</g> excitando.</hi></note> die Gedancken so ich da-<lb
                        type="inWord"/>mals hervorbrachte v. andern gefielen h&#228;tte ich jetzt
                    nicht,<lb/>da ich anders gestellt bin hausto vino, &amp; dum antea<lb/>edi cibos
                    &amp; jam digestos distribuo, davon leib v. Ge-<lb type="inWord"/>m&#252;the
                    immer anders gestelt v. erh&#246;het od<ex>er</ex> deprimirt<lb/>wird.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <del>Alipuli meynt</del>,<lb/>Putabat Stier, Dippel<lb/>solte der
                            adversar<ex>iorum</ex> ihre<lb/>schrifften besser gelesen haben
                        ad<lb/>nos <unclear>xxxxxxx</unclear> refutandos <lb/>suis autoritatibus;
                        obwohl<lb/>ad probandum die Au-<lb type="inWord"/>toritates nichts
                        helffen.</note><lb/>Der junge Pf<ex>arrer</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11721339X">Starck</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Starck, Pastor an der Frankfurter
                        Sankt-Katharinenkirche, Sohn Johann Friedrich Starcks</note> hat vor den
                        Comment<ex>ar</ex> in Ezech<ex>iel</ex> ex<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118768778">Vitringa</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Campegius Vitringa (1659-1722), niederl&#228;ndischer
                        reformierter Theologe </note> s<ex>ein</ex> bild au&#223; stechen
                        lassen,<note place="margin-right" resp="author"> Gros dicebat er sey
                        ein<lb/>schlechter Kerl, dice-<lb type="inWord"/>bam ejus Naturam
                            esse<lb/><unclear>attxxxricam</unclear> v. <lb/>m&#252;sse Zeit
                        haben<lb/>bi&#223; er vielleicht<lb/>los werde, halte<lb/>lang was er ex
                            Aca-<lb type="inWord"/>demiis gelernt habe<lb/>placere ei das Kir-<lb
                            type="inWord"/>chen wesen v. die er-<lb type="inWord"/>langte Ehre
                        v.<lb/>Anbethung.</note> wie vor die Tab<ex>ulas</ex><lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Speneri</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Philipp Jakob Spener (1635&#8211;1705),
                        Theologe</note><add resp="author" place="right">ut Tuchtf<ex>eld</ex> dixit
                        ist der Mann sehr<lb/>mager.</add><lb/>Im himmel sollen wir haben dicebat
                    Fende &#243; Gott wie grose<lb/>Gaben, da die hiesige schon so gut schmecken.
                    Auf den Ter-<lb type="inWord"/>minum verfielen mit etl<ex>ichen</ex> andern
                    Stier <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908"
                            >Tuchtf<ex>eld</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Victor
                        Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752), Theologe</note>
                    &amp;<lb/>Fende eod<ex>em</ex> tempore. E<ex>rgo</ex> est harmonia magna
                    personarum<lb/>eodem <g>spirit</g>u actarum, et iidem saepe possunt idem in-<lb
                        type="inWord"/>venire ohne da&#223; einer mit dem andern
                    communicirt.<lb/>Fende freuet sich immer da&#223; er so weit gekommen in
                        intelle-<lb type="inWord"/>ctu scripturae sonderl<ex>ich</ex> novi
                    Testamenti, da&#223; er zu Ende<lb/>kommen etc., gaudet libenter ejus Natura,
                    forte est<lb/>ea perfectio ejus Naturae ad Deo concessa, da er das
                    rechte<lb/>Ziel getroffen v. s<ex>eine</ex> station wohl verwaltet. Senex est
                    ohne<lb/>Ansto&#223;, multa passus est, <g>spirit</g>um perfecit in Deo,
                    multis<lb/>bona fecit. Rustici nonnulli dirigente propria occulta
                        vi<lb/><g>spirit</g>uali treffens es ut conformiter vivant Naturae werden
                    alt, an-<lb type="inWord"/>dere nicht, sterben schnell in ihrer Temperantia,
                    alles ut di-<lb type="inWord"/>cunt homines von ohngefehr. Alii eum judicant ut
                        Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note><lb/>etc. multis modis
                    reprehensibiles. <lb/>Tuchtfeld dicebat eine Frau im Wolfenb&#252;ttelschen so
                    bey den Hertzogen wohl<lb/>gelitten gewesen, habe Gott wollen frey machen v. ihr
                    einen Geist<add resp="author" place="above">teufel</add> zu-<lb type="inWord"
                    />geschickt, #<add resp="author" place="lower margin"># hat dem hofPrediger ex
                            Psalt<ex>erio</ex>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9"
                            >Hallens<ex>i</ex></name> das lied aufgeschlagen von baalsPfaffen wo ist
                        der weg den ich soll <lb/>gehen, so attendirt worden</add> der sie gerissen,
                    mit convuls<ex>iones</ex> sie mit dem Kopff an die <lb/>wand laufen lassen p
                    Pastores non proficere,<note place="foot" resp="editor"> (vier Zeilen oberhalb
                        rechts:) man hat sie angebunden gepeitscht p</note> endl<ex>ich</ex> da sie
                    von dem<lb/>hoff al&#223; eine N&#228;rrin los worden ward sie frey von allem
                    dem &#252;bel,<lb/>v. sehr gottesf&#252;rchtig.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Stier dicebat da&#223;<lb/>Dr. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/116370882"> Fabricius</name> in Heidel-<lb
                            type="inWord"/>berg an <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118616242">Spinozam</name><lb/>in holland
                        schreiben<lb/>m&#252;ssen auf <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118560182">Churf<ex>&#252;rsten</ex><lb/>Carl
                            Ludwig</name> be-<lb type="inWord"/>fehl, v. ihn
                            nach<lb/>Heidelb<ex>erg</ex> in vitiren<lb/>m&#252;ssen,
                        invitatio<lb/>operibus <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118616242">spinosae</name><lb/>est annexa
                        quae<lb/>possidet Stier.
                        <!--Johann Ludwig Fabricius
(1632&#8211;1696), Theologieprofessor und Kirchenrat in Heidelberg--><lb/>Dixit
                            Tuchtf<ex>eld</ex> se Brun-<lb type="inWord"/>svigiae faeminam
                        nosse<lb/>die viel esse aber offt<lb/>in vielen wochen weder
                            faeces<lb/>alv<ex>i</ex> noch <g>urinam</g> lasse.<lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104175648">T&#246;llner</name>
                        dicebat habe eine<lb/>grose magische Krafft ge-<lb type="inWord"/>habt,
                        vivit <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halae,</name>
                        alios<lb/>zu nieder zu schlagen. Multa<lb/>passus est <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">Lipsiae,</name> cum diceret<lb/>se
                        demonstratum <unclear>perxxxx</unclear> ex <lb/>s<ex>ancta</ex>
                            Script<ex>ura</ex>
                        <unclear>xxperxxtxdxx</unclear> dixit <lb/>scheere er sich mit
                            s<ex>eines</ex> Gottes wort.</note> Fuit forte hysterica, &amp; sub
                    angustiis <lb/>Deum ardenter rogavit, &amp; cedente malo, quia antea<lb/>forte
                    mala multa ut mala experta est, bona permansit, ani-<lb type="inWord"/>ma sub
                    morbo facta sobria, quod non potest esse nisi per<lb/>Crucem.#<add resp="author"
                        place="right"># hat ihre Kleider zerrissen, in interno gef&#252;hlt was sie
                        that ad stantes gebethen<lb/>mit ihr gedult zu haben. Cum stulta declarata
                        esset in aula convaluit. </add><lb/>Rath Langin eine theure seele, so
                    schnell gestorben v. wie fende sagt<lb/>an s<ex>einem</ex> fenster post obitum
                    sich gereget,<note place="margin-right" resp="author"> Langia fuit tante
                        des<lb/>jetzigen Geh<ex>eim</ex> Rath <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">Zangen.</name></note> auch Jungfer
                    Sedegast erschienen </p>
                <pb facs="b0653.jpeg" n="653"/>
                <note2>(Seite 653) </note2>
                <p> v. gesagt sie solle <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fenden</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> ihrenthalben um verzeihung
                    bethen,<lb/>der es ihr aber alles schon zuvor verziehen hatte uti dixit,<note
                        place="margin-right" resp="author"> Paulus dicit <foreign xml:lang="gr"
                            >xxx</foreign>
                        <lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> sua scripta esse
                        <lb/>obscura.<lb/>Fendio perit memoria<lb/>wei&#223; nicht gewi&#223; ob
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117141054"
                            >sch&#252;tz</name><lb/>castrirt die Harmonia<lb/>oder <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116370882"> Fabricius.</name> In
                            hi-<lb type="inWord"/>storicis ei non semper ideo<lb/>fidendum
                        est.<lb/>Gaudebat Fende da<lb/>er in <bibl><title>Apologia</title></bibl>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stierii</name><lb/>p 54 veterem <g>Chri</g>sti di-<lb type="inWord"
                        />scipulum fande<lb/>sagte da&#223; stehe in actis<lb/>von einem alten
                            j&#252;nger<lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> genannt, <lb/>der
                        in memoriam revoci-<lb type="inWord"/>ret, so sey er der Stier<lb/>zu ihm
                        gekommen v. haben<lb/>wie dort die J&#252;nger<lb/>hier bey ihm Domici-<lb
                            type="inWord"/>lium genommen. </note><lb/>hat Langen von ihm gefreyet
                    bekommen, war aber nicht recht mit<lb/>ihm zu frieden hat sie al&#223; einen
                    hypochondriacus etwas zu hart<lb/>v. auster gehalten. 1711. bey der Kr&#246;nung
                    vidit Rebecca da er<lb/>den kleinen Tabor so ihn jetzo hin auf in die dritte
                    Etage<lb/>getrieben hat, von dem fenster mit grosem Grimm weggerissen,<lb/>da er
                    den Kayser sehen wolte, an den haaren, da&#223; er sehr<lb/>grimmig, sed
                    nesciunt hi morbos distinguere, et ani-<lb type="inWord"/>mi malitiam, da dise
                    Leute sich so schnell nicht cum ratione<lb/>determiniren k&#246;nnen, v. offt
                    also sich &#252;ber eilen, obschon<lb/>richtig ist da&#223; solche leute solten
                    attractivam vim animi<lb/>&#252;berwinden Dei per gratiam v. sie emolliren v.
                    also die<lb/>Natur &#252;bersteigen v. zu Gott kommen. Doch ist gewi&#223;
                    da&#223;<lb/>man offt im Verurtheilen sich &#252;ber eilet, v. offt dem
                    nechsten<lb/>zu viel thut der aber schon nicht der beste ist doch besser
                    al&#223;<lb/>wir ist.<lb/>Postea accessi ad Lang, hic fatebatur, da&#223; er
                    jung viel gearbeitet<lb/>v. gar fr&#252;he in&#223; malum
                        hypoch<ex>ondriacum</ex> da <choice>
                        <sic>es</sic>
                        <corr> er</corr>
                    </choice> sonst sehr lustig ge-<lb type="inWord"/>wesen ist, v. leibs
                    schw&#228;chlichkeit gefallen sey. Erstl<ex>ich</ex> zwar habe<lb/>er
                    m&#252;digkeit in gliedern, v. ein sausen der ohren |: uti ego<lb/>jam :|
                    gef&#252;hlt, so ihn doch sonsten nicht beschwert, habe <g>Wasser</g>
                    getruncken<lb/>v. tags nur 1mal gegessen, da&#223; er zwar meynt man k&#246;nne
                    es in der<lb/>Jugend ertragen initio <del>esse</del> existente parvo, es nehme
                    aber<lb/>hernach im alter immer zu v. dr&#252;cke mehr. Er h&#228;lt
                    davor<lb/>da&#223; uns kalt trincken besser thue al&#223; zu viel thee.
                    Er<lb/>mercke da&#223; die pori nicht offen, v. der thee also unsere
                    innere<lb/>vasa zu sehr relaxire v. im blut alzu viel hitze mache,<lb/>unde
                    quoque <hi rend="underline">fit, ut cum intus magis in vasis spatium fit,
                        exte-</hi><lb/><hi rend="underline">riora sanguine fiant vacua, &amp; calor
                        destituantur &amp; palle-</hi><lb/><hi rend="underline">ant
                        hypochondriacis.</hi> Quod notandum ad hunc morbum<lb/>cognoscendum
                    legitim&#232;. Assentiebatur mihi <g>aquam</g> cum motu<lb/>corporis modeste
                    haustam, vel cum cibis aromaticis nos conservare,<lb/>nisi quidem Natura per se
                    jam calida soli <g>aqu</g>ae digerendae suffi-<lb type="inWord"/>ciat. Molem
                    nimiam hypochondriacos facere uti nimiam<lb/>quietem. Alles weil der Geist
                    hefftig ist v. so er ein mal in<lb/>transversum kommt sich immer mehr verwirrt,
                    nisi &#224; Deo<lb/>sese sinat regi solo.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Lange ist so gearthet da&#223;<lb/>er alles &#252;ber das er
                        kommt<lb/>mit aller force zu<lb/>Ende bringt, v. nicht
                        eher<lb/>ruht.<lb/>Lang hat in jungen<lb/>jahren gar viel<lb/>gerei&#223;t
                        aber viel<lb/>gearbeittet,<lb/>&amp; sic <g>spiritus</g> ad
                        caput<lb/>abducti, motus<lb/>non debet esse fahren<lb/>v. reiten qui
                            sensi-<lb type="inWord"/>bilibus sufficeret,<lb/>sed ein solcher wie
                        <lb/>seyn fahnschwingen<lb/>da der gantze<lb/>Leib bewegt
                        <lb/>wird.<lb/>Lang dicebat w&#228;re<lb/>er nicht gleich
                            hypoch<ex>ondriacus</ex><lb/>von alzu gro&#223;er arbeit<lb/>geworden,
                        s&#228;sse er nicht<lb/>hier, sondern w&#228;re in diensten<lb/>aber der
                        leib ist zu<lb/>schwach. sed si accideret<lb/>aliquid melius
                        esset.<lb/>Resolviren sich schwer.<lb/>tabacum fumat, quod<lb/>&amp;
                        intermisit aliquandiu<lb/>donec reassumsit, natura<lb/>in sene vult jus
                        habere<lb/>suam sed multa in ju-<lb type="inWord"/>vene tolerat, pressen
                        v.<lb/>spannen in pectore, semper<lb/>mane jejuno ventriculo<lb/>haustum
                        tabacum facit<lb/>secessum alvi, davon sich<lb/>manche
                            hypoch<ex>ondriaci</ex> sehr<lb/>soulagirt <note place="foot"
                            resp="editor">=erleichtert</note> finden, sed <lb/>ipse ordinarius
                        secessus<lb/>quotidie id efficit.</note><lb/>Gottes Geist erh&#228;lt alles,
                    Late patet et extendit per omnes crea-<lb type="inWord"/>turas, sic
                        t<ex>ame</ex>n dici non potest creaturam esse Deum. Eadem<lb/>est ratio
                    &amp; modus salvandi in chymicis qui in opere justi-<lb type="inWord"
                    />ficationis quod egregie docet <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/124741037">Eugenius philaletha,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Thomas Vaughan od. Eugenius philaleta
                        (1621&#8211;1666), englischer Philosoph und Alchemist</note> der
                        Kohlhanns<note place="foot" resp="editor"> Senckenberg identifiziert
                        Eugenius philaleta f&#228;lschlicherweise mit einem gewissen Kohlhans,
                        m&#246;glicherweise <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128368349"
                            >Johann Christoph Kohlhans</name> (1604-1677), Coburger Philologe,
                        Mathematiker und evangelischer Kirchenlieddichter. Gegen diese Zuordnung
                        sprechen die anschlie&#223;end aufgez&#228;hlten Wohnorte, an denen Johann
                        Christoph Kohlhans wohl nie gelebt hat.</note><lb/>geheissen haben soll, im
                    Preussischen, <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8"
                        >berlin,</name> it<ex>em</ex> im J&#252;lichischen gewohnt<lb/>haben soll,
                    da er ein Guth gekaufft v. in der Stille gestorben.<lb/>Habuit sororem zu Gotha
                    die da von s<ex>einen</ex> medicamentis noch gehabt v.<lb/>zu viel genommen.
                    Sein bruder ist bey dem alten F&#252;rsten zu homburg<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">dem</fw>
                </p>
                <pb facs="b0654.jpeg" n="654"/>
                <note2>(Seite 654) </note2>
                <p> dem Laboranten Geh<ex>eim</ex> Rath gewesen, et alii dixere Langio
                    fuisse<lb/>eum quem dixi Kollhansium. Der es Langen gesagt hat den<lb/>erstern
                        treffl<ex>ich</ex> wohl gekannt, er ihn auch lehren wollen in al-<lb
                        type="inWord"/>chymicis er habe es aber damals auch nicht verstanden.
                    Dixit<lb/>huic er habe in 20 jahren nicht das Vatter unser gebethen, v.<lb/>sich
                    mit dem reinen geistes gebeth geholffen. Hic Eugenius<lb/>optime docuit Deum in
                    natura eundem qui in gratia.<note place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124493157">Alipuli</name>
                        meynt Lange sey<lb/>ein nomen fictum v. wohl<lb/>im teutschen geschrieben
                        ut<lb/>adeptus latere voluerit,<lb/>sic &amp; potuisse scribere vel<lb/>sua
                        edere Philaletham in <lb/>Anglico.<lb/>Paulus cum dixit er
                            kenne<lb/><g>Chri</g>stum nicht mehr nach dem<lb/>fleisch jam
                            esset<lb/>haereticus.<lb/>D<ex>octor</ex> Douzeaidans jam Man-<lb
                            type="inWord"/>hemium profectus est.<lb/><lb/>Ein M<ex>agister</ex> im
                        w&#252;rtembergischen<lb/>ein junger Mensch<lb/>so auch hier
                        gewesen<lb/>edidit laborem voll<lb/>licht v. wei&#223;heit mu&#223;<lb/>aber
                        noch bew&#228;hrt<lb/>werden mehr v. mehr<lb/>im <g>Feuer</g>.<lb/>Vere
                        dicebat Lang unser wissen<lb/>sey nichts, einer wisse mehr<lb/>al&#223; der
                        andere, endl<ex>ich</ex> am Ende<lb/>aber alle nicht viel v.
                        st&#252;ckwerck.<lb/>Solos eos sapere qui multa <lb/> agent.<lb/>Mater vult
                        me &#224;<lb/>Piis abstrahere &amp; in<lb/>Consiliariorum
                        Dhunensum<lb/>ducere Consortem sed<lb/>dum nolo vituperat<lb/>me, sed nil
                        curo.<lb/>Ultimo vici eam mit <lb/>einem blauen dunst es <lb/>werde mich
                        etwas<lb/>kosten. mitior e-<lb type="inWord"/>vasit.</note><lb/>Es hat einer
                    ehedem per scriptum einen adeptum<add resp="author" place="above">die
                        adeptos</add> nothigen wollen ihm<lb/>ihr arcanum zu er&#246;ffnen sed
                    responsit unus, da sie in so<lb/>groser Gefahr sey es ihm nicht zu verdencken,
                    er wolte gern allen<lb/>helffen, hoffe auch da&#223; er noch dazu kommen
                    werde.<lb/>Aliud esse assentiri bona &amp; multas veritates
                    apprehendere,<lb/>aliud <g>spirit</g>u mentis sich vornehmen zu thun, aliud es
                    ins<lb/>werck richten, sich los machen von allen Elementen, ja selbst<lb/>per
                    Dei verbum wie Chymice |: quod late patet per omnia :|<lb/>et omnia restituit :|
                    Geist <del>seh</del> seel v. leib scheiden lassen, v.<lb/>purificiren ad
                    perfectionem, ut simus ejusdem naturae in<lb/>ad versis wie in secundis wie das
                        <g>Gold</g> im <g>Feuer</g> v. <g>Wasser</g>, nicht mutirt<lb/>wird, v. fest
                    an Gott anhangen. Et sic quoque ad huc debere<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> crescere.<lb/>per crucem omnes debemus probari quod nobis insit,
                    wir k&#246;nnen<lb/>nicht gute tage ertragen, schonen uns zu viel, v. leiden
                    dar&#252;ber<lb/>an der seele schaden.<lb/>Vespera Ructus multi vinosi, pressen
                    in ano, auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, calida sedenti extrema. Vinum in me<lb/>semper
                    acescit qui <g>aci</g>do abundo, &amp; sic ad exteriora<lb/>et poros non fertur,
                    sed magis facit diarrhoeas, das fermentum<lb/>in me macht alle dinge zu einer
                    s&#228;ure, quia magis in me<lb/>vincit ab extra veniens minus.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vini in me noxa.</hi><lb/>hinc &#224; vino ex-<lb
                            type="inWord"/>trema frigida</note> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius,<lb/>auris d<ex>extrae</ex> susurrus, mucus
                    multus quia <g>ignis</g> in me valet &#224; vino<lb/>excernitur ex faucibus
                    pulposus. nonnulli tormina &amp; borbor<ex>ygmi</ex> flatus.<add resp="author"
                        place="below"><g>sulphur</g>ei foetid<ex>i</ex>.</add><lb/>Iuvenes haben
                    wilden <g>Feuers</g> viel, vel laboribus consumitur nimium,<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Iuvenum wild <g>Feuer.</g></hi></note><lb/>vel &amp;
                    perit petulca actio dum <g>ignem</g> nimium in conjugio in<lb/>matricem uxorem
                    abscondunt &amp; in prolem, so vergeht ihnen cou-<lb type="inWord"/>rage
                        sonderl<ex>ich</ex> so sie auch vor die Kinder zu sorgen haben v.
                        <g>Kreuz</g> be-<lb type="inWord"/>kommen v. werden moderat. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge<lb/>qui paulul<ex>um</ex> asper multus
                    pulposus, hilaris animus, Oculi non<lb/>valde premunt. Pressio capitis non
                    nulla. Ad utramque<lb/>aurem vari, Ructus. Stiche in humero sinistro.
                    Mucus<lb/>multus ex faucibus pulposus cum levi screatu.
                        Borborygmi<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Crepitus artuum
                    stiche v. spannen hin v. her.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                        oc<ex>ulo</ex> d<ex>extro</ex> super<ex>iore</ex> palp<ex>ebra</ex>
                    subsiliente. Spannen in faucibus<lb/>&amp; mucus ex illis. Pitzeln ad laryngem
                    &#224; vesiculis extern&#232;. <lb/><hi rend="underline">Sp<ex>asmus</ex>
                            puls<ex>atorius</ex> modo dum vino agitur sanguis &amp; calida
                        extrema</hi> fit,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex></hi></note>
                    sanguine<lb/>acto in poros alias destitutos spisso, sic fit discessivus spasmus,
                    vel<lb/>&amp; alias ab in anitioni fit sanguine spisso non libere
                    progrediente,<lb/>sic natura obnititur vario modo in morbida compaga. </p>
                <pb facs="b0655.jpeg" n="655"/>
                <note2>(Seite 655) </note2>
                <p> Mater vult me ire cum Consiliariis Dhunensibus od<ex>er</ex> den
                    ambtleuten<lb/>von dorten Stutz<note place="foot" resp="editor"> Johann Lorenz
                        Stutz (gest. 1760), Amtmann in Dhaun</note> v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123029848">weyer,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Daniel Weyher (1706&#8211;vor 1797), Amtmann in
                        Dhaun</note> flucht v. schl&#228;gt au&#223; mit einem grosen<lb/>holtz<note
                        place="margin-right" resp="author"> Dixit ich traue mich nicht<lb/>zu
                        disputiren, zu niemand<lb/>zu gehen pp.<lb/>Hysterica est et jam
                        <lb/>subinde ita rixa-<lb type="inWord"/>trix ut
                        videatur<lb/>furibunda.<lb/>sed decrescit &amp; forte<lb/>ideo est
                        kr&#252;ttelich <g>mens</g>ibus<lb/>non succedentibus.<lb/>DEUS orandus
                        ut<lb/>remittat ei male-<lb type="inWord"/>dictiones.</note> ego rideo ejus
                    facta &amp; consilia, &amp; dico me non posse<lb/>quia alia sunt agenda, hoc eam
                    discruciat, rogandus Deus ut<lb/>eam ab ambitione avertat, bonos spernit, magnos
                    in mundo<lb/>&amp; fastu, uti ipsa, torpidos magnifacit &amp; pene eorum
                    podicem<lb/>exosculatur, Deum habens ambitionem &amp; avaritiam. Mihi
                    in<lb/>Conclavi solamen est DEUS verus, literarumque bonarum studia.<lb/>Pressio
                        ocul<ex>i</ex> sinistri. frigidae manus. Calent pedes.<lb/>Ibo cum iis, si
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908"
                        >Tuchtfeldius</name><note place="foot" resp="editor"> Victor Christoph
                        Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752), Theologe</note> abiit, quantum possum.
                    Non congruum<lb/>est peregrinos plane relinquere &amp; non in urbe
                    conducere,<lb/>&amp; quantum decet non placere voluntati matris, cum semper
                    studeam<lb/>propriae placere, cui t<ex>ame</ex>n per rerum naturam non semper
                    satisfieri potest,<lb/>sicque semper mihi blandior &amp; mihi paro infernum
                        mentis.<note place="margin-right" resp="author"> Haug senior fecit Psal-<lb
                            type="inWord"/>tarium blumen Crantz<lb/>so sehr gut ist.</note><lb/>Ex
                    nare sinistra mit pitzeln sternutatio, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                        musc<ex>ulo</ex><lb/>pectoral<ex>i</ex> sinistr<ex>o</ex>. Oculi sat lucidi
                    &amp; facies. Auris d<ex>extra</ex><lb/>susurrat. Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/>Ein licht
                    &#252;ber das andere od<ex>er</ex> neben an die flamma gehalten, bringt<lb/>das
                    andere um sonderl<ex>ich</ex> so man es erstl<ex>ich</ex> anz&#252;ndet, flamma
                    cum<lb/>flamma pugnat in effluviis &amp; fortior vincit debili-<lb type="inWord"
                        />orem.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Flamma flammam<lb/>delet et<lb/>extinguit.</hi><lb/>Sic
                        quoque simile si-<lb type="inWord"/>mili nocet.<lb/>Licet verum sit<lb/>si
                        in genere res<lb/>spectetur minus<lb/>in majori simili<lb/>majorem
                        nancisci<lb/>perfectionis gradum<lb/>si in id rapiatur.<lb/>NB. <hi
                            rend="underline">pura flamma<lb/>puram attrahit.</hi><lb/>Deus puros
                            homi-<lb type="inWord"/>nes it<ex>em</ex> in se beat<lb/>magis.</note>
                    In oculo sin<ex>istro</ex> enumeranti pecuniam fratris capite<lb/>propendente
                    pitzeln. In nucha propendente capite spannen.<lb/>Mucus cum screatu pulposus
                    &amp; viscosus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge, qui<lb/>inde post screatum
                    asper, odor ex faucibus <g>urin</g>osus.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, pedes paulul<ex>um</ex>
                    frigent,<lb/>calent manus. Larynx asper &#224; screatu &amp; tussicula
                    dum<lb/>secedit mucus ex faucibus pulposus. Ructus subacidi,
                    frontis<lb/>pressio. Pedes frigent, calent manus. Inguen sin<ex>istrum</ex>
                        dolet<lb/>paulul<ex>um</ex>. Stiche in dorso manus d<ex>extrae</ex>. Flatus.
                    Crepitus artuum.<lb/>Wimmern im Magen von einer sch&#228;rfe. Frigent pedes.
                    Pitzeln in oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Pressio verticis. Legenti stiche in
                        ocul<ex>o</ex> sinistro.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                        oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex> super<ex>iore</ex> palp<ex>ebra</ex>.
                    Borborygmi. Jucken in ocul<ex>o</ex> dextro.<lb/>Horripilat<ex>io</ex> dorsi.
                    Ructus, oscitatio, oculorum legenti spannen<lb/>v. pitzeln. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Pressio in ano. Spannen hinter dem
                        <del>lin</del> rechten<lb/>Ohr. <hi rend="underline">Pitzeln &amp;
                        sternutatio ex nare sinistra, auris d<ex>extrae</ex> susurrus,
                        &#224;</hi><lb/><hi rend="underline">sternutat<ex>ione</ex>
                            horripil<ex>atio</ex> dorsi, &amp; sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        varius.</hi> Borborygmi, Ructus,<lb/>flatus. Stiche an olecrano brachii
                    sinistri. Tormina nonnulla &amp;<lb/>borborygmi. Flatus. Ructus.<lb/><hi
                        rend="underline">Ego denegarem libenter <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stierii</name></hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note><hi rend="underline"> libros, si possum, ut ego quoque
                        mihi<lb/>servarem aliquid detegendum novi.</hi> Et saepe affectus meus
                    impedit<lb/>me si librum habeo ut non dicam veritatem. Apparet studium<lb/>vanae
                    gloriae, et praecellentiae sterilis in re vili, et non in aeterno<lb/>aliquo
                    bono. E<ex>rgo</ex> bin ich ein schlechter held der mir selbst v.
                    allen<lb/>teufels wercken in mir schlechten abbruch gethan habe.<note
                        place="margin-right" resp="author"> E<ex>rgo</ex> contentus nunquam<lb/>denn
                        der Grund der<lb/>Unruhe liegt in mir,<lb/>da doch in der Ruhe<lb/>v. Stille
                        v. medita-<lb type="inWord"/>tione lucida v. tem-<lb type="inWord"/>perantia
                        mehr wahrheit<lb/>zu finden al&#223; in b&#252;chern.</note> Knarren in den
                    ohren.<lb/>Oscitatio &amp; oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ioris</ex>
                        palp<ex>ebrae</ex> subsultus. Inguinis d<ex>extri</ex> dolor. Stiche<lb/>in
                    Clavo pedis d<ex>extri</ex>. Oscitat<ex>io</ex>. |: <hi rend="underline"
                        >oscitatio zeigt torporum ex quacumque<lb/>causa vel pigritiae, vel morbi,
                        in <g>ign</g>e naturali</hi> an, <del>|</del> non signantur<lb/>oscitatione
                    diligentes sed pigri asini. Spannen in <del>scapul</del>. axilla<lb/>dextra.
                    Pitzeln prope anum. Inguen sin<ex>istrum</ex> paulul<ex>um</ex> mordet,
                    ructus,<lb/>auris d<ex>extrae</ex> susurrus, pedes frigent. Flatus. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, &amp; tinnit.<lb/>Frigent manus &amp; pedes,
                        horripil<ex>atio</ex> extremorum adest. </p>
                <pb facs="b0656.jpeg" n="656"/>
                <note2>(Seite 656) </note2>
                <p> Noctu bene dormivi. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-10">
                        <supplied>10.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0656.jpeg" n="656"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 10 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane Nordwind v. tr&#252;ber
                        himmel,<add resp="author" place="above">flat valid&#232; ventus</add>
                    expergefactus hora VI &#189;<lb/>lag noch eine weile im bette, v. meditirte, sic
                    sequebantur, pan-<lb type="inWord"/>diculat<ex>io</ex>, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, Ructus <g>aci</g>di jenun<ex>i</ex>,
                        borbor<ex>ygmi</ex>, flatus.<note place="margin-left" resp="author"> Parotis
                            d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex><lb/>tumet, <hi rend="underline">&amp;
                                sini-<lb type="inWord"/>stra sed minus.</hi><lb/><lb/>pitzeln in
                        nare sin<ex>istra</ex> &amp;<lb/>sternutatio cum sp<ex>asmo</ex>
                            puls<ex>atorio</ex><lb/>vario<lb/>oculi spannen pressen p<lb/>Larynx
                            paulul<ex>um</ex> asper<lb/>jucken auf der rechten<lb/>brust.<lb/><choice>
                            <sic><g>spirit</g>uum</sic>
                            <corr>spiritus</corr>
                        </choice> ad Centrum<lb/>pulsus</note><lb/>Kopff etwas tumm pressio frontis,
                    mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus,<lb/>siccae nares,
                    pressio frontis. Cum surgerem &amp; sederem im Ca-<lb type="inWord"/>misolgen
                    bald die h&#228;nde kalt &amp; frigus extremorum, obschon<lb/>an die
                    f&#252;&#223;e nicht so bald. Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Oscitatio &amp; pandicul<ex>atio</ex>.
                    dienen in ihrem Maase dazu, da&#223; sie &#224; ni-<lb type="inWord"/>mio motu
                    nimis exaltatos <g>igni</g>culos evacuiren v. dem <unclear>xxli</unclear>
                    <lb/><g>ign</g>eo Platz machen, so auch s<ex>eine</ex> Stelle an dem schlaaf
                    haben wil. Aber<lb/>bey mir, der ich durch vielen schlaaff, tristitiam,
                        <g>venerem</g>, nimium<lb/>motum<note place="margin-left" resp="author">
                        nimiis meditati-<lb type="inWord"/>onibus subinde</note> mir spissum &amp;
                    maxime flegmaticum &amp; nocturnum sanguinem<lb/>&amp; <g>ter</g>renum mir
                    erworben, da&#223; daher ob praedominans principium die<lb/>Natur alzeit schlaaf
                    haben wil, v. immer das <g>Feuer</g> au&#223;treiben ist solches<lb/>nicht
                        nat&#252;rl<ex>ich</ex> sondern praeternaturale, v. daher kommts, ut
                    vasa<lb/>externa stringantur interna <del>verbo</del> ver&#242; distendantur,
                    &amp;<lb/>dilatentur, da&#223; also die ein mal verwirrten motus immer ad
                    centrum<lb/>treiben v. so leicht nicht zu restituiren sind.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Ex naturali factum<lb/>aequilibrio subla-<lb
                                type="inWord"/>to praeternaturale<lb/>per
                            consuetudinem<lb/>contrariam.</hi></note><lb/>Vinum <g>tarta</g>reum
                    bekommt bald eine dicke Farbe ob er schon<lb/>auch <g>Feuer</g> hat.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vinum</hi></note> sed 1719 ob er schon hinten her etwas
                    sch&#228;rflich ist<lb/>sehr hell v. klar v. hat gerade Strias, v ist sehr
                        <g>feu</g>rig, <g>ignis</g><lb/>nimius &amp; optime digestus &amp;
                    volatilisatus <g>tarta</g>rus est in eo, qui diu<lb/>liquidus manet, et ipsus
                    fixus <g>tarta</g>reum quia superatur mole<lb/>suspensum tenet.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>Spiritus vini</g> gradus</hi><lb/><hi
                            rend="underline">Nervi</hi></note><lb/><g>Spiritus vini</g> si
                    destillatur, quod subtilissimum est in alembico vitreo non cernitur <lb/>&amp;
                        t<ex>ame</ex>n destillat, postea sequuntur striae, tunc vanae
                    curvae<lb/>&amp; rarae ubi phlegma venit. Est effigies &amp; similitudo
                        nostro-<lb type="inWord"/>rum humorum, nervi vehunt insensibiles
                        <g>spirit</g>us &amp; subtilissi-<lb type="inWord"/>mos, vasa lymphatica
                    noctis lympham parissimam, denique<lb/>vasa magna rubrum liquorem et quasi
                    creare.<lb/>Externe ad laryngem bl&#228;slein so pitzeln calent
                        manus.<lb/>pandic<ex>ulatio</ex>. Horripilatio per dorsum. Cum screatu mucus
                    ex faucibus<lb/>pulposus sat multus. Flatus. Ructus <g>aci</g>di jejuni. Pressio
                    ad anum<lb/>Egessi faeces luteas subspiss<ex>as</ex> multas mit pitzeln in ano.
                    clavi<lb/>pedis dextri dolor. Extrema frigent, &amp; dorsum horret. Abdo-<lb
                        type="inWord"/>men levatum. Pedes quoque paulul<ex>um</ex> incipiunt
                    frigere, cum<lb/>per <g>aerem</g> frigidem cucurrerim im Camis&#246;lgen.
                    Palpitatu quam sequitur<lb/>Oscitatio affectus, saepe conjuncta est, saepe
                        paulul<ex>um</ex> antecedit<lb/>oscitatio, propter praecedentem jam factam
                    pandiculationem. nam quod<lb/>affert ad centrum pandicul<ex>atio</ex>. excernit
                        oscitatio.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pandiculationis<lb/>affectus est oscitatio</hi></note>
                    At vero quia<lb/>ut supra dictum sic ad huc magis turbatur naturae ordo
                    &amp;<lb/>corpus magis fit frigidum et phlegmaticum ideo haec ex-<lb
                        type="inWord"/>cretio nimia per continentiam debet &amp; prudens
                    animae<lb/>regimen sufflaminari, ut non excernitur <g>ignis</g>, sed cedat in
                        corpo-<lb type="inWord"/>ris usum &amp; phlegma nimium expellat.
                    Hypochondriacis<lb/>id contigit omne wenn die seele sich nicht helffen kan
                    au&#223; eigenem trieb v.<lb/>willen in allen dingen, so wird sie betr&#252;bt
                    v. l&#228;sst die fl&#252;gel h&#228;ngen, non <lb/>legitim&#232; pellit ad
                    extra. vel in hypoch<ex>ondriacis</ex> sanguineis &amp; intemperantibus <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">nimium</fw>
                </p>
                <pb facs="b0657.jpeg" n="657"/>
                <note2>(Seite 657) </note2>
                <p> nimium alimentorum attrahirt v. mu&#223; sie das
                    &#252;berfl&#252;ssige<lb/>verkrancken, dolet &amp; queritur. Omne nimium
                    vertitur in<lb/>vitium. Subinde mucus in larynge rodit &amp; vellicat &amp;
                    sic<lb/>cum tussicula rejicitur, acris fit ob serum acre junctum,
                        sonderl<ex>ich</ex> iis<lb/>qui multum moventur, acri cibo &amp; potu
                    utuntur, vel aestate<lb/>quibus retropellitur transpiratio.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Acre serum quibus</hi></note> Pallet facies, oculi
                    etwas lividi.<lb/>Frigent extrema. Pressio frontis. Auris d<ex>extra</ex> multum
                    susurrat.<lb/>Non statim ab initio uti omnia mala sentitur semper vis
                        maledictionis<lb/>mystica,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Maledictionis vis</hi></note> sed ea uti omnes morbi
                    faciunt lentas agit radices,<lb/>et omne principium grave. Sed acuta subito
                    obruit corpus &amp; ani-<lb type="inWord"/>mam &amp; vel morti tradit vel
                    mutationem in melius extorquet<lb/>per crucem quae est mors felicissima ante
                    mortem, &amp; qui<lb/>hac moritur non moritur. Et maxim&#232; in senectutem
                    cadit ea vis<lb/>ubi perit <g>igis</g> nimius sylvestris, &amp; cogitationes
                    veniunt posteriores<lb/>meliores prioribus. Ad tristitiam senectus proclivior
                    est, &amp; tunc<lb/>omnia mala maxim&#232; premunt. Felix est qui ita
                    vivit<lb/>in vita, qualis esse velit in hora mortis, hunc nulla nec
                        <g>spiritus</g> nec<lb/>corporis sensibilitas &amp; morbus
                    opprimunt.<lb/>Apud Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    conveni <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373"
                        >Sch&#252;tz</name><note place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz
                        (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in Homburg</note> et Moscherosch
                        it<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note><lb/>Moscherosch dicebat Nachts so er auf dem
                    R&#252;cken gelegen v. geschlafen habe er offt<lb/>sich nicht helfen k&#246;nnen
                    v. entsetzl<ex>ich</ex> geschryen, so er abends Coffee getruncken<lb/>wie auch
                    was anders die Nacht nicht schlafen k&#246;nnen wohl, est
                        hypoch<ex>ondriacus</ex><lb/>et sensibilis valde corporis. Darff daher so er
                    wohl ruhen wil abends<lb/>nicht essen v. trincken.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Sch&#252;tz dirigit Hom-<lb type="inWord"/>burgense
                        Psalterium,<lb/>gibt wohl 3000<lb/>lieder, s. <del>ps</del> harfen<lb/>spiel
                        kommt gantz<lb/>fast hin ein. Quod<lb/>ille suadet fit.<lb/>Die hofluft
                        macht ihn<lb/>etwas imperieux, ru-<lb type="inWord"/>sticum alias hominem.#
                            <add resp="author" place="below"> # Der Sprung ist zu
                        gros.</add><lb/><lb/>Sch&#252;tz dixit Douzeaid<ex>ans</ex><lb/>habe wegen
                            s<ex>eines</ex> buchs es un-<lb type="inWord"/>recht verstanden was
                        princeps<lb/>gesagt, v. werde er es <lb/>selbst <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8">Homburgi</name>
                            auff<lb/>s<ex>eine</ex> kosten drucken lassen.<lb/>gibt 15 bogen in 8.
                        <!--Melchior
Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt--></note><lb/>Ex
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118595415">Poireti</name></author>
                        <title>Oeconomia</title> ist das Caput von der Reinigung der
                        Seelen<lb/>teutsch vertirt edirt cum appendice von der <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118560581">Catharina von Genua</name><note
                            place="foot" resp="editor"> Katharina von Genua (1447&#8211;1510),
                            italienische Mystikerin und Heilige</note><lb/>in oc<ex>tavo</ex> ni
                        fallor.</bibl><note place="foot" resp="editor"> Pierre Poiret: Oeconomia
                        divina, Amsterdam 1728.</note><lb/>Oeconomia Poireti ist ins teutsche von
                    herrn <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123698324"> v<ex>on</ex>
                        Fleischbein</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Friedrich von
                        Fleischbein (1700&#8211;1774), Herr auf Schloss Hayn und Quietist</note>
                    &#252;bersetzt,<lb/>v. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519"
                        >Horten</name><note place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest.
                        1733), Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt</note> angetragen zu
                    verlegen so es thun will.<lb/>Amor bonorum librorum bonus est, sed debet esse
                        moderatus,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Nimium librorum <lb/>amor.</hi></note><lb/>&amp; magis
                    evolvendus cordis liber &amp; meditatio quam scripti,<lb/>sonderl<ex>ich</ex> da
                    man sich auch &#228;u&#223;erlich kan an den b&#252;chern einen<lb/>G&#246;tzen
                    machen, denen man anklebt &#252;ber alles, v. um ihn nicht<lb/>zu verlieren
                    unser hertz zur&#252;ckh&#228;lt die wahrheit zu sagen wie alles<lb/>irdische so
                    uns noch festh&#228;lt v. daran wir kleben, wovon wir<lb/>doch alle los werden
                    m&#252;ssen so wir Gott gefallen wollen.<lb/>Debilitatae per otium p vires
                    corporis &amp; animi, ut non valeam<lb/>memoria |: quae prima perditur :| nec
                    judicio, si et in hoc<lb/>purgatur <g>spiritus</g> &amp; cruciatur, &amp; debet
                    sua mala facta &#224; seipse<lb/>tolerare, &amp; ita facere ad Dei laudem &amp;
                    hominum bonum<lb/>quod potest eo ardentius, uti si praeteritum tempus cessit
                    mundo, hoc<lb/>cedat DEO.<lb/>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> schickte ein mal <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121818373">Sch&#252;tzen Christoph</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz (1693&#8211;1750),
                        Kammerschreiber in Homburg</note> zu dem Cramer v. lie&#223; ihm sagen
                    da&#223;<lb/>Walther in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7"
                            >leipz<ex>ig</ex></name> s<ex>ein</ex> lexicon &#252;ber alle Theologica
                    drucken wolle sed<lb/>ille irascebatur conditionibus, v. sagte die Pietistische
                    Spitzbuben<lb/>w&#228;ren die aller &#228;rgsten.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Lange improbat da&#223;<lb/>Dietz mit herrn Fende<lb/>so
                        ungewaschen umgegangen.<lb/>non novit eum.<lb/>Lange dicebat die
                            <unclear>stufen</unclear>
                        <lb/>der Creatur modus<lb/>sey uns verborgen<lb/>sed fit t<ex>ame</ex>n
                        suo<lb/>imperceptibili nobis<lb/>modo.</note><lb/>Bibi apud Gros Coffee so
                    d&#252;nne war, &amp; forte von Kicher erbsen ge-<lb type="inWord"/>macht.
                    Postea frigida discurrenti et varia mente volutanti<lb/>extrema, oc<ex>uli</ex>
                        palp<ex>ebrae</ex> subsultus, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. pitzeln
                    in oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex> v. pressen<lb/>Ibam ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/103754899X">wigand</name> bibliopegum.<note
                        place="foot" resp="editor"> Justus Heinrich Wiegand (gest. 1740), Buchbinder
                        in Frankfurt</note> p it<ex>em</ex> Hort. der die manuscripta
                        Sch&#252;lers<note place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich Sch&#252;ler,
                        Stadtprediger und Schulrektor in Hachenburg</note> so<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> bekommt al&#223; sehr liebreich v. furchtsam von natur,
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178">
                        f&#246;rstern</name><note place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm
                        F&#246;rster, Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> gegeben qui<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">reddi-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0658.jpeg" n="658"/>
                <note2>(Seite 658) </note2>
                <p> reddidit mihi weil er nichts wil mit Streitschrifften zu<lb/>thun haben.
                        sonderl<ex>ich</ex> gegen <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> denn die gehen nicht, lieber<lb/>hat er C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippels</ex> eigene Sachen.<lb/>Edi meridie bey Rath Langen, suppe
                    Rei&#223;, blau Kohl<lb/>Rindfleisch, lamms braten, Cucumern, &#228;damer
                    K&#228;se, it<ex>em</ex><lb/>borstorfer &#228;pfel bibi <g>Wasser</g> v. wein.
                    non nimium bene<lb/>habui. oc<ex>uli</ex> sinistri pitzeln. <hi rend="underline"
                        >Pressio in pectore</hi> zuweilen<lb/>in <hi rend="underline"
                            >praecord<ex>io</ex> d<ex>extro</ex> zuweilen</hi> sinistro.<note
                        place="margin-left" resp="author"> A debilibus exquisita<lb/>diaeta est
                        discenda<lb/>non &#224; fortibus, sed cui-<lb type="inWord"/>cumque suum
                        debetur &amp;<lb/>ordinatio non potest esse<lb/><hi rend="underline"
                            >una.</hi>
                        <hi rend="underline">Lang hat von</hi>
                        <lb/><hi rend="underline">Thee angst,</hi>
                        <del>jetzt h</del><lb/><hi rend="underline">aber von Coffe
                            noch<lb/>gr&#246;ser. # Alias valde<lb/>sudavit Lang &#224; thee<lb/>jam
                            non, quia vasa<lb/>interiora per consuetud<ex>inem</ex><lb/>nimis sunt
                            dilatata.</hi><lb/># Die Angst inde est,<lb/>quia intern&#232;
                        dilatat<lb/>Thee et Coffee nimium<lb/>vasa, Vasis poris<lb/>Climati nostro
                        non convenit, dupliciter nocet si corpus jam uti dictum est
                    debile.</note><lb/>Lange hat grose sensibilita v. hat lang zu thun bi&#223; er
                    wieder<lb/>in Ordnung kommt, so er herau&#223; ist. Poma injicit vino,
                    da&#223;<lb/>sie gemildert werden et sic edit, wie sich hypoch<ex>ondriaci</ex>
                        ge-<lb type="inWord"/>w&#246;hnen so haben sie sich, was sie au&#223; sich
                    machen das sind<lb/>sie. In s<ex>einen</ex> unteren Zimmern ist die <g>Luft</g>
                    zwar gr&#246;ber gewesen,<lb/>aber doch war es w&#228;rmer, oben streicht die
                        <g>Luft</g> mehr hin ist aber<lb/>ges&#252;nder, so ihm sehr leid anfangs
                    gethan, nun aber<lb/>ist er es schon gewohnt. Nuper war er mit einem sehr
                    starcken husten<lb/>geplagt wohl 18 wochen da&#223; er meynte er werde ihn
                    verzehren v.<lb/>mitnehmen convaluit v. thut ihm hernach wohl.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Tussis hypoch<ex>ondriaca</ex>.</hi></note> Sonst
                    dicebat<lb/>haben die Kinder offt hoc tempore ubi multi humores sunt
                    &amp;<lb/>acres humores per pulmones eunt, v. wenn es ein mal da einen<lb/>Weg
                    hin hat gehts immer dahin, da&#223; sie 18 wochen den husten
                        haben.<lb/>Tuss<ex>is</ex> convuls<ex>iva</ex> steigt 9 wochen, v.
                    f&#228;llt 9 wochen. Ejus<lb/>Natura omnia cum vehementia exequitur sic et in
                    tussi,<lb/>quae forte quoque per consuetud<ex>inem</ex> ita est protracta.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Artus ei graciles,<lb/><hi
                            rend="underline">Kopff gros, ob<lb/>multas
                            cogitationes</hi><lb/>it<ex>em</ex> abdomen zieml<ex>ich</ex><lb/>dick
                        doch &#224; pro-<lb type="inWord"/>portion der
                        Kopff<lb/>mehr.</note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    postea dicebat mihi: bey s<ex>einer</ex> frau habe Lange die<lb/>M&#228;gde
                    gerne gesehen wie geklagt worden. s<ex>eine</ex> jetzige Magd hat schon<lb/>ein
                    huren Kind gehabt, v. sey er jetzt mit ihr oben allein v. k&#246;nne<lb/>sich
                    verschliessen. Nil memor ejus quod de ipso loquuntur<lb/>homines. Fende ist
                    starck v. hat eine eiserne natur, obschon<lb/>memoria f&#228;llt, Lange schwach
                    hierin.<lb/>Pauli teufel so ihn mit F&#228;usten geschlagen waren
                        innerl<ex>iche</ex> anfechtungen<lb/>v. sturtzungen in s&#252;nden offt bey
                    Paulo so ihn dem&#252;thigen musten.<lb/>Gottes wege sind unerforschlich. Grose
                    Geister haben grose Anfech-<lb type="inWord"/>tungen. an Geist v. leib sind sie
                    angefochten h&#246;her al&#223; andere.<note place="margin-right" resp="author">
                        In multiplicitate<lb/>Deo est locus maxima<lb/>et omnia t<ex>ame</ex>n
                        tendunt<lb/>justo ordine ad suae<lb/>perfectionis finem.<lb/>hic est Dei
                        digitus<lb/>et opus Dei non ho-<lb type="inWord"/>minis.
                        Tolerent<lb/>oportet sese invicem<lb/>homines.</note><lb/>Bene cogitat
                    Lange, doctus est, sed forte verliebt er sich auch<lb/>darinnen, v. meynt
                    hernach alles sey wahr v. infallible.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752),
                        Theologe</note> dicebat die alte j&#252;nger habe er auf s<ex>einer</ex>
                    Reise meist<lb/>schl&#228;frich angetroffen v. tr&#228;ge zu des herrn werck, v.
                        zerr&#252;ttet.<note place="margin-left" resp="author"> Ridiculi Iudaei de
                            <unclear>ossxx <lb/>Lxtx</unclear> fabulantes, sed sub <lb/>his umbris
                        latet veri-<lb type="inWord"/>tas aliqua de sale Cen-<lb type="inWord"
                        />trali.</note><lb/>Ex <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/124741037">Eug<ex>enio</ex>
                        philaletha,</name><note place="foot" resp="editor"> Thomas Vaughan od.
                        Eugenius philaleta (1621&#8211;1666), englischer Philosoph und
                        Alchemist</note>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119439034"
                                    >Burnet<ex>ii</ex></name></author>
                        <title>de stat<ex>u</ex> Mort<ex>uorum</ex> &amp;
                            resurg<ex>entium</ex></title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Thomas Burnet: De Statu Mortuorum et Resugentium Tractatus Adjicitur
                        Appendix de futura Iudacorum Restauratione, London 1727.</note>
                    <bibl><author>Connor</author>
                        <title>Med<ex>icina</ex>
                            <lb/>Myst<ex>ica</ex></title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Bernard Connor: Evangelium medici, seu medicina mystica: de suspensis
                        naturae legibus sive de miraculis, Utrecht 1697.</note> dicebat Lang
                    credendum non omnes sanguinis guttulas, et <del>i</del>eod<ex>em</ex><lb/>numero
                    corpus resurgere, esse in omnibus fundamentum sal, &amp; sic sal<lb/>centrale
                    paucissimae malis corporum esse, quod magnetice attra-<lb type="inWord"/>hat
                        <g>spirit</g>us et ex mundo futuro <g>spirit</g>uali nutrimentum assumat
                    <lb/>uti hic ex nostro &amp; extruat sibi <g>spirit</g>uale corpus. &#224;
                    piscibus<lb/>comestis contingit revolutio per externa elementa intactis
                        inter-<lb type="inWord"/>nis, quae magnetisanda allegat ad <g>spiritus</g>,
                    &amp; <g>spiritus</g> corpori.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Resurrectio</hi><lb/>vid<ex>e</ex> 1 Cor. XI.
                        Paulus<lb/>pauca ibi &amp; multa<lb/>dixit.<lb/><lb/>Omnia jungentur si
                            <g>spirit</g>us<lb/>Dei sese movet vi<lb/>ineffabili &amp;
                        omnia<lb/>expergefacit.</note> Spiritus absque<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">corpore</fw>
                </p>
                <pb facs="b0659.jpeg" n="659"/>
                <note2>(Seite 659) </note2>
                <p> corpore non est perfectus &amp; habet hic suum proprium corpus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Deus est Deus viventium<lb/>non
                        morientium est <g>spiritus</g><lb/>viventium.<lb/>de resurrectione in
                            <g>spirit</g>u<lb/>nil scivere primum<lb/>discipuli
                    Christi.</note><lb/>Die gute Juden hatten gewartet auf hoffnung in venturum
                    Messiam <lb/>sperere, abraham vidit in <g>spirit</g>u <g>Chri</g>sti diem
                    sperando et <lb/>ridit &amp; gavisus est. Omnes vident in <g>spirit</g>u qui ei
                    se dant<lb/>&amp; ei adhaerent. Non perfecti sunt nisi cum venit
                    Christus<lb/>&amp; eos abduxit, nunc porta aperta est. K&#246;nnen nicht
                    ohne<lb/>uns vollendet werden. <g>Spirit</g>us Christi nos ab omnibus debet
                        pur-<lb type="inWord"/>gare, ut purgatissimi &amp; luminosissimi evadamus
                    &amp; attra-<lb type="inWord"/>hamus in nos coeleste lumen, sic uti lux
                    concentrata<lb/>philosophica, splendor erit ineffabilis qui jam ita spe-<lb
                        type="inWord"/>ctabilis est ex luce nostra, nondum ex divina. Im
                    himmel<lb/>sollen wir haben nicht Gott wie grose gaben! Sed quantum
                    quisque<lb/>fert tantum levabitur, quantum moritur tantum vivet.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Omnia mala in apicem<lb/>producuntur
                        necesse<lb/>est, Gott kan sich mit<lb/>nichts unreines ver-<lb type="inWord"
                        />mischen lux ejus &amp;<lb/>logos pervadit omnia<lb/>&amp; dividit corpus
                            ani-<lb type="inWord"/>mam &amp; <g>spirit</g>um et<lb/>cogitationes
                        arcanas<lb/>cordis revelat, Gott<lb/>kan es einem schon<lb/>abpressen.
                        #<lb/>August. In tantum<lb/>vivimus in quantum<lb/>morimur
                        huic<lb/>saeculo.<lb/># so er einen sich selbst<lb/>&#252;berl&#228;sst v.
                        im Ver-<lb type="inWord"/>borgenen an einem arbei-<lb type="inWord"/>tet
                        da&#223; wir ihn nicht sehen.<lb/>Wir sind un&#223;<lb/>allein
                            <del>h&#246;lle</del> gelassen<lb/>h&#246;lle genug.</note><lb/>Donavit
                    Lange <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908"
                        >Tuchtfeldio</name><note place="foot" resp="editor"> Victor Christoph
                        Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752), Theologe</note> aliquid.<lb/>Ivi ad
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178">
                        Foerster</name><note place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm
                        F&#246;rster, Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> der wolte mir die
                    bre&#223;lauische sammlungen verhandeln<lb/>das st&#252;ck ins andere vor &#189;
                    thaler.<lb/>Es geht der Nordwind zieml<ex>ich</ex> starck v. kalt, purgat
                        <g>aer</g>em &amp; <lb/>contrahit poros terrae, E<ex>rgo</ex> crinea mei non
                    penduli sunt<lb/>hodie, Archaeus sua vela contrahit, sic frigus oritur, coelum
                    toto<lb/>die E<ex>rgo</ex> serenum.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    dicebat Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117141054"
                        >Sch&#252;tz</name> seel<ex>ig</ex><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Jakob Sch&#252;tz (1640&#8211;1690), Jurist und geistlicher Liederdichter in
                        Frankfurt</note> v. der alte Herr von den Walle<note place="foot"
                        resp="editor"> Jakob van de Walle (1631&#8211;1694), Frankfurter Kaufmann
                        und Vermittler zwischen den Frankfurter Pietisten und niederl&#228;ndischen
                        und englischen Religionsgemeinschaften</note> haben von<lb/>den Herren das
                    Armenhau&#223; bekommen v. die anstalten gemacht, sch&#252;tz die<lb/>Ordnung
                    von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8">Homburg</name> p her
                    verschrieben, v. alles angeordnet, auch Geld<lb/>dazu gegeben. Hat alles guts
                    hier gestifftet, wie auch cum <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Spenero</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Philipp Jakob Spener (1635&#8211;1705),
                    Theologe</note><lb/>Pietismum. Setzte die Ordnung auf v. lie&#223; sie
                        drucken,<note place="margin-right" resp="author"> war 3 jahr
                        Pfleger<lb/>auch gewesen.</note> aber da<lb/>er von den fundatoribus hin ein
                    gesetzt hatte, haben es die herrn Con-<lb type="inWord"/>fiscirt, die allein die
                    Ehre haben wollen al&#223; ob sie es gethan<lb/>h&#228;tten. Fendio tunc dicebat
                    es ist nichts mehr in publico,<lb/>in der Welt zu thun ist alles von philautie
                    v. Eigennutz &#252;ber-<lb type="inWord"/>rumpelt, v. m&#252;ssen die frommen
                    nur in der stille ihr Heyl schaffen.<note place="margin-right" resp="author">
                        Fende ad alvum<lb/>juvandum utitur subinde<lb/>pil<ex>ulis</ex> contra
                            obstruct<ex>ionem</ex><lb/>halensibus wolte sie thaten<lb/>etwas
                        mehr.</note><lb/>Fende dicebat Galli haben es weit gebracht. Lingua eorum
                    est fere<lb/>universalis. Dicebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118579703">Mazarin</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Jules Mazarin (1602&#8211;1661), franz&#246;sischer Diplomat,
                        Minister und Kardinal</note> solle ut dicitur <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118816829">Ludovici XIV</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Ludwig XIV., K&#246;nig von Frankreich (1638&#8211;1715)
                    </note> Vetter<lb/>gewesen seyn, Mazar ein hurensohn, forte est, Galli sind
                    wie<lb/>Juden, forte est ille ut nomen vult, terminatione Galli<lb/>eo
                    praeditum, ex judaeis, forte ex <unclear>Tribxx Daxx</unclear>, der krummen
                        <lb/>Schlange.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">NB.</hi><lb/>putat um die grose<lb/>Ministros
                        m&#252;ssen starcke<lb/>daemones multa scien-<lb type="inWord"/>tes seyn so
                        ihnen ein blasen<lb/>v. sie weise machen <foreign xml:lang="gr"
                            >xxx</foreign>
                    </note><lb/>Vespera apud Gentzel<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael
                        Gentzel (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note>
                    schnupffte schnupftabak, niesete etl<ex>iche</ex> mal.<lb/>Wie auch spath einige
                    mal. Reprimebam oscitationem,<lb/>quae languorem concilirt, Ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex> flatus nonnulli, <lb/>der leib leicht, frigidi pedes
                    scribenti, &amp; calent manus.<lb/>Domum ut veni etwas matt, anima quoque
                    cogitabat suam miseriam<lb/>&amp; Deum cogitabat, quia corpore &amp; animo
                    aegroto werde leicht<lb/>matt, wiewohl hernach, oscitatione suppressa &amp; opus
                    aggrediens<lb/>meum strenue alles leichte gieng, v. ich wieder munter ward.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Auris d<ex>extra</ex> susurrat<lb/>&amp;
                        subinde <lb/>clangit<lb/>Parotis d<ex>extra</ex> tu-<lb type="inWord"/>met
                            paulul<ex>um</ex><lb/>Ructus <g>aci</g>di je-<lb type="inWord"/>juni,
                        quia non <lb/>multum edi di-<lb type="inWord"/>gestio cito perfe-<lb
                            type="inWord"/>cta est.</note><lb/><hi rend="underline">Alles ist wie
                        man es macht v. sich gew&#246;hnt, Deus si volumus</hi><lb/><hi
                        rend="underline">non faciles reddit ad omne bonum &amp; leve incommodum
                        generoso</hi><lb/><hi rend="underline">contemtu nos juvat contemnere.</hi>
                </p>
                <pb facs="b0660.jpeg" n="660"/>
                <note2>(Seite 660) </note2>
                <p> Facies florida, oculi lucidi. Bekomme innerliche Kraft<lb/>v. trieb zum guten
                    cum vici vorhin den appetitum ad poma Come-<lb type="inWord"/>denda, worauff ich
                    gewi&#223; w&#228;re schl&#228;frich v. tr&#228;ge geworden zu allem#<lb/>guten.
                    Frigidi pedes &amp; manus quoque paululum. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        varius.<note place="margin-left" resp="author"> larynx paulul<ex>um</ex>
                        asper uti<lb/>semper est.</note><lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge pulposus, nares paulul<ex>um</ex> obturatae, v.<lb/>dick, alles ab
                    infarctu humorum. Pressio ad aurem de-<lb type="inWord"/>xtram.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus venter flaccidus, spannen subinde
                    in<lb/>inguine. Flatus ohne geruch. In <hi rend="underline">inguine dolor
                        consuetudinarius,</hi><lb/><hi rend="underline">obschon wohl,</hi> nisi
                    forte ob haemorrhoides, keine ursach da<lb/>ist, alles geht in consuetudinem
                    endlich, v. wie mechanisch,<lb/>so es eine weile cum causa sua gegangen, perdunt
                        t<ex>ame</ex>n ea quoque subla-<lb type="inWord"/>ta;<note
                        place="margin-left" resp="author"><hi rend="underline">Consuetudo
                            in<lb/>motibus</hi></note> pitzeln in ano subinde flatus &amp;
                        borbor<ex>ygmi</ex> unde<lb/>dolet inguen subinde, scribendi stiche in
                        ocul<ex>o</ex> sinistro.<note place="margin-left" resp="author"> Crepitus
                        artuum.<lb/>Pressio verticis v.<lb/>brennen.</note><lb/>Stiche aussenwendig
                    auff der rechten brust. Pitzeln in ano.<lb/>Ructus, etiam hi nimii mitti
                    possunt, schw&#228;chen, in <g>aer</g>e<lb/>hoc est vita, &amp; debet in corpore
                    conservari &amp; circulari,<lb/>&amp; humores crassos resolvere, qui eum
                    excludunt sua<lb/>mole nec ad mittunt satis ex re.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Ructus non nimis<lb/>mittendi.</hi></note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118723863">Rosenroth,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Knorr von Rosenroth (1636&#8211;1689),
                        geistlicher Schriftsteller</note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">Helmontius</name> junior<note
                        place="foot" resp="editor"> Franciscus Mercurius van Helmont
                        (1614&#8211;1699), fl&#228;mischer Arzt, Diplomat und Mystiker</note> sind
                    alle active leute gewesen, student<lb/>&amp; studebant <g>ignem</g> aufrecht zu
                    erhalten, ut ad opus quisque suum<lb/>maneat idoneus.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Sequenda natura<lb/>est.</hi><lb/>Consuetudine
                        Natura<lb/>excernit bonum,<lb/>acsi esset rejiculum<lb/>et malum, et
                        hoc<lb/>cum prudentia discer-<lb type="inWord"/>nendum, &amp; in radice
                        <lb/>&amp; Centro <g>spirit</g>us exper-<lb type="inWord"/>gefaciendus &amp;
                            robo-<lb type="inWord"/>randus ut agat na-<lb type="inWord"/>turae
                        conformiter<lb/>non praeter naturam.<lb/><lb/>Nonnulli corrumpuntur<lb/>per
                        parentes, damno<lb/>ipsis plane saepe<lb/>non
                        reparabili.<lb/><lb/>Philosophia sana et<lb/>Theologia eadem,<lb/>haec
                        explicite omnia<lb/>pandit, illa impli-<lb type="inWord"/>cit&#232;
                        possidet.</note> Dippelius liber mansit ridet alios qui sese<lb/>suis vitiis
                    corruperunt, ille vicit suas malas inclinationes<lb/>&amp; hinc merit&#232;
                    alios ridet qui per eas sunt labefactati, v. hat<lb/>man ihm die Moquerie nicht
                    alzu &#252;bel zu nehmen, risu digni ridendi<lb/>sunt. sed bonos fovet &amp; qui
                    voluntatem bonam &amp; intellectum luci-<lb type="inWord"/>dum sibi conservarunt
                    extollit quod justum est, sed dantur et<lb/>nonnulli qui sese corruperunt, vel
                    potius currupti sunt non intelli-<lb type="inWord"/>gentes, observatione
                        t<ex>ame</ex>n potuissent fieri intelligentes<lb/>juvantium &amp; nocentium,
                    &amp; sic stulti sunt ex parte dum<lb/>vincibilem non vicerunt ignorantiam.
                    Prudentia in anima<lb/>debet esse radicata et omnia legitim&#232; dispensare ne
                    nimis &amp;<lb/>non nimis parum fiat sed omnia naturae convenientes.
                        Naturae<lb/>E<ex>rgo</ex> vivendum convenienter, scil<ex>icet</ex> bonae
                    rationi &amp; naturae,<lb/>ut in omnibus observatur quid naturae prosit, &amp;
                    noxium eviletur,<lb/>ut intellectus lucidus servatur ad DEJ laudem &amp; corpus
                    non<lb/>fiat morbidum &amp; incapax ad DEO reddenda proximoque<lb/>debita
                    officia. Patere debemus <g>spirit</g>uum influxi, qui non in-<lb type="inWord"
                    />fluunt in crassum &amp; impurum, &amp; se cum eo uniunt radicaliter.
                    Ita<lb/>pietas ad omnia utilis, et theologiae et physicae accuratus nexus
                    est,<lb/>cum idem suadent biblia, quod experientia &amp; recta ratio, ex
                    quibus<lb/>illa fluxere. Idem semper Dei in natura qui in gratia
                    processus,<lb/>utriusque autor &amp; dominus est, sibi uniformiter semper agens,
                    ita<lb/>ut nihil sit in processu restitutionis humanae, cui non
                    plane<lb/>parallelum &amp; analogum quod inveniatur in Chemicis.<lb/>Pressio
                    varia capitis, frigida extima, flatus nonnulli. Coelum<lb/>stellatum &amp;
                    serenum, flat boreas etwas kalt. Mens hilaris &amp; alacris in<lb/>ihrem Grillen
                    Nest sich gefallende, soll ich thun was andere wollen,<lb/>obschon gut,
                    contristor, so es mich dem&#252;thigen wil, v. von meinem eigenen <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Willen</fw>
                </p>
                <pb facs="b0661.jpeg" n="661"/>
                <note2>(Seite 661) </note2>
                <p> Willen los machen, non cognoscens vexationem dare intellectum &amp;<lb/>me ei
                    committere decere ut discam, cum viderim opus<lb/>Deo soli relictum nobis non
                    moventibus scrupulos, licet<lb/>magnum saepe ex voto successisse, &amp; melius
                    atque potuis-<lb type="inWord"/>semus cogitare, id quod DEUS facit si ei nos
                    totos tra-<lb type="inWord"/>dimus ejusque in nobis operationes non turbamus
                    per<lb/>nostram perfidiam diffidentiam in eo locatam, &amp; nimiam fidem in
                        nobis.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Fides in Deo po-<lb type="inWord"/>sita
                            potentissima<lb/>est.</hi></note><lb/>Auris d<ex>extra</ex> multum
                    susurrat. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> multus. Spannen in gena
                        sin<ex>istra</ex>.<lb/>oculi <hi rend="underline">sat liberi</hi> nur etwas
                    spannen in sinistro, quia parum edi<lb/>hactenus, &amp; sanguini spatium motus
                    concessum est, auris sinistrae<lb/>brevis clangor, pressio levis frontis
                    legenti, alias legens<lb/>non movere possum absque multo dolore oppletos oculos,
                        <hi rend="underline">es<lb/>thut auch das trockene Nordwetter was dazu,
                        roborans sic<lb/>tonus.</hi> Pitzeln &amp; sternutatio ex nare dextra cum
                        sp<ex>asmis</ex> puls<ex>atoriis</ex><lb/>variis in locis. <hi
                        rend="underline">Taceo indignanti matri et ejus<lb/>misereor &amp; oro pro
                        eam, sic vinco &amp; tacet.</hi> oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex><lb/>super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit. Pressio
                    oculi sinistri. Spannen postea oculi<lb/>latere sub oculo sinistro in gena.
                    Pressio verticis succedit<lb/>hoc. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    femore d<ex>extro</ex>. Stiche in digito medio manus d<ex>extrae</ex>
                    ruckweise.<lb/>Flatus non foetidi. <hi rend="underline">Pressio axillae dextrae
                        &amp; simul verticis eod<ex>em</ex><lb/>momento, it<ex>em</ex> flatus
                            eod<ex>em.</ex></hi> actiones aliquot simul concurrunt.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Simul concurren-<lb type="inWord"/>tes
                        actus.</hi></note><lb/>Borborygmi. Legenti spannen v. pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex> doch geringer al&#223; sonst.<lb/>spannen
                    v. pressen in antro pectoris sinistri, ructus, pitzeln in ocul<ex>o</ex>
                        sin<ex>istro</ex>.<lb/>Ructus. Spannen in inguine sinistro. Frigent pedes,
                    calent<lb/>manus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in hypogastrio. Spannen in <lb/>axilla d<ex>extra</ex>.
                    Pressio capitis varia, borborygmi. Flatus &amp; dolor<lb/>inguinis
                        sin<ex>istri</ex>. Frigus extremorum &amp; horripilatio dorsi. Ad<lb/>mentum
                    spannen. Parotis d<ex>extra</ex> tumet, leviter autem sinistra,<lb/>Spannen in
                    sura dextra. Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus. Oscitatio, pitzeln<lb/>in
                        ocul<ex>o</ex> sinistro. Pandicul<ex>atio</ex>. Oscitatio Ructus. Inguinis
                        d<ex>extri</ex> dolor.<lb/>stiche in sura sinistra. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in humero sinistro. Frigida<lb/>extrema, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, cubutum ivi hora XI &#189;.<lb/>Auris
                        sin<ex>istrae</ex> clangor. Hora XII dormivi.<lb/>Noctu bene dormivi. war
                    hell. <g>Luna</g> decrescit. Letzte &#188;.<lb/>tr&#228;umte von allerley so ich
                    abends gelesen. it<ex>em</ex> insomn<ex>iam</ex> unam erat<lb/><g>vener</g>eam,
                    hoc malum est, &amp; debet cessare ubi <g>spiritus</g> et anima
                    erant<lb/>separata, Dei verbum &amp; <g>spiritus</g> qui disgregat marck v.
                    bein<lb/>v. macht v. geschickt Gott zu geniessen. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-11">
                        <supplied>11.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0661.jpeg" n="661"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 11 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane k&#252;hl von Norden,
                    hell, etwas gering nebelich auf der <g>Erde</g> dum incipit<lb/>frigus sigillare
                    humores in <g>ter</g>ra ad novam vitam futuri anni.<note place="margin-right"
                        resp="author"> humores et vapores<lb/>elastici nondum<lb/>omnes se
                        oppressi</note><lb/>quod signat <g>Chri</g>stianorum crucem, die hier ihre
                    Kr&#228;ffte nicht verzehren<lb/>d&#252;rfen sondern sie sammlen zu jenem Leben
                    da sie herrlich erscheinen<lb/>werden.<lb/>In lecto pandic<ex>ulatio</ex>.
                    ructus <g>aci</g>d<ex>i</ex> jenun<ex>i</ex>. oscitat<ex>io</ex> &amp;
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde<lb/>&amp; in oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex>. Venter debet digerere
                        <g>aerem</g> heri sumsi<lb/>poma &amp; herbam brassicam flatulenta,<note
                        place="margin-right" resp="author"> pitzeln in ano<lb/>hat zieml<ex>ich</ex>
                        starck<lb/>gethauet noctu.</note> poma quoque hodie plus<lb/><g>urinam</g>
                    egerendam facere, quoque <unclear>xx</unclear> et frigus aliquid fecit claudendo
                    poros </p>
                <pb facs="b0662.jpeg" n="662"/>
                <note2>(Seite 662) </note2>
                <p> venter collapsus ob pauca ingesta &amp; motum fortem,<lb/>ut t<ex>ame</ex>n
                        flatus,<note place="margin-left" resp="author"> auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat.<lb/>frigent ad <g>aerem</g> manus.<lb/>Mucus ex
                            inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> pulposus.</note> hi sunt
                    &#224; consuetudine plurimum, quia venter non<lb/>amplius ex lege naturae
                    digerit <g>aer</g>em, et flatus &amp; obstruct<ex>iones</ex><lb/>sunt vel
                    exinanitione <g>spirit</g>ibus nimis ad caput missis, vel ex<lb/>repletione cum
                    nimis ingerimus cibos qui manent indigesti<lb/>&amp; <g>aerem</g> afferunt
                    crassum qui subtilisari debet in abdomi-<lb type="inWord"/>ne ut quaeque
                    corporis pars suam particulam inde juvat<lb/>haurire debitam. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> statuit omnia alimenta
                        <g>spiritu</g>ificari &amp; <lb/>tunc attrahi &#224; quoque glandula
                        <g>aci</g>da suam particulam.<lb/>et exinde nutriri.<lb/>Iam meditor <hi
                        rend="underline">et hinc sentio, da&#223; das Morgen v. abend
                        gebeth<lb/>etwas laulich,</hi><note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Meditor</hi></note>
                    <g>spirit</g>ibus in capite consumtis nil in usum ve-<lb type="inWord"/>nit
                    cordi. Cum t<ex>ame</ex>n sciam omnia dona venire ex alto, &amp; natu-<lb
                        type="inWord"/>ram requirere actionem vicissitudinem, ut capite non
                    omne<lb/>sed &amp; cordi quid debeatur, non omne corpori, sed pars
                        quoque<lb/><g>spirit</g>ualibus virium. Wie nun wenn in der Natur die hitze
                    zu Gros<lb/>ein donner kommt der alles wieder in Gleichheit bringt, so
                    ists<lb/>auch hier, &amp; DEUS crucem immittit, quae cordi restituit<lb/>vires
                    &amp; bona sensu, &amp; quasi caput in cor dejicit,<lb/>ut quod antea sapiamus
                    in corde et in centro <g>spiritus</g>.<lb/>Apparet inde necessitas crucis, quae
                    nobiscum habitare nos<lb/>docet et non nimium evagari cogitando, ne nobis
                    ipsis<lb/>dum omnibus noti esse volumus in superbia, mane omnes ignoti,<lb/>uti
                    optime <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118613200"
                        >seneca</name><note place="foot" resp="editor"> Lucius Annaeus Seneca (ca.
                        1&#8211;65), r&#246;mischer Philosoph, Dramatiker, Naturforscher und
                        Politiker</note> Thyest<ex>es</ex> exprimit. Alle dinge m&#252;ssen ihre
                        pro-<lb type="inWord"/>portionen haben, der leib s<ex>eine</ex> speise, die
                    artus per motum sufficientem<lb/>ihre w&#228;rme v. vires, pectus s<ex>ein</ex>
                    theil, caput sein theil,<lb/>corpori particula debetur minor virium atque
                        <g>spirit</g>ualibus,<lb/>quae illo pereunte aeternum manent, sic omnium
                    aequalis est<lb/>proportio, naturae exaltatio &amp; gaudium, &amp; sanitas
                        cor-<lb type="inWord"/>poris &amp; mentis, quae perditur proportionem eam si
                    mala cupido<lb/>animae turbat.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Proportio Naturalis</hi></note><lb/>Pitzeln in nare
                        d<ex>extra</ex>. Aurora levis, pauci vapores sunt in <g>aere</g>
                    eam<lb/>facientes <unclear>xxx</unclear> sole.<note place="margin-left"
                        resp="author"> vidi feld schlachten in<lb/>Kupfer so vor den<lb/>einigen
                        Grafen nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3"
                            >hanau</name><lb/>sollen ut Schellenberg<lb/>hochst&#228;dt, so
                        naturell<lb/>sind mir attirants<lb/>kan mich nicht satt sehen,<lb/>tali quid
                        in na-<lb type="inWord"/>tura est, da&#223; ich<lb/>zu schiessen,
                        schlagen<lb/>hauen stechen p incli-<lb type="inWord"/>nire ut Pater<lb/>suo
                        modo.</note> Frigent <del>pedes</del> manus, calent pedes. Ex faucibus odor
                    <lb/>jejunanti paulul<ex>um</ex>
                    <g>urin</g>osus. Ructus <g>aci</g>di jejuni. <hi rend="underline">Oculi spannen
                        etwas</hi><lb/><hi rend="underline">scribenti sonderlich dexter.</hi>
                    Pressio verticis, oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                        super<ex>ior</ex><lb/>palp<ex>ebra</ex> subsilit. Etwas wolckig von Norden.
                    Weil es zu k&#252;hl<lb/>ist, habe mich im Camis&#246;lgen in den Roquelaur
                    gesteckt v. nicht als an den<lb/>h&#228;nden gefroren, alias <hi
                        rend="underline">frigus</hi> excitat oscitat<ex>ionem</ex> &amp;
                        pandic<ex>ulationem</ex> &amp;<lb/>omnem <g>ignem</g> per <hi
                        rend="underline">pulmones exprimit. Frigit n<ex>emp</ex>e frigus et
                            silen-<lb type="inWord"/>tium facit.</hi> Frigent manus, et postea
                    horret dorsum.<lb/>Pressio axillae dextrae.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Frigus per pulmones<lb/>exprimit <g>ignem</g> et
                                <g>aere</g><lb/>vitalem si<lb/>dominatur in corpo-<lb type="inWord"
                            />re. Nox tene-<lb type="inWord"/>braeque frigoris<lb/>&amp; lunae
                            filia</hi></note><lb/>Man&#232; sprach Herr Rath <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123029848">Weyer,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Daniel Weyher (1706&#8211;vor 1797), Amtmann in
                        Dhaun</note>
                    <del>it</del>. sanguineum, flucht brillirt in Kleidern,<lb/>it<ex>em</ex>
                    ambtmann stutz<note place="foot" resp="editor"> Johann Lorenz Stutz (gest.
                        1760), Amtmann in Dhaun</note> so geiziger v. bed&#228;chtlicher. Dicebant
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338"
                        >fratrem</name><lb/>meum<note place="foot" resp="editor"> Heinrich Christian
                        Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschaftler, J. Chr.
                        Senckenbergs &#228;lterer Bruder</note> strapazzire sich nicht sowohl mit
                    der herrschafft affaires al&#223; mit s<ex>einen</ex> eigenen,<lb/>studire
                    bi&#223; 12 sey offt um 4 schon wieder auff. Neul<ex>ich</ex> da er ein
                    mal<lb/>im trunck zu viel gethan habe er eine ohnmacht bekommen v. man habe
                    ihn<lb/>Aderlassen m&#252;ssen. Libenter edit castaneas flatulentas, isst offt
                    gar<lb/>zu viele davon, v. sind ihm doch nicht gesund. Non diu vivet greifft sich<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">zu</fw>
                </p>
                <pb facs="b0663.jpeg" n="663"/>
                <note2>(Seite 663) </note2>
                <p> zu sehr an.<lb/> Adibam <del>Fende</del>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178"> Foerster,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm F&#246;rster, Buchh&#228;ndler
                        in Frankfurt</note> dicebat er verkauffe gern, vult<lb/>mihi
                    Bre&#223;lauische sammlungen verkauffen.<note place="margin-right" resp="author"
                        > asse eine <choice>
                            <orig>hiepe</orig>
                            <reg>Hippe</reg>
                        </choice><lb/>gab nach ging<lb/>mit den ambtleuten<lb/>auf die Post
                        pp<lb/>sonst wohin.<lb/>Gros invitavit</note><lb/>Gros<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt</note> dicebat er habe die Nacht <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note> bey sich schlafen lassen,<lb/>um mit ihm zu reden.
                    f&#252;hrte ihn gestern bey Jungfer <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/13835880X"> sch&#252;tzin</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Maria Katharina Sch&#252;tz, Tochter von Johann Jakob
                        Sch&#252;tz</note> da er<lb/>etwas bekommen hat. Habent Patris &amp; matris
                    effigies o-<lb type="inWord"/>ptim&#232; pictas gleichen sehr.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Gros invitavit me<lb/>die Martins
                        gans<lb/>mit ihm Tuchtf<ex>eld</ex><lb/>v. Sch&#252;tzen zu
                    essen.</note><lb/>Penduli capilli <g>die Luft</g> tr&#252;b nicht gar kalt
                    Nordwind, so<lb/>bald die <g>Luft</g> etwas feucht pendent capilli, so ich
                        al<supplied reason="omitted-in-original">l</supplied>e<lb/>tage
                    au&#223;gehen mu&#223; v. sie nicht unterdessen unter der Kappe
                    trocken<lb/>werden k&#246;nnen zuweilen. Halitus quoque oris congelatur in
                        iis.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. stiche in Urethra.
                        Oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex>
                        subsi-<lb type="inWord"/>lit.<lb/>Scribenti &amp; sedenti domi pedes
                        paulul<ex>um</ex> frigent, calent<lb/>manus, currenti cito per plateas pedes
                    quoque calebant.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Animus
                    hilaris et ad expedienda facilis<lb/>&amp; absque Timore, humoribus ad exteriora
                        pulsis.<note place="margin-right" resp="author"> spannen un sura
                            d<ex>extra</ex>.<lb/>in inguine sinistro<lb/>dolor.</note><lb/>Bonus
                    theoreticus semper meditabundus in conceptus universales<lb/>non potest
                    particulares naturae observationes legitim&#232;<lb/>pertexere,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Bonus theoreticus<lb/>malus practicus</hi></note> vires
                        n<ex>emp</ex>e naturae in uno objecto consumti in<lb/>altero deficiunt,
                    licet huic majores sunt vires<lb/>atque illi. Hinc est, bonum theoreticum malum
                    practicum, &amp;<lb/>bonum philosophum <del>optim me</del> fer&#232; semper
                    malum medicum, licet<lb/>verum sit verum ex natura rerum non conceptibus
                        philoso-<lb type="inWord"/>phorum esse <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    ut dicit <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11855140X"
                        >Hippocrates.</name><note place="foot" resp="editor"> Hippokrates von Kos
                        (um 460 v. Chr.&#8211;um 370 v. Chr.), griechischer Arzt</note> Qui
                        speculati-<lb type="inWord"/>onibus cerebri inhiat &amp; non ex praxi seria
                    et sedule<lb/>colligit observationes &amp; his superstruit cogitata sua,
                    male<lb/>progreditur vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Baglivii</author><title>opera,</title></bibl> optima &amp; maxima
                        natu-<lb type="inWord"/>ralia. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    pedes frigent scribenti, calent<lb/>manus, pitzeln in ano. Flatus. inguinis
                        sin<ex>istri</ex> dolor levis.<lb/><hi rend="underline">Pedes frigent, &amp;
                        dum surgo &amp; obambulo quoque manus, dum<lb/>scribere desino,</hi>
                    Nordwind k&#252;hl, auris d<ex>extra</ex> susurrat.<note place="margin-right"
                        resp="author"> est ob sensibilitatem<lb/>hypochondriacam<lb/>motibus
                        introrsum<lb/>versis.</note><lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni, hipe<note
                        place="foot" resp="editor"> =Hippe, zusammengerollte Oblate</note>
                    <hi rend="underline">ist bald verzehrt, edi hora VIII &#189; et <lb/>ist
                        verzehrt,</hi> hora X &#189;. schnell, Natura est jejuna &amp;
                    heri<lb/>parum edit, curro multum, <g>aci</g>dum forte est, &amp; lux con-<lb
                        type="inWord"/>centratior atque alias.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Digestio citior<lb/>jejunantibus.</hi></note> Pitzeln
                    in inguine d<ex>extro</ex>. oculi spannen<lb/>nach dem schreiben alias liberum
                    caput. Auris d<ex>extra</ex> susurrat etwas<lb/>pressio am rechten schlaaff.
                    Flatus, <g>urin</g>ae missio multa,<lb/>ob poros clausos. Lego teutsch
                        gel<ex>ehrte</ex> Zeitung 1732 Num.<lb/>88. p. 779. leipzig den 3
                        <g>novem</g>br<ex>is</ex> it<ex>em</ex> 6 <g>novem</g>br<ex>is</ex>. Pressio
                    in<lb/>humero sinistr<ex>o</ex>, vertice, pitzeln in ano. In pollice
                        d<ex>extro</ex><lb/>habe den Nagel zu tieff abgeschnitten der dann mit
                        s<ex>einer</ex> sch&#228;rffe,<lb/>weil er zu starck auf dem fleisch liegt
                    eingeschnitten v. wunden gemacht<lb/>hat, weil er immer angedr&#252;ckt wird
                    propter tactum. Pitzeln in<lb/>scroto. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Stiche in inguine sin<ex>istro</ex>. Pressio v.
                        pitzeln<lb/>sonderl<ex>ich</ex> im lincken Auge.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Pressio post au-<lb type="inWord"/>rem
                            d<ex>extram</ex>.<lb/>oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                        pitzeln<lb/>scribenti calidae <lb/>manus, sonderl<ex>ich</ex> scri-<lb
                            type="inWord"/>bens dextra, fri-<lb type="inWord"/>gunt pedes
                        sedenti<lb/>pressio capitis<lb/>varia.</note><lb/>Meridie edi apud Gros cum
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373"
                        >Sch&#252;tz</name><note place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz
                        (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in Homburg</note> &amp; Tuchtfeld die
                    Martins gans.<lb/>Lutherani habent Martinum Lutherum, Papicolae Episcopum,
                        &amp;<lb/>Ref<ex>ormati</ex> &amp; Luth<ex>erani</ex> in Martino anserino
                    concurrunt. Edi suppe,<lb/>kraut v. bratw&#252;rste. Gans v. Kastanien K&#228;se
                    v. butterbrodt. bibi<lb/><g>aquam</g> &amp; vinum. Ivi ad
                        Diest<ex>erwegium</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> coelo nubilo
                    &amp; paulul<ex>um</ex> frigido von<lb/>Norden currenti pedes calent &amp;
                    manus, sedenti paulul<ex>um</ex> frigescunt.<lb/>flatus nonnulli, Ructus, mucus
                    ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. </p>
                <pb facs="b0664.jpeg" n="664"/>
                <note2>(Seite 664) </note2>
                <p> Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> hat wie h&#246;re
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373"
                        >Sch&#252;tzen</name><note place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz
                        (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in Homburg</note> nicht her beschieden
                    der in s<ex>einen</ex> ambts<lb/>v. f&#252;rstin affaires hier ist bi&#223;
                    morgen. <del>Gros hat</del> Sch&#252;tz hat<lb/>zu s<ex>einer</ex> neuen
                        edit<ex>ion</ex> s<ex>einer</ex> wercke einen Tr<ex>actat</ex> den
                    n&#228;chsten weeg durch Chri-<lb type="inWord"/>stum zu Gott #<note
                        place="margin-left" resp="author"> Legit <bibl><author>Fuhrmanns</author>
                            <title>weg au&#223;<lb/>dem fleisch in den Geist.</title></bibl>
                            it<ex>em</ex><lb/><bibl><author><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnolds</name></author>
                            sachen.</bibl>
                        <!--Augustin Fuhrmann: Der N&#228;heste und K&#252;rtzeste jedoch Wahrhaftige Weg aus dem Fleisch und Eussern in den Geist und Innen Menschen, und aus dem Geiste durch
Christum zu Gott zu kommen, Amsterdam u. Frankfurt am Main 1710.--></note>
                    gef&#252;gt so die f&#252;rstin von ihm gefordert v. er hernach<lb/>annotirt
                    hat. Narrabat wie Bergelman in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">Darmstadt</name> ihn<lb/>habe wollen
                    bey der f&#252;rstin anschw&#228;rtzen so ihm aber nicht angegangen
                        ist.<lb/>it<ex>em</ex> wie <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1068646640">Pfaffmann,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Anton Pfaffmann (gest. ca. 1732), Hofprediger in
                        Homburg</note> den er dahin gebracht ihn hat au&#223;<lb/>dem sattel heben
                    wollen, schw&#252;lstig worden v. in alles sich gemischt,<lb/>aber zu
                        s<ex>einem</ex> nutzen noch letztl<ex>ich</ex> ein scharf gericht passiren
                    m&#252;ssen so ihm<lb/>aber ein gutes seliges Ende gebracht hat.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                            &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> pulposus sat <lb/>multus, animus<lb/>hilaris,
                        &amp; agilis<lb/>Larynx asper pau-<lb type="inWord"/>lul<ex>um</ex>.
                        Ructus.<lb/>stiche in pectore oben-<lb type="inWord"/>her
                        linckerseits.<lb/>scribenti pedes<lb/>&amp; manus calidae.</note> Bergelmann
                        hat<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329"
                        >Dietzen</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Hector Dietz
                        (1704&#8211;1780), Theologe</note> wollen hinbringen um ein sichern access
                    v. freyen offenen born von<lb/>Geld zur f&#252;rstin zu behalten, so ihm aber
                    nicht gelungen, per Dietz<lb/>voluit pellere Sch&#252;tzium.<note
                        place="margin-left" resp="author"> vocant Sch&#252;tzen den<lb/>graurockigen
                        Geheim<lb/>Rath<lb/>Sch&#252;tz tr&#228;gt statt<lb/>s<ex>einer</ex>
                        schlechten v. schwartz-<lb type="inWord"/>braunen h&#228;rgens<lb/>eine
                        gepouderte pe-<lb type="inWord"/>ruque.<lb/>Narrabat sch&#252;tz
                        von<lb/>einem schul meister in Um-<lb type="inWord"/>statt der in der
                        ersten<lb/>r&#252;hrung sich einge-<lb type="inWord"/>bildet was groses
                        zu<lb/>werden getraumt Gott<lb/>gebe ihm eine posaune<lb/>zu blasen.
                        Geht<lb/>still schw<ex>eigend</ex> von s<ex>einer</ex> frau<lb/>v. Kindern
                        weg, nach <lb/>sachsen ohnwissen wo<lb/>hin ut dicebat in stin-<lb
                            type="inWord"/>ctu <g>spiritus</g> dei, den Mann<lb/>zu suchen so ihn
                        au&#223;r&#252;stet,<lb/>veniebat ad Pastorem<lb/>Deo miserum
                        regente<lb/>der ihm sagte er sey der<lb/>Mann nicht, rieth<lb/>ihm zu
                            s<ex>einer</ex> frau zu gehen<lb/>v. kindern v. ruhig<lb/>zu sitzen.
                        Redeuntem<lb/>quia absque permissione<lb/>abierat Consist<ex>orium</ex>
                            no-<lb type="inWord"/>lebat recipere, sed<lb/>petentibus
                        patronis<lb/>fecit. Vivit ad huc<lb/>&amp; dolit hoc amans veri &amp; boni.
                        Sch&#252;tz eum saepe dehortatus est.<lb/>Gott solle gleich bey
                        ihm<lb/>wunder thun wollen sie<lb/>haben.<lb/>Sch&#252;tz dicit an
                            f&#228;n-<lb type="inWord"/>ger, v. die noch voll<lb/>Laster sind,
                        eifern<lb/>gegen das b&#246;se in vollem<lb/><g>Feuer</g> v. erkennen
                        selbst<lb/>ihr elend der s&#252;nden<lb/>noch nicht. handeln<lb/>vor dem
                        herrn mit<lb/>wildem Rach-<g>Feuer</g>.</note><lb/>Gros hat <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfelden</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note> wollen auf der <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9">b&#252;dingen</name> Gutsche
                    dingen,<lb/>aber der bothe ritte heute. Abibit die <g>Saturni</g> futura. Gros
                    hat<lb/>ihn zu sich genommen sol sich still halten, behutsamer seyn, nicht
                        schw&#228;r-<lb type="inWord"/>men, sich nicht zu gemein machen mit Leuten
                    die noch nicht es<lb/>meritiren, nicht das liebes mahl halten mit leuten so er
                    nich nicht kennt,<lb/>da&#223; man Leute vor fromm h&#228;ltet hindert uns offt
                    da&#223; <lb/>wir die Wahrheit nicht untersuchen v. an ihren dingen
                    zweifeln,<lb/>cum t<ex>ame</ex>n aeque errare pii nomine possint, qui re
                    sunt<lb/>idololatres philautiae suae, &amp; sibi ignoti penitus, &amp;
                    re<lb/>non pii. Gros sorget h&#228;ndel, es m&#246;gte Tuchtf<ex>eld</ex>
                    bey<lb/>Rittern zu viel Compagnie bekommen, einen zulauff v.
                    auflauff<lb/>erwecken, daher m&#246;gte den Pastoribus ihr Pfennig v. jura
                    stolae<lb/>entgehen, so g&#228;be es ohne Noth weiterungen. Fit nimis ortho-<lb
                        type="inWord"/>doxus Gros, alias talis non fuit, vel tunc vel nunc er-<lb
                        type="inWord"/>ravit.<lb/>E<ex>empli</ex> gr<ex>atia</ex> so wolte Tuchtfeld
                    jetzt zu byfers von bergen sohn, einem Peruquen<lb/>macher hier, so jung, v.
                    schon geheyrathet |: cujus uxor<lb/>est deflorata &#224; <del>Bar</del> Comite
                    nobilis de Botsheim, Consan-<lb type="inWord"/>guinea Reinecciae vetulae, hat
                    ein Kind im ledigen stand von einem<lb/>Grafen gehabt :| die Reineckische
                    verwandschafft steckt dem Mann im<lb/>Kopff, m&#246;gte gern renuente Reineccia
                    einen access im<lb/>Hau&#223; haben, peruques anbringen, it<ex>em</ex> durch
                    Sch&#252;tz zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8"
                        >Homburg</name><lb/>an den er offt qu<ex>estiones</ex> macht
                        E<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> cum DEUS dicatur alere<lb/>homines cur in
                    se non faciat. pp da doch Sch&#252;tz wei&#223; da&#223;<lb/>er zu leben hat
                        zieml<ex>ich</ex>, Gros dicit esse Atheismum habere<lb/>&amp; semper propter
                    habere queri, et plus habeamus &amp; accipiamus.<lb/>Hujus uxor est hysterica,
                    mag auch wohl in ihrem Elend von Gott<lb/>etwas ergriffen seyn sed Sch&#252;tz
                    non vult affirmare der sie kennt,<lb/>v. wei&#223; da&#223; an ihr nichts
                    reelles ist, wird von einem schrecklichen<lb/>huren Geist geplagt, so da&#223;
                    sie ohne die grausamste Ein f&#228;lle<lb/>von huren offt keinen hund ansehen
                    kan. Mit der hat Tuchtf<ex>eld</ex><lb/>wollen liebes maal halten, sed prohibuit
                    Gros, er soll nicht au&#223;-<lb type="inWord"/>gehen, auch zu ihm niemand
                    kommen, da&#223; es im hau&#223; kein Gelaufe<lb/>wird &#252;ber Noth. Der
                    Petschierstecher ein getauffter Jude der viele<lb/>Erkentnu&#223; und wesen hat
                    ipse Sch&#252;tz fatente, auch offt ihnen<lb/>dient v. zum tische Geld giebt
                    dicebat die frau wolle dr&#252;ber<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">vergehen</fw>
                </p>
                <pb facs="b0665.jpeg" n="665"/>
                <note2>(Seite 665) </note2>
                <p> vergehen, da&#223; er nicht zu ihr komme wieder, kan aber alles<lb/>au&#223;
                    perturbata ratione &#224; malo hysterico, Ehrbegierde v.<lb/>gewinn begierde
                    kommen ut Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    dicebat. Dicebat hic ferner<lb/>es erwecke <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtf<ex>eld</ex></name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note> der sehr venerable aussehe in s<ex>einem</ex>
                    s&#228;chsischen<lb/>K&#228;pplein al&#223; hier kein Pfarrherr bey der frau
                    auch<lb/>daher, weil sie noch nicht bew&#228;hrt, eine Ehrfurcht v.<lb/>sey
                    nichts reelles. Tuchtf<ex>eld</ex> lie&#223; sich es gefallen &amp; ma-<lb
                        type="inWord"/>nebat domi.<note place="margin-right" resp="author">
                        Tuchtfeld hat in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9"
                            >Halle</name> nach<lb/>vielem Kampff schuster Brecht <lb/>ein Kind
                        gehoben, v. strafften<lb/>ihn viele separatisten
                        offentl<ex>ich</ex><lb/>Compagnie dr&#252;ber, ipse<lb/>tacebat und so
                        wurden<lb/>4 Seelen gewonnen.</note><lb/>Gros dicebat der P&#233;ruquier
                    bifer m&#246;ge wohl etwas wenigs<lb/>haben vom guten, komme in die Mystique in
                        s<ex>einen</ex> Gebethen<lb/>hinein, aber solche die so fix im bethen v.
                    orationen haben<lb/>offt gar wenig bestand, die aber nicht wohl drinnen
                    fort<lb/>k&#246;nnen geben die besten Leute. Jene haben ihren schatz<lb/>in
                    lingua, dise im hertzen v. graben tieff, jene sind<lb/>superficiarii, venales v.
                    temporarii, nicht radicati in<lb/>bono.<lb/>Hartung schneiders sohn Chymicus war
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fenden</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> freund, it<ex>em</ex><lb/>Sch&#252;tzii.<note place="foot"
                        resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in
                        Homburg</note><lb/>Gros alias dicebat w&#228;ren sie <del>nicht so</del> gar
                    praecisi mit dem liebes mahl,<lb/>sie nehmen es dabey gar genau essen das
                    osterlamm mit<lb/>einander, paucissimi in der stille, waschten hernach
                    einander<lb/>die F&#252;&#223;e, <hi rend="underline">v. hielten das nacht
                        mal</hi><add resp="author" place="above">liebesmal</add><hi rend="underline"
                        > mit einander.</hi><lb/>sed quid hoc est ac observare Ceremonias
                    judaicas,<lb/>non nostras, relinquere Ceremonias &amp; novas con-<lb
                        type="inWord"/>dere ex sua philautia? Ist zu genau genommen.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Liebesmahl Gros v. s<ex>eines</ex><lb/>gleichen.</hi>
                        Agapae hy-<lb type="inWord"/>pochondriacae<lb/>ceremoniales.</note><lb/>Gros
                    w&#228;re besser ein rechter Pabst v. Theologe worden, al&#223; nur so ein
                        kleiner.<note place="margin-right" resp="author"> Ita expiscatur
                        animos<lb/>Gros in precibus<lb/>&amp; nimmt s<ex>eine</ex>
                        mensuras<lb/>darnach, regierte gerne<lb/>von Natur et quia<lb/>Papa &amp;
                        pastor ad huc<lb/>in eo residet, wil<lb/>gerne herrschen v. ein Geist-<lb
                            type="inWord"/>licher Vatter seyn.<lb/>Sed cum ipse aliud do-<lb
                            type="inWord"/>ceat &amp; dicat atque<lb/>factis exprimit
                        nulli<lb/>ducat vitio si dicit<lb/>er selbst mache die leu-<lb type="inWord"
                        />te frey von sich da&#223;<lb/>sie ihm nicht folgen sollen,<lb/>uti
                        pietistae ad Deum<lb/>homines ducendo<lb/>separatistas faciunt.<lb/>Eadem
                        est ratio.</note><lb/><hi rend="underline">Timaeus</hi> Conrector in
                    Bischweiler, noch jung, einer<lb/>von den Pietistischen studiosis in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1">Jena</name> die verfolgt
                    worden,<lb/>eben der der M<ex>a</ex>d<ex>am</ex>e <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11854389X">Guion</name> schrifften vertirt in
                    teutsch<lb/>ist ein sehr guter Mensch wil hernach etwas von Reinbecken
                    <lb/>vertiren v. ediren.<lb/>Consentit mecum Gros, da ich sagte da&#223; <hi
                        rend="underline"><name type="person">Schopfer</name></hi> der<lb/>schweitzer
                    junge von St. Gallen <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037650018"
                            >Bibliop<ex>olae</ex> persecuti</name><note place="foot" resp="editor">
                        Hans Ulrich Schopfer (fl. 1726), St. Gallener Buchh&#228;ndler, als
                        Freigeist verfolgt</note> filius, <lb/>und der allerl<ex>ei</ex> &#252;ble
                    Tractament hier erlitten, hitzig<lb/>von naturel ist, einen dicken rothen Kopff
                    bekommen, v. endl<ex>ich</ex><lb/>die Sprache fast gantz verlohren, nec &#224;
                    venaesectione levatus est,<lb/>ihm selbst ohnwissend das heim wehe gehabt, so er
                    auch<lb/>selbst gestanden, da&#223; er gern wie Reichens sohn heim<lb/>gewesen,
                    domi decoct<ex>is</ex>
                    <g>pulveri</g>busque it<ex>em</ex> Sauer <g>Wasser</g> Cur
                        curatus<lb/>est.#<note place="margin-right" resp="author"> # aber der Mutter
                        Memme<lb/>v. schweitzer lufft hat ge-<lb type="inWord"/>fehlt.</note>
                    <hi rend="underline"><g>Aer</g> montanus eos necessitat, v. k&#246;nnen freye
                            <g>Luft</g> nicht<lb/>ertragen in der ebene.</hi>
                    <note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Nostalgia cum Vocis<lb/>inter ceptione<lb/>extra
                            Patriam Hel-<lb type="inWord"/>vetiam curatu im-<lb type="inWord"
                            />possibilis.</hi><lb/>nach der Cur in Helvetia ist der rothe<lb/>Kopff
                        vergangen v. er ist pos&#233;.<lb/>hat den diener der mit<lb/>ihm gespielt
                        v. hernach <lb/>ihn geschlagen so er es zu<lb/>grob gemacht mit <lb/>dem
                        Messer erstechen<lb/>wollen.</note> Nonnulli qui non potuerunt <lb/>abire
                    domum obiere vor Verlangen. Puntiner<note place="foot" resp="editor"> Carl Anton
                        P&#252;ntiner, Theologiestudent aus Bern</note> semper<lb/>eo it<ex>em</ex>
                    per magnam viam &amp; multa incommoda mit<lb/>Lust v. Freuden. Homines affecti
                    in affectu non novunt<lb/>malum, ratione non utentes prae affectae
                        Nostalgiae.<note place="margin-right" resp="author"> Es soll sich au&#223;
                        dem anspachischen ein<lb/>Pfarrherr so freywillig abgedanckt<lb/>v. al&#223;
                        eine g&#246;ttl<ex>iche</ex> vocation seine<lb/>Einbildung angenommen er
                        solle<lb/>in Francfurt Catharinen Kirche<lb/>Prediger werden, hat sich
                        auch<lb/>angemeldet, ist ab er abgewiesen<lb/>worden. Hic certe est
                            hypochon-<lb type="inWord"/>driacus, sucht informationen<lb/>nun logirt
                        im weydenhoff.</note><lb/>Gros nimium Halensis ist, hat da studirt, v. er
                    hat s<ex>eine</ex> Praeceptores.<lb/>Tuchtf<ex>eld</ex> narravit, da&#223; die
                    beste weyssenh<ex>aus</ex> Pietisten ut des<lb/>alten stiffters Neubauer bruder
                    auff dem stein wege 25 &#224; 50<lb/>pro cento nehmen v. wucherer est sartor.
                    Dicebam sie lernten<lb/>es von den weysenh&#228;usern die das geld zu ihrem Gott
                    machen. Ridebat<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Gros</fw>
                </p>
                <pb facs="b0666.jpeg" n="666"/>
                <note2>(Seite 666) </note2>
                <p> tacite volebat me &amp; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908"
                            >Tuchtf<ex>eldio</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Victor
                        Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752), Theologe</note> nimium eos
                    odisse.<lb/>Ich sey ein locker ridens dicebat, zielte auf die Consequentz-<lb
                        type="inWord"/>macherey. Nil regerebat.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Non nisi ad ipsum die Conse-<lb type="inWord"/>quentzmacherey
                        qui supposisset<lb/>bedienet auch Fendii der<lb/>b&#246;se war gegen den
                        Langen passione<lb/>in bonum finem, uti malum<lb/>in milite langio
                        puniretur<lb/>&amp; apponat ad oculum omnibus.<lb/>Lernen venit sensim
                        <lb/>per DEUM absque cujus<lb/>voluntate &amp; luce reve-<lb type="inWord"
                        />latio veritatis nulla<lb/>fit.</note><lb/>Tuchtfeld hat bey dem Grafen von
                    Lichtenstein sollen su-<lb type="inWord"/>perint<ex>endent</ex> werden v.
                    hofprediger hats au&#223; geschlagen v. den jetzigen<lb/>herrn <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1052718574">Oertel</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Karl Oertel (gest. 1775), Hofprediger in
                        Liechtenstein</note> dahin recommendirt, der noch da sitzet.<lb/>Tuchtfeld
                    inclinirt zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8"
                        >homburg</name> zu wohnen, zu lehren<lb/>v. predigen, aber nicht h&#228;nde
                    aufzulegen v. abendmal zu halten.<lb/>Ibam ad Diesterweeg<note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> loquebar cum eo de Grosin
                    theol<ex>ogische</ex><lb/>Klugheit &amp; arcanis, ist gar imperieux sensible
                    v.<lb/>hypochonrisch. Arcana haec meditabamur serio<lb/>invicem, communicabamus,
                    et sic debet esse in omnibus<lb/>ne servantes hujus mundi arcanis careamus
                        arca-<lb type="inWord"/>nis donis mundi <g>spirit</g>ualis. Wir sollen das
                    schlimme vor<lb/> das <del>schlechte</del> beste gern hingeben v. uns
                    k&#252;nfftige sch&#228;tze<lb/>sammlen.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Arcana.</hi></note><lb/>Jugend sol zur arbeit
                    angehalten werden, alias pro<lb/>suo vitio solito labitur ad voluptatem,
                        <g>venerem</g> &amp;<lb/>commissationes potationes. Forte &amp;
                        Diest<ex>erweg</ex> ut hoc<lb/>malum pellat Cruce et laboribus, &amp; mentem
                    ex cru-<lb type="inWord"/>ciet, toto die vicissitudine facta sic laborat.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Iuventus labori as-<lb type="inWord"
                        />suefacienda.</hi></note><lb/>Hoc debet fieri cum amore, ne simulat &amp;
                        liber-<lb type="inWord"/>tatem nacta ad mala se recipiat.<lb/>Cum inspirati
                    huc venirent warnte Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    Diesterweegen,<lb/>vor ihnen, schlug sich dann zu ihnen, bath ihn einmal<lb/>mit
                    zu kommen, nolebat, nec Pottiam<note place="foot" resp="editor"> Dorothea Sophia
                        Pott, Inspirierte aus Halberstadt</note> volebat in<lb/>suam donum
                    admittere, quae hysterica dicebat bey<lb/>ihnen sey das wort Gottes so rein wie
                    im Paradies.<lb/>Quod negabat ei al&#223; sie es versichern wolte
                        Diest<ex>erweg</ex><lb/>diente ihr aber doch sonst, zog eben au&#223;,
                    h&#228;tte sie<lb/>aber nicht aufgenommen ohne dem. Lic<ex>entiat</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123939666">Clauder</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Israel Clauder (1670-1721), Theologe</note>
                        in<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7"
                        >Halberstadt</name> hat ihm von ihr viel gesagt gehabt, quem
                        Diest<ex>erweg</ex><lb/>ingenium valde laudabat &amp; amabat. Ist<lb/>in der
                    jugend fier <note place="foot" resp="editor">=stolz</note> v. <g>vener</g>isch
                    gewesen, plethorica<lb/>erat, <g>vener</g>isch, das <hi rend="underline">maul
                        w&#228;sserte ihr immer so sie</hi><lb/><hi rend="underline">einen Mann
                        sahe,</hi><note place="foot" resp="editor"> Nonnullae hysteric<ex>ae</ex>
                        &amp; hypoch<ex>ondriaci</ex><lb/>sputant non omnes, sicque<lb/>Natura si
                        vident objectum<lb/>amabile opus consuetum facit<lb/>ad huc alacrius &amp;
                        plus salivae<lb/>ei pellit.</note> den Mann advocatum
                        Halberst<ex>adiensem</ex><lb/>&amp; Canonicum achtete sie nicht, hatte die
                    hosen, hielt<lb/>mit jungen leuten zu, v. zuge mit ihnen sub<lb/>nomine
                    inspiratorum herum, fuit malum vene-<lb type="inWord"/>reum idem sub nomine
                    sancto &amp; pio, sind die<lb/>leute von Gott ergriffen, herrscht doch noch das
                    <lb/>alte malum, v. stellt sich dar unter einer heiligen Larve.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Inspirati<lb/>Pottin.</hi></note><lb/>Magnam est ex
                    uere plane naturam, et converti<lb/>in naturam DEJ, quod paucissimi possunt
                    &amp;<lb/>faciunt sic dicti pii. Diest<ex>erweg</ex> ipse dicebat sie<lb/>solte
                    zu haus geblieben seyn bey ihrem Mann v. Kindern<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ihnen</fw>
                </p>
                <pb facs="b0667.jpeg" n="667"/>
                <note2>(Seite 667) </note2>
                <p> ihnen unterthan v. dienstwillig geblieben seyn, opus hoc<lb/>non futurum stabile
                    uti nec fuit.<lb/>Frigida vespera extrema, ructus v. stiche in pect<ex>oris</ex>
                    antro<lb/>sinistro. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus, larynx
                    asper.<lb/>Pressio frontis. Auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Pandiculatio
                        c<ex>um</ex><lb/>oscitatione oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                        super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit, scribenti<lb/>manus &amp;
                    pedes frigent, s&#228;ure propter vinum in dem<lb/>Magen. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge multus, larynx asper.<lb/>Mucus est
                    pulposus. Frigida extrema, horret dorsum,<lb/>flat boreas ingratus. Spannen in
                    capite variis in locis.<note place="margin-right" resp="author">
                            Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.</note><lb/>Ich habe noch
                    kein <g>Feuer</g> eingemacht, ist k&#252;hl, melius<lb/>est si fert Natura,
                    assuefieri molestiis ut sic indura-<lb type="inWord"/>mus, &amp; vitio molestias
                    ferre possimus. Einige k&#246;nnen es<lb/>nicht v. ihre Natur ist zu schwach es
                    zu ertragen die m&#252;ssen<lb/>wie sie k&#246;nnen.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Assuefieri debemus<lb/>molestiis.</hi></note><lb/>Iam
                    omnia facio cum impetu, hypochondriaco, ratio-<lb type="inWord"/>nem non curo,
                    thue alles ohne raison mit force,<lb/>non curo gelu nec aliud quod, ist nicht
                    gut hat keinen<lb/>bestand, moderata durant natura non facit saltus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Superbi &amp; novitatis cupidi,<lb/>in
                        primo pietatis limine<lb/>constituti, omnia Zelo impuro<lb/>agentes
                        schw&#228;rmen offt im<lb/>eigenen getriebe vor gottes ut<lb/>dicunt
                            od<ex>er</ex> mehr ihre eigene<lb/>Ehre. ita &amp; dippelius
                        vocat.<lb/>v. in diesem trieb des
                            nat&#252;rl<ex>ichen</ex><lb/><g>feuers</g> werden sie offt in ihrer
                        phantasie<lb/>so entz&#252;ckt, da&#223; ratio mu&#223;<lb/>unterliegen
                        stultus enthusiasmus hinc.</note><lb/>Si fit cum constantia propter bonum
                    bonus est, &amp; Dei <g>spirit</g>us<lb/>instinctu fit. Sed in natura debemus
                    medium servare,<lb/>quia ad finem in ea non pervenimus unquam, &amp;
                    semper<lb/>plus tribuere virium <g>spirit</g>ualibus quam naturalibus,
                    utpote<lb/>sua natura altioribus &amp; dignioribus objectis.<lb/>Ructus
                        <g>aci</g>di vinosi, wummern ab acrimonia im Magen. Vinum<lb/>non deberem
                    per potu ord<ex>inario</ex> sumere, auget <g>aci</g>dum
                    hocque<lb/>obstructiones, paucum non nocet. Ex <g>aci</g>do &amp; filio<lb/>ejus
                        <g>tarta</g>ro podagra &amp; innumera mala.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Vinum mihi nocet</hi></note><lb/>Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Flatus.<lb/>Ructus, spannen linckerseits in collo, Egessi stricto
                        sphin-<lb type="inWord"/>ctere quia multum meditor &amp; curro, faeces
                    aliquoties le-<lb type="inWord"/>niter premendo &amp; interna paulul<ex>um</ex>
                    quiescendo faeces<lb/>spiss<ex>as</ex> non multas, non edo multum &amp; multum
                        curro<lb/>E<ex>rgo</ex> pauca excrementa. Ingu<ex>en</ex> sin<ex>ister</ex>
                    leviter dolet. osci-<lb type="inWord"/>tatio, oculi sat mobiles, frigent manus
                    &amp; pedes, horri-<lb type="inWord"/>pilatio extremorum. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Spannen am<lb/>hal&#223; linckerseits. Venter non inflatus est.
                        Pandicul<ex>atio</ex>.<lb/>oscitatio. Pitzeln in nare sinistra. tr&#252;b
                    wetter<lb/>von Norden mit Nordwind getragen.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121818373">Sch&#252;tz</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in
                        Homburg</note> dicebat ein Pastor in Umstatt habe s<ex>eine</ex>
                    beichtkinder in der Sacristey<lb/>so wie in sachsen verschlossen bis zur letzte
                    behalten, v. da deponirt.<lb/>der schulmeister hats gewust v. ward von Gott
                    bekehrt, der Pastor ist in s<ex>einen</ex><lb/>s&#252;nden schnell gestorben.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908"
                        >Tuchtfeld</name><note place="foot" resp="editor"> Victor Christoph
                        Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752), Theologe</note> wei&#223; im
                    Magdeburgischen ihrer<lb/>wohl 7 die es auch so gemacht, v. die abgeredete zu
                    letzt behalten <lb/>v. da deponirt, einige sind abgesetzt worden, v. gehen um
                    in<lb/>dem Elende de&#223;halben.<lb/>Externe ad laryngem pitzeln linckerseits
                    v. bl&#228;slein.<lb/>Obambulare <g>aere</g> frigido, wenn man nicht starck geht
                    v. sich bewegt, non reficit<lb/>sensibile corpus magis refrigeratur dissipatis
                        <g>ign</g>iculis,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Obambulatio frigido <g>aere</g></hi><lb/>nec plethorico
                            corp<ex>ore</ex> multus labor<lb/><g>aere</g> frigido suscipiendus,
                            Purge-<lb type="inWord"/>factus sanguis facile stagnationes <lb/>efficit
                        varia inde.</note> sed obambulare<lb/>convenit <g>aere</g> calido loco
                    ventoso, multum liberare ut calefiamus<lb/>frigido. Sed cavemus ne repellatur
                    sudor, &amp; sensim frigefiamus. </p>
                <pb facs="b0668.jpeg" n="668"/>
                <note2>(Seite 668) </note2>
                <p> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, oculi zieml<ex>ich</ex> liberi.
                    Spannen in<lb/>infundib<ex>ulo</ex> &amp; mucus ex eo pulposus, ut &amp; ex
                    larynge<lb/>qui paulul<ex>um</ex> asper. Pressio frontis. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> lincker-<lb type="inWord"/>seits prope mentum. <hi
                        rend="underline">Dentes molares sind oben</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >nicht stupidi jetzt da der leib inaniret ist, nec vasa</hi><lb/><hi
                        rend="underline">omnia oppleta.</hi> Crepant artus. Sedenti im
                    schlafrock<lb/>frigida extrema, horripil<ex>atio</ex> dorsi. auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Flatus. Oscitatio, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>. stiche oben in vertice. Stiche<lb/>supra tarsum
                        sin<ex>istrum</ex>.<lb/>Bey frembden esse ich jetzt wenig, &amp; bene habeo,
                    ohne<lb/>begierde, domi mit begierde, v. viel &amp; male habeo,<lb/>solte in der
                    gegenwart Gottes einmal wie das Andermal<lb/>seyn so aber bin ein Heuchler, v.
                    ist noch vieles au&#223;-<lb type="inWord"/>zuputzen, v. die sub<supplied
                        reason="omitted-in-original">t</supplied>ilitaeten sind noch alle
                        zur&#252;ck.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Uniformiter agendum <lb/>in facie Domini.</hi></note>
                    <lb/>Oscitatio. Stiche in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. Ructus, Pandiculatio.
                    Stiche<lb/>in inguine sin<ex>istro</ex>. Attollitur auris sinistra. Spannen oben
                    auf<lb/>dem wirbel. Spannen in axilla sinistra. Coelum serenum,<lb/>Nordwind.
                    Pitzeln in nare d<ex>extra</ex> &amp; sternutatio. Flatus.<lb/>Spannen hinten im
                    hal&#223; lincker hand. pressio verticis.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat,
                    parotis d<ex>extra</ex> tumet paululum. In<lb/>ala sin<ex>istra</ex> naris <hi
                        rend="underline">sinistrae</hi> dolor tensivus. Spannen
                        supra<lb/>ocul<ex>um</ex> sinistrum. Pressio verticis. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius fri-<lb type="inWord"/>gida extrema. pedis
                        d<ex>extri</ex> clavus in digit. minime dolet.<lb/>Pitzeln in nare
                        d<ex>extra</ex>. In femoribus v. sonst sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Spannen<lb/>in pectore lincker seits. oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                    spannen. Knarren in ohren,<lb/>nare d<ex>extra</ex>. Pressio v. spannen hinter
                    dem rechten ohr. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in<lb/>humero
                        sin<ex>istro</ex>. Pitzeln v. jucken in cantho oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex> majori.<lb/>Jucken in inguine sin<ex>istro</ex>. Ructus.
                    Klingen in aure sin<ex>istra</ex>.<lb/>Vorax <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">fratellus</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und
                        Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder</note> est
                        it<ex>em</ex> catus, beyde haben eine rauhe v.<lb/>grobe stimme, beyde
                        faul.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Voraces rauci soni<lb/><g>vener</g>ei</hi></note> Summa
                    was m<ex>eine</ex> Mutter<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha
                        Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs</note><lb/>zieht taugt alle nichts. Homines &amp; bruta
                        ead<ex>em</ex> ratione<lb/>currumpuntur it<ex>em</ex> discunt &amp;
                    exaltantur suo quaeque<lb/>modo. Spannen und pressen in infundib<ex>ulo</ex>
                    lincker seits.<lb/>Spannen in molaribus inferioribus extern&#232;
                    linckerseits.<lb/>stiche in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. Oscitatio.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex>super<ex>iore</ex><lb/>palpebra. Pandic<ex>ulatio</ex>.
                        Oscitat<ex>io</ex>. frigus extremor<ex>um</ex>. Ructus,<lb/>broborygmi,
                    subinde rar&#242; flatus, legenti oculi liberi.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> singet
                    v. brummet zugleich.<lb/>Cubitum ivi hora XI. precatus, sed quia non alt&#232;
                        medi-<lb type="inWord"/>cabatur anima occupata terrenis studiis, uti &amp;
                    bonis,<lb/>sed in cor non uti in caput penetrantibus expergefiebam
                    post<lb/>horam semis, &amp; statim absque mora, successit
                        M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> absque volupt<ex>ate</ex>
                    <lb/>quia sine cerere &amp; Baccho friget venus, solum <hi rend="underline">ex
                        consuetudi-</hi><lb/><hi rend="underline">ne</hi> furibundo quasi
                        <g>spirit</g>u, qui nescit quid agere debeat<lb/>pabulo suo consueto sibi
                        adeunti,<note place="margin-left" resp="author"> Consuetudo
                        rationem<lb/>supprimit, &amp; <g>spiritus</g>
                        <lb/>Dei actus, somnus<lb/>juvit.</note> sp<ex>ermam</ex> paulul<ex>um</ex>
                    excrevi,<lb/>hinc elucet wie hart es halte ein vitium alt&#232; radicatum<lb/>so
                    zu vertreiben da&#223; es nicht mehr komme, v. wie man zu wachen v.<lb/>sich mit
                    dem Gebeth zu verwahren habe. Es ist warlich nichts gerings<lb/>sich v. der Welt
                    absagen v. in die Stille Gottes einzugehen, v.<lb/>wenn das seyn soll v.
                    mu&#223; so mu&#223; doch alles b&#246;se abgethan seyn<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Elu-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0669.jpeg" n="669"/>
                <note2>(Seite 669) </note2>
                <p> Elucet hinc wie weit ich noch vom Ziel. Nacht hell<lb/><g>Luna</g> decrescens
                    lucet. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-12">
                        <supplied>12.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0669.jpeg" n="669"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 12 <g>novem</g>br<ex>is</ex>
                    <lb/>Ad huc uti heri flat boreas, hat gereifft ist kalt, mucus <lb/>ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus multus,
                        oscitat<ex>io</ex>. pandic<ex>ulatio</ex>.
                        sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> varius, oculi spannen etwas,<note
                        place="margin-right" resp="author"> auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat.<lb/>flatus nonnulli</note> poenitet facti sed<lb/>exhilaror
                        t<ex>ame</ex>n ad novam vitam ineundam, &amp; eo majores<lb/>vires &#224;
                    DEO petendas, quo major est corruptionis vis, &amp;<lb/>Diaboli insidiae. Zog
                    &#252;ber das Camis&#246;lgen den Roquelaur an,<note place="margin-right"
                        resp="author"> Steckte mich in den Roquelaur<lb/>ut sensim sensimque
                        frigefiam<lb/>post lecti aestum, hernach<lb/>warffe ihn weg.
                        Omnia<lb/>debent successive fieri,<lb/>non per saltus.</note><lb/>Frigent
                    manus, pedes paulul<ex>um</ex> horripil<ex>atio</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">per</supplied> dorsum. Pitzeln<lb/>in
                    nare sinistra pressio verticis, Ructus <g>aci</g>di jejuni.<lb/>Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>. die obere molares oben
                    linckerseits<lb/>pitzeln &amp; stupent. it<ex>em</ex> oben die rechterhand.
                    Pitzeln in<lb/>genu sinistro. Larynx juckt extern&#232; linckerhand.<lb/>Ob
                    oscitatione nares humidae sonst nicht. Cum screatu levi<lb/>ex larynge mucus
                    pulposus, et larynx asper paulul<ex>um</ex> inde.<lb/>Pitzeln in oculo sinistro.
                        Horripil<ex>atio</ex> &amp; frigus per omnia extre-<lb type="inWord"/>ma,
                    quod pedes ultimo captavit optime omnium tectos.<lb/>Stiche ad humerum
                        sin<ex>istrum</ex> unten. Pressio frontis. Crepitus ar-<lb type="inWord"
                    />tuum. Borborygmi, dies serenus aber kalt. Spannen in<lb/>vertice. Mucus ex
                    Larynge pulposus multus cum screatu &amp;<lb/>tussicula aliqua. <hi
                        rend="underline">Oculi frigente corpore zieml<ex>ich</ex><lb/>tr&#252;b,
                            sonderl<ex>ich</ex> sinistra,</hi><note place="margin-right"
                        resp="author"> oculi auch etwas <lb/>kalt.</note> manus frigentes uti
                    non<lb/>scribunt. Borborygmi. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Pressio ocul<ex>i</ex><lb/>sinistri. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    palpebris oculorum subinde superi-<lb type="inWord"/>oribus. Spannen in aure
                        <del>s</del> dextra. Pandic<ex>ulatio</ex>. oscit<ex>atio</ex><lb/>Multum
                    manus ad <g>aerem</g> frigent, pedes minus. Clavi pedis<lb/>d<ex>extri</ex>
                    dolor frigentibus pedibus. Die finger steiff von<lb/>K&#228;lte.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Perlego &amp; corrigo
                    vitia scribentis Herrfurt. orthogr. Hoheiseli- <lb/>anorum<note place="foot"
                        resp="editor"> Daniel Friedrich Hoheisel (1698&#8211;1732), Jurist in
                        Halle</note> Actorum P. II. <lb/><hi rend="underline">Spannen linckerseits
                        hinten in collo.</hi>
                    <hi rend="underline">Pitzeln &amp; jucken in nare</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >sinistra davon die Augen auch etwas &#252;berliefen.</hi> Oscitatio Pan-<lb
                        type="inWord"/>diculatio, Ructus, frigus <g>ignem</g> et <g>aerem</g>
                    excludere vult per <lb/>oscitationem &amp; pandicul<ex>ationem</ex> &amp; ructus
                    &amp; flatus, <hi rend="underline">phlegma et<lb/>terra in corpore meo dominium
                        habent,</hi> est continuus<lb/>in corpore quovis elementorum reactus &amp;
                        pugna.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Elementorum in<lb/>corporibus pugna<lb/>&amp;
                            reactio.</hi></note> Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> varius.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. Venter subsidet. Serena<lb/>dies von westen, es wird
                    kalt. Lucidi oculi,<lb/>lucente <g>sole</g> et animus lucidus, pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sinistro. Fa-<lb type="inWord"/>cies sat florida. Pressio in
                    axilla <del>si</del> dextra. Spannen<lb/>hinten linckerseits in nucha.
                        Pandicul<ex>atio</ex>. oscit<ex>atio</ex> sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Pitzeln in nare dextra &amp; sinistra
                    simul. Pressio post aurem<lb/>sinistram. Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet pede
                    frigido. Meridie paulul<ex>um</ex><lb/>calet <g>aer</g>.<lb/>Mater<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740),
                        geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> griffe sich an v. wolte
                    sehen lassen da&#223; der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">bruder</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Heinrich Christian Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und
                        Staatswissenschaftler, J. Chr. Senckenbergs &#228;lterer Bruder</note> nicht
                    von lumpen<lb/>Leuten uti dicebat, daher sie auch, al&#223; ich nicht wolte
                    ihnen gehen so<lb/>in mich hin ein setzte v. gar schlug, quod t<ex>ame</ex>n
                    patienter ferebam &amp;<lb/>pro ea precabar,<note place="margin-right"
                        resp="author"> sciebam worau&#223; ihre<lb/>wie alles frauenzimmers
                        in<lb/>Ffort haupt passiones<lb/><hi rend="underline">Avaritiam &amp;
                                Ambiti-<lb type="inWord"/>onem vanam,</hi> voluptas<lb/>inter
                        currit.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123029848">weyer</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Daniel Weyher (1706&#8211;vor 1797),
                        Amtmann in Dhaun</note> ist sch&#246;n v. jung, gefiel ihr, konte
                    ihn<lb/>nicht gnug ob pulchritud<ex>inem</ex> loben, so verlieben sich auch die
                    alte Weiber offt </p>
                <pb facs="b0670.jpeg" n="670"/>
                <note2>(Seite 670) </note2>
                <p> offt noch in eine personnage, wolte ihm auch einen Menschen so reich,<lb/>quod
                    stultum est an eine Jungkerin zu verheyrathen suchen quod<lb/>si fecisset omnem
                    rem ei aperuissem.<lb/>Edebamus Perlengerste, blumenkohl &amp; botulos,
                    Rindfleisch,<lb/>pastete, hasenbraten, hechte so au&#223; dem Mayn v.
                    weiches<lb/>fleisch haben, die au&#223; der Nidda p Lahn, wo hartes
                        felsen<lb/><g>Wasser</g> ist, haben alle <hi rend="underline">h&#228;rter
                        fleisch v. sind delicater, al&#223; die</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >au&#223; grosen fl&#252;ssen wo das <g>Wasser</g> zu weich ist,</hi>
                    Mandeltorte.<lb/>Bibebam <g>aquam</g> &amp; vinum, edebam multum, multum
                    vini<lb/>bibebam, quod bene tolerabam, quia jejunaveram, der wein<lb/>leicht, v.
                        <g>Wasser</g> drunter gosse.<note place="margin-left" resp="author"> Weyer
                        dicebat Gallos<lb/>multum edere &amp; bibere<lb/>rothwein cum <g>aqu</g>a
                        multa,<lb/>essen tags wohl 4 mal,<lb/>Clima non multum fa-<lb type="inWord"
                        />cere auff 50. 60 Meilen.<lb/>u fr&#252;ber, so differiren sie<lb/>nicht
                        viel von uns. Sed<lb/>certum est eos parum<lb/>edere. Diversa<lb/>plane
                        &#224; nobis natio est<lb/>&amp; methodus medicandi di-<lb type="inWord"
                        />versa, tam diversae nati-<lb type="inWord"/>ones migrationibus genti-<lb
                            type="inWord"/>um saepe mixtae sunt.</note><lb/>Stutz<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Lorenz Stutz (gest. 1760), Amtmann in Dhaun</note> v.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123029848">weyer</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Daniel Weyher (1706&#8211;vor 1797),
                        Amtmann in Dhaun</note> sind noch zieml<ex>ich</ex> miserable in
                    theologicis.<lb/>Weyer sagt ein honnete homme der alles thue ex biblicis
                    so<lb/>raisonnable sey auch ein christ, v. diser nahme halte alle devoirs<lb/>in
                    sich v. Vollkommenheit so er wohl explicirt wird. Putabat<lb/>ver&#242; ille
                    politicus parum has res intelligens, da&#223; es eben nicht drauff<lb/>ankomme
                    so genau in omnibus zu leben wie die Pfarrherrn sagen,<lb/>volunt laxam habere
                    viam, ita colere DEUM ut diabolum<lb/>non laedant.<lb/>Weyer <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> novit
                    von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4026493-2">Itzstein</name> der
                    schule her, it<ex>em</ex>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1">Jena</name> p sey
                    ein<lb/>bon vivant gewesen, <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4026493-2">Itzstenii</name> dixere er k&#246;nne
                    M&#228;use<lb/>machen. Jenae hat er nichts studiert, domi optim&#232;
                    dies<lb/>noctesque, heyrathete jung.<lb/>Concupiscentia nimia si ratio
                    confunditur et superbia &amp;<lb/>impatientia, verum cognoscere nequimus, quod
                    venit ex<lb/>voluntate Dei neminis per velle vel nolle, sed per Dei<lb/>gratiam
                    qui sua bona dispensat omnibus recte constitutis<lb/>&amp; dispositis. Veritatis
                    sol omnibus lucet nisi quidem<lb/>eam arcent obductis velamentis.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Concupiscentia</hi></note><lb/>Stutz dixit bey ihnen im
                        Rheingr&#228;fl<ex>ichen</ex> sey Rath Medicus doctus,<lb/>qui <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373">Sch&#252;tzii</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz (1693&#8211;1750),
                        Kammerschreiber in Homburg</note> scripta, ubi in nova editione
                        Tr<ex>actatus</ex> prin-<lb type="inWord"/>cipis Homburg<ex>ensis</ex> vom
                    weg zu Gott, it<ex>em</ex> Sch&#252;tzen v. Stieren Corre-<lb type="inWord"
                    />spondentzen de apocatastasi, it<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelii</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> scripta v. schert<lb/>die Pfaffen entsetzl<ex>ich</ex>.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Dicebant ambo da&#223; Dr.<lb/>Tourneisen
                        in Stra&#223;burg<lb/>keine Religion habe,<lb/>mache alles mit,<lb/>&amp;
                        Gros dicebat er<lb/>habe neul<ex>ich</ex> wollen
                    billard<lb/>spielen.</note><lb/>Stutz est avarus, sagte Gott vertrauen v. einen
                    guten beutel<lb/>mit Geld haben, sey was guts.<lb/>Ratio recta idem est, Logos,
                    Christus, natura nova<lb/><g>spirit</g>us Dei qui ex hac vivit, vivit scripturae
                        conformi-<lb type="inWord"/>ter.<lb/>die Pietististen wollen alles
                    reformiren v. sich im Eigentrieb &#252;ber alles<lb/>setzen v. fallen in dessen
                    in juventutis <g>venerem</g> et ambitionem v. am<lb/>Ende in den Geitz, omnia
                    quia sibi manent ignoti<lb/>ipsis, licet pro Deo militent, at se in totos non
                    tradant sed<lb/>nimium pecuniae confidant.<lb/>Stutz non vult in totum probare
                    quod tollat C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> meritum<lb/>Christi fere omne. <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Nares</fw>
                </p>
                <pb facs="b0671.jpeg" n="671"/>
                <note2>(Seite 671) </note2>
                <p> Nares nach dem starcken essen v. trincken verstopfft, schnupffe<lb/>offt taback,
                        sternutabam.<lb/>Stutz<note place="foot" resp="editor"> Johann Lorenz Stutz
                        (gest. 1760), Amtmann in Dhaun</note> sitzt viel arbeitet v. liesst viel,
                    flatus experitur,<lb/>v. hat ein best&#228;ndiges verstopfft seyn der Nase, aber
                    schnupfft<lb/>v. raucht zu starck Taback quod vetuit ei <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1052509002">Gladbachius</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Cornelius Gladbach (1706&#8211;1781), Arzt in
                        Frankfurt</note><lb/>junior kan es aber nicht lassen, ob er schon wei&#223;
                    da&#223; es schadet.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">taback schnupfen
                        in<lb/>hypochondr<ex>iacis</ex></hi></note><lb/>Est sonderl<ex>ich</ex>
                        hypoch<ex>ondriacus</ex> est avarus, dives.<lb/>Dicebam Stutz nullum
                        script<ex>um</ex> s<ex>ive</ex> mysterium esse rationi con-<lb type="inWord"
                    />trarium licet saepe supra rationem. E<ex>rgo</ex> biblia omnia rati-<lb
                        type="inWord"/>onalia.<note place="margin-right" resp="author"> Weyer cum
                        Vespera apud<lb/>eum essem seufzete<lb/>zuweilen. est sanguineus<lb/>ist
                        nicht sehr erfahren<lb/>noch subito laetatur<lb/>subito
                    contristatur.</note><lb/>Frigent pedes &amp; mox quoque manus &#224; vino
                        <g>aci</g>do &amp;<lb/>der fetten Pasteten v. torten Kruste. Flatus. A
                    vino<lb/>florida facies, pedes &amp; manus frigent. <hi rend="underline">Eifrig
                        im Ge-</hi><lb/><hi rend="underline">m&#252;the</hi> &#224; vino im
                        disput<ex>iren</ex> mit Ambtmann Stutz.<lb/>Laudabat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123029848">Weyer</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Daniel Weyher (1706&#8211;vor 1797), Amtmann in
                        Dhaun</note> meum institutum da&#223; nicht eher wolte Dr.
                    werden<lb/>al&#223; nach absolvirten reisen.<lb/>Vespera boreas mit etwas
                    abendr&#246;the, etwas wolckig hernach,<lb/>doch endl<ex>ich</ex> helle. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi qui &amp; vacuo ventre ante edendum
                    fuere.<lb/>Flatus ad excret<ex>ionem</ex> faecum tendentes, egessi faeces
                    sensim<lb/>sensimque premendo &amp; cessando, ano stricto propter motus
                        ad<lb/>ventricul<ex>um</ex> tendentes, spissas. linckerseits in ano
                        pitzeln.<note place="margin-right" resp="author"> Auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat.<lb/><lb/>faeces sat multa.</note><lb/>Ructus, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, venter inflatus.<lb/>Ibam in Meerm&#228;nnin
                    hau&#223; wolte in die <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8"
                        >homburger</name> Lotterie<lb/>legen waren aber noch keine billets da.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld</name>
                        nahm von<lb/>mir abschied geht<lb/>cum amicis nach <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach</name><lb/>v. weiter nach
                            B&#252;-<lb type="inWord"/>dingen zu fu&#223;e mit<lb/>Gelegenheit v.
                        nicht<lb/>zu eilend.</note><lb/>aderat Gros<note place="foot" resp="editor">
                        Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> &amp; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121818373">Sch&#252;tz.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in
                        Homburg, Neffe von Johann Jakob Sch&#252;tz</note> Bibebamus guten
                    Kayser-thee, gros<lb/>non libenter bibit Thee vespera, st&#246;rt ihm den
                    schlaaf ut omnibus<lb/>hypoch<ex>ondriacis</ex> sensibilibus.<lb/>Vinum dum
                    intus agit extrema stricta sunt, quia hypoch<ex>ondriacis</ex> in-<lb
                        type="inWord"/>terna magis relaxata atque externa.<lb/>Loquebatur
                    Sch&#252;tz vom <hi rend="underline">G&#246;tter od<ex>er</ex> G&#246;tzen</hi>
                    thee dem<lb/>Indianer da wenig zur grosen rarit&#233; al&#223; ein
                    present<lb/>herau&#223; kommt, Indi non bibunt, ist der au&#223; stich, un-<lb
                        type="inWord"/>vergleichl<ex>ich</ex> kommt in bleyernen buchsen gantz
                    klein.<lb/>Gros dicebat Graecos dicere <g>spiritum</g> sanctum esse
                    Creaturam.<lb/>Assentiebat mihi Sch&#252;tz dicenti omnes nos debere<lb/>omnia
                    vitia experiri einer erfahre jung was der andere<lb/>alt v. spather. Sch&#252;tz
                    wird am hoff da er gelitten etwas<lb/>maitrissant v. orthodox ut video.
                    <lb/>Meermannin mater, hysterica est, in einem engen Zimmer ubi<lb/>calidum est
                        hypoc<ex>austum</ex> viele leute p wird ihr gleich angst,<lb/>uti &amp;
                    &#224; multo frigore.<note place="margin-right" resp="author"> &#224; Tabaco
                        sumto ster-<lb type="inWord"/>nutat<ex>io</ex> v. pitzeln
                        in<lb/>naso.</note><lb/>Frigidae manus, calent pedes currenti cito post Thee
                    &amp;<lb/>vinum. <hi rend="underline">Thee bekam mir post vinum gut.</hi><note
                        place="margin-right" resp="author"> Sch&#252;tzio adulatur<lb/>Meermannia
                        ist<lb/>gar wohlgelitten bey<lb/>hoff zu homburg v. das<lb/>tr&#228;gt ihr
                        Geld ein.</note><lb/>Cum biberam Thee multa saliva fluebat, <hi
                        rend="underline">hypoch<ex>ondriaci</ex> sputa-<lb type="inWord"/>tores
                        sunt,</hi> mucus ex faucibus pulposus. Aderat Meerm&#228;nnin
                    sch&#246;ne<lb/>tochter quam aspiciebam, multis <g>vener</g>eis
                        hypoch<ex>ondriacis</ex> inde fluit consueta<lb/>saliva ad has
                        delicias.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Hypoch<ex>ondriaci</ex> sputatores.</hi></note>
                </p>
                <pb facs="b0672.jpeg" n="672"/>
                <note2>(Seite 672) </note2>
                <p> Auris d<ex>extra</ex> susurrat, velox sum auf den beinen. agilis
                    mens.<lb/>Ructus. borbor<ex>ygmi</ex> tormina <hi rend="underline">flatus
                        valid&#232; crepantes. Pitzeln<lb/>daher in ano.</hi> Lucidi &#224; vino
                    oculi florida facies,<lb/>Gaudebam de agnita veritate &amp; quod disputando
                        superi-<lb type="inWord"/>or fuerim, &amp; de noviter inventis, quod in
                    nobis au-<lb type="inWord"/>get scientiam &amp; sustentat. Vid<ex>e</ex> ex
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123414709">Platone</name>
                        Tr<ex>actatum</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100942954"
                                    >Georg<ex>ii</ex><lb/>Venet<ex>i</ex></name></author>
                        <title>Problemat<ex>a</ex></title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Francesco Georgio Veneto: In Scripturam Sacra Problemata, Venedig
                        1536.</note> fol. 38. a. Hinc flos gauden-<lb type="inWord"/>te Natura
                    multus, sed viribus disputando exhauriebar,<lb/>&amp; condescendendo hominibus
                    mundanis licet non rudi-<lb type="inWord"/>bus sed honestis. Vesiculae leves in
                    apice linguae.<lb/>Spannen in faucibus &amp; mucus ex larynge &amp;
                        inf<ex>undibulo</ex> pulposus,<lb/>Ructus.<lb/>Vespera adivi <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123029848">Weyer</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Daniel Weyher (1706&#8211;vor 1797),
                        Amtmann in Dhaun</note> et Stutz<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Lorenz Stutz (gest. 1760), Amtmann in Dhaun</note> im Potschen hau&#223; im
                    Rebstock,<lb/>liessen die f&#228;sser mit Geld zumachen.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Weyer vespera multum oscita-<lb
                            type="inWord"/>bat est sanguineus mollis &amp;<lb/>somnolentus.</note>
                    bibi 3 gl<ex>&#228;ser</ex> Moselwein.<lb/>putabat Stutz einiger Moselwein
                    muscatellere sehr.<lb/>so man mit scharlach, holderbl&#252;the it<ex>em</ex>
                    Coriandro<lb/>geben k&#246;nne, er habe es selbst probirt.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Muscateller Geschmack</hi></note><lb/>sind beyde noch
                        zieml<ex>ich</ex> ingenui viri.<lb/>Loquebantur de <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelio</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> multa mecum cum audirent<lb/>esse meum amicum, v. wil
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> schrifften weyer auch<lb/>alle haben.<note
                        place="margin-left" resp="author"> ostendebam iis C<ex>onradi</ex>
                            D<ex>ippelii</ex> scriptum<lb/>contra Norimbergenses<lb/>Hanssen &amp;
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/132864827"
                            >Wagnerum.</name></note> Ist commod letzterer wil s<ex>eine</ex> ruhe
                    haben sich<lb/>nicht gantz verderben auf ein mal, ut <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">frater</name> meus<note place="foot"
                        resp="editor"> Heinrich Christian Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und
                        Staatswissenschaftler, J. Chr. Senckenbergs &#228;lterer Bruder</note> mit
                    dem<lb/>Nachtsitzen v. studiren. speth <hi rend="underline">Tussicula levis
                        &amp; opplet</hi><ex>io</ex><note place="margin-left" resp="author"> Gieng
                        per <g>aerem</g> frigidum<lb/>hic officiebat <lb/>laryngi.</note><lb/><hi
                        rend="underline">sanguinis,</hi> spannen in faucibus &amp; mucus ex iis
                    pulposus,<lb/>Ructus, flatus, borbor<ex>ygmi</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> v. stechen hin v. her,<lb/>auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Kopff etwas tumm. Calent scri-<lb type="inWord"/>benti manus, summen
                    in ohren sonderl<ex>ich</ex> dem rechten, frigent<lb/><hi rend="underline"
                        >pedes, die weniger al&#223; vorher bedeckt sind, v. da</hi><lb/><hi
                        rend="underline">ich nun nur die leinen str&#252;mpffe an habe.</hi> In
                    lingua<lb/>vesiculae rechter seits ad apicem. Sanguis paulo citius atque<lb/>est
                    gradus naturalis, movetur. Ructus, plenus adhuc<lb/>ventriculus, die Pasteten
                    Kruste war zu fett, pinguia &amp; fla-<lb type="inWord"/>tulenta hypochondriacis
                    vitanda, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Facies calida &amp;
                    manus, oculi liberi, frigent pedes.<lb/><g>Urina</g> propter vinum copiosor
                    fluit. Oculi liberi sed sinister<lb/>paulul<ex>um</ex> premit. Pressio verticis.
                    Horripilatio per<lb/>dorsum. Scribenti nares obturatae, ructus
                    multi.<lb/>Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet. Spannen in
                        infundib<ex>ulo</ex> &amp; larynge<lb/>seu faucibus, &amp; mucus pulposus
                    cum screatu secedit multus,<note place="margin-left" resp="author"> Boreas flat,
                            <g>aer</g> tr&#252;b. </note><lb/>qui ab <g>ign</g>e expellitur, vel
                    &amp; per digestionem novam in ventri-<lb type="inWord"/>culo in gratiam rediit
                    cum Natura corporis ut <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607"
                            >F<ex>ranciscus</ex> M<ex>ercurius</ex> Hel-<lb type="inWord"
                        />montius</name><note place="foot" resp="editor"> Franciscus Mercurius van
                        Helmont (1614&#8211;1699), fl&#228;mischer Arzt, Diplomat und
                        Mystiker</note> vult, quod ver&#242; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118752561">Stahl</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Georg Ernst Stahl (1659&#8211;1734), Chemiker und Mediziner
                        in Halle und Berlin </note> abnuit, dicens talia non<lb/>redire in pacem cum
                        corpore.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mucus an in gratiam<lb/>cum humoribus
                            redire<lb/>queat</hi>?</note> Flatus. Ructus. Vesiculae<lb/>linckerseits
                    ad laryngem, Crepant artus. Jucken in inguine<lb/>sinistro. Borborygmi. Flatus
                        <g>sulphur</g>ei foetid<ex>i</ex>. Supra mentum<lb/>varus novus, pitzeln in
                    labia superiori, scheint der schnupff-<lb type="inWord"/>taback ist vorhin dran
                    kommen oder es wil au&#223; fahren.<lb/>Circa aures vari nonnulli. Manus calent,
                    pedes frigent. <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Ruc-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0673.jpeg" n="673"/>
                <note2>(Seite 673) </note2>
                <p> Ructus, oscitatio. nares legenti tumidae. Pressio frontis linckerseits.<lb/>Lego
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/100942954">F<ex>rancisci</ex> Georgii
                                Veneti</name></author>
                        <title>aurea problemata,</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Francesco Georgio Veneto: In Scripturam Sacra Problemata, Venedig
                        1536.</note> qui liber auro mihi<lb/>contra clarior, &amp; autumno cum
                    divino auxilio &amp; gratia ad<lb/>meas manus pervenisse. Optime docet in
                    scriptura pro omnibus homi-<lb type="inWord"/>nibus esse ingentem thesaurum,
                    philosophiam veram cum verbo Dei<lb/>idem esse asserit.<note
                        place="margin-right" resp="author"> quo magis lego eo<lb/>major libri oritur
                            a-<lb type="inWord"/>mor, sed supra libros<lb/>fons librorum in
                        <lb/>corde &amp; Deus in eo<lb/>operans aestimandus est,<lb/>ne terrena
                        idola vene-<lb type="inWord"/>remur.</note><lb/>Supra aurem
                        sin<ex>istram</ex> pressio, it<ex>em</ex> hinten im r&#252;cken p pitzeln in
                    nare<lb/>dextra, et ea paulul<ex>um</ex> patula facta post sternutationem, sed
                    mox<lb/>obturata, sed humidiores postea nares.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">&#224; sternutatione
                    nares<lb/>humidiores.</hi></note><lb/>Ructus.<lb/>Ego subinde non sumo errhinum
                    Tabacum nisi inter amicos, &amp; <lb/>sic prodest, quia nulli rei assuefio.
                    Spannen in nucha, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>varius, In regione
                    parotidis d<ex>extrae</ex> quae paulul<ex>um</ex> tumet
                    spannen.<lb/>Horripilatio dorsi, borborygmi, jucken in ano, flatus. sub
                        <lb/>ocul<ex>o</ex> sinistro stiche, pitzeln in oculo d<ex>extro</ex>.
                    Stiche in pollicis d<ex>extri</ex> apice<lb/>Flatus. Legenti spannen in Augen
                        sonderl<ex>ich</ex> sinistro oculo.<lb/>Stiche linckerseits in ano. Pressio
                    verticis. Stiche im rechten<lb/>Arm. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                        oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>iore</ex> palp<ex>ebra</ex>.
                    pressio frontis. Ructus. Osci-<lb type="inWord"/>tatio Blieb auf ad XI &#189;
                    uhr. Flat boreas. Pitzeln in ano.<note place="margin-right" resp="author">
                        Pitzeln in ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>.</note><lb/>Manent eos qui multa
                    cognoscunt &amp; pauca agent magna Dei<lb/>judicia, ut in sua scientia sibi
                    placentes suam tenuitatem<lb/>nosse perdiscunt,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Magna judicia<lb/>&amp; gravia.</hi></note> sicut eos
                    pariter qui ut illi pedem figunt, ita <lb/>recedunt plane &amp; retrocedunt
                    &#224; justitiae tramite, his n<ex>emp</ex>e perdo-<lb type="inWord"/>mandis
                    ordinaria non sufficit poena sed gravissima. Si rece-<lb type="inWord"/>dunt
                    manet iis ad huc aliquis luminis divini splendor ut<lb/>sapienter loquantur,
                    mens n<ex>emp</ex>e probe perrectura uti in divinis ita &amp; dia-<lb
                        type="inWord"/>bolicis &amp; naturalibus pura esse debet ut cum
                        <g>spirit</g>ibus sese possit unire.<lb/>sic ea cum quibus se unit, ab iis
                    discit, et eorum influxu potita<lb/>pinguescit ex eorum sphaera, corpore quasi
                    mystico sibi structo ex<lb/>hoc alimento <g>spirit</g>uali, potestque dici
                        <g>spirit</g>us interioris vestis, &amp; taberna-<lb type="inWord"/>culum
                    interius. Vid<ex>e</ex> de corpore &amp; vehiculo <g>spirit</g>us invisibili
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>hristianus</ex> Demo-<lb
                                    type="inWord"/>critus</name></author> in <title>analysi Cramatis
                            harmonici.</title></bibl>
                    <note place="foot" resp="editor">Johann Konrad Dippel: Analysis cramatis
                        harmonici hyper-metaphysico-logico-mathematica, Das ist: Chymischer Versuch
                        zu destilliren per descensum, per ascensum et per latus, und in ihr Sal,
                        Sulphur et Mercurium zu resolviren die drey harmonischen Systemata der
                        heutigen Philosophie, 1729.</note> p. 36.<note place="margin-right"
                        resp="author"> plane uti corpus<lb/>ab elementis hujus<lb/>mundi
                        pinguescit<lb/>&amp; augetur.</note><lb/>Pitzeln in ano. Ructus.<lb/>Terreni
                    nimia cupido turbat nos ut claram DEJ lucem <lb/>aspicere nequeamus. Mens
                    terrena cupiens arcet nos.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Cupido lucem<lb/>arcet.</hi></note> Nondum<lb/>dedi
                    exemplum pietatis multae in parentes, nullum in proxi-<lb type="inWord"/>mum,
                    nullum in me ipsum, ut &#224; peccato cesserim me annihila-<lb type="inWord"
                    />re, Deumque et proximum super omnia mundana dilexerim. Novi<lb/>omnia esse
                    bona, at fervor et aestus ad agendum deest. &#212; si<lb/>essemus amore in Deum
                    proximum et nos vero &amp; communicatio<lb/>pleni, quam largiter oriretur nobis
                    lux ut media solet esse<lb/>die! sed ita tenebrae nostrae vel agendo mala, vel
                    omittendo<lb/>bona nos &amp; DEUm nostrum luminis &amp; amoris fontem sepa-<lb
                        type="inWord"/>rant. Scire multa cupimus, sed dum non agimus plura
                    atque<lb/>scire volumus, &amp; amorem et lucem omittimus. Stabilis enim<lb/>non
                    est sine amore lux, tenebrarum vim arcere non potestque, nosque<lb/>in
                    tentationem procellis &#224; periculo vacuos praestare nequit, sed facit
                    succumbere. </p>
                <pb facs="b0674.jpeg" n="674"/>
                <note2>(Seite 674) </note2>
                <p> Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/>Cubitum ivi
                    hora XII. Bene dormivi, gegen Morgen wachte<lb/>auff war vomituritio da, sed
                    dedominabam, it<ex>em</ex>
                    <g>vener</g>ea cu-<lb type="inWord"/>pido sed supprimebam, war nicht recht wohl,
                    pinguia ederam &amp; nimis<lb/>multa hinc est, potest quoque &#224; nimia
                    voracitate &amp; biba-<lb type="inWord"/>citate esse obstructio &amp; malum
                    hypochondriacum, eum quod <lb/>sanguis incrassat &amp; nimis diluit id facit,
                    obstructio n<ex>emp</ex>e utrosque<lb/>fit. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-13">
                        <supplied>13.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0674.jpeg" n="674"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 13 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Surrexi hora VII. Boreas flat
                    v. ist tr&#252;b. Venter inflatus,<lb/>trieb ad vesicam &amp; anum, torpet
                        paulul<ex>um</ex> animus, indigna-<lb type="inWord"/>bundus quod heri nimium
                    edi &amp; bibi diversa vina., &#224; quo &amp;<lb/>Deum orebam ut me liberet.
                    Mucus ex faucibus pulposus et ex<lb/>larynge, qui non asper nisi
                        paulul<ex>um</ex> ut solet. Nares obturatae.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, stiche in dorso <hi rend="underline">rechter
                        hand in lumbis,</hi><lb/><hi rend="underline">si inspiro, it<ex>em</ex> si
                        multum inspiro tussicula,</hi> stiche in<lb/><hi rend="underline">dorso
                        cessant &#224; faecibus excretis,</hi> Pitzeln in nare sinistra.
                        Auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat. in den Augen spannen, pressio frontis,
                        brobor<ex>ygmi</ex> in ventric<ex>ulo</ex><lb/>&amp; intestinis flatus
                        <g>sulphur</g>ei foetidi excreturi ut postea factum faeces<lb/>sub
                        spiss<ex>as</ex> multas &amp; subtenues fuscas, pectus liberius ab
                        excretione<lb/>it<ex>em</ex>
                    <hi rend="underline">pulsus non ita citus wie bey der angst v. distensione
                        abdominis<lb/>vorher.</hi> pitzeln post faeces excretas lincker seits in
                    ano.<lb/>Ructus primum cum surrexi non <g>aci</g>di, post excretionem faecum
                        mox<lb/><g>aci</g>di, borbor<ex>ygmi</ex> multi.<lb/>manus frigent calent
                    pedes. horripil<ex>atio</ex> dorsi.<lb/><g>aer</g> frigidus inspirandus semper
                    ut paulul<ex>um</ex> calescat per nares,<lb/>ne pulmonibus molestus fiat, contra
                    aestate pleno ore<lb/>hauriendus est <g>aer</g> calidus, ut eo magis reficiamur,
                    sed<lb/>non debet esse nimis calidus, sed umbrosus, at non frigidus,
                        hic<lb/>n<ex>emp</ex>e facit retrocessionem suci &amp; motuum, &amp; multa
                        inducit<lb/>mala.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>aeris</g> frigidi inspi-<lb type="inWord"
                            />ratio</hi></note> Borbor<ex>ygmi</ex>. pressio in lumbis.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Cum tussicula aspero ex<lb/>larynge mucus
                        pulpos<ex>us</ex></note><lb/>Diffido semper desperabundus fere operibus
                    meis, &amp; ideo multum<lb/>laedor,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Ego semper &#224; posteriori<lb/>bonus.</hi></note>
                    saepeque pecco &amp; debilis videor, at ver&#242; cum<lb/>disperiit usu ille
                    timor, optimus sum &amp; reliquos supero. Dantur<lb/>nonnulli qui multa dicunt
                    &amp; postea pauca praestant, sed semper<lb/>praestat finem esse bonum. In
                    precibus conventuum nostrorum<lb/>miser&#232; proposui, disputare hic executus
                    in cathedra non<lb/>potui, nec puero ad hoc exercitium educatus, nec in
                        acade-<lb type="inWord"/>miis quia pompa terreor, &amp; nimis multa metuo,
                    errareque<lb/>nolo, disputavi, facile n<ex>emp</ex>e affectibus ita indulgens in
                        confusi-<lb type="inWord"/>onem abriperer &amp; silere cogerer. Magis semper
                    facio atque<lb/>dicere moris est in officio ut timidus et verecundus compla-<lb
                        type="inWord"/>ceam superioribus in aequis rebus. Licet verum sit,
                    me<lb/>subinde deliquisse in rebus quae in tenebris meis hypochon-<lb
                        type="inWord"/>driacus, solusque egi, nec satis meritum esse DEJ omni
                    praesentiam,<lb/>quae t<ex>ame</ex>n res altius sensim ascendente animo non
                    amplius<lb/>fiat, sed in laboribus &amp; oratione tempus teretur. Defuit
                    mihi<lb/>Praeceptor fidus qui Natura mea observata ad omne bonum me<lb/>per
                    amorem facile duxisset &amp; exercitiis in nutrivisset fer&#232;, sic
                    per<lb/>consuetudinem, contra naturam timidam, fuisset facta res consuetudinis. </p>
                <pb facs="b0675.jpeg" n="675"/>
                <note2>(Seite 675) </note2>
                <p> Borborygmi multi, extremorum pedum &amp; manuum frigus &amp;
                    dorsi<lb/>horripilatio qua ibi major, in reliquis artubus
                        minor.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, corpore depleto
                    melius habet pectus &amp; <lb/>caput. Flaccidus venter, der leib geschwind v.
                    leicht.<lb/>Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet.<lb/>In larynge
                    tussicula &amp; excernitur mucus pulposus. Pressio<lb/>linckerseits in ano.
                    Auris d<ex>extra</ex> susurrat, Spannen in scap<ex>ula</ex>
                    d<ex>extra</ex>.<lb/>Crepitus artuum, pitzeln v. etwas ein schlafen v. wummern
                    in sura sini-<lb type="inWord"/>stra. Barbam totondi. Ructus <g>aci</g>di
                    jejuni. Pressio in ano lin-<lb type="inWord"/>ckerseits. Vari in facie multi hin
                    v. her. Mucus ex naribus<lb/>viscidus.#<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">F<ex>ranciscus</ex> M<ex>ercurius</ex>
                            Helmont<ex>ius</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Franciscus
                        Mercurius van Helmont (1614&#8211;1699), fl&#228;mischer Arzt, Diplomat und
                        Mystiker</note> bona natura praeditus fuit, artibus bonis innu-<lb
                        type="inWord"/>tritus, diligentissimus perrexit in via naturali praecedendi
                    ad<lb/>bonum sic mirabilis ex eo evenit artifex. Vixit
                        naturae<lb/>convenienter.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Helmontius F M.</hi></note><lb/>Mane veni ad Stutz<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Lorenz Stutz (gest. 1760), Amtmann in
                        Dhaun</note> &amp; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123029848"
                        >Weyer</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Daniel Weyher
                        (1706&#8211;vor 1797), Amtmann in Dhaun</note> hatten viel zu thun v.
                    begleitete<lb/>ich sie auf das Marckschiff da sie auff demselben vor ihre
                        etl<ex>ichen</ex> Tonnen<lb/>Geld geben musten 5 Gulden bi&#223; <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name> ohne das
                    Personen Geld.<lb/>Ivi ad Diest<ex>erwegium</ex><note place="foot" resp="editor"
                        > Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note>
                    bis cum C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> ad me scripsisset,
                    bestellte ihm den wein apud<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    valde cururri, <hi rend="underline">calebam nimia concupiscentia,</hi>
                    pitzeln<lb/>linckerseits in ano Tormina, Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> flatus.<note place="margin-right" resp="author"> sudabam
                            paulul<ex>um</ex></note><lb/>sumsi apud Gros<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt</note> Tabacum it<ex>em</ex> weyer. crepitus
                    artuum, attollitur<lb/>auris sin<ex>istra</ex>. stiche gleich drauff, secessione
                    facta, in scap<ex>ula</ex> sin<ex>istra</ex>.<lb/>stiche in vertice,<note
                        place="margin-right" resp="author"> Currenti calida<lb/>extrema.<lb/>In
                        inguinibus vice<lb/>versa subinde stiche<lb/>v. spannen.<lb/><lb/>den
                        gantzen tag tr&#252;b<lb/>wetter mit <lb/>Nordwind.</note><lb/>Gros ostendit
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Caroli</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg</note> epistolam sese excusantem weil er den Dippel ange-<lb
                        type="inWord"/>zupfft.<lb/>It<ex>em</ex> Neuhof epist<ex>ola</ex> qui se
                    excusat contra C<ex>onradum</ex> D<ex>ippelium</ex> dixit in etwas habe<lb/>er
                    recht in etwas un recht. Lase t<ex>ame</ex>n lecturum sua scripta v.
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> werde es<lb/>ihm nicht &#252;bel
                        nehmen.<note place="margin-right" resp="author"> Fende putat Judas<lb/>werde
                        au&#223; gerottet werden<lb/>sey das kind des Verderbens.<lb/>Carl negirte
                            sonderl<ex>ich</ex> da&#223;<lb/>die 2 sterbende kinder
                        Herrn<lb/>Holtzklau<!--Johann Eberhard Holzklau (1673&#8211;1740), Bankier in Berleburg-->
                        Dippelium |: sed<lb/>&amp; alios :| nicht um sich leiden<lb/>m&#246;gen,
                        da&#223; Dippel nichts<lb/>nutze stultum hoc est. #<lb/><lb/>(rR ob) #
                        Holtzklau sohn war ein hoher<lb/>Geist so immer oben wolte<lb/>schwimmen,
                        Dippel auch<lb/>solche vertragen ein ander<lb/>nicht sind zu
                        kr&#252;ttelich.</note><lb/>Elsaser<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Jakob Els&#228;sser (* ca. 1681), Theologe in Frankfurt</note> dicebat er
                    raisonnire lieblos von den harmonisten die nicht mit <lb/>den orthodoxis causam
                    communem gemacht gegen Fende, noch sich vor den<lb/>orthodoxis hier
                    gef&#252;rchtet.<lb/>Cramer wolte allerl<ex>ei</ex> sachen machen anfangs v.
                        allerl<ex>ei</ex> politica in der<lb/><bibl><title>famam</title></bibl>
                    bringen, viel haben, so machte <bibl><author>Carl</author> v. <author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128971800"
                            >Haug</name></author>
                        <title>die geistl<ex>iche</ex><lb/>famam</title></bibl> darauff.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfelden</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note> liegen s<ex>eine</ex> Kinder an, so hat er wollen
                    sehen ob er nach<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4025770-8"
                        >Homburg</name> k&#246;nne, lernen nichts. Tuchtf<ex>eld</ex> ist noch von
                    den Inspir&#233;s <hi rend="underline">v. En-</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >thusiasmo so eingenommen nec physica &amp; ratione recta
                    utitur,</hi><lb/>quod fende in eo taxat, &amp; ei coram testatus est.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Dicebat Tuchtfeld es sey<lb/>ein ander
                        ding von s<ex>einen</ex><lb/>imaginationes regirt werden<lb/>v. von Gott
                        gesalbt seyn<lb/>ut Fende esse vult,<lb/>sey ein weit
                    anderes.</note><lb/>Scribenti epist<ex>olam</ex> ad C<ex>onradum</ex>
                        D<ex>ippelium</ex> frigida extrema.<lb/>Laudat Fende da&#223; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373">Sch&#252;tz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz (1693&#8211;1750),
                        Kammerschreiber in Homburg</note> in homburg s<ex>ein</ex> schmierig haar
                        ab-<lb type="inWord"/>geschnitten Consilii <name type="person"
                        ref=" http://d-nb.info/gnd/128877111">Principis</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich III. von Hessen-Homburg (1673&#8211;1746), von
                        1708&#8211;1746 regierender Landgraf</note> v. eine peruque aufgesetzt. Suem
                    esse non perti-<lb type="inWord"/>nere ad Christianum. Fende in eo taxat
                    da&#223; er noch nicht recht<lb/>aufrichtig ist, &amp; serena fronte intuetur
                    eum; Dicit <hi rend="underline">signaturam</hi>
                    <lb/><hi rend="underline">rerum</hi> manifestare hic etwas un treue v.
                    verschlagene list.<note place="margin-right" resp="author">
                            &#228;usserl<ex>ich</ex> s&#228;uische<lb/>sind innerlich<lb/>auch also
                        ex <lb/>signatura<lb/>rerum. Man<lb/>mu&#223; reinlich<lb/>seyn
                        obschon<lb/>nicht Pracht<lb/>treiben.</note><lb/>Fende hat gerne frey unter
                    augen. Nonnullis quoque timor est nativus<lb/>et ei non sunt ita
                    aperti.<lb/>Meridie edi weises Kohlkraut, ragout von Rindfleisch v. Citronen,
                    haasen<lb/>Grammyts Vogel, Mandel-Torte. Animus non est ad modum
                    contentus.<lb/>Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> kalt. <note place="margin-right" resp="author"> das brodt
                            s<ex>ive</ex> alt Meel<lb/>war sehr stramm,<lb/>facit chylum<lb/>valde
                        lentum.</note>Gleich aufs essen borbor<ex>ygmi</ex> frigus artuum,
                    tormina<lb/>animus morosus &amp; <hi rend="underline">tenebricosus nimis
                        appetit,</hi> jam est tempus voluptati<lb/>resistenti quae dominium captat. </p>
                <pb facs="b0676.jpeg" n="676"/>
                <note2>(Seite 676) </note2>
                <p> ocul<ex>i</ex> sinistri pitzeln borbor<ex>ygmi</ex>. egessi faeces obsolete
                    luteas sub-<lb type="inWord"/>tenues multas cum flatibus, alles ab <g>aci</g>do
                    vini &amp; mane transpi-<lb type="inWord"/>ratione suppressa, cum item
                    vehementer cucurri v. mich warm<lb/>im kalten ausgezogen. Florida facies &amp;
                    oculi. Frigus extremorum.<lb/>Crepitus artuum.<lb/>Ibam ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> videbam
                    da&#223; er wieder in causa Arianismi eifrig<lb/>einen Tr<ex>actat</ex> schrieb,
                    schon in 7 bogen, ist eine enodatio derer<lb/>dictorum biblicorum wie die
                    Harmonisten haben wollen.<lb/>Scripsit domi quoque Chronologiam Cosmicam sed pro
                    vera non<lb/>habet, nec horam determinat &amp; diem &amp; annum, quod
                    sibi<lb/>DEUs reservavit.<lb/>Edi apud eum 3 poma. Et tunc domi bibi 3 vitra
                    vini<lb/>&amp; Kuchen 3 st&#252;ck. <hi rend="underline">&#252;ber die schnur
                        passionibus non omnino<lb/>sed paululum tantum resistebam.</hi> Crepitus
                    artuum.<lb/>Gieng mir nahe da&#223; ich Stieren so fleisig sahe, v. ich so
                    faul<lb/>bin.<lb/>Stier resignavit officium in manus serenissimi, meynt sie
                    w&#252;rden<lb/>ihn mit einem Eyd obligiren nicht gegen sie zu schreiben v.
                    eine<lb/>speciem facti drucken zu lassen. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118974408">M&#252;ller</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Heinrich M&#252;ller (1631&#8211;1675), Theologe,
                        Erbauungsschriftsteller und Kirchenlieddichter in Rostock</note>
                        Rostoch<ex>iensis</ex> dixit<lb/>es sey schwer ein Pfarrherr seyn v. da
                    jeder vor sich schwerl<ex>ich</ex> erhalten wird<lb/>auch noch vor andere
                    repondiren sollen.<lb/>Mane Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> dicebat sub nomine Halophili scripsisse
                                Magistrum<lb/><bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118589520">Oettinger</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Friedrich Christoph Oetinger
                            (1702&#8211;1782), Theologe in W&#252;rttemberg</note> Tubingae libellum
                            <title>Eine aufmunterung zur Lesung der <lb/>schrifften Jacob
                            Boehmii,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Friedrich
                        Christoph Oetinger u. Johann Theodor von Tschesch: Aufmundernde Gr&#252;nde
                        zu Lesung der Schrifften Jacob Boehmens, bestehend in Joh. Theod. von
                        Tschesch Schreiben an Henr. Brunnium und eiusd. Kurtzer Entwerffung der Tage
                        Adams im Paradiese, wie auch Halatophili Irenaei Vorstellung wie viel J. B.
                        Schrifften zur lebendigen Erk&#228;nntni&#223; beytragen, Wider die
                        scheinbaren Einwendungen aus gr&#252;ndlich heraus gesuchter Schrifft und
                        Natur Aehnlichkeit vertheidiget und mit vielen Anmerckungen erl&#228;utert,
                        nebst Joh. Theodori von Tschesch Leben, Frankfurt und Leipzig 1731.</note>
                    cum rediret von herrenhuth, so gedruckt<lb/>v. sehr gut ist quem librum
                    admirabatur Rath Lange ob profun-<lb type="inWord"/>ditatem sensus divini in
                    juvene autore. Hat Gros allerl<ex>ei</ex><lb/>piecen zu drucken geschickt
                        <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> rhapsodien so hat er sie <lb/>alle
                    zur&#252;ckgesandt v. gebethen cum cura etwas rechts zu machen.<lb/>Scribenti
                    frigent extrema. Nordwind, tr&#252;be <g>Luft</g>.<lb/>Poma edi plura ventre
                    distructo appetitum secutus. Auris<lb/>sinistra attollitur. Frigent extrema. In
                        ocul<ex>o</ex> sinistro pi-<lb type="inWord"/>tzeln. Flatus, ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>. venter inflatus.<lb/>Meridie laxa fuit alvus, poma jam
                    edo, &amp; sedatur laxitas<lb/>vincendo particul<ex>as</ex> acres
                        scorbuticas.<lb/><hi rend="underline">Frigus mihi per aliquot dies adeo
                        sensibile non erat</hi> cum majori<lb/>agebar stimulo <g>ign</g>e, parum
                    sedebam sed semper prodibam<lb/>&amp; currebam per plateas, nunc quiescente
                        <del>animo</del> corpore<lb/>animus redit ad concupiscentias.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Animo tenebricoso<lb/>&#224; <g>spirit</g>ualibus
                            abstracto<lb/>appeto multos<lb/>cibos, frigent<lb/>extrema,
                            sic</hi><lb/><g>aci</g>dum multum est<lb/>in stomacho,
                            sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> varius, pitzeln<lb/>in oculo
                        sinistro,<lb/>motu verso ad<lb/>caput &amp; cerebrum<lb/>in festante.
                        Sic<lb/>cum animus non<lb/>contentus et im-<lb type="inWord"/>patiens
                        motus<lb/>naturales negligit<lb/>paulul<ex>um</ex> friget ne-<lb
                            type="inWord"/>cess<ex>arie</ex> corpus. sed<lb/>stultum est non gau-<lb
                            type="inWord"/>dere in eo quod<lb/>luminoso intelle-<lb type="inWord"
                        />ctui placuit &amp;<lb/>alio tempore bonum<lb/>fuit. Apparet<lb/>inde duo
                            contra-<lb type="inWord"/>ria principia ad huc<lb/>in me
                        pugnare,<lb/>&amp; me in vincendis<lb/>peccatis non multum<lb/>crevisse
                        hactenus.<lb/>Communibus armis<lb/>contra me hostis<lb/>utitur, contra
                            exer-<lb type="inWord"/>citatos subtilibus,<lb/>communibus
                        vincor<lb/>statim. Pauca<lb/>edo &amp; parum frigeo<lb/>si
                        <g>spirit</g>ualibus, &amp;<lb/>meditationibus sum<lb/>deditus.</note>
                    Ructus.<lb/>Cupido dum crescit &amp; non omnia fiunt ex voto male
                    habemus,<lb/>magna habet &amp; multa &amp; plura concupiscit. Spannen in
                        scapul<ex>a</ex> sin<ex>istra</ex>.<lb/>Oscitatio, sedenti ad fornacem
                    calidam somnolentia<lb/>ventre distento. Quia hodie multum edi gegen die vorige
                    Tage, <lb/>bin nicht so schnell auf v. ab die Stiegen, citius refrigeror. Auris
                        d<ex>extra</ex> multum<lb/>susurrat. Ructus multi, pitzeln in oculo
                    sinistro.<lb/>Non semper placet peccatum sed tunc solum ubi momentaneum
                        delectat,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Malum non semper placet</hi></note><lb/>&amp; tempus
                    est ad huc emergendi ex corruptione. Ich habe sonst parentibus id hone-<lb
                        type="inWord"/>stum curantibus den hund gehetzt, der sobald er in plateam
                    kommt bellt entsetzl<ex>ich</ex> ohne<lb/>es sich abgew&#246;hnen zu
                    k&#246;nnen, id semper me in iram praecipitat dum ejus foeditatem<lb/>cognosco,
                    et t<ex>ame</ex>n nulla est medela mali, &amp; ferenda est mea stultitia in
                    <lb/>me frugifera.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Flatus</fw>
                </p>
                <pb facs="b0677.jpeg" n="677"/>
                <note2>(Seite 677) </note2>
                <p> Flatus <g>sulphurei</g> foetidi, ructus, venter distentus, extern&#232;
                    ad<lb/>laryngem vesiculae prurientes, Clavus pedis d<ex>extri</ex>
                    dolet.<lb/>Weil ich vieles gegessen werde ausser der warmen stube
                    gleich<lb/>kalt, habe auch vor k&#228;lte de&#223;halben ausser der
                    warmen<lb/>Stube nicht bleiben k&#246;nnen. Circa mentum varii vari.<lb/>Stiche
                    in oculo d<ex>extro</ex>.<lb/>Heute habe mir das erstemal eine warme stube
                    machen lassen<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Erstmal<ex>ig</ex> warme<lb/>stube.</hi></note>
                    sic<lb/>calent sedenti extrema. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in sura
                        d<ex>extra</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Drucken
                    in magen ructus multi von &#228;pfeln.<lb/>Bin sensible am leib v.
                        gem&#252;the,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">sensibilitas</hi></note> sed inquies omni ex
                    animo,<lb/>ab objectis vel internis vel externis excitata, alles das
                    mich<lb/>sonst nicht &#228;rgert, &#228;rgert mich v. jagt mich in den harnisch,
                    sind<lb/>einstrahlungen v. <g>feu</g>rige Pfeile des B&#246;sewichts, die zur
                    Wollust<lb/>treiben v. zu denen alten b&#246;sen gewohnheiten, sed hoc opus, hic
                    labor<lb/>est, da&#223; man dem trieb Gottes folgt, ohne alles ger&#228;usche v.
                    murren<lb/>unter dem Elend dieses lebens hingeht in hoffnung etwas
                    bessers<lb/>v. best&#228;ndigers in jenem. Vincendo vincimus et
                    ineffabiliter<lb/>laetamur, victi momentaneum sentimus si principium est,
                        dele-<lb type="inWord"/>ctamentum sed sic nutritur cupido quae ineffabilis
                    cruciatus est.<lb/>Oscitatio pitzeln in oculo sinistro. Spannen in aure
                        d<ex>extra</ex> externa.<lb/>Spannen in inguine d<ex>extro</ex>. Pitzeln in
                    oculo sinistro. Flatus.<lb/>Spannen linckerhand vorn in collo. Stiche in clavo
                    pedis d<ex>extri</ex>.<lb/>Suspiro subinde. Spannen in pollice dextro, ructus,
                    spannen in pollice<lb/>dextro kommt weil ich auf dem cubito liege v. das blut
                    nicht freyen<lb/>lauff hatte, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Oscitatio. Pitzeln in oculo sin<ex>istro</ex>.<lb/>Stiche in indicis
                        d<ex>extri</ex> radice. Oscitatio, pitzeln in oc<ex>ulo</ex>
                    sinistro.<lb/>Intellectus paulul<ex>um</ex> obnubilatus. Levis <hi
                        rend="underline">somnolentia sedentem &amp;<lb/>legentem in calido
                        hypocausto invadit.</hi> Flatus. Oscitatio.<lb/>Laborem non omnino amo mente
                    tenebris perfusa, sed tamen<lb/>resisto &amp; me vinco, piaculum reputans Deum
                    non sequi tam<lb/>multa &amp; magna bona nobis exhibenti laboribus
                        acquirenda.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123029848"
                        >Weyer</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Daniel Weyher
                        (1706&#8211;vor 1797), Amtmann in Dhaun</note> hodie dixit Gallos suis
                    civibus &amp; nationis hominibus non ita<lb/>fidere atque Germanis, denen sie
                    ohne billet vieles an vertrauen.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Galli fideles in <lb/>Germanos.</hi></note> Es<lb/>sind
                    sehr scharfe ordonnances gegen den diebstahl v. steht auf einem wenigen<lb/>der
                    Strang, davor kan sich jeder h&#252;then v. schrecken lassen.<lb/>Valet ubique
                    Germana fides, licet bibaces <g>vener</g>eis audiant Gallis.<lb/>Pressio frontis
                    rechterseits. <hi rend="underline">Somnolentia aliqua</hi> vespera
                    cum<lb/>calidum esset hypocaustum <hi rend="underline">und auch wohl daher quia
                        odor</hi><lb/><hi rend="underline">aliquis non ita gratus occupaverat
                        hypocaustum von dem ersten</hi>
                    <lb/><hi rend="underline">heutigen einheitzen war ein ohlicher
                    Geruch.</hi><lb/>Oscitatio non vexat nisi intemperantes in cibo &amp; potu
                    assumendo<lb/>indeque per iniquas cupiditates phlegmaticos &amp; pigros,
                        <g>ign</g>eae natu-<lb type="inWord"/>rae in quibus phlegma ordinario modo
                    elaboratur nihil horum<lb/>sentiunt.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Oscitatio.</hi></note><lb/>Cum mucus ex faucibus
                    scandit odor ex iis paulul<ex>um</ex> foetidus. Oscitatio.<lb/>Calida extrema.
                    oscitatio non dominante frigore per consuetudinem<lb/>adest jam. Parotis
                        d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>In hypocausto oscitatio &amp; horripilatio dorsi. Spannen in
                        aure<lb/>d<ex>extra</ex> externe. pressio frontis, levis somnolentia
                    accedit. ructus, </p>
                <pb facs="b0678.jpeg" n="678"/>
                <note2>(Seite 678) </note2>
                <p> clavus pedis sinistri dolet. Pressio frontis, somnolentia.<lb/>pitzeln in
                    inguine sinistro. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge
                    pulposus.<lb/>Pitzeln in ano. pitzeln in ano.<lb/>Noctu ab hora XI ad VII
                        dormivi,<note place="margin-left" resp="author"> hat ein wenig
                        geregnet<lb/>von Norden.</note> expergefiebam gegen tag<lb/>aber hatte nicht
                    lust aufzustehen tenebris in volutus eram. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-14">
                        <supplied>14.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0678.jpeg" n="678"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 14 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane oscitat<ex>io</ex>.
                        pandic<ex>ulatio</ex>., manuum frigus, sp<ex>asmus</ex> pulsatorius.<note
                        place="margin-left" resp="author"> rauher hal&#223;.</note><lb/>Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus, pedes calent ad huc. Kopff tumm, trieb<lb/>ad
                    anum. Egessi faeces luteas multas subtenues.<lb/>Pressio frontis.<lb/>Notandum
                    antea cum currebam bene habebam, pauca<lb/>edebam, pauca concupiscebam, ne alvi
                    laborasse stricta,<lb/>nunc cum heri vel &amp; nudius tertius in cepi
                    concupiscere &amp;<lb/>multa edere omnia contraria, concupiscentia
                    concupiscentiam<lb/>perit &amp; me angunt. Multas quoque egero faeces &amp;
                    flatus p Alles<lb/>Zeit me multis obnoxium elementaribus
                        concupiscentiis,<lb/><g>spirit</g>ui Dei tranquillo me plane non vel ad leve
                    tempus tan-<lb type="inWord"/>tum dicare, Theologiam &amp; scientiam
                    elementariam atque cerebri-<lb type="inWord"/>nam pluris aestimare atque divinam
                    cordis &amp; practicam<lb/>Theologiam. Tales elementares |: vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>hellwigt</author><author><add resp="author" place="above">von
                                welling </add></author>
                        <title>de sale</title></bibl> :|<note place="foot" resp="editor"> Christoph
                        Helwig: De Sole, Sale, Salo et Solo, Giessen 1606; Georg von Welling: Opus
                        mago-cabbalisticum &amp; theosophicum, Darinnen der Ursprung, Natur,
                        Eigenschafften und Gebrauch, Des Saltzes, Schwefels Und Mercurii, In dreyen
                        Theilen beschrieben, Und nebst sehr vielen sonderbahren Mathematischen,
                        Theosophischen, Magischen und Mystischen Materien, Auch die Erzeugung der
                        Metallen und Mineralien, aus dem Grunde der Natur erwiesen wird, Homburg
                        1735.</note> in exustione mundi &amp; elementorum patiuntur
                    exustionem<lb/>v. ist ihre h&#246;lle,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">H&#246;lle <lb/>Ego elementarius ad huc<lb/>sum, non
                            angelicus, <lb/>nondum divinus ho-<lb type="inWord"/>mo.</hi>
                        Morientes<lb/>pervadimus omnia &amp; mag-<lb type="inWord"/>gnet. quisque
                        suo capitur<lb/>quem amavit, &amp; pro-<lb type="inWord"/>portionalitas in
                        eo<lb/>male habet &amp; angitur.<lb/>Nonnulli ad elementa<lb/>pergunt,
                            daemonia-<lb type="inWord"/>ci ad Daemones ho-<lb type="inWord"/>mines
                        in <g>aere</g> abe-<lb type="inWord"/>unt, Diabolici<lb/>homines ad
                        diabolum,<lb/>ut divini ad Angeli-<lb type="inWord"/>ci ad angelos &amp;
                        Deum.<lb/>Mali si ad DeUm<lb/>volunt advolare,<lb/>&#224; Principe
                            <g>aer</g>is de-<lb type="inWord"/>jiciuntur ad Tartara<lb/>m&#252;ssen
                        warten bi&#223;<lb/>die 1000 jahr kommen<lb/>&amp; primum judicium,<lb/>die
                        andere kommen<lb/>in den andern todt,<lb/>v. damit der teufel<lb/>in den
                        h&#246;llischen Pfuhl.</note> ob magnetismum perversum quo <g>spirit</g>us
                        <g>ter</g>rae<lb/>alligatur, v. werden so gequ&#228;lt bi&#223; sie sich zu
                    Gott wenden v. los<lb/>kommen. Puros esse nos decet anima &amp;
                    corpore,<lb/>corpus purum indicat animam vel DEO dirigente purum<lb/>servasse
                    suum corpus, inscio homine, vel assistente Deo homi-<lb type="inWord"/>ni per
                    virtutem. Si quis ita pergit &amp; Deo non renititur in a-<lb type="inWord"
                    />ctionibus suis, semper tramite naturae procedit, bona agit,<lb/>clara mente
                    novam ex nova veritate detegit, ille<lb/>semper laetus est &amp; vincit omnes
                    difficultates. Spiritus Dei<lb/>est <g>spiritus</g> ordinis et interna sanctorum
                    pura exposcit, Spiritus<lb/>confusionis omnia pervertit, semper discit &amp;
                        t<ex>ame</ex>n non pervenit<lb/>ad veri justique cognitionem, es mangelt an
                    Gottes seegen weil<lb/>wir uns nicht von Gott bewircken lassen v. selbst uns
                        re-<lb type="inWord"/>giren wollen, v. so in s&#252;nde v. abwege
                    gerathen.<lb/>Cum surrexi raucedo perit muco ex faucibus pulposi
                    excreto,<lb/>larynx paulul<ex>um</ex> asper. Spannen in maxill<ex>ae</ex>
                        super<ex>ioris</ex> Rechter seits den-<lb type="inWord"/>tibus. Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni. Pressio frontis. Etwas tummheit<lb/>des Kopfs.
                    Scribenti starckes spannen in den Augen. Clangit<lb/>auris sinistra. Cum levi
                    tussicula &amp; screatu mucus ex<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge. Pressio
                    verticis &amp; occipitis. Flatus <g>sulphurei</g><lb/>foetidi. Pressio frontis.
                    Borborygmi.<lb/>Obige gedancken sind ex Cerebro &amp; experientia
                    genommen,<lb/>und geh&#246;ren nicht solche Perlen vor die gelehrte
                    Welt.<lb/>S&#228;ue so sie zertretten.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Arcana aliis</hi> aliis<lb/><hi rend="underline">nota
                            sunt.</hi> aliis<lb/><hi rend="underline">sapientia</hi> aliis<lb/><hi
                            rend="underline">stultitia</hi> pro <lb/><hi rend="underline">Gradu</hi>
                            felici-<lb type="inWord"/><hi rend="underline">tatis. &amp; in-<lb
                                type="inWord"/>felicitatis.</hi></note><lb/>Ructus <g>aci</g>di
                    jejuni borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. Flatus foetid<ex>i</ex>
                    <g>sulphurei</g> borborygmi<lb/>Ructus. Mens non hilaris sonderl<ex>ich</ex>
                    nerv&#246;s vinco me ipsum.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Nebulae ob
                    oculos subinde, pitzeln in <g>ure</g>thra.<lb/>Ructus. Flaccidus venter.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Mane</fw>
                </p>
                <pb facs="b0679.jpeg" n="679"/>
                <note2>(Seite 679) </note2>
                <p> Mane ad Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    ivi. hat die Nacht nicht recht schlafen k&#246;nnen, einen rauhen<lb/>hal&#223;
                    v. Rheuma bekommen. hat offt &#196;rgerni&#223;, geht wenig au&#223;,<lb/>est
                        hypoch<ex>ondriacus</ex> sensibilis.<lb/>D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reichen</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Solms-Laubach</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118809334">sohn</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Philipp Erasmus Reich (1717&#8211;1787), Sohn
                        Johann Jakob Reichs, sp&#228;ter Buchh&#228;ndler und Verleger in Leipzig
                    </note> war hier verdrossen v. m&#252;de hier zu seyn, frey zu <lb/>leben
                    gewohnt hinc. Natura fecit pallorem faciei, frasse<lb/>allerl<ex>ei</ex> obst
                    hier, lief alle tage hieher in mein hau&#223;.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Puer hypochondri-<lb type="inWord"
                    />acus.</hi></note><lb/>Natura in eo sensibili reassumsit motus pristinos &amp;
                    fecit ulcus<lb/>cutis. Non amat alligari. Ist nicht alzu starck von naturelle,
                    sehr<lb/>ehrgeitzig, verstockt.<lb/>Fui apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> ist
                    gesinnt weg zu gehen, uxorem<note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar
                        Theophil Stier (*1696), Theologe</note> domum mittere,<lb/>er selbst nach
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name> etwan
                    zu gehen, ne male habeat<lb/>Giessensibus, sagte <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">v<ex>on</ex> Zangen</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Jeremias von Zang (1687&#8211;1738), Jurist,
                        Geheimrat, Kanzlei- und Konsistorialdirektor in Gie&#223;en</note> der sehr
                    fluchte ins gesicht er <lb/>solle in der specie facti nicht un verschont
                    bleiben. Ist sehr imperti-<lb type="inWord"/>nent man kan ihn niemandem
                    recommendiren. Es m&#246;gte ihn der<lb/>landgraff<note place="foot"
                        resp="editor"> Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678
                        bis 1739 regierender Landgraf</note> v. Zang anhalten mit einem jurament
                    nicht gegen sie<lb/>zu schreiben da&#223; thut er aber nicht unterlassen v.
                    l&#228;sst lieber in s<ex>einer</ex> Ei-<lb type="inWord"/>genheit das
                    leben.<lb/>Fui apud <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519"
                        >Hort.</name><note place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest.
                        1733), Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt</note> Genzel<note
                        place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> im laden monstrabat mihi
                    effigies<lb/>wie die salzburger zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4003614-5"> augsp<ex>urg</ex></name> v. <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042434-0">N&#246;rdlingen</name>
                    aufgenommen worden.<lb/>mit Erkl&#228;rung v. plagulis patentibus.<lb/>videbam
                    ibi <bibl><title>die Edelgebohrne Jungfer Alchymia.</title> bey Cotta
                        in<lb/>T&#252;bingen 1730. 8.</bibl><note place="foot" resp="editor"> B. F.
                        S. P.: Die edelgebohrne Jungfer Alchymia, nebst einem Zusatz von der
                        Medicina universali, Universalproce&#223;, und einigen Kunstst&#252;cken aus
                        der Alchymie, T&#252;bingen 1730.</note><lb/>Dixit Fischer habe sub
                        lit<ex>era</ex> F. Tractate geschrieben al&#223; er ver-<lb type="inWord"
                    />folgt worden auf dem westrich. sey sehr gut, er ist hier jetzt <lb/>notarius
                    ungebrochen, hat ohnl&#228;ngst einen Notarium im R&#246;mer<lb/>geschlagen. Hoc
                    animo fuit philautia contra orthodoxos,<lb/>&amp; est eo adhuc non puro pro Deo.
                    So ists viele<lb/>wollen sich furore non rationali hypochondriaco von
                    allem<lb/>b&#246;sen da es ihnen nicht nach willen geht |: sonst es gut
                    genug<lb/>w&#228;re :| los machen v. fallen in &#228;rgere dinge hinein al&#223;
                    der<lb/>erste betrug war. so ists vielen separatis hypoch<ex>ondriacis</ex>
                        ergangen.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Hypochondriaca<lb/>separatio &#224;
                        <lb/>malo.</hi></note><lb/>so gehts wenn Gott nicht separirt, v. die
                    Menschen separiren.<lb/>Quod DEUS jungit nemo separabit, &amp; quod DEUS
                        sepa-<lb type="inWord"/>ravit junget nemo, quod homo jungit &amp;
                    saparat,<lb/>f&#228;llt gleich wieder zur&#252;ck. Deus infalibilis, fallitur
                    homo.<lb/>Vidi apud Hort<ex>ium</ex> 3te <bibl><title>sammlung allerl<ex>ei</ex>
                            alchymischen processus</title><lb/>braunschweig 1732. 8.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> W. G. L. D.: Des Englischen Grafen von S***
                        experimentirte Kunst-St&#252;cke oder Sammlung einiger rarer, curieuser und
                        geheimer Chymischer Processe und andere h&#246;chst n&#252;tzliche Arcana,
                        in welchen die Kunst Gold zu machen mehr als auf einem Wege ohne dunkle
                        Worte und Allegorien ganz deutlich gezeiget, und mit allen Umst&#228;nden
                        beschrieben, und denen Liebhabern der edlen Chymie zu sonderbarem Nutzen ans
                        Licht gegeben worden, Braunschweig 1731f.</note> Dicitur autor ein
                    englischer Graf, quod<lb/>fictum forte est. Autor forte <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116944919">Leporin</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Polykarp Leporin (1689&#8211;1747), Mediziner in
                        Quedlinburg </note> wil Geld verdienen <lb/>v. braucht diese
                    Drucke.<lb/>Hora XI. sumsi guttae XXV. M<ex>ixturae</ex> s<ex>ive</ex>
                        Elix<ex>iris</ex> bals<ex>ami</ex> Peruv<ex>iani</ex> in vitro vi-<lb
                        type="inWord"/>ni.<note place="margin-right" resp="author"> Flat boreas
                            leniter<lb/><g>die Luft</g> tr&#252;b. Zuweilen<lb/>blickt die
                            <g>Sonne</g> ein<lb/>kl<ex>ein</ex> wenig.<lb/><lb/>Flatus
                            <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.<lb/>&#224; vino calent
                            <lb/>interna.<lb/><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        varius<lb/>h&#228;nde vor k&#228;lte<lb/>steiff.</note><lb/>Ist sehr
                    k&#252;hl, regnete ein wenig, steht bald thermometr<ex>um</ex>
                        auff<lb/>zieml<ex>ich</ex> kalt. Sedeo im Camis&#246;lgen &amp; scribo
                        <del>bey</del> in camera<lb/>frigida, pedes &amp; manus frigent, calet
                    abdomen &amp; caput,<lb/>florida facies. Tolero hoc frigus quia <g>spirit</g>us
                    meus alta<lb/>cogitat &amp; non indignatur <g>ter</g>renis in commodis, quietus
                    est,<lb/>&amp; quietem <g>ter</g>renam corporis non vult, omnibus exerceri
                    nos<lb/>fas est. <hi rend="underline">vitrum vini commovit paulul<ex>um</ex>
                        vacuo corpore sed <lb/>placid&#232; <g>spirit</g>us.</hi> Spannen in
                    faucibus &amp; mucus ex iis pulposus, Kopff<lb/>zieml<ex>ich</ex> frey auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, larynx paulul<ex>um</ex> asper ut solet. Ructus. </p>
                <pb facs="b0680.jpeg" n="680"/>
                <note2>(Seite 680) </note2>
                <p>
                    <hi rend="underline">vacuo, ut dictum, corpore &amp; frigidis extimis
                            <g>urina</g> citius<lb/>&#224; vino sumto &amp; medicamento movetur,
                        atque alias.</hi><note place="margin-left" resp="author"> Horripilatio
                            dorsi.<lb/><hi rend="underline">Vacuo ventre <add resp="author"
                                place="above">corpore</add> opera-<lb type="inWord"/>tiones
                            naturales<lb/>promtius succedunt,<lb/>&amp; <g>spirit</g>uales.</hi>
                        Et<lb/>pietas verum servans<lb/>nondum in rebus<lb/>utilis est ad
                        hanc<lb/>&amp; futuram vitam.</note> sed si potulen-<lb type="inWord"/>ta
                    escis implicita non ita cito excernuntur. Operatio est<lb/>omnium &amp;
                    alimentorum &amp; medicamentorum. citior corpore non nimis<lb/>oppleto, &amp;
                    Natura non nimis multis occupata. Ideo in<lb/>morbis Natura alimenta recusat, ut
                    sibi solum cum hetero-<lb type="inWord"/>geneis pugna Possit absolvi, &amp; ea
                    citius solvere. In<lb/>plurimis morbis Natura evacuare vult nimium.
                    Venter<lb/>oppletus laedit actiones vitales, <unclear>xxdicam</unclear> de
                    majori damno <lb/>quod inhabilem reddit hominem ad influxu
                        bonorum<lb/><g>spirit</g>uum et Dei ipsius. Et mali angeli volunt
                    in<lb/>suum consortium habere animum vacuum elementis,<lb/>simile n<ex>emp</ex>e
                    simili gaudet vid<ex>e</ex> in <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102522405">Gl&#252;sings</name> Tempel Gottes<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Otto Gl&#252;sing: Der Erste Tempel
                        Gottes in Christo. Das keusche Leben d. I. H. Alt-V&#228;ter, II. H.
                        Matronen u. III. H. M&#228;rtyrer in der ersten Kirchen. Bey d. heiligen Bau
                        d. letzten Tempels Jesu Immanuel, o.O. 1720.</note><lb/>das leben Cypriani
                    Magi. T. 1. nomero 133. p. 796 sequentes.<lb/>Meridie edi Gersten graupen,
                    wirsing, hecht, Hasen v. Gram-<lb type="inWord"/>myts Vogel, Pastete,
                        Mandeltorte.<note place="margin-left" resp="author"> non nimium comedi
                        so<lb/>habe auch die Pasteten Kruste<lb/>wohl verdauet, ohne
                        wein.<lb/><lb/>Edi Meridie cum nimio<lb/>appetitu pasteten Kruste
                        v.<lb/>Torte, und hatte be-<lb type="inWord"/>strafung dar&#252;ber et
                        hinc<lb/>tenebrae mentis.</note> bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex> v. pressio
                    <lb/>varia am Kopff p Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet. Auris
                    d<ex>extra</ex><lb/>susurrat. pedes frigent, dorsi horripil<ex>atio</ex> obschon
                    nicht<lb/>das <g>Wasser</g> kalt getruncken. Ructus. Flatus.<lb/>&#224; Meridie
                    scripsi in hypoc<ex>austo</ex> calido, ab, an Hoheis<ex>elianis</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Daniel Friedrich Hoheisel (1698-1732), Jurist in
                        Halle</note> Act<ex>oruis</ex> T. II. sub-<lb type="inWord"/>inde spannen
                    hinc inde, Ructus aliquot, die Augen propen-<lb type="inWord"/>dente capite
                    spannten v. dr&#252;ckten, pedes frigidi, calidae manus<lb/>&amp; caput. Mucus
                    ex inf<ex>undibulo</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> larynge qui
                        paulul<ex>um</ex> asper &amp; Osci-<lb type="inWord"/>tavi subinde. Mens non
                    satis hilaris patiens t<ex>ame</ex>n nam<lb/>suscepi animo vincere me, ich
                    schrieb nicht gerne v. &#252;berwand<lb/>mich v. gieng gut. Ructus. tormina
                        borbor<ex>ygmi</ex> flatus in meiner<lb/>kalten Kammer vespera.<lb/>Cum
                    postquam &#224; meridie sedi currerem per scalas ructus veniunt,<lb/>et
                    flatus.<lb/>Ivi ad <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> &amp; afferebam ei XII
                        Ex<ex>emplaria</ex>
                    <bibl><title>Apol<ex>ogiae</ex>.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro Dn. Christiano Fendio,
                        ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua
                        luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae
                        aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M.
                        Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am
                        Main 1732.</note> war unwillig da&#223;<lb/>Diest<ex>erweg</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744),
                        Kaufmann in Frankfurt</note> nicht hat auff die Fuhrleute acht gegeben v.
                    der wein pro <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippelio</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note><lb/>ist hier geblieben hat den
                    renten Zettel schon alles wollen contentiren.<note place="margin-left"
                        resp="author"> nisselt ein wenig bey<lb/>Nordwind, ist so gar<lb/>kalt nicht
                        mehr.</note><lb/>Dicebat Diesterweeg sey offt nicht praecise er wisse es
                    schon, sey alzu im-<lb type="inWord"/>perieux v. nase wei&#223;.
                        Diest<ex>erweg</ex> mihi dicebat Fende thue allen guts die von <lb/>seiner
                    Meynung seyn.<note place="margin-left" resp="author"> Diesterweeg hat Fenden
                        ohne<lb/>Zweifel von der Apologie<lb/>gepredigt da&#223; sie
                        so<lb/>anz&#252;glich E<ex>rgo</ex>
                    forte<lb/>irascitur.</note><lb/>Generatio <g>spirit</g>ualis multo corporea
                        dignior,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Generatio <g>spirit</g>ualis</hi></note> Gott im Geist
                    Kinder<lb/>zu geb&#228;hren, v. zu seiner braut Sophiam haben. aber sich
                    corporificiren<lb/>mit weibern v. hernach wohl gar dar&#252;ber Moriam, den
                    dienst der<lb/>Eitelkeit v. des Gelds zu s<ex>einer</ex> braut machen v. das
                    ewige dr&#252;ber vers&#228;umen<lb/>miserum est. Alias <unclear>magxx
                        grxx</unclear> matrimonio, multos libros alen-<lb type="inWord"/>do multam
                    accipiant Crucem, sed &amp; ea purificantur, si ferendo sunt<lb/>pares, vel
                    fiunt per Dei gratiam omnes juvantem. Nicht alle k&#246;nnen<lb/>vel ex
                    nativitate vel educatione vel sensibilitate &amp; morbida<lb/>corporis &amp;
                    animi constitutione, grose Versuchungen ertragen. Aber der<lb/>herr hilfft
                    au&#223; dem allen.<lb/>Superbia laudatur ab omnibus &amp; omnibus corruptio.
                    Pitzeln in ocul<ex>o</ex><lb/>sinistro sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.
                    Clangor auris sinistrae. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> et
                    lar<ex>ynge</ex><lb/>pulposus, flatus, calent pedes, frigent manus. Stiche in
                    dorso<lb/>manus dextrae. </p>
                <pb facs="b0681.jpeg" n="681"/>
                <note2>(Seite 681) </note2>
                <p> Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> viscosus, larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper. Pitzeln in<lb/>ano, nares paulul<ex>um</ex>
                    humidae. Ructus pingues von der Pastete etwas.<lb/>Vespera sumsi guttae XXV.
                        Elix<ex>iris</ex> balsam<ex>ami</ex> Peruv<ex>iani</ex> in vitro
                    vini.<lb/>Sub lingua aliquot <unclear>parcorum</unclear> glandulae tument,
                    pitzeln in ano <lb/>flatus. Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Pitzeln in nare
                    sinistra &amp; sternutatio<lb/>ex ea, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius, Mucus ex faucibus &amp; infundib<ex>ulo</ex><lb/>pulposus. Ructus
                    oscitatio, pedes frigent, pitzeln in ano. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Flatus.
                    Postea sedenti calent pedes. Borbor<ex>ygmi</ex>. Crepitus artuum.<lb/>Larynx
                    asper. Spannen in ocul<ex>o</ex> sinistr<ex>o</ex> scribenti.<lb/>Hora XI
                        horripil<ex>atio</ex> per cutem levis, oscitatio, ructus p<note
                        place="margin-right" resp="author"> Pandiculatio</note> alles<lb/>Zeigt
                    da&#223; die Nacht &#252;berhand nimmt, das <g>Feuer</g> &#252;berwindet, v.
                    ich<lb/>schlafen soll. Calida scribenti extrema in hypocausto ca-<lb
                        type="inWord"/>lido. <g>urina</g> movetur ab antea sumto medicamento &amp;
                    vino. Jucken<lb/>ad laryngem extern&#232;. Auris d<ex>extra</ex> susurrat. In
                    ano pressio.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat, parotis d<ex>extra</ex> tumet,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                        ocul<ex>i</ex><lb/>sin<ex>istri</ex> pitzeln.<lb/>Noctu bene dormivi. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-15">
                        <supplied>15.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0681.jpeg" n="681"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 15 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Hora VII expergefactus,
                    tr&#252;b wetter v. Nordwind, doch nicht sehr<lb/>kalt, pandicul<ex>atio</ex>.
                        <hi rend="underline">oscitatio, quam non difficulter suppressi.</hi><note
                        place="margin-right" resp="author"> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        varius</note><lb/>spannen ad aurem dextram, parotis d<ex>extra</ex>
                        paulul<ex>um</ex> tumet, flatus ali-<lb type="inWord"/>quot, venter non
                    inflatus. Caput liberum &amp; oculi.<lb/>Multa suscipio nil perficio,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Multa suscipio<lb/>nil perficio.</hi></note> ut
                    analogia mihi sit &amp; Encyclope-<lb type="inWord"/>dia rerum seu Musica
                    Pythagorica, habe zu dick gebl&#252;the grabe<lb/>nicht tieff genug, habe keine
                    rechte Memorie die gelesene sachen zu<lb/>behalten. Forte &amp; resistit DEUs in
                    amore nimio studiorum &amp; vult<lb/>se loco terrenorum amari, cum si feliciter
                    progrederer omnibus<lb/>me praeferrem. Non labor quoque aliquid potest sed
                    missio <g>spirit</g>us ali-<lb type="inWord"/>cujus assistentis &#224; DeO seu
                    ejus benedictio et misericordia, quam<lb/>mittit merentibus.<lb/>Spannen in
                    oculis. Frigent manus in frigid<ex>o</ex> hypoc<ex>austo</ex> camerae.
                    nares<lb/>obturatae. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus, it<ex>em</ex> larynx paulul<ex>um</ex> asper ut<lb/>solet, mens
                        paulul<ex>um</ex> hilaris. Ructus <g>aci</g>di jejuni. pitzeln in
                    <g>ure</g>thra<lb/>calent pedes. Frigent manus in hypoc<ex>austo</ex> calido,
                    frons scribenti pre-<lb type="inWord"/>mitur. Mucus multus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> qui paulul<ex>um</ex> asper, in
                        hypoc<ex>austo</ex> calido<lb/>frigent pedes &amp; manus scribenti, pressio
                    frontis, ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex><lb/>quoque, nares siccae &amp;
                    obturatae. Kopff etwas tumm moros v. censire<lb/>gern. Flatus multi foetidi ad
                        excret<ex>ionem</ex> faecum tendentes.<lb/>Ructus. Egessi hora IX &#189;
                    faeces cum flatibus spiss<ex>as</ex> fuscas multas<lb/>premendo
                        paulul<ex>um</ex>. ocul<ex>us</ex> sin<ex>ister</ex> &amp; frons premuntur.
                    Frigent extre-<lb type="inWord"/>ma paulul<ex>um</ex> in hypoc<ex>austo</ex>
                        calid<ex>o</ex> scribenti &amp; horripil<ex>atio</ex> cutis post e-<lb
                        type="inWord"/>gestas faeces. Tormina nonnulla, spannen in
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> &amp; mucus<lb/>pulposus,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> flatus. scribenti pedes &amp; omnia
                    extrema<lb/>frigent, tormina, pressio frontis, spannen in den Augen, v.
                    pitzeln<lb/>in dem lincken, oculi tacti dolent. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, animus<lb/>paulul<ex>um</ex> morosus est &amp;
                    sese contraxit. Borbor<ex>ygmi</ex>. </p>
                <pb facs="b0682.jpeg" n="682"/>
                <note2>(Seite 682) </note2>
                <p> In ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex> bulbo wummern, calent manus, frigent
                    pedes,<lb/>horret dorsum, tormina, borbor<ex>ygmi</ex> flatus foetidi sterco-<lb
                        type="inWord"/>rei,<note place="margin-left" resp="author">
                        <g>sulphur</g>ei</note> veniunt faeces cum torminibus &amp; flatibus
                        it<ex>em</ex>
                    <hi rend="underline">pressione</hi><lb/><hi rend="underline">in lumbis</hi>
                    multa subtenues fuscae, it<ex>em</ex> horripilatione<lb/>dorsi &amp; extremorum
                    frigore, ructibus <g>aci</g>dis jejunis.<lb/>Molares superioris stupidis
                    maxillae, auris d<ex>extra</ex> susurrat. Venter<lb/>flaccidus. Spannen in
                    faucibus &amp; mucus ex illis pulposus.<lb/>Sumsi in vitro vini guttae XXXX
                        Elix<ex>iris</ex> polychr<ex>esti</ex> C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex>.
                    Pitzeln<lb/>in inguine sin<ex>istro</ex>. Pitzeln in ano linckerhand. Varus
                    novus in<lb/>gena sin<ex>istra</ex>. Ructus, pitzeln in inguine
                        sinist<ex>ro</ex> in ocul<ex>o</ex> sinistr<ex>o</ex>.<lb/>Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>. frigent pedes, calet caput in
                        calido<lb/>hypoc<ex>austo</ex> meridie et manus, silet venter.<lb/>Meridie
                    edi biersuppe, gebraten h&#252;hngen, Pasteten Kruste v.
                        <unclear>xxla</unclear>-<lb type="inWord"/>petrit, butterbrodt, &#196;pfel.
                    Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>. pitzeln in oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex>.
                        <lb/>inguin<ex>is</ex> sin<ex>istri</ex> dolor. Mucus ex faucibus pulposus.
                    Stupidi molares<lb/>sonderl<ex>ich</ex> super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex>.
                    Spannen der Augen s<ex>on</ex>d<ex>er</ex>l<ex>ich</ex> sinistri Pitzeln im
                    lincken<lb/>Auge, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, Ructus pingues
                    von Pasteten Kruste.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> brennen v.
                    stechen hin v. her, calent extrema, pitzeln<lb/>im lincken auge, pressio
                    verticis. Ructus.<lb/>A meridie venit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> edi
                    milchbrodt, bibi wein.<note place="margin-left" resp="author"> Dicebat Stier
                        halb gelehrte<lb/>k&#246;nten &#252;ber spinosae wercken<lb/>so sehr abstrus
                        sich gantz con-<lb type="inWord"/>fundiren.</note><lb/>flatus, ructus, war
                    allzu lustig v. zu toll nachdem anfangs<lb/>al&#223; mir da ich Acta
                        Hoheiseliana<note place="foot" resp="editor"> Daniel Friedrich Hoheisel
                        (1698&#8211;1732), Jurist in Halle</note> abschrieb Stier der sie
                    nicht<lb/>sehen sollte &#252;ber den hal&#223; kam, etwas consternirt v.
                    confus<lb/>fand sich aber all wieder v. ich ward gar zu toll.<note
                        place="margin-left" resp="author"> war surpremirt v. nebulae an-<lb
                            type="inWord"/>te oculos solitae <unclear>cito <lb/>suo</unclear> qui
                        potu &amp; nimis <lb/>cibis sich blind gegessen v.<lb/>gesoffen so kan man
                            auch<lb/><hi rend="underline">vom schrecken blind werden</hi><lb/>so
                        congestio est ad oculos.</note><lb/>Stier wil von hier weg.<lb/>wil
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118616242">Spinosae</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Baruch de Spinoza (1632&#8211;1677),
                            niederl&#228;ndischer Philosoph und Optiker</note> opera den
                                <title>Tr<ex>actatum</ex> theol<ex>ogico</ex>
                            polit<ex>icum</ex></title><note place="foot" resp="editor"> Baruch
                            Spinoza: Tractatus theologico-politicus, Amsterdam 1670.</note>
                            it<ex>em</ex> s<ex>eine</ex>
                        <title>opera posthuma</title><lb/>sub lit<ex>teras</ex> B. S. </bibl>vor 20
                    thaler verkauffen.<note place="margin-left" resp="author"> in operibus posthumis
                        est<lb/>vocatio ad spinosam<lb/>ad profess<ex>orem</ex>
                            philos<ex>ophiae</ex><lb/>&#224; D<ex>octore</ex> Fabricio
                        jussu<lb/>Caroli Ludovici missa<lb/>sed Spinosa quia soli-<lb type="inWord"
                        />tarius volebat vivere<lb/>respuit.</note><lb/>it<ex>em</ex> den
                        Tr<ex>actat</ex> u. Manuscript de tribus impost<ex>oribus</ex> hat er
                    au&#223; D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119129779">Petersen</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Wilhelm Petersen (1649&#8211;1727),
                        Theologe und Mystiker</note> bibli-<lb type="inWord"/>otheque abgeschrieben.
                    Autor hat pessimam intentionem de Mose,<lb/>Mahomete &amp; <g>Chri</g>sto, aber
                        s<ex>eine</ex> argumenta v. reden sind ambigua<lb/>sensus.<lb/>Spinosae
                        Tr<ex>actatus</ex> Theol<ex>ogico</ex> polit<ex>icus</ex> hat vanitatem
                    prophetarum miraculorum,<lb/>Martyrum p der andere aber ist zu profund mu&#223;
                    einer ein voll-<lb type="inWord"/>kommner philosophe seyn, fuse demonstravit
                    deum esse distinctum<lb/>&#224; materia, ut fingit &amp; non esse aliquid
                    praeter materiam, sic<lb/>non esse DEUm, <g>spiritum</g> in materiam agere non
                    posse p<note place="margin-left" resp="author"> Stier dicit se
                            possidere<lb/>rariss<ex>imum</ex>
                        <bibl>Tr<ex>actatum</ex>
                            <author>Christph<ex>ori</ex><lb/>Besoldi</author>
                            <title>de conversi-<lb type="inWord"/>one Iudaeorum.</title></bibl>
                        (Christoph Besold: Pentas Dissertationum Philologicarum: I. De iure regio
                        Samuelis. II. De inventione bombardarum, III. Et typographiae. IV.
                        coniectanea de iudaeorum conversione. V. de angelis imperiorum,
                        T&#252;bingen 1620.)<lb/><lb/>Stier sumit secum Mogun-<lb type="inWord"
                        />tianum mein buch<lb/>Reineri Vogelsang<lb/>Dissertationes da-<lb
                            type="inWord"/>bey eine ist de Trini-<lb type="inWord"/>tate so er
                            gegen<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852"
                            >Rambach</name> brauchen<lb/>wil.<lb/><lb/>D. Lange in <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4026493-2">Itzstein</name>
                        helt<lb/>viel auf die <bibl><title>artem<lb/>memorativam &amp; in-<lb
                                    type="inWord"/>ventivam</title>
                            <author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/187953503"
                                    >Lullii.</name></author></bibl>
                        <!--Ramon Llull od Raimundus Lullius
(1232-1316): Ars Memorativa inventiva et applicativa, Caen 1640.--></note><lb/>Inguinis
                        sin<ex>istri</ex> levis dolor. Von dem wein pedum &amp; ma-<lb type="inWord"
                    />nuum calor. Ructus &#224; Calore vini ward ich gar lustig<lb/>v. toll, hatte
                    wohl vitra 5 a 6 getruncken. Crepitus artuum.<lb/>Mucus ex larynge v. pfeifft
                    de&#223;wegen im inspiriren. Spannen in<lb/>faucibus &amp; mucus pulposus ex
                    illis. Induo vestis ex porosque sudans<lb/>corpus <g>aer</g>i libero frigido,
                    inde statim spasmi, sudo<lb/>sub alis valde, Induente frigent manus pressio
                    frontis.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Varus novus &#252;ber dem lincken
                    auge, spannen<lb/>in ingu<ex>ine</ex> sinistro, Ructus.<lb/>vespera fui apud
                    Stier, wil auf eine weile nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name> s<ex>eine</ex> frau<note
                        place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest. 1746), geb.
                        Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier</note><lb/>aber soll nach Merlau.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Dixit</fw>
                </p>
                <pb facs="b0683.jpeg" n="683"/>
                <note2>(Seite 683) </note2>
                <p> Dixit da&#223; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10001349X"
                        >Herrnschmidt</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Daniel
                        Herrnschmidt (1675&#8211;1723), Theologe und Kirchenlieddichter</note> mit
                    der <bibl><title>Apolog<ex>ia</ex> pro nepote</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Apologia pro Nepote ejusve chiliasmo, contra programma
                        invitatorium Dn. Jo. Gottofr. Schuparti, professoris theologi Giessensis,
                        1724, gegen <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117310859">Johann
                            Gottfried Schupart</name> (1667-1730): De chiliasmo nepotis, Gie&#223;en
                        1724.</note> sich<lb/>solchen schaden gethan, weil er &#252;ber die
                    gelieferte Exempl<ex>are</ex> selbst<lb/>noch so viel 100 gedruckt v. in das
                    bl&#228;ttgen setzen lassen. Conrad<lb/>aber druckt nicht ein blatt so
                    nach.<lb/>Schreibt gegen <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe und
                        Kirchenlieddichter in Gie&#223;en</note> v. wolte gerne es von <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name>
                    au&#223;<lb/>trucken lassen, v. da&#223; ich es corrigirte. Ich schlage es
                        ab.<note place="margin-right" resp="author"> ist sehr anz&#252;glich. de-<lb
                            type="inWord"/>fendit Fendium con-<lb type="inWord"/>tra
                            Diss<ex>ertationem</ex> Rambachii<lb/>de summa <g>Chri</g>sti
                        Deitate<lb/>ex juramentis ipsius<lb/>probata.</note><lb/>Zu Wien in der
                        Keys<ex>erlichen</ex> Biblioth<ex>eque</ex> haben sie ein Exempl<ex>ar</ex>
                    der <bibl><title>Apol<ex>ogia</ex><lb/>Aug<ex>ustanae</ex>
                            Conf<ex>esionis</ex></title> so <author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118580485"
                        >Melanchton</name></author></bibl><note place="foot" resp="editor"> Philipp
                        Melanchthon (1497&#8211;1560), Reformator</note> selbst corrigirt,<note
                        place="foot" resp="editor"> Philipp Melanchton: Apologia Confessionis
                        Augustanae, 1531.</note> da heisst es nicht wie<lb/>in unserer
                        F<ex>ormula</ex> C<ex>oncordia</ex> da die Castratores vor: cruciabuntur in
                        ae-<lb type="inWord"/>ternum mit der schrifft, setzen sine fine, das nicht
                    eins ist.<lb/>it<ex>em</ex> castraverunt Lutherani so ihnen auch die Jesuiten
                    gezeigt<lb/>haben, die da die integram A<ex>ugustanam</ex> C<ex>onfessionem</ex>
                        od<ex>er</ex> die castrata edirt haben,<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118575449">Lutheri</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Martin Luther (1483&#8211;1546), Reformator</note> opera, da
                    Lutherus sagt: Gott gebe da&#223; die zeit nahe<lb/>sey wie wir glauben v.
                    hoffen da gantz Israel soll selig werden,<lb/>inverterunt plane et posuerunt die
                    Zeit sey erf&#252;llt da<lb/>Christus gekommen ist quod falsissimum. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100256236">Rorarius</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Georg R&#246;rer od. Georgius Rorarius
                        (1492&#8211;1557), Reformator</note> qui Lutheri<lb/>tischreden edidit jam
                        <del>de</del> id quaestus est et Lutherus ipse dixit<lb/>man solle stehen
                    lassen was er geschrieben.<lb/>&#220;berall stickt unser Eigennutz, nicht eines
                        andern.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Nos ipsos ubi vis<lb/>quaerimus<lb/>Omnes propter nos
                            agimus<lb/>nil propter Deum.</hi></note> Ein Mann<lb/>heyrathet sich zu
                    helffen p aber zu heyrathen absque lucri cupidine,<lb/>ein M&#228;gdgen
                        gl&#252;ckl<ex>ich</ex> zu machen, ihr au&#223; dem Elend zu helfen p
                    thut<lb/>keiner so, so durch alles. #<note place="margin-right" resp="author"> #
                        pauperibus donamus<lb/>eleemosynas, non ut<lb/>eorum prospiciamus mise-<lb
                            type="inWord"/>rio, sed ut superbi-<lb type="inWord"/>am nostram
                        exsatiemus<lb/>dum in nobis supplices<lb/>fiunt, &amp; quo qui sub-<lb
                            type="inWord"/>missior eo majore ele-<lb type="inWord"/>emosynas
                        impetrat.<lb/>Qui veritatem dicit<lb/>&amp; non adulatur persecu-<lb
                            type="inWord"/>tionem omnium incur-<lb type="inWord"/>rit piorum &amp;
                        malorum.</note> Corrigebamus ego &amp; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> den
                    ersten Bogen von C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex><note place="foot" resp="editor"
                        > Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> gegen
                    die<lb/>N&#252;rnberger.<lb/>Vespera ructus, sedenti in camera mea frigent
                    extrema paulul<ex>um</ex>.<lb/>Larynx paulul<ex>um</ex> asper, mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Nares ob-<lb
                        type="inWord"/>turatae. Pitzeln in ano &amp; sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>. Auris d<ex>extra</ex> susurrat, subinde<lb/>clangit
                    &amp; sibilat. Discurrenti per scalas frigida extima quae calent<lb/>in
                    hypocausto meo calefacto. Hilaris animus. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp;<lb/>larynge pulposus cum screatu, Larynx asper paulul<ex>um</ex>. Parotis
                        d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tu-<lb type="inWord"/>met.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. stiche in oc<ex>ulo</ex>
                        sin<ex>istro</ex> it<ex>em</ex> in vertice, bregmate<lb/>d<ex>extro</ex>. p
                    Ructus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Scribenti capite flexo
                    nucha<lb/>spannt. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in ano. Vorn rechterhand
                    in lingua<lb/>brennendes <del>bl&#228;sg</del> bl&#228;sgen. Pressio ad aurem
                        d<ex>extram</ex>. pressio in sterno.<lb/>Ructus. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    Pressio in nucha. Knarren im lincken ohr nahe<lb/>maxill<ex>ae</ex>
                        inf<ex>eriori</ex>.<note place="margin-right" resp="author"> vel &amp;
                        absque recta ma-<lb type="inWord"/>xilla</note> sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in ano. Ructus. Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus.
                        Linguam<lb/>vesicul<ex>a</ex> dolens infestat linckerseits. Borborygmi.
                    Ructus. Borbor<ex>ygmi</ex>. <lb/>Flatus, Spannen in nucha. Nares obturatae
                    &amp; siccae scribenti.<lb/>Inguen sin<ex>istrum</ex> paulul<ex>um</ex> dolet.
                    Stupent dentes sonderl<ex>ich</ex> molares superiores.<lb/>Hora XI &#189;
                    oscitatio. Calido in hypoc<ex>austo</ex> calida extrema.<lb/>Schrieb vollends an
                    den Verfolg von denen hoheiselischen<note place="foot" resp="editor"> Daniel
                        Friedrich Hoheisel (1698&#8211;1732), Jurist in Halle</note> Actis al&#223;
                    ein<lb/>scriptum posthumum Hoheiselii. Ructus. Pressio bregmatis
                    sinistri.<lb/>Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>. Pitzeln in ano, auris d<ex>extra</ex>
                    brummt v. summt.<note place="margin-right" resp="author"> Borborygmi.</note>
                </p>
                <pb facs="b0684.jpeg" n="684"/>
                <note2>(Seite 684) </note2>
                <p> blieb auff ad horam XII.<lb/><hi rend="underline">Sub hisce laboribus non
                        idoneus sum ad justas preces ad DEUm,</hi><lb/>nimis terrenis occupationibus
                    distractus, modice agendum, quid ju-<lb type="inWord"/>varet si omnia tenerem,
                    et ignotus manerem mihi?<lb/>Noctu bene quievi. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-16">
                        <supplied>16.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0684.jpeg" n="684"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 16 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane hora VII in
                        lect<ex>o</ex> horripil<ex>atio</ex> sedenti, pandic<ex>ulatio</ex>.
                        Oscit<ex>atio</ex>. sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex>. oculi liberi.
                    Auris d<ex>extra</ex> susurrat, der himmel tr&#252;b<lb/>von Norden. Stiche v.
                    spannen, frigent manus, non pedes.<lb/>Bonus finis si est, justitiae &amp;
                    aequitatis, &amp; promovendi boni<lb/>studium licet quoque subinde postulante
                    necessitate celare hostem<lb/>sua arcana.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">An licet per media ob-<lb type="inWord"/>liqua ad bonum
                                fi-<lb type="inWord"/>nem progredi</hi>?</note> E<ex>empli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> in Causa Hoheisel<ex>ii</ex><note place="foot" resp="editor"
                        > Daniel Friedrich Hoheisel (1698&#8211;1732), Jurist in Halle</note>
                    erlaubte ich Dr. Hohei-<lb type="inWord"/>seln, der mir den druck erlaubt hatte
                    aber nicht geglaubt da&#223; er so schnell<lb/>vor sich gehen werde, al&#223; er
                    dr&#252;ber in das gedr&#228;nge kam, und ich wegrei-<lb type="inWord"/>sete mir
                    alles aufgebunden. Certe mea intentio stultitiam Theologo-<lb type="inWord"/>rum
                    detegendi optima fuit, nullatenus ver&#242; laedendi Hoheiselium.<lb/>At
                    voluissem eum perfidi vocem omisse ejaculari in eum qui impres-<lb type="inWord"
                    />sionem curavit, <del>it</del> ceterum suo loco relinquo quod finxit
                    cursoris<lb/>publici <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7"
                        >Lipsiensis</name> manibus se epist<ex>olam</ex> accepisse, nunciantem sibi
                        im-<lb type="inWord"/>pressum esse controversiam, quod t<ex>ame</ex>n ei
                        Herrfurt<note place="foot" resp="editor"> Philipp Heinrich Herrfurt
                        (1706&#8211;1782), P&#228;dagoge, Jurist und Theologe</note> aperuit,
                        it<ex>em</ex> finxit, Speci-<lb type="inWord"/>em facti s<ex>ive</ex>
                        Histor<ex>iam</ex> Controversiae non esse suum opus, sed mutilatam<lb/>&amp;
                    ad acuram perperam esse ab Editore ex forte ei data Ich-<lb type="inWord"
                    />nographia actionis injuriarum in D<ex>octorem</ex> Langium. Non attuli
                    ipsi<lb/>die sequente Acta, sondern erst 8 tage hernach, sind
                        unvorgreiffl<ex>iche</ex> Gedancken<lb/>von dem Verfall der Universit&#228;t
                    v. wie ihr aufzuhelffen. Da der druck so weit<lb/>gekommen muste man fortmachen,
                    v. ich verrei&#223;te v. konte also nicht contra-<lb type="inWord"/>mordiren.
                    Sed viris in Christo non licet nisi plana via progredi, pueris multa<lb/>viris
                    non amplius licita licent, qui quotidie sese<lb/>purgant ab omnibus carnis &amp;
                        <g>spirit</g>us<lb/>maculis.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mortui esse debemus &amp;<lb/>nihil esse, si Deus
                            ex<lb/>nobis aliquid facere<lb/>debet &amp; nos creare no-<lb
                                type="inWord"/>vos ad suam imaginem</hi><lb/>ut simus <foreign
                            xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    </note><lb/>Manus frigent.<lb/>Borborygmi. Pressio frontis.
                        Horripil<ex>atio</ex> per dorsum, frigent manus.<lb/>Scribenti oculorum
                    pressio. Borborygmi. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. varius.
                        Pressio<lb/>ocul<ex>i</ex> sinistri. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius, frigent manus in camera frigida,<lb/>scribenti &amp; legenti oculorum
                    pressio. Pressio frontis. Horripilatio<lb/>dorsi. Dentium molarium
                        super<ex>iorum</ex> stupor. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. Calent
                    pedes, sed<lb/>incipiunt quoque suo ordine frigere. Spannen in ocul<ex>o</ex>
                    sinistro.<lb/>Oculi spannen, pitzeln v. bei&#223;en an dem ort max<ex>illae</ex>
                        inf<ex>erioris</ex> wo ein dens molaris<lb/>au&#223; gerissen ist.
                        Pandicul<ex>atio</ex>. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. oscitationem
                        repressi.<note place="margin-left" resp="author"> Spannen ad aurem
                        sinistram.<lb/>pressio verticis &amp; bregmatis.</note><lb/>Mens non satis
                    contenta t<ex>ame</ex>n se dat in manum domini &amp; <lb/>frigori se committit
                    quousque potest, &amp; fert mala, ut crescat <lb/>interior vita, et imminuatur
                    philautia, eigene Ehre eigene lust,<lb/>et egoitas omnis. Animus exuendus
                        <g>ter</g>renis alimentis ex quibus<lb/>vivimus &amp; adolescimus, ut
                        <g>spirit</g>ualia elementa in animam veni-<lb type="inWord"/>ant, &amp;
                    inde <g>spirit</g>us vestiatur, excellentiorumque possessionis suae
                    etiam<lb/>corpori &amp; aliis hominibus impertiatur, donec tandem clarificato
                        corp<ex>or</ex>e<lb/>&amp; vasa terrae lenis solaris ad instar fulgent in
                    futura vita thesau-<lb type="inWord"/>rus sanctitatis nostrae quam per Deum
                    impetravimus.<lb/>jucken ad anum. Spannen in inguine sin<ex>istro</ex>. Pressen
                    v. Spannen in axilla<lb/>d<ex>extra</ex>. Dolor clavi pedis d<ex>extri</ex>.
                    Pitzeln in ano.<lb/>Frigent extrema omnia currenti per scalas, ist kalt,
                    currente me com-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">pri-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0685.jpeg" n="685"/>
                <note2>(Seite 685) </note2>
                <p> comprimitur <g>aer</g> ad huc magis &amp; in currentem <g>aer</g> fortius irruit
                    <lb/>frigidus &amp; dissipantur <g>igni</g>culi, im peditur quoque per motum
                    corporalis ad ex-<lb type="inWord"/>tima <hi rend="underline"
                        >transpiratio</hi><add resp="author" place="above"> distributio</add>
                    brevem, quae sedentibus &amp; cubantibus. <lb/>Paulul<ex>um</ex> tumet parotis
                        d<ex>extra</ex>. Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri. flatus. Spannen<lb/>in
                    axilla d<ex>extra</ex>. Ing<ex>uinis</ex> sin<ex>istri</ex> dolor.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, spannen in nate
                        d<ex>extra</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">&amp;</supplied><lb/>in axill<ex>a</ex>
                        d<ex>extra</ex>. pressio capitis varia. Spannen in den Augen.<lb/>In inguine
                        sin<ex>istro</ex> spannen. Horripilatio dorsi. Ructus. Stiche in occi-<lb
                        type="inWord"/>pite. Spannen in faucibus &amp; mucus cum screatu ex iis
                    pulposus. Pressio oculi d<ex>extri</ex>.<lb/>Stiche v. spannen hin v. wieder.
                    Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri. Frigent<lb/>in calido hypoc<ex>austo</ex> &amp;
                    extra id extrema.<lb/>Sumsi kurtz vor essen guttas XXV in vino Elix<ex>iris</ex>
                        bals<ex>ami</ex> peruv<ex>iani</ex>.<lb/>Meridie edi Spinat, Rindfleisch,
                    jung huhn gebraten.<note place="margin-right" resp="author"> Bibi 2
                            gl<ex>&#228;ser</ex>
                        <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex><lb/>wein.<lb/>Das essen schmeckte mir
                        <lb/>sehr gut, asse starck,<lb/><g>aquam</g> calefeci
                        paulul<ex>um</ex><lb/>in fornace.</note> Kuchen v.<lb/>&#228;pfel, ructus,
                    singultus, flatus borbor<ex>ygmi</ex>. Stiche in aure d<ex>extra</ex>
                    externe.<lb/>Pitzeln in ano. In der kalten Kammer dum veni ex
                        hypoc<ex>austo</ex> calid<ex>o</ex><lb/>&amp; Natura faeces alvi egestura
                    esset statim horripilatio per dorsum.<lb/>Egessi faeces spiss<ex>as</ex> fuscas
                    sat multas, <hi rend="underline">postea flatibus et spasmis statim</hi><lb/><hi
                        rend="underline">ab ano ad ventriculum ubi jam digestio, redeuntibus, ructus
                        multi.</hi><lb/>Frigent manus. Boreas adest lenis &amp; <g>aer</g> nubilus.
                        Horripil<ex>atio</ex> per<lb/>dorsum. Pitzeln in ano. Borborygmi, Tormina.
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>, venter paulul<ex>um</ex> inflatus. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat, spannen<lb/>daherum. Ziehe mich an. Etwas stiche in inguine
                        sinistro.<note place="margin-right" resp="author"> supra ocul<ex>um</ex>
                        sinistrum<lb/>vari.<lb/>pressio supra
                    ocul<ex>um</ex><lb/>sinistrum.</note><lb/>Ructus. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Ob ocul<ex>os</ex> subinde nebulae. Crepitus
                        artuum.<lb/><del>Crepitus</del> flatus, ructus, flatus foetid<ex>i</ex>
                    <g>sulphur</g>ei &amp; stercorei. Vari aliquot linckerseits<lb/> prope
                    mentum.<lb/>Ventus per dies complacens usque huc boreas &amp; ejusd<ex>em</ex>
                    gradus est, &amp;<lb/><g>aer</g> nubilus. Tolero eundem <g>aerem</g> modo levius
                    modo gravius, 1) <lb/>quod subinde animus est taesus et alacris subinde non,
                    hincque modo<lb/>ille contractior et fibrae extremae calidiores, atque alio
                    tempore 2)<lb/>Modo comedi modo non, modo inadvertens sum, modo non
                    quod<lb/>laeto animo contingit 3) Modo magis sum tectus modo minus 4)<lb/>Modo
                    magis curro modo minus.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Ejusdem gradus fri-<lb type="inWord"/>goris diversae
                                rela-<lb type="inWord"/>tivae operationes.</hi><lb/>Spannen in
                        faucibus<lb/>mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; <lb/>lar<ex>ynge</ex>
                        pulposus. Sp<ex>asmus</ex>
                    puls<ex>atorius</ex><lb/>varius.</note><lb/>Parentes post obitum in liberos
                        influunt.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mortuorum in vivos<lb/>influxus Parentum.</hi></note>
                    Boni bonis bona com-<lb type="inWord"/>municant per unionem mysticam divinam,
                    Deo permittente, vel<lb/>ipsi vel per Angelos bonos, mali malis mala. Et non
                    solum<lb/>quoad animum sed &amp; quoad corpus per magnetismus &amp;
                    vicinitatem<lb/>sic parentes quos vidi morbo aliquo abreptos, si conquesti
                    sunt<lb/>futuram liberorum miseriam, vel corporum vel <g>spirit</g>ualium
                    sese<lb/>&#224; terra remotis, atque ardenter optavere, &#244; si vos mecum
                    haberem<lb/>&amp; ducerem, quam essem contentus p hoc desiderium secum in morte
                    retinuere<lb/>quoque, vagati sunt circa hunc suum naturalem thesaurum, &#224;
                    quo<lb/>convulsi sunt per mortem &amp; cui mystice &amp; theosophice
                    debuissent<lb/>mori, &amp; non prius quievere quam liberos brevi interemerunt,
                    &amp;<lb/>secum rapuerunt vi insiti magnetismi. So hat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/142368768">Samuel Richter</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Samuel Richter od. Sincerus Renatus (fl. 1710&#8211;1731),
                        Theologe und Alchemist</note> in<lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> s<ex>eine</ex> Kinder alle
                    geholt, so hat triebertin in einem Jahr<lb/>auch ihre Kinder geholt, so hat
                    Holtzklauen in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >Berlenburg</name> frau #<note place="margin-right" resp="author"> # erster
                        Ehe</note> die<lb/>da f&#252;rchtete der Reichthum m&#246;gte ihre Kinder
                    verf&#252;hren, zur Eitelkeit,<lb/>offt Gott gebethen sie bald weg zu nehmen,
                    sind an der phthisi gar bald<lb/>gestorben wie die Mutter; waren von hitzigem
                    schnellen Naturelle, war nicht<lb/>zu wehren, fuere filius &amp; filia, wie bey
                    der triebertin. Ut taceam appa-<lb type="inWord"/>ritiones parentum mortuorum
                    circa liberos suos, quas t<ex>ame</ex>n alii non<lb/>ita facile ad mittere
                    volunt. </p>
                <pb facs="b0686.jpeg" n="686"/>
                <note2>(Seite 686) </note2>
                <p> Spannen in ocul<ex>o</ex> sinistro. Facies florida, flatus <g>sulphur</g>ei
                        foetid<ex>i</ex>.<lb/>Volitant ob oculos nebulae, sonderl<ex>ich</ex>
                    sinistrum. Pressio subinde in <lb/>oculis, mehr in sinistro, it<ex>em</ex> in
                    fronte. Pressio in bregmate d<ex>extro</ex> verticis.<lb/>Stiche rechterseits
                    hinten supra lumbos. Manus calidae, pedes frigent in<lb/>hypoc<ex>austo</ex>
                    calido. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi. Spannen in ocul<ex>o</ex>
                    sinistro.<lb/>Videbam hodie da&#223; sich eine bettlerin mit 4 Kindern da die
                    Leute in der<lb/>Kirche v. herau&#223;giengen in unsere so enge Gasse stellte v.
                    bettelte lieff<lb/>alle leute an,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mendicorum doli.</hi><lb/>N<ex>ota</ex> B<ex>ene</ex>
                        hat nicht die Kleider au&#223;-<lb type="inWord"/>gethan fuit alia,
                        ob<lb/>schon sie sich m&#246;gen mit<lb/>einander verstanden haben,<lb/>den
                        sie vertheilten<lb/>sich in einer Gasse,<lb/>hatten einerl<ex>ei</ex>
                        stimme<lb/>v. m&#246;gten wohl Mutter<lb/>v. Tochter seyn.</note> v. um da
                    weniger erkannt zu werden zog sie sich<lb/>2mal an, zu erst hatte sie keine
                    Kinder auch bey sich, sic bis<lb/>accipiebat. Eine listige betr&#252;gerinn die
                    auch verschlagen aussahe,<lb/>soll alle Sonntag ihre heller wieder versauffen so
                    sie erbettelt<lb/>hat. Ich &#228;rgerte mich v. ward b&#246;se &#252;ber die
                    List, sed<lb/>hoc non est ex Deo, &amp; eo nobis deveniendum est, tandem, ut
                    sicut<lb/>DEUS omnia tolerare discamus, corrigamusque malos<lb/>lenitate potius
                    &amp; precibus quam iracundia, quae nihil aedificat.<lb/>Stiche linckerseits im
                    Kopff, it<ex>em</ex> in fronte linckerseits. Pitzeln<lb/>in inguine sinistro.
                    Pressio ad aurem d<ex>extram</ex>. Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex>
                    tumet.<lb/>Ructus. Pressio varia in capite. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>bl&#228;sgen in linguae apice. Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri.
                    Frigent pedes ca-<lb type="inWord"/>lent manus. Flatus <g>sulphur</g>ei
                        foetid<ex>i</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>. tormina levia, pedes frigidi
                    in<lb/>hypocausto, laxat spinachia, uti &amp; matrem semper laxat.<lb/>Pitzeln
                    in ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>.<lb/>Hora IV ivi ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    Der hatte eine avanture, da&#223; er erstl<ex>ich</ex> &#252;ber
                    tische<lb/>etwas hart Rindfleisch asse, it<ex>em</ex> durch vielerl<ex>ei</ex>
                    gesch&#228;ffte am essen verst&#246;rt<lb/>wurde atque ita natura quieti assueta
                    in digestione turbaretur et irri-<lb type="inWord"/>taretur, worauff er immer
                    auch etwas pflegt zu schlafen, it<ex>em</ex> da&#223; er in<lb/>solcher turba
                    etwas zu viel Kohl gegessen v. &#252;berhaupt mehr al&#223; er gewohnt<lb/>|:
                    offt ist ihm schon auff etwas mehr essen ein magenkrampff v. cardialgia
                    cum<lb/>vomitu worauff es gut war gekommen :| da bekam er bald auff das
                    essen<lb/>Cardialgiam, v. vomitus v. warff die meiste Speisen weg, in
                    der<lb/>hertzgrube thut es am meisten wehe. S<ex>eine</ex> Rebecca legte ihm
                    &#252;ber das abdo-<lb type="inWord"/>men warme t&#252;cher, hora IV gieng er
                    schon wieder au&#223;, ist<lb/>d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex> Kurtzweil
                        gewohnt.<note place="margin-left" resp="author"> Fende hat sich
                            s<ex>einer</ex> tage mit<lb/>reisen in die frembde pp<lb/>starck
                        strapatzirt.</note> Ordo hinc apparet necessarius,<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Senes debent ordini<lb/>accurato
                        assuefieri.</hi></note><lb/>der alte geht in allerl<ex>ei</ex> wetter sonst
                    quod bonum, au&#223; isst allerl<ex>ei</ex> v. sauer-<lb type="inWord"/>kraut,
                    schweinefleisch, salat, am liebsten, nur nicht zu viel darff<lb/>er thun sonst
                    poltert die Natur. In der Jugend soll man sich auch<lb/>gew&#246;hnen mit wenig
                    gnug zu haben, v. nicht die ordnung brechen, sunt pecca-<lb type="inWord"/>ta
                    juventutis, alle dinge haben geringe anf&#228;nge, endl<ex>ich</ex><lb/>aber
                    wachsen sie einem &#252;ber den Kopff hin au&#223;. Iuvenes
                    assuefiamus<lb/>temperantiae, ut juventutem &amp; juvenile robor
                    afferamus<lb/>senectuti illibatum.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">juvenes omnes senectu-<lb type="inWord"/>tem vel bonam
                            vel<lb/>malam nobis fingimus.<lb/>vel &amp; senio nos<lb/>privamus
                            ipsos.</hi></note><lb/>Fende putat esse <g>spirit</g>us malos p qui se
                    associant hypochondriacis, &amp; talia<lb/>stulta cum eorum <g>spiritu</g> &amp;
                    per eum edunt, nachdem sie in ihrer Eigen-<lb type="inWord"/>heit zu hoch
                        gestiegen.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Unde hypoch<ex>ondriaci</ex> ignotae<lb/>linguae,
                            praestigiae,<lb/>prophetiae.</hi> p</note><lb/><foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign> sunt steigen in ihren Grillen zu hoch haben <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    <lb/>in academien ist <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    <lb/>Dicebam curari hypoch<ex>ondriacus</ex> solo motu &amp; cessatione &#224;
                    labore suo. E<ex>rgo</ex> esse &#224;<lb/><g>spiritu</g> omnia propria
                    pathemata, sed et certo <g>spiritus</g> uniti sunt<lb/>hisce et eos occupant
                    nimis sese iis tradentes, die bewircken sie<lb/>auch leiblicher weise, wenn sie
                    das immer eingenommen haben. Haec<lb/>est obsessio <g>spirit</g>ualis &amp;
                    corporea energumenorum.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Daemones.<lb/>Energumeni.</hi></note> Sind bald
                    daemones<lb/>v. halb b&#246;se v. gute Menschen Geister v. phantastische
                    Geister, bald teufel<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">die</fw>
                </p>
                <pb facs="b0687.jpeg" n="687"/>
                <note2>(Seite 687) </note2>
                <p> die ziehen v. zerren, saepe &amp; boni <g>spirit</g>us hominum sed
                    t<ex>ame</ex>n non plane<lb/>purificati ita observata ratione cum variis |: ut
                    &amp; impuri :| ignotis<lb/>linguis, bona effuta, prophetias p communicant. Ita
                        n<ex>emp</ex>e suspensa<lb/>ratione &amp; lumine perversi rationis non
                    possunt operari <g>spirit</g>us<lb/>puri, qui puritatem amant omnes &amp;
                    serenitatem, sed <g>spirit</g>us<lb/>ad huc in purgatorio detenti ad huc
                    uniuntur cum impuris uti<lb/>ipsi sunt, per mutuum magnetismum similium
                    naturarum.<lb/>Pii saepe patiuntur talem ecstasin, &amp; mira sublati in
                    auras<lb/>vident per <g>spirit</g>us Divinos, &amp; Angelos bonos elevati, sed
                    hos<lb/>cetera sanissimos, sed &#224; mundi delicias abstractos, &amp;
                    mundo<lb/>stulti audientes, hypochondriacos vocare, insani esset
                    capitis<lb/>&amp; hellebori digni.<note place="margin-right" resp="author"> Mira
                        saepe perpetrant<lb/>hypoch<ex>ondriaci</ex> haben einen sparren zu<lb/>viel
                        und zu wenig. Der<lb/>herr von Graben ist ein gelehrter<lb/>Geck hat sich
                        verstiegen,<lb/>Dippelius subinde sibi<lb/>non constat, verthut
                        mehr<lb/>al&#223; er hat. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/11859169X">Paracelsus</name>
                        <lb/>stultus fuit subinde<lb/>Johannis G. C. quoque machen<lb/>offt grobe
                        Placker,<lb/>so die qui lente eunt<lb/>nicht thun. alle
                        geschickte<lb/>K&#246;pffe, gewisser massen<lb/>Enthusiasten, geben sich
                        einigen Geistern<lb/>gantz &#252;ber die mit ihren ihre
                        h&#228;ndel<lb/>treiben v. sie obsidiren wie man<lb/>an den Qu&#228;ckern v.
                        inspirirten sieht die ihre imagi-<lb type="inWord"/>nation Geistern
                        hingeben, so sie wunderlich bewircken. aber das ist alles<lb/>noch ausser
                        Gott, der d&#252;nckel f&#252;hrte am meisten # <add resp="author"
                            place="below"> # aber mit gro&#223;er <lb/>Gewissheit. Dae-<lb
                                type="inWord"/>monibus se committunt<lb/>die meisten, v. mey-<lb
                                type="inWord"/>nen sich Gott ergeben<lb/>zu haben. Lente<lb/>Deum
                            intuendo<lb/>procedere, das &#252;brige<lb/>Getriebe h&#228;lt
                            aber<lb/>nicht stich, ist<lb/>von Menschen von<lb/>Daemonen und
                            nicht<lb/>von Gott.<lb/>Nimis se carnali e-<lb type="inWord"/>ruditioni
                            dantes <lb/>quoque daemonibus se<lb/>dant, sed Deo in <lb/>vera praxi se
                            dare<lb/>melius est, &amp; non<lb/>uti hac terrena<lb/>eruditione
                            nisi<lb/>ut <unclear>xxxxxxxxx,</unclear>
                            <lb/>et pro symbolis cum<lb/>Paulo reputare.</add></note><lb/>Vespera
                    gieng in <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037593685"
                        >Cronau</name><note place="foot" resp="editor"> David Jakob Cronau, Drucker
                        in Frankfurt</note> druckery v. brachte die correctur hin.<lb/>Postea ad
                        Diest<ex>erwegium</ex>.<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note><lb/>Narrabat ille
                    varia de hypoch<ex>ondriacis</ex> und eingebildeten heiligen v.
                        trieb<lb/>Gottes.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/158665295">Gitzendahner</name><note place="foot"
                        resp="author">Hans Ulrich Giezendanner (1686&#8211;1738), Goldschmied in
                        Toggenburg, ab 1736 Prediger in Carolina</note> ein Goldschmied, schweitzer,
                    kam es an in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4"
                        >Marburg</name> al&#223; er<lb/>da arbeitete sich inscribiren zu lassen v.
                        theol<ex>ogiam</ex> zu studiren, war ein<lb/>ertzhypochondriacus ut
                        diest<ex>erweg</ex> qui eum postea convenit, statim vi-<lb type="inWord"
                    />dit, den kam es in s<ex>einer</ex> imag<ex>ination</ex> al&#223; ein steter un
                    &#252;ber windlicher trieb<lb/>von Gott an, er solle predigen, gieng zu dem
                    moderaten Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104286563"
                        >Hottinger,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich
                        Hottinger (1681&#8211;1750), Theologe in Orientalist in Marburg, nach seiner
                        Entlassung 1717 Pfarrer in Frankenthal und Heidelberg</note><lb/>der suchte
                    ihn zu detourniren, thats 2, 3 mal, dicebat er solle in geheim<lb/>vor dem
                        Profess<ex>or</ex> predigen, wolte nicht, Prop. iterum er solle denn<lb/>in
                    der Kirche allein vor dem Professor predigen, nolebat, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex>
                    vor der<lb/>gemeine, tandem fiebat, Hottinger quod pauci sciunt, leihete<lb/>ihm
                        s<ex>einen</ex> Mantel, v. absque ejus permiss<ex>ione</ex> kommt er sontags
                    da der an-<lb type="inWord"/>dere Prediger schon im Kirchen stuhl ist, v. setzt
                    sich in den stuhl, v.<lb/>geht vor dem andern hin auff die Cantzel, turbare eum
                        nolu-<lb type="inWord"/>erunt, v. er hat 3 gantze stunden gepredigt. Ipse
                    hoc Diesterweeg<lb/>inquirenti narravit. Er ward in Verhafft genommen,
                        endl<ex>ich</ex> quod<lb/>turpe da er doch ein studios<ex>us</ex>
                        Theol<ex>ogiae</ex> war, des lands verwiesen, v.<lb/>Dr. Hottinger
                    abgedanckt, der sich hernach bey Geh<ex>eim</ex>R<ex>at</ex> Bartholt zu <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4102054-6">O-<lb type="inWord"
                        />grifftel</name> aufhielte v. jetzt in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023996-2">heidelberg</name> ist. Pf<ex>arrer</ex>
                    altstein hier<lb/>bey der ref<ex>ormirten</ex> gemeinde, <del>die</del> da die
                    Pastores wenig pouvoir haben v.<lb/>daher gute worte geben, v. nur zuweilen
                    hinterr&#252;cks &#252;bel nachreden,<lb/>brummen, quod veniunt ut solent v.
                    fragen ob man nicht zum abendmal ginge<lb/>dicit Diest<ex>erweg</ex> nein, es
                    sey zu weit, wolten sie da&#223; er solle gehen so wolle<lb/>er bey den
                        luth<ex>erischen</ex> in der stadt gehen, sic terret eos, wolte
                        diest<ex>erweg</ex> locken,<lb/>ihm den Gitzend<ex>anner</ex> zu entdecken,
                    roche den braten v. putzte den Pfaffen brav<lb/>au&#223;, dem er auch schon
                    sonst ins gesicht gesagt, sie haben in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4093152-3">Bockenheim</name><lb/>keine
                        Christl<ex>ichen</ex> Kirchen, denn eine heerde schweine, ob auch schon
                        etl<ex>iche</ex> schafe<lb/>dabey werde <supplied
                        reason="omitted-in-original">nicht</supplied> eine heerde schafe,
                        s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> alzeit schweine genannt.<lb/>Diest<ex>erweg</ex>
                    brachte Gitzendaner dahin mit argumentis, da&#223; er al&#223; ein gut
                    williger<lb/>Mensch bekannte, es m&#246;gte wohl die sache vom malo
                        hypochondr<ex>iaco</ex><lb/>hergekommen v. nicht so g&#246;ttl<ex>ich</ex>
                    seyn gewesen al&#223; er gemeynt habe.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/136127320">K&#246;nig samuel,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Samuel Heinrich K&#246;nig (1671&#8211;1750),
                        Professor f&#252;r Orientalistik und Mathematik in Bern</note> der in bern
                    wieder ob haereticismum verketzert<lb/>wird jetzo, v. von dem
                        Diest<ex>erweg</ex> sagt da&#223; man ihn zu defendiren<lb/>keine Ehre v.
                    Recht habe, weil er die inspiratos helfen verfolgen, it<ex>em</ex><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">von</fw>
                </p>
                <pb facs="b0688.jpeg" n="688"/>
                <note2>(Seite 688) </note2>
                <p> von Leuten geld geliehen v. es nicht wiedergegeben, it<ex>em</ex> auf
                    offener<lb/>Gasse s<ex>eine</ex> frau gepr&#252;gelt in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9">b&#252;dingen,</name> ist auch ein
                        hypoch<ex>ondriacus</ex><lb/>sonst hat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> auch die b&#246;se art da&#223; er von leuten geld<lb/>leyht v.
                    es ihnen nicht wiedergiebt, v. sich alzeit wohl seyn l&#228;sst, v.
                        s<ex>eine</ex><lb/>depenses fort macht. ist so zu toleriren si fit ex
                    propriis, aber<lb/>von andern leuten Geld wie Crispinus, schencken, ist nicht
                    gut.<lb/>Ein Pastor im Runckelischen auf einer schlechten Pfarre zu Plessen-<lb
                        type="inWord"/>bach, Rosen Crantz nahmens, wil die maniacos,
                        hypoch<ex>ondriacos</ex> v.<lb/>hysteric<ex>as</ex> Curiren, malum tempore
                    ipso curatur &amp; sic facilis<lb/>Cura in multis cum ipsum tempus afferat.
                    Wolte herrn Behaghel<note place="foot" resp="editor"> Philipp Jakob Behaghel
                        (1688&#8211;1732), Kaufmann in Frankfurt</note><lb/>auch curiren sed
                    abstinuit cum Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> ei diceret quod
                    juris esset,<lb/>&amp; non rediit. sol den <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/173368867">Grafen von Braunfels</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm, Graf zu Solms-Braunfels,
                        (1696&#8211;1761)</note> restituirt haben, sed<lb/>ad huc est stultus, v.
                    putzt s<ex>eine</ex> gemahlin selbst etl<ex>iche</ex> stunden immer,<lb/>v. thut
                        allerl<ex>ei</ex> thorheiten die er sonst heimlich gethan, jetzt
                        offentl<ex>ich</ex>.<note place="margin-left" resp="author"> Dr.
                            Douzeaid<ex>ans</ex><!--Melchior Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt-->
                        hat guttae<lb/>die die Frau Riesin die<lb/>alte soofft sie sie<lb/>nahm,
                        auch junge<lb/>Leute, etwas ver-<lb type="inWord"/>wirrt im Kopff mach-<lb
                            type="inWord"/>te auff eine weile<lb/>ut Diest<ex>erweg</ex> vidit &amp;
                            ob-<lb type="inWord"/>servavit in senibus &amp;<lb/>juvenibus.
                    </note><lb/>Eine frauens Person, Nahmens Rombergerin, so sich bey Cramer<lb/>in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">offenbach</name>
                    sonst aufgehalten, war in herrn v<ex>on</ex> Spina bruder zu<lb/><name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4012326-1">Dillenburg</name>
                    verliebt, schickte die indusia <g>menstr</g>uata hin,<lb/>da&#223; man sehen
                    solte sie sey habilis ad matrimonium; da sieht<lb/>man was furor uterinus thut.
                    Wie in der M&#246;nchin in der schwanen<lb/>Apoth<ex>eke</ex> die schrye das
                    fenster herau&#223; al&#223; ihre Mutter starb, lag<lb/>offt mit Masque am
                    fenster, wolte den Baron Sparr in Schwe-<lb type="inWord"/>den heyrathen, sagte
                    allen leuten davon, schrieb an den Keyser selbst p<lb/>Ejus filia in primo
                    puerperio quoque stulta evasit ut mater<lb/>Wormatiae, war hochm&#252;thig,
                    obiit, fuit Conjux Dr. Augustini<lb/>Pharmacopaei filii ibid<ex>em</ex>.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119343398">Lampe</name> war
                            <name type="person" ref=" http://d-nb.info/gnd/119347164"
                            >R&#246;el</name> Prof.<lb/>der ad naturalismum<lb/>&amp; Animismum
                        inclinirte<lb/>Discipulus, discipulus<lb/>Lampi est R&#252;ckers-<lb
                            type="inWord"/>feld. Lampius hat<lb/>von einigen wollen zum<lb/>Arianer
                        gemacht werden<lb/>ut nuper von einem Pastor<lb/>Vid<ex>e</ex> Nov<ex>a</ex>
                            Lit<ex>eraria</ex><lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">Lips<ex>ienses</ex></name> von
                        diesem Monath.</note><lb/>Die Verdorbenheit in concupiscentis, in natura
                    humana ist offenbar<lb/>in Gravidis, einige k&#246;nnen sich &#252;berwinden in
                    solcher lust, wie<lb/>Holtzkl<ex>au</ex> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7">halberst<ex>adt</ex></name> verstorbene
                    sehr gefasste frau, aliae non.<lb/>Scio da&#223; eine gravida grose lust gehabt
                    ihren Mann in das membrum<lb/>virile zu beissen.<lb/>Eines gesanden in
                        Regensp<ex>urg</ex> frau frasse allein nemine sciente<lb/>ihres Manns
                    g&#252;ldne <choice>
                        <orig>franches</orig>
                        <reg>franges</reg>
                    </choice> von den handschuhen ward kranck,<lb/>kein medicamentum schlug an,
                    Zehrte ab, gebahr auch, endl<ex>ich</ex> resol-<lb type="inWord"/>virte, wie Dr.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Kisner</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Georg Ki&#223;ner (1673&#8211;1734), Arzt
                        und Stadtphysicus in Frankfurt</note> hier thut, weil nichts anschlagen
                    wolte,<lb/>ein Medicus ihr ein rechtschaffenes purgans zu geben, dabat,<lb/>da
                    purgirte sie die geballte franches auf einem Klumpen nach<lb/>vieler Zeit weg,
                    sed obiebat tamen.<lb/>Alia qui Diest<ex>erweg</ex> novit, pastoris auf dem
                    dorff conjunx gravida hatte, um bl&#252;h<lb/>Zeit lust kirschen zu essen, konte
                    keine haben, so frasse sie im Garten<lb/>von Baum eine Menge bl&#252;then, v.
                    ward kranck davon.<lb/>Iam Hanoviae erat gravida die schickte zur gesandin
                    herfferin<lb/>ihr Siegenischen Knack kuchen zu schicken sie habe lust non
                        denegabat<lb/>ei.<note place="margin-left" resp="author"> Knackkuchen sind
                        rund<lb/>platt v. nicht gros, ohne<lb/>butter, mit <choice>
                            <orig>raum</orig>
                            <reg>Rahm</reg>
                        </choice><lb/>Eyern v. Meel gemacht<lb/>mit zucker bestreuet.<lb/>gut zu
                        essen.</note><lb/>Alius, ein rechter visionnaire wolte nichts annehmen,
                    al&#223; was ihm od<ex>er</ex><lb/>s<ex>einer</ex> frau getr&#228;umet, v. kam
                    offt n&#228;rrisch Zeug herau&#223;, Tandem<lb/>Diest<ex>erweg</ex> eum
                    persuadebat de veritate mali hypochondr<ex>iaci</ex> praesentis,<lb/>in eo &amp;
                    uxore. Seine frau |: est consang<ex>uinea</ex> Diest<ex>erwegii</ex> cujus omnis
                    familia stultis<lb/>foecunda est :| meynte der verstorbene Vatter komme zu ihr
                    v. gebe ihr <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Rath</fw>
                </p>
                <pb facs="b0689.jpeg" n="689"/>
                <note2>(Seite 689) </note2>
                <p> Rath zu dem v. dem, so lie&#223; sie ein mal deshalb in<lb/>einer Erbschafft
                    sich sehr zu kurtz thun, erkante endl<ex>ich</ex> doch<lb/>ihre faute per
                        Diest<ex>erwegium</ex>.<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> Sie ist <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124203094">Strohen</name> in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4015511-0">Eschborn</name>
                    tochter<lb/>v. hat Diest<ex>erwegs</ex> freunde einer
                    geheyrathet.<lb/>Da&#223;mann der Mahler hungerte sich todt. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Kisner</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Georg Ki&#223;ner (1673&#8211;1734), Arzt und
                        Stadtphysicus in Frankfurt</note> non intelligens<lb/>malum, dicebat
                    cogendum eum esse, er sey eigensinnig. Bath immer<lb/>so man ihn zwingen wolte
                    um barmhertzigkeit, so elend lautete.<lb/>Notandum est,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">NB.</hi></note> da&#223; man wie bey Gravidis,
                    hystericis v. hypoch<ex>ondriacis</ex><lb/>wo natura sensibilis, occupata &amp;
                    irritata ist, sieht da&#223; sie<lb/>offt allerl<ex>ei</ex> dinge appetiren v.
                    thun. So hat Rath <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128571748"
                        >herrfer</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Daniel Herffer od.
                        Herpfer d. J. (1671-1719), Jurist, Professor und Syndicus in
                    Hanau</note><lb/>in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3"
                        >Hanau</name> it<ex>em</ex> P. J. Behaghel<note place="foot" resp="editor">
                        Philipp Jakob Behaghel (1688&#8211;1732), Kaufmann in Frankfurt</note> hier
                    vor ihrem todt allerl<ex>ei</ex> marchan-<lb type="inWord"/>disen angefangen v.
                    zu allerley lust kriegt starben aber bald hernach.<lb/>Natura indignatur in
                    hystericis &amp; gravidis &amp; obituris, vita<lb/>altera si ignota est, uti est
                    pluribus hominibus, indignatur natura<lb/>&amp; confunditur.<lb/>Es gibt
                    gottlose leute die ihre t&#246;chter den procis zu stupriren geben,<lb/>sie auch
                    instruiren, nur da&#223; sie sie fangen wollen. Quod injustis-<lb type="inWord"
                    />simum.<lb/>Holtzklau der junge Dr. Med<ex>icinae</ex> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name> Diest<ex>erwegs</ex>
                    Vetter, post superab<ex>at</ex><lb/>morbum graviss<ex>imum</ex>
                        sonvuls<ex>ivum</ex> da er entsetzl<ex>iche</ex> b&#252;ffe um das hertz
                    hatte,<lb/>v. sich nicht aufrichten durffte, &#224; <g>vener</g>e &amp; baccho
                    in juventute<lb/>academica, davor leidet er nun im ehestand, ist
                    geb&#252;ckt<lb/>v. krumm, hat ihm die eine schulter hoch in die h&#246;he
                    gezogen, so aber<lb/>remittente spasmo wieder gerade ist. Einmal erk&#252;hlte
                    er<lb/>sich, da meynte er vor schmertzen zu sterben, Diest<ex>erweg</ex> gab ihm
                    astrum<lb/>solis <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119153807"
                        >Ploennis,</name> daran sonst aeger selbst nicht glaubte, &amp;<lb/>mane
                    sequente convaluit v. stund auff. Die Natur that noch einen<lb/>Ansatz v. damit
                    lie&#223; sie nach, fuisset quoque factum absque medicamento,<lb/>quod alias in
                    plurimis est inefficax.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> nimmt von den herrn <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117286427">v<ex>on</ex>
                        wernigerode,</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Ernst zu
                        Stolberg-Wernigerode (1691&#8211;1771), von 1710 bis 1771 regierender
                        Graf</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/139109366">Grafen v<ex>on</ex>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                            >Berlenb<ex>urg</ex></name></name><note place="foot" resp="editor">
                        Kasimir Graf zu Sayn-Wittgenstein-Berleburg (1687&#8211;1741),
                        1712&#8211;1741 regierender Graf</note> keine<lb/>provision v. dient ihnen
                    v. doch h&#228;lt offt die Zahlung hart,<lb/>so wil Diest<ex>erweg</ex> auch
                    alles ordentl<ex>ich</ex> haben wenn er au&#223;leget.<lb/>Ries<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Christian Riese od. Ries,
                        (1669&#8211;1741), Juwelier und Kaufmann in Frankfurt</note> aderat
                        Diest<ex>erwegium</ex>. gustavit Diest<ex>erwegii</ex> 1719er, so er einnen
                        vortreffl<ex>ichen</ex><lb/>wein <supplied reason="omitted-in-original"
                        >nannte</supplied>, wie gew&#252;rtzt, putabat Diest<ex>erweg</ex> solle von
                    Herrn <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fenden</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    s<ex>einem</ex><lb/>schwiegerVatter ein guter freund bleiben. Sagte <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13835880X"
                        >Sch&#252;tziae</name><note place="foot" resp="editor"> Maria Katharina
                        Sch&#252;tz, Tochter von Johann Jakob Sch&#252;tz</note> thun <lb/>&#252;bel
                    da&#223; sie fenden wegen des Arianismi hassen, der ihnen in s<ex>einem</ex>
                    leben<lb/>noch nicht 50 Gulden ein geb&#252;sset quod mirum in tali summa.
                    H&#228;ngen<lb/>mehr auff Grosen<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> v. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373"
                        >Sch&#252;tzen</name><note place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz
                        (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in Homburg</note> Seite.<lb/>Vinum hoc
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4095367-1">Hochheimense</name>
                    ist sehr liebl<ex>ich</ex> v. s&#252;&#223;, beh&#228;lt auch
                    die<lb/>Lieblichkeit lang, v. wird nicht so leicht hart, ist gar <g>luftig</g>
                    v. <g>feu</g>rig<lb/>v. subtil. Besser al&#223; fran&#223;wein, v. sect so tumm,
                    v. s&#252;&#223;.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vinum
                        Hochhem<ex>iense</ex><lb/>Rodense.</hi></note><lb/>Diest<ex>erweg</ex> dicit
                    walther, <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102902542"
                        >luthers</name><note place="foot" resp="editor"> Heinrich Ehrenfried Luther
                        (1700&#8211;1770), Jurist in Frankfurt</note> socer, habe gute weine im
                    Keller seyen<lb/>aber nicht <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2">laubach<ex>er</ex></name> v.
                    R&#252;dersheimer sondern R&#246;der, so die weine<lb/>jung, sind sie etwas
                    rothlich flacker, aber sehr lieblich, s&#252;&#223;<lb/>v. tumm.<note
                        place="margin-right" resp="author"> laubach<ex>er</ex> v.
                            R&#252;desh<ex>eimer</ex><lb/>entdecken sich<lb/>gar leicht, lassen
                        sich<lb/>nicht verbergen.</note><lb/>Diest<ex>erweg</ex> hat
                        Douzeaid<ex>ans</ex><note place="foot" resp="editor"> Melchior Douzetemps
                        od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt</note> kein testimonium
                    scriptum s<ex>eines</ex> wohlverhaltens hingeben wollen, <lb/>so Fende
                        s<ex>ein</ex> adversarius Gros p ihm gaben, it<ex>em</ex> Immler, et cum
                    rediret<lb/>nahm er ihn am ersten wieder willkommen auff. Ist alzu vorsichtig
                    offt.<lb/>voluisset dare cum conditione in quantum sciret. </p>
                <pb facs="b0690.jpeg" n="690"/>
                <note2>(Seite 690) </note2>
                <p> Mosis Historia Creat<ex>ionis</ex> ist figirlich, Diabolus <g>Chri</g>stum nos
                    duxit<lb/>in montem, ubi impossibile fuisset mundum obtueri,<lb/>sed factum est
                    in <g>spirit</g>u et fuit tentatio. Hoc et credit<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118803107">Uffenbach</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Zacharias Konrad von Uffenbach (1683&#8211;1734), Frankfurter
                        Patrizier, Sch&#246;ffe und Ratsherr, Reiseschriftsteller und
                        B&#252;chersammler</note> auf dem hirschgraben.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117174025">M&#252;nden</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian M&#252;nden (1684&#8211;1741), Hauptprediger an der
                        Frankfurter Barf&#252;&#223;erkirche</note> Dr. wil das seniorat hau&#223;
                    neu gebauet haben. der<lb/>Kasten wil nicht dran. Verliret s<ex>eine</ex>
                        Condit<ex>ion</ex>. Das hau&#223; war <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">Spener</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Philipp Jakob Spener (1635&#8211;1705),
                    Theologe</note><lb/>v. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10434444X"
                        >Pritio</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Georg Pritius od.
                        Prietze (1662&#8211;1732), Theologe, Senior des Frankfurter
                        Predigerministeriums</note><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116319747"> Arculario</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Daniel Arcularius (1650&#8211;1710), Professor
                        f&#252;r Theologie in Gie&#223;en, Nachfolger Speners in Frankfurt</note>
                    gut v. der will nicht so hin ein. Consilio uxoris<lb/>suae superbae.<lb/>bey
                    Herrn R&#252;ckersfeld Past<ex>ori</ex> reformat<ex>i</ex> war ein Narr
                        hypoch<ex>ondriacus</ex> ein<lb/>Preu&#223;ischer Rath so wohl &#224; Rege
                    suo vertrieben worden, der Pastor wolte ihm au&#223;<lb/>furcht vor
                    schl&#228;gen nicht wiedersprechen.<note place="margin-left" resp="author"> sie
                        schlagen gern au&#223;<lb/>die hypoch<ex>ondriaci</ex> so man
                        <lb/>wiederspricht, hat<lb/>ihn nicht wieder vor sich<lb/>gelassen.</note>
                    Er sagte er habe von Gott sonderl<ex>iche</ex><lb/>aufschl&#252;sse in
                    mechanicis, k&#246;nne alle Vestungen ohne Verlust<lb/>eines Manns erobern v.
                    das Menschenbluth schonen, er wolle machen<lb/>da&#223; man eine kirche
                    k&#246;nne hinwaltzen wo man wolle, er solle<lb/>machen helfen da&#223;
                    Reformati hier eine Kirche bekommen, so wolle<lb/>er s<ex>eine</ex> Kunst
                    beweisen. Der meynt <choice>
                        <sic>er</sic>
                        <corr>es</corr>
                    </choice> solle ihm die Gemeine doch her-<lb type="inWord"/>nach praemii loco so
                    viel geben al&#223; er brauche zu leben.<lb/>Reformati dant wohl
                        j&#228;hrl<ex>ich</ex> 5000 Gulden pro pauperibus.<lb/><hi rend="underline"
                            >Diesterw<ex>eg</ex></hi><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note><hi
                        rend="underline"> hypoch<ex>ondriacus</ex> est,</hi> verreisst jetzt wohl 5.
                    6. wochen offt, v.<lb/>das brechen ist gelinder, motuum vicissitudo, die
                    Messe<lb/>hatte er colicam am Magen, v. hernach erbrochen, von der
                    Unordnung<lb/>v. Gesch&#228;fften. Est sensibilis animo &amp; corpore, sudat
                    multum p<lb/>ubi fere omnes hypoch<ex>ondriaci</ex> alias alvus laxa nimis
                    p<lb/>Behaghelia hatte Zorn &amp; inde diarrhoea, forte inservivit<lb/>ad Lochia
                    expurganda residua, ward toll dr&#252;ber.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Kisner</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Georg Ki&#223;ner (1673&#8211;1734), Arzt und
                        Stadtphysicus in Frankfurt</note> dedit <g>pulverem</g> pannon<ex>icem</ex>
                    rubrum cum Nitro perlato.<lb/>Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123887089">von der Lahr</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Paul von der Lahr (1699&#8211;1741), Arzt in Frankfurt</note>
                    war der Reform<ex>irten</ex> Armen-Doctor erstl<ex>ich</ex> bekam<lb/>50 Gulden,
                        <hi rend="underline">begegente den Armen wohl,</hi> nun ist er in 2 a 3
                    Jahren<lb/>der gr&#246;ste practicus hier worden, est arcanum pauperibus bona
                        exhi-<lb type="inWord"/>bere, r&#252;hmen bey den reichen.
                        Diesterw<ex>eg</ex> hat wollen s<ex>einen</ex> Vetter<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13925580X">Hampe</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich Hampe (1693&#8211; <hi rend="st"
                            >1777</hi>) Arzt und Naturforscher in London</note> dazu haben, ille
                    flebat, suchte bessere Artzneyen<lb/>v. hat sie noch nicht, utendum quae Deus
                    dedit, et expectanda ejus<lb/>benedictio est, quae sanat sub medicamentis parvis
                    &amp;<lb/>exiguis. Sagte in der medic<ex>in</ex> sey lauter betrug, v. die
                    medicamente thun<lb/>nicht was man von ihnen sage pp<note place="margin-left"
                        resp="author"> Die alzu geistliche Pietisten<lb/>fragt offt
                            Diest<ex>erweg</ex> ob sie <lb/>noch brodt essen, so sies<lb/>essen noch
                        sey es gut v. sie<lb/>seyen noch Menschen v. keine<lb/>Engel. v.
                        fehlen<lb/>noch.<lb/>Stulti homines volunt<lb/>pios non debere edere<lb/>nec
                        bibere ut alii.<lb/>Eine beckerin hatte die<lb/>Pietisten einmal bey
                        sich,<lb/>nach dem Gebeth gab sie ihnen<lb/>einen Kuchen v. wein das ver-<lb
                            type="inWord"/>zehrten sie, dicebat postea<lb/>illa avara non
                        esse<lb/>hos pios sonst w&#252;rden sie<lb/>ihr den Kuchen gelassen
                        haben.<lb/>narravit hoc Ruckersfeld<lb/>&amp; dicit sibi placuisse in Laicis
                        bibliorum explanationem.</note><lb/>Edi apud Diest<ex>erwegium</ex>
                    borstorfer &#228;pfel ged&#228;mpfft, haben dickere schalen<lb/>al&#223; andere,
                    schwein braten gr&#252;n, Siegener Knack-Kuchen. bibi<lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4095367-1">hochheimer</name> 1719er wein, 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex> f&#252;hlt man schon, bibi 3 w&#228;rmten<lb/>nur eram
                    compos. Nam bibi <g>aquam</g>, hatte schon den ordin<ex>airen</ex>
                    tischwein<lb/>2 gl<ex>&#228;ser</ex> getruncken. war aufger&#228;umt, jocabar,
                    cum bibissem,<lb/>etwas vestellt im gem&#252;th, redibat timiditas mea, ich
                    hatte<lb/>timida effluvia sahe nicht mehr recht munter um mich, ideae
                    in<lb/>animo non amplius fixae, daher erschrack ich etwas, that mir<lb/>aber
                    nichts. Certum effluvia nostra laeta alios laetos facere,<lb/>tristia &amp;
                    meticulosa alios nobis superiores facere &amp; nostros deri-<lb type="inWord"
                    />sores. Hinc est quod vinum alios exhilaret, qui nil metuunt,<lb/>alios
                    deprimat, qui meticulosi sunt, in quibus evigilat affectus<lb/>dominans, in
                    jedem nach s<ex>einer</ex> Arth. Vinum operta recludit.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Vini operationes rela-<lb type="inWord"
                        />tivae.</hi></note>
                </p>
                <pb facs="b0691.jpeg" n="691"/>
                <note2>(Seite 691) </note2>
                <p> Hinc et hysterica Diesterwegia <note place="foot" resp="editor">Anna Christine
                        Diesterweg (1680&#8211;1757), geb. Heeser, Gemahlin von Albert Adolph
                        Diesterweg</note> ridicula fiebat paulul<ex>um</ex> sed<lb/>ego heri
                    superior eram viribus animi.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge
                    multus, locutus sum &amp; risi multum, so<lb/>gieng er los.<lb/>Non multum edi,
                    bibi plus, ideo absque <g>aqua</g> vinum nil molestiae fe-<lb type="inWord"/>cit
                        mihi,<note place="margin-right" resp="author"> Biberam antea<lb/>hora IV
                        Thee<lb/>cum Diesterwegio</note> war hell v. kalt wetter, boreas gieng
                    starck, so<lb/>auch etwas thut, ventus n<ex>emp</ex>e boreas stringens non sinit
                    expandi<lb/>nimium humores, dum fibras roborat. Florida facies<lb/>&amp; oculi.
                    Pitzeln in ano. <hi rend="underline">Tumidae nares post vinum &amp;
                        obturatae,</hi><lb/><hi rend="underline">calentibus genis, wie Ambtman
                        stutz</hi><note place="foot" resp="editor"> Johann Lorenz Stutz (gest.
                        1760), Amtmann in Dhaun</note><hi rend="underline"> der viel Taback
                        schnupfft,</hi><lb/><hi rend="underline">v. wohl auch viel trinckt v. sitzt
                        wie ich.</hi> Flatus crepantes, fri-<lb type="inWord"/>gida im Camera
                    frigida extrema auris d<ex>extra</ex> susurrat, flatus foetidi
                        <g>sulphur</g>ei.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> pitzeln in
                        oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex>. Oscitatio pandicul<ex>atio</ex>. <hi
                        rend="underline">Calent sedenti<lb/>da der leib still war &amp; circulus
                        aequalior manus,</hi> frigent nimis<lb/>&#224; corde remoti &amp; frigori
                    expositi pedes.<lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert
                        Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> dicebat er
                    esse alzeit so, da&#223; er noch mehr vor hunger essen k&#246;nte,<lb/>v. doch
                    finde er, da&#223; er zuweilen zu viel esse, hat ein starckes
                    <g>aci</g>dum<lb/>v. vomirt offt. Edit paulul<ex>um</ex> vespera &amp; meridie,
                    wenig v.<lb/>2mal tags, ego semel meridie v. starck, sed cum sic
                    nimium<lb/>accipiat ventriculus quaeritur an non ejus tonus sic
                    destruatur.<lb/>&amp; malum jaciatur ad senectutem fundamentum, melius est bis
                    &amp;<lb/>pauca edere, sed &amp; in juvenibus ita potest assuefieri natura
                    ut<lb/>semel de die multa digerat, ubi in Iudaeis assuefit semel de<lb/>die,
                    &amp; vespera quidem edere.<note place="margin-right" resp="author"> Gros est
                        Papa, hat<lb/>mich von <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name> v. Fen-<lb
                            type="inWord"/>den wollen abziehen propter<lb/>venenum et
                        miasmi<lb/>animi <g>spirit</g>uale,<lb/>non fende liberior<lb/>&amp; magis
                        impartialis<lb/>&#224; Grosio.
                        <!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
Frankfurt--><lb/>Nollet
                            Diest<ex>erweg</ex> da&#223; <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">tucht-<lb type="inWord"
                            />feld</name> s<ex>einen</ex> lebens lauff schrie-<lb type="inWord"/>be,
                        multi enim no-<lb type="inWord"/>luissent postea se de-<lb type="inWord"
                        />scripsisse</note><lb/>Gieng schlafen hora X. schrieb nicht. sudavi
                        paulul<ex>um</ex> &#224; Vino &amp;<lb/>assumtis vespera.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Vespera stimulus ad<lb/><g>venerem</g>
                        sed repressi<lb/>sonst so fr&#252;h schlafen<lb/>gehe ausser der<lb/>Ordnung
                        ist offt<lb/>Verd&#228;chtig v. bin <lb/>offt cum vigi-<lb type="inWord"
                        />lavi verf&#252;hrt<lb/>worden. schlieff<lb/>propter vinum
                        bald<lb/>ein.</note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-17">
                        <supplied>17.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0691.jpeg" n="691"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 17 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane flante borea valid&#232;
                    aderant hora VII et VII &#189; subtiles<lb/>dispertitae nebulae rubicundae
                    ventosae, vergingen hora VIII alle<lb/>v. ward den gantzen tag bey Nordwind sehr
                    helle, sch&#246;n wetter.<lb/>wird aber kalt darauff gewi&#223;.<lb/>Mucus
                    pulposus ex larynge &amp; inf<ex>undibulo</ex> stund auf im etwas feuchten
                    hembd<lb/>v. zog es au&#223;.<lb/>hatte mane gleich starcke tormina ventris, v.
                    trieb ad anum,<lb/>egessi cum flatibus multis faeces subtenues virides &#224;
                        spina-<lb type="inWord"/>chia, quae laxavit alvum, postea bene habui corpore
                    &amp; a-<lb type="inWord"/>nimo, &amp; flaccidus venter, war agilis v. munter.
                        Auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Manus frigidae, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, Oscit<ex>atio</ex>. horripil<ex>atio</ex>.
                    oculi liberi,<lb/>auris d<ex>extra</ex> susurrat &amp; subinde clangit,
                        Oscit<ex>atio</ex>. Pandicul<ex>atio</ex>. Pressio<lb/>verticis
                    p<lb/>Ructus, totondi barbam im hembde in kalter stube. Kalt per ex-<lb
                        type="inWord"/>trema. Flatus.<lb/>Ibam ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/12871350X">Multz,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Wolfgang Christoph Multz, Buchh&#228;ndler in
                        Frankfurt</note> it<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest. 1733),
                        Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt</note><lb/>Ante meridiem hora XI.
                        <del>nachdem</del>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stieren</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> zum Marchschiff gelei-<lb type="inWord"/>tet
                        <del>hatte,</del> so zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name> im g&#252;ldenen Adler
                    logiren wil eine weile. Dissuasi<lb/>ei jam schon gegen <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Rambach (1693&#8211;1735), Theologe und
                        Kirchenlieddichter in Gie&#223;en</note> schreiben sol ein wenig warten v.
                    die anz&#252;glich-<lb type="inWord"/>keiten weglassen, bi&#223; das erste
                    vor&#252;ber.<lb/>Die <bibl><title>Apologie</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro Dn.
                        Christiano Fendio, ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque
                        parata, in qua luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi
                        venerandae aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus harmonicis et
                        ineptissimo M. Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano objici furore,
                        Frankfurt am Main 1732.</note> hatte gestern bey <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    studiosus lachwitz, heute lie&#223; sie Rector<note place="margin-right"
                        resp="author"> emissarii Consistorii forte</note><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/124824544">Klumpff</name></fw><note
                        place="foot" resp="editor"> Johannes Thomas Klumpf (1669&#8211;1747),
                        Gymnasialrektor in Frankfurt</note> holen. </p>
                <pb facs="b0692.jpeg" n="692"/>
                <note2>(Seite 692) </note2>
                <p> Bibi Coff&#233;e apud <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende,</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> post Coffee war etwas timide,
                    frigidi pedes,<lb/>pallida facies, oculi luridi, &amp; immobiles
                        paulul<ex>um</ex> &amp; tenebricosi,<lb/>Coffee insuetis ligat
                    <g>spirit</g>us, assuetis non, quia <del>fe</del> hi pejora<lb/> ferunt
                        levius.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Coffe <g>spiritum</g> ligat.</hi></note><lb/>die
                    addresse an <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stier</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier
                        (*1696), Theologe</note> werde ich schreiben vel aliis ignotus sous
                    couvert<lb/>an den g&#252;ldenen adler wirth, den fende wohl kennt.<lb/>spannen
                    in infundibulo. et mucus ex eo. Crepitus artuum. Bor-<lb type="inWord"/>borygmi
                    in der kalten Kammer im Camisolgen sitzende.<note place="margin-left"
                        resp="author"> pressio bregmatis sini-<lb type="inWord"/>stri. frigent
                            ex-<lb type="inWord"/>trema, bin<lb/>hitzig aufs schreiben<lb/>non curo
                        Camerae<lb/>frigus meae.</note><lb/>Meridie lucente sole edi Cartoffeln,
                    huhn mit Limonen,<lb/>butter v. K&#228;se, v. 3 &#228;pfel, bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> w&#228;rml<ex>ich</ex> it<ex>em</ex> 2
                    gl<ex>&#228;ser</ex><lb/>wein. Frigent pedes, egessi statim &#224; prandio
                    faeces sub-<lb type="inWord"/><hi rend="underline">tenues virides ab hesterna
                        spinachia adhuc laxante.</hi><lb/>bey dem essen post <g>aquam</g> nimiam
                    simul haustam, ventric<ex>ulus</ex> tumidus, sed<lb/><hi rend="underline"
                        >concidit, cum ructus mitterem,</hi> gleich nach dem essen, hatte eben
                    poma<lb/>gegessen. Ructus, horripil<ex>atio</ex> &amp; flatus v. hernach supra
                    dicta ege-<lb type="inWord"/>stio faecum viridium subtenuium.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/115657428">&#220;berfeld</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Wilhelm &#220;berfeld (1659-1718),
                        Frankfurter Kaufmann </note> der Gichtelianer post <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117732230">Gichtel</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Georg Gichtel (1638&#8211;1710), Jurist, Mystiker und
                        Spiritualist, der gegen die Ehe und f&#252;r die sexuelle Askese
                        eintrat</note> war in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4074118-7">Leiden</name> al&#223;<lb/>Fende da
                    logirte im Durchreisen. Obiit, ei successit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1075476240">Bronner.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Gottfried Bronner o. Pronner (1667&#8211;1720),
                        Anh&#228;nger Gichtels</note><lb/>In holland theuer Zehren, aber gut so man
                    alles erstl<ex>ich</ex> veraccordirt<lb/>mit ihnen.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Apud Gros bibi 1 gl<ex>as</ex> Mosel-<lb type="inWord"/>wein.
                        Rath Lange in-<lb type="inWord"/>vitirt mich zu sich qui<lb/>semper jam domi
                        haeret,<lb/>ist nicht gut pro malo hypochondriaco ipsius.</note><lb/>Vidi
                    hinter der schlimmen Mauer da&#223; jetzt bey dem kalten wetter an
                    <lb/>ReichenCron garten Mauer aphronitrum au&#223;schl&#228;gt, so bey<lb/>warm
                    v. feuchtem wetter in die <g>Luft</g> geht.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Aphronitrum.</hi></note><lb/>Dicitur bey <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4015240-6">Erfurth</name> solle man
                    die schwartze <g>Erde</g> nicht tungen, v. soll<lb/>sich haber in Korn v. korn
                    in weitzen da verwandeln. Leimen-<g>Erde</g><lb/>mu&#223; man starck
                        t&#252;ngen.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Erfurtum</hi></note><lb/>Im ambt Ulrichstein im Vogels
                    berg sind viehe bauern haben keine<lb/>frucht, aber Vieh Zucht, v. werden reich
                    bey jetzt wohlfei-<lb type="inWord"/>ler frucht, im fruchtland alles arm.<note
                        place="margin-left" resp="author"> haben gute wiesen v.<lb/>wald in den
                        bergen</note> Stier.<lb/>Acta impressa zwischen Ler&#223;ner v. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/131376241">Werlin</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich Werlin (1663&#8211;1741),
                        Schulthei&#223; in Frankfurt</note> hier vidi, ligen jetzt<lb/>vor dem
                    Reichs hofrath impressa in <g>quar</g>to, ist ein scabi&#246;ser process.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Foerster dicebat der gesandte
                        des<lb/>Regis Portugall<ex>iae</ex> habe ein buch in der<lb/>Auction
                        erstehen sollen &#224; tout prix<lb/>|: war <del>herg</del> wetstein so
                        immer herge-<lb type="inWord"/>kommen :| einen Englischer Lord
                        piquirte<lb/>sich, v. triebs auf 500 Gulden
                        holl<ex>&#228;ndisch</ex><lb/>den andern tag wolte er weil er<lb/>jenes
                        nicht bekommen, nicht um den<lb/>halben Prei&#223; haben.</note><lb/>Spannen
                    in cubito dextro al&#223; dinten au&#223;spritzte.<lb/> Scripsi im
                    Camis&#246;lgen &amp; sic frigent extrema manuum &amp;<lb/>pedum, &amp;
                    nasi.<lb/>Semper frigent hunds Nasen M&#228;nner Knie, v. Menschen<lb/>Nasen
                    auch im winter, semper calent et non nisi rarissi-<lb type="inWord"/>me frigent,
                    volae manuum &amp; pedum plantae.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Calentia &amp; frigentia</hi></note><lb/>Ructus,
                    flatus, borbor<ex>ygmi</ex>. auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Cramer <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">offenbach.</name> dixit
                    Stier heri <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373"
                        >Sch&#252;tz</name><note place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz
                        (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in Homburg</note> wolle bey hoff
                    hahn<lb/>im Korb seyn |: Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    vocat eum s<ex>einen</ex> fl&#252;gelmann :| wolle <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">tuchtfeld</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752),
                        Theologe</note><lb/>nicht zulassen, sed forte id opinatur.<lb/>Video errare
                    fende, errare Gros p homines esse, ad Deum nos<lb/>convertamus, qui solus
                    fidelis, homines mendaces sunt, ideo<lb/>si perfecte uniti sumus, omnia perfecta
                    congnoscimus, si leviter, pauca<lb/>saltem, &amp;obscur&#232; quidem.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Infalibilitas</hi> cui sit?<lb/><lb/>Fende dicit <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11862220X"
                        >Thomasium,</name><lb/>quia pressit
                        Hoheiselium<!--Daniel Friedrich Hoheisel (1698&#8211;1732), Jurist in Halle--><lb/>quia
                        ipsius non fuit adorator<lb/>quod bonum in eo erat, non<lb/>esse ex numero
                            primoge-<lb type="inWord"/>nitorum. Senex ille factus est<lb/>avarus,
                        sed Fende est<lb/>neutiquam. </note><lb/>Hora III denuo egessi faeces
                    subtenues <hi rend="underline">sed fuscas et vidi Spinachiam<lb/>omnem esse
                        evacuatam jam,</hi> frigent extrema omnia, horripilatio.<lb/>Vultus floridus
                    &amp; oculi. Borborygmi torminosi. Pitzeln in ano,<lb/>Fui paulul<ex>um</ex>
                    apud Diesterweeg.<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note><lb/>Fui apud <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest. 1733),
                        Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt</note> &amp; emi
                            <bibl><title>Act. Berol.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Acta medicorum Berolinensium in incrementum artis &amp; scientiarum collecta
                        &amp; digesta, Berlin 1717-32.</note> Tom. aliquot<lb/>it<ex>em</ex> apud
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178">
                        Foerster</name><note place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm
                        F&#246;rster, Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> emi Tomos eorum
                        aliquot.<note place="margin-left" resp="author"> Questus forster
                                    <bibl><author><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambs</name></author>
                            <title>von<lb/>Embs</title></bibl><!--Johann Jacob Grambs: Neue Beschreibung des Embser Baades, Frankfurt am Main
1732.-->
                        gehe nicht ab, rogavit<lb/>eum er solle |: si posset! :| alle herum ligende
                        brunnen beschreiben ein einem corpore v. sie vergleichen sed non potest.
                    </note> Dixit mihi Foerster<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">da&#223;</fw>
                </p>
                <pb facs="b0693.jpeg" n="693"/>
                <note2>(Seite 693) </note2>
                <p> da&#223; mein Nachbar Juwelier Rie&#223;<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Christian Riese od. Ries (1669&#8211;1741), Juwelier und Kaufmann in
                        Frankfurt</note> in Rom eben gewesen al&#223;<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119063565">Molinos</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Miguel de Molinos (1628-1696), spanischer Priester und
                        geistlicher Schriftsteller </note> da gefangen gesessen. Da ist ihm ein
                    Gl&#252;ck v. Ungl&#252;ck passirt,<lb/>ein groser Cardinal wolte einen grosen
                    diamanten in hohem Werth bey einem<lb/>Juwelier daselbst er diente fassen
                    lassen, aber er sprang, Ries h&#228;tte ent-<lb type="inWord"/>laufen
                    m&#252;ssen, aber der Cardinal erlie&#223; es ihm v. vergab es v. schenckte
                    ihm<lb/>auch die sehr pretieuse st&#252;cke. War sein erstes Gl&#252;ck. Hat
                    alle<lb/>seine Sachen erworben v. verdient v. ist daher sehr geitzig v. bedacht
                    es<lb/>immer zu erhalten v. zu vermehren. Eodem animo accessit, eod<ex>em</ex>
                        conser-<lb type="inWord"/>vat, eodem auget. Crepitus artuum.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort</name> weil
                        er sahe da&#223;<lb/>von foerster b&#252;cher brachte<lb/>war etwas
                        vindicatif<lb/>wolte mir nicht geben<lb/>die theile separat zu<lb/>den Act.
                        Berol. ego<lb/>tacebam &amp; manebam<lb/>idem quam antea, er<lb/>besanne
                        sich v. gab<lb/>sie. Rogabat warum<lb/>ich sie nicht
                        all<del>ein</del>e<lb/>zusammen nahm. Dixi<lb/>me jam possidere.<lb/>sic
                        dabat. <lb/>Hort war etwas ausser sich dicebat<lb/>er wolle sich nach v.
                        nach los machen<lb/>sie haben gar zu viel zu trucken
                    jetzt.</note><lb/>Vespera coelum serenum flat boreas. Currenti cito
                    warm.<lb/>Fui apud <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123032881"
                        >Grambs,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Grambs
                        (1688&#8211;1759), Arzt in Frankfurt</note> est mendax, hielte
                        s<ex>eine</ex> Chirurgis eine Stunde.<lb/>von 6 ad 7.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambs</name> dicit
                        nesciens quod sit<lb/>vera sapientia man soll<lb/>nicht viel studiren
                        k&#246;nne es<lb/>nicht brauchen.</note><lb/>Dicebat er sey zu London
                    gewesen, sed verum non est alio tempore negavit.<lb/>Dicebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/142226904">Jenkinum Thomasium</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Jenkins od. Jenkinus Thomasius (1675-1755),
                        englischer Schriftsteller</note> esse <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117350249">Thomasii
                        Norimb<ex>ergensis</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Gottfried
                        Thomasius (1660&#8211;1746), Mediziner in N&#252;rnberg</note>
                    fratrem,<lb/>in quo mentitur nam Anglus est, der habe ihn da zu recht
                    gewiesen.<lb/>Sed in eo verus est, da&#223; nach dem neul<ex>ichen</ex> feuchten
                    wetter hier<lb/>nicht viele Krancke sind, v. obschon ein wenig hell v.
                    k&#252;hl<lb/>wetter jetzt ist, t<ex>ame</ex>n effluvia <g>aqu</g>ea
                    <g>aer</g>em humidum, ad huc red-<lb type="inWord"/>dunt. Alzeit ist man hier
                    bey feuchtem wetter gesund, wenige<lb/>tage so hell thun es nicht. Wir sind
                    schon halbe Wein-<lb type="inWord"/>l&#228;nder.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Humidum tempus<lb/>hic
                            facilim&#232;<lb/>ferimus<lb/>sereno
                    laboramus<lb/>morbis.</hi></note><lb/>Ut <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    dicebat hodie, hat es im w&#252;rtemb<ex>ergischen</ex> ehedem
                    etl<ex>iche</ex><lb/>Pfarrherrn gehabt die Starck laborirt,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Chymicis inanes<lb/>&amp; pii.</hi></note>
                    <del>endl</del>. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118127055"
                        >Zimmermann</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jacob Zimmermann
                        (1642&#8211;1693), w&#252;rttemberischer Theologe und Astronom</note>
                        M<ex>agister</ex> war<lb/>auch einer davon, endl<ex>ich</ex> schrieben sie
                    an <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117141054"
                        >Sch&#252;tz</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob
                        Sch&#252;tz (1640&#8211;1690), Jurist und geistlicher Liederdichter in
                        Frankfurt</note> v. fende nur noch<lb/>ein paar ducaten fehlten zur
                    Elaboration, die h&#228;tten sie nicht.<lb/>Mittebat Sch&#252;tz, sed nil
                    evenit. Et pii chymici<lb/>falluntur. <unclear>Txxlxxii</unclear> dicterium in
                    multis verum deprehendit. <lb/>Alchymia est ars sine arte, cujus principium est
                    fallere,<lb/>medium mentiri, finis mendicare. Furor eos abripit<lb/><g>aur</g>o
                    intentos et enthusiasmus &amp;, ut Fende dicit, <g>spirit</g>us<lb/>metallorum
                    gehen in sie ein und machen sie gantz toll v.<lb/>rasend v. verlockert da&#223;
                    sie alles hingeben v. verarmen.<lb/>Stiche in <del>pollice</del> indice sinistro
                    oben. stiche oben in humero d<ex>extro</ex>.<lb/>Vespera scribenti mea in camera
                    pedes frigent, calent manus.<lb/>Caput liberum aufgeweckt. Aber wie fr&#246;lich
                    ich jetzt bin so<lb/>sehr h&#228;ngend Kopff in tristibus vitae horis.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Tempore laeto vires<lb/>conservare studen-<lb
                                type="inWord"/>dum est.</hi><lb/><lb/>Sanguinei semper laeti, in
                            secun-<lb type="inWord"/>dis, desperant in-<lb type="inWord"/>opes
                        consilii &amp; <g>spiritu</g>al<ex>is</ex><lb/>&amp; naturalis in ad-<lb
                            type="inWord"/>versis, nimis ridendo,<lb/>gaudendo expelluntur<lb/>vires
                        ideales &amp; <g>spirit</g>uales<lb/>&amp; exhaurimus. Rela-<lb
                            type="inWord"/>xatur animus &amp; &#224; ventro<lb/>ad peripheriam
                        expellit,<lb/>seriasque relinquit cogi-<lb type="inWord"/>tationes. Jemehr
                        wir<lb/>hier in ordnung der Natur<lb/>nach v. nach in die Geister<lb/>welt
                        ein dringen, wo wir<lb/>dereinsten seyn m&#252;ssen,<lb/>je besser es
                        ist.</note> &#212; wie gut w&#228;re es ein theil<lb/>der Kr&#228;ffte an
                    guten tagen in lust in lachen nicht zu verschwenden, v. auff<lb/>die Zeit der
                    finsterni&#223; auff zu heben! wenn ich verachtet werde in<lb/>Gott so frolich
                    zu seyn al&#223; so gelobt werde. sed ad hoc ferendum prius<lb/>debet esse, ut
                    videam ne quid amplius agam ob quod jure reprehendi<lb/>queam, sed talia mihi
                    objiciunt homines quae falsa sunt. Haec n<ex>emp</ex>e<lb/>quae absque cura
                    nostra DEJ causa patimur, sunt ea, quae pa-<lb type="inWord"/>cem internam in
                    nobis confirmant, quam eripere nobis<lb/>non potest mundus universus si corruat.
                    Parum in vita interna<lb/>confirmati sunt qui pericula ob DEUm obeunda metuunt,
                    parum per<lb/>naturam rerum ei fidunt, quia ejus nondum in sese degustare
                        volu-<lb type="inWord"/>erunt omni potentiam. At qui gustavit vivid&#232;,
                    scit eum fidelem<lb/>esse, &amp; stare promissis qui ei se tot<del>os</del>um
                    tradidere. </p>
                <pb facs="b0694.jpeg" n="694"/>
                <note2>(Seite 694) </note2>
                <p>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest. 1733),
                        Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt</note> ist mit <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118634771">Wolfens</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Wolff (1679&#8211;1754), Jurist,
                        Mathematiker und Philosoph</note> Philosophie gar nicht einig, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelio</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note><lb/>assentitur. der junge D. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120930218">Burggraf</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Philipp Burggrave jun. (1700&#8211;1775), Arzt in
                        Frankfurt</note> est wolfianus, dicit Dippel habe
                        wolfen<lb/>allerl<ex>ei</ex> tolle sachen so er nicht <del>versteht</del>
                    statuirt imputirt, at quaesivit<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort</name> unde veniat da&#223; da
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1021168408"
                        >walther</name><note place="foot" resp="editor"> Samuel Benjamin Walther
                        (1678&#8211;nach 1745), Verleger in Leipzig</note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipzig</name> wolfen wenn er sich
                    mit<lb/>Dippeln ein lassen wolte vor den bogen 1 Louis d&#8217;or versprochen,
                    sich nicht ein-<lb type="inWord"/>lasse! certe metuit ad Dippelio ruinam, der
                        raisonnirt<lb/>frey.<note place="margin-left" resp="author"> Foerster hat
                        noch viele<lb/>Journeaux &#252;brig<lb/>sagt selbst ein volu-<lb
                            type="inWord"/>men <bibl><title>Act<ex>orum</ex>
                                Berol<ex>inensium</ex></title></bibl>
                        <!--Johann Daniel Gohl (Hg.): Acta medicorum Berolinensium in incrementum artis &amp; scientiarum collecta &amp; digesta, Berlin 1717-32.-->
                        sey<lb/>zu theuer 2 batzen,<lb/>doch sey es nun so mit<lb/>allen
                        Journeaux.<lb/>Foerster redet so zu <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><lb/>wieder
                        gros,<!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt-->
                        wie zu Gros<lb/>wieder fende, ut amborum<lb/>nummos captet &amp;
                        gratiam<lb/>paupertas artes docet!<lb/>Fende hat <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178">f&#246;rstern</name> gesagt es
                        sey<lb/>wieder was dazwischen kommen,<lb/>da&#223; C<ex>onrad</ex>
                            D<ex>ippels</ex> Schrifft hier nicht gedruckt<lb/>w&#252;rde, nur
                            s<ex>einer</ex> los zu werden,<lb/>wil ihm hernach einen theil
                            exempl<ex>arium</ex><lb/>schicken. </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128529148">Gohl</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Daniel Gohl (1674-1731), Mediziner und
                        Herausgeber der &#8222;Acta medicorum Berolinensium&#8220;</note> obiit
                        D<ex>octor</ex> hatte einen buckel, war hitzig, ein stutzbartgen, <lb/>ein
                    eifriger Stahlianer. <unclear>Hortium</unclear>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">Berolini</name> novit.
                    scripsit <bibl>sub nomine <lb/>Ursini Wahrmund contra Burggraf.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Daniel Gohl od. Ursinus Wahrmund: Versuch
                        patriotischer Gedancken, &#252;ber den von Vorurtheilen Krancken Verstand,
                        besonders in der Therapie der Midcorum samt kurtzen Vorschlag wie derselbe
                        zu curieren, Berlin 1727; vgl. auch D. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/120930218">Joh. Philipp Burggravens</name> des
                        J&#252;ngern, Vertheidigter Bewei&#223; von der W&#252;rcklichkeit derer
                        Nerven-Geister, denen Einw&#252;rffen Ursini Wahrmunds entgegen gesetzt,
                        Frankfurt am Main 1727.</note><lb/>Dentes stupidi, frigent pedes, calent
                    scribenti manus.<lb/>Ructus. spannen in faucibus &amp; mucus multus pulposus ex
                    Larynge &amp; in-<lb type="inWord"/>fundibul<ex>o</ex>. spannen ad aurem
                        d<ex>extram</ex>. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in nate
                        sin<ex>istra</ex>.<lb/>Faeminae assuefiunt garrulitati haben nichts
                        innerl<ex>ich</ex> aller schatz<lb/>sitzt auff der Zunge v. ist wind, haben
                    sie ein arcanum k&#246;nnen<lb/>sie es nicht etl<ex>iche</ex> stunden halten so
                    wil ihnen der bauch platzen v.<lb/>es mu&#223; gleich nach der Zunge.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Garrulitas faeminarum</hi></note> Ist eine grose
                    bassesse alle<lb/>s<ex>eine</ex> Kreffte zu wind machen, v. sonst zu nichts
                    taugen. hier<lb/>haben sie weiter nichts zu thun, al&#223; sich zu putzen, bey
                    den M&#228;nnern<lb/>zu schlafen, v. gut zu essen v. zu trincken, die
                    M&#228;nner aber m&#252;ssen<lb/>hier wie in holland der weiber Narren v. diener
                    seyn. Wie es in<lb/>allen st&#228;nden geht in der verdorbenen welt, <hi
                        rend="underline">welche wircklich gantz v. gar</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >auf dem Kopff steht und umgewendet ist.</hi><lb/>pressio in ano.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. Ructus nonnulli. Horripil<ex>atio</ex> per
                    dorsum.<lb/>Ructus. Crepitus artuum. Pressio ad aurem sin<ex>istram</ex> ubi est
                        parotis<del>d</del> sini-<lb type="inWord"/>stra. Flatus. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. <hi rend="underline">Borborygmi flatus nachdem
                        durch</hi><lb/><hi rend="underline">pressen ein mal die Natur ad podicem
                        gewiesen.</hi> flatus crepantes non<lb/>foetidi extrema frigida.<lb/>Fui
                    apud B&#252;ttner,<note place="foot" resp="editor"> Johann Michael B&#252;ttner
                        (1683&#8211;1744), Arzt in Frankfurt</note> locutus ille da&#223; man
                    m&#246;ge besser sorgen vor die sanitaet,<lb/>ist aber s<ex>ein</ex> aufsatz
                    nicht &#252;bergeben worden, curam sanitatis vilipendunt sena-<lb type="inWord"
                    />tores. haben ihnen gar neul<ex>ich</ex> ihre Stube genommen. Es wolte
                    B&#252;ttner,<lb/>da&#223; alle Ordnungen, Taxen, it<ex>em</ex> gedruckte sachen
                    v. responsa von den alten<lb/>ber&#252;hmten physicis solten gedruckt werden,
                    g&#228;be ein sch&#246;nes groses<lb/>Corpus von 2 fol. wohl. sed eum risere
                        sonderl<ex>ich</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117079979">Ochs.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Christoph Ochs von Ochsenstein
                        (1674&#8211;1747), Jurist, Ratsmitglied, B&#252;rgermeister und Sch&#246;ffe
                        in Frankfurt</note> Bibi apud<lb/>B&#252;ttner ein gl<ex>as</ex> wein.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Bibi apud B&#252;ttnerin 3<lb/>tasses
                        Coffee, aderat<lb/>Lobichia mariti soror.<lb/><lb/>B&#252;ttner dicebat
                        Anglos esse<lb/>effaeminatos, so es gut<lb/>gehe seyen sie gut, in
                        rebus<lb/>adversis desperat lassen<lb/>allen Muth sincken, wie<lb/>die
                        weiber. Ist der erste<lb/>impetus vorbey sind sie<lb/>feige. Diebus
                        laetis<lb/>sunt nimis laeti &amp; <g>vener</g>ei<lb/>&amp; voluptuosi, &amp;
                        diebus<lb/>tristibus uti sanguinei o-<lb type="inWord"/>mnes, &amp; ego
                        qui<lb/>Anglorum scripta ob<lb/>naturalem rationem<lb/>et similitudinem
                            tempera-<lb type="inWord"/>menti amo, despera-<lb type="inWord"/>bundi.
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name>
                        mecum<lb/>amat Moralistas Gallos<lb/>&amp; Anglos, ist auch san-<lb
                            type="inWord"/>guinisch. Inter eos mul-<lb type="inWord"/>ti <foreign
                            xml:lang="gr">xxx</foreign> Ihre Natur <lb/>ist gewohnt da&#223; alles
                            ordentl<ex>ich</ex><lb/>geht ut in oecon<ex>omia</ex>
                        animali,<lb/>schl&#228;gts um, sind sie gleich alles<lb/>consilii inopes.
                    </note><lb/>Der Setzer weinmann bey <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037593685">Cronau</name><note place="foot"
                        resp="editor"> David Jakob Cronau, Drucker in Frankfurt</note> hat eine
                    Correctur gebracht, v. ge-<lb type="inWord"/>wiesen da&#223; noch viele errores
                    drinnen so wir corrigirten zur 2ten revi-<lb type="inWord"/>sion.<lb/>Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus &amp; subinde clangor.<lb/>Ascendit
                        <g>mercurius</g> &amp; deprimitur <g>spiritus vini</g> in barometro, die
                    K&#228;lte wird<lb/>weit gr&#246;ser.<lb/>K&#228;mme den poudre vom Kopff. in
                        Hypoc<ex>austo</ex> calido pedes frigent,<lb/>calent manus, alacris animus.
                    Pressio in faucibus &amp; mucus ex<lb/>infundib<ex>ulo</ex> &amp; larynge
                    pulposus. <hi rend="underline">Vari multi sonderl<ex>ich</ex> circa
                        parotidem<lb/>utramque,</hi> sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> varius.
                        <hi rend="underline">Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex>
                    tumet.</hi><lb/>Spannen in femore sinistro. Calere incipiunt pedes. In
                        maxill<ex>a</ex><lb/>infer<ex>iore</ex> sind linckerseits viele vari.
                    Ructus. Vari supra mentum<lb/>lincker hand. prope nasum linckerseits vari. Supra
                        ocul<ex>o</ex> sinistro<lb/>vari multi. Vari si sunt in cute multi melius
                    habeo atque<lb/>si non sunt.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vari multi in cute<lb/>si sunt bene habeo<lb/>corpore
                            &amp; animo.</hi></note> Spannen in faucibus &amp; multus mucus pulposus
                    ex<lb/>ipsis. Pressio verticis. Crepitus artuum. Ructus. Spannen in hu-<lb
                        type="inWord"/>mero dextro, borborygmi. Spannen in tibia sinistra. Oculi
                    liberi.<lb/>Oscitatio. Brennende Stiche in humero sinistro. Horripilatio dorsi<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">hora</fw>
                </p>
                <pb facs="b0695.jpeg" n="695"/>
                <note2>(Seite 695) </note2>
                <p> hora XI. Borborygmi, dentes molares stupidi, calida extrema.<lb/>Ructus. Stiche
                    in indice d<ex>extro</ex> vorn. Spannen in axilla sinistra.<note
                        place="margin-right" resp="author"> fratello plethorico &amp; mucido<lb/>jam
                        est bey dem k&#252;hlen wetter<lb/>jucken in f&#252;ssen, auch offt<lb/>hin
                        v. her in pectore reisen v.<lb/>stechen it<ex>em</ex> in capite,
                        w&#228;chst<lb/>noch, auch wird offt das<lb/>blut per sp<ex>asmos</ex>
                        prurientes &amp;<lb/>dolentes ad pectus geleitet.<lb/>it<ex>em</ex>
                        <g>aer</g> apud eum flatulentum<lb/>in <unclear>xxxx</unclear> manetur.
                        <lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni so<lb/>recht sauer v. scharff.<lb/>ideo ob
                            liqu<ex>orem</ex> gastricum<lb/>nimis acrem
                    multum<lb/>edo.</note><lb/>Spannen in scapul<ex>a</ex> sinistra. Spannen
                        <del>linck</del> rechterseits am hal&#223;.<lb/>Spannen in sura sinistra,
                    mucus ex inf<ex>undibulo</ex> et lar<ex>ynge</ex> multus. Boreas<lb/>flat.
                    Spannen in clavicula sinistra. Borborygmi post horam XII.<lb/>Stiche in genu
                        d<ex>extro</ex> it<ex>em</ex> ad olecranum d<ex>extrum</ex>. brennender
                        spasmus.<lb/><hi rend="underline">oscitatio horripil<ex>atio</ex> dorsi,
                        frigent pedes, calent manus,</hi> &amp; sic<lb/><g>ignis</g> expellitur.
                    Spannen in oculis.<lb/>Hora XII &#189; coelum nubilum mit Nordwind so
                    kalt.<lb/>Noctu bene dormivi. </p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-18">
                        <supplied>18.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0695.jpeg" n="695"/>
                <!-- Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 18 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane surrexi nach 7 uhr. In
                    facie multi vari sonderl<ex>ich</ex> lincker seits ad<lb/>mentum &amp; labium
                        super<ex>iorem</ex>. It<ex>em</ex> ad parotides. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>. Boreas himmel<lb/>hell, war Nachts tr&#252;b v. nicht
                    alzu kalt. Frigent manus,<lb/>calent pedes, im schlafrock. Alacris animus, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>pitzeln in ano. auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Spannen in collo linckerseits.<note place="margin-right" resp="author"
                        > Fuit, qui ultra vulgi<lb/>sapiens captum cum visione
                            <lb/><unclear>Caretur</unclear>
                        <g>spirit</g>us familiaris, <lb/>dixit sibi <g>spirit</g>um Sanctum<lb/>esse
                        familiarem alios stulti-<lb type="inWord"/>tiam ipsorum detegere<lb/>sibi
                        non est datum.</note><lb/>Pressio verticis. Spannen in faucibus &amp; mucus
                    multus pulposus ex lar<ex>ynge</ex> &amp;<lb/>infundibul<ex>o</ex>. Mucus <hi
                        rend="underline">ex naribus viscidus,</hi> pressio bregmatis
                    d<ex>extri</ex>.<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni. sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ioris</ex>
                        palp<ex>ebrae</ex>. stiche in indice <lb/>dextro. Pressio verticis. Pressio
                    capitis varia. Frigent manus,<lb/><del>borborygmi.</del> Horripil<ex>atio</ex>
                    dorsi. Crepitus artuum. Oscitat<ex>io</ex>. Pandic<ex>ulatio</ex>.
                    Ructus.<lb/>Pitzeln ad anum. Pitzeln in nare sin<ex>istra</ex>. Spannen am
                    hal&#223; rechter seits. Stiche in indice d<ex>extro</ex>.<note
                        place="margin-right" resp="author"> frigentibus
                        manibus</note><lb/><g>Ign</g>ei animi <g>igni</g> nimis obedientes qui eis
                    ad multa arcenda dete-<lb type="inWord"/>genda servit,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>ign</g>ei animi</hi><lb/>borbor<ex>ygmi</ex>.
                        pressio ad aurem <lb/>sin<ex>istram</ex>.</note> peccant. Sic <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        Dippel</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> subinde nimis sensibilis,
                        ira-<lb type="inWord"/>cundus, ambitiosus, magna solum non levia curat,
                    &amp; levia<lb/>e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> orthographica vitia aliis
                    relinquit curanda. Ego<lb/>subinde quoque nimis excedo <g>ign</g>e meo laeto in
                    gaudio, obscuro in<lb/>tristitia et peccato; hodie legi <bibl><title><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/122605209"
                                >Diazii</name><note place="foot" resp="editor"> Juan Diaz
                                (1510&#8211;1546), spanischer protestantischer Theologe, der auf
                                Betreiben seines katholischen Zwillingsbruders Alfonso Diaz ermordet
                                wurde, nachdem er 1546 beim Regensburger Religionsgespr&#228;ch die
                                Fraktion der Protestanten vertreten hatte</note> viri pii obitum
                                cruen-<lb type="inWord"/>tum</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Francisco de Enzinas: Historia vera de morte sancti viri
                        Ioannis Diazii Hispani, quem eius frater germanus Alphonsus Diazius,
                        exemplum sequutus primi parricidae Cain, uelut alterum Abelem, nefarium
                        interfecit, per Claudium Senarclaeum, Basel 1546.</note> et valde
                    exacerbatus fui in injustitiam parricidae fratris &amp; <lb/>ducem papicolarum
                    qui haeretico ad emerunt vitam. Praestaret<lb/>esse ut DEUs, si aliter esse
                    nequit &amp; si corrigi nolunt expectare<lb/>ultimum injustitiae receptaculum,
                        <g>crucem</g> magnam, n<ex>emp</ex>e diluvium <g>ignem</g>
                    <lb/>picis &amp; <g>sulphu</g>ris, <g>ign</g>em torrentem, qui elementa exuret
                    &amp; omnes<lb/>elementares cum iis homines. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> in
                    adversis stultus est,<lb/>et quasi furibundus, ut vidi, in studiis literariis
                    nimius, hinc in-<lb type="inWord"/>flatus se solum sapientem putans <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign> Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> indi-<lb type="inWord"/>gnabundus subinde nimis, &amp;
                    nimis imperiosus ob ad haerentem cha-<lb type="inWord"/>racterem <del>T</del>Rex
                    Papalis et orthodoxa indelebilem, ceterum officio<lb/>suo maxime strenu&#232;
                        defungitur.<note place="margin-right" resp="author"> Modernus subinde sehr
                        geschickt<lb/>zuweilen <g>vener</g>eus, &amp; stultus,<lb/>alle solche leute
                        versteigen<lb/>sich, gehen in der Verbildung<lb/>zu hoch, v. die
                        Vernunfft<lb/>kriegt ein <unclear>brennen.</unclear>
                        <lb/>Sind die gelehrte Narren,<lb/>wie <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/11854361X">Grundling</name> in <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4046948-7">Potsdam</name>
                        <lb/>auf den <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118686194"
                            >fa&#223;mann</name> das<lb/>buch sub hoc Tit<ex>ulo</ex> ge-<lb
                            type="inWord"/>macht in 4. war ein rechter<lb/>Pickelh&#228;ring.
                    </note> Diesterw<ex>eg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note>
                    <g>ign</g>eus ad artes<lb/>varias aptus &amp; doctissimus, in ira &amp; superbia
                    subinde nimius, in-<lb type="inWord"/>primis in eos qui sibi nolunt parere,
                    &amp; suis dictis, ist gerne um<lb/>Rath gefragt, alios contemnit libenter.
                    Multa subinde scit ut<lb/>ego, &amp; t<ex>ame</ex>n non facimus semper scientiae
                    nostrae convenienter,<lb/>quod malum est. Nimis in summa, obedienter passimi
                    principi in<lb/>furorem agimus, et &#224; Daemonibus abripimur in ipsorum
                    imperium,<lb/>stulti sumus omnes, peccamus multifariam &amp; patimur
                    omnes<lb/>humani quid, &amp; ut <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    dicit, non sumus ad huc plane defae-<lb type="inWord"/>cati, quod opus futurae
                    vitae in plurimis hominibus relinquitur,<lb/>crescit n<ex>emp</ex>e depuratio
                    nostra per gradus, si incepit hac in vita.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Fende sequente se<lb/>praedicat primogenitos<lb/>Dei, &amp;
                        multis bene-<lb type="inWord"/>ficiis onerat.<lb/><lb/>Reich sanguineus
                        nimis fidit<lb/>in certitudini &amp; imagi-<lb type="inWord"/>nationi
                        subinde. In<lb/>naturalibus &amp; divinis,<lb/>absque
                    experientia.</note><lb/>Si hic plane nil boni egimus, hoc in systemate
                    servatoris non beamur,<lb/>sed post <g>ign</g>em torrentem exusti ad alterum
                    systema servamur ibi libe-<lb type="inWord"/>randi &#224; malo, uti Fende, vel
                    in eodem systemate torrente demum<lb/>exstincto. Solus DEUs non fallitur, cui me
                    &amp; mea omnia trado<lb/>in aeternum!<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123043913"><hi
                                rend="underline">Bromley</hi></name>
                        <!--Thomas Bromley (1629-1691), englischer Mystiker und Mitbegr&#252;nder der Philadelphischen
Gesellschaft--><lb/>Pauci
                        sunt qui Bromleyi fine<lb/>finiunt vitam dicentis opti-<lb type="inWord"/>ma
                        verba vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118595415"
                                    >Poiret</name></author>
                            <title>bibl<ex>iotheca</ex><lb/>Mysticor<ex>um</ex></title></bibl> &amp;
                            <bibl>vita Bromley <lb/>in <author><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X">Reitzen</name></author>
                            <title>hist<ex>orie</ex> der Wieder-<lb type="inWord"
                                />gebohrnen.</title></bibl> Dicebat Consci-<lb type="inWord"/>entiam
                        ipsi penitus quietam<lb/>se luminibus suis confor-<lb type="inWord"/><add
                            resp="author" place="lower margin">miter vixisse, &amp; Deum super omnia
                            dilexisse.</add><lb/><!--Pierre Poiret: Bibliotheca Mysticorum Selecta, tribus constans partibus, Amsterdam 1708; Hohann Heinrich
Reitz: Historie der Wiedergebohrnen, Idstein 1717.--></note>
                </p>
                <pb facs="b0696.jpeg" n="696"/>
                <note2>(Seite 696) </note2>
                <p> Wir sollen vielmehr au&#223; dem astralischen wesen ausgehen, und mit<lb/>dem
                    Geist im himmel seyn, wo wir darau&#223; gantz mit<lb/>verkl&#228;rtem Geist
                    seele v. leibe seyn werden. Id quod in <g>ter</g>ra nostra<lb/>beata &amp;
                    clarificata futurum credo.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Ex astris exeundum.</hi></note><lb/>Quaero an <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendio</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> faveam quia donavit me libris, quia variis <lb/>me ornat
                        beneficiis?<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Cur Fendio faveam</hi>?</note> Respondeo non, sed extra
                    omnia haec, &amp; E<ex>rgo</ex><lb/>ei servio, ut &amp; Gros<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt</note> &amp; Langio Consil<ex>iario</ex> &amp;
                    aliis, veritatem solum<lb/>&amp; pietatem ex iis discere cupidus.<lb/>Heri
                        matri<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note>
                    negabam abiisse <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stierium</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil
                        Stier (*1696), Theologe</note> cum interrogaret me &amp; Fen-<lb
                        type="inWord"/>de, an bene?<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mendacium</hi>?</note> Erat mendacium vel potius
                    falsiloquium, ob bonum<lb/>finem necessarium. Ne scil<ex>icet</ex> insons per
                    mulieris loquacitatem prodatur.<lb/>Ceterum ver&#242; melius est quando fieri
                    potest operte omnia fateri. Licet<lb/>subinde prudentia requirat ut vulpes hujus
                    seculi propter bonum<lb/>finem quo nos student frustrare non omnia nostra
                        sciant.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519"
                        >Hort</name><note place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest.
                        1733), Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt</note> &amp; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100758541">Andreae</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Philipp Andreae (1654&#8211;1722),
                        Buchdrucker und Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> verkauffen zu theuer,
                    relinquo eos, so sie mercken v. sie<lb/>verdriesst, v. gehe zu anderen, wo es
                    wohlfeiler Exempli gr<ex>atia</ex> Koenig<note place="foot" resp="editor">
                        Johann Ludwig K&#246;nig (1676&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Verleger in
                        Offenbach</note> Offenbac<ex>hensis</ex><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178"> foerster</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm F&#246;rster, Buchh&#228;ndler in
                        Frankfurt</note> v. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/12871350X"
                        >Multz</name><note place="foot" resp="editor"> Wolfgang Christoph Multz,
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> so verderben. Cupido est lucri, &amp;
                    conservandi numos studi-<lb type="inWord"/>um, ubique modus servandus, ne jam
                    vicinos interitui plane enece-<lb type="inWord"/>mus, &amp; bene suis
                    consultantes rebus perdamus.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Cupido possidendi</hi>?</note> Pretium rei<lb/>semper
                    aequa lance dimetiendum, ut propter lucrum non laedamus justi-<lb type="inWord"
                    />tiam &amp; aequitatem &amp; conscientiam. Gaudeo semper valde de<lb/>novi
                    libri possessione, uti &amp; de novae veritatis in animo &#224; Deo<lb/>donatae,
                    quod facit animum ad majora educandi, alios superare,<lb/>sicque Deo propiores
                    fieri, si fit propter Deum qui ipse nobis se possiden-<lb type="inWord"/>dum
                    &amp; fruendum dat, bonum, si propter <g>ter</g>renos respectus malum,
                    sic<lb/>enim Dei donum, laetitia animi &amp; veritas, Diabolo datur &amp;
                        philau-<lb type="inWord"/>tiae nostrae consumendum, quod pessimum est, &amp;
                    non nisi per magna<lb/>&amp; gravia judicia expiatur, <g>spirit</g>ualia
                        n<ex>emp</ex>e &#224; spiritu &amp; animo inquina-<lb type="inWord"/>menta
                    separare opus habet <g>ign</g>e <g>spirit</g>uali &amp; penetrantissimo pur-<lb
                        type="inWord"/>gatorio.<lb/>Nostra in domo canes &amp; homines educati ad
                    nihil utiles, ut<lb/>&amp; cati, sind tumm fr&#228;ssig, faul, dum nimium vorant
                    non admo-<lb type="inWord"/>dum <g>vener</g>ei catus &amp; canis, timidi ob
                        spiss<ex>os</ex> humores &amp; quietem<lb/>amant, homines <g>vener</g>ei.
                    Homines &amp; canis nil audent, domi<lb/>sunt leones, foris inter alios lepores
                    timidi. Canis domi suo &amp;<lb/>ante suam januam omnes mordet, &amp; allatrat,
                    in alia platea<lb/>timet, ob omnibus mordetur, fugit, clamat. Homines
                    mucidi,<lb/>&amp; canis, qui tussit, ist sensible ad omnia, beissen um sich,
                    man<lb/>hat ihn jung gehetzt, v. in kalte wasser nach dem laufen
                    geworffen.<lb/>so er alzeit sehr gescheuet. Idem <g>spirit</g>us qui regit domum
                    meam<lb/>innimicitiae pigritiae &amp; voluptatis, idem quoque educatum inter nos
                    canem<lb/>regit, communicatus ei per <g>spirit</g>ualem idiomatum et idearum
                        communica-<lb type="inWord"/>tionem, sonderl<ex>ich</ex> da er auch alzeit
                    bey Menschen im bette schl&#228;fft.<lb/>Ist daher sehr gescheut, |: recipit
                    influxum humanum <g>spirit</g>ualem &amp; corporum :|<lb/>versteht so man ihm im
                    hau&#223; winckt, wer nehml<ex>ich</ex> mit ihm immer<lb/>umgeht, timet &amp;
                    exhilaratur ad verba, auff einen Pfiff.<note place="margin-left" resp="author">
                        Catus domi vorat quiescat,<lb/>timidus est, foris non egreditur<lb/>ubi
                        forte in plateam venit,<lb/>miserrim&#232; clamat &amp; an-<lb type="inWord"
                        />gitur, ita valent voluptuosi.<lb/>non nisi in patina sapiunt.<lb/>Canis
                        meus, wenn Stierin<lb/>verschnittener hund da ist,<lb/>so ein M&#228;nngen
                        ni fallor,<lb/>ubi per vasa spermat<ex>ica</ex> hu-<lb type="inWord"/>mor
                            <unclear>exxxllat</unclear> ad huc, wird <lb/>verliebt, sonst in platea
                        ist<lb/>er zu furchtsam v. wird gebissen<lb/>ad <unclear>xxque</unclear>
                        <g>vener</g>em ibi non exercet, <lb/>bekommt sodann wie
                            homines<lb/><g>vener</g>ei gantz tr&#252;be Augen.<lb/>Canis ist des
                        ofens v. warm bette<lb/>gewohnt, so bellt er in der<lb/>kalten <g>Luft</g>
                        vor der th&#252;r gleich<lb/>sehr da&#223; man ihn ein
                        lassen<lb/>soll.</note><lb/>Hinc brutorum cum hominibus elucet
                        convenientia.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mores hominum &amp; bru-<lb type="inWord"/>torum &amp;
                            natura ae-<lb type="inWord"/>qualis</hi><lb/>ist jung alzeit angehetzt
                        <lb/>worden, sehr sensible ad<lb/>laesiones quascumque le-<lb type="inWord"
                        />vissimas, so man ihn mit<lb/>einem stock anr&#252;hrt. beisst
                            wie<lb/>s<ex>eine</ex> Mutter so auch bey uns er-<lb type="inWord"
                        />zogen war, bellt auch also.<lb/>Patrem canis me verbe-<lb type="inWord"
                        />rantem momordit<lb/>in suris, me &amp; fratrem<lb/>alternates per
                        jocum<lb/>semel quoque ita in vasit<lb/>tacitus &amp; mordere vo-<lb
                            type="inWord"/>luit, das Geschrey dabey<lb/>ist ihm frembd v.
                        bringt<lb/>ihn in enthusiasmum.<lb/>canis mater hustete auf<lb/>die letzt,
                        &amp; mater eam<lb/>suffocavit Moeno, da Dr.<lb/>Reich al&#223; er alzu
                        lustig war<lb/>sagt so er einen solchen hund habe<lb/>thue er es
                        also.</note><lb/>Vultus floridus &amp; oculi. Cum levi screatu &amp;
                    tussicula mucus ex<lb/>larynge pruni coloris, est ex pulmonibus, excreto muco
                    semper est<lb/>asper larynx. Mucus ille naturaliter debet esse pulposus non
                    viscidus<lb/>wie ein sperma.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Larynx muco cinctus<lb/>esse debet natu-<lb
                                type="inWord"/>raliter</hi></note> Sed sic si est viscidum,
                    rejicitur facile &amp; dum ita denu-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">datur</fw>
                </p>
                <pb facs="b0697.jpeg" n="697"/>
                <note2>(Seite 697) </note2>
                <p> datur larynx <g>ignea</g> vis vocis perit, &amp; rauca fit. Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">F. M.
                                    Hel-<lb type="inWord"/>montii</name></author>
                        <title>Paradoxa.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Franciscus
                        Mercurius van Helmont: Paradoxal Discourses: oder ungemeine Meinungen von
                        Macrocosmo und Microcosmo, Hamburg 1691.</note> Sperma penis &amp; laryngis
                    sunt in me viscida, uti omnes humores,<note place="margin-right" resp="author">
                        per coagulum <g>vener</g>eum &#224; matre<lb/>hysterica, &amp; ipsa
                        mea<lb/>perversitate contracto<lb/>&amp; aucto. Ipsum me<lb/>jam in
                        clinavit, sed<lb/>ego sequens valde<lb/>peccavi in naturam,<lb/>quam non
                        corrumpere,<lb/>sed corrigere debu-<lb type="inWord"/>issem. <hi
                            rend="underline">Inquina-<lb type="inWord"/>mentum hoc est
                            <g>spirit</g>uale<lb/>&amp; ex <g>spiritu</g> in corpus deri-<lb
                                type="inWord"/>vatum.</hi> Sunt <g>spirit</g>us
                        <g>vener</g>ei<lb/>geniales hi, alii<lb/>adstringentes melan-<lb
                            type="inWord"/>cholici.</note><lb/>Pressio in faucibus &amp; mucus ex
                    iis pulposus.<lb/>Dentes molares stupidi sonderl<ex>ich</ex> super<ex>ioris</ex>
                        maxill<ex>ae</ex>.<lb/>Suchte hora X b&#252;cher au&#223; zum binden. Coelo
                    sereno lucente sole,<lb/>frigentibus vom um werfen der b&#252;cher manibus
                    valde, pedibus non<lb/>ita multum, clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet, <hi
                        rend="underline">Viele stiche in dextro</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >pectoris antro, v. ructus <g>aci</g>di jejuni multi, est &#224;
                        flatibus</hi><lb/><hi rend="underline">alles.</hi> Inguinis sinistri ardor
                    &amp; tensio. Pressio verticis.<lb/>Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi ad faeces
                    excernendas, inguinis sinistri<lb/>tensio. Egessi cum flatibus faeces
                    obscur&#232; luteas subtenues, foetidas.<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni, frigent
                    pedes &amp; manus, horret cutis, auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat. |: <hi
                        rend="underline">foetidae faeces &#224; vino hesterno,</hi><add
                        resp="author" place="above">odor <g>tarta</g>reus fuit</add> unde quoque
                    heri cum<lb/>ivi cubitum &amp; man&#232; cum surrexi major quantitas atque
                    alias<lb/>est, <g>urin</g>ae fuit :|<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Semper &#224; vino fere<lb/>laxor, quod
                            <g>ace</g>scit<lb/>in me, &amp; faeces red-<lb type="inWord"/>dit
                            foetidas.</hi></note> Spannen v. dr&#252;cken in molaribus dentibus.
                    Pressio ver-<lb type="inWord"/>ticis. Spannen in sura sinistra. Pressio
                    verticis, it<ex>em</ex> lumbor<ex>um</ex> sinist<ex>ri</ex><lb/>it<ex>em</ex> in
                    olecrano d<ex>extro</ex>. <hi rend="underline">Vertex dolet si tangitur
                        digitis,</hi>
                    <hi rend="underline">oben</hi><lb/><hi rend="underline">wo die fontanelle sonst
                        ist</hi> est spasmus. Animus liber, frigeo.<lb/>pressio verticis statim
                    postea &amp; frontis. Premunt oculi dum<lb/>sto capite inclinato. Stiche in
                    pollice sinistro. Pitzeln in ano<lb/>rechterseits. A frigore tr&#246;pfelt die
                    Nase. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius pitzeln<lb/>in ocul<ex>o</ex>
                    sinistro. Pressio frontis. <hi rend="underline">Digiti, so steiff von
                        K&#228;lte,</hi><lb/><hi rend="underline">infirmi fiunt.</hi> Meridie
                    scheint die <g>Sonne</g> warm. Stiche in an-<lb type="inWord"/>tro pectoris
                    dextro. <hi rend="underline">Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge multus
                        mit<lb/>stechen in dextro pect<ex>oris</ex> antro &amp; multi Ructus.</hi>
                    frigent extrema.<lb/>Weil ich gebeugt gestanden v. mich aufrichte dolent lumbi,
                    ut est si<lb/>corpus venit in situm alium.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Sumsi hora XI Elix<ex>iris</ex>
                        polychr<ex>esti</ex> C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex> guttae XXXX in vitro
                    vini. Ructus.<lb/>Surae d<ex>extrae</ex> spannen. Ructus. Oculi lucidi &amp;
                    facies.<lb/>Appetebam cum aspicerem pomum, sed vici me. Pressio
                    verticis.<lb/>Meridie ascendunt nubila nonnulla in coelo bey Nordwind,<lb/>auch
                    von s&#252;dwest <hi rend="underline">forte Zeph<ex>yro</ex> nothus ea affert
                        oben in der <g>Luft,</g></hi><lb/>sed certe &#224; borea jam vincetur.
                    Ructus, stechen in oc<ex>ulo</ex> d<ex>extro</ex>. f&#252;hle<lb/>den wein
                    gleich im bluth, der ein wenig nur exagitirt, pressio verticis.<lb/>habe grosen
                    appetit zu essen. <g>Urina</g>
                    <hi rend="underline">&#224; vino solo hausto &amp; medicamento hora<lb/>XII.
                        procedit, quae citius venit si non edimus junctim.</hi><lb/>Meridie edi viel
                    frisches brodt. biersuppe, bratwurst, Pfannkuchen, butterbrodt.<lb/>bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Crepitus artuum. Non nimium edi. so
                    etwas fett.<note place="margin-right" resp="author"> &#252;ber dem essen flatus
                            <g>sulphur</g>ei foe-<lb type="inWord"/>tid<ex>i</ex>.<lb/><lb/>Jam <hi
                            rend="underline">cerevisia et vinum</hi><lb/>|: licet puros
                            quantitate:|<lb/><hi rend="underline">quia vasa non turgent
                            nec<lb/>sensibilis natura,</hi> vomi-<lb type="inWord"/><hi
                            rend="underline">tum non faciunt,</hi> uti<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4015240-6">Erfurti,</name> sedentario ple-<lb
                            type="inWord"/>thorico, irritato ob non-<lb type="inWord"/>nulla animo,
                        &amp; corpore.</note><lb/>apud Peregrinos ut plurimum minus edo &amp; bibo
                    atque domi, et sic<lb/>inter eos habeo melius, et ideo conducit mihi
                    peregrinari,<lb/>aliorum sed non meis sumtibus, ego n<ex>emp</ex>e <hi
                        rend="underline">nimis sum parcus &amp; avarus</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >&#252;berhaupt in der frembde,</hi> ut <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halae</name> fui. Hominum apud
                        me<lb/><hi rend="underline">Respectus major atque Dei omni
                    praesentis</hi>!<lb/>Natura cum veniunt cibi in stomachum in
                        hyp<ex>ochondriacis</ex> &amp; hyst<ex>ericis</ex> digestioni
                    vacat,<lb/>atque relaxat in inferioribus spasmum solitum &amp; liberum dat
                    influxum<lb/>humoribus, &amp; <g>ignem</g> excitat, l&#228;sst die Grillen
                    fahren v. ist etwas fr&#246;lich,<lb/>si chylus digestus, &amp; ratio rursus ab
                    inebriamine quasi ignis ali-<lb type="inWord"/>mentorum turgefacientis jejuna
                    est, geht das alte elend wieder an.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Inebriamur quasi<lb/>alimentis &amp; rela-<lb
                                type="inWord"/>xatur iis animus.</hi><lb/><lb/>Clavi pedis
                            sinistr<ex>ri</ex> dolent</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in scap<ex>ula</ex> sin<ex>istra</ex>
                    tensivus.<lb/>Bourdonia die neul<ex>ich</ex> von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4102054-6">ogrifftel</name> mit dem Gutscher
                    weggegangen, hat das Reisegeld Herrn von<lb/>Bartholt gestohlen, devota est uti
                        <g>vener</g>eae omnes &amp; subinde tristis, frisst sehr,<lb/>ist faul, <hi
                        rend="underline"><g>ignis</g> ob otium et <g>aci</g>dum concervatur,</hi>
                    wil immer zu zehren haben, &amp; sic sanguis spissescit.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Mater ejus amat <g>spiritum vini</g>
                        &amp; Vinum<lb/>v. bes&#228;ufft sich, est hysterica<lb/>eine
                            unordentl<ex>iche</ex> hau&#223;-<lb type="inWord"
                        />h&#228;lterin.</note></p>
                <pb facs="b0698.jpeg" n="698"/>
                <note2>(Seite 698) </note2>
                <p> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> &amp; pressio hin v. her in corpore.
                        it<ex>em</ex> stiche.<lb/>pressio ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>. Stiche in
                    pectoris antro dextro ob flatus &amp; ructus,<lb/>est, si quando alio in loco
                    strictura est ab <g>aere</g> nimis hic detinetur,<lb/>vel hic strictura fuit
                    &amp; relaxatio contingit sicque in paulul<ex>um</ex> debi-<lb type="inWord"
                    />litato loco <g>aere</g> liberius expanditur.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Mutatio spasmorum<lb/>&amp; dolorum.</hi></note> Oculi
                    liberi.<lb/>in der warmen stube caper alarum<note place="foot" resp="editor"> =
                        Schwei&#223;geruch unter den Achseln, &#8222;Bocksgestank&#8220;</note> auf
                    das essen. flatus<lb/>In der kalten Kammer, flatus, horripil<ex>atio</ex>
                        extrem<ex>orum</ex> &amp; pedum manu-<lb type="inWord"/>umque leve frigus,
                    manuum majus, geht ad excretionem faecum.<note place="margin-left" resp="author"
                        > Ructus</note><lb/>Ructus, Tormina, borborygmi, flatus. Clavi pedis
                        d<ex>extri</ex> dolor.<lb/>Egessi faeces obsc<ex>ure</ex> luteas
                        spiss<ex>as</ex> mit pitzeln linckerseits in ano,<lb/>horripilat<ex>io</ex>.
                    postea sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>. tormina,
                    ructus, flatus.<lb/>Frigunt manus, minus pedes. Oculi liberi. Ratio
                    crustat<lb/>sibi. Horripil<ex>atio</ex> per dorsum. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>subinde capitis tegmen servo multum, ut
                        <g>aer</g>i assuefiam,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Tegmen capitis</hi><lb/>Leve tegmen habeo<lb/>capitis
                        eine schlechte<lb/>leinerne Kappe, keinen<lb/>brustlatz.</note> &amp;
                    caput<lb/>durum fiat, &amp; sic liber &#224; cephalalgia maneam, der
                    frigus<lb/>schreckt das affluxum. Vid<ex>e</ex> Hornerus qui Aegypt<ex>orum</ex>
                    &amp; Persarum crania<lb/>valde differre crassitii dixit, &amp; idem apparet
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">Norimbergae</name>
                    in <lb/>craniis Lapporum &amp; Finnlandorum s<ex>ive</ex> Finnorum &amp;
                    Germanorum.<lb/>Ist be&#223;er etwas elend ertragen lernen alhier al&#223; sich
                    g&#252;tlich thun,<lb/>ideo pedes eo subinde, frigori me expono, &amp; quae sunt
                    alia<lb/>ut unduretur corpus. Das geht bey mir an qui bona &#224; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138372101">Patre</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Hartmann Senckenberg (1655&#8211;1730),
                        Arzt in Frankfurt, Vater J. Chr. Senckenbergs</note><lb/>Natura instructus
                    sum, andere schwache so man sie so gew&#246;hnen wolte,<lb/>solten die
                    Probejahre nicht au&#223;halten v. in der Lehre sterben.<lb/>Pressio verticis.
                    Ructus, boreas flat nebulae adsunt in coelo.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; larynge pulposus cum screatu. In inguine d<ex>extro</ex> etwas
                        spannen.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Ructibus missis intus<lb/>in aequalem
                                <unclear>xxprxdendo</unclear></hi><hi rend="underline"><lb/>circulum
                            facientibus,<lb/>pressio verticis desinit.</hi></note><lb/>Manuum
                    frigus, non pedum. Kitzeln v. stechen in tibia sinistra.<lb/>Horripilatio per
                    dorsum. pedes incipiunt frigere paulul<ex>um</ex>.<lb/>Stiche in indice
                    sinistro, bald oben bald unten per vices subinde. Stiche<lb/>in digito minimo
                    dextro. Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri. Ructus.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>iore</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> levis. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> in femore sin<ex>istro</ex>p<lb/>hinc inde.
                    Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Pressio verticis.<lb/>Frigus fit quando Archaeus
                        <g>ter</g>rae suas vires contingit, quasi obdormiscit<lb/>recedente Sole
                    vivificante, &amp; novas vires ad novum annum colli-<lb type="inWord"/>git,
                    operatur sic ad Centrum.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Frigus</hi></note> Vis <g>aer</g>is vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">F. M.
                                Helmont.</name></author>
                        <title>Paradoxa</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Franciscus
                        Mercurius van Helmont: Paradoxal Discourses: oder ungemeine Meinungen von
                        Macrocosmo und Microcosmo, Hamburg 1691.</note><lb/>seu Aether contrahit et
                    attrahit ad se corpus semper, &amp; jam vali-<lb type="inWord"/>de attrahit
                    coelestum influxum &amp; <g>spiritum</g> ad novam vitam colligit<lb/>fecundatos
                    rore coelesti, quos per aestatem amisit, quaque effec-<lb type="inWord"/>ti
                    facti sunt, per circulum naturalem. Aether est <g>spirit</g>us et semper
                    corpus<lb/>appetit in quo degat, sic Aetheris corpus <g>aer</g> est,
                        <g>aeris</g>
                    <g>aqu</g>a, <g>aqu</g>ae<lb/><g>ter</g>ra, omnia compingit horum omnium
                    internum esse <g>spirit</g>uale, Ar-<lb type="inWord"/>chaeus <g>ter</g>rae,
                    omnia pervadens.<lb/>Pandiculatio, oscitationem repressi. Ructus, Pedes
                        paulul<ex>um</ex> calent,<lb/>frigent manus. Ructus, pressio in dem dextro
                    pectoris antro.<lb/>Horripilatio dorsi, frigent manus &amp; pedes, nubila, sol
                    non<lb/>lucet, so ich geb&#252;ckt stehe od<ex>er</ex> sitze thun gleich die
                    Augen weh, ab ir-<lb type="inWord"/>ruentibus humoribus, dum debiles sunt oculi.
                    Spannen in scapul<ex>a</ex> sinistra<lb/>pressio ad aurem d<ex>extram</ex> &amp;
                    in fronte.<note place="margin-left" resp="author"> Cum tussicula &amp; screatu
                        mucus<lb/>pulposus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge,<lb/>hernach
                            <del>infun</del> larynx raucus<lb/>&amp; asper
                        paulul<ex>um</ex></note><lb/><hi rend="underline">Vorhin da ich herum gieng
                        pedes frigebant, da ich still sitze sind sie</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >jetzt sub distributione Chyli wieder warm,</hi> ob aequaliorum
                    sedente<lb/>me influxum in pedes.<lb/>Error super nos persequitur &amp;
                    theoreticus in veritate, &amp; practicus in amore.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Errores</hi></note><lb/>Et opus est lucidissimo
                    intellectu &amp; multo labore &amp; ad curatione, si vel mi-<lb type="inWord"
                    />nimum volumus cognoscere. Multiplicitas rerum et diversissimus inter se
                    respectus,<lb/>nosterque lapsus nos debent admonere, sapientissimum his in
                        <g>ter</g>ris non nisi<lb/>mancam habere cognitionem rerum quae praesentes
                    erant in aeternitate, <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">quo</fw>
                </p>
                <pb facs="b0699.jpeg" n="699"/>
                <note2>(Seite 699) </note2>
                <p> quorumque hic non nisi levem ichnographiam videmus. Sol uns de-<lb type="inWord"
                    />m&#252;thigen, v. lehren, da&#223; alle grose weisen von dem nichts nur ein
                    wenig<lb/>mehr wissen al&#223; andere, so aber eben so unvollkommen
                    ist.<lb/>Coelestia sapiamus, hoc est quod servat! Wir &#228;ndern<lb/>offt den
                    andern tag unsere Meynung und verfolgen doch andere. Nachdem der<lb/>Wind des
                    interesse wehet lassen wir uns offt so v. so stellen.<lb/>Spannen in
                        <del>col</del> humero sin<ex>istro</ex> supra olecranum. pressio
                    verticis<lb/>linckerhand. Pitzeln in ocul<ex>o</ex> sinistro. Inguinis sinistri
                    tensio.<lb/>Pitzeln in <g>ure</g>thra, inguen sin<ex>istrum</ex>
                        paulul<ex>um</ex> dolet. Valide paulul<ex>um</ex><lb/>flat boreas. Ructus.
                    Pressio occipitis, venter non nimis tumidus.<lb/>Natura mea ad nimium propendet,
                    ich wil alzu gelehrt seyn, will<lb/>alles schnell lernen v. fassen, wende keine
                    Zeit an, non est me-<lb type="inWord"/>moria sic nihil disco, nisi quod subinde
                    judicium paulul<ex>um</ex> sit<lb/>aliis limatius. Hoc videns subinde ad alterum
                    extremum pro-<lb type="inWord"/>labor &amp; nil plane ago ad tempus
                        aliquod.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">ad nimium inclinor</hi><lb/>ob nimiam superbiam
                        quae<lb/>despici non vult<lb/>ad expeditiones ex-<lb type="inWord"
                        />temporaneas non<lb/>ad hibendus sum, ad omnes<lb/>in principio bonas non
                        <lb/>futuras sum medicus,<lb/>bi&#223; ich gewohnt bin,<lb/>nolo errare,
                        &amp;<lb/>sic confundor. et<lb/>eo citius erro. Vid<ex>e</ex><lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118656325"> Bernd</name>
                        Einflu&#223; p in <lb/>fine, s<ex>ub</ex> t<ex>itulo</ex>
                        Melodii<lb/>prodiit liber.
                        <!--Adam Bernd: Christiani Melodii Ph. Th.
u. JC. Einflu&#223; der g&#246;ttlichen Wahrheiten in den Willen/ und in das gantze Leben des Menschen, Leipzig, 1728.--></note>
                        Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>J<ex>ohann</ex> V<ex>alentin</ex><lb/>Andreae</author>
                        <title>syntagm<ex>a</ex> de <hi rend="underline">pernicie
                            Curiositatis.</hi></title> 1620.</bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Valentin Andreae: De curiositatis pernicie syntagma ad singularitatis
                        studiosis, Stuttgart 1620.</note> Stuttgard. 12.<lb/>Ructus.
                        Pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio, frigent manus &amp; pedes,
                    dolent<lb/>rechterhand lumbi, nach dem vorher geb&#252;ckt gestanden. Pressio
                    nasi<lb/>oben, in regione ventriculi sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.
                    Pressio in ano.<lb/>pedes sedenti frigent, calent manus. stiche post aurem
                        d<ex>extram</ex>.<lb/>Vespera Coelum ex parte nubilum ex parte
                    serenum.<lb/>Ex Parentibus et avis derivatus in nos uti bona fortunae, ita
                        cor-<lb type="inWord"/>poris e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> pulchritudo,
                    animus <del>malus</del> bonus feine Seele ut Sa-<lb type="inWord"/>lomon dicit,
                    uti &amp; mala garstiges ansehen, Krancker leib, b&#246;ser<lb/>wille v.
                        seele.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Haereditas animi &amp;<lb/>corporis &amp;
                            fortunae<lb/>donorum est.</hi></note> Sic in nonnullos quoque ex
                    parentibus prout constituti<lb/>fuere generationis momento derivata est superbia
                    ejusque in spe-<lb type="inWord"/>cie filia, inclarescendi cupido, quam anxie
                    ambiunt &amp; anhelant,<lb/>cujus causa omnia faciunt, &amp; saepe eo procedunt
                    cupidinis, ut<lb/>ratio patiatur eclipsin partialem &amp; plenariam, uti semper
                    fit<lb/>si concupiscentia in magnum gradum effertur, ut <del>reliqui</del> omnes
                    affectus, #<note place="margin-right" resp="author"> # concupiscentiae
                        filii</note> qui<lb/>in furorem &amp; melancholiam tandem omnes abeunt, ut
                    ratio<lb/>non vigeat amplius quae in medio et tranquillitate
                    optim&#232;<lb/>dominatur. Hi nimis cupidi bringen ihre grose begierde an
                    alle<lb/>objecte an, v. wollen alles mit force hinau&#223; f&#252;hren, sed
                    saepe sibi<lb/>ipsis obstant.<note place="margin-right" resp="author"> animo
                        nova <del>inf</del> in veni-<lb type="inWord"/>endi aggreduntur omnia &amp;
                        <lb/>sic multa quae non sunt<lb/>nova ipsis videntur.</note> Non multo
                    labore nostro, <hi rend="underline">sed Dei benedictione</hi> effi-<lb
                        type="inWord"/>cimus felices. Sed omnes ea inclinatio nimia ad
                    mediocritatem<lb/>si reducitur per DEUM, adepti sumus optimum statum
                    mundanum.<lb/>Mediocria n<ex>emp</ex>e ingenia uti optimus J<ex>ohann</ex>
                        V<ex>alentin</ex> Andreae dicit syntagma de<lb/>Curiositatis pernicie,
                    optima sunt ex omnibus.<lb/>Stiche vorn in indice d<ex>extro</ex>. Ructus.
                    Calent manus, frigent pedes,<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat, horret dorsum
                    in der kalten Kammer.<lb/>Pressio bregmatis d<ex>extri</ex>. Spannen in
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> &amp; mucus pulposus.
                        flatus.<note place="margin-right" resp="author"> Auris sin<ex>istra</ex>
                        sibilat subinde</note><lb/>Parotis d<ex>extra</ex> tumet paulul<ex>um</ex>.
                    Auris d<ex>extra</ex> susurrat &amp; clangit. pressio verticis.<lb/><bibl>Legi
                                <title><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/122605209"
                                >Diazii J<ex>ohanni</ex></name><note place="foot" resp="editor">
                                Juan Diaz (1510-1546), protestantischer Theologe in Spanien</note>
                            vitam &amp; obitum</title> &#224; <author>Claud<ex>io</ex>
                            Senarcleno</author> Descr<ex>iptam</ex> 1546. 8.</bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Francisco de Enzinas: Historia vera de morte
                        sancti viri Ioannis Diazii Hispani, quem eius frater germanus Alphonsus
                        Diazius, exemplum sequutus primi parricidae Cain, uelut alterum Abelem,
                        nefarium interfecit, per Claudium Senarclaeum, Basel 1546.</note> fuit
                    vir<lb/>pietissimus et non satis prudens, alias fratri parricidae non
                    credidisset<lb/>sed ea est innocentium sors, ut fallentur &#224; vulpibus
                    saeculi, &amp; simplicium<lb/>sint loco.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Diazius</hi> J<ex>ohannes</ex><lb/>fides bonorum
                        eadem.</note> Ceterum adjecto ejis fidei confessio verum fundamentum
                    tangit<lb/>in abnegatione sui, &amp; sub finem C<ex>apitis</ex> I. optime
                    eloquitur semper nunc &amp; olim<lb/>valuisse solam Dei in <g>spiritu</g> &amp;
                    veritate adorationem. Licet n<ex>emp</ex>e adhuc paulul<ex>um</ex><lb/>foveat
                    Ceremoniis &amp; pastoralibus nugis, toleranda t<ex>ame</ex>n ea sunt
                    tegmina<lb/>&amp; bonus finis sub iis expectandus est, wenn sie nur nicht zu
                    hauptsache v. Universal ge-<lb type="inWord"/>macht werden. C<ex>aput</ex> I.
                    dicit Ceremonias esse ideo ut corpus cum animo in cultus<lb/>Divini professione
                    exercentur. das bekenntnu&#223; ist kurtz v. in vielem nervos, hat<lb/>nichts
                    metaphysisches. Bona quoque opera sed non meritoria papistica extollit.
                        C<ex>aput</ex> 2.<lb/>Fiduciam in <g>Chri</g>stum ait confirmari &amp;
                    augeri bonis operibus. </p>
                <pb facs="b0700.jpeg" n="700"/>
                <note2>(Seite 700) </note2>
                <p> Ructus, borb<ex>orygmi</ex> flatus, frigida extrema. Pitzeln in ano.
                    Spannen<lb/>in aure sin<ex>istra</ex> externa. Pressio verticis. Pressio in
                        scapul<ex>a</ex> sinistra.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Stiche in <g>ure</g>thra. Borborygmi. Pressio vericis.<note place="margin-left"
                        resp="author"> alles ab oppletione<lb/>strictis extremis</note><lb/>Legi
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/123032881">Grambsen</name></author>
                        <title>Neue Beschreibung von Embs,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jacob Grambs: Neue Beschreibung des Embser Baades,
                        Frankfurt am Main 1732.</note> v. da das ding mit<lb/>so einem
                    unverst&#228;ndlichen, bald hoch bald niedrigen stylo v. sonst so elend ge-<lb
                        type="inWord"/>macht, wundert mich nicht da&#223; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178"> f&#246;rster</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm F&#246;rster, Buchh&#228;ndler in
                        Frankfurt</note> sagt er habe davon noch nicht 25<lb/>St&#252;cke debitirt.
                        <hi rend="underline">Bey den Ructibus flatibus borbor<ex>ygmi</ex> pressio
                        verticis<lb/>ut semper fere esse solet, &amp; silentibus flatibus
                        cessare.</hi><note place="margin-left" resp="author"> it<ex>em</ex> tunc
                        magis susurrat<lb/>auris d<ex>extra</ex> al&#223;
                        gew&#246;hnl<ex>ich</ex>.</note> Hoc fit<lb/>in hypoc<ex>austo</ex> calido
                    meo, pedes frigent, calent manus. Flatus <g>sulphurei</g><lb/>foetidi multi
                    &amp; borbor<ex>ygmi</ex>. Ructus. borbor<ex>ygmi</ex> flatus, spannen in
                    faucibus &amp;<lb/>mucus ex iis pulposus. Varus novus ad parotidem
                        d<ex>extram</ex>. Pitzeln in ocul<ex>o</ex><lb/>sinistro. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Ad aurem sinistram prope parotidem<lb/>varus
                    novus, spannen in indice dextro. <hi rend="underline">Starckes spannen
                        in</hi><lb/><hi rend="underline">faucibus</hi> &amp; mucus ex iis pulposus,
                    zuweilen etwas tenax, <hi rend="underline">jemehr ich den</hi><lb/><hi
                        rend="underline">schleim wil herau&#223; zwingen, je weher es thut,</hi>
                    erg&#242; sino.<lb/>Siccae nares &amp; paulul<ex>um</ex> tumidae obturatae,
                    pedes frigent.<lb/>Jucken ad laryngem. Sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex>
                    varius hinc inde. Oscitatio.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetidi multi &amp;
                        borbor<ex>ygmi</ex>. Frigidi pedes. Ructus. Pressio<lb/>verticis varia &amp;
                    capitis. Auris d<ex>extrae</ex> susurrus, pressio scapul<ex>ae</ex>
                        sinistrae.<lb/><hi rend="underline">Pedes frigent sedenti &amp; sanguis
                            paulul<ex>um</ex> cito movetur calido hypoc<ex>austo</ex></hi> 1) in
                    dem<lb/>untern Zimmer ist nicht gew&#228;rmt, obschon verschlossen, v. der boden
                        kalt<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Sanguine turgefacto<lb/>pedes
                    frigunt.</hi></note><lb/>2) ob flatus &amp; fermentationem der biersuppe,
                        it<ex>em</ex> des frischen brodts<lb/>so viel gegessen v. wein zusammen
                    Panis ad centrum coactus &amp; sanguinis,<lb/>sicque pedes frigent stricti et
                    antea 3) quia vero per <g>spirit</g>um in-<lb type="inWord"/><del>spirat</del>
                    calidi nimis <g>aer</g>is <g>ign</g>es in hypoc<ex>austo</ex> ideo sanguis
                    citius paulul<ex>um</ex><lb/>movetur, manus &amp; caput calent, auris
                        d<ex>extra</ex> magis susurrat, quia <lb/>minus sanguini strictis extremis
                    est spatium. Dabey ist auch<lb/>das Gem&#252;the nicht alzu attentif ad legenda
                    v. etwas nerv&#246;s obschon<lb/>nicht<del>s</del> sehr.<lb/>studia facilia sunt
                    si in tranquillitate &amp; ordine tractantur.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Studia</hi></note> Dif-<lb type="inWord"/>ficilia so
                    man zu schnell wil gelehrt seyn, das gem&#252;th turbirt<lb/>dabey, und nicht
                    die Zeit abwarten kan. Denn die alzu grose<lb/>Wircksamkeit verhindert die
                    vollige Au&#223;arbeitung der ideen<lb/>v. confundirt sie offt gar, v. macht uns
                    zwar wohl gelehrt<lb/>zuweilen, aber in andern sachen extra forem zu Narren,
                    oder aber<lb/>&#252;berhaupt in allem zu vielwissenden aber Narren bey denen das
                        b&#252;-<lb type="inWord"/>cherwissen od<ex>er</ex> b&#252;cherwitz unter
                    einander liegt wie Kraut v. R&#252;ben, <lb/>welche leute etwas zu erfinden so
                    in Ruhe geschehen mu&#223;, nicht geschickt<lb/>sind.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Floram F<ex>ranco</ex>f<ex>ur</ex>tensem edere<lb/>nolo multa
                        semper &amp;<lb/>majora ad huc concu-<lb type="inWord"/>piscens, quo
                        plurimum<lb/>lauder: &#244; stultiti-<lb type="inWord"
                        />am!</note><lb/>Pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio. Ructus. Crepitus artuum.
                    Ambulavi paulul<ex>um</ex><lb/>in hypoc<ex>austo</ex> ut sic calorem pedibus
                    conciliarem, <hi rend="underline">calidum est hypoc<ex>austum</ex>
                        <lb/>sic fieri potest, et non in <g>aere</g> frigido.</hi> Flatus
                        <g>sulphur</g>ei foetidi &#224;<lb/>fermentatione ingestorum. In <hi
                        rend="underline"><g>ure</g>thra pitzeln</hi><lb/>Currenti per scalas ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex> flatus, abdomen non nimis tu-<lb type="inWord"
                        />midum.<note place="margin-left" resp="author"> Horripil<ex>atio</ex>
                        dorsi, frigent<lb/>pedes.</note><lb/>Da es das Lermen in abdomine hat &amp;
                    potior peripherae pars stricta,<lb/>v. die meiste humores in abdomine colligirt
                    sind, gibts <hi rend="underline">mehr <g>Urin</g></hi><lb/><hi rend="underline"
                        >al&#223; sonst gewohnl<ex>ich</ex></hi> disen abend, Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Borborygmi ructus flatus. Clavi pedis
                        d<ex>extri</ex> dolor. pressio faucium<lb/>&amp; mucus ex iis cum screatu
                    &amp; tussicula tenax et partim pulposus, Nares<lb/>siccae. Pressio &amp;
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. spannen in concha auris <choice>
                        <sic>sinistri</sic>
                        <corr>sinistrae</corr>
                    </choice>.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Pressio</fw><lb/>
                </p>
                <pb facs="b0701.jpeg" n="701"/>
                <note2>(Seite 701) </note2>
                <p>Pressio scapul<ex>ae</ex> sin<ex>istrae</ex>. sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> supra ocul<ex>um</ex> d<ex>extrum</ex>. Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. spannen<lb/>in auris sin<ex>istrae</ex>
                    concha, stiche in pollice d<ex>extro</ex>. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    in scapul<ex>a</ex><lb/>d<ex>extra</ex>. Auris uterque susurrat, sed minus
                    sinistra. Pressio<lb/>in musc<ex>ulo</ex> pect<ex>orali</ex> d<ex>extro</ex>.
                    Pressio legenti ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>.<lb/>Lego <bibl>J<ex>ohann</ex>
                        <author>V<ex>alentin</ex> Andreae</author>
                        <title>Syntagma de Curiositatis pernicie,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Valentin Andreae: De curiositatis pernicie syntagma ad
                        singularitatis studiosis, Stuttgart 1620.</note> &amp; quia ille
                        Vir<lb/>eruditiss<ex>imus</ex> cum meo sensu et experimentis circa hanc rem
                        convenit.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Nos quaerimus<lb/>ubique.</hi><lb/>Lange mihi
                            placuit<lb/>Consil<ex>iarius</ex> quia subtilia<lb/>ut ego affingit, ad
                        eoque<lb/>per eum me amo.<lb/>Et certe nisi Deus<lb/>hos abstrusos phil-<lb
                            type="inWord"/>autiae recessus nobis<lb/>detegat et fallimus<lb/>&amp;
                        fallimur, cum<lb/>&#232; contrario &#224; Deo<lb/>illuminati non
                        nobis<lb/>non aliis fidamus<lb/>quocumque resprectu,<lb/>nos et alios
                            exua-<lb type="inWord"/>mus, &amp; Deum<lb/>nudo amore
                        solum<lb/>amplectamur inque<lb/>eo pace ac luce<lb/>fruamur
                        copiosa<lb/>&amp; exsatiante in<lb/>aeternum.</note>
                    <lb/>gaudeo, si abluderet contristarer. Iudicio me non veri-<lb type="inWord"
                    />tatem nudam sed mei quaerere gloriolam; &#244; soliditatem! <lb/>Veritas per
                    se expetenda est, absque respectibus nostris, ut clarus maneat in-<lb
                        type="inWord"/>tellectus noster, luxque intaminata. Sicque in resignatione
                    in Deo<lb/>manemus, in ipso qui veritas est &amp; vita, unimusque eo
                    magis<lb/>magisque. Quo quis semet deserit promtius, eo magis se unit
                    DEO<lb/>&amp; aptior fit ad bonum et verum impetrandum. In concu-<lb
                        type="inWord"/>piscentiis bonum non est &amp; verum sed in
                    tranquillitate.<lb/>Spannen et stupor in maxill<ex>ae</ex> super<ex>ioris</ex>
                    dextris molaribus.<lb/>stiche in pollice pedis sin<ex>istri</ex> &amp; paulatim
                    jam, silente paulul<ex>um</ex><lb/>ventre &amp; natura restituente circulum
                    aequalem, <hi rend="underline">calere pedes<lb/>incipiunt sedenti,</hi> bin
                    lustig zieml<ex>ich</ex> doch nicht gar.<lb/>Stiche in musc<ex>ulo</ex>
                        pect<ex>orali</ex> d<ex>extro</ex>. pressio frontis, ich hole tieff athem v.
                    stosse<lb/>wieder so weg. pressio in scapulis per vices. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    Pressio verticis.<lb/>Stiche in digito minimo d<ex>extro</ex>. Pressio
                        ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex>. In labio
                    inf<ex>eriore</ex><lb/>linckerseits zucken, pressio verticis. Oscitatio. Varus
                    in labio super<ex>iore</ex><lb/>linckerseits, verticis pressio. Stiche in
                    cuculari sinistro. <lb/>Pressio oculi sinistri. Borborygmi. <del>Pressio</del>
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in canth<ex>o</ex>
                        oc<ex>uli</ex><lb/>d<ex>extri</ex> ext<ex>erne</ex>. Pitzeln in nare
                        d<ex>extra</ex>. ructus, pressio scapularum subinde.<lb/>Pressio ani,
                    borborygmi. pressio faucium &amp; mucus ex iis. Sub-<lb type="inWord"/>sultus
                        oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ioris</ex> palpebrae. stiche in
                        musc<ex>ulo</ex> pectoral<ex>i</ex> d<ex>extro</ex>. Stiche<lb/>in molaribus
                        super<ex>ioris</ex> max<ex>illae</ex> linckerseits. Parotis <del>sin</del>.
                        d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex><lb/>tumet. Flatus. varus in concha auris
                        d<ex>extrae</ex>. Pitzeln in oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex>.<lb/>Pressio
                    in musc<ex>ulo</ex> pectoral<ex>i</ex> sinistro. Stechen in ingu<ex>ine</ex>
                        d<ex>extro</ex>. Oscitatio.<lb/>Sobald ins kalte gehe horripilatio multa per
                    cutem, v. ist<lb/>doch nicht kalter al&#223; gestern v. heute tags,
                        E<ex>rgo</ex> hoc <hi rend="underline">est &#224; mea sensi-<lb
                            type="inWord"/>bilitate quae nunc est.</hi><note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">sensibilitas.</hi></note> Anima n<ex>emp</ex>e per
                        ferment<ex>ationem</ex> panis recentis p <lb/>adacta ut <g>aer</g>em &amp;
                    phlegma panis victura <g>ignem</g> extremorum ad<lb/>stomachum repellat. Pressio
                        oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>.<lb/>Ego dum magna non habeo medicamenta,
                    usitata nota mihi deberem fa-<lb type="inWord"/>cere, sonst werden solche Gern
                    grose nicht ein mal praestiren was die<lb/>schlechten K&#246;pfe alzeit
                        thun.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Usitata non<lb/>relinquenda spe<lb/>vana
                            arcanorum.</hi><lb/>certa pro in certis<lb/>non danda.<lb/><lb/>Gottes
                        &#252;berzeugung<lb/>mu&#223; alles geben. <lb/>per Deum ad
                        paradoxa<lb/>aducti custodiuntur<lb/>semper laeti sunt &amp;<lb/>nunquam
                        confunduntur.<lb/>quo &#224; suo <g>spirit</g>u, in<lb/>fine vident
                        stultitiam<lb/>&amp; quieti non sunt.</note> Hi vires in imaginibus
                    cerebri<lb/>consumunt &amp; multa sunt infeliciores tenuibus ingeniis,
                    quae<lb/>ad praxin &amp; usum rerum &amp; officii se accingunt &amp; hinc
                        constan-<lb type="inWord"/>te sapiunt prae illis <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign>. Vid<ex>e</ex> Andreae de Curios<ex>itatis</ex>
                        pernic<ex>ie</ex>.<add resp="author" place="below">p. m. 31 sequ.</add>
                    <lb/>Pressio surae sin<ex>istrae</ex>. oscitat<ex>io</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius pitzeln in oc<ex>ulo</ex>
                    sin<ex>istro</ex>.<lb/>Calida extrema. Nares obturatae legenti &amp; spissae,
                    Pressio<lb/>sub pollice pedis sin<ex>istri</ex> in metatarso. Flatus p Spannen
                        in<lb/>musc<ex>ulo</ex> pectoral<ex>i</ex> d<ex>extro</ex>.<lb/>Facile
                    irritor, durus &amp; imperiosus sum, et nisi mansuetus fio,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Imperiositas, moro-<lb type="inWord"/>sitas,
                            iracundia<lb/>ex <g>spirit</g>u nostro.</hi></note><lb/>signum est
                    proprio me <g>spirit</g>u regi, non <g>Chri</g>sti. Pressio scapul<ex>ae</ex>
                        sin<ex>istrae</ex>.<lb/>parotidis d<ex>extrae</ex> clangor auris
                        d<ex>extrae</ex> &amp; susurrus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Bey <lb/>oscitatione pfeifen in larynge &#224; muco ibi stabulante.
                    Clangor<lb/>auris sinistrae.<lb/>Curiosa mea natura in hoc quoque patescit, quod
                    medicinam tantisper re-<lb type="inWord"/>jiciam, &amp; insolitum &amp;
                        fuere,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Ordinaria respuo</hi></note> in quo facile progredi
                    possum eligam, n<ex>emp</ex>e </p>
                <pb facs="b0702.jpeg" n="702"/>
                <note2>(Seite 702) </note2>
                <p>n<ex>emp</ex>e Theologiae studium, cui me totum fere jam emancipavi.<lb/>Possum
                    hoc facere &amp; utile est sed illud non negligere. Non<lb/>volo curare quae
                    ante pedes sunt, &amp; coeli scrutari plagas. Doch ist<lb/>gut dabey da&#223;
                    mich wohl pr&#252;fe, v. mich Gott an allem meinem thun dubi-<lb type="inWord"
                    />tiren l&#228;sst, v. mich das gute, so etwas kommt, mich lebendig schen-<lb
                        type="inWord"/>cken l&#228;sst, da&#223; es fassen kan. Legatur omnino
                            incomparabile<lb/><bibl><title>syntagma</title>
                        <author>J<ex>ohann</ex> V<ex>alentin</ex> Andreae</author>
                        <title>de Curiositatis pernicie,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Valentin Andreae: De curiositatis pernicie syntagma ad
                        singularitatis studiosis, Stuttgart 1620.</note> so jetzt gelesen<lb/>v.
                    sich trefflich vor mich v. meinesgleichen schickt. Er wil da&#223;
                    alles<lb/>hohe eigenwillige wesen, obschon der beste schein da ist, nichts
                    heisse,<lb/>f&#252;hre endl<ex>ich</ex> ad desperationem, oder ad infamiam &amp;
                    contumeliam &amp;<lb/>paupertatem, Gottes &#252;berzeugung aber allein mache das
                    hertz gewi&#223;.<lb/>Ist ex viva praxi geschrieben v. die lauter wahrheit.
                    Placet omnis,<lb/>nisi quod in <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118630105">Weigelio</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Valentin Weigel (1533&#8211;1588), Theosoph und Mystiker in
                        Zschopau </note> condemnando justo rigorosior &amp;
                    facilior<lb/>videatur.<lb/>Attentus valde digitos rodo. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. pressio in scapul<ex>a</ex>
                    sinistr<ex>a</ex>.<lb/>Flatus.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> pulposus cum
                    levi tussicula &amp; raucedine ejus.<lb/>Ructus, pressio scapul<ex>ae</ex>
                        d<ex>extrae</ex>. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,
                        s<ex>on</ex>d<ex>er</ex>l<ex>ich</ex> in latere sinistra,<lb/>Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sinistro. Inguinis d<ex>extri</ex> levis dolor.<lb/>Legenti
                    noctu oculi labefactantur ad candelam. Stiche<lb/>in radice pollicis pedis
                    sinistri. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> axill<ex>ae</ex>
                    sinistrae.<lb/>Pressio verticis. Calida extrema doch nicht recht mehr die
                    f&#252;sse<lb/>da es gegen 12 uhr geht. Pitzeln in ano. Frigere hora XII
                    pedes<lb/>incipiunt. Pressio in pect<ex>oris</ex> antro
                    d<ex>extro</ex>.<lb/>Levis tussicula &amp; muci tenacis ex larynge &amp;
                        inf<ex>undibulo</ex> excretio,<lb/><hi rend="underline">ob
                            congest<ex>ionem</ex> ad caput mucus jam uti alias in naso solet esse
                        viscidus,</hi><lb/>quod strictura non permittit agredi sufficiens diluens
                    humidum.<lb/>Pressio verticis, pitzeln in oc<ex>ulo</ex> sinistro. Coelum
                    serenum hora XII<lb/>noctis mediae.<lb/>Dormivi bi&#223; mane hora VII.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-19">
                        <supplied>19.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0702.jpeg" n="702"/>
                <!-- 702 Fortsetzung -->
                <p> d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 19 Nov<ex>embris</ex><lb/><lb/>Mane in lecto meditabar. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, pressio
                        frontis,<lb/>oscit<ex>atio</ex> pandic<ex>ulatio</ex>. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat, sudant in lecto pedes.<lb/>ist kalt hat gereifft, coelum serenum hat
                    d&#252;nne rothliche wolckgen<lb/>hin v. her bey der aurora,<note
                        place="margin-left" resp="author"> Barom<ex>eter</ex> ist 21
                            gr<ex>ad</ex><lb/>Therm<ex>ometer</ex> ist 43. hat<lb/>Ei&#223; gefroren
                        von &#189; Zoll<lb/>auf dem R&#246;merberg.<lb/>bey Sturm ist <g>das
                            Quecksilber</g> am<lb/>niedrigsten, quia tunc<lb/>nimia aqua in
                            <g>aere</g> sub-<lb type="inWord"/>limatur &amp; eum incras-<lb
                            type="inWord"/>sat.</note> Nares fer&#232; obturatae. Manus
                    frigent<lb/>statim &#224; frigore, sitze im hembd v. Roquelaur, v. so
                    allgemach<lb/>die Nachtw&#228;rme verschwitzt, wil mich hernach der kalten
                        <g>Luft</g> &#252;bergeben<lb/>v. die kleider anziehen.
                        Horripilat<ex>io</ex> dorsi. flatus.<lb/>viam desero tritam ubique et ad
                    paradoxa prolabor.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Exercitationem<lb/>desero.</hi></note> In<lb/>tritis
                    desero omnem exercitationem quae quotidie occurrunt, inque<lb/>iis hospes maneo,
                    in sublimibus haerens quorum non est usus.<lb/>Multa lego ut nanciscar talem
                    eruditionem Paradoxorum,<lb/>sed nil efficio. Civis sum alius terrae, in patria
                    mea ignotus,<lb/>&amp; ignarus. Hoc pellicit nos curiositatis studium, &amp;
                    nisi ad trami-<lb type="inWord"/>tem quantum debemus ex natura redimus, stulti
                    manemus,<lb/>Vires consumentes in non tritis, ideoque in tritis nil
                    efficientes.<lb/>Puero #<note place="margin-left" resp="author"> # hisce
                        deprimere quod<lb/>Andreae suadet debitur<lb/>appetitus nimius,
                        aliis<lb/>erigi &amp; refocillari, sed<lb/>stulti Praeceptores
                        nesciunt<lb/>discernere ingeniorum<lb/>nolumus &#224; principio<lb/>errare
                        corrigi &amp; &#224; non-<lb type="inWord"/>nullis contemni, &amp;<lb/>in
                        fine in confusionem<lb/>&amp; omnimodum contemtum<lb/>incidimus. Melius
                        est<lb/>in principio pati quod omne<lb/>grave est, &amp; in fine<lb/>beari,
                        qui si bonus est<lb/>omnia sunt bona.</note> cui jam superbia adnata,
                        <unclear>xxxta</unclear> levant eum praeceptores, <lb/>hinc turbulentus ad
                    ea raptus mihi adhaesit eminendi inter aequales,<lb/>et cum deseram itaque omnem
                    aliorum exercitationem, et frustratus sum<lb/>tritis &amp; obviis, &amp; in
                        <g>aer</g>e piscatus nil in veni quod me solatur,<lb/>sicque utrinque
                    infelix sum factus, &amp; dolorem reportavi mercedem. Non<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">exer-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0703.jpeg" n="703"/>
                <note2>(Seite 703) </note2>
                <p>exerceor in praxi <unclear>xxxiarum</unclear>, non stylo, non formulis medicis,
                    <lb/>non experimentis variis ex quibus sapere medicus <del>s</del> debet, sed in
                        cogi-<lb type="inWord"/>tatione mea per reflexionem. At otium dabit me
                    quoque posse cetera<lb/>curare, quod per annos aliquot adhuc
                    superest.<lb/>Superiores meridie molares stupidi sunt. Manus frigunt non
                    pedes.<lb/>Animus non est ad modum hilaris licet laboriosus, gaudet<lb/>in
                    novorum librorum apparet emto, &amp; cupit ex iis excer-<lb type="inWord"/>pere
                    quod stultam gloriolam afferat.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Gloriola.</hi></note><lb/>Pressio frontis, oculi
                    liberi, bin seith gestern abend etwas sensible.<lb/>Natura non manet uno in loco
                    constans, sed dum in uno non<lb/>in venit statim pabulum suae superbiae, ad
                    alium furibunda pro-<lb type="inWord"/>greditur, et cum subinde videt se nil
                    adipisci festinando <del>sed</del><lb/>et propriis laboribus sed Dei
                    misericordia, confusa saepe desinit<lb/>ab omni labore &amp; vitiis se tradit
                    totam, et ultimo fine suo omni<lb/>frustratus et ignorantiam cum ignominia
                    reportat. Haec est<lb/>merus eorum qui ex propria cordis superbi motu<add
                        resp="author" place="above">philautia</add> ad paradoxa<lb/>inclinant
                    appetitum suum, qui ver&#242; lenem Dei sequitur ductum<lb/>nec suscipit Deum ad
                    res quascumque cogere, sed cogit se ad Dei<lb/>nutum ipsius juvante potentia,
                    hic semper tranquillus est, &amp; opti-<lb type="inWord"/>m&#232; progreditur,
                    licet in paradoxis cogatur Degere<note place="margin-right" resp="author"> rerum
                        corruptum<lb/>statum conquerentes<lb/>nos non corrigimus,<lb/>&amp; dum has
                            <g>ter</g>ras Deus<lb/>ita ob rationes suas<lb/>&amp; ut nostris
                        operibus<lb/>satiemur, sinit<lb/>corrupta <del>m</del>s, nos vo-<lb
                            type="inWord"/>lumus nostro studio<lb/>antequam tempus venit<lb/>eam
                        superbia nostra<lb/>corrigere quae errare <lb/>non vult, &amp;
                        sic<lb/>originem omnium<lb/>malorum in nobis<lb/>sinimus
                            infractam.<lb/>Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>J<ex>ohann</ex> V<ex>alentin</ex>
                                Andreae</author><lb/><title>de Curiosit<ex>ate</ex></title></bibl> p
                        p 32 <lb/>33. 48.
                        <!--Johann Valentin Andreae: De curiositatis pernicie syntagma ad singularitatis studiosis, Stuttgart 1620.--></note>
                        vid<ex>e</ex>
                    <bibl><title>Lopezii Hi-<lb type="inWord"/>spani<note place="foot" resp="editor"
                                > Gregor Lopez (1542&#8211;1596), quietistischer Mystiker in
                                Mexico</note> vita.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Robert Arnauld d&#8217;Andilly: Le saint solitaire des Indes, ou la vie de
                        Gr&#233;goire Lopez, K&#246;ln 1717.</note>
                    <lb/>Horripil<ex>atio</ex> dorsi. Stanti genibus flexis dolor <hi
                        rend="underline">Clavorum pedis utriasque<lb/>subinde, ob circulum sanguinis
                        sic impeditionem,</hi> &amp; remeatum ex viris.<lb/><del>Flat</del> Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni pressio frontis. Oculi liberi. Kopff<lb/>etwas tumm
                    dorsi horripilat<ex>io</ex>. In medio <supplied reason="omitted-in-original"
                        >digiti</supplied> laevae stiche.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    in pectine s<ex>ive</ex> osse pubis. Pressio hinten in nucha lincker-<lb
                        type="inWord"/>seits. Florida facies &amp; oculi. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius oculi liberi.<lb/><hi rend="underline">Jetzt
                        geht die K&#228;lte an.</hi> Barom<ex>etrum</ex> steht &#252;ber kalt ist
                    die Nacht viel gestiegen<lb/>flat boreas, Therm<ex>ometrum</ex> unter
                        zieml<ex>ich</ex> kalt.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Frigus incipit</hi></note><lb/>Pressio frontis, frigent
                    in camera frigida manus. Non pedes in den<lb/>leinenen str&#252;mpffen. Jucken
                    in gena d<ex>extra</ex>. Pressio verticis &amp; infundib<ex>ulo</ex>
                    &amp;<lb/>laryngis ex quibus mucus pulposus.<lb/>die abs&#228;tze m&#252;ssen
                    mit schuster beitze schwartz erhalten werden, v. die Rahmen,<lb/>aber das leder
                    mu&#223; fettigkeit v. &#214;hl haben, v. damit geschw&#228;rtzt<lb/>werden, von
                    der <g>vitrio</g>lischen beitze corroditur corium, springt neben auff.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Schuhe erhalten</hi></note><lb/>Pressio verticis,
                    brennen in humero sinistro. Pitzeln in ano. Bor-<lb type="inWord"/>borygmi.
                        Nubila<add resp="author" place="above">schwere wolcken</add> solis radios
                    inpediunt. <hi rend="underline">Screando mucus<lb/>ex pulmonibus caerulus.</hi>
                    Induenti vestas pedes &amp; manus frigent<lb/>&amp; omnia extrema eunti im
                    hemde. <hi rend="underline">Screando excutitur<lb/>mucus ex infundibulo,
                        tussiendo ex pulmonibus &amp; larynge.</hi><note place="margin-right"
                        resp="author"> Larynx paul<ex>ulum</ex> asper<lb/><lb/><hi rend="underline"
                            >Screationis &amp;<lb/>tussis differentia</hi></note><lb/>Stiche im
                    lincken lobo pulmonum. Pitzeln ad anum. pressio bregmatis
                    sin<ex>istri</ex><lb/>da es jetzt kalt wetter 1) denn 2) ich nicht viel esse v.
                    humores <g>ign</g>eos habe<lb/>3) 2 tage das haar unter der Kappe gehabt v. sie
                    so au&#223;getrocknet, 4)<lb/>mich gek&#228;mmt, denn das poudre v. schwei&#223;
                    relaxiren die haare, habe steiffe<lb/>v. krause touren. Qui pilos nullos habent,
                    effaeminati sunt, qui multos<lb/>fortes &amp; ignei, sed brevis debent iis esse
                    capilli &amp; nicht krau&#223;, qui<lb/>longos habent capillos ut faeminae, in
                    iis abundat faeminarum ens,<lb/><g>lun</g>ari<supplied
                        reason="omitted-in-original">s</supplied> &amp; <g>aqu</g>arum &amp;
                        <g>ignis</g> iis est minor. calvi in barba eunuchi sunt.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Capilli.</hi><lb/>Vid<ex>e</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">F. M.
                            Helmontii</name><lb/>paradoxa p. 250 sequ<ex>ente</ex>
                    </note>
                    <lb/>Frigida extrema sedenti &amp; scribenti in frigido <g>aere</g> in indusio.
                    flatus.<lb/>In perinaeo pitzeln. pressio ad aurem sinistr<ex>am</ex>. Pressio in
                    faucibus &amp; mucus ex <lb/>iis pulposus.</p>
                <pb facs="b0704.jpeg" n="704"/>
                <note2>(Seite 704) </note2>
                <p><lb/>Adibam <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/12871350X"
                        >Multz.</name><note place="foot" resp="editor"> Wolfgang Christoph Multz,
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note><lb/>videbam bey ihm Dr.
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/123414709">Philippi</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Johann Ernst Philippi (1700&#8211;1757),
                            Jurist und Professor f&#252;r Rhetorik in Halle</note> von Merseburg, in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name>
                        buch in 8<lb/><title>von der Unm&#246;glichkeit einer ewigen
                        welt,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann Ernst Philippi:
                        Mathematischer Versuch von der Unm&#246;glichkeit einer ewigen Welt, samt
                        einen kurzen Auszug der allerneuesten Schriften, so in der bekannten
                        Wolffischen Controverse dar&#252;ber gewechselt worden, mit unpartheyischer
                        Critik, Leipzig 1733.</note> &amp; castigat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118569376">Langium</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Joachim Lange (1670&#8211;1744), Professor f&#252;r Theologie
                        in Halle</note><lb/>contra <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118634771">Wolf</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Wolff (1679&#8211;1754), Jurist, Mathematiker und
                        Philosoph</note> disputantem.<note place="margin-left" resp="author"> in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipzig</name>
                        sol eine bibel<lb/>mit schrifft wie man <lb/>schreibt gedruckt
                        werden.<lb/>vidi das project.</note><lb/>Pressio verticis.<lb/>Ego cum
                    pastor adesset dicebam Ancillam nobis jubentibus debere obe-<lb type="inWord"
                    />dire, geben ihr kein gut wort, &#252;berall superbia &amp; philautia.<lb/>Ad
                    medium &amp; aequum omnia sunt redigenda.<lb/>Uvae immaturae erfriren, non
                    maturae unde schwedischer Rheinfall<lb/>Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Behrens</author>
                        <title>diaetetica selecta.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Konrad Barthold Behrens: Selecta diaetetica seu de recta ac conveniente ad
                        sanitatem vivendi Ratione tractatus, Frankfurt/ Leipzig 1710.</note> in
                    maturis ens solis concoxit<lb/><g>tarta</g>rum, in immaturis liber
                    <g>tarta</g>rus &amp; &#224; frigore laeditur quia<lb/><g>aci</g>dus est &amp;
                    nimis constringitur, wie das <g>Wasser</g>. E<ex>rgo</ex> patet in
                        Uvis<lb/><g>tarta</g>rum <g>aci</g>dum s<ex>ive</ex>
                    <g>ter</g>ram crassam &amp; <g>aquam</g>, in <g>aqu</g>am <g>aer</g>eam &amp;
                        <g>ign</g>eam de<lb/>veri solis coctione.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Unzeitige trauben er-<lb type="inWord"
                        />frieren</hi><lb/>Hippocrates dicit boream<lb/>reddere alvum
                        strictam,<lb/>idque est in sanis, sed<lb/>in hypoch<ex>ondriacis</ex> &amp;
                            hyst<ex>ericis</ex> in<lb/>quibus sic acidum movetur<lb/>auctum,
                        facilius sic<lb/>fiunt diarrhoeae.<lb/><hi rend="underline">Adeoque idem in
                            diversis<lb/>subjectis verum &amp; non <lb/>verum
                    est.</hi></note><lb/>der gantz junge Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1052509002">Gladbach</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Cornelius Gladbach (1706&#8211;1781), Arzt in
                        Frankfurt</note> bedient schon die f&#252;rstin von Siegen<lb/>zu
                    h&#246;chst so s<ex>ein</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/122348850">Vatter</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Bernhard Gladbach (gest. 1728), Arzt in
                        Frankfurt, Vater von Cornelius Gladbach</note> auch gehabt. Est ingenium
                    mediocre,<lb/>&amp; lente procedit gradu in scientiis, sua certe scit, &amp;
                        pauca,<lb/><hi rend="underline">ego multa scio, nihil cert&#232;,</hi> quia
                    non bona memoria<lb/>licet judicium vegeat. Sed hoc cito est corrigendum, si
                    velim<lb/>corrigere, paucis n<ex>emp</ex>e opus est medicamentis ad sanitatem
                    modo distri-<lb type="inWord"/>buere uti possimus.<lb/>Edi ein st&#252;ck
                    frischen heisen butterkuchen. Sedeo in der kalten kammer<lb/>&amp; scribo,
                    frigunt manus &amp; pedes. oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex> super<ex>ior</ex>
                    supercilium subsilit.<lb/>Pitzeln in planta pedis sin<ex>istri</ex> cum post
                    refrigerium &#224; platea cale-<lb type="inWord"/>fierent subito in calido valde
                        hypoc<ex>austo</ex> da man im ofen kochte hora<lb/>XI. pedes. Innabant cito
                    nimis humores.<lb/>Hinc <g>aci</g>dum <g>vitrio</g>li phthisici non tolerant,
                    sed fixum <g>tartarum</g>
                    <g>vitrio</g>lati.<lb/>Pitzeln in ocul<ex>o</ex> sinistr<ex>o</ex>.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Kitzeln in pedibus post<lb/>frigus.</hi><lb/><hi
                            rend="underline">Pulmonibus <g>aci</g>dum ini-<lb type="inWord"/>micum
                            est.</hi><lb/>Pandicul<ex>atio</ex>.<lb/>spannen in collo lincker-<lb
                            type="inWord"/>seits, it<ex>em</ex> in <lb/>ocul<ex>o</ex>
                        sinistro.</note><lb/>Post placentam flatus nonnulli. pressio post aurem
                        d<ex>extram</ex>.<lb/>Mater<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha
                        Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs</note> gibt quod malum est ipsius consuetidinarium ut omnia
                        inor-<lb type="inWord"/>dinate ex suis capitis dictamine continuo faciat,
                    dem hund<lb/>fetten Kuchen, monentem me non audit, da werde ich
                    b&#246;se,<lb/>nicht, weil sie nicht guts thut, sond<ex>ern</ex> weil sie
                    meinen, des<lb/><hi rend="underline">grosen herrn Ego</hi> befehl nicht
                        thut.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Dominus Ego.</hi></note><lb/>Pitzeln hinten in femore
                    dextro &amp; sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. Frigent scribenti
                    im<lb/>Camosolgen in der kalten Kammer extrema. Animus laboriosus,<lb/>hodie
                    venire volutem tristitiam &amp; tenebros repressit &amp;<lb/>vicit, cum cupidine
                    nimia &amp; in tramite aequo mansit.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Ego
                    dominari volo domesticis &amp; leo ipsis sum, angelus sum<lb/>peregrinis<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">In peregrinos Angelus<lb/>in Domesticos Leo</hi></note>
                    1) hoflichkeit non descendentem ex timore 2) quia toto cor-<lb type="inWord"/>de
                    Deum non diligo, sic enim peregr&#232; alius nollem videri qui<lb/>domi non sum.
                    Domi semper altercamur nec boni quod locum<lb/>habet, jocamur. Parentes in nobis
                    iram &amp; aversionem ut &#224; se<lb/>invicem ita in nobis &#224; se per
                    perversam educationem excitarunt, sic<lb/>bonum inter nos non habet locum.
                    Avaritia mater &amp; sorditia<lb/>omnia complet, sicque omnia male
                    administrantur, &amp; ego cum iisdem vexer<lb/>vitiis, &amp; meae satisfacere
                    cupiam stultitiae ideo rixam cum ea<lb/>sero saepius, licet supprimere malum
                    studeam.</p>
                <pb facs="b0705.jpeg" n="705"/>
                <note2>(Seite 705) </note2>
                <p>Meridie edi Reissuppe, Rindfleisch, Quitten mit Rosinen v. zucker<lb/>gekocht.
                    nicht zu viel. Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein, 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, r&#246;hr-wasser so<lb/>sehr leicht, v. etwas verschlagen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Cydonia frassen das<lb/>Messer an
                        v.<lb/>machten es schwartz.</note><lb/>Mater<note place="foot" resp="editor"
                        > Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J.
                        Chr. Senckenbergs</note> videns ipsa canem pejorem fieri sua indulgentia,
                    ipsam se<lb/>correxit me tacente, pro ipsa orante, in tranquillitate adeoque
                    ipsum<lb/>juvante intern&#232;.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline"> Correctio aliorum<lb/>Puniunt
                        sese<lb/>parentes</hi></note> Male agentes malos demortuos parentes
                        assisten-<lb type="inWord"/>tes habemus, bene agentes alios bonos
                        <g>spirit</g>us, Parentes dum<lb/>mala ad suam imaginem perversam, uti in
                    domo nostra, educant<lb/>liberos, eandemque ipsis philautiam implantant, cum
                    adolescent<lb/>et <g>ignis</g> juvenilis expergefit, eodem modo ex propria
                    philautia &amp; aliis<lb/>imperitandi studio, parentes contemnunt &amp; premunt,
                    qui sic repor-<lb type="inWord"/>tant iniquitatis mercedem &amp; fructum operum
                    concedunt servum.<lb/>Sicque jus Talionis in natura humana fundatum est, et
                    vitia pu-<lb type="inWord"/>niuntur parentum ab ipsorum propagine. Mors moralis
                    omnibus opus est &amp;<lb/>resurrectio ex hac corrupta vita in hac valle
                    miseriarum, &amp; <unclear>tx-<lb type="inWord"/>quiis Pedes</unclear>, stabulo
                    tentationem ad meliorem. <lb/>Respiro leniter si parum edo, &amp; multum moveo
                    me, ut fere nemo<lb/>me possit audire. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelius</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> graviter <g>spiritu</g> ducit.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Respiratio lenis</hi><lb/>flatus fratell<ex>o</ex>
                            multi<lb/>oscit<ex>atio</ex>. ille</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Fratellus</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795),
                        Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer
                        Bruder</note> vorax<lb/>gravem <g>spiritum</g> habet &amp; fortiter
                    respirat, quia <g>ignis</g> nimium occupatus est<lb/>in digerendo, mucus eum
                    opplet &amp; natura ex <g>aere</g> suum damnum<lb/>studeat reparare.<lb/>Optimi
                    practici sunt,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Medici optimi</hi></note> soli praxi litantes et extra
                    hanc nil me-<lb type="inWord"/>ditantes, ipsique soli vacantes 2) Empirici
                    quibus fama concilia-<lb type="inWord"/>vit fiduciam, hi n<ex>emp</ex>e si
                    stercus dant homines sumunt avide,<lb/>&amp; fides ipsorum ipsos sanat 3) Illi
                    qui mediocriter vivunt, non<lb/>&#934;&#943;&#955;&#945;&#965;&#964;&#959;&#962;
                    adeoque nimia agenda non implicant suas nimis ideas, <lb/>cognoscentes non nos
                    reddere felices currere nostrum, sed Dei<lb/>benedictionem, &amp; bonam in
                    proximi commodum promovendum volun-<lb type="inWord"/>tatem absque nostri
                    respectibus ipsorum. 4) in pauperes mansuetus<lb/>cum iis tamquam tot hamis
                    divites capit, liberalis, pius, et potens<lb/><g>spirit</g>uali &amp; orali et
                    precem auxilio juvare aegros, ut &amp; medico,<lb/>ille est optimus, philosophus
                    &amp; <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> ut <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11855140X">Hipp<ex>ocrates</ex></name><note
                        place="foot" resp="editor"> Hippokrates von Kos (um 460 v. Chr.&#8211;um 370
                        v. Chr.), griechischer Arzt</note> dicit. 5) sed <lb/>qui pecuniam quaerit
                    multam, stultisque vult fieri stultus, ille sese<lb/>subinde intimae sortis
                    hominibus accommodat, &amp; charlatanico more<lb/>cum iis agit, divina sua
                    medicamenta nominans, &amp; potentissima ad quosvis<lb/>morbos debellandos, hi
                    nutriuntur venti, &amp; hoc vento fiduciam<lb/>sibi parere proni sunt, &amp;
                    fidem in sua credulitate augent, sicque<lb/>convalescent ex sua fide. sed hi
                    stulti pro stultis sunt, &amp; apud<lb/>bonos &amp; rerum peritos nil
                    valent.<lb/>Pitzeln in ocul<ex>o</ex> sinistro. &#252;ber dem essen frigus pedum
                    semper. Currenti<lb/>ructus multi.<lb/>Mater dedit mihi petenti ad libros
                    florinem, quem ego me nil aestimare<lb/>dixi, bekam lust ihn wieder zu haben,
                    &amp; reddebam ohne viel zu reden, <lb/>iram ascendentem reprimebam &amp; plane
                    tacebam, videboque ut sic<lb/>eam vincam &amp; ad majora donanda per se
                        impellam.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Contraria</hi></note> sagte es sey vor<lb/>Pietisten
                    b&#252;cher, sed hos me quoque habere necessarium esse dixi. Habe<lb/>bisher
                    alles vor mein eigen Geld gekaufft, sed reprimam meum affectum. Et li-<lb
                        type="inWord"/>benter volo &amp; mea cedere in commodum fratrem. Hac
                    contraria ma-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">tris.</fw></p>
                <pb facs="b0706.jpeg" n="706"/>
                <note2>(Seite 706) </note2>
                <p>tris &amp; mei nisu ambo ad officium compellimur &amp; usum inde<lb/>habemus, ne
                    obtorpescamus, &amp; sic oritur vicissitudo ut ventorum in<lb/>macrocosmo, omnia
                        t<ex>ame</ex>n serviunt ad conservationem totius mundi.<lb/>Dorten aber in
                    jener Welt werden alle dinge in gleichheit v. harmonia<lb/>stehen v. keins vor
                    dem andern praedominiren.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Futuri mundi<lb/>harmonia</hi></note><lb/>Auris
                    sinistra sibilat.<lb/>Nachmitt<ex>ags</ex> zahlte K&#252;hn dem Richter 300
                    Gulden. anfangs da etwas schwi-<lb type="inWord"/>tzte v. schnell war in mente,
                    aber hernach lie&#223; es nach v. ich war<lb/>aequanimis, hatte capram alarum,
                    alae rochen starck, frigebant<lb/>pedes, <hi rend="underline">clausis pedum
                        poris fortius alae &amp; superiora
                        transpirabant.</hi><lb/>Horripil<ex>atio</ex> cutis.<lb/>vespera corrigirte
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> gegen die N&#252;rnberger, sahe unten in der
                    Stube nicht recht<lb/>ob <g>aerem</g> nubilum. Nares obturatae, pressio frontis.
                    Kopf etwas tumm.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge qui
                        pulposus.<note place="margin-left" resp="author"> et odor ex faucibus
                            sece-<lb type="inWord"/>dente, muco paulul<ex>um</ex><lb/>foetidus
                        putridus,<lb/>Mucus sub copiosus &amp;<lb/>larynx asper</note><lb/>Animus
                        zieml<ex>ich</ex> agilis &amp; lucidus, et aequalis, omnia penetrat<lb/>suo
                    lumine.<lb/>Subinde pitzeln in Augen. Stiche subinde vice versa in antris
                    pectoris<lb/>&#224; ructibus &amp; flatibus. borborygmi. Das frische brodt hat
                        <g>aer</g>em in se<lb/>elasticum, &amp; mucidum crassum, sic <hi
                        rend="underline">dum extendit intern&#232; in ventric<ex>ulo</ex><lb/>p
                        augetur ibi <g>aer</g> &amp; <g>ignis</g> ad <g>aerem</g> hinc dirigendum
                        peregrinum,</hi> sicque<lb/>extrema privantur calore.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Panis recens ventri-<lb type="inWord"/>cul<ex>um</ex>
                            extendendo<lb/>frigefacit extima.</hi></note><lb/>Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>. flatus <g>sulphur</g>ei foetidi. Spannen
                    in maxill<ex>ae</ex> super<ex>ioris</ex> molaribus.<lb/>Ructus, Nares
                    obturatae<lb/>Hora IV egessi premendo faeces spissas luteas obscur&#232;,
                    multas. Pi-<lb type="inWord"/>tzeln in ano.<note place="margin-left"
                        resp="author"> ob agenda erant re-<lb type="inWord"/>tardatae faeces,
                            ege-<lb type="inWord"/>rendae statim &#224; meri-<lb type="inWord"
                        />die.</note> Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus. Stiche in
                        pect<ex>oris</ex> antro si-<lb type="inWord"/>nistro. Ructus, <hi
                        rend="underline">habe alzu schnell gedruckt in egestione
                    faecum,</hi><lb/>hinc ructus circa pectus multi, &amp;
                        extendunt.<lb/>vesper<ex>a</ex> ivi von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/12871350X">Multz</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Wolfgang Christoph Multz, Buchh&#228;ndler in
                        Frankfurt</note> zu Rath Lang, rauchte taback v. tranck ein <lb/>glas
                        <g>Wasser</g> dazu.<lb/>Loquebamur de <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100099246">Dauth</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Maximilian Daut (ca. 1656&#8211;1736), Schustergeselle
                        und Chiliast aus Frankfurt</note> qui prophetis antiquis similis est in
                        verbis,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Prophetiae</hi><lb/>Praestat ea omnia dona<lb/>non
                        appetere, nec<lb/><g>spirit</g>ibus ducamur non-<lb type="inWord"/>dum
                        purificatis, &amp; <lb/>nostra nimis cupido,<lb/>sed a Deo solo
                        per<lb/>expectationem &amp;<lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> nos
                        regi <lb/>permittamus.<lb/>Jeder Mensch hat
                            s<ex>ein</ex><lb/>nat&#252;rl<ex>iches</ex> licht das
                        aber<lb/>f&#252;hrt uns, nicht<lb/>tief genug zu<lb/>unseres Elend Er-<lb
                            type="inWord"/>Kenntni&#223;, v. l&#228;sst<lb/>uns nur
                        superficiales<lb/>werden, da&#223; wir unsere<lb/>hauptpassion
                        verstecken<lb/>ad terrenum, uti <unclear>xxx</unclear>
                        <lb/>promovendum, sed<lb/>vitia non eradicat.<lb/>Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118674978"
                                    >Burnetii G.</name></author>
                            <title>beschr. der bekehrung der Atheisten v. wilten Gr. v.
                                Rochester.</title></bibl>
                        <!--Gilbert Burnet (1643-1715): Some Passages of the Life and Death of the Right
Honourable John (Wilmot) Earl of Rochester (1647-1680), with a Sermon, Preached at the Funeral of the said Earl, Rev. Robert Parsons A. M., London 1680.--></note>
                        &amp;<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13320409X"
                        >Roemling.</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Anton
                        R&#246;meling (1675&#8211;1752), Theologe in Hamburg </note> Sind nicht von
                    Gott alias essent infallibilis, ein Geist<lb/>eines alten Propheten mag wohl in
                    sie al&#223; dispositos gewirckt haben,<lb/>wir verstehen noch nicht recht das
                    Geister Regiment sollen alles in suspenso lassen,<lb/>v. wie wir uns an unsern
                    Meynungen v. kindern freuen, so sollen wir<lb/>andere sich auch &#252;ber die
                    seinige freuen lassen. Forte wenn ein<lb/>licht aufgeht v. Strahl von Gott,
                    freuen sich die Geister so noch irren<lb/>k&#246;nnen v. nicht v&#246;llig rein
                    sind, v. meynen nun solle es angehen, v.<lb/>wircken in similes? Tunc multa
                    edebantur talia <lb/>prophetica <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/123454638">Drabicii</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Mikul&#225;&#353; Drab&#237;k od. Nicolaus Drabicius
                        (1588-1671), Priester der B&#246;hmischen Br&#252;der</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128597054"
                        >Poniatoviae,</name><note place="foot" resp="editor"> Krystyna Poniatowska
                        (1610&#8211;1644), b&#246;hmische Prophetin</note> ab <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118521691">Amos Comenio,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Amos Comenius (1592-1670),
                        m&#228;hrisch-b&#246;hmischer Philosoph, Theologe und P&#228;dagoge</note>
                    qui<lb/>tandem ea relinquebat omnia &amp; unum necessarium egit.<lb/>Lang recte
                    putat cum s<ex>ancta</ex> script<ex>ura</ex> omnes nos ex variis
                    externis<lb/>statibus eo devenire debere, ut &#224; Deo doceamus omnes,<lb/>ideo
                    jam cras amplius multa legit Lange, lux enim divina<lb/>si eam sequimur, &amp;
                    nostris actionibus non impedimus, in cordibus<lb/>nostris lumina omnia
                    suppeditat.<lb/>Wir Menschen alle stehen im Streit der Elemente, da eine
                    Qualitaet die<lb/>andere &#252;bersteigt bey einem mehr bey andern weniger, Non
                    absolut&#232;<lb/>hic fimus perfecti. In Christi corpore, &#224; <g>apiritu</g>
                    sancto geniti,<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">erat</fw></p>
                <pb facs="b0707.jpeg" n="707"/>
                <note2>(Seite 707) </note2>
                <p>erat totalis harmonia, &amp; ille nil habebat agendum, nisi<lb/>eam harmoniam
                    conservare, at omnibus gravissime tentabatur, <lb/>sed vincebat.
                    <lb/>Abditissima est philautia nostra quae non nisi &#224; <g>spiritu</g>
                    sancto<lb/>in lumine dei speciali agnosci potest.<note place="margin-right"
                        resp="author"> wir verbergen uns alle<lb/>vor uns selbst.<lb/>jeder hat
                            s<ex>ein</ex> loos<lb/>unter den Pietisten<lb/>in der stiffts
                        h&#252;tte<lb/>durffte keiner <lb/>dem andern bey lebens<lb/>strafe in
                            s<ex>ein</ex> ambt<lb/>greiffen.</note><lb/>Varii sunt hominum status
                    &amp; gradus, diversa lumina, &amp; si quemque<lb/>suo loco dijudicamus, omnia
                    conveniunt, &amp; nulli succensendum, omnes<lb/>in nobis mundis corrigamus, mala
                    terrae Universalia Deus ipse<lb/>olim corriget.<lb/>Antequam Christus venit qui
                    adepta <g>spirit</g>us detexit &amp; mortem<lb/>reduxit in captivitatem, &amp;
                    peccatum vixit, nemo Gentilis |: licet<lb/>multa egerunt :| nemo Petrum, nec
                    David nec Jeremias, nec<lb/>Moses p, sese rite cognoverunt, Christus majus lumen
                    dedit &amp; <lb/>accredit omnibus, perficiet <g>spiritus</g> sanctus
                    demum.<lb/>Herorum filii noxae, werden hart gehalten die frommen Kinder, v.
                    sind<lb/>daher au&#223;gelassen so sie frey werden. Hinc filii <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note> non omnes boni.<lb/>Weigelius schilt sehr, ist nicht
                    rein, in der Stelle ruht Gott, hat auch sein<lb/>loos, ist aber das vollkommene
                    noch nicht.<note place="margin-right" resp="author"> In der Nacht i<ex>d</ex>
                            e<ex>st</ex> desertione<lb/>cum Deus radios
                        paulul<ex>um</ex><lb/>contrahit, vel nos<lb/>nos ipsis obscuramus<lb/>Deus
                            n<ex>emp</ex>e semper idem<lb/>est, l&#228;utert Gott die,<lb/>so sich
                        selbst schon rein<lb/>vorkommen, da&#223; sie finden<lb/>alles sey un rein,
                        v.<lb/>nichts &#252;brig bleibe<lb/>al&#223; Jesus Crucifixus,<lb/>Hoc Jobus
                        expertus qui eum<lb/>quoque expectavit.<lb/>Lux &#224; principio<lb/>nostra
                        est valde<lb/>impura sed semper<lb/>&#224; <g>spirit</g>u Dei de-<lb
                            type="inWord"/>purartur.</note><lb/><bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/122554345">Guthmann</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Aegidius Gutmann (1490&#8211;1584),
                            Theosoph</note> in der <title>offenb<ex>arung</ex>
                                g&#246;ttl<ex>icher</ex> Majestaet</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Aegidius Guthmann: Offenbarung G&#246;ttlicher Mayestat,
                        darinnen angezeygt wird, wie Gott der Herr anf&#228;nglich, sich allen
                        seinen Gesch&#246;pffen vnd Wercken geoffenbaret, 1619.</note> war mit
                    andern anfangs unter<lb/>den RosenCreutzern, den Catholiques sehr abgeneigt,
                    wurden aber immer Universaler,<lb/>v. nahmen auch gute Catholiques in die
                    societaet, endl<ex>ich</ex> kamen b&#246;se un reine #<note place="margin-right"
                        resp="author"> # videtur hisce Deus<lb/>non cum ipsis esse
                            &amp;<lb/>t<ex>ame</ex>n ad est, et<lb/>ipsi eum per suum<lb/>velamentum
                        in phil-<lb type="inWord"/>autia sua non<lb/>vident, et<lb/>amore
                        mundi.</note><lb/>Geister mit in den haufen mit unreinem licht, v.
                    zerschlugen sich gar.<lb/>Non credit Lang da&#223; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118502883">J<ex>ohann</ex> Val<ex>entin</ex>
                        Andreae</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Valentin Andreae
                        (1586&#8211;1654), Theologe, Schriftsteller und Mathematiker</note> an
                    stiffter davon ut vult<lb/><bibl><author>Arnold</author><title>K<ex>irchen</ex>
                            v. K<ex>etzer</ex> hist<ex>orie</ex>.</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Gottfried Arnold: Unpartheyische Kirchen- und
                        Ketzer-Historie: Vom Anfang des Neuen Testaments bi&#223; auf das Jahr
                        Christi 1688, Frankfurt am Main 1700.</note> Inspiratis id quoque accidit,
                    die<lb/>wolten &#252;ber ein ander herrschen, wiedersprachen offt einander, offt
                        un-<lb type="inWord"/>lautere v. auch gar falsche Ein v. au&#223;sprachen.
                    Ist Zerstoben. Tole-<lb type="inWord"/>randum quia <g>spirit</g>uum nescimus
                    regimen, &amp; Dei fines.<lb/>Paulus v. der grose Apostel waren noch un
                    vollkommen, wiesen alle auf<lb/>Christum, s<ex>eine</ex> wei&#223;heit alles
                    ging ihm drauf, auf die letzt war er weit<lb/>gekommen v. wuste nichts reelles
                    mehr al&#223; nur Jesum den geCreutzigten.<lb/>Nolet propter gradus hominum.
                    Einige m&#252;ssen sauer arbeithen im <g>Kreuz</g>, alii<lb/>non, entweder
                    wollen sie nicht gutwillig hinein, v. echappiren Gott mit<lb/>ihrer List, v.
                    wickeln sich herau&#223;, oder ists ihr Loos nicht, v. ihre<lb/>Ordnung. Forte
                    sapientia Dei in occultis liberos habet<lb/>multos qui nesciuntur, cum contra
                    saepe notissimi piorum<lb/>nomine venientes nil minus sint quam pii veri.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <g>ign</g>ei animi so sie<lb/>vertobt haben v. offt<lb/>wiedergelaufen
                        sind<lb/>Gott in ihrer bekehrung<lb/>wie Paulus desto<lb/>n&#252;tzlicher,
                        wegen der<lb/>Erfahrung, dem sie<lb/>da angelaufen wo<lb/>viele
                        mediocria<lb/>ingenia nicht hinkommen</note><lb/>Ructus &#224; cibis in
                    stomacho quos ad huc sentio. Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi.<lb/>per <hi
                        rend="underline"><g>aerem</g> panis pituitosum &amp; crassum natura ad
                        ventriculum nutibus suis <lb/>allicitur.</hi> Pressio scapul<ex>ae</ex>
                    sinistrae. pitzeln in Urethra, jucken ad <lb/>anum. Crepant artus.<lb/>Ivi ad
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stierium</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil
                        Stier (*1696), Theologe</note> et dedi
                        <bibl><title>Apologiae</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro Dn. Christiano Fendio,
                        ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua
                        luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae
                        aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M.
                        Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am
                        Main 1732.</note> exempl<ex>ar</ex>. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120930218">Le Cerf</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christoph Le Cerf (1696&#8211;1755), Arzt in Frankfurt</note>
                    Dr. der Stieren wohl gekannt<lb/>auf Acad<ex>emia</ex> v. sein bruder daher noch
                    ist, wil sie ihm verkaufen. It<ex>em</ex><lb/>ivi ad Fende<note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    postea et attuli ei Stiers acta Giessena. Frigunt<lb/>pedes. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus multus.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Congest<ex>io</ex> ad superiora</hi></note>
                    Larynx<lb/>asper. Sudor alarum. <hi rend="underline">Pedibus frigentibus,
                        humores copiosiores in pe-<lb type="inWord"/>ctore, sicque ibi multus mucus
                        secernitur, multi flatus, multus sudor<lb/>alarum.</hi> Per aliquot dies
                    natura ad pectus motus vertit, flatulenta invitarunt eam.</p>
                <pb facs="b0708.jpeg" n="708"/>
                <note2>(Seite 708) </note2>
                <p>Oscit<ex>atio</ex>. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Ructus
                    flatus <g>sulphur</g>ei foetid<ex>i</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>. Vespera venere
                    quia facta digestione<lb/>residet gravis panis recens, qui non ebullit &amp;
                    elevatur cit&#242;,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Cur vespera venire<lb/>ructus, flatus.</hi></note>
                    ob<lb/>admixtum humidum non est porosus, ist zu triefig, v. hat fermentum
                        ela-<lb type="inWord"/>sticum noch in sich, so noch nicht alle verraucht
                    entweder, od<ex>er</ex> theils sich noch nicht<lb/>in pane figirt hat; Inde
                        <g>spiritu</g> exhalante panis siccus non est ita <g>aci</g>dus<lb/>atque
                        recens.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117174025"
                        >M&#252;nden</name><note place="foot" resp="editor"> Christian M&#252;nden
                        (1684&#8211;1741), Hauptprediger an der Frankfurter
                        Barf&#252;&#223;erkirche</note> Dr. &#224; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendio</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    Apologiam poposcit, sed non dedit. Omnes g&#246;nnen<lb/>es <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietzen</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780), Theologe</note>
                    da&#223; er so mitgenommen worden.<lb/>Fende dicebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stiers</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note>
                        Apolog<ex>ie</ex> sey vortreffl<ex>ich</ex> sey in den himmeln be-<lb
                        type="inWord"/>kannt, inter Angelos, da&#223; Gottes Nahme so
                    verherrlicht<lb/>worden v. Christi. Ita sibi blanditur &amp; sui cerebri
                    commentis<lb/>bonus ille senex.<lb/>In hypoc<ex>austo</ex> calido calent pedes,
                    at subinde leve eorum frigus<lb/>est, &amp; horror extremorum,
                        sonderl<ex>ich</ex> dorsi et pedum. Calent<lb/>manus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Vespera tr&#252;b nicht so<lb/>kalt
                            mehr.<lb/>Barom<ex>etri</ex> gr<ex>adus</ex>
                            21.<lb/>Th<ex>ermometri</ex> gr<ex>adus</ex> 35.<lb/>non pluit
                        vel<lb/>ningit, steht das<lb/><g>Quecksilber</g> hoch, ob es schon nicht
                        so<lb/>k&#252;hl mehr ist.</note><lb/>Weinmann setzer in <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037593685">Cronau</name><note place="foot"
                        resp="editor"> David Jakob Cronau, Drucker in Frankfurt</note> truckerey ein
                    guter Mann, hat Fenden schon vieles<lb/>heimlich getruckt v. ist nie herau&#223;
                    gekommen.<lb/>Pressio verticis. <hi rend="underline">Stiche in antro pectoris
                            d<ex>extro</ex> so cessiren post borbor<ex>ygmi</ex><lb/>&amp;
                        flatus.</hi> oscitat<ex>io</ex>. sternutatio ex nare dextra. mit
                    pitzeln<lb/>duplex. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus multus &amp; larynx<lb/>asper paulul<ex>um</ex> ob
                        congest<ex>ionem</ex> humorum ad pectus, ist den abend etwas<lb/>nebeliche
                        <g>Luft</g>
                    <hi rend="underline">da es nicht mehr so kalt, v. feuchte etwas, die<lb/>feuchte
                            <g>Luft</g> relaxirt pulmones v. invitirt dahin die humores.</hi><note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>aer</g> humidus
                    relaxat<lb/>pulmones.</hi></note><lb/>Ex <g>ter</g>ra nondum sigillat frigore
                    &amp; gelu, superficies n<ex>emp</ex>e ad huc aperta<lb/>est, sub <g>aer</g>e
                    leviter calido ad huc adscendunt humores copiosi.<lb/>Linckerhand in facie ad
                    nasum vari. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. <hi rend="underline"
                        >Animus<lb/>agilis aber etwas verdrossen v. nicht gar heiter.</hi> Spannen
                    in faucibus &amp;<lb/>mucus ex iis pulposus. Spannen sub aure sinistra. Jucken
                    in pectore.<note place="margin-left" resp="author"> Jucken ob spasmus<lb/>in
                        pectore &amp; <g>aeris</g><lb/>circulum non legiti-<lb type="inWord"
                        />mum.<lb/>Currenti antea su-<lb type="inWord"/>daverunt pedes<lb/>&amp;
                        alae.</note><lb/>Oscitatio. Horripil<ex>atio</ex> gem&#252;the etwas faul v.
                    verdrossen sed vinco me. <lb/>Pressio in ano, pressio frontis, auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus multus. Ructus,<lb/>iique acres &amp;
                    <g>aci</g>di, stiche dabey in sin<ex>istro</ex> pectoris antro.
                    Flatus.<lb/>oculi liberi. Borbor<ex>ygmi</ex>. Horripil<ex>atio</ex> dorsi.
                    Prope mentum rechter-<lb type="inWord"/>seits sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>. Kopff tumm, pressio verticis, spannen ad laryn-<lb
                        type="inWord"/>gem. Crepant artus, in clinor paulul<ex>um</ex> ad somnum.
                    Horripilatio &amp;<lb/>oscitatio. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Pressio in parotide sinistra. Oscitat<ex>io</ex> c<ex>um</ex>
                        horripil<ex>atione</ex> dorsi.<lb/>Stiche in femore d<ex>extro</ex>. <hi
                        rend="underline">Pressio verticis, Antea sudabam in alis<lb/>&amp; dum
                        Natura jam sensibilis zog mich im kalten au&#223;, &amp; sic habui</hi>
                        male.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Transpirat<ex>io</ex> impe-<lb type="inWord"
                            />dita.</hi></note><lb/>flatus. bl&#228;sgen extern&#232; linckerseits
                    ad laryngem. Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet.<lb/>Stiche in clavo pedis
                    sinistri. Ad somnum in clinor sub mul-<lb type="inWord"/>ta oscitatione, &amp;
                    horripilatione. Vor schlafrigkeit kan nicht<lb/>auffbleiben. Ita multa venit
                    oscitatio ut resistere non possim.<lb/>ob directionem humorum ad caput
                    somnolentia, it<ex>em</ex> salivae subinde<lb/>multo major quantitas.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Salivae fluxus.</hi></note> Ructus, somnolentia, nulla
                    in legendo at-<lb type="inWord"/>tentio.<note place="margin-left" resp="author">
                        Facile refrigerabar<lb/>in extremis, et in cali-<lb type="inWord"/>do
                            hypoc<ex>austo</ex> horripil<ex>atio</ex><lb/><hi rend="underline"
                            >statio somnolentiae</hi></note> Pandiculatio. Pressio frontis. Multum
                    muci<lb/>deglutavi extract<ex>o</ex> ex infundib<ex>ulo</ex>, v. <hi
                        rend="underline">das hat auch blehungen im Magen<lb/>mit helfen machen,</hi>
                    so da&#223; ich mich des j&#228;hnens nicht enthalten<lb/>konte und um 11 Uhr
                    schlafen gehen muste. Hoc est 1) von dem<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">pane</fw></p>
                <pb facs="b0709.jpeg" n="709"/>
                <note2>(Seite 709) </note2>
                <p>pane dyspepto 2) inde invitata solita ad pectus &amp; caput congesti-<lb
                        type="inWord"/>one 3) ob inde natum mucum ex infundibulo pulposum
                        degluti-<lb type="inWord"/>tum 4) ob pulmonum majorem ad huc relaxationem
                    ortam vespera<lb/>currenti in Aere nubilo &amp; nebuloso.<note
                        place="margin-right" resp="author"> 5) Risi apud Lange<lb/>&amp; per multum
                            risum<lb/><g>ignem</g> excitavi, expuli<lb/>lentam pituitam.</note>
                    Quibus victus est <g>ignis</g>.<lb/>&amp; natura in somno aequalem expectavi
                    aequali calore circulum<lb/>sanguinis. Accedit quod absque hisce causis
                    primari&#242; natura in me<lb/>jam dandum &#224; statu aequali &amp; harmonico
                    multum deflectens in meo<lb/>corpore morbido &amp; mucido ex laeto in tristem
                    statum vicissitudines<lb/>et inaequalitates multas moliatur, quod &amp; de
                    disharmonia testatur,<lb/>&amp; de ipsius irritatione per peccata, in cupidine
                    nimia naturae humanae<lb/>corrupta sui ipsius conservatricis.<lb/>Noctu bene
                        dormivi.<note place="margin-right" resp="author"> Lectus me non
                        tegit<lb/>nimium, die decke<lb/>ist was d&#252;nn.</note> Expergefactus
                    lucida mente mane hora V &#190;<lb/>Surrexi nach 6 post meditationem. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. oscit<ex>atio</ex><lb/>pandic<ex>ulatio</ex>.
                    Mucus ex inf<ex>undibulo</ex><lb/>&amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> non ita atque hic copiosus<lb/>Ructus,
                        flatus, borb<ex>orygmi</ex><lb/>nonnull<ex>i</ex>. Frigent<lb/>manus.
                        alles<lb/>nachdem aufgestanden.<lb/>Ist heute eine Jagd ohnfern<lb/><name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">darmstadt,</name> so
                        gehen<lb/>Posten sehr starck.</note><lb/>Larynx paulul<ex>um</ex> asper.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-20">
                        <supplied>20.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0709.jpeg" n="709"/>
                <!-- 709 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 20 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Animus liber. Boreas flat.
                        <g>aer</g> serenus. von Norden etwas wolckig.<lb/>Thermometr<ex>um</ex>
                    &#224; frigore noctis descendit, ad 38 gr<ex>adus</ex>.<lb/>Barometrum,
                        <g>aere</g> remittente &amp; non ita puro ad 19 &#189;. Eis gefroren
                        ohne<add resp="author" place="below">Reiff weil der wind ging</add><lb/>hat
                    daher nicht gereifft. Mane nebula am Mayn auf dem
                        <g>Wasser</g>.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. Ructus <g>aci</g>di jejuni.
                        Horripil<ex>atio</ex> dorsi &amp; cutis trunci. Flatus. Pressio
                    verticis.<lb/>Preces fudi ad Deum,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Preces</hi></note> quae ver&#242; non facere in verbis
                    elegantes<lb/>&amp; copiosa dicendi potentia instructae, mu&#223;
                        endl<ex>ich</ex> geschehen da&#223; das<lb/>&#196;ussere alle aufh&#246;rt,
                    lesen v. bethen, v. wir Gott lernen in Geist<lb/>v. wahrheit anrufen,
                    h&#246;ren. vel &amp; &#224; nimis distractis viribus jam<lb/>nimis activo
                    spiritu provenit, quod corrigendum est, et Deo plus<lb/>dandum.<lb/>Cum levi
                    tussicula mucus ex larynge pulposus, &amp; ille hinc asper. Mucus <lb/>hic est
                    pulposus <del>ex</del> et ex albo caeruleus, &amp; hinc esse
                    apparet<lb/>genuinus pulmonum mucus ab iis relaxatis.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Mucus pulmonum.<lb/>Mucus screatu ex
                                inf<ex>undibulo</ex><lb/>pulposus.</hi></note><lb/>Christus
                    pleniorem veniens secum ad vexit gratiam in se expectan-<lb type="inWord"
                        />tibus,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Christus Gentium</hi></note> &amp; boni Patres veteris
                        Test<ex>amenti</ex> in eo demum expectantes sal-<lb type="inWord"/>vabantur,
                    absque nobis non possunt perfici, eum jam<lb/>plenior Dei gratia affulserit per
                        <g>Chri</g>stum, wie denn Gott in allem<lb/>s<ex>eine</ex> Ordnung h&#228;lt
                    per gradus, wolte er uns auf einmal alle s<ex>eine</ex><lb/>Reichth&#252;mer
                    geben, der Mensch k&#246;nte es nicht ertragen v. m&#252;ste<lb/>vergehen, Gott
                    behandelt ihn wie ein zartes Kind. Nobis de-<lb type="inWord"/>mentis priusquam
                    natis peccatum ad haesit, &amp; <g>Chri</g>sti gratia patuit,<lb/>sic quoque
                    Gentilibus extra Ecclesiam gratia per Christum illa, universo<lb/>orbi in bonum
                    facta contigit et contingit Christi gratia im-<lb type="inWord"/>plicit&#232;.
                    Nos vivimus ex <g>spirit</g>u &amp; litera simul, illi difficilis
                        ex<lb/><g>spirit</g>u solo, licet quando imperfectionis ruperunt vincula
                    angustias.<lb/>Aula exeat qui vult esse pius,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Aula.</hi></note> man mu&#223; da das brodt man
                    ist<lb/>das lied singen grob od<ex>er</ex> heimlich, an guten v. b&#246;sen
                    h&#246;fen. praefixum est<lb/><bibl><author>Barclayi</author>
                        <title>Argenisis</title> versioni Gallic<ex>ae</ex> 1721. 8. Paris.
                            edit<ex>ionem</ex></bibl> hoc axioma.<note place="foot" resp="editor">
                        John Barclay: Argenis, Paris 1628.</note><lb/>Nullibi major &amp; amor
                    virtutum &amp; vitiorum pugna quam in aula.<lb/>denn da kommen allerl<ex>ei</ex>
                    rafinirte leute zu sammen, gute v. b&#246;se,<lb/>doch die recht gute werden
                        schwerl<ex>ich</ex> am hofe seyn wollen, es sey denn da&#223;<lb/>sie sich
                    selbst v&#246;llig &#252;berwunden v. von denen umstehenden lastern
                    v.<lb/>f&#252;rsten Gunst nicht<add resp="author" place="above"> nirgends</add>
                    au&#223;er ihrer Person versetzt werden, da&#223; ihnen alles irdische
                    gleichgilt.</p>
                <pb facs="b0710.jpeg" n="710"/>
                <note2>(Seite 710) </note2>
                <p>Sic <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373"
                        >Sch&#252;tz</name><note place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz
                        (1693-1750), Kammerschreiber in Homburg</note> &amp; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel<ex>ius</ex></name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> melius facerent si aulas relinquerent.<lb/>Ructus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Sch&#252;tz r&#252;hmte neul<ex>ich</ex>
                        die f&#252;rstin<lb/>thue alles was er sage. Das<lb/>ding gef&#228;llt so
                        einem schlechten<lb/>armen Mann wohl.</note> Molares super<ex>ioris</ex>
                        maxill<ex>ae</ex> stupidi. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> cum<lb/>Screatu
                    &amp; larynge cum tussicula pulposus. Larynx asper.<lb/>Oculi spannen ein wenig,
                    scribenti. Ructus. Tormina. Borborygmi.<lb/>Jemehr ich mich r&#228;uspere jemehr
                    ich h&#252;stele, jemehr ich<lb/>Mucum pulposum wegwerfe, v. je rauher der
                    hal&#223; wird, alles<lb/>est consuetudo.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Consuetudo tussi-<lb type="inWord"/>endi.</hi></note>
                    Et multum sic expuo salivae.<lb/>Flatus. Frigent manus. Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sinistr<ex>o</ex>. Tormina, borbory-<lb type="inWord"/>gmi.
                    Egessi faeces obscur&#232; luteas non multas premendo, pri-<lb type="inWord"
                    />mum spissas post subtenues foetidas, ut esse solent &#224; fermen-<lb
                        type="inWord"/>tatione.<lb/>Pressio capitis varia, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                    Clavus<lb/>pedis d<ex>extri</ex> dolet paulul<ex>um</ex>. Pitzeln v. jucken in
                    nate d<ex>extra</ex>.<lb/>Mane ivi <choice>
                        <sic>ad</sic>
                        <corr>cum</corr>
                    </choice>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> ad Stieriam,<note place="foot" resp="editor"> Katharina
                        Felizitas Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar
                        Theophil Stier</note> h&#246;rte per Stieriam da&#223; D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120930218">le Cerf</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Le Cerf (1696&#8211;1755), Arzt in
                        Frankfurt</note> sagte<lb/>man h&#228;tte <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stieren</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> citirt
                    vor das Consist<ex>orium</ex> so er hier w&#228;re, aber ihm<lb/>nichts
                    deshalben gethan.<lb/>Fende hats <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178">F&#246;rstern</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm F&#246;rster, Buchh&#228;ndler in
                        Frankfurt</note> offt verwiesen, da&#223; er so delicat lebe,
                    schreyet<lb/>gleich weil er es mit s<ex>einer</ex> nicht
                    hau&#223;h&#228;lterischen Frau nicht zwingen kan.<lb/>Est suae fortunae faber.
                    Wer sich nach s<ex>einer</ex> decke streckt dem kan es<lb/>nicht fehlen, dicit
                    Fende steht in Gottes Wort. Fende ist uti<lb/>dicit offt ohne sein dencken v.
                    wollen der gewinn wie ein addi<supplied reason="omitted-in-original"
                        >ta</supplied>-<lb type="inWord"/>mentum recht zugefallen. wie schlafend.
                    Integr&#232; &amp; sincere<lb/>Fende uti dicit semper agit, das war das
                    gratial.<lb/>Sumsi vor Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor">
                        Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note>
                    b&#252;cher. Sumsi pro me ein Exempl<ex>ar</ex>
                    <bibl><title>Collect<ex>anea</ex><lb/>Cur<ex>iosa</ex> de
                            Bism<ex>utho</ex></title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Trium
                        Virorum Chymicorum clarissimorum, nehmlich Amadei Friedlibii, Davidis
                        Rebentrosts und Doctore George Keilings Collectanea Curiosa De Bismutho: Das
                        ist Etliche rare, bi&#223; anhero noch nie bekannt, sondern sehr geheim
                        gehalten gewesene Chymische Processe, Wovon auch bey denen Autoribus
                        Chymicis nicht die allergeringste Meldung zu finden, Welche vorietzo Allen
                        Liebhabern der edlen Chymie als besondere Arcana und in der Praxis niemahls
                        fallibel befundene Processe, durch den Druck communiciret worden, Dresden/
                        Leipzig 1718.</note> hatte im Versehen Diest<ex>erwegs</ex>
                        exempl<ex>ar</ex> mitgenommen,<lb/>lief zur&#252;ck, traff bey <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/12871350X">Multz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Wolfgang Christoph Multz, Buchh&#228;ndler in
                        Frankfurt</note> das paquet noch an, v. so<lb/>konte es noch redressiren v.
                    trug es selbst zu Diest<ex>erweg</ex> hin, sic nemo<lb/>sensit. Ich wil den
                    gewinn haben, v. doch so genereux angesehen seyn<lb/>al&#223; ob ich ihn nicht
                    suchte. Si nolo esse debeo quoque nolle videri.<lb/>Sed pii &amp; maxim&#232;
                    generosi omnia gratis agunt officia,<lb/>&amp; nec hoc praemium poscunt. Sic jam
                    non possum exprobrare<lb/>matri<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha
                        Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs</note> sorditiem qui ipse sordidus sum, &amp; mentior me non
                    nisi<lb/>semel acepisse &#224; Multz ea Collectanea, licet in tantum
                    sit<lb/>verum, quod semel tantum pro Diest<ex>erwegio</ex> &amp; semel pro
                        me.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Deprimit hoc cristas<lb/>erectas</hi> et<lb/>ab hoc
                        inquinamento<lb/>depurari debemus #<add resp="author" place="below"># non ob
                            causae inju-<lb type="inWord"/>stitiam, sed ut &#224;<lb/><hi
                                rend="underline">studio habendi</hi> omni<lb/>abstrahamur pau-<lb
                                type="inWord"/>latim.</add></note><lb/>Pitzeln v. pressen in
                        infundib<ex>ulo</ex> &amp; mucus ex eo.<lb/>Bin muthig quia libros emo,<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Muthig</hi></note> quia continent pabulum
                    meae<lb/>philautiae &amp; superbiae, si hoc non est in tenebris nolo nudo
                    <lb/>Deo adhaerere, wil gleich Verzagen wenn sich meiner stultitiae
                        E<ex>rgo</ex><lb/>Gott verbirgt, ob er schon da ist. In uns ist lauter
                    Nacht<lb/>v. wir berauben uns selbst mit unsern wercken Gottes, der
                    immer<lb/>gleich g&#252;tig ist, und in unserer Nacht v. turbis kan
                    uns<lb/>nicht wohl seyn. Aber au&#223;harren in tenebris v. sie paulatim
                        &#252;ber-<lb type="inWord"/>winden k&#246;nnen wir Deo
                    juvante.<lb/>gefrorenes <g>Wasser</g>, so man immer mehr frieren v. sich so
                    depuriren l&#228;sst,<lb/>ist so gut v. leicht,<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>Wasser</g> gefroren</hi></note> zu trincken wie
                        <g>aqua</g>
                    <g>destill</g>ata od<ex>er</ex>
                    <g>aqua p</g>luvia.<lb/>R&#246;hr <g>Wasser</g> ist leicht friert nicht so bald
                    wie hartes, wird auf dem<lb/>Ofen sehr leicht warm, das brunnen v. felsen
                        <g>Wasser</g> aber nicht leicht<lb/>so mehr mineralisch v. corporisch schon
                    ist, v. das subtile fixirt, sic<lb/>Vinum est <g>tarta</g>rus resolutus, &amp;
                        <g>tarta</g>rus vinum fixum, ipsum n<ex>emp</ex>e vinum<lb/>fixatur, quod
                    antea clarum t<ex>ame</ex>n in se continet sal fixum
                    essentiale<lb/><g>tarta</g>rum, in quem ipsum vinum abiit, sicut <g>ter</g>ra
                    evaporata emersit<lb/>ex coagulata <g>aqu</g>a. Frigus in subtilia non ita
                    facile operatus <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">atque</fw></p>
                <pb facs="b0711.jpeg" n="711"/>
                <note2>(Seite 711) </note2>
                <p>in <g>ter</g>ra &amp; iis vicina. Gelu macht da&#223; die M&#252;lme <note
                        place="foot" resp="editor">=der Staub</note> st&#228;ubt<lb/>in dem koth
                    ver&#232; &amp; automno, ipsum gelu partem <g>aqu</g>ae coagu-<lb type="inWord"
                    />lat in <g>ter</g>ram, &amp; partem subtilem <g>aquae</g> exprimit
                        in<lb/>auras.<note place="margin-right" resp="author">
                        <g>Aqua</g> in circulatione plu-<lb type="inWord"/>via advehit terrae
                            <g>ignem</g><lb/>coelestem, quo si subtilisato<lb/>et ad
                        <g>sublim</g>ationem parata,<lb/>incipit <g>ignis</g> diluvium,
                            quod<lb/><g>spiritualem</g> reddit <g>ter</g>ram in opti-<lb
                            type="inWord"/>mo loco terrae judicia<lb/>conveniunt eam
                        lapide<lb/>philosophorum.<lb/>frigus non constanter coagu-<lb type="inWord"
                        />lat, et non ita<lb/>fortiter atque <g>ignis</g>. Was<lb/>fester coagulirt
                        seyn<lb/>soll, mu&#223; <g>Wasser</g>v. <g>Feuer</g><lb/>Probe
                        au&#223;gehalten haben<lb/>das auch unsere <g>Erde</g> v.<lb/>wir alle
                        au&#223; halten<lb/>m&#252;ssen. Homines qui<lb/>elementares facti
                        sunt,<lb/>in exustione <g>terrae</g> ut sti-<lb type="inWord"/>pula &amp;
                        foenum consumuntur<lb/>toti <g>ter</g>reni facti, qui<lb/><g>spirit</g>uales
                        facti consistunt<lb/>in Centro, ut aurum,<lb/>in Deo.<lb/>Quae coagulavit
                        frigus<lb/>elevat <g>ignis</g> sed supra <g>ign</g>em<lb/>nihil est.</note>
                    Sicque fit ut sensim sensimque per media convenientia<lb/>&amp; per gradus
                    coeleste principium &#224; suo magnete &amp; haec viam<lb/>&#224; subjectis
                    magnetibus suis in suis quaeque gradibus capiantur &amp;<lb/>figantur, orto
                    postea aestate sole minerali &amp; aestivo,<lb/>Archaei <g>ter</g>reni &amp;
                    solaris, proferunt fructus alles nach ihrer art,<lb/>jedes zieht ex <g>aere</g>
                    sein au&#223;gelassenes aber wieder per coelum<lb/>geschw&#228;ngertes in sich
                    suo proprio magnete v. der Geist<lb/>bauet sich wieder davon ein hau&#223;, sic
                    fit circulatio &amp;<lb/>revolutio omnium tacita, &amp; oculis <g>ter</g>renis
                    latens, ad<lb/>perfectionem singulorum &amp; totius.<lb/>Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>. pressio faucium, larynx asper
                        paulul<ex>um</ex>.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>habe starck gelaufen ante
                    meridiem, schwitze, ziehe Camis&#246;lgen an,<lb/>&amp; ne cito refrigerer in
                    frigida camera in hypoc<ex>austo</ex> calid<ex>o</ex>.<lb/>et sensim
                    refrigeratus sic in cameram, ut naturale<lb/>medium sercatur.<lb/>Edi
                    Sauerkraut, schweinfleisch, bratwurst, &#196;pfel gekocht. <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4086529-0">oberr&#228;- <lb/>der</name> weck. bibi
                    2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Pitzeln in ano, ructus, <lb/>in
                    Camera scribenti frigida frigent manus, horripil<ex>atio</ex>
                        pedes<lb/>paulul<ex>um</ex> ad huc calent. Animus zieml<ex>ich</ex>
                        tranquillus.<note place="margin-right" resp="author"> Hora IV egessi
                            faeces<lb/>obsc<ex>ure</ex> lut<ex>eas</ex> non
                            multas<lb/>spiss<ex>as</ex> &amp; subten<ex>ues</ex> nach
                        dem<lb/>sauerkraut so mich nicht<lb/>laxirt, habe viel wecke<lb/>gegessen.
                        Et jam vires<lb/>maxime in capite consumtur<lb/>viel gelaufen v. das
                            <g>ignem</g> na-<lb type="inWord"/>turalem erregt.</note><lb/>Mater<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740),
                        geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> dare voluit 2 Gulden,
                    sed respui petenti potius, Louis d&#8217;or.<lb/>sed tenax mater noluit dare.
                    Sic &amp; reliqua tacitus respui. Non<lb/>es ex virtute sed superbia &amp;
                        &#960;&#955;&#949;&#959;&#957;&#949;&#958;&#943;&#945;.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Impii <foreign xml:lang="gr"
                            >xxx</foreign>
                        <lb/>dicit Fende, ad aliud mundi<lb/>systema servandi.</note> Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sinistro. <lb/>Pressio occipitis linckerseits. Ructus,
                    flatus. Pitzeln in oc<ex>ulo</ex> sinistro.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                        <hi rend="underline">Alles sind motus &amp; atonia consueta</hi>
                    in<lb/>oppositis sibi partibus.<lb/>Ibam ad Diest<ex>erwegium</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744),
                        Kaufmann in Frankfurt</note> &amp; post emi libros bey <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117083038">M&#246;llers</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Reinhard Eustachius M&#246;ller (gest. 1756),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> diener so adroit ist und<lb/>den
                    buchhandel f&#252;hren mu&#223;, den der drucker M&#246;ller nicht
                        versteht.<note place="margin-right" resp="author"> der kerl nimmt es gar
                        zu<lb/>genau, ist ihm nicht abzu-<lb type="inWord"/>kaufen.</note><lb/>Vidi
                    ibi <bibl><title>Grafen von S. in sussex vel Essex Chymische
                        processe</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> W. G. L. D.: Des
                        Englischen Grafen von S*** experimentirte Kunst-St&#252;cke oder Sammlung
                        einiger rarer, curieuser und geheimer Chymischer Processe und andere
                        h&#246;chst n&#252;tzliche Arcana, in welchen die Kunst Gold zu machen mehr
                        als auf einem Wege ohne dunkle Worte und Allegorien ganz deutlich gezeiget,
                        und mit allen Umst&#228;nden beschrieben, und denen Liebhabern der edlen
                        Chymie zu sonderbarem Nutzen ans Licht gegeben worden, Braunschweig
                        1731f.</note> so in St&#252;cken<lb/>edirt wird v. grosen wucher solche
                    st&#252;cke eintragen wie die Journeaux,<lb/>v. wohl <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116944919">Leporin</name><note place="foot"
                        resp="editor"> m&#246;glicherweise Christian Polykarp Leporin
                        (1689&#8211;1747), Mediziner in Quedlinburg </note> edirt Brunswigae in
                        8.<lb/>It<ex>em</ex> aliud scr<ex>iptum</ex> in 8. da&#223; lapis
                        philosoph<ex>orum</ex> nie gewesen v. unecht sey, so<lb/>schlecht, hat viele
                    autoren allegirt aber schlecht raisonnirt.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Stieria dicebat da&#223; ihre<lb/>schwiegermutter <hi
                            rend="underline">offt in der<lb/>haut dicke Knollen</hi> so her-<lb
                            type="inWord"/>nach wieder vergehen uti b.<lb/>m. avunculus
                        entstehen,<lb/>adscribit venaesectioni consuetae<lb/>intermissae, quam
                        hanc<lb/>non concedere voluit maritus.</note><lb/>Veni ad Diesterweeg hic
                    ostendit <bibl><title>Historiam Hungariae diplomaticam,</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Paulus Okolicsanyi: Historia diplomatica de
                        statu religionis evangelicae in Hungaria, 1710.</note>
                    <lb/>darau&#223; man sehen kan wie gottlos in Ungarn mit den Protestanten
                    umgegangen worden,<lb/>ist in Ungarn v&#246;llig confiscirt. Diest<ex>erweg</ex>
                    hat <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Horten</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest. 1733),
                        Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt</note> 3 Gulden davor
                    gegeben,<lb/>aber hat hernach gefunden da&#223; es in
                            <bibl><author>Lehmanns</author>
                        <title>Reichs handlung</title> 1710.</bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Christoph Lehmann: De pace religionis acta publica et originalia, Das ist:
                        Reichshandlungen, Schrifften und Protocollen uber die Constitution de&#223;
                        Religion-Friedens, Frankfurt 1631; Fortsetzung 1710.</note><lb/>folio mit
                    innen ist, hat viele Kupfer.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Hist<ex>oria</ex>
                        Hungariae<lb/>diplomatica.</hi></note><lb/>Veni domum cum &#224;
                        Diest<ex>erwegio</ex> abivi,<note place="margin-right" resp="author">
                            Diest<ex>erweg</ex> lesst eine stube<lb/>mit gr&#252;nen tapeten<lb/>v.
                        rothen streifen von<lb/>den offenbachern<lb/>beschlagen lesst wie
                        <lb/>gewirckte tapeten<lb/>v. hat s<ex>eine</ex>
                        biblioth<ex>eque</ex><lb/>dahinter, in lauter<lb/>Kasten so man
                        abheben<lb/>kan v. wegtragen mit<lb/>einer wand hinten</note> &amp; inveni
                        Stieriam,<note place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest.
                        1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier</note> hatte
                    einen brief von<lb/>ihrem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Mann,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> an
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">fende,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> der schrieb da&#223; er da nicht sicher v. ihn die
                    officiers in<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1"
                        >Giessen</name> von den darmst&#228;ttern schon gefragt ob er wolle
                    Catholisch werden, kennen<lb/>ihn noch von der Zeit da er dorten gefangen
                    gesessen. Fende suadet ei huc venire<lb/>v. wil ihn auf die Academie nach
                    dui&#223;burg schicken.<lb/>Edi 2 &#228;pfel v. ein Eyerwecken. Pitzeln in
                        oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex>. Dixit Stier er wolle<lb/>den schwartzen
                    Rock die trauer um den schaden Josephi<note place="foot" resp="editor"> =
                        ungl&#252;cklicher, bedr&#228;ngter Zustand, bes. angesichts des Luxus
                        anderer, vgl. Amos 6,5&#8211;7: &#8222;und spielt auf dem Psalter und
                        erdichtet euch Lieder wie David,/ und trinkt Wein aus den Schalen und salbt
                        euch mit Balsam und bek&#252;mmert euch nicht um den Schaden Josephs. Darum
                        sollen sie nun vornan gehen unter denen, die gefangen weggef&#252;hrt
                        werden, und soll das Schlemmen der Pranger aufh&#246;ren.&#8220;</note>
                    ablegen so er l&#228;ngst mit <lb/>Verdru&#223; getragen. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Fende loquebatur von den Gerechten au&#223;
                    dem glauben, die haben alle f&#252;lle. aber<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Petrus</fw></p>
                <pb facs="b0712.jpeg" n="712"/>
                <note2>(Seite 712) </note2>
                <p>Petrus rede in s<ex>einer</ex> Epist<ex>el</ex> von den Moralischen Gerechten
                    da&#223; die kaum<lb/>erhalten werden, wo wollen dann gar die b&#246;sewichter
                        bleiben.<lb/>D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1020336595"
                        >R&#252;cker</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Nikolaus
                        R&#252;cker (1690&#8211;1761), Jurist in Frankfurt und weltliches Mitglied
                        des Konsistoriums</note> hat <bibl><title>Apologiam</title></bibl>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stierii</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana
                        pro Dn. Christiano Fendio, ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta
                        atque parata, in qua luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non
                        socianismi venerandae aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus
                        harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano
                        objici furore, Frankfurt am Main 1732.</note> in das Consistorium
                    gebracht.<lb/>so doch <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> es nicht an ihm verdient v.
                    meynte einen guten freund an ihm<lb/>zu haben. forte ob domum Reineckiam
                    adulatur Grosio,<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    &amp;<lb/>Pater ejus semper est ea in domo.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Fende wil resolviren Stier<lb/>nach <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach</name> zu
                        thun,<lb/>stultus sum, wil nicht gerne<lb/>da&#223; er dahin kommt
                        ne<lb/>proficiat ejus ex libris,<lb/>ist mein Geitze, stultus<lb/>sum, sed
                        id idolum<lb/>vinco.</note><lb/>Pitzeln in ano. pitzeln in oc<ex>ulo</ex>
                        sin<ex>istro</ex> &amp; sternutatio, raucedo laryngis.<lb/>Erravi vespera
                    &amp; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">frater
                        minor</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg
                        (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs
                        j&#252;ngerer Bruder</note> hatte recht,<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Erravi</hi></note> wolte es aber nicht
                    mercken<lb/>lassen, v. sprang ab davon auf was anders, Idem facio quod
                    in<lb/>aliis improbo atque sic nondum est mortua mea superbia, nec<lb/>fateri
                    volo me errasse, quod in aliis improbo ipse facio, aliis ex-<lb type="inWord"
                    />probro errores ipse erro. Consulere aliis volumus nobis nolu-<lb type="inWord"
                    />mus, vel non possumus ob stultitiam. Mater<note place="foot" resp="editor">
                        Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J.
                        Chr. Senckenbergs</note> multum errat,<lb/>et ego subinde rixor cum ea, quae
                    aperte superbit, ego tecte, illa<lb/>delirat aperte, ego tect&#232; nec procedo,
                    uti in omnibus clam procedo<lb/>aliis. Ea esset suo loco relinquenda,
                    generalitati, tussi mu-<lb type="inWord"/>cidae, crepitibus ventris, quia ejus
                    sors est in his stultis, it<ex>em</ex><lb/>in concervatione pecuniae, in
                    detractione erga me pe-<lb type="inWord"/>cuniaria, in vituperiis, amore
                    corrigenda, non mediis ex<lb/>ipsius elemento irritanda, sed leniter tractanda
                    ut ipse sese<lb/>corrigat, studeo solum eam irritare ut stultescat et hinc
                        gau-<lb type="inWord"/>dium mihi est, at in eo sum duplex stultus, pro me
                    &amp; quia alium<lb/>stultescere facio. Tolerandi omnes in suis infirmitatibus,
                    donec<lb/>majorem nanciscantur gradum, uti et nos non perfectos omni
                    modo<lb/>alii debent tolerare. Quis prudens medicus febricitanti<lb/>deliro
                    succenseat sese vituperanti. Ferendi tales patientes,<lb/>donec ex furore erepti
                    per se ad melius eant.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus, Larynx asper, pitzeln in ocul<ex>o</ex><lb/>sinistro, Ructus, flatus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. pressio
                    verticis.<lb/>In camera frigida scribenti frigent manus et pedes
                        paulul<ex>um</ex><lb/>Flat boreas paulul<ex>um</ex> et coelum serenum.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Barometr<ex>i</ex> gr<ex>adus</ex>
                            19.<lb/>Therm<ex>ometri</ex> gr<ex>adus</ex>
                        36.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in super<ex>iore</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>. Ructus ab herba
                        s<ex>ive</ex> brassica <g>aci</g>da con-<lb type="inWord"/>dita. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi. Pressio frontis. Crepant
                        artus.<lb/>Discur<supplied reason="omitted-in-original">r</supplied>enti
                    magis frigida extrema, dispersi 1) <g>ign</g>iculi 2) <g>aer</g> eun-<lb
                        type="inWord"/>do contrahitur &amp; frigidior est 3) objecta tetigi frigida
                    4) impeditur<lb/>eundo liber influxus, si non imus multum &amp; fortiter sed
                        leniter.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Uti frigus augeatur</hi><lb/>Horripil<ex>atio</ex>
                        dorsi.<lb/>Pressio surae d<ex>extrae</ex>.</note>
                    <lb/>frigidae manus &amp; pedes. Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet.<lb/>Ging in
                    die warme stube. pitzeln in nare sin<ex>istra</ex> &amp; sternutatio ex
                    illa<lb/>pressio frontis. Sic satis hilaris animus. Pressio ad aurem
                        sinistr<ex>am</ex>.<lb/>Stiche in digitis subinde, oscitatio. Pressio
                    verticis.<lb/>Queruli ut frater Argentinensis vel sunt avari, vel volunt fieri
                    &amp; esse, nec<lb/>turbari in possessione ex proprio cordis motu sibi parata,
                    ut &amp; <del>hy</del> ambitiosi &amp;<lb/>sanguinei, alle wollen gerne un
                    gehindert ihrer passion futter geben, v. nicht gest&#246;rt seyn,<lb/>klagen
                    dann &#252;ber gott v. die fatalit&#233; der Zeiten. Nimium terrae affixi
                    sunt,<lb/>nec curant <g>spirit</g>ualia ventura &amp; aeterna.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Queruli</hi></note><lb/>Pressio inguinis
                        sin<ex>istri</ex>. Dentes molares stupidi meist super<ex>ioris</ex>
                        maxillae.<lb/><g>urina</g> non multa nach dem vielen laufen, sed
                    proportionate paulo major quantitate<lb/>quia <hi rend="underline">edi
                            brassic<ex>am</ex> muriaticam &amp; poma omnia diuretica.</hi></p>
                <pb facs="b0713.jpeg" n="713"/>
                <note2>(Seite 713) </note2>
                <p>Stiche in indice sinist<ex>ro</ex>. Frigent ad huc paulul<ex>um</ex> pedes cum
                    per scalas<lb/>antea Cucurri. Flatus. Pressio <del>inf</del>. faucium in
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> &amp; pitzeln &amp; mucus ex eo
                    &amp;<lb/>larynge multus. Flatus <g>sulphur</g>ei foetid<ex>i</ex>.
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Calent manus,<lb/>frigent
                        paulul<ex>um</ex> pedes. Screati &amp; mucus ex inf<ex>undibulo</ex>.
                    Tussicula<lb/>&amp; mucus ex larynge qui asper. Spannen in nucha. Crepitus
                    artuum.<lb/>Pressio verticis. <del> Supr</del> Pressio in hoc &amp; illo oculo
                    vice versa.<lb/>Pedes frigunt, calent manus. Pressio axill<ex>ae</ex>
                        d<ex>extrae</ex>.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> ist in
                    cognitione corporis, ausser s<ex>einer</ex> philologie <hi rend="underline">so
                        tumm al&#223;<lb/>ein Rind,</hi><add resp="author" place="above">Stier</add>
                    hat nur eine particulier erkenntn&#252;&#223; v. keine<lb/>originale,
                    universale, die den meisten theologis v. gelehrten fehlt.<lb/>Ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. <hi rend="underline">Flatulenta nimis abdomen
                            turgefa-<lb type="inWord"/>ciunt &amp; ibi sanguinem conservant</hi><add
                        resp="author" place="above"> colligunt</add><hi rend="underline"> &amp;
                            <g>ignem</g>, sic pedes frigent sanguine &amp;
                    <g>igne</g></hi><lb/>destituti. stiche in vola manus sinistrae. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in hypogastrio.<lb/>Stiche in pollice manus
                        sin<ex>istrae</ex>. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Subinde
                    stiche<lb/>in axilla d<ex>extra</ex>. Pitzeln in molaribus dentibus
                    superioribus. Venter zieml<ex>ich</ex><lb/>auffgebl&#228;ht. Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sinistr<ex>o</ex>. borborygmi.<lb/>Sanguis concervatur in
                    reliquo corpore, dum non intrat legitime<lb/>in pedes hinc stiche in reliquis ob
                    extensionem &amp; reactio<lb/>spastica naturae. Auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                    Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.<lb/>alles zeigte ein defectum
                        <g>ignis</g> in copore, der sonst die <g>Luft</g> digerirte<lb/>v. nicht so
                    extendiren liese v. stecken in dem leibe.<lb/><hi rend="underline">unvermerckt
                        schlucke ich viel mucum ex infundib<ex>ulo</ex> in den magen</hi>;
                    <lb/>Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet. Frigent paulul<ex>um</ex>
                    pedes in der warmen stube.<lb/>Pressio inguinis d<ex>extri</ex>. Pressio ani.
                    Pressio in ano lincker seits.<lb/>Bin sensible statim in <g>aere</g> quoque
                    refrigeratur cum pedibus et manus.<lb/>et horripilat<ex>io</ex> dorsi. Pitzeln
                    in ano. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> femoris sin<ex>istri</ex> v.
                    sonst.<lb/>Pitzeln in larynge &amp; tussicula, cum muci pulposi rejectione,
                        larynx<lb/>paulul<ex>um</ex> asper.<note place="margin-right" resp="author">
                        Jucken in vertice</note><lb/>Uti gelu humores ad centrum nimis ducit &amp;
                    sic pulmones afficit<lb/>jam relaxatos, ita eos tali in statu &amp; nimia
                    sanguinis ebullitio<lb/>aestiva afficit, invitant ob loci vicinitatem hanc
                        congesti-<lb type="inWord"/>onem cibi dyspepti &amp; flatulenti, ut &amp;
                    humidus <g>aer</g>, sonderl<ex>ich</ex> so<lb/>subita frigoris &amp; caloris
                    mutatio fit, ut &amp; humidus &amp; <lb/>frigidus <g>aer</g>. Natura sic
                    sensibilis est ad consumtionem sui corporis<lb/>inordinati jam, &amp; sic talis
                    quoque est erga omnia alia externa ob-<lb type="inWord"/>jecta.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pulmonum<lb/>morbi</hi></note><lb/>in Larynge pfeiffen
                    v. kitzeln. ructus<note place="margin-right" resp="author"> Multum
                        cucurri<lb/>hodie hinc humores<lb/>acres, item &#224; <lb/>brass<ex>ica</ex>
                        muriatica,<lb/>&amp; faciunt pitzeln<lb/>in larynge.</note><lb/>Legi
                            <bibl><title>biographiam Athei Grafen Joh<ex>anni</ex> Wilmot v.
                            Rochester</title> &#224; <author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118674978">G<ex>ilberto</ex>
                                Burnetio</name></author></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Gilbert Burnet (1643-1715): Some Passages of the Life and Death of the Right
                        Honourable John (Wilmot) Earl of Rochester (1647-1680), with a Sermon,
                        Preached at the Funeral of the said Earl, Rev. Robert Parsons A. M., London
                        1680.</note><lb/>editam. <lb/>Sedenti pedes paulul<ex>um</ex> frigent.
                    Spannen in max<ex>illa</ex> inf<ex>eriore</ex> lincker hand.<lb/>Pressio
                        ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>. Cum tussicula acris mucus pulposus ex
                    larynge aspero.<lb/>Pressio surae d<ex>extrae</ex>. pressio parotidis
                        d<ex>extrae</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Stiche in
                        axill<ex>a</ex><lb/>sinistr<ex>a</ex>. Spannen in inguine d<ex>extro</ex>.
                    Ructus. Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri, verticis.<lb/>Ante ocul<ex>um</ex>
                        d<ex>extrum</ex> nebula levis. Oculi spannen legenti.<lb/>varus in gena
                    sinistra. Stiche in medio digito dextrae.<lb/>Pedes werden nicht recht warm.
                    Ructus, stiche in pollice d<ex>extro</ex>. Jucken<lb/>hin v. her in corpore.
                        Oscitat<ex>io</ex>. pitzeln in ocul<ex>o</ex> sinistr<ex>o</ex>.
                        Pedes<lb/>paulul<ex>um</ex> magis calent remoti &#224; pariete von den
                    fenstern da es<lb/>k&#228;lter al&#223; hinten nach dem ofen zu. Ratio sincera
                    &amp; clara.<lb/>Je mehr ich r&#228;uspere v. huste jemehr ich solches thun
                    mu&#223; E<ex>rgo</ex><lb/>ne consuetudo fiat subinde reprimo.
                        oscit<ex>atio</ex>. Sibilus &amp; mur-<lb type="inWord"/>mur drunter in aure
                        d<ex>extra</ex>. spannen in scapul<ex>a</ex> d<ex>extra</ex>. stiche in
                    clavo pedis d<ex>extri</ex>.</p>
                <pb facs="b0714.jpeg" n="714"/>
                <note2>(Seite 714) </note2>
                <p>stiche in <del>indice</del> dextrae <supplied reason="omitted-in-original"
                        >manus</supplied> digito minimo. Clangor auris sinistri.<lb/>Ructus. Nares
                    meist trocken nisi post oscitationem. Spannen<lb/>in inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> et cum screatu &amp; tussicula mucus pulposus.<lb/>Pressio
                        ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex>. inguinis d<ex>extri</ex> pressio. Calent
                    demum<lb/>hora X da ich gantz still sitze wohl 1 stunde lang pedes.<lb/>Flatus
                        <g>sulphurei</g> foet<ex>idi</ex>. Pressio auf der lincken brusth&#246;le.
                        Ructus.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> scap<ex>ulae</ex>
                    sinistrae. Pressio verticis. pressio in ano. Pitzeln<lb/>in oculo sinistro.
                    pitzeln in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. Stiche in pollicis sin<ex>istri</ex>
                        media<lb/>phalanga.<lb/>N<ex>ota</ex>B<ex>ene</ex>. Ich notire heute alles
                    wohl, um weil die Natur jetzt viel<lb/>thut in sensibilitate einen
                    vollst&#228;ndigen begriff aller Anomalien <lb/>zu haben.<lb/>Multa noto quae
                    notare non amplius licebit ubi plura<lb/>&amp; majora officia Deo, proximo &amp;
                    mihi erunt prae-<lb type="inWord"/>standa olim.<lb/>seufzen od<ex>er</ex> eine
                    starcke attractio #<note place="margin-left" resp="author"> # &amp;
                        expulsio</note>
                    <g>aeris</g> cum subsequ<ex>ente</ex> oscit<ex>atione</ex>. Indi-<lb
                        type="inWord"/>cis sin<ex>istri</ex> stiche. Pressio testiculi sinistri.
                    Stiche in pollice<lb/>sinistro. Hora XI somnolentia levis. oscit<ex>atio</ex>.
                        super<ex>ioris</ex> oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex><lb/>palp<ex>ebrae</ex>
                    subsultus. Horripilatio dorsi. Ructus. Stiche in clavo
                        pedis<lb/>sin<ex>istri</ex>.<lb/>Jetzt <hi rend="underline">nichts al&#223;
                        lauter stechen,</hi> das bey so gar unordentl<ex>icher</ex> v.
                    sensibler<lb/>leibsbewegung alzeit ist Exaltantur spasmi enim sic,
                    sind<lb/>sonst nur juckende v. pulsirende, jetzt aber h&#246;here v. ste-<lb
                        type="inWord"/>chende.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Spasmorum gradus</hi></note> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in scap<ex>ula</ex> sinistra. Spannen in parotide
                        d<ex>extra</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                        scap<ex>ula</ex> sinistra. Stiche in cubito d<ex>extro</ex>. Flatus cre-<lb
                        type="inWord"/>pantes, pitzeln in nare d<ex>extra</ex>. sub aure
                        d<ex>extra</ex> spannen<lb/><hi rend="underline">Flatus non nimii mittendi
                        uti nec nimii ructus, debilitatur<lb/>me corpus, est n<ex>emp</ex>e in hoc
                            <g>aer</g>e vita.</hi><note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vita est in <g>aer</g>e<lb/>&amp;
                        <g>igne</g>.</hi></note> Videndum ubi vis ne<lb/>degeneret in consuetudinem
                    malum. Pressio verticis. pitzeln<lb/>in oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex>.
                    Ructus. Das ohr summet starck. In indice Dextro<lb/>stiche. Pressio &#252;ber
                    dem lincken Auge, pitzeln in oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex>.
                    Pressio<lb/>frontis hin v. her, borborygmi, flatus. Stiche in indice
                        sin<ex>istro</ex>.<lb/><hi rend="underline">vici somnolentiam v. lase fort,
                        so giengs.</hi> Supra genu d<ex>extrum</ex> stiche.<lb/>Spannen in metatarso
                    sinistri pedis. Spannen in genu sinistra.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>. Pandiculatio oscitatio Pitzeln in ocul<ex>o</ex>
                    sinistro.<lb/>Stiche in indice d<ex>extro</ex>. Pressio frontis, tremulus
                        sp<ex>asmus</ex> in tendine A-<lb type="inWord"/>chillis sinistr<ex>a</ex>.
                    p p Pitzeln in nare d<ex>extra</ex>. pressio post aurem d<ex>extram</ex>.
                    <lb/>oscitatio. Pressio supr<ex>a</ex> ocul<ex>um</ex> sinistrum.
                    Ructus.<lb/>Bin nicht recht aufmercksam mehr hora XII dormiendi tempore
                    ad<lb/>legenda. Pressio circa aurem sin<ex>istram</ex> in vertice p<lb/>Stiche
                    in humero d<ex>extro</ex>. In inguine d<ex>extro</ex> spannen. somnolentia
                    me<lb/>invadit, die <hi rend="underline">Natur wil ihre gewohnheit v. Recht
                        haben.</hi> Oscitat<ex>io</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Clavi pedis d<ex>extri</ex> dolor, in abdominis cute
                        sp<ex>asmus</ex><lb/>pulsat<ex>orius</ex>. Horripilatio dorsi,
                        opprimo<supplied reason="omitted-in-original">r</supplied> fer&#232; somno,
                    non attentus<lb/>sum. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Stiche in
                    indice d<ex>extro</ex>. Stiche hinten in<lb/>dorso rechterhand, in incisoribus
                        super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex> oben rechter seits ju-<lb
                        type="inWord"/>cken, spannen in metatarso dextro. Borborygmi.
                    Oscitatio.<lb/>Libris emendi furor est mihi,<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Furor libros emen-<lb type="inWord"/>di &amp;
                            enthusiasmus</hi><lb/><lb/>Diesterweeg dicebat ich<lb/>solle ihm alles
                            cu-<lb type="inWord"/>rieuse kaufen was<lb/>ich sehe. Ille
                        quoque<lb/>prae aliis vult emi-<lb type="inWord"/>nere, &amp; aliis
                        vult<lb/>esse major, steht al&#223; <lb/>Kaufmann der zu sehr<lb/>in dingen
                        ausser sich<lb/>occupirt ist, sich un-<lb type="inWord"/>wissend noch zu
                        sehr<lb/>in den Imaginationen<lb/>v. philautie.</note> &amp; quia huic
                    passioni satisfacio<lb/>ideo quieta videtur mens mea eam ob causam esse, ist
                    aber eine<lb/>falsche Ruhe v. besteht in der Versuchung nicht, sondern
                    beschwert. Jetzt<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">aber</fw></p>
                <pb facs="b0715.jpeg" n="715"/>
                <note2>(Seite 715) </note2>
                <p>aber ist mein Geist munter in allen st&#252;cken wie hier und <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    <lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> exorbitirt gerne.
                        <lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in sura d<ex>extra</ex>. stiche
                    in pollice pedis d<ex>extri</ex>. Borbor<ex>ygmi</ex>. Auris
                    d<ex>extra</ex><lb/>susurrat.<lb/>Hora XII &#189; cubitum eo.<lb/>Catarrho hoc
                    tempore et raucedine quovis anno fere laboro &#224;<lb/>Natura E<ex>rgo</ex>
                    conscia jam repetit sub tali tempestate, ob<lb/>consuetudinem jam aliquam
                        contractam.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Reminiscentia</hi></note><lb/>Humores mihi sunt spissi
                    &amp; quia excret<ex>iones</ex> non rite procedunt son-<lb type="inWord"
                        />derl<ex>ich</ex> clausis poris quoque acres,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Cur afficiuntur<lb/>pulmones.</hi></note> hinc
                    congelante <g>aer</g>em et <g>aqu</g>am<lb/>frigore accedente pulmones jam per
                    se vehentes mucidum <g>aer</g>em<lb/>cum tenuem vehere deberent |: sed quia
                    omnia excretoria &amp; vi-<lb type="inWord"/>scera de spissitudine participant
                    pulmones qui <g>aer</g>em elasticum<lb/>vehere deberent jam <g>aqu</g>eum nimis
                    &amp; crassum vehunt, bald<lb/>wie die superficies cutis hat :| hinc facile,
                    debilitatis pulmonibus<lb/>accedente frigore fit raucedo.<note
                        place="margin-right" resp="author"> accedit quod jam nullum<lb/>studio
                        incumbo<lb/>&amp; meditor sicque ad<lb/>pectus adhuc magis<lb/>devolvuntur
                        humores.<lb/>Nec pulmones debilitati &amp; muco infarcti rite dispensant
                            <g>aerem</g><lb/>humidum frigidum haustum, ob <g>ignis</g> defectum, qui
                            E<ex>rgo</ex> in pulmonibus obhae-<lb type="inWord"/>rescit.</note>
                    <lb/>Noctu bene dormivi. war kalt. hat gereifft von Norden war helle.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-21">
                        <supplied>21.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0715.jpeg" n="715"/>
                <!-- 715 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 21. <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane hora VII
                    expergefactus sum.<note place="margin-right" resp="author"> Barometr<ex>um</ex>
                        mane 20<lb/>ascendit<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> ad 40 descendit<lb/>auf
                            zieml<ex>ich</ex> kalt.<lb/>Mane etwas wenig dufftig<lb/>die
                        <g>Luft</g>, humores non <lb/>sunt coagulati per<lb/>frigus &amp;
                            superfacies<lb/><g>ter</g>rae &amp; aquarum<lb/>nondum
                        clausa.<lb/>adeoque <g>aer</g> est ex<lb/>humido frigidus</note> pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sinistr<ex>o</ex>. auris d<ex>extra</ex> su-<lb type="inWord"
                        />surrat,<note place="margin-right" resp="author"> flatus</note>
                    pandiculatio v. so waren die musculi hart ut videatur<lb/>subintrare aliquid
                    &amp; inflare in motu <del>pulmones</del> musculos, quos<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelius</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> non motum facere sed moderari dixit, anima movente.<lb/>Etwas
                    heischer ab <g>aere</g> frigido noctis inspirato coagulante humores<lb/>noctu
                    collectos, ex inf<ex>undibulo</ex> cum screatu &amp; ex pulmonibus<lb/>cum
                    tussicula mucus pulposus multus, <g>aer</g> inspiratus pfeifft in
                    pulmonibus.<lb/>Pressio supra ocul<ex>um</ex> sin<ex>istrum</ex>.<lb/>Frigefiunt
                    manus. Horripilat<ex>io</ex> dorsi sitze in dem schlafrock im kalten<lb/>ohne
                    hosen. Ructus. flatus.<lb/>die Nacht tr&#228;umte mir ich sey bey hofrath <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100029973">Struven</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Burkhard Gotthelf Struve (1671&#8211;1738),
                        Bibliothekar in Jena</note> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1">Jena</name> gewesen.<lb/>dessen
                                <bibl><title>Introd<ex>uctionem</ex> in rem
                        literarum</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Burkhard Gotthelf
                        Struve: Introductio in notitiam rei litterariae et usum bibliothecarum.
                        Accessit Dissertatio de doctis impostoribus et huic quartae editioni
                        accedunt supplementa necessaria et oratio de meritis Germanorum in
                        historiam, Jena 1715.</note> ich zwar vor etl<ex>ichen</ex> tagen auf meinen
                    stuhl<lb/>gelegt, die mir nun die Nacht vorgekommen ist.<lb/>Crepitus artuum.
                    Superioris maxill<ex>ae</ex> molares premunt. manus frigent.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Egessi faeces fuscas<lb/>subtenues non
                        multas</note><lb/>Horripilat<ex>io</ex> dorsi, pitzeln in ocul<ex>o</ex>
                    sinistro. Ructus <g>aci</g>di jejuni. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius.<lb/>Zu geschweigen da&#223; viele profits halber sich zu wahren frommen
                    thun, v.<lb/>die weil sie viel mit meditiren v. neue bilder erfinden helfen
                    einen<lb/>l&#252;sternen Verstand bekommen,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Pietistische Spitzbuben<lb/>sind schlimmer
                            al&#223;<lb/>alle.</hi></note> v. geschickt werden alle Vortheile v.
                    modos<lb/>acquirendi recht au&#223;zusinnen, gibts auch solche die da<lb/>vom
                    wahren wesen abfallen, v. die sind sehr schlimm so sie wieder ad<lb/>peccati
                    volutabrum gehen, behalten etwas von dem gesch&#228;rfften licht<lb/>v.
                    Erkenntn&#252;&#223; &#224; meditatione divina &#252;brig, v. sind daher
                    auff<lb/>alle betr&#252;gereyen geschickt, suchen alles genauer al&#223; die
                    pure welt-<lb type="inWord"/>Menschen, so nur elementarisch sind.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Gabler dicebat mihi,<lb/>da&#223; <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103754899X">wigand</name> der
                        buchbinder <lb/>in s<ex>einer</ex> Mutter hau&#223; so<lb/>eigenn&#252;tzig
                        |: quod &amp;<lb/>nuper ejus vultus terra<lb/>&amp; ad terram prona<lb/>mihi
                        prodebat horum<lb/>inscio :| v. kr&#252;ttelich<lb/>sey, da&#223; es nicht
                        zu sagen,<lb/>v. wolle doch ein frommer<lb/>Mann seyn, so
                            aber<lb/>Gabl<ex>ers</ex> Mutter die er<lb/>sehr vexirt nicht zu
                        gab.<lb/>Gentzel<!--Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt-->
                        v. er, die immer<lb/>l&#228;cheln ehe sie mit<lb/>jemand reden sind gei-<lb
                            type="inWord"/>tzig v. versatiles. </note><lb/>Calent pedes,
                        horripil<ex>atio</ex> dorsi, frigent manus, stiche in cubito
                    sinistro.<lb/>Stiche &#224; ructibus in <del> cubito</del> antro pectoris
                    sinistro. Pressio clavi pedis<lb/>d<ex>extri</ex>. Pressio verticis. Pressio
                    Clavi pedis d<ex>extri</ex>.<lb/>Pressio nuchae. Borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi. Etwas wolcken gegen s&#252;dost.<lb/>Coelum
                    serenum. Auris utraque susurrat. Ziehe mich in kalter<lb/><g>Luft</g> an stehe
                    im hembd. Pressio ad parotidem d<ex>extram</ex>. pitzeln in<lb/>ano.<lb/>Lucrum
                    eos impellit ut videri pii aveant,<lb/>non esse.</p>
                <pb facs="b0716.jpeg" n="716"/>
                <note2>(Seite 716) </note2>
                <p>Frigent manus pedes horret dorsum.<note place="foot" resp="author">
                        <add resp="author" place="above">b&#252;chsenspanner f&#252;rsten von
                            Tassis</add><lb/><del>von M&#252;nchrodt</del> bey<lb/>gestriger
                        darmst&#228;tter Jagd<lb/>v. bierbrauer von hier her-<lb type="inWord"/>tzog
                        so viele kinder<lb/>hat erschossen worden<lb/>durch den kopff. Man<lb/>hat
                        ihn abends in einer<lb/>Gutsche hieher gebracht<lb/>clam. #<lb/>(weiter
                        unten) <lb/># directio alias est,<lb/>da&#223; einer erschossen<lb/>wird v.
                        da&#223; der an-<lb type="inWord"/>dere der ihn erschiesst<lb/>gestrafft
                        wird,<lb/>lohnen einander<lb/>ihre Narrheit,<lb/>Gott wil sie
                        dadurch<lb/>zum Nachdencken<lb/>bringen auf
                    etwas<lb/>besseres.</note><lb/>Adivi Diest<ex>erwegium</ex>.<note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in
                        Frankfurt</note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178"> Foerster</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm F&#246;rster, Buchh&#228;ndler in
                        Frankfurt</note> fuhr mich etwas an weil ihm <del>s. Struv</del> nicht
                    herau&#223; gegeben<lb/>s<ex>einen</ex>
                    <bibl><author>Struvium</author>
                        <title>de Feudis,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Georg Adam
                        Struve: De Feudis Propriis et Impropriis, Jena 1651.</note> wie er es
                    verlangt da mich doch mein <lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">bruder</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Heinrich Christian Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und
                        Staatswissenschaftler, J. Chr. Senckenbergs &#228;lterer Bruder</note>
                    beredet selben etwas hier liegen zu lassen bi&#223; den anfang<lb/>sehe.
                    Foerster sagt er habe ihm wohl so viel schon gegeben da&#223; er<lb/>dr&#252;ber
                    habe, sey sein, v. traue ihm nicht, er m&#246;ge ihn gar zer-<lb type="inWord"
                    />hacken od<ex>er</ex> sieden, sey seine sache. Dicebam er solle mit
                    mir<lb/>nicht zancken, solle er ihm schreiben, solle ichs geben wolle ich<lb/>es
                    gleich thun, vor mich k&#246;nne ich es nicht thun. Ich k&#246;nne leiden<lb/>er
                    m&#246;ge ihn sieden od<ex>er</ex> braten sey mir eins. Hatte compassio<lb/>mit
                    ihm, hielt mich ruhig, sagte ihm aber ich habe nichts mit zu-<lb type="inWord"
                    />thun. Aeger est et irritatus animo ob paupertatem ferebam<lb/>eum patienter,
                    ist noch nicht zu hau&#223;, kan sich nicht fassen.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Coelum obscurum &amp;<lb/>nubilum der Reiff<lb/>schmiltzt
                        hora X.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 20.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 39
                        &#189;.</note><lb/>Loquebamur de <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> sagte
                    ich stehe nicht vor ihn in allem.<lb/>Causam communem nos habere quoad finem
                    generalem veri-<lb type="inWord"/>tatis &amp; amoris, &amp; Dei &amp; proximi,
                    aber da&#223; ich solte<lb/>ein Sclav s<ex>einer</ex> passiones seyn, v.
                        s<ex>eines</ex> hochmuths sey mir<lb/>un gelegen, al&#223; wozu ich auch
                    andere gegen mich nicht obligire. Multos<lb/>Deum defendere velle mit ihrer
                    Philautie, seyen anf&#228;nger,<lb/>non abjiciendi, k&#246;nnen noch gut werden,
                    indessen sey ihre menschliche<lb/>Unlauterkeit doch nicht zu billigen.<lb/>Ich
                    sp&#252;hrte aber doch, da&#223; ich, da ich mich &#252;ber Foerstern ein
                    wenig<lb/>emportirte neuerl<ex>ich</ex> so man &#228;usserl<ex>ich</ex> nicht
                    erkannte, auf Stieren<lb/>etwas hart redete, v. &#252;ber s<ex>einen</ex>
                    hochmuth mich etwas sch&#228;rfer<lb/>al&#223; sonst gewohnt herau&#223;
                    lie&#223;e, der muste <choice>
                        <sic>das</sic>
                        <corr> der</corr>
                    </choice> s&#252;ndenbock<lb/>seyn, kam aber in den lauff v. lie&#223; ich den
                    Zorn an ihm au&#223;,<lb/>v. traff auch durch ihn f&#246;rster selbst, so still
                    ward<lb/>dabey, v. sich sch&#228;mte. Est pecuniae cupidus Foerster
                        v.<lb/>hochm&#252;thig.<note place="margin-left" resp="author"> Foerster
                        sagte mir von <lb/>D. <hi rend="underline">Syberg</hi> in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">berlin</name><lb/>der jetzt so
                        groses auf-<lb type="inWord"/>sehen macht mit seinen<lb/>Curen,
                        wovon<lb/>die Zeitungen voll sind.</note><lb/>Scribenti in camera frigida
                    frigent pedes &amp; manus.<lb/>Alacris animus.<lb/>Bin schnell v. actif.<lb/>in
                    warmer stube frigent pedes, calent manus. pitzeln v. stechen
                    in<lb/><g>ure</g>thra v. sonst. auris d<ex>extra</ex> susurrat sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> subinde.<lb/>Meridie asse Stierin<note place="foot"
                        resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin
                        von Johann Caspar Theophil Stier</note> mit bibi <g>Wasser</g> v. wein, aber
                    mehr wein al&#223;<lb/>gew&#246;hnl<ex>ich</ex> edi Kohlkraut wei&#223;,
                    bratwurst, kalbfleisch mit Citrone, sauer fleisch<lb/>Apfel v.
                    Castanien.<lb/>Mane hatte mich etwas mit Foerster brouillirt, animo sensibili,
                    lag mir<lb/>noch im Sinne, war gleich emportirt da Stierin sagte <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> habe<lb/>gesagt die Arme frau D<supplied
                        reason="omitted-in-original">octo</supplied>rin k&#246;nne wohl ihr zu essen
                    geben; al&#223; wolte<lb/>sie sagen, sie k&#246;nne sie v. ihren s. t. herrn am
                    tisch auch wohl gar ins hau&#223;<lb/>nehmen. Gab ihr nicht un deutl<ex>ich</ex>
                    zu verstehen da&#223; ihr Mann Philautos<lb/>innwendig noch einen Pfaffen habe
                    ob er schon wolle den schwartzen Rock ablegen,<lb/>per exempl<ex>um</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeldii</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe</note> ubi est contrarium, it<ex>em</ex> Eruditatem nil
                    facere<lb/>ad rem, inflare, nec esse essentiale pastoris, sie stutzte
                    etwas.<lb/>Item that mir wehe, da&#223; ich au&#223; m<ex>einen</ex> fuchs
                    l&#246;chern &#224; matre<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha
                        Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs</note> herau&#223; ge-<lb type="inWord"/>zogen ward, cum ex ore
                    Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120696460">Lutheri</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Nicolaus Luther (1661&#8211;1740), Jurist
                        in Frankfurt</note> dicebat des alten, da&#223; leute die<lb/>so singulair
                    wie ich zuletzt viel &#228;rger al&#223; andere alles mit machten.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Mater wil nicht haben da&#223;
                        ich<lb/>zuweilen andern diene<lb/>wil ich soll machen da&#223;<lb/>ich
                            <del>C.</del> D<ex>octor</ex> werde, und nicht laufen.<lb/><lb/>Mater
                        scheuet sich vor der<lb/>Stierin, konnte nicht au&#223;-<lb type="inWord"
                        />schlagen, v. schelten, so<lb/>flennete sie.</note><lb/>Bin imperieux alles
                    solle von mir herkommen, nehme keine ordre an.<lb/>Meditatur super me noctu. Da
                    ich aber matris stultitiam querentis<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">meam</fw></p>
                <pb facs="b0717.jpeg" n="717"/>
                <note2>(Seite 717) </note2>
                <p>meam etwas endeckte, weynte sie war getroffen sonderl<ex>ich</ex> da ich ihr ex
                    verbis be-<lb type="inWord"/>wiese da&#223; sie das bedeuten de S<ex>ancta</ex>
                    Coena statuire v. nicht wisse was sie<lb/>glaube, da sie ferner sagte hierinnen
                    dissentire sie, weil sie sich<lb/>retten wolte, v. nicht gefehlt haben, sagte
                    ich &amp; me dissentire suo<lb/>flebat, v. auf das flennen hatte der Zanck ein
                        Ende.<note place="margin-right" resp="author"> that mir wehe da&#223;
                        ich<lb/>verrathen war nicht<lb/>aber das b&#246;se zu<lb/>begehen.<lb/>Si
                            <unclear>singulares</unclear> sequitur non <lb/>Deum &amp; relabentur
                        ad<lb/>mala pessimi fiunt. <lb/>hatte den n&#228;rrischen Tag. #<lb/><lb/>#
                        si solis speculationibus<lb/>sumus intenti, non<lb/>praxi, malum
                    est.</note><lb/>&#252;ber essen war immer taciturnus, v. sahe unter mich, weil
                    der<lb/>Grimm in mir war rege worden. ich war sehr sensible &#252;ber alles<note
                        place="margin-right" resp="author"> Vor dem essen war so
                        zieml<ex>ich</ex><lb/>&#252;bel dran, aber<lb/>&#252;ber dem essen
                        irritirte<lb/>mich stierin.<lb/>Mater vult honorari<lb/>nimium et vult
                        me<lb/>cogere ad dictata <unclear>xxllx</unclear>
                        <lb/>sui, mortem mihi precatur.</note><lb/>Terra in vino in fermentis &#224;
                    radicibus vitis &amp; frumenti digeritur <lb/>ut &amp; in ipso homine |: der
                        <unclear>schxu&#223;</unclear> ist irrdisch :| et subtilisatur in
                    <lb/>naturam <g>spirit</g>ualem, corporificatur, &amp; tunc rursus coagulatur,
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex><lb/>in <g>tarta</g>ro vini <g>ter</g>ra
                    tenuissima fortiter compingitur &amp; facit <g>tarta</g>rum<lb/>gravem. Sic in
                    Macrocosmo semper <g>ter</g>rae venit colestis <g>spirit</g>us qui<lb/>eam in
                    Coelum <g>sublim</g>at, tandem venit <g>ignis</g> diluvium &amp;
                    circulo<lb/>naturae sublimatum saepe <g>ter</g>ram &amp; subtilisatum
                        <g>sublim</g>at &amp; clarificat,<lb/>coagulando <g>spirit</g>us illos
                        <g>ter</g>renos. Tartarus <unclear>dxxxtum</unclear> in homine. <lb/>Nach
                    dem essen sedi &amp; legi, taciturnus, ructus, morosus, non <lb/>sat attentus,
                    flatus, pressio frontis, pedum frigus,
                        pandicul<ex>atio</ex>.<lb/>Oscitat<ex>io</ex>. Nares obturatae,<note
                        place="margin-right" resp="author"> inguinis d<ex>extri</ex> pressio.</note>
                    somnolentia hora IV. auris d<ex>extra</ex><lb/>susurrat, pressio verticis, pedes
                    frigidi, horripilatio dorsi;<lb/>Sum morosus animo, excitatus tam &#224; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178"> Foerstero,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm F&#246;rster, Buchh&#228;ndler
                        in Frankfurt</note> quam ipsa<lb/>natura in vicissitudine constituta ad id
                    inclinante 2) edi<lb/>flatulenta ad huc magis id promoventia. 3) adjuvat
                    frigus<lb/>extremorum, concervationem ad pectus humorum. Hinc ea omnia.<lb/>Cito
                    hinc quoque refrigeror al&#223; sonst obschon der grad der K&#228;lte
                    etwas<lb/>geringer ist Nachmitt<ex>ags</ex> al&#223; Vormitt<ex>ags</ex>.
                    Contrahit sese <g>spirit</g>us noster.<lb/>Flatus foetid<ex>i</ex>. Hora V
                    darauff egessi faeces spiss<ex>as</ex>
                    <hi rend="underline">et postea adhuc<lb/>semel obscure luteas
                        subtenues.</hi><note place="margin-right" resp="author"> &#224; brassica
                        &amp; pomis.</note> Borborygmi.<note place="margin-right" resp="author">
                        Stieria ist von einem schlechten<lb/>b&#246;sen Vatter einem Pastore zu
                        <lb/>dauernheim, guter Verstand <lb/>agilis, fr&#246;lich,
                        klein,<lb/>hochm&#252;thig da sie den
                            gelehrten<lb/>N<ex>ota</ex>B<ex>ene</ex> N<ex>ota</ex>B<ex>ene</ex>
                        Pfarrherrn ut dicit<lb/>bekommen hat, dessen passion<lb/>sie v&#246;llig
                        eingesogen v. auch<lb/>hoch hin au&#223; wil.<lb/>Gef&#228;llt ihr hier wohl
                        ut dicit<lb/>unter vornehmen leuten zu woh-<lb type="inWord"/>nen. In summa
                        der Pfaff<lb/>ist noch da in v&#246;lliger vigeur.</note><lb/>Die alte
                    verwittibte <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141113995">Gr&#228;fin
                        von laubach,</name><note place="foot" resp="editor"> Friederike Charlotte
                        Gr&#228;fin zu Solms-Laubach (1686&#8211;1739), geb. zu Stolberg-Gedern,
                        Witwe des Grafen Friedrich Ernst</note> wird von der Vormundschafft sehr
                    <lb/>hart gehalten, ist betr&#252;bt, &#224; venaesectione si jacit in lecto eo
                    citius<lb/>lipothymia corripitur est hysterica, hat bey <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note>
                    thr&#228;nen vergossen.<lb/><hi rend="underline">Verschnittene hunde</hi> forte
                    ex vasis deformatibus ad huc exsudant <lb/>semen, da laufen die m&#228;nngen
                    nach v. lecken es auf. ideo dissolut&#232;<lb/>lucutus sum.<lb/>Dr. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120930218">le Cerf</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Le Cerf (1696&#8211;1755), Arzt in
                        Frankfurt</note> hatte einen b&#246;sen hal&#223; ein mal bey der ersten
                    frau est <g>vene</g>reus,<lb/>liederl<ex>ich</ex> in academiis.<lb/>Venit
                        D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055677542">Klotz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Wilhelm Klotz (1679&#8211;1740), Jurist in
                        Frankfurt</note> vespera. Bibi cum eo Vinum etl<ex>iche</ex>
                        gl<ex>&#228;ser</ex>. Edi milchbrodt,<lb/>k&#252;mmel v.
                    Saltz.<lb/>Brucheria &amp; Klotzia thun nicht gut bey einander 2 schwestern
                    niemals.<lb/>Wollen beyde herrschen.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mulieres <g>vener</g>eae</hi><lb/>Venerea mater
                            loque-<lb type="inWord"/>batur wie alle weibs-<lb type="inWord"/>leute
                        deren meistes es<lb/>ist.<lb/>D<ex>octor</ex>
                        B&#252;ttners<!--Johann Michael B&#252;ttner (1683&#8211;1744), Arzt in Frankfurt-->
                        2te tochter<lb/>ist actif &amp; <g>vener</g>ea. </note><lb/>Mater<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740),
                        geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> meridie mihi contraria
                    fuit, vespera mecum jocata est.<lb/>ist wie ein wetterhahn, in der stunde so in
                    einer andern anders.<note place="margin-right" resp="author"> Mater wil
                        alles<lb/>nach ihrem willen, hoch-<lb type="inWord"/>muth v. Geitz
                        zwingen<lb/>in me in venit idem<lb/>ex se &amp; sibi contra-<lb
                            type="inWord"/>riam.</note><lb/>Parotis d<ex>extra</ex>
                        paulul<ex>um</ex> tumet.<lb/>&#224; vino animus relaxat im gespr&#228;ch,
                    calentibus extremis liber<lb/>animus. Larynx asper, mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> ructus flatus
                    foetid<ex>i</ex>.<lb/>Edi 3 &#228;pfel den wein zu unterdr&#252;cken. Pressio
                    faucium et<lb/>mucus ex iis pulposus. Pressio molarium super<ex>ioris</ex>
                    maxillae s<ex>inistrae</ex> stupiditas.</p>
                <pb facs="b0718.jpeg" n="718"/>
                <note2>(Seite 718) </note2>
                <p>Pressio frontis, venter inflatus, ructus, borbor<ex>ygmi</ex>. flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex><lb/>crepantes. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Calida extrema omnia.<lb/>Larynx asper v. pitzeln darinnen. Oculi
                    liberi. Stiche in indice d<ex>extro</ex>.<lb/><hi rend="underline"
                        >H&#252;hner</hi> werden bey kaltem wetter nicht fett, so sie nicht
                    warm<lb/>sitzen. Sibilus auris d<ex>extrae</ex> cum susurru subinde. Pitzeln
                    vorn in<lb/><g>ure</g>thra, it<ex>em</ex> in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>.
                    Oscitatio faul, quia venter op-<lb type="inWord"/>pletus, molarium dentium
                    rechterseits super<ex>ioris</ex> maxillae dolor v. pi-<lb type="inWord"/>tzeln.
                    Dolor clavi pedis d<ex>extri</ex>.<lb/><g>Urina</g> &#224; vino copiosa est
                    &amp; pomis. Vari ad anum. Tumidae nares.<lb/>Hora IX <g>die Luft</g> hell
                    coelum serenum.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 19.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 36
                    &#189;<lb/>Pressio auris d<ex>extrae</ex> extern&#232;. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> it<ex>em</ex> mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp;<lb/>larynge pulposus.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    hatte gut sich in Ordnung halten vor ordinair #<note place="margin-left"
                        resp="author"> v. starcke grobe<lb/>Speisen essen</note> aber dann
                    v.<lb/>wann eben auch delicate. Flatus <g>sulphurei</g>
                    foetid<ex>i</ex>.<lb/>Habe wie etwas von einem schnupfen heute an mir gehabt,
                    dahero<lb/>heute abends auch den Muscateller geruch an dem Wein
                    nicht<lb/>gerochen; it<ex>em</ex> de&#223;wegen war odor taesus, weil flatulenta
                    gegessen<lb/>v. die die Natur v. alle sinne perturbirt v.
                        gestumpfft<lb/>haben.<note place="margin-left" resp="author"> In dentibus
                        incisoribus<lb/>superioribus etl<ex>iche</ex> stiche.</note><lb/>Correxi den
                    2ten bogen <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelii</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734),
                            Theologe und Arzt</note>
                        <title>contra Norimbergenses</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Konrad Dippel: Predigt vor N&#252;rnberger Prediger: oder die auf dem
                        Titul-Blat der Entdeckung &amp;c. gegen Wohlgemuth versprochene/ und bis
                        hierher iniqu&#244; fat&#244; verz&#246;gerte Remarquen &#252;ber des
                        N&#252;rnbergischen Ministerii sogenannte Ermahnung und Erinnerung an ihre
                        B&#252;rger &amp;c. gegen die molimina des extraordinairen Predigers der
                        Wahrheit Victoris Tuchtfeldts, o. O. 1732.</note> ging lang-<lb
                        type="inWord"/>sam v. schlefrich zu. postea somnolentia, quam jam
                    antea<lb/>sensi torpescentibus <g>spirit</g>ibus. Oscitatio. auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus. Verdrossen<lb/>Somnolentia,<note
                        place="margin-left" resp="author"> Somnolentia hora XI.<lb/>resistere non
                        potui.</note> calida extrema. Oscitat<ex>io</ex>. pandiculat<ex>io</ex>.
                    ob<lb/>cibi &amp; potus calorem friere nicht so leicht. Flatus <g>sulphurei</g>
                    foetidi<lb/>Facile ex dentibus oppletis sanguinem extraho.<lb/>Ob fermentationem
                    &#224; pomis comestis &amp; vino hausto simul ex-<lb type="inWord"/>citatam,
                    konte al&#223; hora XI schlafen ging im bette nicht schlafen, bi&#223;<lb/>hora
                    XII. ob mich schon herum drehete, natura erat attenta et<lb/>volebat conservare
                    excretoria externa in sui levamen.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Poma &amp; vinum me la-<lb type="inWord"/>xant,</hi>
                        non comeden-<lb type="inWord"/>da poma vespera.</note><lb/>Noctu bene
                    dormivi.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-22">
                        <supplied>22.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0718.jpeg" n="718"/>
                <!-- 718 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 22 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Expergefactus hora VI
                    &#189; Larynge paulul<ex>um</ex> aspero, mit starcken flatibus<lb/>foetidis,
                    venter valde inflatus.<note place="margin-left" resp="author"> Multa in vesica
                            <g>urina</g>.<lb/><lb/>pressio oculorum.<lb/>Pitzeln in dente
                        molari<lb/>unten rechterhand so sehr<lb/>angefressen<lb/>it<ex>em</ex>
                        stechen in super<ex>ioris</ex> max<ex>illae</ex><lb/>canino dextro.</note>
                    Poltern im Leib, auris d<ex>extra</ex><lb/>susurrat, premunt faeces, mens
                    mal&#232; habet &amp; tristis est,<lb/>kan sich ob dolorem abd<ex>ominis</ex>
                    nicht besinnen <hi rend="underline">involuta elementis.</hi>
                    Oscit<ex>atio</ex>.<lb/>Ructus, pandicul<ex>atio</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Surgenti Manus <del>d calent</del> frigent,
                    calent pedes.<lb/>Egessi faeces obsc<ex>ure</ex> luteas cum multis flatibus
                        foetid<ex>is</ex> subtenues<lb/>multas.<lb/>postea oscitat<ex>io</ex>.
                    rctus, borbor<ex>ygmi</ex> multi, flatus <g>sulphurei</g>
                    foetid<ex>i</ex>.<lb/>Facile refrigeror manibus &amp; dorsum horret.<lb/><g>Die
                        Luft</g> tr&#252;b v. etwas nebelich.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        18.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 38.<lb/>Egestis faecibus nachher war animus
                    paulo liberior. Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri.<lb/>it<ex>em</ex> flaccidus
                    venter. pedes quoque paulul<ex>um</ex> refrigerari incipiunt.<lb/>Clavi pedis
                        d<ex>extri</ex> dolor aliquis. Pressio occipitis. Pitzeln in
                    naribus.<lb/>Cum screatu mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; cum tussicula ex
                    larynge pulposus.<lb/>in inguine utroque etwas pitzeln. Flatus. Pressio
                    verticis. <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Flatus.</fw></p>
                <pb facs="b0719.jpeg" n="719"/>
                <note2>(Seite 719) </note2>
                <p>Flatus crepantes post borborygmos. Flatus multi <g>sulphur</g>ei foetidi.<lb/>Ich
                    hatte gestern ordentl<ex>ich</ex> einen rechten paroxysmum
                        hypoch<ex>ondriacum</ex> in animo,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Parox<ex>ysmus</ex>
                        hypoch<ex>ondriacus</ex>.</hi></note><lb/>ob philautiam nimiam, wer mir
                    aufstie&#223; muste es entgelten, auch<lb/>that mir wehe da&#223; m<ex>eine</ex>
                        Mutter<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note>
                    leuten allerl<ex>ei</ex> verborgenheiten<lb/>sagte, die da ich lieber
                    verschwiegen h&#228;tte auch, dinge die un-<lb type="inWord"/>wahr waren.
                        It<ex>em</ex> war sensible also sowohl &#252;ber mich,
                    it<ex>em</ex><lb/>&#252;ber Stieriam<note place="foot" resp="editor"> Katharina
                        Felizitas Stier(gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil
                        Stier</note> die hoch h&#228;lt da&#223; sie die bibel so wohl inne
                    hat,<lb/>v. sich damit pastoraliter gro&#223; macht, v. doch andere leute
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> ihre<lb/>adversarios schilt, sagte sie
                    huren stehlen p nicht haben aber ein schedliche-<lb type="inWord"/>res idolum
                    davor im hertzen, nehml<ex>ich</ex> philautiam aufgerichtet. Mu&#223;
                    ein<lb/>Geck mit dem andern gedult haben.<note place="margin-right"
                        resp="author"> auris d<ex>extra</ex> susurrat<lb/>Frigent manus<lb/>Mucus ex
                            inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> auris d<ex>extra</ex>
                            susur-<lb type="inWord"/>rat.</note> Vorgestern ward am
                    ersten<lb/>dadurch confus, da&#223; Diest<ex>erweg</ex><note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> wissen solte da&#223; ich Rebbes mache, v. selbst<lb/>mein
                    Gem&#252;the mit lucro, obschon viel laufen muste, auch levissi-<lb
                        type="inWord"/>mo beschwerte, so sich immer mehr von allem haben v. behalten
                    v. gros<lb/>machen entl&#246;sen soll, v. sich geben fridlichkeit, dienste ohne
                    <lb/>Vergeltung gegen alle annehmen solte, ut cardinalia vitia<lb/>perdomentur.
                    So mu&#223; ich allerl<ex>ei</ex> Versuchungen v. bewegungen ea<lb/>parte ad
                    versa au&#223;stehen, damit ich es in jener Welt desto besser<lb/>habe wenn ich
                    mit Gedult viele beschwerlichkeit getragen,<lb/>v. mit beschwerlichkeit andern
                    die mir dienen gedient habe, ohne<lb/>Vergeltung auch. Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Pearsons</author>
                        <title>leichen Rede vor J<ex>ohn</ex> W<ex>ilmot</ex> Graf von<lb/>Rochester
                            ejus vitae</title> ad <author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118674978">Burnetii
                                G<ex>ilberti</ex></name></author> edit<ex>ionem</ex> addit<ex>a</ex>
                        Leipzig 1732. 12<lb/>p. 171.</bibl><note place="foot" resp="editor"> Gilbert
                        Burnet (1643-1715): Some Passages of the Life and Death of the Right
                        Honourable John (Wilmot) Earl of Rochester (1647-1680), with a Sermon,
                        Preached at the Funeral of the said Earl, Rev. Robert Parsons A. M., London
                        1680.</note> Accidunt talia ne nos extollamus &amp; sanctos<lb/>nos putemus,
                    sed demum hoc alio dono erit reparandum.<note place="margin-right" resp="author"
                        > Gros dicebat er habe vom<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118666924">Baron v<ex>on</ex> Canstein</name>
                        in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8"
                        >berlin</name><lb/>ehedem es zu erst gelesen,<lb/>nachher sey es rar
                        gewesen<lb/>v. jetzt von walther worden<lb/>gedruckt.
                        Gros<!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler
und Sekret&#228;r in Frankfurt-->
                        lobte<lb/>die Arbeit <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118674978">Burnetii</name><lb/>ungemein gegen
                        die<lb/>Atheisten, ist auch<lb/>wahrhafftig so, aber<lb/>ex Religione
                        naturali<lb/>alles bewiesen. ; Carl Hildebrand Baron von Canstein
                        (1667&#8211;1719), Gr&#252;nder der Cansteinschen Bibelanstalt; Gilbert
                        Burnet (1643&#8211;1715), schottischer Theologe und Historiker, Bischof von
                        Salisbury] </note><lb/>Wir k&#246;nnen wohl dinge thun auch die uns nicht
                    erfreulich v.<lb/>angenehm, wenn sie uns nur nach unserm willen geschehen, v.
                    wir<lb/>Autores davon seyn, thuts uns nicht wehe, aber nach eines an-<lb
                        type="inWord"/>dern Willen leben, v. nach Gottes, varia ad versa
                    tolerare,<lb/>v. s<ex>einem</ex> willen alles contraire thun v. thun lassen, ist
                    was mehrers.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Willen ergeben</hi></note><lb/>Vicissitudo naturam hanc
                    conservat |: sed constans est rerum ratio<lb/>in aeternitate &amp; affectuum
                    harmonia amoris,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vicissitudo</hi></note> superare &amp;
                    superari<lb/>tunc non fit cum dolore :| wir m&#252;ssen au&#223; einer action in
                    die an-<lb type="inWord"/>dere, et hinc gaudium, zu sehr wie die
                        hypoch<ex>ondriaci</ex> auf einem objecto<lb/>hangen leidet die Natur nicht,
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> alzeit studiren wie in einem en-<lb
                        type="inWord"/>thusiasmo v. furore p u. s. w. leidet die Natur nicht, man
                    mu&#223; zuweilen<lb/>dem Gem&#252;the v. leib s<ex>eine</ex> lust lassen, ut
                    libere dispergatur sanguis &amp;<lb/>corpus servetur illibatum animo. Eben wie
                    wir im leiblichen nicht<lb/>d&#246;rfen immer sitzen, immer liegen, immer
                    stehen, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> abwechseln, ut<lb/>cuivis visceri suum detur
                    &amp; conservetur sanitas.<note place="margin-right" resp="author">
                            Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118825372"
                                    >Hofmanns</name></author>
                            <title>Medic<ex>ina</ex><lb/>systematica.</title></bibl>
                        <!--Friedrich Hoffmann: Medicina rationalis systematica, 4 Bde, Halle 1718-1740.--></note><lb/>Mater
                    zanckte, wil sich gar nicht wiedersprochen, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> ein Coecum
                    imperium<lb/>&amp; obedientiam haben, kan sie den argumentis nicht wiederstehen
                    wirfft beisst<lb/>schl&#228;gt sie v. flucht v. w&#252;nscht den Todt <choice>
                        <sic>seynem</sic>
                        <corr>ihrem</corr>
                    </choice> gegenPart,<note place="margin-right" resp="author"> Mater dicebat ich
                        w&#228;re <lb/>herrisch, h&#228;tte das meiste<lb/>von meinem <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138372101">Vatter</name> an mir
                        unter<lb/>all m<ex>einen</ex> br&#252;dern quod verum &amp; inde<lb/>apparet
                        quia patri contrarius fui. #<lb/>#Pater wolte herrschen<lb/>ich auch in
                            s<ex>einem</ex> Gei-<lb type="inWord"/>ste.<lb/>&#220;berhaupt angesehen
                        ist<lb/>gegen superiores besser<lb/>parere et pati al&#223;<lb/>wiederbellen
                        v. im-<lb type="inWord"/>peritiren.</note> wil mich Todt<lb/>bethen, parum
                        <g>chri</g>stian&#232;, sed fiat Dei de his voluntas, gnug ists<lb/>ich wil
                    die dinge so sie haben wil alle thun, nur so schnell nicht,<lb/>v.
                        erstl<ex>ich</ex> noch etwas studiren vorher. Dicebat ich w&#252;rde noch
                    offt<lb/>an ihre Reden dencken, so ich st&#252;rbe, sind lauter Grillen, ich sol
                    ihrem<lb/>hochmuth v. eigensinn dar&#252;ber Vatter Mutter v. Mann v. M&#228;gde
                    klagen<lb/>folgen coeco impetu, v. mich in der Welt einwickeln v. vor immer
                    verderben.</p>
                <pb facs="b0720.jpeg" n="720"/>
                <note2>(Seite 720) </note2>
                <p>Ich wei&#223; wohl, da&#223; die Gedult v. Gehorsam <del>auch im b&#246;sen</del>
                    mehrere<lb/>consolation v. <g>Kreuz</g> verursacht his in <g>ter</g>ris, aber
                    der Mutter<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> v.
                    meinen<lb/>hochmuth den ich in mir habe sogl<ex>eich</ex> zu s&#228;ttigen v.
                    mich ihnen zur<lb/>Speise zu opfern gef&#228;llt mir nicht, v. Gott der gerecht
                    ist, v.<lb/>wei&#223; da&#223; ich kein b&#246;ses absehen habe wird mich
                    secundiren,<lb/>v. thun was mir v. allen meinen unternehmen
                    vertr&#228;glich<lb/>ist, ut post vitam hanc beatorum occupare possim sedes,
                    sey<lb/>durch s&#252;&#223; oder sauer. Ohne Verfolgung v. leiden kan
                    ich<lb/>hier nicht seyn, ist n&#246;thig, wird mich aber zum fleissigen ar-<lb
                        type="inWord"/>beithen v. studiren v. bethen je mehr v. mehr antreiben,
                    ut<lb/>sat doctus demum queam |: nachdem ich die Pause zu hau&#223;<lb/>gemacht
                    habe :| aspirare ad felix Dei &amp; hominum servitium &amp;<lb/>suppressa
                    superbia beat&#232; vivere hoc in mundo, mihi mori &amp;<lb/>vivere Deo in
                    sanctitate, ne just&#232; reprehendar.<note place="margin-left" resp="author">
                        Mater war dise Tage b&#246;se<lb/>&#252;ber Deder, da&#223; er ihr<lb/>auf
                        Geld arrest thun<lb/>wollen im R&#246;mer bey
                            dem<lb/>b&#252;rgermeister.<lb/>D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055677542">Klotz</name>
                        dicebat s<ex>ein</ex> j&#252;n-<lb type="inWord"/>gerer bruder wolle
                        etwas<lb/>drucken lassen, vexirt sie<lb/>da&#223; ich nicht disputire
                        v.<lb/>schreibe. Iuvenes schreiben<lb/>nichts guts experientia<lb/>docet
                        artes, deficiens in<lb/>juvenibus.<lb/>Ich muste es entgelten da<lb/>ich in
                        den Lauff kame.<lb/>(lR l&#228;ngs) Ego multa eam cito, id dolet
                        garrulae.<lb/>Conservat hoc me,<lb/>solte ich mich selbst<lb/>regiren
                        perirem tristitia<lb/>si quando consilio meo<lb/>delinquerem ex
                        superbia<lb/>mea.</note><lb/>Flatus, ructus <g>aci</g>d<ex>i</ex> jejuni,
                    frigent manus, horripilatio.<lb/>Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri. flatus clavus
                    pedis d<ex>extri</ex> dolet.<lb/>Stund v. lase in der warmen stube v. hielt die
                    lincke hand hoch<lb/>mit dem buch, so ward sie kalt, die rechte so hieng
                    war<lb/>warm, ob promtius irruentem e&#242; sanguinem.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Circulus sanguinis in decli-<lb type="inWord"/>vibus
                            promtior,<lb/>influens.</hi></note><lb/>Spannen circa aurem
                        d<ex>extram</ex> susurrantem superior &amp; inferior molaris<lb/>secundus
                    rechter seits thun wehe etwas od<ex>er</ex> sind stupid v. pitzeln.<lb/>Servorum
                        <unclear>pxxxs</unclear> imitatores sunt,<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Imitatores.</hi><lb/><hi rend="underline">gebrechliche
                                <unclear>Geschixx</unclear></hi>
                    </note> die <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123414709"
                        >Platoni</name><note place="foot" resp="editor"> Platon
                        (428/427&#8211;348/347 v. Chr.), griechischer Philosoph</note> in
                        <del>ihrem</del> bucklichen Gang <lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118650130">Aristoteli</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Aristoteles (384&#8211;322 v. Chr.), griechischer
                        Philosoph</note> im stammlen, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118501828">Alex. M.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Alexander der Gro&#223;e (356&#8211;323), K&#246;nig von
                        Makedonien und Hegemon des Korinthischen Bundes</note> in hintersichwerfung
                    des Nackens<lb/>nachgeahmt, steht nicht nat&#252;rl<ex>ich</ex>
                        s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> gezwungen. Virtutes imi-<lb type="inWord"/>tandae,
                    non naturalia non moralia vitia. Naturam propi-<lb type="inWord"/>tiam in hoc
                    vel illo non experti <unclear>xxxigram</unclear> habent in alio,
                    <lb/>Kr&#252;ppel sind ordinairement b&#246;se leute, die nehml<ex>ich</ex>
                    ihre<lb/>vires aufs b&#246;se wenden, da hergegen diejenige so ihre
                    vires,<lb/>die ihnen &#252;brig sind, weil die Natur sie an dem
                        gebrechl<ex>ichen</ex> theil<lb/>nicht brauchen kan, anwenden in guten
                    dingen, es sehr weit bringen<lb/>k&#246;nnen, ut Plato, Paulus, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118615270">Socrates</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Sokrates (469&#8211;399), griechischer
                        Philosoph</note> pp. Pressio bregmatis<lb/>d<ex>extri</ex>.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Frigent in hyp<ex>ocausto</ex> frigido manus, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, Ructus, borbor<ex>ygmi</ex><lb/>flatus.
                    Pandiculatio, oscitatio, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Pitzeln
                    in oc<ex>ulo</ex> sinistro.<lb/>Pressio bregmatis sinistri.<lb/>Hora XI non
                    lucente sole<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 19. descendit.<lb/>Ther<ex>mometrum</ex>
                    37. <del>des</del> ascendit. gegen Mittag. Cepitus artuum.<lb/>Pitzeln
                        sonderl<ex>ich</ex> in molari secundo, inferioris maxillae rechter
                    seits.<lb/>Pressio auris dextrae. In superioribus incisoribus stiche zuweilen.
                        Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> varius, Cito refrigeror, die Natur
                    ist noch nicht recht wieder<lb/>in Ordnung, frigent manus, pedes
                        paulul<ex>um</ex>. <hi rend="underline">Pitzeln in nare sinistra<lb/>&amp;
                        sternutatio, postea nares humidae &amp; mucus ex iis
                        tenax.</hi><lb/>Horripil<ex>atio</ex> dorsi. Borbor<ex>ygmi</ex>. Pitzeln in
                        urethra.<lb/>Hypoch<ex>ondriaci</ex> saepe pii &amp; pii
                        hypoch<ex>ondriaci</ex>,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Hypoch<ex>ondriaci</ex> cur saepe<lb/>pii</hi></note>
                    der Morbus ist ein <g>Kreuz</g> dadurch<lb/>Gott die Menschen sich besinnen
                    lehrt, einem Nothstall, ihres leibs v.<lb/>der <g>Erde</g> &#252;berdr&#252;ssig
                    werden v. sich nach der Ewigkeit umsehen die<lb/>alles gute hat. Est malum et
                    merces operum nostrorum uti omnes<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">morbi</fw></p>
                <pb facs="b0721.jpeg" n="721"/>
                <note2>(Seite 721) </note2>
                <p>da&#223; wir unsern leib nicht in Ordnung unter der seele imperium
                    bringen,<lb/>da wir ihn v. die seele in Ruhe erhalten k&#246;nten v. in
                    friede,<lb/>so aber m&#252;ssen wir mit saurer M&#252;he v. schmertzen dahin
                    gezogen<lb/>werden, da die seele die fr&#252;chte ihrer werke in dem verdorbenen
                    leib<lb/>essen v. sich plagen mu&#223;, bi&#223; sie gantz in sich selbst
                    vernichtet<lb/>sich Gott unterwirfft der sie zu einem neuen leben
                        verherrlicht.<note place="margin-right" resp="author"> einiger buse ist nur
                            super-<lb type="inWord"/>ficial ideo relabantur<lb/>ad peccata si
                            sani-<lb type="inWord"/>tatem recuperunt.</note><lb/>Da&#223; sich
                        hypoch<ex>ondriaci</ex> offt &#252;bel geberden ist alles daher, weil sie
                    die<lb/>Welt zu sehr lieben die sie nicht gerne verlassen <del>sollen</del>
                    wollen,<lb/>v. doch verlassen m&#252;ssen, sterben denn einige in der Confusion
                    v.<lb/>Streit, andere eluctiren hier, jene in jener Welt v.<lb/>einem andern
                    leben, in einer andern Reinigung die ihnen hernach Gott<lb/>anweiset. Scribenti
                    pressio oculorum v. sonderl<ex>ich</ex> sinistri.<lb/>Pressio frontis. Flatus.
                    Borborygmi Tormina. facile refrigeror<lb/>stricti pori &amp; humores ad Centrum
                    collecti, fermentatio w&#228;hrt noch.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g>
                    foetidi.<lb/>Gleich drauf egessi faeces luteas, subtenues, ist heute schon
                    das<lb/>3te mal, war hora XI &#189;. Horripil<ex>atio</ex> dorsi, frigus
                    manuum.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Pressio pedis d<ex>extri</ex>.
                    brennen oben in femore d<ex>extro</ex>.<lb/>Pressio oculorum v. pitzeln in
                        oc<ex>ulo</ex> sinistro. Frigunt pedes &amp; manus.<lb/>horret dorsum.
                    Stiche in olecrano d<ex>extro</ex>.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">quando tristior sum<lb/>alvus semper laxa<lb/>ob
                            collectionem sanguinis<lb/>in interioribus.</hi></note><lb/>Meridie edi
                    einen Rest von Cartoffeln, wei&#223;kraut, bratwurst, <lb/>sauer rindfleisch,
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086529-0"
                        >oberr&#228;der</name> weck v. butter v. viele gebratene<lb/>Castanien. bibi
                    2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein.<note place="margin-right" resp="author">
                        Meridie edi multas<lb/>castaneas mager cum<lb/>concupiscentia, &amp;
                        <lb/>poma t<ex>ame</ex>n neglexi<lb/>quae quoque
                    appetebam.</note><lb/>Tristis &amp; taciturnus, das essen ist solid v.
                        unverdaul<ex>ich</ex> flatulent gibt<lb/>der Natur viel zu schaffen, ehe sie
                    die castanien in bonum nutrientem<lb/>verwandelt, geben dick blut so traurig
                    macht. Spannen in ocul<ex>o</ex><lb/>sinistro. Frigent manus gleich im kalten,
                    ructus, flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.<lb/>borbor<ex>ygmi</ex> levia
                    tormina. Gleich aufs essen egessi faeces subspiss<ex>as</ex> pau-<lb
                        type="inWord"/>cas. Ructus, Pressio auris d<ex>extrae</ex>.<lb/>Den gantzen
                    tag die <g>Luft</g> etwas tunckel. Ructus. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Pressio bregmatis sinistri. Ructus. Ein bl&#228;&#223;lein
                    innwendig<lb/>sub labio super<ex>iore</ex> an den incisoribus so ein wenig wehe
                    thut. Levis dolor<lb/>clavi pedis sinistri.<lb/>Hoc tempore hat
                        ordentl<ex>ich</ex> zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> in Sachsen schon lange
                    Schnee<lb/>gelegen, hier aber ist noch keiner, ist schon eine kleine
                    varietas<lb/>climati zwischen hier v. dort.<lb/>Pressio in aure d<ex>extra</ex>
                    levis. Spannen in carpo d<ex>extro</ex> Leve frigus pedum<lb/>in hypocausto, so
                    aber bald cessirt cum frigore manuum, in calido<lb/>hypocausto. Stiche in digito
                    indice d<ex>extro</ex>. Tormina levia,<lb/>ructus, flatus. Tormina nonnulla.
                    flatus. Animo paulul<ex>um</ex><lb/>confus da es in der druckerey nicht geht wie
                    ich wil.<lb/>Veniebat Fresin sagte mein Pappier an der K v. K. hist. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnoldi</name><lb/>sey
                    starck gekalckt haben viel Planier <g>Wasser</g> hinweg gesoffen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Mater gab der<lb/>fresin 3 Gulden
                            buch-<lb type="inWord"/>binder lohn.</note><lb/>Paulul<ex>um</ex>
                    frigidi pedes, calent manus. Sedenti in hypoc<ex>austo</ex> meo<lb/>calido, non
                    ad modum hilari animo, somnolentia accedit, Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>tormina,
                    flatus. Pressio verticis. Tristis animus, inter alia ad somnum<lb/>disponunt
                    alimenta crassa castaneorum pp sanguinem spissum reddenda.<lb/>Ructus. Pedes
                    calidi &amp; manus. Clangor auris sinistri.<lb/>Proposui mihi vincere
                    somnolentia, &amp; conatus non fefellit. Sp<ex>asmus</ex>
                    puls<ex>atorius</ex><lb/>varius. Pressio supra narem sinistram. Pitzeln in
                    inguine d<ex>extro</ex>. Pressio in ano.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Ructus.</fw></p>
                <pb facs="b0722.jpeg" n="722"/>
                <note2>(Seite 722) </note2>
                <p>Es kam mir heute allerl<ex>ei</ex> wiedriges entgegen<note place="margin-left"
                        resp="author"> stiche in sura sinistra.<lb/>pitzeln in ocul<ex>o</ex>
                            sin<ex>istro</ex>.</note> 1) Rixa cum matre.<note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note><lb/>2) dolor ob hesternas
                    tenebras et jurgia cum Stieria<note place="foot" resp="editor"> Katharina
                        Felizitas Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar
                        Theophil Stier</note> tacita<lb/>3) Bibliopegus nimis caro pretio libros
                    comparat 4) typographus<lb/>non correxerat &#224; me correctu 5) ex ipso hoc
                    animo taedio &amp;<lb/>ira correpto multa egi pervers&#232; et ad huc magis
                    confusus sum. Tamen<lb/>me ipsum continere quantum potui studui.<note
                        place="foot" resp="editor"> Es heisst sonst der teufel<lb/>f&#252;hre uns in
                            tentatio-<lb type="inWord"/>nibus allerl<ex>ei</ex> in den
                        Weeg,<lb/>da&#223; wir un willig werden<lb/>v. fluchen sollen,
                        dependet<lb/>&#224; nostra sensibilitate<lb/>v. hochmuth. Alle<lb/>solche
                        paroxysmi scheints<lb/>kommen von einer besi-<lb type="inWord"/>tzung her
                        von b&#246;sen<lb/>Geistern so unser hertz<lb/>ein nehmen wollen,
                        wenn<lb/>Gott sich zur&#252;ckzieht<lb/>v. uns uns
                        selbst<lb/>&#252;berlesst. So da&#223; wir<lb/>uns zuweilen dem
                        b&#246;sen<lb/>Geist zu dienst &#252;berlassen<lb/>v. nicht mehr
                        wiederstehen<lb/>k&#246;nnen. Peccato pa-<lb type="inWord"/>trato wirds
                        still est<lb/>quies diabolica quia<lb/>caro &amp; diabolus habent<lb/>quod
                        volunt setzen dann<lb/>wieder an v. kommen<lb/>noch eher zum zweck,
                            endl<ex>ich</ex><lb/>&#252;ber w&#228;ltigen sie
                        einen<lb/>gar.</note><lb/>Pandicul<ex>atio</ex>. Oscitat<ex>io</ex>. Vari in
                    facie nonnulli. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge<lb/>pulposus.
                    Pitzeln in molari 2do maxill<ex>ae</ex> inf<ex>erioris</ex> rechter
                    hand.<lb/>Borborygmi. Calent extrema. Pressio capitis varia.<lb/>In hac
                    confusione circa plurima objecta inquietus vagans,<lb/>nihil recte perficio, sed
                    pervers&#232; plurima. kan nicht recht<lb/>nachsinnen v. nachdencken. Pressio
                    nuchae. pressio auris d<ex>extrae</ex> exter-<lb type="inWord"/>nae.<lb/>Im
                    Ballen des lincken fu&#223;es etwas pitzeln. Molaris 2dus
                        maxill<ex>ae</ex><lb/>inf<ex>erioris</ex> rechter hand pitzelt.<lb/>Mucus ex
                    faucibus pulposus. Pitzeln in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex> &amp; trucken.
                    Etwas brennen<lb/>in genu sinistro. Etwas scharffe Ructus von der vielen but-<lb
                        type="inWord"/>ter so Mittags gegessen, ist <hi rend="underline">ein
                            wirckl<supplied reason="omitted-in-original">ich</supplied>es
                        soodbrennen.</hi> Nares<lb/>siccae. Borborygmi. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Stiche in indice d<ex>extro</ex>.<lb/>Ructus
                    multi. pressio in inguine d<ex>extro</ex>.<lb/>In confusione ea et tentatione,
                    ubi multum &#224; passionibus meis an-<lb type="inWord"/>gebar, resolvirte mich
                        D<ex>iesterweg</ex> vor s<ex>eine</ex>
                    <bibl><title>Collect<ex>anea</ex> de Bismutho</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Trium Virorum Chymicorum clarissimorum, nehmlich Amadei
                        Friedlibii, Davidis Rebentrosts und Doctore George Keilings Collectanea
                        Curiosa De Bismutho: Das ist Etliche rare, bi&#223; anhero noch nie bekannt,
                        sondern sehr geheim gehalten gewesene Chymische Processe, Wovon auch bey
                        denen Autoribus Chymicis nicht die allergeringste Meldung zu finden, Welche
                        vorietzo Allen Liebhabern der edlen Chymie als besondere Arcana und in der
                        Praxis niemahls fallibel befundene Processe, durch den Druck communiciret
                        worden, Dresden/ Leipzig 1718.</note> ein ander<lb/>scr<ex>iptum</ex> zu
                    kaufen v. zu geben. <hi rend="underline">ut conscientiam meam puram servem.</hi>
                    Orabam deum <lb/>ut quando ipsi placeat me eripiat ex hisce aerumnis, &amp;
                    quando mihi<lb/>existimet proficuum. Oscitatio, crepant artus.<lb/>Stiche in
                    pedis sin<ex>istri</ex> digit<ex>o</ex> penultimo. Brennen oben in humero si-<lb
                        type="inWord"/>nistro. Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet.
                    Flatus. Pressio externe ad<lb/>nasum vorn linckerhand. Pressio
                    verticis.<lb/>Sedenti &amp; legenti somnolentia, pitzeln in clavo pedis
                        d<ex>extri</ex> pedibus<lb/>calentibus. Pressio verticis. Oscitatio. Ructus.
                    Nares siccae &amp; ob-<lb type="inWord"/>turatae. Pressio frontis. Pressio
                    verticis. Flatus.<lb/>Hoc in caligine mentis maxime judiciosa scripta &amp; quae
                        mul-<lb type="inWord"/>tum exposcunt judicii &amp; attentiones, quia mens
                    distracta est,<lb/>&amp; circa plura mala acta occupatur taediosa, nil prosunt,
                    historica<lb/>potius tunc libenter lego, quae animum sua amoenitate ad se
                        tra-<lb type="inWord"/>hunt &amp; relaxant. Sed cogo me. Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. Stiche unten<lb/>in humero d<ex>extro</ex>.
                    pressio in nucha. Oscitatio, inadvertentia.<lb/>pressio in vertice,
                        borbor<ex>ygmi</ex> flatus. Somnolentia, cogitationes non<lb/>clarae,
                    sanguis spissus &amp; tales cogitationes. Pressio in aure d<ex>extra</ex>
                    externa.<lb/>Oscitatio. Ructus. Clangor auris d<ex>extrae</ex> susurrentis.
                    Pressio in-<lb type="inWord"/>guinis d<ex>extri</ex>. Borborygmi. Clara facies
                    &amp; oculi, Ructus.<lb/>Si tussio thut mir es spannen in dem rechten Ohr.
                    Pitzeln in ano.<lb/>Pitzeln in ano v. spannen. In labio inf<ex>eriore</ex>
                    lincker hand varus, etiam<lb/>linckerseits in pectore. Ructus, flatus. Pitzeln
                    in ano.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Sibilus auris sinistrae. Stiche in
                    clavo pedis<lb/>d<ex>extri</ex>. Pressio nuchae. Oscitatio sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>. Somnolentia.<lb/>Noctu bene dormivi postquam hora X
                    cubitum concessi, hatte keine<lb/>attention wegen der distraction des
                    Gem&#252;ths mehr auff das lesen, und da&#223;<lb/>ich hoffete bey
                        C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex> mit dem druck Ehre einzulegen, so aber es
                    nicht m&#246;gl<ex>ich</ex><lb/>da so viele errata ein geschlichen.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-23">
                        <supplied>23.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0722.jpeg" n="722"/>
                <!-- 722 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 23 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane hora IV &#189;
                    expergefeci in lecto, obdormivi expergefactus hora VI.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">non</fw></p>
                <pb facs="b0723.jpeg" n="723"/>
                <note2>(Seite 723) </note2>
                <p>non amplius dormivi sed tristis varia cogitavi. Pressio frontis<lb/>pitzeln der
                    Nase, stiche in pene vorn, Auris d<ex>extra</ex> susurrat, stiche in plan-<lb
                        type="inWord"/>ta pedis d<ex>extri</ex>. Ructus <g>aci</g>di jejuni oculi
                    spannen<lb/>Surgenti Ructus, pedes calent, frigent manus, <g>Aer</g> nebulosus
                    v. tr&#252;b.<lb/>Clavus pedis d<ex>extri</ex> paulul<ex>um</ex> dolet, Oculi
                    spannen aber mehr sinistra.<lb/>Flatus. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge pulposus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Pressio
                    verticis, borbor<ex>ygmi</ex> flatus. Dorsi horripilatio. Clavi pedis
                        d<ex>extri</ex><lb/>dolor. Pressio frontis &#252;ber dem lincken Auge.
                    Larynx paulul<ex>um</ex><lb/>asper. pitzeln in ano, oscit<ex>atio</ex>.
                        pandicul<ex>atio</ex>. |: <hi rend="underline">Hae 2 operationes<lb/>vel
                        semel simulque fiunt, vel pandiculationem sequitur oscitatio</hi>
                    :|<lb/>Auris d<ex>extra</ex> multum susurrat, pressio frontis lincker seits.
                    pressio<lb/>verticis, attollitur auris sinistra. p Ructus <g>aci</g>di jejuni
                    multi.<lb/>Animus subtristis suspirat, sed post ardentes preces
                        paulul<ex>um</ex> ad qui-<lb type="inWord"/>etem componitur Gott zieht
                        s<ex>eine</ex> Strahlen ein, und wil noch probiren ob<lb/>ich allein laufen
                    kan, l&#228;sst mich meiner Nacht v. Todt &#252;ber. &#212; Jam-<lb
                        type="inWord"/>merstand! Rasi barbam, flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex> stercorei.<lb/>Egessi faeces cum flatibus obsc<ex>ure</ex>
                    luteas subtenues, quia jam contristor et<lb/>humores concervati sunt, sunt
                    faeces &#224; castaneis subtenues.<lb/>westwind |: s&#252;dwest mit einem
                    feuchtkalten Nebel :| Ructus <g>aci</g>d<ex>i</ex>
                        jejuni.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 18. descendit<lb/>Therm<ex>ometrum</ex> 35.
                    ascendit.<lb/>Zephyrus recludit, die d&#228;cher sind etwas feucht. Quia primum
                    sigillari<lb/>per frigus incipit <g>ter</g>ra superficies ad huc humida est.
                    Galli canunt.<lb/>Ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex> super<ex>ior</ex>
                        palp<ex>ebra</ex> subsilit. Pitzeln in ano. <g>Die Luft</g> dufftig.<lb/>Iam
                    dum non amplius corporis nuditatem aspicio vespera cum eo cubi-<lb type="inWord"
                    />tum, optim&#232; pergo absque M<ex>anu</ex>s<ex>tupratione</ex> quia &amp;
                    magis mihi negationem facio<lb/>&amp; minus hasce cogitationes per Deum potior
                    &amp; opprimo statim veni-<lb type="inWord"/>entes. Induenti vestes frigent
                    manus, et pedes.<note place="margin-right" resp="author"> frigidae
                        manus.<lb/>flatus. Nass kalt<lb/>wetter flatus <g>sulphurei</g>
                            foetid<ex>i</ex>.<lb/>borbor<ex>ygmi</ex>. dufftige<lb/><g>Lufft</g>.
                        pressio oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> sed-<lb type="inWord"
                    />enti.</note><lb/>Ivi ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> ist noch von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name>da. aderat Stieria<note
                        place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest. 1746), geb.
                        Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier</note><lb/>Fende dicit sie
                    schwatze zu viel, ist eine Pastorin, wil &#252;berall<lb/>das Maul haben, wil es
                    ihrem Mann sagen sie solle schweigen wie Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carls</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg</note> seine.<note place="margin-right" resp="author"> Stieriam
                        rogavit Fende<lb/>quidnam esset peccatum in<lb/>Spir<ex>itum</ex>
                            S<ex>anctum</ex>. Miratus<lb/>curiositatis faeminae di-<lb type="inWord"
                        />xit, wir w&#252;rden es kunfftig<lb/>noch erkennen, solle man aber<lb/>was
                        sagen, so habe Christus<lb/>den Pharis&#228;ern wollen zu ver-<lb
                            type="inWord"/>stehen geben, so man den heil<ex>igen</ex><lb/>Geist in
                        ihm wie sie vor<lb/>dem Beelzebub angebe, das<lb/>sey diese S&#252;nde,
                            auch<lb/>e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> so man die guten
                        Regirungen<lb/>der Menschen vor teufels<lb/>werck au&#223;giebt, v.
                        also<lb/>den heil<ex>igen</ex> Geist l&#228;stert, dem<lb/>die Priester am
                        allernechsten<lb/>sind. Mu&#223; in den
                        <g>feu</g>rigen<lb/>Pfuhl.</note><lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    est Deus in Christo capite, cujus corpus est ecclesia, <lb/>der balsam Gottes
                    l&#228;ufft herunter bi&#223; in den bart v. allenthalben per Chri-<lb
                        type="inWord"/>stum unigenitum, filium suum &amp; primogenitum. Ephes. 1.
                        <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    <lb/>vor <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> sind die so zuvor gehofft haben
                    auff <g>Chri</g>stum <lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> m&#252;ssen zu
                    erst eingehen, ist so, da&#223; sie die stellen <lb/>zu erst <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign> einnehmen da sie zu vor im himmel gestanden
                    <lb/>v. herab gefallen <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>, zu einem <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign> so nechst um den <lb/>Heyland herum ist. Fende
                    hat einen grosen Verstand in der schrifft,<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117141054">Sch&#252;tz</name> seel<ex>ig</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Sch&#252;tz (1640&#8211;1690),
                        Jurist und geistlicher Liederdichter in Frankfurt</note> v. Sch&#252;tz<note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz (1693&#8211;1750),
                        Kammerschreiber in Homburg, Neffe von Johann Jakob Sch&#252;tz</note> haben
                    die subordination auch geglaubt.<note place="margin-right" resp="author">
                        Christi weib ist die<lb/>Kirche, er ist das haupt<lb/>Kirche der
                        leib,<lb/>Gott wohnt drinnen in <lb/>dem leib est ibi
                            <unclear>xxxxxx</unclear>
                        <lb/>ti <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>. Christus <lb/>fuit nach dem
                        Adam<lb/>filius hominis ein<lb/>Mann, nach dem<lb/>g&#246;ttl<ex>ichen</ex>
                        ein Sohn Gottes.</note><lb/>Sch&#252;tz ist au&#223; dem
                    w&#252;rtembergischen gewesen, sein Vatter syndicus <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1019725680">Sch&#252;tz,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Jacob Sch&#252;tz (1587&#8211;1654), Jurist und Stadtsyndicus
                        in Frankfurt, Vater von Johann Jakob Sch&#252;tz</note><lb/>ward einmal
                    suspendirt da er gegen des Raths willen nach s<ex>einem</ex>
                    gewissen<lb/>referirte v. die Apostolos zur Appellation nach des Raths willen
                    nicht machen<lb/>wollte, gieng nach Wien, wirckte einen Verwei&#223; au&#223;
                    vor dem Rath v. ward<lb/>eingesetzt gleich. Ein fa&#223; wein lie&#223;
                    tacit&#232; einer in s<ex>ein</ex> hau&#223; f&#252;hren<lb/>da er nicht da war,
                    er lie&#223; es ihm gleich wieder zu f&#252;hren. Des Syndici<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118613200">Senecam</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Lucius Annaeus Seneca (ca. 1&#8211;65),
                        r&#246;mischer Philosoph, Dramatiker, Naturforscher und Politiker</note> hat
                    Fende gehabt, da er treffl<ex>iche</ex> passagen unterstrichen hatte.<lb/>Ist in
                    den sch&#252;tzen alzeit auch nach dem Geist was guts gewesen. Sind
                    verwandt<lb/>mit den herprechten in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4061147-4">T&#252;bingen.</name><note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">die gantze famille<lb/>ist gut.</hi><lb/>aliae familiae
                        omnes<lb/>malae, &amp; morbi-<lb type="inWord"/>dae corp<ex>ore</ex> &amp;
                            ani-<lb type="inWord"/>mo.</note> Der <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118502883">Joh<ex>ann</ex> Valent<ex>in</ex>
                        Andreae</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Valentin Andreae
                        (1586&#8211;1654), Theologe, Schriftsteller und Mathematiker</note>
                    ist<lb/>ein naher anverwandter von ihnen gewesen, dessen Gros Vatter <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11899669X">Jacobus
                        Andreae</name><note place="foot" resp="editor"> Jakob Andreae
                        (1528&#8211;1590), Reformator</note><lb/>gewesen. J<ex>ohann</ex>
                        J<ex>acob</ex> Sch&#252;tz sagte so Jacob Andr<ex>eae</ex> wissen soll
                    da&#223; er so einen ketzerischen Urenckel<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">an</fw></p>
                <pb facs="b0724.jpeg" n="724"/>
                <note2>(Seite 724) </note2>
                <p>an ihm haben sollen, er w&#252;rde sich entr&#252;stet haben.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>.</note><lb/>Stieria<note place="foot" resp="editor">
                        Katharina Felizitas Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann
                        Caspar Theophil Stier</note> dicebat ich sey die <g>Veneris</g> meridie
                    meiner Mutter<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> etwas
                    zu hitzig ge-<lb type="inWord"/>wesen, nahms in liebe an, v. explicirte alles.
                    Est Pastorin wil<lb/>&#252;berall das Maul haben.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Stieria dicit Fende m&#246;gte<lb/>gern bey dem <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Mann</name>
                        bleiben,<lb/>da ist ihr denn das heim seyn<lb/>sehr verleidet. <lb/>Stieriam
                        traff ich da ich sagte,<lb/>ihre Mutter habe den seel<ex>igen</ex>
                            Dr.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139"
                            >May</name> ob loquacitatem nicht<lb/>leiden k&#246;nnen.<lb/>der Vatter
                        wohl. </note><lb/>Ructus <g>aci</g>d<ex>i</ex> jejuni, facies florida &amp;
                        oculi.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> dicebat der alte
                        D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/129072958">Le Cerf</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Pierre Th&#233;odore od. Peter Theodor Le Cerf
                        (fl. 1682&#8211;1719), Arzt in Frankfurt</note> sey letztl<ex>ich</ex> in
                    der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1023149001"
                        >R&#252;ckers</name> D. Com-<lb type="inWord"/>pagnie gewesen, v. so im
                    essen v. trincken hingegangen v. an s<ex>einen</ex> Ort<lb/>gekommen. Multi qui
                    multam de se spem faciunt, ultimo<lb/>se tradunt vitiis saufens v. fressens ut
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138372101">pater
                        meus,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Hartmann Senckenberg
                        (1655&#8211;1730), Arzt in Frankfurt, Vater J. Chr. Senckenbergs</note> v.
                    sterben<lb/>so hin.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Multi boni juvenes<lb/>pessimi senes.</hi></note> Man
                    kan allerl<ex>ei</ex> au&#223; Vortheil, freundschafft p an nehmen<lb/>die
                    Gestalt f&#228;llt dann hin, wenn der Mensch die erste ab-<lb type="inWord"
                    />sicht fahren l&#228;sst, v. in s<ex>eine</ex> nat&#252;rl<ex>iche</ex>
                    freyheit kommt, da offenbart<lb/>sich was in ihm ist, und er h&#228;lt die Probe
                    nicht. Dr.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124549624"
                        >Witzel</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Ludwig Witzel
                        (1645&#8211;1685), Arzt in Frankfurt</note> legte sich zu letzt aufs saufen,
                    non possunt resistere den<lb/>Versuchungen des alters. Es wil etwas mehreres
                    haben au&#223; dem welt-<lb type="inWord"/>lichen element ad Coelestem
                    innovationem mentis adspirare,<lb/>mit Christo au&#223; dem Lager |: der Welt :|
                    gehen v. sich von<lb/>der Welt verspotten lassen v. <g>Chri</g>sti schmach
                    tragen. Nimium in <lb/>nobis regnat philautia, eigener gewinn, mancher frisst
                    so<lb/>wie die f&#252;chse die trauben ab v. l&#228;ufft dann cursorie
                    davor<lb/>vorbey. Mancher ist s<ex>einem</ex> Naturell nach sordid v. nimmt mit
                    einem kl<ex>einen</ex><lb/>Nutzen Vorlieb, v. fundirt sich nicht radicaliter,
                    die alle fallen ab zur<lb/>Zeit der anfechtung.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Einmal wolte die seel<ex>ige</ex><lb/>frau Doctorin <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/106994050X"
                        >Sch&#252;tzin</name><lb/>die Prediger der Stadt<lb/>hinaus haben.
                            Pf<ex>arrer</ex><lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/121465055">B&#252;ttner</name> v. <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124563252">difenbach</name>
                        <lb/>besuchten sie, lobten<lb/>sie aber v. w&#252;nschten<lb/>lauter solche
                        leute in<lb/>ihren <del>h&#228;us</del> Kirchen zu haben.<lb/>ward alles
                        wieder<lb/>stille. Gott wei&#223;<lb/>alles zu dirigiren, den<lb/>sollen wir
                        ohne eigen-<lb type="inWord"/>Gewircke gew&#228;hren<lb/>lassen.
                            <lb/><lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                            >Stier</name> et uxor schelten v. <lb/>schinden parum christiane<lb/>auf
                        ihre ad versarios al-<lb type="inWord"/>lezeit sehr, wollen sich<lb/>immer
                        rechtfertigen v. wei&#223;-<lb type="inWord"/>brennen.<lb/>Fende wil Stier
                        nach<lb/>Dui&#223;burg schicken,<lb/>denn dise Academie<lb/>steht nicht
                        unter dem syn-<lb type="inWord"/>odo Dord<ex>recht</ex> v. ist exemt<lb/>ut
                            Prof<ex>essor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1016244207">Raabe</name>
                        in<lb/>sua Concione pro sua <lb/>defensione allegat.
                            <lb/><lb/>Diest<ex>erweg</ex> dixit da&#223; man in<lb/>Holland p die
                        wild diebe<lb/>Luxen, w&#246;lfe p alle<lb/>an galgen aufh&#228;ngt
                        aber<lb/>ihnen um die Zeit da<lb/>die felle gut selbe
                        erstl<ex>ich</ex><lb/>abziehet.</note> Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Andreae</author> Tr<ex>actatum</ex>
                        <title>de Curiositate pernicie.</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Valentin Andreae: De curiositatis pernicie syntagma ad
                        singularitatis studiosis, Stuttgart 1620.</note>
                    <lb/>Meridie edi sauerkraut schweinfleisch bratwurst. Junge
                    h&#252;ner<lb/>&#228;pfel 3. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Ructus, Tumidus
                        venter,<lb/>borbor<ex>ygmi</ex> flatus, frigent multum pedes, &amp; facile
                    horreo ad acc-<lb type="inWord"/>essum levissimi <g>aer</g>is frigidi, ob motus
                    tristi jam introrsum <lb/>versus, anima sic operante jam. In apice linguae
                    lincker seits geht<lb/>ein bl&#228;sgen. Pressio oculorum, sonderl<ex>ich</ex>
                    sinistri. Ructus. asse<lb/><hi rend="underline">&#196;pfel, brodt drauff, tum
                        bibi wein, schmeckt das brodt wie<lb/>Kuchen.</hi> Horripil<ex>atio</ex>
                    dorsi et omnium extremorum in der kalten<lb/>kammer cum scriberem, conatus
                    faeces egerendi.<lb/>Egessi mox cum flatibus et impetu faeces plurimas tenues
                    obsolet&#232;<lb/>luteas. Zugleich starckes <hi rend="underline">pitzeln v.
                        prickeln in den parotidibus v. circa</hi><lb/>easdem, sonderl<ex>ich</ex>
                    die lincke. pressio frontis. Molares super<ex>ioris</ex>
                    maxill<ex>ae</ex><lb/>stupent, Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge
                    pulposus sub multus. Knarren in<lb/>aure sinistra. Pitzeln sub aure sinistra,
                        it<ex>em</ex> sub aure d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex>. <lb/>Pressio supra
                    aurem sin<ex>istram</ex>. pitzeln starck sub utraque aure capi-<lb type="inWord"
                    />te paulul<ex>um</ex> flexo scribenti et stanti in frigida camera, fri-<lb
                        type="inWord"/>gidis extremis, ructibus, borborygmi praesentibus. Facies
                    clara &amp;<lb/>oculi. Pressio frontis mehr linckerseits. Pressio oculorum
                        sonderl<ex>ich</ex><lb/>sinistri, borborygmi. Ructus.<lb/>Gleich aufs essen
                    ubi vasa turgent &amp; minor tonus est solidorum, ist<lb/>nicht gut so gleich
                    capite incurvato zu sitzen, ne nimius in oculos humor<lb/>irruat, besser ists
                    corpore cibis plane vacuo, &amp; mo-<lb type="inWord"/>derat&#232;
                        viventibus.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Quando oculorum E<ex>rgo</ex><lb/>optim&#232;
                            incurvatus<lb/>situs corpori detur.</hi></note><lb/>Weil meine haare ein
                    paar Tage her unter der Kappe trocken worden, daher<lb/>h&#228;ngen sie heute in
                    der k&#228;lte v. dufftigen nassen <g>Luft</g>, coelo nubilo<lb/>so schnell
                    nicht hinunter al&#223; sonst, wenn den Tag zu vor viel<lb/>in der <g>Luft</g>
                    gewesen, aber al&#223; ob ich die haare gebrannt h&#228;tte mit
                    einem<lb/>Kr&#228;usel eisen, &amp; acsi mihi <g>ign</g>ea natura, et natura
                    crines essent<lb/>cincinnati,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Cincinnati capilli.</hi></note>
                    <g>ign</g>eis ver&#242; naturis semper breves sunt, non longi ut mihi, semper<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">fere</fw></p>
                <pb facs="b0725.jpeg" n="725"/>
                <note2>(Seite 725) </note2>
                <p>fer&#232; nigri non bruni coloris ut mei. Egessi zum 2ten mal<lb/>faeces
                        obsol<ex>ete</ex> luteas tenues cum flatibus.<lb/>Ivi ad
                        Diest<ex>erwegium</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> &amp; ut expiem
                    damnum wegen der <bibl><title>Collect<ex>anea</ex> de bis-<lb type="inWord"
                            />mutho,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Trium Virorum
                        Chymicorum clarissimorum, nehmlich Amadei Friedlibii, Davidis Rebentrosts
                        und Doctore George Keilings Collectanea Curiosa De Bismutho: Das ist Etliche
                        rare, bi&#223; anhero noch nie bekannt, sondern sehr geheim gehalten
                        gewesene Chymische Processe, Wovon auch bey denen Autoribus Chymicis nicht
                        die allergeringste Meldung zu finden, Welche vorietzo Allen Liebhabern der
                        edlen Chymie als besondere Arcana und in der Praxis niemahls fallibel
                        befundene Processe, durch den Druck communiciret worden, Dresden/ Leipzig
                        1718</note> schenckte ihm mich zu strafen den 2mal mehr
                            werthen<lb/><bibl>Tr<ex>actat</ex>
                        <author>G&#246;ritzen</author>
                        <title>vom b&#246;hmischen bitterwasser</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Adam G&#246;ritz: Nachricht von den B&#246;hmischen
                        Bitter-Wasser. Darinnen von dessen Ursprung / Ursache seiner Bitterkeit /
                        rechten Gebrauch / purgierenden Krafft und nutzbaren W&#252;rckung in
                        verschiedenen Kranckheiten gehandelt wird. Alles aus eigener Erfahrung
                        aufgezeichnet und dem nothleidenden N&#228;chsten zum Besten durch den Druck
                        mitgetheilt, Regensburg 1727.</note> v. gab ihm <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                                    D<ex>ippels</ex></name></author>
                        <title>Predigt vor<lb/>die N&#252;rnberger</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel: Predigt vor N&#252;rnberger Prediger:
                        oder die auf dem Titul-Blat der Entdeckung &amp;c. gegen Wohlgemuth
                        versprochene/ und bis hierher iniqu&#244; fat&#244; verz&#246;gerte
                        Remarquen &#252;ber des N&#252;rnbergischen Ministerii sogenannte Ermahnung
                        und Erinnerung an ihre B&#252;rger &amp;c. gegen die molimina des
                        extraordinairen Predigers der Wahrheit Victoris Tuchtfeldts, o. O.
                        1732.</note> zu lesen.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> wil immer recht haben,
                    dubitat mecum hypochondriac&#232; de<lb/>omnibus, wollen mit der Vernunfft alles
                        erzwingen,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Tadelsucht der<lb/>superborum.</hi></note> cum
                        t<ex>ame</ex>n Deus sit qui<lb/>sanat benedictione sua non medicamentis,
                    quae vehicula sunt<lb/>benedictionis, Gott wenn der in dem Medico wohnt, v.
                    durch ihn<lb/><g>spirit</g>ualiter per confidentiam aegri dem Krancken aufhilfft
                    per ejus<lb/>effluvia <g>spirit</g>ualia, helfen medicamenta nicht.<note
                        place="margin-right" resp="author"> semper ejus Ego ist
                        &#252;berall<lb/>vorn v. hinten<lb/>nichts sol gelten al&#223; <lb/>was er
                        sagt. iracundus.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> ist eigensinnig<lb/>v. hat das
                        rechte naturell<lb/>zum malo hypochon-<lb type="inWord"/>driaco. sed bonum
                        est<lb/>quod subinde relaxat<lb/>animum &amp; curas
                        omnes<lb/>abjiciat.</note><lb/>Herr <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X">Reitz</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Heinrich Reitz (1655&#8211;1720), Theologe</note>
                        seel<ex>ig</ex> hat ehedem hier in Dr. lauterbachs Hau&#223; eine
                    weile<lb/>gewohnt. Excellebatur <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> siegena,</name> Diest<ex>erweg</ex>
                    half ihm weg, v. etl<ex>iche</ex>
                    <lb/>gute freundt legten zusammen v. erhielten ihn, war ein sehr<lb/>guter
                    Mann.<lb/>Non bonum est, alles censiren, und wegewerfen hoc est
                    resistere<lb/>Dei ordin&#232;, censores sunt semper animo inquieti, streiten vor
                    ihre<lb/>passiones, sind rechthaber v. herrscher, wollen alle Leute
                    unter<lb/>sich biegen v. schmiegen, toleranda quae non sunt extrem&#232; pes-<lb
                        type="inWord"/>sima.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Censores omnium</hi><lb/>Deus tolerat ad<lb/>suum
                        tempus, E<ex>rgo</ex> et<lb/>nos debemus tolerare<lb/>mala omnia
                        animo<lb/>quieto, v. nur so <lb/>es seyn mu&#223; in Ruhe<lb/>unsere
                        Meynung<lb/>sagen.</note> Es ist wahr imperfecti sumus, bey den alten
                    haben<lb/>die medicamenta geholfen, wie bey uns si Deus affuit, ist immer
                    eines<lb/>einmal kam einer auff der machte einen bruit v. half so
                    vielen<lb/>dann fiels wieder; Gott wil uns in dem Elend m&#252;de
                    machen,<lb/>nach etwas bessers uns umzusehen. Inter in certitudinem &amp;
                    errorem<lb/>semper sumus medii, minuta nostra philautia plus
                    cognoscemus.<lb/>Legebam in novis von einem Medico in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">berlin</name><add resp="author"
                        place="above">Herrn von Siberg</add> der dem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118535978">K&#246;nig</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm I., K&#246;nig in Preu&#223;en
                        (1688&#8211;1740)</note>
                    <g>Gold</g> gemacht<lb/>hat, man hat ihm eine Wache vors hau&#223; gesetzt, wird
                    wohl ewig sollen<lb/><g>Gold</g> machen. Hat die desparateste morbos zu heilen
                    &#252;ber nommen.<lb/>Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>. egessi faeces hora 2 &#189;
                    cum flatibus, obsc<ex>ure</ex> lut<ex>eas</ex> te-<lb type="inWord"/>nues,
                    pressio frontis, animus non satis quietus. Superioris
                    maxil<ex>lae</ex><lb/>molares premunt. Extrema manuum &amp; pedum
                    frigent.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; Larynge pulposus. Pressio
                        frontis.<lb/><hi rend="underline">Saturnus ist ein schlimmes ding,</hi> und
                    kan man das <g>Wasser</g> so<lb/>durch bleyerne R&#246;hren gelaufen ist, nicht
                    brauchen zu<lb/>dem Federn f&#228;rben. sed forte hic est fallacia, da<lb/>hier
                    ein weiches <g>Wasser</g> durch alle r&#246;hren geleitet wird, v. wohl das
                        <g>Wasser</g><lb/>zu dem f&#228;rben hart seyn mu&#223;.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Feder f&#228;rben quam<lb/><g>aquam</g>
                            requirat.</hi><lb/><g>aqua</g> de <g>saturno</g> nil assumit,<lb/>alias
                        quoque bey unserer<lb/>Pompe <g>aqua</g> esset plum-<lb type="inWord"/>bea,
                        quae dura est<lb/>&amp; tophacea, felsen<g>wasser</g>.<lb/>Est fallacia in
                        Causa.</note><lb/>Ructus. Crepitus artuum.<lb/>sasse unten in der stube bey
                    blumerodtin v. Stierin,<note place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas
                        Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil
                        Stier</note> asse<lb/>v. tranck nicht, von dem schnupfigen wetter, animus
                    tristis pressio<lb/>verticis, stiche in oculis <supplied
                        reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> nucha, superiores molares
                    stupidi,<lb/>pedes &amp; manus frigent, Kopff tumm subinde
                    subinde<lb/>aufgekl&#228;rt, bl&#228;sgen in lingua, pressio faucium et mucus ex
                    illis<lb/>pulposus. pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat, taciturnus.<lb/>Knarren in ohren. sonderl<ex>ich</ex> dem lincken.
                    Ructus.<lb/>Stierin neminem aestimat sapientiorem quam <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">maritum.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> Non
                    vidit enim<lb/>sapientiores per vitam.<lb/>Blumrodtin sagte der alte M&#252;ller
                    von Stra&#223;burg, informator bey herrn von Pful,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        Gros<!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt-->
                        schickte M&#252;llern auf dem<lb/>todtbette 1 Louisd&#8217;or. be-<lb
                            type="inWord"/>kommt viel von freunden vor Arme<lb/>so er
                        au&#223;h&#228;lt. <lb/>Er hatte noch so viel hinterlassen<lb/>davon man ihn
                        wohl begraben k&#246;nnen<lb/>ward ihm aber nicht zu theil.</note></p>
                <pb facs="b0726.jpeg" n="726"/>
                <note2>(Seite 726) </note2>
                <p>Pful, so sich sonst in den jungen Jahren lustig aufgef&#252;hrt, nachdem<lb/>er
                    ein tertian fieber von <unclear>Prest</unclear>, v. dann einen abscessum
                    internum <lb/>visceris alicujus mit groser hitze v. todtesangst v.
                    melancholie<lb/>wegen s<ex>einer</ex> verdammni&#223; erlitten, blumenrodt auch
                    ihm assistirt, treulich<lb/>v. redlich, so mir wohlgefallen, ist er
                        endl<ex>ich</ex> nach viel Leiden gestorben<lb/>nemine opinante, nec ipso
                    aegro. Abends starb er, man&#232; lie&#223;<lb/>man ihn ohne gesang v. klang
                    schon wegtragen durch die schreiner, ohne<lb/>Gutsche auch gab man ihm im Sarg
                    nicht einmal ein hembd so neu,<lb/>deren er doch viele hatte, v. legte ihn so
                    auf die Sp&#228;hne hin. So geht<lb/>mancher Mensch im Kummer v. <g>Kreuz</g>
                    von der welt, v. hat hier<lb/>fegfeuer. Er war schon abgedanckt gegen den
                    winter, die Fr&#228;ul<ex>ein</ex> schalten<lb/>ihn immer, war &#252;berall
                    zuviel, so starb er denn eben zu rechter Zeit.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Mulleri obitus mundo<lb/>tristis, ipsi
                        laetus.</hi><lb/><lb/>Herr v<ex>on</ex> Pful wolte Dr. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Ki&#223;nern</name><lb/>schelten
                        da&#223; er zuletzt nicht gleich<lb/>erschinen sed Kisner dicebat<lb/>ei er
                        lie&#223; sich keine Re-<lb type="inWord"/>proches geben, er
                        w&#228;re<lb/>doch gestorben, venaesectio facta<lb/>ante obitum ipsius
                        mortem<lb/>ei magis acceleravit. <lb/><lb/>dient alles zur
                        Vernichtigung<lb/>der hoheit v. l&#228;uterung v.<lb/>zum besten der
                        Menschen.</note><lb/>Vespera fui bey Gentzel,<note place="foot"
                        resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> post adivi Stieriam,<note place="foot"
                        resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin
                        von Johann Caspar Theophil Stier</note> die w&#252;nschte sich den<lb/>Todt
                    weil ihr <hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Mann</name></hi><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note><hi
                        rend="underline"> nicht kam, so ihr Gott ist,</hi> ist gar hitzig v.
                        schnell.<note place="margin-left" resp="author"> Stieria mihi
                        moleste,<lb/>quia ea ut ego superba est,<lb/>et ego solus magnus
                        esse<lb/>volo.</note><lb/>Pedes frigent et manus leviter, in
                        hyp<ex>ocausto</ex> calido calent manus,<lb/>frigent pedes. Pitzeln in
                    oculis, sonderl<ex>ich</ex> sinistro. Ructus<lb/><g>aci</g>di in
                    oesophago.<lb/>Vespera coelum nubilum doch nicht dunckel in platea, Coelum
                    nebulosum v. Nass-<lb type="inWord"/>kalt. Nass-kalt greifft sehr an, humidum
                    erweicht, so greifft<lb/>die k&#228;lte dabey st&#228;rcker ein.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Nass-kalt</hi></note><lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        18.<lb/>Therm<ex>ometrum</ex> 35.<lb/>Pitzeln in nare sinistra. pressio
                    supra ocul<ex>um</ex> d<ex>extrum</ex>. Vesiculae nonnullae in lin-<lb
                        type="inWord"/>gua. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Eunti in platea sudave-<lb type="inWord"
                        />runt pedes quod semper<lb/>est.</note> Animus non quietus. Wenn wir ein
                    Laster<lb/>lassen, so wendet der teufel alle Kr&#228;ffte an uns zum b&#246;sen
                    zu<lb/>versuchen v. zu st&#252;rtzen, salva res est, traue Gott, v. fahre
                    fort.<lb/>Larynx paulul<ex>um</ex> asper. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus, pressio<lb/>oculor<ex>um</ex> levis
                        sonderl<ex>ich</ex> sinistri. Pedes frigent in hypocausto.<lb/>Spannen in
                    Axilla d<ex>extra</ex>. Ructus, frigent pedes. Pressio ocul<ex>i</ex>
                        sin<ex>istri</ex>.<lb/>pitzeln in ano. Pressio faucium. Pressio faucium
                    &amp; mucus ex<lb/>iis &amp; larynge pulposus. Larynx asper. Stiche in indice
                        d<ex>extro</ex>.<lb/>Spannen in nucha, frigent pedes, calent manus. Pressio
                        frontis.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. stupidi dentes molares, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Spannen in sura d<ex>extra</ex>.<lb/>Crepitus
                    artuum. Ructus. Pressio ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> frontis.<lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, parotis d<ex>extra</ex> tumet paulul<ex>um</ex>.
                    Clavi pedis d<ex>extri</ex> dolor.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius, pedes frigent. Pressio scapul<ex>ae</ex> sinistrae.<lb/>Borborygmi.
                    Pedum frigus. Ructus. Flatus. Stiche ad olecranum<lb/>sinistrum. Oscitatio.
                    Pressio capitis variis locis. Ziehen in<lb/>gena sinistra. Oscitatio.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. Ructus.<lb/>Legenti ocul<ex>orum</ex> pressio. Stiche
                    in clavo pedis d<ex>extri</ex>. Calent jam pedes<lb/><hi rend="underline">hora X
                        sedenti &amp; legenti, da ich eine weile still gesessen.</hi><lb/>Oscitatio,
                    somnolentia me invadit. C<supplied reason="omitted-in-original"
                    >l</supplied>angor auris sinistr<ex>ae</ex>.<lb/><hi rend="underline">das
                        tr&#252;b nass kalte wetter disponirt zum schlaaff.</hi> Pitzeln<lb/>in
                        oc<ex>ulo</ex> sin<ex>istro</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> nare sinistra.
                    Oscitatio. Stiche in pede extimo<lb/>dextro in Metatarso. Klingen in aure
                    sinistra. Spannen v. stechen<lb/>hin v. wieder, horripil<ex>atio</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">per</supplied> dorsum, oscitatio. Stechen
                    in planta<lb/>pedis d<ex>extri</ex>. Natura irritatur wegen des jetzigen
                    dufftigen fl&#252;ssigen<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">wetters</fw></p>
                <pb facs="b0727.jpeg" n="727"/>
                <note2>(Seite 727) </note2>
                <p>wetters. Spannen in infundibulo. flatus.<lb/>Ideo fui somnolentus 1) quia
                    diarrhoea correptus post brassi-<lb type="inWord"/>cam muriaticam quae
                    debilitavit 2) quia in <g>aer</g>e<lb/>frigido humidi multum discurri.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Cur somnolentia<lb/>jam</hi><lb/>Cum egererem
                        diarrhoeae<lb/>non debilitavit<lb/>at sequebatur.</note><lb/>Cubitum ivi
                    hora XI. bene dormivi.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-24">
                        <supplied>24.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0727.jpeg" n="727"/>
                <!-- 727 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 24 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>mane hora VI expergefactus
                    surrexi hora VII. varia meditatus.<lb/>auris d<ex>extra</ex> susurrat, mane in
                    lecto starcker <hi rend="underline">schmertz in genu<lb/>sinistro.</hi>
                        d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex> noch nie gehabt. Stupidi molares.
                        die<lb/><g>Luft</g> ist etwas feucht. Flat boreas. Egessi coelo nubilo
                    faeces<lb/>subtenues obsol<ex>ete</ex> luteas multas, war noch von dem
                        sauerkraut.<lb/><hi rend="underline">Haec brassica heri ad intra vocabat
                            <g>spirit</g>us, seu <g>ignem</g>, juvabat<lb/>die nasskalte
                        <g>Luft</g>, hinc ille in animo &amp; corpore languor. tristi-<lb
                            type="inWord"/>tia, somnolentia ad <g>spirit</g>us reparandas,
                            sonderl<ex>ich</ex> da auch gar<lb/>diarrhoea darau&#223; geworden
                        ist.</hi><lb/>Spannen in faucibus &amp; mucus ex lar<ex>ynge</ex> &amp;
                        inf<ex>undibulo</ex> pulposus. Larynx<lb/>aspero character
                    <g>vener</g>eorum. Spannen in axilla sin<ex>istra</ex>.<lb/>Dentium molarium
                        sonderl<ex>ich</ex> superiorum stupor. Iam flat Eurus.<lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat &amp; sibilat. Crepitus artuum. Ructus
                        <g>aci</g>d<ex>i</ex> jejuni<note place="margin-right" resp="author"> stehe
                        im hembd da<lb/>mich anziehe in
                        der<lb/><g>Luft</g>.</note><lb/>Barom<ex>etrum</ex>
                        18<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 35. wie gestern.<lb/>so es keine andere
                        <g>Luft</g> giebt regnet es so bald nicht od<ex>er</ex> schneyet nicht
                    so<lb/>bald. <g>Aer</g> paulul<ex>um</ex> nubilus nicht eben feucht wie gestern
                    da s&#252;dwest we-<lb type="inWord"/>hete, so gleich starcken Nebel v.
                    d&#252;sterkeit mitbrachte, durch<lb/>feuchtigkeit, denen <hi rend="underline"
                        >die gesunde winde Ost v. Nord wieder-<lb type="inWord"/>stehen.</hi> Eurus
                    ist feucht v. warm, nimmt im Vorbeygehen alle<lb/>d&#252;nste des Mayns v.
                    f&#252;hrt sie &#252;ber die stadt, ausser denen die<lb/>er schon weiterher
                    mitgebracht. Boreas constringit v. jagt sie<lb/>weg, Eurus subtiles reddit &amp;
                    in auras fugit &amp; dissipat.<lb/>Doch sind wir vini potores hier bey k&#252;hl
                    nassem wetter ges&#252;nder al&#223; <supplied reason="omitted-in-original"
                        >bey</supplied> heisem<lb/>v. trockenem.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Winde unter-<lb type="inWord"/>schied recepta<lb/>urbis
                            nostrae.</hi><lb/><hi rend="underline">Pius vere medico non
                        eget</hi><lb/>Morbi omnes <g>spirit</g>uales sunt &#224;<lb/>nostra
                        corruptione hinc<lb/>Pius non eget medico<lb/>it<ex>em</ex> ad Deum
                        medicum<lb/>medicorum et at eo solans<lb/><g>spirit</g>uale
                        impetrat.<lb/>Bene Diesterweeg efficit<lb/>da&#223; der sich ruhig
                        hielte<lb/>in Gott gelassen in der diaet<lb/>nicht excedire von
                        Kranckheit<lb/>ohne Medico v. artzney ge-<lb type="inWord"/>sund werde, die
                        so nicht nutzen<lb/>v. nur vor tumme Esel sey.</note><lb/>Mane ibam in <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037593685">Cronau</name><note
                        place="foot" resp="editor"> David Jakob Cronau, Drucker in Frankfurt</note>
                    buch druckerey.<lb/>It<ex>em</ex> ad Diest<ex>erwegium</ex><note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in
                        Frankfurt</note> &amp; afferebam literas ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onradum</ex>
                        D<ex>ippelium</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> &amp;
                    Halenses.<lb/>Postea ivi ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> qui
                    heri vespera 6 &#188; uhr veniebat huc<lb/>durch den Einla&#223; am Eschenheimer
                    Thor in der Nacht.<lb/>Narrabat da&#223; in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4037124-4">Mayntz</name> die Pfaffen nichts
                    verstehen al&#223; saufen. hat einer mit<lb/>ihm im suff disputiren wollen
                    &#252;ber die vulgatam, lie&#223; sich ein mit<lb/>ihme, so er nicht thun
                    sollen, v. sagte in Genes<ex>i</ex> 2dae hie&#223; es nicht<lb/>ipsa
                        s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> ipsum secundum text<ex>u</ex> orig<ex>inali</ex>,
                    der Canonicus vicarius sein<lb/>wirth sch&#252;tzte ihn, sonst h&#228;tt er
                    schl&#228;ge bekommen. F&#252;hrte ihn auch zu<lb/>dem Theologiae Doctore Patre
                    Firnberger der ein guter Scholast<ex>ischer</ex> phi-<lb type="inWord"/>losophe.
                    opposuit ei Stier tres Deitatis personas non esse tres<lb/>subsistentias alias
                    essent tres Dii ejusdem naturae, dixit Pater<lb/>captivandam rationem esse sub
                    fidei imperium.<note place="margin-right" resp="author"> Jesuitae stierio
                        dixerunt,<lb/>sie haben in ihrer bibliotheque<lb/>wohl 200 b&#252;cher
                        von<lb/>dem allerersten druck ist<lb/>eine grose Rarit&#233;.</note><lb/>Der
                    Canonicus vicarius r&#252;hmte sich da&#223; sie in Meyntz den
                    abtr&#252;nnigen<lb/>lutherischen Pfarrherr von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/7643922-7">Ilgers Gehoven</name>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141523980"
                        >Isserst&#228;dt</name><note place="foot" resp="editor"> Christian
                        Isserstedt (fl. 1704&#8211;1725), zum katholischen Glauben konvertierter
                        lutherischer Pfarrer von Ilversgehofen</note> so gelehrt aber vorn<lb/>v.
                    hinten buckelich worden, den der Meyntzische Cantzler abfallen v.
                    s<ex>ein</ex><lb/>weib v. kinder verlassen gemacht v. gesagt da&#223; er cum
                    stipendio 300<lb/>Gulden bey Herrn von Dalberg Bibliothecarius im saukopf<note
                        place="foot" resp="editor"> der J&#252;ngere Dalberger Hof in Maynz, gen.
                        das Haus zu den drei Sauk&#246;pfen</note> worden, Todtgesoffen<lb/>in dem
                    g&#252;ldenen Adler. Fiel in saufen in lipoth<ex>ymia</ex> um mit dem
                    Glas<lb/>v. behielt es in der hand, obibat da er nicht vom bette gekommen in 8
                        wochen.<note place="margin-right" resp="author"> Eben jetzt
                            consecrirte<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11882077X"
                            >Trier</name> den <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118742213">Churf<ex>&#252;rsten</ex>
                            von<lb/>Meyntz</name> waren viele Pfaffen<lb/>da.<lb/>Gratulabatur dem
                            letzten<lb/>Churf<ex>&#252;rsten</ex> in einem
                            sch&#246;nen<lb/>lat<ex>einischen</ex> Carmine, bekam<lb/>ein
                        sch&#246;nes present<lb/>davor, als er
                        Churf<ex>&#252;rst</ex><lb/>ward.</note></p>
                <pb facs="b0728.jpeg" n="728"/>
                <note2>(Seite 728) </note2>
                <p>Nachdem sie ihn wieder etwas zurecht gebracht hatten.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> ist zu
                    hitzig, sagte zu dem offic<ex>ier</ex> Moog der ihn anredete ob er<lb/>wolte
                    Catholisch werden, ob er weil er immer fluchte die Daemonische<lb/>od<ex>er</ex>
                    teuflische Relig<ex>ion</ex> h&#228;tte, der gieng fort v. stie&#223; das Glas
                    wein<lb/>auf den Tisch. In caut&#232; egit. ist zu hitzig &amp; nimis phil-<lb
                        type="inWord"/>autis, putat er sey der allergelehrteste in der welt.<note
                        place="margin-left" resp="author"> W&#228;re er dem&#252;thig so
                        w&#228;re<lb/>er Auch mit denen druckers<lb/>besser zurecht kommen v.
                        nicht<lb/>von ihnen gescholten worden.</note><lb/>Veni ad Gros,<note
                        place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> dicebat Siberg in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">berlin</name> habe
                    nicht gut gethan da&#223; er<lb/>dem <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118535978">K&#246;nig</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm I., K&#246;nig in Preu&#223;en
                        (1688&#8211;1740)</note>
                    <g>mercurium</g> tingirt habe.<note place="margin-left" resp="author"> Bibi apud
                        Stier Thee,<lb/>Domi in Camera fri-<lb type="inWord"/>gida frigent scri-<lb
                            type="inWord"/>benti im Camisolgen<lb/>extrema.<lb/>Mucus ex
                            inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>larynge pulposus.<lb/>Capilli penduli
                        ist<lb/>nebelich v. etwas feuchte<lb/><g>Luft</g>.</note> Allen gehe es
                    nicht gut die gros<lb/>thuen v. sich an grose herrn addressiren, wie es auch
                        Baron<lb/>Creutz<note place="foot" resp="editor"> Johann Christian von
                        Mackau, Freiherr von Creutz (1682-1732), Alchimist am Hofe Ernst Ludwigs zu
                        Hessen-Darmstadt</note> gegangen von dem Man gewi&#223; wisse, da&#223; er
                    was gehabt, Gott<lb/>aber hat ihm alzeit wiederstanden.<lb/>Gros loquebatur de
                        socin<ex>ianis</ex> &amp; Arianis, es seyen Gifftige Leute.<lb/>Gros dicebat
                    cum de Siberg loqueremur, alle Centra &#246;ffneten<lb/>sich zu dieser unserer
                        Zeit.<note place="margin-left" resp="author"> Gros dicebat rigidi
                        separatistae<lb/>haben es ihm &#252;bel nehmen wollen, da&#223; er<lb/>in
                        der <bibl>VIten <title>fama</title></bibl> gesagt er wolle<lb/>nahe tretten,
                        ging nicht von hertzen,<lb/>geben sie sich mu&#223; man accordiren, war nur
                        ein Entr&#233;e zu machen.</note><lb/>Gros liese sich
                            <bibl><author>Bechers</author>
                        <title>Chymische Concordantz</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Joachim Becher: Chymischer Gl&#252;cks-Hafen, oder, Grosse chymische
                        Concordantz und Collection, Frankfurt am Main 1682.</note> bey Fresin
                        binden.<lb/>it<ex>em</ex>
                    <bibl><author>Sinceri</author>
                        <title>Anleitung zur hermetischen wissenschafft.</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Sincerus: Gr&#252;ndliche Anweisung zur
                        Hermetischen Wissenschafft und Bereitung der Philosophischen Tinctur,
                        Dresden und Leipzig 1723.</note><lb/>Stier deberet in scientiis sobri&#232;
                    se gerere, sich selbst so nicht loben<lb/>noch auch von seiner frau<note
                        place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest. 1746), geb.
                        Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier</note> loben lassen, die
                    au&#223; ihm einen Gott<lb/>machet; je h&#246;her einer steigt, mu&#223; er doch
                    sehen da&#223; er noch s<ex>einen</ex><lb/>Meister findet, offt selbst cum major
                    ei venit experientia,<lb/>s<ex>eine</ex> Meynung &#228;ndern, hat man daher
                    ursach &#252;ber das St&#252;ckwerck<lb/>sich nicht zu erheben sondern
                    dem&#252;thig seyn. Fende eum quoque<lb/>nimis extollit in faciem, sicque alit
                    et sustentat superbia ejus &amp;<lb/>uxoris.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Scientiae mancae sunt.</hi><lb/>Humilitas optima<lb/>in
                        iis.<lb/>Gros scripsit <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelio</name> er solle nicht
                        so<lb/>argw&#246;hnisch seyn gegen <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl</name> v. s<ex>eine</ex>
                        frau.<!--Johanna Sophie Carl (1684&#8211;1733), geb. von B&#252;low, Gemahlin Johann Samuel Carls--><lb/>Sed
                        licet non omnia ei adversa jam<lb/>faciunt, fuere t<ex>ame</ex>n &#224;
                        principio &amp;<lb/>alii continent. </note><lb/>Pastor <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11721339X">Starck</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Starck, Pastor an der Frankfurter
                        Sankt-Katharinenkirche, Sohn Johann Friedrich Starcks</note> der
                    j&#252;ngere war bey Gros, wolte die Separation aufgehoben<lb/>wissen v. glaube
                    ich er feilt so lang bi&#223; er den Separatisten eins an-<lb type="inWord"
                    />h&#228;ngt. Soll 2 bogen gegen die <bibl><title>famam</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Geistliche Fama, mitbringend Einige Neuere
                        Nachrichten von G&#246;ttlichen Erweckungen, Wegen, F&#252;hrungen und
                        Gerichten, hg. von Johann Samuel Carl u.a., Berleburg 1730-1740.</note>
                    geschrieben haben T. VI.<lb/>Gros hat ihm alles mascule beantwortet. Sie haben
                    keine heil<ex>ige</ex><lb/>Christl<ex>iche</ex> Kirche s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex>
                    einen Saustall. Heisen alles b&#246;se guth. bildet sich<lb/>ein ein groser Mann
                    zu werden mit s<ex>einen</ex> elenden schrifften. Donavit<lb/>Grosio
                        s<ex>eine</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118616099">spenerische</name>
                        Catech<ex>ismus</ex> Tabellen<note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Friederich Starck: Philipp Jacob Speners Catechismus-Tabellen : darinnen der
                        gantze Catechismus D. Martin Luthers deutlich und gr&#252;ndlich
                        erkl&#228;ret wird. Sammt Joh. Georg Pritii Einleitungs-Tabellen der zarten
                        Jugend zum besten in Frag und Antwort, Frankfurt <hi rend="a-size-medium"
                            >1725.</hi></note> in 8vo cum effigie sua, hat sie<lb/>ihm selbst
                        gebracht.<note place="margin-left" resp="author"> Diest<ex>erweg</ex>
                        dicebat mane behaghelin<lb/>Magd, so bey 30 Jahre alt<lb/>breche alle 6
                        wochen or-<lb type="inWord"/>dentl<ex>ich</ex> den hal&#223; auff
                        mit<lb/>Rauhigkeit sagt sie<lb/>habe <g>menses</g> nicht gnug v.<lb/>recht.
                        Forte <g>vener</g>ei quid<lb/>subest, sed in sani quoque<lb/>cetera tales
                        motuum<lb/>saepe anomaliae. Saepe<lb/>&amp; &#224; parentibus
                        implantatur<lb/>miasma tantum <g>vener</g>eum.<lb/>Herrn Lausen Kind
                        starb<lb/>am fran&#223;osen, die ehe man<lb/>es gemerckt eine nutrix<lb/>ihm
                        bey gebracht, hatten<lb/>zu letzt an dem Kind so<lb/>&#252;berhand genommen
                        da&#223; sie<lb/>nicht zu heben v. muste es<lb/>sterben.</note><lb/>Meridie
                    edi kartoffeln so dick v. nicht fleischbr&#252;he gnug hatten,
                    gebraten<lb/>huhn, &#196;pfel, butterbrodt v. 1 milchbrodt. bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex><lb/>wein, 1 gl&#228;sgen &#228;pfelmost so
                    schon hell v. sauerl<ex>ich</ex>.<lb/>Nach dem essen in camera mea frigida
                    frigent extrema. Pressen<lb/>in molaribus dentibus oben v. unten, oben aber am
                    meisten. Pressio<lb/>ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex>. Ructus. Pressio
                    verticis.<lb/>Wenn wir uns ergeben zu knechten da&#223; Knechte seyen wir, dem
                        heil<ex>igen</ex> Geist,<lb/>so werden wir Menschen Gottes,<note
                        place="margin-left" resp="author"> Obsessi plurimi.<lb/>vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>Baxters</author>
                            <title>gewi&#223;heit der<lb/>Geister</title> p. 176 sequente.</bibl>
                        <!--Richard Baxter (1615-1691): Die Gewi&#223;heit der Geister, N&#252;rnberg
1755.--></note>
                    v. das ist das sicherste dem im geiste folgen<lb/>ohne viele grose Gaben v. hohe
                    Prophetien so auch von niederen Geistern<lb/>herkommen k&#246;nnen v. man offt
                    irren kan, v. in Eigenheit und Mey-<lb type="inWord"/>nung einen guten Geist um
                    sich zu haben, einen irrenden daemonen, v. nicht<lb/>lautern Menschen Geist so
                    noch in der Reinigung steht zu s<ex>einem</ex> f&#252;hrer<lb/>haben. Uti animum
                    regunt hi <g>spirit</g>us ita &amp; corpus. Pietas<lb/>sanitatem promovet,
                    quippe quae facit affectus harmonicorum<lb/>in quibus sanitas consistit. Mali
                    spiritus so wir auf b&#246;sen wegen<lb/>gehen hauchen in den Geist
                        allerl<ex>ei</ex> b&#246;ses, hochmuth Neid p thirische v.<lb/>Viehische
                    L&#252;ste, hinc pallor, animus sollicitus, hinc ea operantur<lb/>sensim
                    sensimque in corpus &amp; in eo torporem solidorum, &amp; spissi-<lb
                        type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">tu-</fw></p>
                <pb facs="b0729.jpeg" n="729"/>
                <note2>(Seite 729) </note2>
                <p>tudinem fluidorum faciunt n<ex>emp</ex>e sic morbi plurimi &amp; maxima<lb/>animi
                    in iis inquies. Avari <g>spirit</g>us metallicos &amp; <g>ter</g>reos ad<lb/>se
                    trahunt qui eos totos occupant. Venerei ut probabile<lb/>est, &amp;
                        <g>spirit</g>us daemoniacos hominum <g>vener</g>eorum, &amp;
                    <g>spirit</g>uum diabolicorum<lb/>rebellionem &#224; Deo sibi adsciscunt
                    consortium, &amp; in eo jam vivo corpore<lb/>torquentur. Ein Mensch, so der
                    mensch den er alzu sehr ausser<lb/>v. &#252;ber Gott geliebt kan gar leicht bey
                    jenes todt sich zu sehr<lb/>betr&#252;ben v. dem andern in sich einen Eingriff
                    lassen da&#223; er bald her-<lb type="inWord"/>nach stirbt v. zu ihm kommt.
                    Jeder in summa kommt dahin<lb/>nach des leibes ableben wo er mit dem
                    Gem&#252;the v. leibe alzeit ge-<lb type="inWord"/>wesen, sein Geist kommt
                    entweder zu Gott oder dem teufel,<lb/>zu denen daemonen, die in der <g>Luft</g>,
                    zu denen metallischen herben<lb/>Geistern in der <g>Erde</g> od<ex>er</ex>
                        s<ex>o</ex> w<ex>eiter</ex> v. haben also in denen Elementen<lb/>die sie
                    &#252;ber Gott geliebet ihre Quaal, bi&#223; sie sich zu Gott<lb/>wenden durch
                    schwere leiden v. &#252;ber die Elemente hin au&#223; fliegen
                    k&#246;nnen,<lb/>da sie vorher al&#223; irrdisch sua gravitate hin unter fielen,
                    oder<lb/>doch &#252;ber die <g>Luft</g> nicht hinau&#223; steigen konten.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Realiter in nobis malis<lb/>malus
                        Diabolus inha-<lb type="inWord"/>bitat inque nos influ-<lb type="inWord"
                        />it, uti &amp; Deus<lb/>bonus in bonos.<lb/>Script<ex>ura</ex> dicit,
                        das<lb/>wort ward fleisch v.<lb/>wohnt unter uns,<lb/>ich wil in ihnen
                        wohnen<lb/>v. in ihnen wandeln,<lb/>wir sind tempel des<lb/>heiligen
                        Geistes. Christus<lb/>bleibt in uns wir<lb/>in ihm. <hi rend="underline"
                                >Dantur<lb/>E<ex>rgo</ex> obsessi &#224; Deo<lb/>&amp; Diabolo.</hi>
                        Est<lb/>divina
                            &#7952;&#957;&#941;&#961;&#947;&#949;&#953;&#945;<lb/><g>spirit</g>ualis
                        perdulcis.<lb/>Bona est &amp; mala Na-<lb type="inWord"/>tura in malo
                        sumus<lb/>ad bonam Dei resti-<lb type="inWord"/>tuendi sumus,
                        wir<lb/>m&#252;ssen theilhafftig <lb/>werden der gottlichen<lb/>Natur dicit
                            scri-<lb type="inWord"/>ptura.<lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                        sunt boni <lb/>&#224; Deo obsessi.<lb/>Fides eorum est<lb/><foreign
                            xml:lang="gr">xxx</foreign> eine gewisse <lb/>zuversicht auf
                        den<lb/>unsichtbaren Gott der <lb/>in uns wohnt v.<lb/>s<ex>ein</ex> werck
                        hat, den <lb/>wir kennen realiter<lb/>Et ea cujus vi<lb/>in nobis quoque
                            mira-<lb type="inWord"/>cula perpetrare<lb/>ad huc possumus, si<lb/>Deo
                        spatium ope-<lb type="inWord"/>randi in nobis<lb/>concedimus &amp;
                        eum<lb/>per tenebras volun-<lb type="inWord"/>tatis nostrae
                        non<lb/>impedimus.</note> Alles in uns ge-<lb type="inWord"/>schieht durch
                    mit w&#252;rckung anderer Geister denen sich unser<lb/>Geist zu gesellt v. sie
                    zu sich zieht magic&#232; in interno principio,<lb/>v. mit ihnen wirckt.
                    Traurige Geister v. furchtsame ziehen<lb/>das blut ad Centrum v. alle
                    Kr&#228;ffte hinc facile stagnatio &amp;<lb/>febres lentae &amp; hecticae.
                        Vid<ex>e</ex> hinc deducentes hunc morbum<lb/><bibl><title>Reflexiones
                            morales satyr<ex>iques</ex> &amp; Comiq<ex>ues</ex></title> Amstelod.
                        Edit. 2. in 8 1723.</bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Jean-Fr&#233;d&#233;ric Bernard: Reflexions morales, satiriques et comiques
                        sur les moeurs de notre si&#232;cle, Amsterdam 1723.</note><lb/>Metallische
                    delectiren sich an ihrem <g>Gold</g> v. machen das blut auch dicke<lb/>nimis
                    contrahendo, facile hydropici obeunt vel mucescunt,<lb/>werden gerne alt, denn
                    sie thun dem essen v. trincken nicht viel,<lb/>v. unsere Natur kan immer eher
                    den Mangel al&#223; &#252;ber flu&#223; er-<lb type="inWord"/>tragen, quippe
                    quae paucis contenta est. Quo quisque <g>spirit</g>u<lb/>regatur facies prodit,
                    laetis laeta sunt effluvia alios laeti-<lb type="inWord"/>ficantia, sicque est
                    in invidis in tristibus, qui etiam in con-<lb type="inWord"/>versatione alios
                    tales reddunt so sie nicht wiederstehen, son-<lb type="inWord"/>derl<ex>ich</ex>
                    minores, die vor jenen Respect haben. Tales <g>spirit</g>us valde
                    sunt<lb/>molesti laetis, uti laeti tristibus. Kommt es so weit, da&#223;
                    auch<lb/>ex <g>spirit</g>u eine grose corruptio in den leib selbst
                    eingef&#252;hrt<lb/>wird, v. ad sensus externos die Menschen geplagt werden
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> in morbis<lb/>convulsivis, in deliriis
                    periodicis hypochondriacis, maniacis<lb/>&amp; melancholicis, ist das ein
                    h&#246;herer Grad der besitzung von einem<lb/>Geist den wir zu weit in uns
                    eingelassen. Wie es auch bey denen<lb/>Trembleurs sich ge&#228;ussert die denen
                    Daemones zu viele Macht &#252;ber<lb/>sich gelassen, in hoffnung es thue es
                    Gott. Endl<ex>ich</ex> wenn hohe teufel<lb/>selbst sich an einen Manchen, v.
                    sich in einen lagern, so gehts an ein entsetzl<ex>iches</ex><lb/>reisen v.
                    zerren, v. fluchen v. l&#228;stern v. das sind dann die<foreign xml:lang="gr"
                            >&#7952;&#957;&#941;&#961;-<lb type="inWord"/>xxx</foreign> deren im
                    Evangelio gedacht ist, ubi Daemones humani &amp; <lb/>Diabolici qui gradu
                    differunt, &amp; in eod<ex>em</ex> consortio sunt, sub eod<ex>em</ex><lb/>titulo
                    veniunt. Spiritus noster qui terminis suis est cir-<lb type="inWord"
                    />cumscriptus, si <g>spirit</g>ibus daemoniacis &amp; diabolicis se sociat,
                    &amp; ideo<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">har-</fw></p>
                <pb facs="b0730.jpeg" n="730"/>
                <note2>(Seite 730) </note2>
                <p>harmoniam naturalem in corpori &amp; animi aequilibrio &amp;
                    consortio<lb/>laedit, non potest uti debet naturaliter operari, &amp; inva-<lb
                        type="inWord"/>lidus fit, operationum ejus non est ordo, plus in uno
                    loco<lb/>operatur, &amp; in omnibus hinc vel uno maximus defectus est
                    &amp;<lb/>confusio. Prudentes medici quando Dei judicium super<lb/>hominem
                    effusum agnoscunt manum de tabula retrahunt,<lb/>medicamentis hic n<ex>emp</ex>e
                    nullus est locus, quando <g>spirit</g>us peregrini jam ita<lb/>dominium in
                    corpore hominis in valuit ut et in eo visibili-<lb type="inWord"/>tas operetur,
                    sonst aber hat lapis philos<ex>ophorum</ex> beym an fang in<lb/>morbis
                        chronic<ex>is</ex> schon die Krafft affundendo lucem, ut
                    <g>spirit</g>us<lb/>tenebrarum opera destruat, ubi vero <g>spiritus</g> nimis
                    fortis est,<lb/>nil efficit, et <g>spirit</g>uali vult pelli remedio &amp;
                    morali,<lb/>si fieri potest et gradus mali admittit, &amp; benefaciendo.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <foreign xml:lang="gr">&#7952;&#957;&#941;&#961;&#947;&#949;&#953;&#945;
                            xxxxx</foreign>
                        <lb/>dicit Paulus ad Ro-<lb type="inWord"/>manos,
                        Lutherus<lb/>kr&#228;fftige Irrth&#252;mer<lb/>Est quasi obsessio
                            <g>spirit</g>us<lb/>Erroris, &amp; vera &amp;<lb/>realis ejus in
                            habi-<lb type="inWord"/>tatio.</note><lb/>Sic pro gradu obsessionis
                    multi liberantur. Multi vero ad<lb/><g>ignem</g> gehennae &amp; diluvii
                        <g>ignem</g> den feurigen Pful amandandi in<lb/>quibus non habuit hic
                        <g>spiritus</g> gratia locum ullum. Acuti<lb/>morbi &#224; <g>spirit</g>ibus
                        <g>ign</g>ei fiunt, facile queant turbari, &amp; per<lb/>se plane absque
                    medicamentis curantur, modo regimen non adver-<lb type="inWord"/>satur. Hinc
                    &#224; <g>spirit</g>uum obsessione linguis peregrinis loquun-<lb type="inWord"
                    />tur aegri, &amp; quae sunt alia stupenda, prophetantur e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> &amp;c<ex>etera</ex>. Spi-<lb type="inWord"/>ritus noster
                    captivatur sic subinde &amp; imperium cogitur relinquere<lb/>alii extraneo
                        <g>spirit</g>ui, qui varia in corpore agit. Peregrinus<lb/>sic interdum ad
                    tempus cedit &amp; tunc redit, hinc paroxysmi.<lb/>Medicus pius hic
                        <g>spirit</g>ualibus morbis maxim&#232; potest afferre medelam<lb/>juvans
                    effluviis suis &amp; precibus. Morbi crassi &amp; plane primi<lb/>gradus
                    elementares e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> ab ingestis malis &amp; nimis cibis
                        purga-<lb type="inWord"/>tione materiali tolluntur. Sed altioribus altiora
                    debentur<lb/>remedia, moralia &amp; theosophica. Hinc forte
                    metallicis<lb/>morbis metallicis medicamentis mederi conveniet, naturae grato,
                    quae roborari<lb/>simili debet, ut contrarium fugetur. A <g>spirit</g>ibus
                    quoque derivantur<lb/>contracturae, ubi aliquam partem vel omnes fere
                    excepto<lb/>capite obsedit <g>spirit</g>us &amp; fixit, hinc in iis uti in aliis
                    muniis<lb/>natura non ita multis partibus litans, sagax est, vel &amp;
                        <g>spirit</g>us<lb/>peregrinus naturalem opprimens eum &amp; per eum
                    loquitur &amp; agit.<lb/>Ipsa ea obsessio <g>spirit</g>uum morbosorum die
                    Geister der Kranckheit pro-<lb type="inWord"/>pagatur in liberos, qui parentum
                    stultitiam portare coguntur, so<lb/>sind offt kleine Kinder rhachitide afficirt
                    propter parentes <g>vener</g>eos,<lb/>gantze familles sind n&#228;rrisch, gantze
                    familles &#232; contrario gut.<lb/>In gantzen nationen besser v. schlimmer
                    al&#223; andere, et hoc &#224; <g>spirit</g>uibus<lb/>regiones eas occupantibus,
                    qui delectantur <g>ign</g>ea vel frigida vel<lb/>temperata Zona, cibis &amp;
                    potu. Der geht am sichersten der in Gott<lb/>sich suchet feste zu setzen, v.
                    sich v. allen andern Machten abstirbt<lb/>v. in passione, in summa bonitate
                    &amp; amore &amp; quiete stehet, od<ex>er</ex> zu<lb/>stehen sucht.</p>
                <pb facs="b0731.jpeg" n="731"/>
                <note2>(Seite 731) </note2>
                <p>Ructus multi scribenti in camera mea, pressio uti &amp; meridie<lb/>inguinis
                        d<ex>extri</ex>, pressio ocul<ex>i</ex> sinistri. molarium superioris
                    maxillae<lb/>meist dolor et stupiditas, oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>
                        super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> multum subsilit.<lb/>Extrema omnia
                    frigida &amp; dorsi horripilatio sedenti in camera im<lb/>Camis&#246;lgen. Da
                    mich der <g>Urin</g> truckt, horripilatio adest in<lb/>dorso et extremorum majus
                    frigus, horripil<ex>atio</ex> dorsi postea<lb/>paulul<ex>um</ex> remittit &amp;
                    liberior mens. Borborygmi. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>flatus <g>sulphur</g>ei. Iam
                    non, uti alias sedeo &#224; meridie statim, creavi,<lb/>quia heri nimium.
                    Pressio occipitis.<note place="margin-right" resp="author"> Pressio
                        lumborum.</note><lb/>Adivi Gablerum, dieser sagte er meyne der Baron von
                    siberg in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8"
                    >Berlin</name><lb/>so <g>Gold</g> gemacht sey <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120634767">der von Sabor</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Chrysostomus Ferdinandus von Sabor, alias Christian Friedrich
                        Sendimir von Siebenstern, alias Christian Friedrich von Steinbergen,</note>
                    so schrifften schon edirt in Chy-<lb type="inWord"/>micis.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Putat G<ex>abler</ex> er
                        sage<lb/>da&#223; s<ex>ein</ex> subject cum <g>spiritu</g><lb/><g>nitri</g>
                        solvirt sich roth<lb/><g>praecipi</g>tire, da&#223; er eben<lb/>das subject
                        habe <lb/>wie Walchin.</note><lb/>Einer wollte Gabler neul<ex>ich</ex>
                    wei&#223; machen das Ambt des Geistes sey das Ambt<lb/>des Christen zu Gott zu
                    kommen, da&#223; doch etwas internum quod ist von dem<lb/>rohen Christenhauffen
                    gott zu sammlen eine Gemeine im Geist.<lb/>Gabl<ex>er</ex> hat ohnl&#228;ngst
                    des Mannheimers<add resp="author" place="above">Chirurgi von Mannheim</add>
                    medicamenta gebraucht die ihm<lb/>die felle am Auge doppelt gemacht, da sie ihm
                    eine neue inflammati-<lb type="inWord"/>on erweckt, Gabl<ex>er</ex> laxavit, v.
                    hat s<ex>eine</ex> eigene Augen medicamente<lb/>wieder in usum genommen, v. sich
                    blasen ziehen lassen, meynt so<lb/>werde es gut werden.<lb/>Pedes scribenti in
                    camera frigida, frigidi cum manibus, motus ali-<lb type="inWord"/>quot, clara
                    facies &amp; ocul<ex>i</ex>. auris d<ex>extra</ex> susurrat, mucus
                    ex<lb/>faucibus pulposus non nimius. Pressio in nucha hinten. Horri-<lb
                        type="inWord"/>pilatio dorsi. Flatus. Pressio verticis. Ructus.<lb/>Den
                    Geruch von denen Apfelkernen habe noch den gantzen Nachmittag<lb/>in dem Munde.
                    Inguinis d<ex>extri</ex> levis dolor. Mucus ex
                    infundib<ex>ulo</ex><lb/>pulposus, larynx paulul<ex>um</ex> asper.<note
                        place="margin-right" resp="author"> ist weil ich etl<ex>iche</ex>
                        st&#252;cke<lb/>von den Kernen zwischen<lb/>den Z&#228;hnen stecken
                        gehabt<lb/>so damals hora<lb/>IV lo&#223; giengen.</note><lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> begegnete mir vespera, v. sagte da&#223; durch den alten
                        Moscherosch<note place="foot" resp="editor"> Johann Ernst Moscherosch
                        (1675&#8211;1743), Pedell des Frankfurter Konsistoriums</note><lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> auf morgen Nachmittag m&#252;ndlich citirt worden sey vor
                    das Consist<ex>orium</ex><lb/>um etwas Rede v. Antwort zu geben, liess ihn
                        freundl<ex>ich</ex> gr&#252;&#223;en.<lb/>Veni ad Stier, idem narrabat,
                    hatte kurtz hin dem Consist<ex>orium</ex> geschrieben,<lb/>v. vor deme
                    Consistorio durch den Moscherosch ein Memoriale in kurtzen<lb/>terminis wieder
                    morgen zuschicken zu lassen, wolte es Mosch<ex>erosch</ex> den abend<lb/>noch
                    ins Hau&#223; schicken. Morgen fr&#252;he aber gleich bey anbrechendem
                    Tag<lb/>nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6"
                        >ofenbach</name> hinau&#223; zu gehen v. da zu bleiben. Scribebat solum
                        HochEdelgeb<ex>orne</ex>,<lb/>HochEhrw&#252;rdige, hochEdle per contentum.
                    Es k&#228;me ihm die Citation al&#223;<lb/>einem frembden paradox vor, v.
                    declarirte er m&#252;sse verreisen v.<lb/>werde nicht erscheinen in kurtzen
                    terminis, wolte ihnen gar ob modum<lb/>citationis oralem ein verwei&#223;liches
                    postscriptum zuschreiben. Sed<lb/>dissuasi; sagt er habe gefunden offt habe ihm
                    das laviren weniger<lb/>gut gethan al&#223; das herau&#223;platzen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Stier dicebat die Pfaffen<lb/>in Meyntz
                        wissen wenig od<ex>er</ex><lb/>nichts, k&#246;nnen nur wohl<lb/>fressen
                        saufen huren.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11851685X"
                            >Buddei</name> scripta sunt ad mo-<lb type="inWord"/>dum correcta, 7
                        mal<lb/>wurden alle bogen von Magistris<lb/>corrigirt, die letzte corre-<lb
                            type="inWord"/>ctur od<ex>er</ex> revision bekam<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/11851685X">Buddeus</name>
                    selbsten.</note><lb/>Dicat alius me indoctum nolle scribere, Stierium doctum
                        <g>ignem</g> suum<lb/>sequi &amp; semper &amp; statim scribere dependere
                    &#224; natura v. weil ich we-<lb type="inWord"/>nig gelernt, sed possum
                    qualiacumque scribere nisi per viderem male<lb/>agi res omnes per bilem, &amp;
                    quantum bilis tantum nihil ad rem<lb/>agi. Hinc nemo potest dicere ich wolle
                    Stier nach meiner Elle<lb/>abmessen, die zu kurtz. Idem n<ex>emp</ex>e suadet
                        <g>spirit</g>us Evangelii man-<lb type="inWord"/>suetus.</p>
                <pb facs="b0732.jpeg" n="732"/>
                <note2>(Seite 732) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> irascebatur &#252;ber den D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1020336595"
                        >R&#252;cker,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Nikolaus
                        R&#252;cker (1690&#8211;1761), Jurist in Frankfurt und weltliches Mitglied
                        des Konsistoriums</note> der es angebracht<lb/>wegen der
                            <bibl><title>Apologia.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro Dn. Christiano Fendio,
                        ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua
                        luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae
                        aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M.
                        Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am
                        Main 1732.</note> Sagte sie wollen wissen wer das postscriptum
                        gemacht,<lb/>it<ex>em</ex> wer die Apol<ex>ogiam</ex> gedruckt.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Uxor <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stierii</name> sanguineo
                        cholerica<lb/>timuit valde.
                        <!--Katharina Felizitas Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier--></note><lb/>Mane
                    geht Stier<note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier
                        (*1696), Theologe</note> weg. so haben sie das nachsehen.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Forte
                        Gros<!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt-->
                        R&#252;ckerum<lb/>excitavit amicum<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/103092269">Reineccii.</name>
                    </note><lb/>In inguine d<ex>extro</ex> dolor premens, mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pul-<lb type="inWord"/>posus. In
                        <g>aer</g>e frigido frigida extima sensim calent. Pitzeln in
                        <g>ure</g>thra.<note place="margin-left" resp="author"> auris
                            d<ex>extrae</ex> susurrus. Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex>
                        varius<lb/>frigent pedes in<lb/>hypocausto calido,<lb/>calent
                            manus,<lb/>meditanti.<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117083038">M&#246;ller</name> dixit vespera
                        er<lb/>nehme keinen Correctorem an<lb/>v. wolle den alten behalten.
                    </note><lb/>Aderat domi Senckenberg der Apoth<ex>eker</ex> von <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">friedberg,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Otto Rudolph Senckenberg (1691&#8211;1745),
                        Apotheker in Friedberg, Vetter J. Chr. Senckenbergs</note> mater<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740),
                        geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> me para-<lb
                        type="inWord"/>doxum accusabat &amp; plorabat. wil nicht mehr schweigen v.
                    es allen Leuten<lb/>sagen. <hi rend="underline">Christus macht da&#223; Mutter
                        gegen sohn, v. alles gegeneinander gehet.</hi><lb/>War &#252;ber die
                    begebenheit mit Stier lustig, v. das <g>Feuer</g> regete sich<lb/>in mir.
                    Meditans obambulabam ut soleo meditans in hypo-<lb type="inWord"/>causto,
                    arrodebam digitos, &amp; varias notatu dignas habe-<lb type="inWord"/>bam
                    cogitationes, pedes frigidi meditanti ut semper meditanti<lb/>esse solent.
                    Crepitus artuum. Ructus.<lb/>Sich in einen Stand setzen, da man wenig Geld
                    braucht v. keinen<lb/>Anla&#223; hat den Nechsten zu vervortheilen ist das
                    beste, denn es ist<lb/>besser der Versuchung entgehen, al&#223; in gefahr kommen
                    versucht od<ex>er</ex><lb/>gar verf&#252;hrt zu werden, denn die Versuchungen
                    sind uns offt zu schwer<lb/>v. wir k&#246;nnen nicht alles gleichm&#252;thig
                        au&#223;halten.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Stultus <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign></hi>.
                        <lb/>Mater dicebat st&#252;rbe sie<lb/>mir w&#252;rde es mir
                        sehr<lb/>&#252;bel gehen, wolle Gott<lb/>bitten ich solle vor
                        ihr<lb/>sterben. Amor est wil<lb/>mir gerne ihr gutes<lb/>g&#246;nnen so ich
                        nicht vor<lb/>gut halte. E<ex>rgo</ex> aestimo<lb/>eam. Ubrigens
                        wirds<lb/>mit dem sterben gott machen<lb/>wie es ihm gef&#228;llt v.<lb/>mir
                        n&#252;tzlich ist. Er<lb/>gebe mir, da&#223; wenn er<lb/>kommt, meine
                        Rechnung<lb/>fertig sey.</note><lb/>Calet genu sinistrum, stiche in aure
                        d<ex>extra</ex> externa. Flatus nonnulli.<lb/>Egessi premendo faeces spissas
                    paucas, stricto sphinctero, ist nicht<lb/>die ordentl<ex>iche</ex> egestions
                    Zeit. Prementi sensi puncturam in in-<lb type="inWord"/>guine sinistro aliquam.
                    Ructus. Frigent pedes.<lb/>Barom<ex>etrum</ex> 18.<lb/>Thermometr<ex>um</ex> 34
                    ascendit 1 grad.<lb/>Pressio frontis linckerseits supra ocul<ex>um</ex>
                    sinistrum. In inguine d<ex>extro</ex> dolor<lb/>levis. Spannen in
                        infundib<ex>ulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> seu in faucibus linckerseits
                    &amp;<lb/>mucus ex iis pulposus. Spannen in nucha. Stiche in dorso
                    manus<lb/>dextrae. Pressio scapulae d<ex>extrae</ex>. Jucken oben in vertice.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Currenti in platea calent<lb/>&amp; sudant pedes, <hi
                            rend="underline">seden-<lb type="inWord"/>ti domi
                        frigent.</hi><lb/>Senckenberg <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">Fridbergensis</name><lb/>dicebat er
                        w&#252;&#223;te nicht was<lb/>Stier glaube, w&#228;re<lb/>keine Pfeiffe
                        Taback<lb/>nutz.</note><lb/>Frigent pedes. Borbor<ex>ygmi</ex>. Pressio
                    bregmatis d<ex>extri</ex>. Pressio humeri<lb/>sinistri. Crepitus artuum. Pressio
                    bregmatis sinistri. Stupor<lb/>molarium superiorum. <hi rend="underline">Stiche
                        in vola manus d<ex>extrae</ex> &amp; in digitis
                    vag&#232;.</hi><lb/>Borborygmi, Rechterhand bl&#228;&#223;gen an der Zunge.
                    Flatus. Gelinde<lb/>stiche in inguine d<ex>extro</ex>. Crepitus artuum, Spannen
                    in nucha.<lb/>Ex faucibus mucus pulposus lentus, stiche in indice
                        d<ex>extro</ex>. Flatus. borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>frigidi pedes. Ructus.
                    Spannen post aurem d<ex>extram</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius.<lb/>Stiche in femore sinistro au&#223;w&#228;rts oben, stechen v.
                    brennen. In nate d<ex>extra</ex> oben<lb/>pressio. Da ich <hi rend="underline"
                        >vorhin der Natur angewohnt premendo flatus ad<lb/>anum zu schicken jam
                        comittit continuo.</hi> Ructus. Clavus<lb/>pedis d<ex>extri</ex> dolet.
                        Ructus.<note place="margin-left" resp="author"> Flatus <g>sulphurei</g>
                            foetid<ex>i</ex>.</note><lb/>Legi <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfelds</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca. 1752),
                        Theologe</note> Schrifft von s<ex>einen</ex> fatis in Clausthal v. <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle</name> in 4.
                    Vir<lb/>ille meynt es sey n&#246;thig al&#223; ein pastor zu peroriren,
                        <g>spirit</g>u pastorali saepe<lb/>ad huc cogitur, sonst cordis pure.
                    Ceremonis nonnullis levibus<lb/>ad huc astrictus. thut nach s<ex>einer</ex>
                    Erkenntnu&#223; v. ist vor Gott ohne Schuld.<lb/>Flatus crepantes. Pressio
                    fontanellae, humeri sinistri oben. <lb/>Stiche in medio laevae digito.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, pedum frigus. Spannen<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">in</fw></p>
                <pb facs="b0733.jpeg" n="733"/>
                <note2>(Seite 733) </note2>
                <p>in faucibus &amp; mucus ex illis pulposus. Ructus, wie allzeit
                    von<lb/>&#196;pfeln viele, pressio oculi d<ex>extri</ex>. Vari in fronte
                    novi.<lb/>Spannen oben in sura sinistra. Pressio scapulae sinistr<ex>ae</ex>.
                    Legi avidus,<lb/>der Kopff ist munter. Flatus. Pressio am lincken
                    schlaaff.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. In angulo oris utroque
                    vari. Pressio oculorum.<lb/>Spannen in sura sinistra. Nachdem mir beym
                    au&#223;fegen und blasen<lb/>der Lichtputze etwas von dem docht in die Augen
                    gefahren, nehml<ex>ich</ex> in das lincke<lb/>etwas pitzeln v. spannen daselbst,
                    unten in femore sinistro<lb/>sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. pedes
                    frigent. Pressio oculorum sonderl<ex>ich</ex> sinistri.<lb/>Pressio ani, spannen
                    in genu d<ex>extro</ex>. pitzeln in ano v. jucken.<lb/>Spannen in faucibus.
                    Spannen in scapula sinistra. Borborygmi, flatus.<lb/>Ructus. Pandiculatio,
                    oscitatio.<lb/>Sedenti hora IX &#189; calent in hypoc<ex>austo</ex> pedes zu
                    aller erst, vorher<lb/>waren sie immer k&#252;hl obschon der leib obenher gantz
                    warm auch<lb/>offt etwas fliegende hitze mich &#252;berlief wie jetzt.
                    Spiritus<lb/>sensibilis est ad quaeque, ad calorem ad frigus, mu&#223; ein
                    wenig<lb/>Zeit haben wie in allen dingen sich zu recolligiren, dann geht er
                        wied<ex>er</ex><lb/>seinen guten ordentl<ex>ichen</ex> gang. #<note
                        place="margin-right" resp="author"> # zu letzt bin ich gerne<lb/>tr&#228;ge
                        v. lasse alles<lb/>h&#228;ngen. Principium<lb/>confusum &amp; fer-<lb
                            type="inWord"/>vet, taxat<lb/>medium, frigent<lb/>ultima. So<lb/>gehts
                        allen selbst-<lb type="inWord"/>helfern. Anfangs<lb/>sind sie
                        Doctores,<lb/>dann sch&#252;ler, zu-<lb type="inWord"/>letzt verachtete
                            igno-<lb type="inWord"/>ranten, die sich<lb/>im Anfang
                        erhoheten<lb/>&#252;ber alles.<lb/>Extemporaneus non sum<lb/>ad eoque
                        medicinae<lb/>faciendae ex tempore<lb/>non aptus.</note> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in scapula sinistra.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>Spiritus</g> meus in principio<lb/>perturbatus
                            post<lb/>redit in ordinem<lb/>in omnibus. Et<lb/>hic ausae opus
                            est.<lb/>Deus dirigit &amp;<lb/>finit.</hi></note><lb/><hi
                        rend="underline">Pandiculatio horripilatio dorsi, oscitatio.</hi> Parotis
                        d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex><lb/>tumet. Spannen in metatarso sub
                    pollice pedis sinistri. Pressio verti-<lb type="inWord"/>cis. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in labio oris inferiori lincker seits. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in<lb/>supercilio oculi sinistri. Ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. In Z&#228;hnen offt stechen<lb/>v.
                    pressen.<lb/>Da nach einer weile die <hi rend="underline">Lichtschnuppe</hi>
                    au&#223; dem lincken auge, ists<lb/>besser darinnen. Clarus intellectus &amp;
                    caput. Stanti clavo pedis<lb/>d<ex>extri</ex> dolor est. Pressio in ano,
                    flatus.<lb/>Cum muco narium ex nare sin<ex>istra</ex>
                    <hi rend="underline">paulul<ex>um</ex> sanguinis emunxi.</hi> Oculi
                    spannen.<lb/>Ructus, borb<ex>orygmi</ex>, flatus, Calent extrema omnia. Flatus
                        <g>sulphur</g>ei foetidi crepantes.<lb/>Ructus, borborygmi, flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. oscitatio. Mucus ex
                    inf<ex>undibulo</ex><lb/>&amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, Larynx asper
                        paulul<ex>um</ex>. Ex inf<ex>undibulo</ex> cum muco odor
                    <g>urin</g>osus.<lb/>Oscitatio nach II uhr v. spannen in faucibus cum rejectione
                    muci pulposi.<lb/>In nate sinistra brennen. Pitzeln in ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex>. Pulsatio in aure d<ex>extra</ex>.<lb/>spannen in scapula
                    sinistra, pitzeln in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. pressio frontis.<lb/><hi
                        rend="underline">Iam non amplius permuto indusia cubitum #</hi><note
                        place="margin-right" resp="author"> # anima non videns<lb/>nuditatem
                        consuetam<lb/>objecta tunc<lb/>praesentia non<lb/>cogitat jam remo-<lb
                            type="inWord"/>tiora, &amp; <g>spirit</g>ualia<lb/>&amp; naturalia
                            obsta-<lb type="inWord"/>cula removenda<lb/>vor den neuen v.
                                <unclear>ad-<lb type="inWord"/>sen</unclear> menschen. Sic &amp;
                        <lb/>corpora &amp; crassa &amp;<lb/><g>spirit</g>ualia irritamenta<lb/>sunt
                        abolenda, quae<lb/>si junguntur fortia<lb/>valde sunt ad
                        nos<lb/>seducendos.</note><hi rend="underline"> iens</hi> ne nimis
                    cito<lb/>squalida fiant, sed retineo ne corporis nuditas ad
                    lasciviam<lb/>adigat. Ructus <g>aci</g>di jejuni hora XII. Spannen in concha
                    auris d<ex>extrae</ex>.<lb/>Pitzeln in nare sinistra et sternutatio, pressio
                    frontis, auris d<ex>extrae</ex> susurrus.<lb/>Larynx asper. Clavi pedis
                        d<ex>extri</ex> dolor. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. bin lustig,
                        Ce-<lb type="inWord"/>lerat extrema. Pitzeln in ano.<lb/>In der kalten
                    kammer drauff cit&#242; refrigeror paulul<ex>um</ex> &amp; horret dorsum
                    &amp;<lb/>manus. Oscitatio multa, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.
                    borborygmi.<lb/>Bene dormivi noctu.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-25">
                        <supplied>25.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0733.jpeg" n="733"/>
                <!-- 733 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 25 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane expergefactus hora VI.
                    clara mente, surrexi. Ructus <g>aci</g>d<ex>i</ex>
                        jenun<ex>i</ex>.<lb/>pandicul<ex>atio</ex>. oscitat<ex>io</ex>. flatus
                    nonnulli <g>sulphurei</g> stercorei. auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Postquam surrexi paulul<ex>um</ex> frigida extrema,
                        sonderl<ex>ich</ex> manus, Egessi<lb/>faeces luteas multas subtenues &#224;
                    pomis. Oscitatio &amp; horripil<ex>atio</ex><lb/>multa. Frigent manus calent
                    pedes. Hilaris animus.<note place="margin-right" resp="author"> Borborygmi.
                        Ructus<lb/>flatus.</note><lb/>Man&#232; cum cubarem in lecto<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Visitatio Dei<lb/>nocturna &amp; matu-<lb type="inWord"
                            />tina me vacuo.</hi></note> &amp; clara mente absque partium studio<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">me</fw></p>
                <pb facs="b0734.jpeg" n="734"/>
                <note2>(Seite 734) </note2>
                <p>me visitando Deo conscientiam &amp; renes perscrutante excuterem<lb/>in veni
                        sequ<ex>entia</ex>.<lb/>I. <hi rend="underline">Ambitio &amp; avaritia</hi>
                        matris<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> vitia
                    Cardinalia sunt ipsa ne-<lb type="inWord"/>sciente, vel demum non satis
                    cognoscente. Me ver&#242; odio habet,<lb/>quia ipse iisdem vitiis haereo
                    immersus, quod studium eminentiae<lb/>supra alios, &amp; colligendi in me puero
                    jam prodidit, eaque<lb/>vitia non admittunt ut nimis nos componamus ad volun-<lb
                        type="inWord"/>tatem alterius. Idem volumus, n<ex>emp</ex>e nos ipsos, non
                        semp<del>us</del>er<lb/>jus fasque, idem nolumus, n<ex>emp</ex>e amicam
                    subordinationem<lb/>in aequitate naturali in amore &amp; veritate, hinc odium,
                    bilis<lb/>et inimicitia. Idem velle idem nolle in centro amoris<add
                        resp="author" place="above">lucis</add> facit coa-<lb type="inWord"/>lescere
                    stabilem amicitiam, uti &#232; contrario in centro <g>ignis</g> et odii <lb/>et
                    Egoitatis acerbas parit rixas, &amp; fomes est omnium malorum.<lb/>Mater ad haec
                    jam est in aetate ubi per se regnat avaritia &amp; am-<lb type="inWord"/>bitio.
                    Ego ver&#242; cum per vitia nonnulla, s<ex>on</ex>d<ex>erlich</ex>
                    <g>venerem</g>, ut &amp; antea<lb/>naturalem inclinationem jam ante aetatem iis
                    vitiis haeream<lb/>immersus, ejus quoque jam praeventi malos fructus, quos
                    emollit ad-<lb type="inWord"/>haerens huic aetati sanguineum temperamentum, quod
                    si per aetatem fugit,<lb/>senem creat asperrimum, morosissimum, sordidissimum,
                    ni vincat<lb/>Dei gratia, et si fugiant bona fortunae delirum &amp; despe-<lb
                        type="inWord"/>rantem, ablato passionis dominantis seu idoli pabulo.<note
                        place="margin-left" resp="author"> nesciunt omnes vitio obsessi<lb/>se id
                        habere in sese, uti<lb/>maniaci &amp; deliri se non<lb/>credunt aegros,
                        &amp; eos<lb/>qui id dicunt derident<lb/>&amp; verberant. Sed tale<lb/>genus
                        morborum gravissi-<lb type="inWord"/>mum est.</note><lb/>II. <hi
                        rend="underline">Aveo hebraicam callere linguam</hi> quam discipulus
                    praetermisi ut<lb/>emphasin sensus biblici ex originali textu possim eruere. Sed
                    quia<lb/>absque directione fit nihil, ideo forte DEUs hoc voluit fieri,<lb/>ut
                    magis ad praxin deducor ipsam atque ex ea sapiam, quam ex litera<lb/>quae ex ea
                    profluxit, tanquam Ectypum ex Archetypo. Absque<lb/>ut inde non fiat occasio me
                    efferendi supra alios, ad quod per<lb/>se stulta mea Natura inclinatur. Quanquam
                    possit ob insignum usum<lb/>si suo ordine utamur ad plurima bona adhiberi, &amp;
                    cum tempore<lb/>illa mea jactura resarciri.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Sed potissimus est discere naturae<lb/>rerum linguam, sic
                        tali lin-<lb type="inWord"/>gua non est opus, quae prodest<lb/>ad nihil,
                        &amp; cum literas<lb/>augeat saepe magis irratio.<lb/>Licet bonae<lb/>sint
                        linguae ad disserendum<lb/>ex scripto verbo contra<lb/>literae patronos
                            <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> et ex textus <lb/>originalis
                        emphasi mon-<lb type="inWord"/>strare eos non capere<lb/>verbum nec literam
                            nec<lb/><g>spirit</g>um. Linguis variis<lb/>opus non est qui
                            <g>spirit</g>um callent.<lb/>Uti omnibus aliis externis.</note><lb/>3.
                    Superbia nota est, &amp; eminentiae cupido, quod semper per <hi rend="underline"
                        >vitam studiis</hi><lb/><hi rend="underline">semel degustatis,</hi> saepius
                    vel primis saltim labiis, ea statim dereli-<lb type="inWord"/>querim, haec
                    resarciri, atque ad altiora &amp; plus ultra<lb/>volare susceperim. Hinc ad uno
                    ad alterum currendo vag&#232;,<lb/>scientia stabilis &amp; solida non est, sed
                    vaga copiosa &amp; superficiaria<lb/>in multis. Kineti<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Melchior Kinet, Mechaniker in Schwarzenau</note>
                    illius tornarii <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >Schwartzenaviensis</name> secutus exemplum<lb/>parallelum, qui aliis sat
                    capax, semper non vult in venire &amp;<lb/>quae semel fecit non amplius
                    attingere. Tandem ipsa cogit necessitas<lb/>in naturam converti &amp; eo redire
                    unde excideris ut <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118613200"
                        >Seneca</name><note place="foot" resp="editor"> Lucius Annaeus Seneca (ca.
                        1&#8211;65), r&#246;mischer Philosoph, Dramatiker, Naturforscher und
                        Politiker</note> ait,<lb/>atque ubi in spatiis imaginariis sat discurrimus,
                    redire cum damno ad<lb/>trivialia. vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>J<ex>ohann</ex> V<ex>alentin</ex> Andreae</author>
                        <title>de Curiositatis pernicie.</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Valentin Andreae: De curiositatis pernicie syntagma ad
                        singularitatis studiosis, Stuttgart 1620.</note><lb/>4. <hi rend="underline"
                        >Papam</hi> esse <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stierium</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil
                        Stier (*1696), Theologe</note> heri dixi, quia et ipsius philautia et in
                        cla-<lb type="inWord"/>rescendi studium, cupido insatiabilis discendi
                    literas, culpandi alios<lb/>sese extollendi et quae sunt alia philautiae
                    molimina stulta.<note place="margin-left" resp="author"> Mu&#223; noch in den
                        ofen des<lb/>Elendes v. gedem&#252;thigt<lb/>v. von den schlacken der
                        philautie<lb/>gereinigt werden. Ut<lb/>fiat filius Dei ex filio ho-<lb
                            type="inWord"/>minis, ex Tauro agnus,<lb/>ex petulco patiens,
                        ex<lb/>cornuto <unclear>xxxxxxx</unclear>. Foenum habet in cornu hunc
                            t<ex>ame</ex>n homine cavato, Hic niger est!</note> Ille est<lb/>Naturae
                        <g>ign</g>eae, &amp; stultum suum statim prodit. Ego sum tacitus &amp;
                        phle-<lb type="inWord"/>gmaticus, diu retinens quod semel tacito pectore
                    abscondi. E<ex>rgo</ex> ego<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">forte</fw></p>
                <pb facs="b0735.jpeg" n="735"/>
                <note2>(Seite 735) </note2>
                <p>forte quo magis in me philautia tacit&#232; latet, eo pejor,
                        quae<lb/>t<ex>ame</ex>n domi ubi libere ago, saepe se prodit imperitando
                    aliis,<lb/>vituperando nonnumquam, in primis si tenebris perfusus
                    animus,<lb/>licet eo claro non fiat unquam, et tolerare ab aliis omnia
                    possim,<lb/>uti &amp; externi aeris incommoda, &amp; dolendo si quid vel
                    minimum<lb/>philautiae ad versum accidit meae. Hic Papa prius erudiendus,<lb/>
                    <del>ant</del> quam accedamus ad externum in pastoribus &amp; in summa
                    aliis<lb/>hominibus detergendum et destruendum.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name> si
                        mala perfert<lb/>est martyr philautiae<lb/>suae non Dei.</note> Alias
                    officio alii com-<lb type="inWord"/>misso abutimur &amp; sumus <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign>, in Dei conspectu <lb/>comparamus non igne et
                    Zelo divino, sed Zelo humano &amp;<lb/>impuro, sicque successum faustum sperare
                    non possumus; hominum<lb/>enim opera sunt, uti ipsimet, fragilia.<lb/>5. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Fratri
                        minimo,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg
                        (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs
                        j&#252;ngerer Bruder</note> quia sese semper #<note place="margin-right"
                        resp="author"> # mihi, non
                        matri<!--Anna Margaretha
Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs--><lb/>die
                        sich zu gemein v.<lb/>ver&#228;chtl<ex>ich</ex> gemacht, sich<lb/>von ihm
                        parvulo schlagen<lb/>lassen. hofirt die<lb/>leute v. rulpst vor dem
                        <lb/>gesicht spernitur. <lb/>Einmal lache einmal<lb/>stricte agit.</note>
                    submittit, mitis sum, &amp;<lb/>ei varia concedo quae non im petrasset
                    postulans. Hinc <hi rend="underline">hu</hi>-<lb type="inWord"/><hi
                        rend="underline">milibus</hi> accrescit favor bene volentia &amp; DEUs est
                    cum iis,<lb/>qui non imperios&#232; imperiosos aggrediuntur, sed tacite &amp;
                    precibus<lb/>pro iis fusis, Deique correctioni commissis interiori, qui
                    sic<lb/>saepe vincuntur. Multa nostra philautia saepe destruit, <lb/>quae DEUs
                    nondum perdere vult, sed sese cruciat inaniter, et<lb/>incessum laborat. Vince
                    te, sic vinces alios!<note place="margin-right" resp="author"> Cum ratione eum
                        corrigo,<lb/>v. greife das point<lb/>d&#8216;honneur an. Mater<lb/>vituperat
                        &amp; verberat.<lb/>Est ambitiosus.<lb/>Mater wil Mutter<lb/>v. herr
                        bleiben, respe-<lb type="inWord"/>ctirt seyn v. macht<lb/>sich doch
                        alzu<lb/>gemein v. zu Ver&#228;cht-<lb type="inWord"/>lich zuweilen,
                        wil<lb/>sie dann respect<lb/>speisen wird sie<lb/>aussgelacht, v. man
                        <lb/>meynt es sey ihr nicht<lb/>Ernst v. m&#246;glich es<lb/>zu
                        begehren.</note><lb/>6. Sentio jam dum <hi rend="underline">nimium occo
                        literis me ebrium quasi esse</hi><lb/>vento cogitationem, ut <g>spirit</g>us
                    Dei in me, uti sub Cruce solet,<lb/>liber&#232; non possit spirare. Verum est
                    scientiam in flare et cha-<lb type="inWord"/>ritatem aedificare, hincque
                    discendum est nos non nimis debere<lb/>immergi studiis <g>ter</g>renis
                        <g>spirit</g>um in flantibus &amp; cum mundo manco<lb/>pereuntibus, sed
                    locum plurimum relinquere bonorum operationi<lb/>et uni<del>ti</del>iri cum DEO
                    in ardentibus precibus, quae occupato corde<lb/>&amp; capite studiis literarum
                    impediuntur, adeoque uti multi &amp;<lb/>plurimi eruditi &#224; Deo excludar,
                    qui non Deo sed sibi<lb/>opus faciunt. Preces hisce plane sunt frigidae, non
                    penetrant<lb/>in coelum sed in <g>aer</g>e pereunt &amp; dissiliunt quia non <choice>
                        <sic>est</sic>
                        <corr>ex</corr>
                    </choice> corde<lb/>&amp; interiori <g>spirit</g>u proveniunt sed ex vento,
                    jedes geht hin wo<lb/>es herkommen ist naturaliter. In studiis ad finem non
                    pervenimus<lb/>&amp; semper nova veniunt discutienda, quo fit ut nostri ob-<lb
                        type="inWord"/>liviscamur plane, dum aliis innotescere studemus, nobis
                    met<lb/>ipsis maneamus ignoti. Homines literarii et literati non<lb/>regeniti
                    nec divini. Hic merito <hi rend="underline">enthusiasmus literarius</hi>
                        &amp;<lb/><hi rend="underline">furor librarius</hi> posset dici.<lb/>7.
                        Diesterweeg<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> ist ein alter <hi
                        rend="underline">hypochondriacus</hi> hat ein starckes <hi rend="underline"
                            ><g>aci</g>dum,</hi><note place="margin-right" resp="author"> das malum
                        ist in s<ex>einer</ex> famille</note> offt diar-<lb type="inWord"/>rhoeas,
                    facile laxatur ab assumtis laxantibus inde, hinc appetitus ei<lb/>nimius, &amp;
                    cum nimium edit saepe t<ex>ame</ex>n ei ad huc appetitus rema-<lb type="inWord"
                    />net. Hinc cum appetitu surgere, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118537202">Galeni</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Galenos von Pergamon od. Aelius Galenus od. Galen (131-201),
                        griechischer Arzt und Anatom</note> regula, in hypoch<ex>ondriacis</ex>
                    fallitur.<lb/>Mihi quoque saepe hoc contingit, einen jungen
                        hypoch<ex>ondriacus</ex> sed inde corruptela<lb/>naturae introducitur &amp;
                    tonus labefactatur sensim, qui tunc<lb/>restitui adolescentibus &amp; adultis
                    nulla arte potest. Ad haec melius<lb/>est bis de die &amp; parum edere, quam
                    semel meridi&#232; &amp; multum, quo<lb/>simul &amp; semel nimis extenditur
                    ventriculus &amp; tunc postea nimis col-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">la-</fw></p>
                <pb facs="b0736.jpeg" n="736"/>
                <note2>(Seite 736) </note2>
                <p>collabatur licet juvenes sibi per consuetudinem hoc facere pos-<lb type="inWord"
                    />sint innoxium, quod non deberent tentare annosiores, in <lb/>quibus exacte
                    vivere debere eos videmus, uti cujusque tulit<lb/>consuetudo.<lb/>Flat
                        Eurus.<lb/>Barom<ex>etrum</ex> 18.<lb/>Therm<ex>ometrum</ex> 34 &#189;
                        <del>desc</del>. ascendit.<lb/>Pandicul<ex>atio</ex>. oscitat<ex>io</ex>.
                    Scribenti im schlafrock. Frigent manus,<lb/>calent pedes. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Spannen v. stechen hin v. her<lb/>pressio frontis, ad aurem
                        sinistr<ex>am</ex>. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Cum screatione multus mucus
                    pulposus ex infundibulo, &amp; cum tussicula<lb/>ex larynge qui inde
                        paulul<ex>um</ex> asper. Pressio levis oculi sin<ex>istri</ex><lb/>bulbi.
                    Stupidi dentes molares sonderl<ex>ich</ex> die obersten linckerseits,<lb/>v.
                    pitzeln. Glans penis pitzelt v. litzelt. In auris d<ex>extrae</ex>
                    <del>tego</del> Trago<lb/>von dem varo fracto ein Grindgen. Pressio axillae
                        sinistrae.<note place="margin-left" resp="author"> Pitzeln in oculo
                        sinistro.</note><lb/>Pedes currenti per scalas antea calidi statim frigent
                    1) ob naturae<lb/>sensibilitatem, quae &amp; in matre<note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> jam adulta et 50 annorum
                    quae<lb/>uti in moralibus &amp; oeconomicis ita hic de consuetudine in
                    motibus<lb/>naturalibus non remittit,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Consuetudo</hi></note> licet mala, weil sie alt dabey
                    worden, tolerari<lb/>debet &amp; corrigi nequit, interdum solum mitigari
                    postulat 2)<lb/>ob <g>igni</g>culorum dispersionem <g>aere</g> frigido currente
                    me compresso &amp; frigi-<lb type="inWord"/>diori reddito 3) ob motum musculorum
                    impeditum liberum influxum<lb/>sanguinis in pedes, qui t<ex>ame</ex>n si diu
                    currimus &amp; valide in cedimus citoque,<lb/>vincula perrumpit &amp; sudorem
                    facit post transpirationem insensibilem au-<lb type="inWord"/>ctiorem.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pedes cur cito frigefi-<lb type="inWord"
                        />ant.</hi></note>
                    <hi rend="underline">Pedes calere sedenti incipiunt, &amp;
                        quiescenti,<lb/>eosque sibi applicando,</hi> quo conservatur calor, vis
                        n<ex>emp</ex>e &amp; <g>ignis</g> unita<lb/>fortior. schlage immer die
                    f&#252;&#223;e im sitzen &#252;bereinander, sic <g>igni</g>culi
                        conservantur.<lb/>Oscit<ex>atio</ex>. Pandic<ex>ulatio</ex>. Scribenti
                    frigent manus, horret dorsum, pressio<lb/>neben au&#223;werts am lincken Auge.
                    Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet. Pedes si<lb/>non still sitze &amp; eo statim
                    frigefiunt. Spannen in nucha.<lb/>Jucken in perinaeo. Crepitus artuum.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> v. etl<ex>iche</ex> stiche hin v.
                    her.<lb/>Extrema pedum, die Zehen etwas kalt. Ructus <g>aci</g>di jejuni,
                    borborygmi,<lb/>flatus. Tormina nonnulla &amp; borborygmi flatus. Pitzeln in
                    naribus.<lb/>Pitzeln in ocul<ex>o</ex> sinistro. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Nares humidae ob crebram
                        oscitat<ex>ionem</ex>. Pressio nuchae. Animus<lb/>hilaris. Pitzeln vorn in
                        <g>ure</g>thra. Pitzeln in ano.<lb/>Haec si sublata est in corpore nostro
                    nil boni locum habet, da ist wie<lb/>im Gem&#252;th best&#228;ndiger Streit v.
                    Unruhe, v. man kan nicht bey Gott v. in<lb/>der harmonie best&#228;ndig halten,
                    es solten stylo <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118512579"
                        >Boehmiano</name><note place="foot" resp="editor"> Jakob B&#246;hme
                        (1575-1624), Mystiker und Theosoph</note> &amp; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128636696">Pordagii</name><note place="foot"
                        resp="editor"> John Pordage (1607-1681), anglikanischer Geistlicher,
                        Mystiker und Astrologe, Anh&#228;nger Jakob
                        B&#246;hmes</note><lb/>Vid<ex>e</ex> Ejus <bibl><title>metaphysica
                            divina,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> John Pordage:
                        Metaphysica vera et divina, Frankfurt/ Leipzig 1715.</note> alle
                    Eigenschafften in Liebe in einander <lb/>qualificiren v. wircken, so ist der
                    Streit da v. eine qualitaet &#252;berwin-<lb type="inWord"/>det durch list in
                    Irrthum v. Eigengewircke die Andere, v. wird die<lb/>Ordnung zerr&#252;ttet v.
                    lauter Unordnung eingef&#252;hrt. Haec est lapsus<lb/>peccati conditio.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Harmonia naturae</hi><lb/>wir stehen hier im streit der
                        Elementen v.<lb/>werden in unsern wercken darinnen<lb/>geplagt, ist unser
                        zuchthau&#223;.<lb/>bi&#223; wir zum Einen wieder-<lb type="inWord"/>kehren
                            vid<ex>e</ex>
                        <bibl><title>Theologiae Germa-<lb type="inWord"/>nicae</title></bibl> theses
                        hinten.
                        <!--Marin Luther (Hg.): Eyn deutsch Theologia. das ist Eyn edles Buchleyn, von rechtem vorstand, was Adam und Christus sey, und wie Adam yn uns sterben, und Christus ersteen
sall, Wittenberg 1518.--></note><lb/>Superiores
                    me amo, non semper, ut iis prosim, sed ut ex ipsorum divitiis<lb/>ego ditescam,
                    et mihi prosim, tunc ultim&#242; vacuos dimitto &amp; nil<lb/>curo.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Superiores me amo, non<lb/>aequales, non
                            minores,<lb/>iisque asper sum.</hi></note> Ita studium praeferentiae
                    alios semper spernit se extollit. Si<lb/>amor et lux Christi adesset aequ&#232;
                    amarem majores atque aequales ac<lb/>minores &amp; omnibus studerem officiis
                    &amp; doctrina prodesse, so aber nicht immer<lb/>naturae corruptio zul&#228;sst.
                    In allem suche mich zu vergr&#246;sern, nicht das<lb/>gute, nicht Gott, obschon
                    es solchen Nahmen haben soll. &#212; admitte humiliationem<lb/>Dei in corde, ne
                    te Deus cogatur per homines humilem reddere, denn<lb/>wer sich von Gott nicht
                    wil ziehen lassen, der mu&#223; in derer Menschen v. teufel
                    h&#228;nde<lb/>fallen, die ihn fegen v. poliren, v. gantz entwaffnen, da&#223;
                    man endl<ex>ich</ex> doch zu<lb/>Gott s<ex>einem</ex> Ursprung sich wenden
                    mu&#223;. Praestat liber&#232; agere quam cogi!</p>
                <pb facs="b0737.jpeg" n="737"/>
                <note2>(Seite 737) </note2>
                <p>Pandicul<ex>atio</ex>. oscitat<ex>io</ex>. horripilat<ex>io</ex> dorsi &amp;
                    extremorum, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Spannen in Augen.
                    Frigus extremorum, pedum minus atque manuum. linckerhand<lb/>in fronte spannen
                    v. pressen. Pressio in <hi rend="underline">maxillaribus</hi><add resp="author"
                        place="above"> molaribus</add><hi rend="underline"> dentibus</hi>
                        superioribus,<hi rend="underline"><lb/>sonderl<ex>ich</ex> linckerhand.</hi>
                    Currenti per <hi rend="underline">scalas, expanso in ventre <g>aere</g></hi>
                        multi<lb/><hi rend="underline">ructus. pressio in super<ex>ioribus</ex>
                        molaribus rechterhand.</hi> Clavi pedis d<ex>extri</ex> dolor.<lb/>Jucken in
                    clavicula sinistra, oculo d<ex>extro</ex>. Borborygmi. Oberrat<lb/>pressio v.
                    pitzeln hinc inde in maxilla inf<ex>eriore</ex> &amp; super<ex>iore</ex>. <hi
                        rend="underline">meist ists<lb/>in molaribus maxillae </hi><hi
                        rend="underline"><del>inf</del></hi><hi rend="underline">superioris, wenig
                        inferioris,</hi>
                    <g>aqua</g> frigida<lb/>quotidie os eluo ne dentium dolore
                        capiar.<lb/><g>Feuer</g> in der stube ein machen, mane &amp; vespera ist
                        genug,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Fornax quando caleri<lb/>debet</hi></note> da ich
                    n&#252;chtern bin,<lb/>Meridie cum caleo &#224; cibis non est opus. Licet eo
                    tempore subinde<lb/>cum laxor ab assumtis &amp; extrema frigescunt magis opus
                    habeam.<lb/>Nimis n<ex>emp</ex>e in me hypochondriaco sunt dilatata
                        interna,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Hypoch<ex>ondriacum</ex> malum</hi></note>
                    et<lb/>externa vasa ideo magis stricta, quia minor est <g>ignis</g> &#224;
                    Centro ad<lb/>peripheriam pellens, plethoricus me saepe nimium movi &amp; sic
                    expandi<lb/>nimium interna, in der hitze, subinde nimium sedi quo ipso
                    quoque<lb/>interna sunt magis delatata sanguine non pulso ad externos
                    artus.<lb/>In penultimo molari <hi rend="underline">an den 4 ecken der
                        maxillarum</hi> semper est dolor,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Molaris penulti-<lb type="inWord"
                    />mus</hi></note><lb/>Ceteri quidem etiam carie exesi sed non ita multum, den
                    einen habe<lb/>schon m&#252;ssen au&#223;reisen lassen, so linckerhand, unten
                    steht.<lb/>Premit &amp; pulsat molaris super<ex>ior</ex> penult<ex>imus</ex>
                    sinister, mox crassat, &amp;<lb/>alibi dolor est premens. Spannen circa aurem
                        d<ex>extram</ex> ubi parotis<lb/>paulul<ex>um</ex> tumet. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus.<lb/>bin in der warmen stube v.
                    lese pedes frigent, calent manus.<lb/>&amp; cetera extrema. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, etiam in oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex>
                        inf<ex>eriore</ex> palp<ex>ebra</ex>.<lb/>Pressio verticis. Pressio nuchae.
                    Pandiculatio. Stiche in tibia si-<lb type="inWord"/>nistra. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Pedes frigent, horripilatio dorsi.<note
                        place="margin-right" resp="author"> pressio frontis. oc<ex>uli</ex>
                            d<ex>extri</ex><lb/>super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex>
                    subsilit.</note><lb/>Sanos, sonderl<ex>ich</ex> sanguineos die das gesundeste
                    temperament haben, macht der<lb/>wein warm, singen v. springen v. exhilarirt
                        sie,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vinum cur nonnullos<lb/>exhilaret, non-<lb
                                type="inWord"/>nullos tristes red-<lb type="inWord"
                        />dat.</hi></note> vinum habet <g>spirit</g>us<lb/>generis inferioris,
                    elementaris, v. agirt ad sensum |: uti in visibi-<lb type="inWord"/>liter
                    invisibiles <g>spirit</g>us exhilarent :| endl<ex>ich</ex> m&#252;ssen sie wie
                    andere den Rausch<lb/>au&#223;schlafen. Cholerici inde fiunt irati, vituperant
                    &amp; verberant<lb/>v. rasen recht, <g>igne</g> nimio addito. Melancholici etiam
                    laeti paulul<ex>um</ex><lb/>fiant, der wein kommt nicht offt an sie. Ita agit
                    vinum in<lb/>sanis ubi tonus fortis &amp; <g>ign</g>is sufficiens est, ad
                    resistendum <foreign xml:lang="gr"
                        >&#7952;&#957;&#941;&#961;&#947;xxxxxx</foreign><lb/>vino. In
                        hypoch<ex>ondriaco</ex> vero, ubi nimis dilatata interna,<note
                        place="margin-right" resp="author"> so auch mit der warmen<lb/>stube heute,
                        die etwas zu heiss,<lb/>exagitat sanguinem, intus<lb/>expandit per
                            <g>aerem</g> inspi-<lb type="inWord"/>ratum, sicque pedes in hy-<lb
                            type="inWord"/>pocausto frigent<lb/>magis calido.</note>
                    <lb/>ob humorum per tristitiam &amp; vit<ex>am</ex> sedent<ex>em</ex> non
                    legitimum ad extra<lb/>motum &amp; <g>ignem</g> naturalem languidum, aliter se
                    res habet, his quia peri-<lb type="inWord"/>pheria stricta &amp; interna
                    relaxata, interna &#224; vino calida, sed<lb/>externa vino calefaciente &amp;
                    humores expandente magis stringuntur &amp;<lb/>frigefiunt ab initio, &amp; hinc
                    tristes fiunt,#<note place="margin-right" resp="author"> # <hi rend="underline"
                            >pavidi, somno</hi>-<lb type="inWord"/>lenti.</note> bi&#223;
                        endl<ex>ich</ex> die Menge<lb/>des weins die vincula bricht, die externa
                    erw&#228;rmt, da&#223; sie <lb/>bessers Muths werden.<note place="margin-right"
                        resp="author"> hinc hypoch<ex>ondriacis</ex> non convenit<lb/>medicamentum
                        commovens, sed<lb/>temperans non calidum non<lb/>frigidum, <g>ignis</g>
                        suffundens<lb/>sanguini &amp; roborans uti<lb/>e<ex>xempli</ex>
                            gr<ex>atia</ex> C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex> Elix<ex>ir</ex>
                            polychr<ex>estum</ex><lb/>ejus tinctura balsamica <g>vener</g>ea
                        p</note><lb/>Frigent in hypoc<ex>austo</ex> sedenti, sed pedibus non sibi
                    applicatis, legenti &amp;<lb/>scribenti, pedes, horripilat<ex>io</ex> dorsi,
                        pandicul<ex>atio</ex>, oscitationem<lb/>supprimo, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> multus post pandiculationem. Liber &amp; ala-<lb
                        type="inWord"/>cris animus. Ructus <g>aci</g>di jejuni. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>. pressio fontenellae.<lb/>Poma quia semper jam laxant
                    alvum, multum sedenti, &amp; <g>aer</g>e frigido, non<lb/>quotidie edenti, ne
                    quando non edo alvus fiat ad stricta, et natura con-<lb type="inWord"
                    />suetudinem tandem exposcat poma edendi ad alvum legitim&#232; exone-<lb
                        type="inWord"/>randam. Non diu uni rei insistendum ne consuetudo prava &amp;
                    servitium in<lb/>corporis inducatur &amp; animam in oeconomia naturali
                        sollicitum.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Poma non semper<lb/>comedenda.</hi></note></p>
                <pb facs="b0738.jpeg" n="738"/>
                <note2>(Seite 738) </note2>
                <p>B&#252;cher so man im band gut erhalten wil sonderl<ex>ich</ex> von schafleder
                    da<lb/>das lohgare <del>P</del>Leder bald springt v. runtzelich wird, mu&#223;
                    man<lb/>sogleich sie gebunden, v. noch nicht trocken aufmachen v.
                    durchbl&#228;ttern<lb/>v. hin v. her dr&#252;cken da&#223; sie den motum hernach
                    auch trocken ohne<lb/>zu krachen behalten.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Libri ut aperiendi</hi></note><lb/>Cito refrigeror so
                    in die kalte <g>Luft</g> gehe, auch wohl daher<lb/>mit, weil es XI Uhr ist v.
                    die Natur bald wil was zu essen haben.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Fames extrema<lb/>refrigerat.</hi></note><lb/>Sic
                        n<ex>emp</ex>e <g>ignis</g> ad ventriculum seu vires ablegantur. Hae vires
                    ex<lb/>corpore nostro continuo exhalant per expirationem &amp; poros,<lb/>&amp;
                    per inspirationem novos tales, nisi eosdem occulto vitio <unclear>xxx</unclear>
                    <lb/>rursus factos, ex <g>aer</g>e attrahimus &amp; in naturam nostram
                        converti-<lb type="inWord"/>mus. Sic novum cum <g>aere</g> attrahimus
                        <g>ignem</g>.<lb/>Spannen am hal&#223; sub aure sinistra. Pressio inguinis
                        d<ex>extri</ex>. Pressio<lb/>inguinis sinistri. Pressio oculi sinistri.
                    Pressio scapulae sinistrae.<lb/>Crepitum articulorum motorum. seu crepitus
                    artuum.<lb/>Pressio frontis. Stiche subinde in digitis.<lb/>papillarum est
                    consensus cum genitalibus.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Papillae mammillarum</hi></note> Quia jam <g>venus</g>
                    solet, ideo &amp; eae<lb/>non rigidae sed flaccidae &amp; depressae; filiolis
                    viro aptis<lb/>&amp; lascivis salacibusque rigidae sunt
                        <del>m</del>pap<del>mm</del>illae, et tument sororian-<lb type="inWord"
                    />turque mammillae.<lb/>Hora XII Barom<ex>etrum</ex> desc<ex>endit</ex> ad. 17.
                        <g>Aer</g> nebulosus paulul<ex>um</ex><lb/>Therm<ex>ometrum</ex> ad huc in
                    34 &#189;. Coelum nubilum &amp; obscurum, flante Euro.<lb/>Pressio
                        axill<ex>ae</ex> d<ex>extrae</ex>. Currenti per scalas frigida omnia
                    extrema,<lb/>schnell, ubi motus per consuetudinem ad centrum magis eunt
                    ob<lb/>id relaxatum facile frigus efficit ut <g>spirit</g>us ita operatur,<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Cur jam facile frigefiam.</hi></note> vel &amp;<lb/>ut
                        <g>spirit</g>u nostro debilitato <g>spirit</g>us frigoris, seu Archaeus
                        <g>ter</g>rae hy-<lb type="inWord"/>eme quando sua vela contrahit &amp;
                    sperma coeleste attrahit,<lb/><g>spirit</g>us frigoris ille, in quam,
                        <g>spirit</g>ui nostro dominetur, &amp; ejus imperium<lb/>inhibeat, id quod
                    in omnibus debilibus contingit corporibus. Frigidum<lb/>rare ad versum quod
                    sentiens <g>spirit</g>us meus, uti &amp; in moralibus facit,<lb/>ad Centrum se
                    abdit, in sua sensibilitate v. eigensinn v. alzu<lb/>groser wircksamkeit,
                    bi&#223; er sich wieder recolligirt v. nat&#252;rlicher<lb/>ordentlicher weise
                    wirckt, &#224; primo furore liberatus, ubi ratio va-<lb type="inWord"/>lere prae
                    affectu non potuit implantato &amp; per educationem<lb/>confirmato, &amp; per
                        <hi rend="underline">me ipsum ex consuetudine auctum.</hi><lb/>pandiculatio
                    &amp; sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Borbor<ex>ygmi</ex>. frigent
                    extrema,<lb/>pressio dentium, ructus <g>aci</g>di jejuni.<lb/>Nimis currentem et
                    agilem &amp; nimis jam, alias minimum, sata-<lb type="inWord"/>gentem commissis
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">fratrem</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795),
                        Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer
                        Bruder</note> reprehendi, ut lent&#232; festinet, cum tamen<lb/>ipse id agam
                    subinde in meis negotiis et nolim reprehen-<lb type="inWord"/>di.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Quod aliis vitio verti-<lb type="inWord"/>mus nobis
                            laudi ne<lb/>ducamus.</hi></note> Sed ea est philautiae ratio, ut semper
                    velit esse superior, <lb/>semper reprehendere alios, ipsa vero absque
                    coercitione agere<lb/>quod vult, licet semper non eadem bona. In summa placent
                    omnia<lb/>philautiae quae ab ea ipsa proveniunt, nec ad unguem semper examinat,
                    <lb/>utrum bona an mala, affectu auctoritatis propriae impedita.<lb/>Pulices
                    sind immer noch in pannis femoris d<ex>extri</ex> an den watten au&#223;-<lb
                        type="inWord"/>werts wo die Kn&#252;pfe seyn, da viele seminia pulicum sind
                    die von der<lb/>w&#228;rme des leibs lebendig werden v. beissen. In alteri
                    femore ist nichts.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pulices</hi></note><lb/>brennen in axilla
                        sin<ex>istra</ex>. <del>pressio</del><lb/>Pressio levis in lumborum
                        sinistr<ex>ro</ex>. Pandiculatio, horripilatio. Pressio<lb/>ani
                    linckerseits. Stiche in indice sinistro. Pressio oculo sinistro.<lb/>Meridie edi
                    nicht zu viel, biersuppe, kartoffeln <hi rend="underline">mit
                        h&#252;nerbr&#252;he gekocht<lb/>sind erdig v. nehmen viel br&#252;he v.
                        fett weg,</hi> huhn mit Citronen, butterbrodt.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Mittags die fenster in der ess-<lb type="inWord"/>stube
                        starck angelaufen<lb/>ob frigus externum inter-<lb type="inWord"/>nosque
                        vapores.</note><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Bibi</fw></p>
                <pb facs="b0739.jpeg" n="739"/>
                <note2>(Seite 739) </note2>
                <p>Bibi 2 gl <g>Wasser</g> 1 gl wein. Animo quietus, rede nicht viel,
                    meditor,<lb/>lese <bibl><title>Speciem facti</title>
                        <author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104286563"
                                >Hottingeri</name></author>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4"
                            >Marburgensis</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich
                            Hottinger (1681&#8211;1750), Theologe in Orientalist in Marburg, nach
                            seiner Entlassung 1717 Pfarrer in Frankenthal und Heidelberg</note>
                        wegen der Inspirirten.</bibl>
                    <note place="foot" resp="editor">Johann Heinrich Hottinger (1681&#8211;1750):
                        Historia facti oder historische Erz&#228;hlungen was sich mit seinem
                        theologischen Bedencken von den Offenbarungen und Instpirationen zugetragen,
                        1717.</note><lb/>Stiche rechter seits in lumbis.<note place="margin-right"
                        resp="author"> asse hastig suppe so mir<lb/>schmeckte mit begierde<lb/>hinc
                        in calido hypoc<ex>austo</ex><lb/>maximus calidus.</note><lb/>Pressio
                    capitis varia it<ex>em</ex> oculorum pitzeln p scribenti in der
                    kalten<lb/>Kammer frigida extrema. Gieng hin unter in die warme
                    stube<lb/>hierauff. Sic calefiebam sensim. Auris d<ex>extra</ex> susurrat. <hi
                        rend="underline">Ructus &amp;<lb/>pressio am hal&#223; linckerhand cedens
                        cum ructu emisso,</hi> sed rediens.<lb/>Forte ventre inflato inter musculos
                        <g>aer</g> colligitur &amp; inflat<lb/>subinde, ibi emphysemata &amp;
                    dolores facit.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Emphysemata.</hi></note> Rediit postea<lb/>dolor &amp;
                    &#224; ructibus non statim cessit, qui copiosi.<add resp="author" place="right"
                        >Fui eructando flatus seu ructus<lb/>qui per se non
                    venissent.</add><lb/>Pressio in inguinibus subinde. Jucken in vertice.<lb/>Stans
                    legebam Hottingeri spec<ex>iem</ex> facti. Ructus
                    Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>venter inflatus, inguinis d<ex>extri</ex> aliquis dolor
                    &amp; subinde sinistri.<lb/>Ultimus molaris linckerhand unten, da der 2te neben
                    weggerissen ist,<lb/>pitzelt. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Pedes in digitis paulul<ex>um</ex> ad huc<lb/>frigent. <hi rend="underline"
                        >Clavus pedis d<ex>extri</ex> so zieml<ex>ich</ex> gros dolet
                            paulul<ex>um</ex>.</hi><lb/>Sudant vola manuum paulul<ex>um</ex> &amp;
                    alae quae paulul<ex>um</ex> foetent.<lb/>Pandiculatio, oscitatio. brennen oben
                    in femore sin<ex>istro</ex>. Pochen in dente<lb/>molari super<ex>iore</ex>
                        penult<ex>imo</ex> linckerseits. Pressio aliqua in faucibus<lb/>&amp; mucus
                    ex illis pulposus. Calent manus, pedum apices<lb/>paulul<ex>um</ex> frigebant.
                    Pressio frontis. Pitzeln in glande penis.<lb/>Apices digitorum quoque
                        paulul<ex>um</ex> frigent. Sudant volae manus. Flatus.<lb/>Tormina ventris
                    nonnulla. Flatus crepantes <g>sulphur</g>ei foetidi. Ructus.<lb/>Stiche in
                    pollice sinistro. Pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio.<lb/>Stulti pastoribus
                    medicis &amp; Iuris opus habent, die sie feillen<lb/>v. scheeren ihrer Narrheit
                    halben. <hi rend="underline">Pius &amp; sapiens in Deo omnia<lb/>habet qui in
                        ejus Centro s<ex>ive</ex> Corde efficaciter pellit omne<lb/>malum corporis
                        &amp; animi.</hi><note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pius non eget me-<lb type="inWord"/>dico &amp;
                            medicamentis si<lb/>sapiens.</hi><lb/>non libris non ulla<lb/>re
                        externa, quia<lb/>eum Deus omnia.<lb/>Libris opus habemus<lb/>ad refutandos
                        stultos,<lb/>ex suis libris <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>. </note>
                    Pro stultis sind jene Zuchtmeister<lb/>die selbst nicht wissen wo sie zu
                    hau&#223; v. andern den weg nicht zeigen k&#246;nnen.<lb/>Morborum ex
                    depravatione <g>spirit</g>u et corporis demum, est origo<lb/><g>spirit</g>ualis,
                    sic optime ad Deum nos convertimus qui optima<lb/>propinat remedia, patientiam,
                    &amp; spem in ejus auxilium &amp; <lb/>ante notae vitae mutationem in
                    temperantiam et harmoniam<lb/>naturae paradisiacae. Ein frommer kan also vor
                    sich gesund<lb/>werden in der stille v. Ruhe ohne Medico, der offt nur ein
                    Carnifex ist<lb/>in s<ex>einem</ex> nat&#252;rl<ex>ichen</ex> witze,
                    geldschinderey v. andern lastern, womit er sich<lb/>selbst um die Wahrheit
                    bringt. Omnia i<ex>d</ex> e<ex>st</ex> Deum pius secum<lb/>portat adeoque non
                    eget alieno auxilio. Tam arduae veri-<lb type="inWord"/>tates sind vor uns in
                    unserm groben Verderben starcke Speisen,<lb/>v. wenn einer so was sagt, sagen
                    die autorisirte Gecken, man<lb/>stecke in der Raserey, v. verrathen so ferne
                    ihre Narrheit da&#223; sie<lb/>noch nicht den ersten Grund zur wei&#223;heit v.
                    Ruhe ein zugehen gelernet<lb/>haben. Pius se Deo credit auf leben v. todt so kan
                    es ihm nicht fehlen,<add resp="author" place="right">denn es gehe wie es wolle,
                        ist ihm<lb/>s<ex>eine</ex> beylage bewahrt v. sein b&#252;r-<lb
                            type="inWord"/>gerrecht im himmel gewi&#223;.<lb/><foreign xml:lang="gr"
                            >xxx</foreign>
                        <lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign></add>
                    <lb/>Pressio sub nare sinistra colli.<lb/>Multa meditor in pace animi, sic
                        horripil<ex>atio</ex> dorsi.<lb/>Stiche in dorso manus sinistrae.<lb/>Die
                    stube ist zieml<ex>ich</ex> warm, facile refrigeror sudans in alis &amp;
                        volis<lb/>it<ex>em</ex> pedibus, wenn in die kalte <g>Luft</g> gehe, et
                    spannen v. ziehen in cute ist gleich<lb/>da.<lb/>Ego raris nonnullis ad haereo
                    libris nec ab iis divelli possum.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Los machen von allem.</hi></note> sed tandem<lb/>quoque
                    ab iis &amp; omnibus idolis fictiliis oportet solvi, ut Deus per omnia
                    &amp;<lb/>in omnibus maneat solus noster finis. Qui Deum habet, libris de
                    ipso<lb/>testantibus non indiget, non umbra quia originale ipsum possidet.</p>
                <pb facs="b0740.jpeg" n="740"/>
                <note2>(Seite 740) </note2>
                <p>Hora III ad 4 da distributio chyli geschieht ist Circulus sanguinis<lb/>etwas
                    schnell, et sudant volae alae pedes, &#252;berl&#228;ufft mich<lb/>auch offt
                    etwas mit einem ardore v. fliegenden hitze, dabey<lb/>sind jedoch die
                    f&#252;&#223;e etwas k&#252;hl vorn, manus calidae.<lb/>Ein gelinder stich in
                    cantho oculi d<ex>extri</ex>, borbor<ex>ygmi</ex>. tormina le-<lb type="inWord"
                    />via, flatus. Inguinis sin<ex>istri</ex> pressio. Pressio verticis,<lb/>post
                    pressionem verticis ructus, &amp; cessit pressio spatio con-<lb type="inWord"
                    />cesso in ventriculo &amp; abdomine, ut liberior fiat Circulus.<lb/>Pressio
                    post aurem d<ex>extram</ex>. Brennen oben in nate d<ex>extra</ex>. Dolor
                    clavi<lb/>pedis d<ex>extri</ex>. Ructus. Pressio surae sinistrae. Pressio
                    verticis<lb/>plurima &amp; lata v. brennen ward mir warm am Kopff<lb/>Sudabam in
                    facie, war etwas zu warm in der stube von<lb/>einem Klotz. Calent manus &amp;
                    pedes, Ructus.<note place="margin-left" resp="author"> Aestas illa
                        veniebat<lb/>cum praeceps quaererem<lb/>aliquod &amp; hora IV &#189;<lb/>non
                        possum in venire<lb/>wegen der dunckelheit<lb/>der kleinen stube<lb/>war
                        also <hi rend="underline">vollig von<lb/>dem affect,</hi> da&#223;
                        pressio<lb/>v. Erhitzung kam.<lb/>so bald nachlie&#223;<lb/>cum desisterem
                        movere.</note><lb/>Pressio inguinum, sonderl<ex>ich</ex> sinistri. Pressio
                    verticis.<lb/>Stiche au&#223;werts an dem Calcaneo sinistro. Spannen in
                        muscul<ex>o</ex><lb/>pect<ex>orali</ex> hin v. her, pressio verticis.
                    Stupidi dentes molares<lb/>sonderl<ex>ich</ex> superiores Animus alacris &amp;
                    humilis. Pressio oben<lb/>in bregmate d<ex>extro</ex> da ich in die K&#228;lte
                    ging v. mir die h&#228;nde bald<lb/>kalt wurden, it<ex>em</ex> in aure
                        d<ex>extra</ex> it<ex>em</ex> oculo d<ex>extro</ex>. Stiche in calca-<lb
                        type="inWord"/>neo d<ex>extro</ex>. pressio bregmatis d<ex>extri</ex> oben.
                    Jucken in vertice v.<lb/>pulsatio darauff, <hi rend="underline">nachdem ich
                        gekratzt v. das <g>Feuer</g> alda erregt hatte<lb/>ut sanguis magis se
                        expanderet.</hi> Stiche in dorso dextrae manus.<lb/>Pressio verticis.
                    Clangor auris sinistrae. Stiche in lumbis.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; larynge pulposus. Pressio lincker hand in scroto.<lb/>Pressio rechterseits
                    in lumbis. In aure d<ex>extra</ex> prickeln ex du-<lb type="inWord"/>ctu
                    Eustachii. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in labio inf<ex>eriore</ex>
                    linckerhand. Auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat. Animus sat placidus, <hi
                        rend="underline">doch &#252;bertreibt es sich ein<lb/>wenig zu sehr eilt zu
                        viel.</hi> Ructus. Stiche in indice<lb/>&amp; medio digito dextrae. Legenti
                    pressio oculi sinistri.<lb/>N<ex>ota</ex>B<ex>ene</ex> occupor jam in corrodenda
                    experientia in microcosmo<lb/>&amp; macrocosmo, ideo mihi formam jam extruo.
                    Nachher<lb/>wil auch so Gott wil wenn in der Experience fundirt
                    bin<lb/>schreiben.<lb/>Pressio verticis, faucium. Stiche in indice dextro, in
                    medio<lb/>laevae digito p Calent manus &amp; pedes, ich lasse das
                    <g>Feuer</g><lb/>abgehen, ist mir zu warm, da ich nun den gantzen tag
                    die<lb/>warme <g>Luft</g> eingeschluckt die mir hitze macht sonderl<ex>ich</ex>
                    jam<lb/>cum cibis, da ich vorher gewohnt in dem kalten zu seyn.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Frigoris cum
                        calore<lb/>permutatio.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Pressio in oculis sonderl<ex>ich</ex> sinistro. Pressio<lb/>verticis
                    &amp; frontis, stiche in nare d<ex>extra</ex>, it<ex>em</ex> sub ala
                    sinistra<lb/>hinten her. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in collo
                    linckerhand vorn, Stiche in can-<lb type="inWord"/>tho oculi d<ex>extri</ex>. In
                    pollice <del> d.</del>sinist<ex>ro</ex> stiche. Pressio in ala sinistra.<lb/>Ein
                    paarmal arrivirte mir <hi rend="underline">den abend, da&#223; da ich etwas
                        suchte es<lb/>sogleich im ersten Griff im Buch hatte,</hi> quietus clarus
                    &amp; humilis<lb/>erat animus. Pressio am lincken schlaaf pone oculum.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Credentibus omnia
                    possibilia.</note><lb/>Stechen in regione parotidis d<ex>extrae</ex>. Pressio
                    verticis. spannen in dente<lb/>molari super<ex>iore</ex> linckerhand penultimo.
                    Flatus crepantes pressi. Nares<lb/>Tumidae &amp; paulul<ex>um</ex> obturatae.
                    Borborygmi. Jucken in nate d<ex>extra</ex>.<note place="margin-left"
                        resp="author"> natis pruritus causa est varus<lb/>novus.</note>
                    Pressio<lb/>verticis, den Kopff v. Gem&#252;th nicht mehr so sehr
                    aufger&#228;umt, sudo,<lb/>bin zu warm. Stupidi molares superiores. Pressio
                    verticis rechter<lb/>hand. Pressio sub aure sinistra in collo. Ructus.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. Pressio in<lb/>scapula d<ex>extra</ex>. Calent extrema
                    omnia. Pressio bregmatis d<ex>extri</ex>. auris d<ex>extra</ex><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">su-</fw></p>
                <pb facs="b0741.jpeg" n="741"/>
                <note2>(Seite 741) </note2>
                <p>susurrat. Crepant artus. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, pressio<lb/>Verticis. Scribent <del>i</del>em
                    premunt oculi sonderl<ex>ich</ex> oculus sinister.<lb/>Gleich im kalten frigent
                    manus, pressio bregmatis d<ex>extri</ex> wie vorhin,<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex>
                        super<ex>ior</ex> palp<ex>ebra</ex> subsilit, pressio in bregmate
                        d<ex>extro</ex><lb/>paulul<ex>um</ex> moleste, &amp; subinde ad
                        ocul<ex>um</ex> d<ex>extrum</ex> protenditur. Pressio in ano.<lb/>fliegende
                    hitze calent extrema. Borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>.<lb/>brennen oben au&#223;werts in femore d<ex>extro</ex>,
                    linckerhand in collo sub aure sin<ex>istra</ex><lb/>spannen.<lb/>NB. Ideo
                    consigno meas virtutes &amp; vitia literis, ut &amp;<lb/>mihi, &amp; aliis post
                    fata vel deo dante prius ad huc<lb/>cognitus sim. Hocque incitamento studeam
                    corrigere vitia<lb/>bona agere, &amp; me praeparare ad aeternitatem
                    boni<lb/>nominis.<lb/>Pressio axill<ex>ae</ex> sin<ex>istrae</ex>. Pressio
                        axill<ex>ae</ex> d<ex>extrae</ex>. Borborygmi. Scribenti &amp;<lb/>paginis
                    notanti diarium pressio verticis multa &amp; frontis, oculi<lb/>spannen doch
                    nicht sehr, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> multus, calet corpus,
                    nur<lb/>extrema pedum frigent. <hi rend="underline">fliegende hitze</hi> in
                    cute. Su-<lb type="inWord"/>dat frons. Pressio femoris d<ex>extri</ex>.
                        super<ex>ior</ex> molaris penult<ex>imus</ex> sinistri<lb/>lateris premit
                    und &#252;berhaupt die &#252;brige superiores, flatus,<lb/>pressio frontis,
                    pedum leve frigus. Larynx paulul<ex>um</ex> asper.<lb/>Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    flatus. pedes paulul<ex>um</ex><lb/>frigent. Pressio bregmatis
                    d<ex>extri</ex>.<lb/>Hora VIII vesper<ex>a</ex> Coelum tr&#252;b wie den gantzen
                    tag, da nicht hell war, ist das<lb/>Barom<ex>etrum</ex> ad 16 gr<ex>adus</ex>
                        gefallen.<lb/>Thermom<ex>etrum</ex> in eod<ex>em</ex> gr<ex>adu</ex>
                    35.<lb/>Flatus. Pressio scapulae d<ex>extrae</ex>. Pressio inguinis
                        d<ex>extri</ex>. Mucus ex faucibus pul-<lb type="inWord"/>pusus &amp;
                        <g>spiritus</g> ex iis gravis paulul<ex>um</ex>. Pressio axill<ex>ae</ex>
                        d<ex>extrae</ex>. item frontis.<lb/>Pitzeln in nare sin<ex>istra</ex> &amp;
                    sternutatio, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius pedes
                        paulul<ex>um</ex><lb/>frigent in calido hypocausto. Ructus. Crepant
                        artus.<lb/><hi rend="underline">Flatus hodierni sunt &#224; jusculo
                        Cerevisiae,</hi> &amp; consuetudine naturae fla-<lb type="inWord"/>tulenta,
                    bl&#228;&#223;t suo pallore v. trieb ad Centrum alle krafft<lb/>weg, continentia
                    hic bona est, ut <g>ignis</g> augeatur &amp; phlegma cum<lb/><g>aere</g> &amp;
                        <g>ter</g>ra minuatur.<note place="margin-right" resp="author"> est
                        saccharatum juscul<ex>um</ex><lb/>quod inde cum <unclear>xxx</unclear>
                        <lb/><hi rend="underline"><g>aci</g>do acescit hy-<lb type="inWord"
                            />pochondriaco.</hi></note><lb/>Stiche in osse navicul<ex>ari</ex>
                    dextro. Pedes paulul<ex>um</ex> frigent. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        in<lb/>abd<ex>omine</ex> linckerhand &amp; alibi. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    flatus. Pressio frontis.<lb/>Pressio rechterhand &#252;ber der scapul<ex>a</ex>
                        d<ex>extra</ex>. in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex> pitzeln. Stiche
                    in<lb/>humero sinist<ex>ro</ex>. pressio bregmatis d<ex>extri</ex>. Nares siccae
                    scribenti.<lb/>Surae k&#252;hl non pedes imi, sedendi cito refrigeratur da mich
                    baden<lb/>v. die leichd&#246;rner in der warmen stube wegschneiden will.
                        <del>T</del>Roscidi clavos.<lb/>Flatus. Spannen und pitzeln in ano. pressio
                    bregmatis d<ex>extri</ex>. Mucus ex<lb/>faucibus pulposus multus, pressio
                    frontis, pitzeln in glande penis<lb/>qui ab <g>aqua</g> calida non erectus cum
                    pedes in ea ponerem uti alias<lb/>solitus est; <hi rend="underline">sed per
                        contrariam consuetudinem agendi varia otium &amp; vene-<lb type="inWord"
                        />ream consuetudinem repressi.</hi> Levissima impulsa &amp; nuditate con-<lb
                        type="inWord"/>specta egit quae solita natura nun ist sie diesem
                        affect<lb/>entwohnt.<note place="margin-left" resp="author"> Leviter
                        excitatus animus<lb/>&amp; natura in corpore<lb/>operans ad
                        principem<lb/>actionem omnia trans-<lb type="inWord"/>fert et
                        consuetam,<lb/>inque eam omnia<lb/>immutat, ut pius<lb/>in bonum sic
                        malus<lb/>in malum. Sic et<lb/>morbus primarius semper<lb/>respiciendus in
                        <lb/>accessoriis, cujus hi<lb/>schemata sunt. Ara-<lb type="inWord"/>neae ex
                        omnibus venenum<lb/>apes mel sugunt.</note> Parotis d<ex>extra</ex> tumet
                        paulul<ex>um</ex>. Pressio capitis varia.<lb/>Pressio in aure
                        d<ex>extra</ex>. Pressio frontis. Spannen in max<ex>illa</ex>
                        inf<ex>eriore</ex> pone<lb/>aurem, pressio bregmatis d<ex>extri</ex>.
                    spannen in vola manus d<ex>extrae</ex>. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Pitzeln in ano. Spannen in sura d<ex>extra</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> multus. Pressio scapul<ex>ae</ex>
                    d<ex>extrae</ex>.<lb/>Ex angulis <hi rend="underline">ocul<ex>i</ex>
                            s<ex>inistri</ex> &amp; d<ex>extri</ex> saepe purgamenta</hi> expurgo,
                    seu staub<lb/>v. coagulantem <g>aquam</g> oculorum. Borborygmi. Pressio in <hi
                        rend="underline">scapula sinistra.</hi><lb/>Nebulae subinde <hi
                        rend="underline">vor dem lincken Auge.</hi> Borborygmi. Spannen<lb/>in
                    concha auris d<ex>extrae</ex> ubi vari. Hora XI. ex nare d<ex>extra</ex><hi
                        rend="underline"> sternutatio &amp;<lb/>mox sequitur oscitatio &amp; muci ex
                        faucibus pulposi excretio.</hi> Pressio frontis<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Natura</fw></p>
                <pb facs="b0742.jpeg" n="742"/>
                <note2>(Seite 742) </note2>
                <p>Natura strictis pedibus aggestum in capite phlegma &amp;<lb/>pituitam sic tentat
                    excutere. Pressio in vola manus<lb/>sinistrae. Stiche auch daselbst. Oscitatio
                    multa. Pitzeln<lb/>in ano. Nares ob spasmos &amp; congest<ex>ionem</ex> ad
                    caput, it<ex>em</ex> spis-<lb type="inWord"/>situd<ex>inem</ex> muci &amp;
                    sanguinis semper fere siccae <hi rend="underline">jam hument</hi> ab
                    oculari<lb/>lympha copiosius per oscitationem adverta. Ructus, Pitzeln<lb/>in
                    ano. Auris susurrus d<ex>extrae</ex> v. zuweilen murmur v. brausen<lb/>darunter.
                    Das brausen kommt immer abends wenn das phlegma<lb/>sich h&#228;ufft v. das
                        <g>Wasser</g> au&#223;treibt per oscit<ex>ationem</ex> &amp; vincit.<lb/><hi
                        rend="underline">Nach dem baad pedes calid<ex>i</ex> semper,</hi> v. pitzeln
                    in ano. <g>Aqua</g> calida<lb/>paulul<ex>um</ex> sanguinem commovit in eam per
                    poros penetrans. Pressio<lb/>faucium &amp; mucus ex illis pulposus. Borborygmi.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Mucus ex faucibus multus
                    cum tussicula &amp; screatu. Pandiculatio<lb/>Oscitatio Ructus <g>aci</g>di
                    jejuni sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Calida extrema.<lb/>Pressio
                    frontis. <hi rend="underline">Somnolentia</hi> alles &#224; balneo
                    excitata<lb/>Natura ut ad somnum compellit organa, habe auch vorige
                    Nacht<lb/>nur 6 stunden geschlafen. Animus nicht mehr <g>ign</g>eus &amp;
                    attentus sed<lb/>lassus &amp; quiet&#232; somniat. Pressio frontis. Brennen in
                    genu d<ex>extro</ex>.<lb/>Calida extrema, Borborygmi multi. Ructus. <g>Urina</g>
                        zieml<ex>ich</ex><lb/>h&#228;ufig wegen der <hi rend="underline"
                        >biersuppe</hi> so fermentationem macht v. also auch <g>urinam</g>
                    ob<lb/>loci vicinitatem quo ablegantur humores movit, Adjuvat pedi-<lb
                        type="inWord"/>luvium, zieht herunter. Pitzeln ad anum. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                        pressio<lb/>verticis.<note place="margin-left" resp="author"> Flatus.</note>
                    In der kalten kammer da um 12 uhr schlafen gehe horripil<ex>atio</ex><lb/>dorsi
                    manuum frigus, pedes non frigent &#224; pediluvio ad huc calidi.<lb/>Borborygmi.
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat. Pitzeln in ano. Animus
                    paulul<ex>um</ex><lb/>turbulentus, pressio frontis, verticis p in Z&#228;hnen,
                    den molaribus oben.<lb/>Noctu hat es starck <hi rend="underline">geregnet,</hi>
                    das wetter daher etwas gelinder, v. die<lb/><g>Luft</g> sehr dufftig v. mit
                    d&#252;nsten erf&#252;llt.<lb/>Mane Bar<ex>ometrum</ex> cecidit ad 12 Regen v.
                        wind.<note place="margin-left" resp="author"> Barometrum heri cecidit
                        &amp;<lb/>pluviam praedixit. nachdem<lb/>es so lang nicht geregnet.</note>
                    <lb/>Thermom<ex>etrum</ex> 33. ascendit.<add resp="author" place="right">Mane
                        hielt der Regen etwas ein, v. regnete<lb/>hernach fort.</add><lb/>Mane in
                    lecto hora V. expergefactus sum al&#223; eine Pollut<ex>io</ex>
                        nocturn<ex>a</ex><lb/>vorfiel, es war al&#223; ob ich tr&#228;umte, gieng
                    vor in den &#228;ussern sinnen,<lb/>v. da das sp<ex>erma</ex> &#252;ber das
                    lincke femur oben hin lieff v. tropffte<note place="margin-left" resp="author">
                            Sp<ex>erma</ex> paulul<ex>um</ex> fluidum &amp;<lb/>pars valde spissa
                        ob<lb/>moram.</note> wurde<lb/><choice>
                        <orig>wacker</orig>
                        <reg>wach</reg>
                    </choice>v. die Natur machte sich au&#223; den innern sinnen v. der
                    consortio<lb/>der Geister herau&#223; v. sahe was in den Sinnen vorgieng.
                    Pariter antea<lb/>audivi pluviam, indicia naturam non fugere &#224; corpore sed
                    per<lb/>sensus ext<ex>ernos</ex> semper sentire licet levius, ubi periculum
                    corpori immi-<lb type="inWord"/>nens non est, &amp; semper interne agere modo
                    magis modo minus.<note place="margin-left" resp="author"> Noctu facit
                        motus<lb/>in voluntari <del>u</del>os consue-<lb type="inWord"
                    />tos.</note><lb/>ruhete noch fast bi&#223; 7 &#188; uhr nachdem halb 7
                    erwachte, der Kopff war tumm<lb/>auris d<ex>extra</ex> susurrabat, pressio
                        sonderl<ex>ich</ex> sehr starck &#252;ber dem rechten<lb/>Auge <hi
                        rend="underline">haemorrhagica,</hi> et sanguis paulul<ex>um</ex> cito in
                    lecto movebatur, ructus<lb/><g>aci</g>di jenun<ex>i</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>.
                    flatus.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-26">
                        <supplied>26.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0742.jpeg" n="742"/>
                <!-- 742 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 26 <g>novem</g>br<ex>is</ex>
                    <lb/>Pressio frontis rechterseits Eurus, etwas gelinde, ut dictum <g>aer</g> se
                    habebat.<lb/>Pressio maxillarum dentium super<ex>iorum</ex>, molar<ex>ium</ex>
                    inferiorum stupor. Frigefi-<lb type="inWord"/>unt ad <g>aerem</g> manus. oculi
                    sat liberi. Animus sat liber licet<lb/>paulul<ex>um</ex> turbulentus &#224;
                    motibus in corpore haemorrhagicis.<note place="margin-left" resp="author"> Iam
                        menti est causa<lb/>in corpore turbarum.<lb/>licet ipsa sit quae<lb/>antea
                        turbavit<lb/>corpus per peccatum.<lb/>Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>C<ex>onradi</ex> D<ex>ippelii</ex></author>
                            <title>vit<ex>ae</ex> anim<ex>alis</ex><lb/>morb<ex>us</ex> &amp;
                                    med<ex>icina</ex></title></bibl>
                        <!--Johann Conrad Dippel: Vitae animalis morbus et medicina. Suae vindicata origini
disquisitione physicomedica, qua simul Mechanismi &amp; Spinosismi deliramenta funditus deteguntur, &amp; mathematica evidentia ex sanae rationis circulo deturbantur,
&amp;. integrum universi motus Systema concinnis vinculis nectitur. Autore Christiano Democrito M. D, Lugduni Batavorum 1711.--></note>
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>v. pressen. Ructus
                        <g>aci</g>d<ex>i</ex> jejuni. pressio musc<ex>uli</ex> pect<ex>orali</ex>
                        linckerseits.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. aliquot, flatus. Cum impetu egessi
                    faeces luteas subspiss<ex>as</ex>.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge pulposus. Pressio frontis rechterhand, auris d<ex>extra</ex> su-<lb
                        type="inWord"/>surrat. Borbor<ex>ygmi</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Frigent manus, horret dorsum. Ructus
                    <g>aci</g>di<lb/>jejuni. Cum screatu &amp; tussicula mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Plu-</fw>
                </p>
                <pb facs="b0743.jpeg" n="743"/>
                <note2>(Seite 743) </note2>
                <p>Pluit, frigent digiti. Borbor<ex>ygmi</ex>. <hi rend="underline">Pluit &amp;
                            <g>aer</g> nebulosus</hi><lb/>Indui tibialia duo zum au&#223;gehen,
                    &amp; t<ex>ame</ex>n <del>dolet</del> pedes frigent, am<lb/>rechten fu&#223;
                    dolet Clavus rescissus.<lb/>pressio frontis. Frigida extima, <hi
                        rend="underline">nasse k&#228;lte thut gar leyd.</hi><note
                        place="margin-right" resp="author"> so sagen auch die weibsbilder<lb/>so sie
                        sich mit dem regen<lb/>waschen, der Regen beisse<lb/><hi rend="underline"
                            >wie schnee <g>wasser</g>,</hi> dependet<lb/>von der
                        Ungewohntheit,<lb/>so die erste K&#228;lte macht.<lb/>&amp; &#224; multo
                        spermate<lb/>coelesti in <g>aqu</g>a. Noctu<lb/>nix secuta
                    est</note><lb/>Animus sat hilaris. Borbor<ex>ygmi</ex>. Pandiculatio. Ructus
                    multi.<lb/>Ideo quoque ita <hi rend="underline">frigeo</hi> weil ich gestern in
                    der <hi rend="underline">warmen stube gewesen</hi> den tag<lb/>&#252;ber ubi
                    pori aperti jam clausi. Item quia pollut<ex>io</ex> noct<ex>urna</ex>
                    affuit.<lb/>Subsultus oc<ex>uli</ex>
                    <del>sin</del> d<ex>extri</ex> super<ex>ioris</ex> palp<ex>ebrae</ex> stanti im
                    hembd frigentibus pedibus &amp; ma-<lb type="inWord"/>nibus, <hi
                        rend="underline">attollatur auris sin<ex>istra</ex>.</hi> stiche in clavo
                    pedis d<ex>extri</ex> resecto.<lb/>Venit Senckenberg Apoth<ex>ecarius</ex>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2"
                        >Fridberg<ex>ensis</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Otto Rudolph
                        Senckenberg (1691&#8211;1745), Apotheker in Friedberg, Vetter J. Chr.
                        Senckenbergs</note> ist lustig, <g>spirit</g>us ejus laetus<lb/>me
                    occupavit, v. ich war sehr lustig. Simile simili gaudet.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>Spirit</g>uum convenien-<lb type="inWord"
                        />tia</hi></note><lb/>Ist von meinem naturelle. <g>Spirit</g>us similes in
                    idem punctum operantur.<lb/>Mane <del>sternutat</del> gieng in der <g>Luft</g>
                    v. Regen so um Mittag mit s&#252;dwest<lb/>wind etwas aufh&#246;rte in die
                        <g>Luft</g>, et <hi rend="underline">capilli pendent.</hi><lb/>Fui apud
                        Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> irato gegen den <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696),
                        Theologe</note> sagte es haben gescheute Leute gesagt,<lb/>er m&#252;sse
                    besessen seyn. Metuit Stier t<ex>ame</ex>n carceres &amp; fugit.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Gros approbabat meine lust<lb/>ad bonum
                        finem mit C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex><lb/>predigt, die ich mir A-<lb
                            type="inWord"/>bends in das hau&#223;
                        bringen<lb/>lasse.</note><lb/>It<ex>em</ex> apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    dem trug auf s<ex>ein</ex> bitten ein paquet in das weise hau&#223;<lb/>nach
                    wittgenstein. it<ex>em</ex> dabam exempl<ex>ar</ex> von C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> gegen die N&#252;rnberger.<lb/>Fui apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/136000118">Fleischer,</name> inclinirt fratris
                    sammlung von ffurther sachen<lb/>zu drucken.<lb/>Meridie edi wei&#223;kraut,
                    viele br&#252;he, Rindfleisch mit wurtzeln,<lb/>butterbrodt von einem
                    milchbrodt. it<ex>em</ex> Kuchen. <hi rend="underline">bibi 2
                            gl<ex>&#228;ser</ex>
                        <g>Wasser</g> etwas gew&#228;rmt</hi><lb/>2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. <hi
                        rend="underline">Pedes &amp; manus frigent</hi> von dem essen.
                    Vid<ex>e</ex><lb/>ration. p 737. qui interna relaxata. pressio in
                    molaribus<lb/>superioribus. Sternutatio ex nare d<ex>extra</ex>. Pressio in
                    molaribus<lb/>superioribus. Sternutatio ex nare d<ex>extra</ex>. Pressio molaris
                        inf<ex>erioris</ex> lin-<lb type="inWord"/>ckerseits ultimi. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> Larynx asper
                    paulul<ex>um</ex><lb/>Pressio verticis.<note place="margin-right" resp="author">
                        Pedes kalt v. nass<lb/><hi rend="underline">das <g>Wasser</g> l&#228;ufft in
                            die<lb/>schuhe.</hi> pressio oc<ex>uli</ex>
                        sin<ex>istri</ex>.<lb/>Cucurri, sic sudat<lb/>facies &amp; florida<lb/>est,
                        ziehe mich <lb/>au&#223; v. gehe gleich<lb/>ins warme ne<lb/><hi
                            rend="underline">refrigerer</hi> in dem<lb/>Camis&#246;lgen,
                        cito.</note><lb/>Aderat mane Diest<ex>erweg</ex> improbabat Apologiam
                    Stierii al&#223; alzu hefftig<lb/>v. mit allotriis angef&#252;llt. Davon Gros
                    judicirt da&#223; Fende den<lb/>Geist Gottes nicht habe die b&#246;se dinge
                    Stieren zu pr&#252;fen. Flatus. Crepitus<lb/>artuum. Pedes &amp; manus frigent
                    in camera frigida scribenti<lb/>im Camis&#246;lgen. Pedes frigent &amp; manus,
                        <hi rend="underline">Clavi pedis d<ex>extri</ex></hi> rescissi<lb/>dolor.
                    Ructus.<lb/>Omnes affectus so sie weit gehen, gerathen in confusion v. furorem,
                    sic mater<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note>
                    <lb/>subinde ita complacet aliis ut sibi noceat, bedenckt es nicht <lb/>allemal,
                    alios homines magis atque Deum veneratur, curans <lb/>solum quae in sensus
                        incidunt.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Furor complacendi.</hi></note> Heri donabat Klotziae
                    <lb/>spurio ein kl<ex>eines</ex> dinten fa&#223; daran wir doch Mangel haben,
                    kaufft <lb/>aber nichts. Lehnt allen hau&#223;rath weg, v. bekommt ihn be-<lb
                        type="inWord"/>sch&#228;digt wieder, kaufft aber nichts.<note
                        place="margin-right" resp="author"> wil gelobt seyn, com-<lb type="inWord"
                        />plaisant v. freundlich<lb/>heissen.</note> Alles ger&#228;the l&#228;sst
                    sie <lb/>verderben, schenckt aber nichts weg an arme v. hebt die lumpen
                    <lb/>auf, cum conservare potuisset leviter si resarcivisset &#224; principio
                        <lb/>statim.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> linckerseits in
                    radice nasi. flatus.<lb/>Horripil<ex>atio</ex> dorsi et extremorum im kalten v.
                    Camis&#246;lgen, Hilaris mens,<lb/>pressio oculi sinistri. Pressio bregmatis
                    sinistri. Stiche in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>.<lb/>Ructus. Flatus. Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus. <hi rend="underline">Attollitur auris
                            sinist<ex>ra</ex>.</hi><lb/>Mater ibat ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102902542">Lutherum</name> juniorem,<note
                        place="foot" resp="editor"> Heinrich Ehrenfried Luther (1700&#8211;1770),
                        Jurist in Frankfurt</note> wil hora 5 wieder kommen, vellem ut hora VI
                    &amp;<lb/>ultra, weil die drucker hora VI mir die piece <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                                    D<ex>ippels</ex></name></author><note place="foot" resp="editor"
                            > Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note>
                            od<ex>er</ex>
                        <title>Predigt pro Norimbergensibus</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel: Predigt vor N&#252;rnberger Prediger:
                        oder die auf dem Titul-Blat der Entdeckung &amp;c. gegen Wohlgemuth
                        versprochene/ und bis hierher iniqu&#244; fat&#244; verz&#246;gerte
                        Remarquen &#252;ber des N&#252;rnbergischen Ministerii sogenannte Ermahnung
                        und Erinnerung an ihre B&#252;rger &amp;c. gegen die molimina des
                        extraordinairen Predigers der Wahrheit Victoris Tuchtfeldts, o. O.
                        1732.</note><lb/>bringen. Ne videat. Varia quaerebam expiscaturus num
                    diutius velit ema-<lb type="inWord"/>nere ibi, &amp; jocebar, ut ad risum uti
                    fiebat moveatur, adeoque cogitati-<lb type="inWord"/>ones dispergat &amp; ad
                    meum finem primarium non attendat animum.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Risus cogitationes<lb/>dispergit
                            uti<lb/>fletus</hi><lb/>Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607"
                                        >F<ex>rancisci</ex> M<ex>ercurii</ex>
                                Helmonti</name></author><lb/><title>parad<ex>oxa</ex></title> &amp;
                                    <title>obs<ex>ervationes</ex>circa hominem.</title></bibl>
                        <!--Franciscus Mercurius van Helmont: Paradoxal Discourses: oder ungemeine Meinungen von Macrocosmo und
Microcosmo, Hamburg 1691; ders.: Observationes circa hominem ejusque morbos: certissimis sanae rationis &amp; experientiae superstructae, Amsterdam 1692.--></note><lb/>Id
                    risus &amp; fletus facit. Starcke melancholici nec rident nec flent quod ma-<lb
                        type="inWord"/>lum. Alii maniaci saepe multum rident &amp; deliri &amp;
                    nimium, alii melan-<lb type="inWord"/>cholici nimium flent, suntque hi ex classe
                    eorum quorum causa morbi ex corpore<lb/>venit. qui nec rident nec flent ex
                        <g>spiritu</g> internis turbis sunt tales.</p>
                <pb facs="b0744.jpeg" n="744"/>
                <note2>(Seite 744) </note2>
                <p>Flatus. pressio nuchae. Tormina nonnulla &amp; borbor<ex>ygmi</ex> &amp; flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi,<note place="margin-left" resp="author"> flatus
                        multum foetent &amp;<lb/><g>sulphur</g>ei sunt ab oleraceis<lb/>quae
                            <g>aerem</g> crassum <unclear>expxxsi-<lb type="inWord"/>lum</unclear>
                        multum continent. </note><lb/><hi rend="underline">post tormina multi.</hi>
                    pressio bregmatis d<ex>extri</ex>. Stiche vorn in medio<lb/>digito laevae.
                    Pressio nuchae. Spannen hin v. her stiche ad<lb/>aure<supplied
                        reason="omitted-in-original">m</supplied> d<ex>extram</ex>. <hi
                        rend="underline">pitzeln in ano, flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>.</hi><lb/>Vespera hora VIII Bar<ex>ometrum</ex> 14 zwischen
                        ver&#228;nderl<ex>ich</ex> v. regen v. wind.<lb/>Therm<ex>ometrum</ex>
                    3.3.<lb/>bin in der stube v. schlage die bogen der
                            <bibl><author>Dippelischen</author>
                        <title>Predigt</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel: Predigt vor N&#252;rnberger Prediger: oder die auf dem Titul-Blat
                        der Entdeckung &amp;c. gegen Wohlgemuth versprochene/ und bis hierher
                        iniqu&#244; fat&#244; verz&#246;gerte Remarquen &#252;ber des
                        N&#252;rnbergischen Ministerii sogenannte Ermahnung und Erinnerung an ihre
                        B&#252;rger &amp;c. gegen die molimina des extraordinairen Predigers der
                        Wahrheit Victoris Tuchtfeldts, o. O. 1732.</note> zusammen<lb/>frigent
                        paulul<ex>um</ex> pedes, calent manus.<lb/>Sudavi paulul<ex>um</ex>. Ziehe
                    mich im Kalten au&#223;. Ructus. <hi rend="underline">Pedes mihi<lb/>semper
                        multum sudant.</hi> Pressio oben inter scapulas.<note place="margin-left"
                        resp="author"> &#224; flatibus quoque pressio ani<lb/>mit propter brassicam
                        nebst<lb/>dem calore.</note> Pitzeln in ano.<lb/><hi rend="underline"
                        >Pitzeln in ano</hi> continuo &#224; calore hausto hypocausti
                        &amp;<lb/><g>spiritui</g> Alacritate sanguinem resolvente. Quia mihi
                    haemorrhoidario ea<lb/>pars atona est. Ructus multi, calent extima, Flatus
                        <g>sulphurei</g><lb/>foetid<ex>i</ex>. Stiche in scapul<ex>a</ex>
                        d<ex>extra</ex>. Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Crepitus artuum.<lb/>Weil
                    ich den Druck trockne habe ein starckes <g>Feuer</g> im Ofen v. bleibe<lb/>die
                    Nacht auff die b&#246;gen in einander zu legen. Brennen <del>lin</del>
                    rechterhand in<lb/>occipite. Pressio inguinis d<ex>extri</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> lumborum, flatus,
                    ructus.<lb/>Pressio od<ex>er</ex> pitzeln oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex>.
                    Ructus, sudo hora XII. pitzeln in ano<lb/>flatus subinde Borbor<ex>ygmi</ex>. ob
                    oculos nebulae subinde, am hal&#223; hinten<lb/>linckerhand pressio <hi
                        rend="underline">al&#223; in der zu heissen stube das hal&#223;tuch
                        abthat.</hi><lb/>Hora I. pressio bregmatis d<ex>extri</ex>. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge paucus<lb/>pulposus Larynx
                        paulul<ex>um</ex> vel plane non asper, auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat,<lb/>sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. Bibi ob calorem 1
                        gl<ex>as</ex>
                    <g>Wasser</g>. Ructus, sudor.<lb/>Stanti calidis extimis clavus pedis
                        d<ex>extri</ex> dolet. Stiche in femore<lb/>sinistro v. brennen. Ructus,
                        borb<ex>orygmi</ex>, flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.
                        Oculi<lb/>paulul<ex>um</ex> obscuri &amp; tenebricosi. Pressio bregmatis
                        sinist<ex>ri</ex>.<lb/>Pressio vorn linckerhand am hal&#223;, it<ex>em</ex>
                    Linckerhand in medio nasi.<lb/>Oculi tenebricosi, Pressio bregmatis
                        d<ex>extri</ex>. linckerseits vorn am<lb/>hal&#223; pressio. Ructus.
                    Pulsirendes spannen in concha auris d<ex>extrae</ex>.<lb/>Stehe die gantze
                    Nacht, <hi rend="underline">sic dolent paulul<ex>um</ex> genua.</hi>
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.<lb/>sudo. Pressio bregmatis
                        d<ex>extri</ex> v. dann occipitis. Spannen in nucha<lb/>linckerseits.
                    Pressio bregmatis sinistro oscitatio post horam IV<lb/>&amp; spannen in
                    faucibus, borbor<ex>ygmi</ex>. Pitzeln in ocul<ex>o</ex> sinistr<ex>ro</ex>.
                    Stiche in<lb/>Clavo pedis d<ex>extri</ex>. Spannen linckerhand vorn am
                    hal&#223;.<lb/>fauces etwas trocken, &amp; larynx subasper. Haec vice
                    versa.<lb/>Sudor in der arskerbe macht jucken. Flatus. oscit<ex>atio</ex>.
                    pitzeln in<lb/>naribus. Ructus <g>aci</g>di jejuni. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus nach<lb/>dem spannen
                    &amp; cessat.<lb/>Faeminae iratae quando ira ad summum venit v. sie sich nicht
                    zu helfen<lb/>wissen it<ex>em</ex> viri effaeminati, flent, &amp; sic ira
                    eorum<lb/>affectus <g>spirit</g>ualis per alium actum fletus mitigatur &amp;
                    tollitur. Idea<lb/>ideam delet.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Irae remedium lacrymae</hi></note><lb/>Noctu ninxit.
                    blieb nicht liegen<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Nix prima</hi></note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-27">
                        <supplied>27.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0744.jpeg" n="744"/>
                <!-- 744 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 27 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane himmel helle. Hora
                        VI.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 14.<lb/>Therm<ex>ometrum</ex>
                    36.<lb/>s&#252;dwestwind. da wir in dem ofen so starck gefeuert &amp; evaporando
                        <g>aerem</g><lb/>ita humectavimus ist die <del><g>Luft</g></del> th&#252;re
                    innwendig in der stube gantz<lb/>nass v. voll <g>Wasser</g>
                    <hi rend="underline">worden, it<ex>em</ex> die fenster.</hi><lb/><g>Urina</g> ob
                    sudorem <hi rend="underline">multum tincta.</hi> Borborygmi. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Inclinabar ad somnum, die glieder waren wie
                    eingeschlafen v. lass,<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">weil</fw></p>
                <pb facs="b0745.jpeg" n="745"/>
                <note2>(Seite 745) </note2>
                <p>weil die gantze Nacht gestanden, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">frater</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und
                        Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder</note> non
                    potuit tota nocte stare,<lb/>nec voluit vigilare plane, nec paulul<ex>um</ex>
                    sitire, <hi rend="underline">non didicit <lb/>sibi resistere,</hi> non expertus
                    difficultates. Sanguis in pedes multus ir-<lb type="inWord"/>ruit.<lb/>Egessi
                    faeces luteas subspiss<ex>as</ex> multas, venter flaccidus. Dentes<lb/>molares
                    superiores stupidi<lb/>Larynx asper paulul<ex>um</ex> sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/>cum screatu &amp; tussicula levi. Nares
                    siccae.<lb/>Noctu cum ita multum <hi rend="underline">sudavi fere nulla
                        oscitatio facta,</hi> quia<lb/><g>ign</g>iculi per sudorem abacti. haec est
                    successio motuum.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Natura aliis intenta<lb/>erat atque
                    quieti.</hi></note><lb/>Calida extrema. Vici somnum da <hi rend="underline">die
                        erste stunden am tag</hi><lb/><hi rend="underline">herum</hi> waren. Pitzeln
                    in ano.<lb/>Sat agiles pedes currenti per scalas. Pitzeln in pectoris parte
                    sinistra<lb/>caput zieml<ex>ich</ex> liberum. Ructus <hi rend="underline"
                        >nonnulli jejuni non multum<lb/><g>aci</g>di</hi> quia per peripheriam
                        <g>aci</g>dum dispergitur, quae &amp; causa est cur<lb/>hyeme magis atque
                    aestate vigeat appetitus.<note place="margin-right" resp="author"> Hyeme cur
                        vigeat<lb/>appetitus prae aestate<lb/><hi rend="underline"><g>Ignis</g>
                            multus hauriebatur<lb/>in calido hypocausto</hi></note><lb/>Pressio in
                    lumborum sinistro. Borbor<ex>ygmi</ex> nonnulli &amp; pressio
                        bregmatis<lb/>d<ex>extri</ex>. Pressio in aure externa. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus.<lb/>Pressio in ano, Calent
                    omnia extima, borbor<ex>ygmi</ex>.<note place="margin-right" resp="author">
                        Mucus ex larynge est<lb/>pulmonalis caeruleus<lb/>&amp;
                    anomalus.</note><lb/>Larynx pfeifft &amp; mucus ex eo pulposus cum tussicula
                    levi, it<ex>em</ex> mucus<lb/>ex inf<ex>undibulo</ex> pulposus cum screatu,
                    borborygmi. Etwas stechen in der lincken<lb/>brust. Crepant artus moti. Sanguis
                    sat cito movetur.<lb/>Pressio verticis, auris sinist<ex>rae</ex> perspicienti de
                    fenestra, me calido.<lb/>Stiche in pede d<ex>extro</ex> externe supra calcaneum
                    an der seite.<lb/>Mucum pulposum ex infundib<ex>ulo</ex> traho in
                        os.<lb/><g>Aer</g> humidus &amp; calidus hypocausti emollit laryngem.
                    Stiche<lb/>in axilla sin<ex>istra</ex>.<note place="foot" resp="editor"> Redeunt
                        haec <unclear>oxxm</unclear>
                        <lb/>per vices.</note><lb/>Nix in tectis non platea squalida. <lb/>Stiche
                    sub aure sin<ex>istra</ex> an dem hal&#223;. Stanti clavus pedis
                        sin<ex>istri</ex> dolet.<lb/>Pressio vorn in planta pedis sinist<ex>ri</ex>.
                    Stiche in pectoris antro sin<ex>istro</ex>.<lb/>Stiche rechterseits in fronte.
                    Pressio circa aurem d<ex>extram</ex>. stiche in scapul<ex>a</ex><lb/>dextra.
                    sudo, nimis calido hypocausto. Stiche in super<ex>ioribus</ex>
                        dent<ex>ibus</ex><lb/>molarib<ex>us</ex> linckerseits. Pitzeln v. spannen in
                    faucibus &amp; mucus ex illis<lb/>pulposus cum screatu &amp; tussic<ex>ula</ex>.
                    Pressio in lumbis. Hal&#223;<lb/>rauh, h&#252;stele sehr, <hi rend="underline"
                        >emollito larynge,</hi> multus ex eo mucus<lb/>pulp<ex>osus</ex>. raucus
                    larynx, sudore fere diffluo, dolet caput paulul<ex>um</ex><lb/>ut fratri magis
                    ac ego plethorico.<lb/>Quia vigilavi, bibi ad <g>spiritus</g> recuperandos
                    Chocoladae 4 tasses.<lb/>pitzeln in naribus, bin lustig, agilis. Sudo
                    multum.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> cum screatu &amp; ex larynge cum
                    tussicula pulposus<lb/>multus, aspero larynge. Ructus.<lb/>Iens ins kalte, ziehe
                    den schlafrock an. Scripsi epistolas ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">fratrem</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Heinrich Christian Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und
                        Staatswissenschaftler, J. Chr. Senckenbergs &#228;lterer
                    Bruder</note><lb/>in der kalten Kammer im schlafrock totus madidus
                    sudore.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus
                    multus. Pressio nuchae lincker-<lb type="inWord"/>seits. Stiche in axilla
                    sinistra. Stiche in olecrano sinistro.<lb/>auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Hora XI ningit. Pressio ani. it<ex>em</ex> inguinis sinistri.
                        Scapulae<lb/>d<ex>extrae</ex> dolor premens. pressio bregmatis
                        d<ex>extri</ex>. Stiche au&#223;werts am Kn&#246;chel<lb/>in pollice pedis
                        d<ex>extri</ex>. Pressio nuchae in der Mitte Ructus, Pitzeln<lb/>in ano.
                    Animus hilaris &amp; agilis Pressio bregmatis sinistri. Jucken<lb/>in perinaeo.
                    Pressio ocul<ex>i</ex> sinist<ex>ri</ex>. Tensio faucium linckerhand
                    &amp;<lb/>mucus ex iis pulposus. Borbor<ex>ygmi</ex> leves. Stiche in pectore
                    lincker seits.<lb/>stiche in clavo pedis d<ex>extri</ex>. Puls<ex>atorius</ex>
                        sp<ex>asmus</ex> in maxill<ex>a</ex> inf<ex>eriore</ex> rechter
                    hand.<lb/>Ructus hora XII</p>
                <pb facs="b0746.jpeg" n="746"/>
                <note2>(Seite 746) </note2>
                <p>Veniebat stieria<note place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier
                        (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier</note>
                    &amp; dicebat da&#223; sie gegen Cramer &#252;ber in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach</name><lb/>ein Logis gemiethet
                    das &#188; Jahr 3 Gulden. Narrabat ihr <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Mann</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note>
                    habe<lb/>eine noch viel sch&#228;rfere Schrifft ad Consistorium <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                            >F<ex>ranco</ex>f<ex>ur</ex>tense</name> ge-<lb type="inWord"
                    />macht.<lb/>Stiche prope calcaneum extern&#232; au&#223;werts. Ipsius
                    philautia<lb/>ipsi Stierio hunc pathemam ut vocat, hanc crucem
                    fixit,<lb/>k&#246;nte alles &#252;berhoben seyn, ist nicht mit Gott angefangen.
                    Sed ei<lb/>Deus crucem parat ut resipiscat et ad altissimum convertatur<lb/>ideo
                    non derelinquendus plane spe melioris evadit orcis. Si<lb/>vires suas in Dei
                    opera vertat ut jam in philautiae kan<lb/>s<ex>eine</ex>
                    <g>ign</g>ea natura es weit bringen.<lb/>Meridie &#252;ber dem essen Ructus,
                        flatus.<note place="margin-left" resp="author"> Ningit.</note> Edi
                    wei&#223;kraut, wenig,<lb/>Pfannkuchen, bratwurst, <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4086529-0">Oberr&#228;der</name> weck butter,
                    embder<lb/>k&#228;se, so faul v. in dem Mund bisse.#<note place="margin-left"
                        resp="author"> # oben in coelo oris<lb/>jam antea
                        paulul<ex>um</ex><lb/>pruriente et tumi-<lb type="inWord"/>do.</note>
                    Sentienti schmeckte der<lb/>Wein wohl, et &#224; casco it<ex>em</ex> daher ut
                    expellat Natura jam posse calorem,<lb/>ne corpus ita cito refrigeretur, &amp;
                    intern&#232; sit quod frigori obsistat.<lb/>Ructus, calida extima
                        borb<ex>orygmi</ex> nonull<ex>i</ex> flatus.<lb/>Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> gew&#228;rmt, 3 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Animus agilis
                    hilaris.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.
                    Ziehen in gena d<ex>extra</ex>. sudo gehe im<lb/>hembd. stiche in sura sinistra.
                    Flatus crepantes, Lumbi<lb/>flexi dolent. Stiche im kn&#246;chel vorn an der
                    lincken grosen Zehe.<lb/>Pitzeln in ano. In gena d<ex>extra</ex>
                        sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex>. Beym schwitzen bibi Rohr-<lb
                        type="inWord"/>wasser etwas gew&#228;rmt.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Sudor flexo capite<lb/>major.</hi></note>
                        borbor<ex>ygmi</ex>, stiche pressen sp<ex>asmus</ex>
                    puls<ex>atorius</ex><lb/>hin v. her, alacris animus. Tranck hora III das
                        <g>Wasser</g> etwas k&#252;hl<lb/>sudans, calidis extimis,
                        borbor<ex>ygmi</ex>. tormina. flatus.<lb/>Bibi hora IV noch 1 g<ex>las</ex>
                    <g>Wasser</g>. <hi rend="underline">Flectus caput</hi> magis in facie<lb/><hi
                        rend="underline">sudo</hi> it<ex>em</ex> so auf einem stuhl stehe v. auf
                    einem repositorio<lb/>die <bibl><title>Predigt</title>
                        <author>Democriti</author></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Konrad Dippel: Predigt vor N&#252;rnberger Prediger: oder die auf dem
                        Titul-Blat der Entdeckung &amp;c. gegen Wohlgemuth versprochene/ und bis
                        hierher iniqu&#244; fat&#244; verz&#246;gerte Remarquen &#252;ber des
                        N&#252;rnbergischen Ministerii sogenannte Ermahnung und Erinnerung an ihre
                        B&#252;rger &amp;c. gegen die molimina des extraordinairen Predigers der
                        Wahrheit Victoris Tuchtfeldts, o. O. 1732.</note> aufhenge, Calor et
                        <g>ignis</g> tendunt<lb/>semper sursum, oben trocknete alles eher, unten auf
                    dem boden<lb/>nicht so.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>Ignis</g> scandit.</hi></note><lb/>Vespera
                    oscitatio. Si me ad somnum componerem statim veniret <lb/>calida extrema, <hi
                        rend="underline">oculi mobiles E<ex>rgo</ex> iis sudor est utilis.</hi>
                    Alacris<lb/>sic satis mens. das nasse hembd ist mir am leib wider ge-<lb
                        type="inWord"/>trocknet. Habeo bene jamdum sudor multus &amp; ad
                    Centrum<lb/>operatio coelest<ex>is</ex>. Habe heute nachmitt<ex>ag</ex> in allem
                    4 schopfen <lb/><g>Wasser</g>, von dem rohr-<g>Wasser</g> etwas gew&#228;rmt
                    getruncken, schmeckte bey<lb/>dem durst gar vortrefflich. Ructus, mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> pulposus sat multus. Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus.<lb/>Hora V &#189; hube Nord<del>ost</del>west v.
                    s&#252;dwest etwas starck lucente subin-<lb type="inWord"/>de per nubila luna
                    etwas starck an zu wehen mit etwas Regen v. schnee,<lb/>der schnee schmoltz von
                    den d&#228;chern.<lb/>Barom<ex>etrum</ex> 11 &#189; cecidit, v. ist wieder
                    schnee v. wind wie es weiset.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 34.<lb/>Artus crepant
                    moti. Molarium sonderl<ex>ich</ex> superiorum stupor est.<lb/>ob per
                        <g>aerem</g> hypocausti humidum &amp; <g>ole</g>osum &#224; lin&#233; oleo
                    in der drucker<lb/>farbe fit <hi rend="underline">larynx relaxatus,</hi>
                    <hi rend="underline">&amp; hinc facile mucus excernitur.</hi> Pressio<lb/>in
                    sura sinistra. Jucken in vertice. Pressio fontanellae, auris
                    d<ex>extra</ex><lb/>susurrat, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,
                    Stanti clavus pedis d<ex>extri</ex> paulul<ex>um</ex><lb/>dolet. Auris
                        sinist<ex>ra</ex> sibilat. Pressio frontis, stiche v. sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex><lb/>v. pressio hin v. her. Ventus flat. Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sinistr<ex>ro</ex>.<lb/>Im kalten habe den schlafrock an, in
                    der heisen stube allein das hembd.<lb/>ut sit <hi rend="underline"
                        >proportio</hi> nata defensio ab <g>aer</g>is injurias.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Clavus</fw></p>
                <pb facs="b0747.jpeg" n="747"/>
                <note2>(Seite 747) </note2>
                <p>Clavus pedis d<ex>extri</ex> stanti dolet.<lb/>vespera cum denuo in
                        calid<ex>o</ex> hypoc<ex>austo</ex> sudo in der <bibl><title>Predigt</title>
                        <author><ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex></author></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel: Predigt vor N&#252;rnberger Prediger:
                        oder die auf dem Titul-Blat der Entdeckung &amp;c. gegen Wohlgemuth
                        versprochene/ und bis hierher iniqu&#244; fat&#244; verz&#246;gerte
                        Remarquen &#252;ber des N&#252;rnbergischen Ministerii sogenannte Ermahnung
                        und Erinnerung an ihre B&#252;rger &amp;c. gegen die molimina des
                        extraordinairen Predigers der Wahrheit Victoris Tuchtfeldts, o. O.
                        1732.</note><lb/>ructus &amp; flatus &amp; pitzeln v. brennen im affter<add
                        resp="author" place="above">ano</add> sehr viel, auris
                    d<ex>extrae</ex><lb/>susurrus. stiche in metatarso pedis
                    sin<ex>istri</ex>.<lb/>Bibi <g>aquam</g> vespera spath sudavi.<lb/>Rauschen
                    saussen v. brummen in aure d<ex>extra</ex>. Arbeite mit grosem Eyfer<lb/>v. lust
                    weil es seyn mu&#223; v. es sonst morgen geschehen mu&#223;, werde
                    daher<lb/>nicht m&#252;de v. kommt <hi rend="underline">kein schlaaff, stehe
                        mich nicht</hi> m&#252;de,<lb/>dencke nicht an schlafen so kommt es nicht.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Frater</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795),
                        Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer
                        Bruder</note> me juvans<lb/>hat keinen Vortheil davon, ist nicht
                        s<ex>eine</ex> eigne Sache, der wird<lb/>viel leichter lass.<lb/>Ventus
                    flat. Pitzeln in ano. Pressio molarium dentium<lb/>oben rechterseits.<lb/>Weil
                    ich alzeit <del> gehe</del> stehe, leiden die Knie, v. thun wehe so auf-<lb
                        type="inWord"/>stehe nach dem sitzen, it<ex>em</ex> herab springe hin auf
                    steige quia musculi<lb/>diu nimis in una operatione extensionis manent et
                        <unclear>mansere</unclear>. <lb/>Quiescenti sedenti oscitatio. oculi spannen
                    nicht, juvit eos sud<del>at</del>or.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex> susurrus.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in axilla sinistra. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>larynge pulposus. Obturatae nares. Ructus,
                    flatus. Pressio capit<ex>is</ex><lb/>varia, &#252;ber dem rechten ohr im
                    G&#228;hnen, am hal&#223; in nucha.<lb/>Penis hodie saepe erectionem minatus est
                    gegen abend v. jetzt. Inguinis<lb/>d<ex>extri</ex> pressio. Facile sugenti
                    dentes sanguinem mittunt.<lb/>Pedes die immer stechen dolent paulul<ex>um</ex>.
                    Mit ructibus etwas <hi rend="underline">Sood</hi><lb/>&#224; multo butyro
                    comesto hodie, et <g>aqua</g> desuper hausta.<lb/>Damnati heisst es punientur
                        <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>. Von Zeit <lb/>zu Zeit heisse es von
                    Ewigkeit aliquis forte dicent iter dominem quoque<lb/>esse ab aeterno. Wie er
                    nun nicht von Ewigkeit ist also wird auch s<ex>eine</ex> strafe nicht<lb/>ewig
                    seyn. DEUs ver&#242; est pater aeternitatem &amp; antiquus dierum<lb/>ut Daniel
                        anunciat.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Damnatorum poena</hi><lb/>Damn<ex>atorum</ex> poena est
                        ab aeterno<lb/>non in aeternum, E<ex>rgo</ex><lb/>non est aeterna in
                        se<lb/>sed tempore partito<lb/>fit diversa in tempori-<lb type="inWord"
                        />bus. </note><lb/>ab Hora XI noctu dormivi ad mane hora VIII.<lb/>vespera
                    juckten mir die f&#252;sse sehr unten thut auch was wehe hin v. her<lb/>wegen
                    des stehens debilitabantur, v. w&#228;ren dick worden so es
                    l&#228;nger<lb/>gewehrt.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-28">
                        <supplied>28.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0747.jpeg" n="747"/>
                <!-- 747 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 28 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane hora VIII. auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, in ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex> etwas spannen,
                    multus<lb/>mucus tenax luteus <unclear>obxxsceret</unclear> infundibuli
                    orificium. Mucus ex <lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> multus,
                    crepitus artuum, Retro flexi dolent lumbi.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Larynx asper.</note><lb/>Animus sat hilaris. Hatte mir
                    vorgenommen eher aufzu-<lb type="inWord"/>stehen sed Natura <hi rend="underline"
                        >optime sciebat quo opus habebat v. schlieff</hi><lb/>9 stunden. Calida
                    extima.<lb/>bin wieder in der warmen stube v. tractire heut auf den bu&#223;
                    v.<lb/>beth tag den Rest so gestern abend von Weinmann dem setzer be-<lb
                        type="inWord"/>kommen. Flatus. Pressio inguinis d<ex>extri</ex>. pitzeln in
                        faucibus.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 15.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 36 &#189;
                    Nordwestwind. <g>Die Luft</g> zieml<ex>ich</ex> hell, im Norden etwas
                        wolcken<note place="margin-right" resp="author"> Noctu etwas
                        Eis<lb/>gefroren.</note><lb/>pressio ad parotidem d<ex>extram</ex>. Heute
                    waren die Nacht die fenster in<lb/>der kleinen stube obschon da trocknete v. die
                    Nacht <g>Feuer</g> war, nicht ange-<lb type="inWord"/>laufen, weil keine
                    Menschen da waren <hi rend="underline">die da schwitzten,</hi> auch<lb/>mane die
                    hitze etwas sich Verlohr. Auris d<ex>extra</ex> susurrat &amp;<lb/>sibilat.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> Tensio stiche hin v. her. Dentes
                    molares<lb/>spannen v. pitzeln sonderl<ex>ich</ex> superiores. In ileo sinistro
                    dolor levis<lb/>tensivus. Clavi pedum subinde dolent, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex>
                    mehr dexter.</p>
                <pb facs="b0748.jpeg" n="748"/>
                <note2>(Seite 748) </note2>
                <p>Pitzeln ex nare d<ex>extra</ex> &amp; sternutatio. Borbor<ex>ygmi</ex>. Calida
                    extrema<lb/>pressio frontis, auris d<ex>extra</ex> susurrat. Tormina levia &amp;
                        flatus<lb/><g>sulphurei</g> foetidi. Noctu ein wenig Eis gefroren In inguine
                        sin<ex>istro</ex><lb/>etwas brennen, in faucibus heischerkeit. <hi
                        rend="underline">Diu stanti flexa</hi><lb/><hi rend="underline">genua dolent
                            paulul<ex>um</ex></hi> ut &amp; si curro &amp; sic saepe
                    flecto<lb/>Clavi pedum subinde dolent, sonderl<ex>ich</ex>
                    <del>sin</del> dextri. <lb/>Meridie edi hora XI. Erbssuppe, Rindfleisch mit
                    Birnen,<lb/>Kuchen, butterbrot. Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Nach dem essen
                    etl<ex>iche</ex><lb/>&#196;pfel. Loquebar cum matre<note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> mit groser &#220;berzeugung
                    des<lb/>hertzens die nicht leiden wolte da&#223; ich so unpartheyisch bin
                    wie<lb/>ich bin, it<ex>em</ex> da&#223; frembde neu confisc<ex>irte</ex>
                    b&#252;cher im hau&#223; h&#228;tte<lb/>die es doch nicht sind. Zuletzt tacebat
                    v. w&#252;nschte mir den todt,<lb/>v. flennte.<note place="margin-left"
                        resp="author"> wil morgen zur beichte<lb/>gehen ideo indignatur<lb/>me;
                        postea qui-<lb type="inWord"/>escebat.</note> Ob ocul<ex>um</ex> sinistrum
                    subinde tenebrae et nebulae,<lb/>so ich das auge reibe vergehen sie. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. pressio<lb/>faucium &amp; mucus eis
                    pulposus.<lb/>Faeces alvi jam pauciores <hi rend="underline">ich schwitze alles
                        durch die<lb/>Ribben weg.</hi><lb/>Displicet mihi jam quod puero placuit
                    &amp; mater admisit &amp;<lb/>adhuc admittit, da&#223; der hund Malampus sich
                    auf den tisch stellt<lb/>v. die scheibe hinau&#223; sieht, oder durch die
                    scheibe sieht v. bellt<lb/>so er einen hund od<ex>er</ex> sonst was unangenehmes
                    sieht. Est ata-<lb type="inWord"/>xia educationis maternae. Ructus. Spannen in
                    axilla si-<lb type="inWord"/>nistra. Egessi hora III faeces luteas
                        spiss<ex>as</ex> sed non siccas.<lb/>Stiche in ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex>. Hilaris animus &amp; lucidus. Stiche oben ein-<lb
                        type="inWord"/>werts am bauch in femore d<ex>extro</ex>.<lb/>Multitudo
                    sciendorum &amp; librorum legendorum est quae multos<lb/>in studiis occupatos
                        suffocat,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Multitudo noxia<lb/>multis</hi></note> multa legunt,
                    pauca medi-<lb type="inWord"/>tantur suo ipsorum <g>spirit</g>u qui omnia in se
                    efficacius et virid&#232; conti-<lb type="inWord"/>net, ideasque eas vivas, quas
                    peregrinas non proprias, <lb/>in libris legimus. Natura nostra &amp; Universi
                    diligentissim&#232;<lb/>scrudanda est, sicque pauca primum, eoque
                    exactissim&#232; te-<lb type="inWord"/>rebrantur, hoc <g>spirit</g>us exactitudo
                    tunc procedit latius<lb/>&amp; ad alia addiscenda donec doctissimus evadit ut
                        exer-<lb type="inWord"/>citatissimus. Eadem enim res est, quae per innumera
                    sese mul-<lb type="inWord"/>tiplicavit, ordine eodem specie diversa. Klein v.
                    rein<lb/>ist besser al&#223; gros v. unrein.<lb/>Stiche v. sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hin v. her.<lb/>Stanti in foliis spannen v. pitzeln.
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat. Stehe in der<lb/>warmen stube im hembd v. da
                    trockne in feuchter v. warmer <g>Luft</g><lb/>die Fenster sind sehr mit
                    feuchtigkeit beschlagen, gehe im <lb/>hembd zuweilen in der <g>Luft</g> so kalt
                        it<ex>em</ex> Ist hell wetter.<lb/>Hora IV etwas
                        wolckig.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 15 &#189;
                        ascendit.<lb/>Therm<ex>ometrum</ex> 36 &#189;<lb/>spannen in aure
                        d<ex>extra</ex>.<lb/>Etwas heischerkeit in faucibus. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus qui<lb/>paulul<ex>um</ex> asper.
                    Pressio linckerhand in nucha.<lb/>Ructus, hin v. her stechen v. spannen. so
                        ordentl<ex>ich</ex> mit bey<lb/>den Ructibus ist wenn venter etwas
                    aufgeblehet v. die grobe<lb/>lufft extendirt v. renitentes spasmos
                        verursacht.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>Aer</g> crassus non<lb/>bene corpus<lb/>transiens
                            facit<lb/>varia pathe-<lb type="inWord"/>mata, cum sanguine<lb/>spisso
                            ejus prae-<lb type="inWord"/>ducto.</hi><lb/>hinc catarrhales affe-<lb
                            type="inWord"/>ctus.</note> In<lb/>nare sin<ex>istra</ex> vorn varus.
                    Ita est si <g>ignis</g> perit per vitia<lb/>nostra &amp; coagulatur in muco
                    tenaci. Sic vires corporis &amp;<lb/>animi pereunt. Es mu&#223; alles in einer
                    harmonie stehen v. keine<lb/>qualitaet vor der anderen praedominiren so ist man
                    gelehrt, sch&#246;n,<lb/>gesund v. starck. Sed vitia ante nata in tempore inscitiae<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">mul-</fw></p>
                <pb facs="b0749.jpeg" n="749"/>
                <note2>(Seite 749) </note2>
                <p>multos ita corruperunt, ut, cum sapiunt demum saepe vires<lb/>Naturae ita sint
                    destructae ut convalescere nequeant<lb/>corpore sicut mens possit, in malum sit
                    remedio ullo<lb/>majus. Sed Deo &amp; bonae voluntate omnia possibilia
                    in<lb/>credentibus.<lb/>Leve malum negligendo optimum vincitur, sic omne ejus
                        perit<lb/>aculeus.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Leve malum ut<lb/>vincatur</hi><lb/>was man au&#223;
                        solchem macht<lb/>das ist es, v. wie <lb/>man es nimmt.<lb/>Leve fit omne
                        onus<lb/>ferendo per <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                        <lb/>drunter bleiben.<lb/>Renisus facit intolerabi-<lb type="inWord"/>lia
                        mala turbulentus.</note> Sed alia est ratio in talibus ubi periculum
                    corpori<lb/>imminet, da ist gr&#246;serer lerm, sed t<ex>ame</ex>n
                    moderatio<lb/>patientia, spes in Deum et quies, &amp; resignatio in Dei
                        volun-<lb type="inWord"/>tatem, quodcumque egerit de nobis, omnem curam
                    reddit diffi-<lb type="inWord"/>cilem &amp; sanctionem accelerat &amp;
                    affert.<lb/>Flatus. Ructus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> spannen v.
                    stechen hin v. her, Pressio<lb/>in faucibus v. heischerkeit. Clavus pedis
                        d<ex>extri</ex> dolet.<lb/>Ructus, pressio ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>
                    &amp; frontis rechterhand. it<ex>em</ex> Pitzeln in nare
                    d<ex>extra</ex>.<lb/>Pitzeln ad anum extern&#232; rechter hand. Ructus, flatus
                        <g>sulphur</g>ei<lb/>Immer eine weile vorher ehe flatus kommen, pitzeln in
                    ano, est motus<lb/><g>aer</g>is irregul<ex>arius</ex> prius aer ad anum penetrat
                    subtil. bi&#223; die grobe<lb/>nachkommt. Pitzeln in ocul<ex>o</ex>
                        sin<ex>istro</ex> &amp; pressio. Flatus crepantes.<lb/><hi rend="underline"
                            ><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120"
                        >Frater</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus
                        Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr.
                        Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder</note><hi rend="underline"> me adjuvans
                        per tres dies nil faecum alvi emisit</hi>;<add resp="author" place="right"
                        >helt sich an keine ordnung. Venire<lb/>ei hac nocte hora<lb/>I.
                        faeces.</add><lb/><hi rend="underline">Ructus, flatus <g>sulphur</g>ei
                        crepantes multi, &amp; per hos missos pressio, stiche p<lb/>quae antea
                        affuere fiunt minora.<lb/>Quia multos flatus mitto ideo non ita vehementer
                        sudo</hi><lb/>Pitzeln in ano. Pressio ocul<ex>i</ex>
                    d<ex>extri</ex>.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus, fauces paulul<ex>um</ex> asperae, flatus.<lb/>Stanti vespera genu
                    magis dolet descendenti atque adscend-<lb type="inWord"/>denti.<lb/>Sudor in
                    facie pinguis. Borbor<ex>ygmi</ex> nonnulla hora X, venter<lb/>flaccescere
                    incipit, nicht mehr so viele ructus v. flatus, in nasi<lb/>ala d<ex>extra</ex>
                        sp<ex>asmus</ex> celer pulsat.<note place="margin-right" resp="author">
                            Borbor<ex>ygmi</ex>. ructus.</note> Sudo, auris d<ex>extra</ex>
                        susur-<lb type="inWord"/>rat, sinistra tinnit subinde. Bibi hora X
                        <g>aquam</g>, paulatim<lb/>1 schopfen.<lb/>Noctu hora
                        I.<lb/>Barom<ex>etrum</ex> 15. descendit.<lb/>Therm<ex>ometrum</ex> 36.
                    cecidit.<lb/>ventus <hi rend="underline">Nordwest</hi> starck, coelum wolckig,
                    lucet paulul<ex>um</ex>
                    <g>lun</g>a.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">der wind hat den <lb/>Schnee herbey
                        gef&#252;hrt</hi></note><lb/>Mucus ex naribus paulul<ex>um</ex> tenax, &amp;
                    pars spissa.<lb/>flatus, auris d<ex>extra</ex> susurrat, calida extrema, pedes
                    pitzeln wegen des<lb/>langen stehens. Ructus. Neben an der Nase linckerseits,
                        <unclear>inxxxun</unclear>-<lb type="inWord"/>tes am interstitio,
                        it<ex>em</ex> im lincken nasenloch, it<ex>em</ex> in gena sin<ex>istra</ex>
                    vari.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> qui asper
                        paulul<ex>um</ex> cum screatu &amp; tussicula<lb/>pulposus. Animus liber
                    &amp; caput. Paulul<ex>um</ex> inflatus venter &amp; flac-<lb type="inWord"
                    />cidulus, borbor<ex>ygmi</ex> nonnulli, Oscitatio. Oculi clari. Pitzeln<lb/>ad
                    anum linckerhand. Jucken in capite v. kratzen worauff es pulsirt.<lb/>Im Kalten
                    in der Kammer frigent manus. Borbor<ex>ygmi</ex>. Flat Zephy-<lb type="inWord"
                    />ro-boreas. Pitzeln in inguine dextro.<lb/>Cubitum ivi hora 2.<lb/>Nachts gieng
                    der wind starck von Nordwest, <hi rend="underline">schneyete v.
                    regnete.</hi><lb/>Expergefactus sum aliquoties, penis erectus, sed nolui licet
                    ratio ob somnum<lb/>paulul<ex>um</ex> debilitata <g>vener</g>i obedire.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Genu sinistrum
                        noctu<lb/>doluit.<lb/>vigilabam hora<lb/>4 &#189;.<lb/>stiche im ballen des
                            rechten<lb/><del>lincken</del> fu&#223;es</note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-29">
                        <supplied>29.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0749.jpeg" n="749"/>
                <!-- 749 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 29 <g>novem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane expergefecit me frater
                    hora VII. Hilaris sat animus, Ventus Nordwest<lb/>k&#252;hl, manus frigent im
                    kalten pitzeln in oculo sin<ex>istro</ex> p borbor<ex>ygmi</ex> ructus<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">flatus</fw></p>
                <pb facs="b0750.jpeg" n="750"/>
                <note2>(Seite 750) </note2>
                <p>flatus. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> cum screatu, ex larynge cum tussicula
                        pul-<lb type="inWord"/>posus. Larynx paulul<ex>um</ex> asper.<lb/>Mucus ex
                        lar<ex>ynge</ex> &amp; inf<ex>undibulo</ex> pulposus multus. Oculi liberi
                    cetero.<lb/>Pressio in bregmate d<ex>extro</ex>.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Rasi barbam.<lb/>Grosio ward geschrieben da&#223;<lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119453363">Cyprian</name>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386"
                                    >Arnolds</name></author>
                            <title>K<ex>irchen</ex> v.<lb/>K<ex>etzer</ex>
                            hist<ex>orie</ex></title></bibl><!--Gottfried Arnold: Unpartheyische Kirchen- und
Ketzer-Historie: Vom Anfang des Neuen Testaments bi&#223; auf das Jahr Christi 1688, Frankfurt am Main 1700.-->
                        widerlegen wolle. </note><lb/>Schneyet von Nordwest mit
                        Wind.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>, auris sinistra attollitur.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius im Kalten.<lb/>Crepitus artuum
                    motorum.<lb/>Veni ad <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> la&#223; mir ex novis da&#223;
                    Batavi alle opera ein-<lb type="inWord"/>gestellt v. betstunden halten wegen der
                    gefahr da&#223; die d&#228;mme reisen<lb/>wegen der w&#252;rmer, so au&#223;
                    ostindien mit nicht au&#223;geputzten schiffen<lb/>sollen kommen seyn. Dicebat
                    es sey holland schon lang pro-<lb type="inWord"/>p<supplied
                        reason="omitted-in-original">h</supplied>etzeyet da&#223; es noch solle mit
                        <g>Wasser</g> untergehen. Haben des profits halber die<lb/>gew&#252;rtze
                    verdorben v. in das Meer geworfen, wenigere M&#252;he zu haben. judicat
                        Deus.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vermes in Batavis<lb/>ligna rodentes.</hi><lb/>Fende
                        dicit novum te-<lb type="inWord"/>stamentum non esse<lb/>scriptum pro
                            Christi-<lb type="inWord"/>anis hodiernis non<lb/>Christianis
                        die<lb/>m&#252;ssen h&#228;rtere Zucht-<lb type="inWord"/>meister
                        haben.<lb/>Dicit fidem Dei non <lb/>esse omnium. Fidem<lb/>regenitorum
                        fieri<lb/>demum fidem Dei.<lb/>Dicit fende er halte<lb/>viel auf den
                        buchstaben<lb/>v. dessen emphasin<lb/>nichts sey umsonst, di-<lb
                            type="inWord"/>cit: das liebe Wort.</note><lb/>Sumsi schnupftaback.
                    Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus
                    multus.<lb/>schneyet v. regnet den gantzen tag von Nordwest mit
                    wind.<lb/>Frigent manus. Borbor<ex>ygmi</ex>. pitzeln in inguine
                        d<ex>extro</ex>.<lb/>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note>
                    dicit er wolle alle &#252;berfl&#252;ssige Correspondence abschneiden
                    v.<lb/>auff das gebeth sich legen, jenes sey doch nichts
                    wesentliches.<lb/>pressio &#252;ber dem rechten ohr. Pressio in ano.<lb/>Ivi ad
                        Diest<ex>erwegium</ex>.<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> miratus ille
                    da&#223; das hiesige Consist<ex>orium</ex> wo es etwan nicht<lb/>von <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1">darmstadt</name> requirirt
                    worden, <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stieren</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil
                        Stier (*1696), Theologe</note> habe citiren lassen, da er doch<lb/>kein
                    subditus sey.<lb/>pressio supra aurem d<ex>extram</ex>.<lb/>Iam dum semper
                    meditor werde gesetzter,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Gesetzter</hi><lb/>magis figor, juventus<lb/>occupatur
                        circa plurima<lb/>objecta, &amp; nullum ex rei<lb/>exigentia
                        elaborat.</note> kan meine gedancken besser<lb/>in einer suite zusammen
                    halten, v. mehr wie wohl <del>m&#252;ndl</del>.
                    schrifftl<ex>ich</ex><lb/>al&#223; m&#252;ndlich vortragen, weil ich timide bin
                    v. mich gerne praecipi-<lb type="inWord"/>tire.<add resp="author" place="right">
                        Iuventus versatur Circa multa &amp; saepe non ita necessaria,
                        senium<lb/>ver&#242; magis fixum unum necessarium cum Connexio magis
                        perpendit.</add><lb/>S<ex>ancta</ex> coena non est res plebis, quam
                        <g>Chri</g>stus &amp; sui Apostoli s<ex>eine</ex> Vertrauteste<lb/>solum
                    habuerunt. Ist kein algemeines werck, secus atque nos hodie<lb/>facimus.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">S<ex>ancta</ex> Coena</hi></note><lb/>Meridie edi
                    biersuppe, Kalbskopff, milchbrodt, so sehr bitter von der hefe<lb/>mit butter, 3
                    &#228;pfel. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> 1 gl<ex>as</ex> wein.<note place="margin-left" resp="author"> Vari
                        prurientes no-<lb type="inWord"/>vi an der
                            maxill<ex>a</ex><lb/>inf<ex>eriore</ex> sinsistra in la-<lb
                            type="inWord"/>tere<lb/><hi rend="underline">vari vorn in
                            nare<lb/>sinistra loco<lb/>insolito.</hi></note><lb/>Aderat R&#228;thin
                    Bourdon. Sasse da und h&#246;rte dem j&#228;mmerl<ex>ichen</ex>
                    geschw&#228;tz<lb/>zu, <hi rend="underline">irritirte mich etwas
                        dr&#252;ber,</hi> tranck <hi rend="underline">2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                        wein,</hi> hinc frigida extima.<lb/>taciturnus, oculi liberi &amp; clari,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat, pressio verticis<lb/>die alte R&#228;thin ist
                    von vielem <g>Kreuz</g> von ihrem Mann v. Kindern etwas wie sim-<lb
                        type="inWord"/>ple, tumm, forte &#224; vino &amp; <g>spiritu vini</g> quoque
                    mit, plethorica est klagt<lb/>der Magen v. alle pathemata hyst<ex>ericae</ex>
                    noctu sonderl<ex>ich</ex> sie mag auch in dem<lb/>aller weichsten bette liegen
                    klagt sie dolores; ist sehr fleischig, pallida,<lb/><g>Venaesectio</g>nem
                    negligit.<lb/>Filia ejus die grose war verlobt, die hochzeit aber ging nicht vor
                    sich, weil<lb/>der Vatter starb, so gieng sie durch mit dem Knecht v. lie&#223;
                    sich copuliren,<lb/>rammelte auch mit ihm auf dem hofe, nachts in den Zimmern.
                    Ist faul,<lb/>vultus listig, spitze nase, Kinn, v. oculi nequam, pallida,
                    flennt<lb/>bald, gesteht ihre b&#246;se thaten, da sie den Herrn v<ex>on</ex>
                        Barth<ex>olt</ex> bestolen p, tantzt v. <lb/>springt gerne, ist zu hart
                    gehalten worden von den alten da sie jung war.<lb/>wolte mal C.
                    hau&#223;h&#228;lterin werden ehe sie erbte, v. wolte quae vox
                        <g>vener</g>earum<lb/>#<note place="margin-left" resp="author"> # haben
                            allerl<ex>ei</ex> gedancken<lb/>bleiben aber nicht dar-<lb type="inWord"
                        />auff, sind vari-<lb type="inWord"/>abel sonderl<ex>ich</ex> weibs-<lb
                            type="inWord"/>leute.</note>
                    <del>s</del>gern <hi rend="underline">in ein hau&#223; da man immer singt v.
                        bethe.</hi><note place="margin-left" resp="author"> Burdonia narrans
                        de<lb/>filiae stultitia ride-<lb type="inWord"/>bat multum; hy-<lb
                            type="inWord"/>sterica est ipsa ve-<lb type="inWord"/>nerea gar
                        keine<lb/>hau&#223;halterin.<lb/>tantzt gern acta <g>vener</g>eo<lb/>oestro,
                        ut taran-<lb type="inWord"/>tati tarantula-<lb type="inWord"
                    />rum.</note><lb/>Aderat &amp; die verwittibte Pastorin von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4102054-6">Ogrifftel</name> eine artige
                    resolute<lb/>Frau, Maritus ejus war sehr dick, zehrte hernach ab, bey der
                    schwartzen gelb-<lb type="inWord"/>sucht v. hatte an dem unterleib in regione
                    splenis einen blauen flecken<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">mu&#223;</fw></p>
                <pb facs="b0751.jpeg" n="751"/>
                <note2>(Seite 751) </note2>
                <p>mu&#223; wohl Lien sphacelirt gewesen seyn, zuletzt gab er lauter<lb/>blut per
                    alvum v. sagte die frau es m&#252;sse wohl die gantze leber<lb/>seyn
                    fortgegangen, quae vox est anicularum.<note place="margin-right" resp="author">
                        Pastorin ist listig,<lb/>ihre schwester,<lb/>so ledig ist auch<lb/>sehr
                            gescheid.<lb/><add resp="author" place="right">
                            Ridet<lb/>antequam<lb/>loquitur<lb/>quod prodit<lb/>callidi-<lb
                                type="inWord"/>tatem.</add></note><lb/>Uxor ejus jam vivens ist eine
                    tochter von dem hofprediger <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/136497039">Bruske</name><note place="foot"
                        resp="editor">Conrad Br&#246;ske (1660-1713), Hofprediger des Grafen Johann
                        Philipp von Ysenburg-Offenbach</note><lb/>von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach,</name> der sch&#246;ne sachen
                    edirt hat, rafinirt v. muthig,<lb/>hat ohnl&#228;ngst nach einer starcken
                    fettigkeit die gelbsucht starck<lb/>bekommen, der leib war ihr sehr dick |: in
                    der Kranckheit da sie fast<lb/>auf keinem bein stehen konte, schickte ihr v.
                    schenckte ihr die Geh<ex>eim</ex><lb/>R&#228;thin eine oblig<ex>ation</ex> auf
                    ihr hau&#223; von 200 Gulden so auch zur<lb/>Reconvalescence was gethan haben
                    mag laetitia exorta :| hiru-<lb type="inWord"/>dines ad anum applicabat, halfen
                    ihr, nachher aber ist ihr ein starckes<lb/>spannen v. pressen offt in ano
                    &#252;brig geblieben, invitata eo Na-<lb type="inWord"/>tura. Hat in regione
                    hepatis einen flecken, tussit subinde,<lb/>sieht etwas gelblich au&#223;, ist
                    resolut, geht schnell, redet schnell,<lb/>venam non secat, blutet offt gar sehr
                    au&#223; der Nase, hat<lb/>auch in h&#228;nden offt grose hitze in vola. <hi
                        rend="underline">Vola est subtilis pars</hi><lb/>corporis &amp; mutationem
                    status in calidum perfacile ideo prodit.<lb/>Videtur esse laesum hepar.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Bourdonia hat ein groses<lb/>hau&#223;
                            <g>Kreuz</g> an ihrem Mann<lb/>gehabt, stellte neben<lb/>ihr ein Kind
                        an,<lb/>versoffe alles.<lb/>hinc die Kinder<lb/>auch so liederlich.<lb/>Die
                        2te tochter nicht.<lb/>Die alte Bourdon ist<lb/>etwas schwach am
                        Verstand<lb/>hysterica, hat sich<lb/>herau&#223; gefressen war<lb/>vorher
                        d&#252;rr.</note><lb/>fr&#252;h war bey <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178">f&#246;rster,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Friedrich Wilhelm F&#246;rster, Buchh&#228;ndler in
                        Frankfurt</note> der sagte man m&#252;sse au&#223; Noth wegen
                            <bibl><author>Dippelii</author><lb/><title>Predigt</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel: Predigt vor
                        N&#252;rnberger Prediger: oder die auf dem Titul-Blat der Entdeckung &amp;c.
                        gegen Wohlgemuth versprochene/ und bis hierher iniqu&#244; fat&#244;
                        verz&#246;gerte Remarquen &#252;ber des N&#252;rnbergischen Ministerii
                        sogenannte Ermahnung und Erinnerung an ihre B&#252;rger &amp;c. gegen die
                        molimina des extraordinairen Predigers der Wahrheit Victoris Tuchtfeldts, o.
                        O. 1732.</note> ein wenig l&#252;gen da&#223; er sie nicht von mir, sondern
                    von Herrn<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippel</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> bekommen.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Nothl&#252;ge</hi><lb/>sed non sunt facienda
                        mala<lb/>uti inde eveniant<lb/>bona.</note> Accepit ab eo quoque
                    originaliter sed non apographum.<lb/>Est n<ex>emp</ex>e C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> inimitabilis in suo stilo. Sed &amp; hoc mendacia<lb/>vere
                    regenitus vitat, qui semper qualem sic dicit esse vult.<lb/>Vespera bey schnee
                    Ructus nonnulli &amp; flatus, pressio verticis.<lb/>Animus hilaris. pedes
                        paulul<ex>um</ex> frigidi. Oculi mobiles &amp; sereni.<lb/>Barometrum 11
                    &#189;<lb/>Thermometrum 36.<lb/>Predes frigent horripil<ex>atio</ex> dorsi.
                    Flatus, pressio scapulae sinistrae.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Jucken in sura d<ex>extra</ex>. Pitzeln
                    in ano. Ructus.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> improbirte an C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex> da&#223; er satyrisire v. die leute irritire, v.<lb/>damit
                    nicht besser, sey nicht gesalbt, sehr un lauter noch.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Fendius <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                        <lb/><hi rend="underline">Dippelius satyricus<lb/>et uti
                            prosit<lb/>satyra.</hi><lb/>In alienis rebus Argi<lb/>sumus in nostris
                            con-<lb type="inWord"/>cutimus.</note> Erronee<lb/>plane rejicere
                    imputationem omnem, lasse sich von ihm nicht weisen, da<lb/>doch die Geister der
                    Propheten den Propheten unterthan seyn sollen. Ipse<lb/>tamen in harmonicos fuit
                    injurius hoc in passu. E<ex>rgo</ex> e-<lb type="inWord"/>lucet eum se solum
                    illuminatum putare alios semper ex eo discere<lb/>debere in quo <g>spiritus</g>
                    sanctus residet solo. Et hujus viri autoritas<lb/>deponenda, ut maneat libertas
                        <g>chri</g>stiana. sind Meynungen.<lb/>C<ex>onrad</ex> D<ex>ippel</ex>
                    praeparat viam, satyrice ridet pastores, uti <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118591843">Pascal</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Blaise Pascal (1623-1662) Naturwissenschaftler und Philosoph
                    </note> Jesu-<lb type="inWord"/>itas, dignos utroque risu. Ist lustig, so kommen
                    die schrifften viel<lb/>in die h&#228;nde, bleibt immer was kleeben so zur zeit
                    der Noth<lb/>aufwacht, m&#252;sen hernach h&#246;here lesen, ut e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnoldum</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Gottfried Arnold (1666&#8211;1714),
                        Theologe</note> p v.<lb/>gar zu Gott gehen ohne alle f&#252;hrer in ihr
                    hertz endlich, so sie sich v.<lb/>allem &#228;usern abgestorben sind.
                    <lb/>Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet. Pitzeln in ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex>. Ructus. Flatus.<lb/>Varus linckerhand in nare sinistra.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> Nares siccae. Spannen hin<lb/>v. her,
                    pedum leve frigus. Inguinis sin<ex>istri</ex> pressio. Stiche in inguine
                        d<ex>extro</ex>.<lb/>pitzeln in ano. Ructus. spannen unten im ballen des
                    rechten fusses. Stiche<lb/>oben rechterseits in fronte. Flatus <g>sulphur</g>ei
                    foetidi. Borborygmi. Pressio<lb/>in collo linckerhand. Pressio inguinis
                        sin<ex>istri</ex>. Oscitatio venit lent&#232; somnolentia.</p>
                <pb facs="b0752.jpeg" n="752"/>
                <note2>(Seite 752) </note2>
                <p>Somnolentia. calida extima, oscitatio, Ructus, borbor<ex>ygmi</ex><lb/>flatus,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat, spasmus v. stiche hin v. her.
                    Oscit<ex>atio</ex>.<lb/>spannen in regione parotid<ex>is</ex>
                    sinist<ex>rae</ex>. Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Somnolentiam fere vincere<lb/>non poteram.</note><lb/>Spannen
                    v. stechen im ballen des rechten fu&#223;es, Oscitatio, in der<lb/>kalten
                        <g>Luft</g> gleich multa horripil<ex>atio</ex> dorsi <hi rend="underline">v.
                        die K&#228;lte ist<lb/>sensible,</hi> flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex> multi. Mens non satis alacris<lb/>&amp; clara. Pressio
                    verticis sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    flatus, pitzeln<lb/>in ano, auris d<ex>extra</ex> susurrat, mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/><hi
                        rend="underline">Die viele flatus kommen von biersuppe v. &#196;pfeln zu
                        gleich her.</hi><note place="foot" resp="editor"> it<ex>em</ex> von der
                            eingeschluckten<lb/><g>Luft</g> de die im herum-<lb type="inWord"
                        />laufen. It<ex>em</ex> hatte ein<lb/>paar N&#228;chte vorher nicht<lb/>gnug
                        geschlafen.<lb/>Von dem vielen windelassen<lb/>entgingen die Kreffte<lb/>et
                        venit somnolentia</note><lb/>Noctu bene dormivi.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-11-30">
                        <supplied>30.11.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0752.jpeg" n="752"/>
                <!-- 752 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 30 <g>novem</g>br<ex>is</ex> 1. advent.<lb/><lb/>Mane blieb im
                    bette liegen bi&#223; VIII &#189; uhr.<lb/>Schneyet bey S&#252;d v.
                        Nordwest.<lb/>Barom<ex>eter</ex> 14.<lb/>Thermom<ex>eter</ex> 37.<lb/>Mane
                    pressio frontis, ructus, flatus, borbor<ex>ygmi</ex> stiche in ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex>. Oculor<ex>um</ex>
                    <lb/>levis pressio. Egessi faeces luteas subspiss<ex>as</ex> multas.<note
                        place="margin-left" resp="author"> sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        varius.</note><lb/>Affui Gros.<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> Ostendit literas <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Caroli</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in
                        Berleburg</note> de <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stierii</name></author>
                        <title>Apologia,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Theophil Stier: Apologia vere christiana pro Dn. Christiano Fendio, ex ipsis
                        viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua luculenter
                        demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae aetatis seni ab
                        octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve
                        sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am Main
                        1732.</note> hat<lb/>auch <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128971800">Haugen</name> dem &#196;ltern<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Friedrich Haug (1680&#8211;1753),
                        Theologe, &#220;bersetzer und Herausgeber der Berleburger Bibel,
                        &#228;lterer Bruder des Verlegers Johann Jakob Haug</note> schon eine
                    antwort geschickt.<note place="margin-left" resp="author"> Gros dicebat da&#223;
                        Stierii Mutter<lb/>offt bey ihm gewesen v. vor ihren<lb/>Sohn eo forte
                        tempore cum captivus<lb/>esset, gebettelt, er ihr auch<lb/>gegeben. sahe
                        schlimm au&#223;.</note> Zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">berlenburg</name> haben<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055595457">Seebach</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Seebach (ca.1675&#8211;1745), Prediger
                        in Schwarzenau und Berleburg</note> v. andere s<ex>einer</ex> Anh&#228;nger
                    allein die Apol<ex>iogiam</ex> hoch gehalten.<lb/>Grosii consilio packte die
                        Exempl<ex>are</ex> der Predigt zusammen, um sie<lb/>nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9">b&#252;dingen,</name>
                        berlenb<ex>urg</ex> v. bey buchbinder <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/103754899X">wigand</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Justus Heinrich Wiegand (gest. 1740), Buchbinder in
                        Frankfurt</note> zu salviren.<lb/>Meridie edi braun Kohl mit viel
                    br&#252;he, borbor<ex>ygmi</ex> flatus <g>sulphurei</g>
                    foetid<ex>i</ex>.<lb/>bratwurst, Kalbfl<ex>eisch</ex> mit Cappern, Kuchen v.
                    &#196;pfel 3. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g><lb/>2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. war lustig. gleich auf das essen
                    &#224; brassica<lb/>alvus laxata est Per tenuibus faecibus luteolis. Pressio
                    frontis. <lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. s&#252;dwestwind der schnee
                    schmiltzt, pressio frontis<lb/>linckerhand. Manus paulul<ex>um</ex> frigent,
                    pitzeln in ano.<lb/>Ructus.<note place="margin-left" resp="author"> schneyete
                        immer<lb/>hora XI starckes<lb/>wummern v. pressen<lb/>oben lincker hand
                        auf<lb/>dem Kopff.<lb/>Schneyet fast den gantzen<lb/>tag, abends
                        regnete<lb/>es hin ein v. der<lb/>schnee schmoltze.</note><lb/>Adivi
                        Diesterweeg.<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> Anfangs lustig, in
                        s<ex>einer</ex> Vordersube die selten gew&#228;rmt<lb/>wird, v. daher weil
                    sie Mauern hat die die K&#228;lte lang halten nicht gut<lb/>zu w&#228;rmen ist,
                    ward etwas k&#252;hl, v. so taciturnus verdrie&#223;l<ex>ich</ex> unlustig,
                    bi&#223;<lb/>ich wieder gesterckt v. warm wurde hora 4 beym Thee trincken.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Uti videtur occupabat me<lb/>jam
                            <g>spiritus</g> tristitiae <g>vener</g>eus<lb/>cui resistere nisi
                        Dei<lb/>lumine praesente possum,<lb/>orandus Deus ut me con-<lb
                            type="inWord"/>fortat!</note><lb/>Narrabat da&#223; die erste Pietisten
                    so die h&#228;ndel gemacht in unserer Gegend,<lb/>gewesen <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X">Reitz,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Heinrich Reitz (1655&#8211;1720), Theologe</note>
                        D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/122263006">Horch,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Heinrich Horch (1652&#8211;1729),
                        Theologe</note> v. oben im braunfelsischen wo Reitz gestanden <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136071767">Clopfer.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Balthasar Christoph Klopfer (1659&#8211;1703),
                        Registrator in Solms-Laubach</note><lb/>daher damals die Pietisten zusammen
                    nur Horcher v. horchianer hie&#223;en.<lb/>Lebten in dem
                        berlenb<ex>urgischen</ex> v. wittgenst<ex>einischen</ex> in gar zu groser
                    Licentz so ihnen allen<lb/>sch&#228;dlich. der oberamtmann Metting<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Mettingh, Amtmann in Berleburg,
                        sp&#228;ter Regierungsrat in Isenburg-Marienborn</note> zu berlenburg zog
                    den &#228;rmsten<lb/>Leuten die stiefel au&#223; p Gutscher fuhren in der
                    Gutsche, das Verdarb<lb/>den Gutscher Christ, ward stoltz v. verfiel.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1072649152">Grafen
                        Henrich</name><note place="foot" resp="editor"> Henrich Albrecht Graf zu
                        Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1658&#8211;1723)</note> gemahlin<note
                        place="foot" resp="editor">Sophie Florentine Albertine Gr&#228;fin zu
                        Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1688-1745), geb. Gr&#228;fin zu
                        Sayn-Wittgenstein-Berleburg, Gemahlin des Grafen Henrich Albrecht</note>
                    gieng mit denen Kerls in dem Garten spatziren p<lb/>alleine, permittebat Comes,
                    der auch die ankommende Pietisten tra-<lb type="inWord"/>ctirte.<lb/>Es sagte
                    einmal einer Grafen Henrich, da er ihn hiese ein Zimmer r&#228;umen:<lb/>die
                    stube ist nicht dein sondern mein, spricht der herr Zebaoth. der
                    Graff<lb/>lie&#223; es ihm auch.<note place="margin-left" resp="author">
                        Contraria sequuntur contraria;<lb/>Est qui colligit et qui<lb/>dissipat
                        opes, &amp;<lb/>patrem avarum sequitur<lb/>filius prodigus.<lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100648118">Tscheer</name> est
                        Helveticus. <lb/><lb/>Diest<ex>erweg</ex> habuit von <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">G<ex>ottfried</ex>
                        Arnold</name><lb/>eine piece wie eine Predigt<lb/>v. prophetia &#252;ber
                        sachsen<lb/>so sehr merckw&#252;rdig.<lb/>An der
                                <bibl><title>Replique</title></bibl>
                        <!--Johann Konrad Dippel od. Ernst
Christian Kleinmann: Freye und freywillige Replic Auff die so titulirte Abgen&#246;thigte Antwort/ eines zeitlichen Ministerii in der Evangelisch-Reformirten Gemeine zu Wesel/
Auff die an Sie und &#252;brige Herren Herren Consistoriales, Von einem der sich schreibet Ernst Christoph Hochmann de Hochenau/ Eingesandte und von Ihm genannte:
Wohl-gegr&#252;ndete/ liebreiche Ermahnungs- und respectiv&#232; Defensional-Schrifft/ etc. etc. Au&#223; auffrichtiger Hochachtung der Warheit/ die/ und wie sie in JESU ist/ ohn einig
Ansehen der Personen geschrieben und publicirt, Zweyte Edition/ Welche in etwas/ und nicht nur mit dem Au&#223;zug/ den das Weselsche Ministerium aus der Replic gemacht/
und der K&#246;nigl. Regierung zu Cleve &#252;bergeben/ Samt einigen n&#246;thigen und gr&#252;ndlichen Anmerckungen dar&#252;ber/ Sondern auch mit denen Grund-S&#228;tzen der Mystischen Theologie und
der warhafften Historie des Verfahrens Calvini mit Serveto, &amp;c. vermehret worden, 2. Aufl., Frankfurt/ Leipzig 1711.-->hatten
                        viele<lb/>gesammlet, Dippel den aufsatz<lb/>gemacht ward aber
                        hernach<lb/>per Reitz gantz ge&#228;ndert da&#223;<lb/>er ihn nicht mehr
                        kannte. In<lb/><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6"
                            >offenbach</name> ward sie gedruckt,<lb/>Cramer dirigirte sie.
                            <lb/>Diest<ex>erweg</ex> schickte sie ohne<lb/>Nahmen<lb/><pb
                            facs="b0753.jpeg" n="753"/> zu unterschreiben an<lb/>Murmann einen
                        anabaptisten <lb/>s<ex>einen</ex> Corresp<ex>ondenten</ex> nach Cleve
                        da<lb/>nur 200 thaler w&#228;re gestifftet<lb/>worden so sich Dippel
                        nicht<lb/>vor den Autorem angeben<lb/>h&#228;tte. Man inqui-<lb
                            type="inWord"/>rirte sehr, konte aber<lb/>nichts erfahren
                        omnibus<lb/>mirantibus, Herrn <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X">Reitzen</name><lb/>war bang
                        dabey.<lb/>Arnsdorff hofPrediger in<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1">
                        siegen</name><!--Johann Heinrich Arnsdorff (1668&#8211;1728), Hofprediger in Siegen-->
                            Diest<ex>erwegs</ex> Vetter verfolgte<lb/>ihn Reitzen so sehr.
                        <lb/></note><lb/><add resp="author" place="left"> wegen Reitz hat
                            Diest<ex>erwegs</ex><lb/>Vetter viele 1000 ver-<lb type="inWord"
                        />lohren, so fiele ihm Arns-<lb type="inWord"/>dorff ein bey dem
                        F&#252;rsten.</add><lb/><lb/><add resp="author" place="left"> Arnsdorf da
                        Reitz dicebat: die den glauben<lb/>verwirrten seyen &#228;rger al&#223;
                        Juden t&#252;rcken v. heyden<lb/>Seine frau nannte die lutheraner
                        Ungl&#228;ubige.</add><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Strohen</fw></p>
                <pb facs="b0753.jpeg" n="753"/>
                <note2>(Seite 753) </note2>
                <p><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124203094">Strohen</name> zu <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4015511-0">Eschborn</name> auff
                    Barthols guth, frau erat hysterica,<lb/>wolte nicht von ihrem alten Mann die
                    f&#252;sse gewaschen haben, sagte so<lb/>er ihr sie wasche sey es al&#223; ob
                    ihr sie der teufel wasche,<lb/>hatte es aber lieber von jungen Kerls. Hysterica
                        <g>vener</g>ea ist ihr hauptaffect.<lb/>Id ipsum corrupit <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/12025414X">v<ex>on</ex>
                        Butlar</name> seu Mutter Eva,<note place="foot" resp="editor"> Eva
                        Margaretha von Buttlar (1670&#8211;1721), Anf&#252;hrerin der
                        &#8222;Soziet&#228;t der Mutter Eva&#8220; od. &#8222;Buttlarschen
                        Rotte&#8220;</note> it<ex>em</ex> Gebhartin<note place="foot" resp="editor">
                        &#8222;Lie&#223;gen&#8220; Gebhard, Kaufmannswitwe aus Eisenach und
                        Anh&#228;ngerin der &#8222;Soziet&#228;t der Mutter Eva&#8220;</note><lb/>so
                    eine artige frau sonst war, it<ex>em</ex> die <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120254026">Wetzelin,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Katharina Elisabeth Wetzel (1667&#8211;nach 1705), geb.
                        Uckermann, Witwe des Pfarrers Heinrich Wetzel aus Wanfried, um 1702
                        Anh&#228;ngerin der Eva von Buttlar</note> wolten die <lb/>fleischliche Ehe
                    verlassen v. eine geistliche aufrichten, au&#223; betrug<lb/>des teufels aber
                    f&#252;hrten sie sie im fleisch au&#223;.<lb/>Pottin<note place="foot"
                        resp="editor"> Dorothea Sophia Pott, Inspirierte aus Halberstadt</note> in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7">halberstadt</name>
                    war auch eine <g>vener</g>ea hysterica. <lb/>Die Leute verliessen ihren stand,
                    die bauern wurden Edelleute,<lb/>v. die Grafen wurden wie gemeine, das konte der
                    P&#246;bel nicht ertragen v.<lb/>gerieth in horrende exorbitantiam.<lb/>Einer,
                    der kleine Niclas genannt in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">schwartzenau</name> wolte sich
                    einmal<lb/>die f&#252;&#223;e abhacken ni impeditus fuisset; nach dem Spruch,
                    den<lb/>er leiblicher weise verstund.<note place="margin-right" resp="author">
                        Dildey ein Prediger<lb/>lie&#223; ein mal herrn<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/103079300">Hochmann</name> in
                        s<ex>einem</ex><lb/>blauen Rock mit <lb/>g&#252;ldenen balleten v.<lb/>einem
                        degen auf die Cantzel<lb/>gehen v. predigen v.<lb/>lobte ihn
                            hernach<lb/>s<ex>einen</ex> Zuh&#246;rern. </note><lb/>Adami jetzt in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9">b&#252;dingen</name>
                    ein strumpfwircker, gieng einmal hier in der<lb/>Messe mit Pantoffeln herum, ist
                    ein starcker Melancholicus, <lb/>war ehedem bey Rath hofmann<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konstantin Hoffmann (gest. 1714),
                        Sayn-Wittgensteinischer Rat</note> so Gr&#228;fin Louyse<note place="foot"
                        resp="editor"> Magdalena Luise Hoffmann (*1672), geb. Gr&#228;fin von
                        Sayn-Wittgenstein, Gemahlin Johann Konstantin Hoffmanns</note> zur frau
                        hatte,<lb/>it<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1072649152">Graf
                        henrich</name><note place="foot" resp="editor"> Henrich Albrecht Graf zu
                        Sayn-Wittgenstein-Hohenstein (1658&#8211;1723)</note> w&#228;rter, Ist ein
                    Geck, al&#223; Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> ein mal oben
                    war,<lb/>sagte er, sagt ihr mir viel von Christo ich glaube nichts, er
                    gehe<lb/>denn vor mir her.<note place="margin-right" resp="author"> Consultius
                        esse putat Diest<ex>erweg</ex><lb/>so sch&#252;tz den hof verlassen<lb/>v.
                        sich mit der f&#252;rstin nicht<lb/>so gemein machte<lb/>hof ist hof. v. er
                        wird<lb/>doch noch gest&#252;rtzet.</note><lb/>Captivi miseri,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Captivi</hi><lb/>Ein alter Geh<ex>eim</ex> Rath in
                        carcere so<lb/>bald man ihm feder v. b&#252;cher v. dinte<lb/>nahm starb
                        bald. Seyn letzter vers<lb/>war <unclear>hxxusque</unclear> ego scribere
                        jussus. <lb/>Non alligamus nos terrenis.<lb/>Jesuitae
                        pontificem<lb/>extollunt &amp; defendit<lb/>sed quoad eorum
                        patitur<lb/>propriam interesse.<lb/>Perspiciat quis eorum<lb/>in Gallia
                            molimina,<lb/>it<ex>em</ex> mit Cardinal<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/100644783">Tournon</name> in China p</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt</note> se philosophum monstravit tolerando captivi-<lb
                        type="inWord"/>tatem aequo animo, er ist gewohnt s<ex>ein</ex> gem&#252;th
                    in Ruhe zu fassen.<lb/>wie wohl er zuweilen zu argw&#246;hnisch. Homo ad
                    libertatem natus est,<lb/>&amp; solum captivitatis nomen ei invisum
                        est.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> narrabat Exempl<ex>um</ex> von einer schwester
                    von Herrn <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118803107">v<ex>on</ex>
                        Uffenbach,</name><note place="foot" resp="editor"> Zacharias Konrad von
                        Uffenbach (1683&#8211;1734), Frankfurter Patrizier, Sch&#246;ffe und
                        Ratsherr, Reiseschriftsteller und B&#252;chersammler</note> die
                    al&#223;<lb/>ihr <del>M</del> br&#228;utigam auf der reise erschlagen worden die
                    bleichsucht od<ex>er</ex><lb/>liebs fieber bekam v. starb.<lb/>Adivi Gros,<note
                        place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> der hat den Verlag
                    von der <bibl><title>Predigt</title>
                        <author>Dippelii</author></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Konrad Dippel: Predigt vor N&#252;rnberger Prediger: oder die auf dem
                        Titul-Blat der Entdeckung &amp;c. gegen Wohlgemuth versprochene/ und bis
                        hierher iniqu&#244; fat&#244; verz&#246;gerte Remarquen &#252;ber des
                        N&#252;rnbergischen Ministerii sogenannte Ermahnung und Erinnerung an ihre
                        B&#252;rger &amp;c. gegen die molimina des extraordinairen Predigers der
                        Wahrheit Victoris Tuchtfeldts, o. O. 1732.</note> von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                        &#252;ber-<lb type="inWord"/>nommen.<lb/>Adivi Fende, der war es zu frieden,
                    da&#223; Gros wolte C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex>
                    Predigt<lb/>&#252;bernehmen. Redete mir viel vor, von s<ex>einer</ex> von Gott
                    ihm offenbarten<lb/>notitz in Chronologicis. Er rechnet von 30 an bi&#223; 60
                    seyen 30<lb/>Jahre |: <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> :| bi&#223; 60 etwan,
                    dann kommen die 45 <lb/>Jahre bi&#223; ad 7000 da der tag des herrn, unterdessen
                    werden das thier<lb/>v. der falsche Prophet der ihm ein bild od<ex>er</ex>
                    universal-Religion auf-<lb type="inWord"/>richten werde, Unio
                        Relig<ex>ionum</ex> hervor kommen, dann werden die V&#246;gel<lb/>unter dem
                    himmel dem Mittelhimmel <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> die Juden 1. dann
                    <lb/>die Erstgebohrnen sind im seligsten, die Juden im Mittelsten v. die
                    heyden<lb/>im Vorhofe, wie dorten im tempel, werden von Morgen v. Mitternacht
                    kommen,<lb/>dann der herr. Danieli sey das geheimni&#223; der letzten
                    Zeit<lb/>verschlossen blieben, vid<ex>e</ex> Daniel XII. 4. in den letzten tagen
                    aber nun werden<lb/>viele Verstand finden, so er davor h&#228;lt, sey er mit. In
                    omnibus se extollit.<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/129472018">Scheurer</name> in
                        braunfel&#223;<lb/>schrieb an <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119291312">Tennhardt</name><lb/>werde er nicht
                        aufh&#246;ren<lb/>wolle er mit rother <lb/>dinten an ihn schreiben.
                        <lb/>Eben wie die Zigeuner<lb/>neul<ex>ich</ex> den Spitzbuben<lb/>hauptmann
                        nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6"
                        >ofenbach</name><lb/>entbiethen lassen, der<lb/>ihrer etl<ex>iche</ex>
                        gefangen<lb/>genommen, sie wolten<lb/>bald ein glas rothen<lb/>wein mit
                        einander<lb/>trincken i<ex>d</ex> e<ex>st</ex> blut<lb/>vergiessen.
                            Vid<ex>e</ex> die<lb/><bibl><title>Replique des <name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/118518534"
                                >calvini</name><lb/>halber.</title></bibl>
                        <!--Johann Konrad Dippel
od. Ernst Christian Kleinmann: Freye und freywillige Replic Auff die so titulirte Abgen&#246;thigte Antwort/ eines zeitlichen Ministerii in der Evangelisch-Reformirten Gemeine
zu Wesel/ Auff die an Sie und &#252;brige Herren Herren Consistoriales, Von einem der sich schreibet Ernst Christoph Hochmann de Hochenau/ Eingesandte und von Ihm genannte:
Wohl-gegr&#252;ndete/ liebreiche Ermahnungs- und respectiv&#232; Defensional-Schrifft/ etc. etc. Au&#223; auffrichtiger Hochachtung der Warheit/ die/ und wie sie in JESU ist/ ohn einig
Ansehen der Personen geschrieben und publicirt, Zweyte Edition/ Welche in etwas/ und nicht nur mit dem Au&#223;zug/ den das Weselsche Ministerium aus der Replic gemacht/
und der K&#246;nigl. Regierung zu Cleve &#252;bergeben/ Samt einigen n&#246;thigen und gr&#252;ndlichen Anmerckungen dar&#252;ber/ Sondern auch mit denen Grund-S&#228;tzen der Mystischen Theologie und
der warhafften Historie des Verfahrens Calvini mit Serveto, &amp;c. vermehret worden, 2. Aufl., Frankfurt/ Leipzig 1711.--><lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X">Reitzens</name>
                        posteri ob sie<lb/>schon arm waren sind doch<lb/>alle sehr wohl ange-<lb
                            type="inWord"/>kommen. der seegen ruhete<lb/>&#252;ber ihnen.
                        Diesterweg<lb/>novit eos omnes.</note><lb/>Legebat ex novis da&#223;
                    Gro&#223;hertzog v<ex>on</ex> florentz der alte al&#223; der Gros
                        inquisitor<lb/>haeretic<ex>ae</ex> pravitatis gestorben, sich zur neuen wahl
                    ein Breve ohne Nahmen<lb/>schicken liesen, da habe er die geistlichkeit zusammen
                    gerufen v. sich zum General-</p>
                <pb facs="b0754.jpeg" n="754"/>
                <note2>(Seite 754) </note2>
                <p>Inquisitor gemacht. So ein treffliches factum. Der Pabst wird<lb/>immer kleiner,
                    v. das Thier gr&#246;ser.<lb/>Vaticinium fuit ex Hollandia, A<ex>nn</ex>o 1731
                    werde man deliberiren<lb/>1732 lager machen 1733 p schlagen 34 werde die welt
                    sehr ver&#228;ndert<lb/>werden.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    ad mera in certa &amp; alta prolapsus, it<ex>em</ex> ad Trinitatis my-<lb
                        type="inWord"/>sterium, cum melius fuisset mori sibi &amp; suis passionibus;
                    die da <lb/>immer noch leben.<note place="margin-left" resp="author">
                        Passionibus moriendum<lb/>antequam tollatur igno-<lb type="inWord"/>rantia,
                        veritas n<ex>emp</ex>e<lb/>alias non potest<lb/>eminere. Ad veri-<lb
                            type="inWord"/>tatem mens requiritur<lb/>affectibus vacua,
                        &amp;<lb/>harmonica, nil<lb/>cupiens, alias cupi-<lb type="inWord"/>dinis
                        pabulam pro ve-<lb type="inWord"/>ritate
                        amplectitur.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> humeri
                        d<ex>extri</ex>.<lb/>Pedes paulul<ex>um</ex> frigent. Pitzeln in ano. Oculi
                    liberi. Satis alacris<lb/>animus.<lb/>Barometr<ex>um</ex> gr. 9.
                        descendit.<lb/>Therm<ex>ometrum</ex> 36.<lb/>Mit s&#252;dwest Regen, v. der
                    schnee geht ab. Flatus. Pressio frontis lin-<lb type="inWord"/>ckerseits. Hora
                    IX Ructus, flatus, oscitat<ex>io</ex>. pedum frigus in<lb/>hypocausto calido.
                    Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.
                        Sternutat<ex>io</ex> mit pitzeln<lb/>in nasi rechtem Nasenloch, von
                    ohngefehr ward mucus ex infundib<ex>ulo</ex> los gemacht<lb/>pulposus, cum
                        <g>aer</g> excuteretur.<lb/>In medio digito dextrae hatte vom heutigen
                    packen v. anziehen<lb/>des bindtfadens eine blase bekommen so aufgegangen
                    sogleich, schmerzt<lb/>sehr v. ist etwas inflammirt,<note place="foot"
                        resp="editor"> Die sequente cessabat dolor.<lb/>omnis,
                        &amp;<lb/>consolidabatur. <lb/>Spiritus puri clarique impedit
                            <lb/>diabol<ex>us</ex> sed DEUs nos<lb/>probaturus suum lumen sub-<lb
                            type="inWord"/>inde retrahit, &amp; cum<lb/>id in me facit sed vane. </note>
                    <hi rend="underline">ob <g>aeris</g> accessum.</hi><lb/>Bin nicht gar munter,
                    Ructus, oscitatio, auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Somnolentia aliqua nach
                    11 uhr. haustus <g>aer</g> frigidus &amp; humidus sese<lb/>expandit, sicque <hi
                        rend="underline">cum non digeratur <g>ign</g>e, igneum vincit.</hi>
                    Flatus.<lb/>Ructus, oscitatio.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Praeparatoria ad<lb/>sp<ex>ermae</ex> spiss<ex>i</ex>
                            ejaculationem</hi><lb/>Ein hauchen eines b&#246;sen<lb/>Geistes, v.
                            ein-<lb type="inWord"/>sprechen der finsterni&#223;<lb/>cui resistere
                            divi-<lb type="inWord"/>num est. Vid<ex>e</ex><lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/102522405">Gl&#252;sings</name> tempel
                        Gottes<lb/>T. I. C. 133. 674
                        <!--Johann Otto Gl&#252;sing: Der erste Tempel
Gottes in Christo: Darinnen das teutsche Leben der I. H. Alt-V&#228;ter, II. H. Matronen und III. H. M&#228;rtyrer in der ersten Kirchen abgebildet ist; bey dem heiligen Bau des
letzten Tempels Jesus-Immanuel denen beruffenen H. Kindern der Liebe Gottes, Hamburg 1720.--></note>
                    Ad <g>vener</g>em inclinatio. Pandic<ex>ulatio</ex>. oscitatio. ad le-<lb
                        type="inWord"/>genda nicht aufmercksamkeit gnug. Penis erect<ex>us</ex>.
                    Vespera M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex>.<lb/><del>veni ad Gros flante borea
                        &amp; Zephyro borea. wohl dicebat ad me<lb/>ob ich den schnupfen habe, sahe
                        mir es gleich an</del>.<lb/>Noctu bene dormivi.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-01">
                        <supplied>1.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0754.jpeg" n="754"/>
                <!-- 754 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 1 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane boreas &amp; Zephyro
                    boreas flant, ein wenig gefroren.<lb/><g>Venus</g> fit in consuetud<ex>ine</ex>
                    prolapsa naturalis excretio superflui,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Consuetudo <g>vener</g>ea</hi></note> hinc apud<lb/>me
                    est quasi necessarium &amp; non nisi cum tempore extinguendum
                        <unclear>exxxxtum</unclear>
                    <lb/>Sp<ex>erma</ex> spissum uti mucus narium.<note place="margin-left"
                        resp="author"> pressio frontis linckerseits<lb/>oc<ex>ulus</ex>
                            sin<ex>ister</ex> premit<lb/>animus non alacris<lb/>oscit<ex>atio</ex>.
                        pitzeln oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex>.<lb/>Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>.
                        Pitzeln<lb/>in aure sin<ex>istra</ex>. Larynx<lb/>asper
                        paulul<ex>um</ex>.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                            &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> pulposus.</note><lb/>Veni ad Gros<note
                        place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt</note> der sagte wohl der
                    mir es ansahe, da&#223; ich den schnupfen v.<lb/>etwas rauhen hal&#223; habe,
                    erat &#224; <g>vener</g>e. <hi rend="underline">Sympathia</hi><note
                        place="margin-left" resp="author"> Sympathia Colli &amp; geni-<lb
                            type="inWord"/>talium, magna ob<lb/>humorem spermaticum<lb/>&amp;
                        partium teneritudi-<lb type="inWord"/>nem, erosis genitalibus<lb/>in venerea
                        lue &amp;<lb/>erosum est collum.</note> est inter collum nares &amp;
                        <lb/>genitalia.<add resp="author" place="right">hauseram quoque multum
                            <g>aerem</g> humidum in dem st&#252;rmigen wetter gestern ubi
                                <del><g>aer</g></del>
                        <g>aqua</g> multa<lb/>in <g>aer</g>em elevata.</add>
                    <lb/>Solvebat Gros das Geld vor <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippels</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> oder Herrn Pfarrherrn
                        Dippeln<add resp="author" place="right"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name> ist ein Universal v.
                        frey Prediger, nicht wie<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz</name> der bey der ordination
                        zu Giesen auf die Symbole geschworen. hatte immer Speckbeulen.</add>
                    <bibl><title>Predigt.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Konrad Dippel: Predigt vor N&#252;rnberger Prediger: oder die auf dem
                        Titul-Blat der Entdeckung &amp;c. gegen Wohlgemuth versprochene/ und bis
                        hierher iniqu&#244; fat&#244; verz&#246;gerte Remarquen &#252;ber des
                        N&#252;rnbergischen Ministerii sogenannte Ermahnung und Erinnerung an ihre
                        B&#252;rger &amp;c. gegen die molimina des extraordinairen Predigers der
                        Wahrheit Victoris Tuchtfeldts, o. O. 1732.</note> Afferebam<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendio.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note>
                    <lb/>Ivi ad <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519"
                        >Hort</name><note place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest.
                        1733), Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt</note> &amp; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178"> Foerster.</name>
                    <note place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm F&#246;rster,
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100758541">Andreae</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Philipp Andreae (1654&#8211;1722),
                        Buchdrucker und Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> war ein <hi
                        rend="underline">ungesunder bube,</hi> ist<lb/><hi rend="underline">aber ein
                        starcker Mann,</hi> sp. excretionem ructus &amp; superflui
                    rejectionem.<lb/>Non est acris ingenio.<lb/>Hora XI. oscit<ex>atio</ex>. pitzeln
                    in oc<ex>ulo</ex> sinist<ex>ro</ex>, flatus <g>sulphurei</g>
                    foetid<ex>i</ex>.<lb/>Nicht lustig.<lb/>Merid<ex>ie</ex> edi blau Kohl wie
                    gestern. Wild pret gebeitzt v. gebraten.<lb/>4 &#228;pfel. bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Refrigeror facile,
                    subtristis,<lb/>somnolentia in vadit &#224; meridie, setzte mich in die warme
                    stube v.<lb/>pflegte der Geduld bi&#223; der Sturm Vor&#252;ber ist,<note
                        place="margin-left" resp="author"> Oscit<ex>atio</ex>.
                        pandicul<ex>atio</ex>.</note> so wohl auch zur de-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">m&#252;-</fw></p>
                <pb facs="b0755.jpeg" n="755"/>
                <note2>(Seite 755) </note2>
                <p>m&#252;thigung dient. Hodie &#224; brassica non laxatus sum, forte
                        ab<lb/><g>aci</g>do des bratens. Egessi faeces subspiss<ex>as</ex> &#224;
                    brassica hesterna<lb/>virides.<lb/>Horripil<ex>atio</ex> dorsi, tristis
                        paulul<ex>um</ex> mens, &amp; vires ad vasa sperm<ex>atica</ex> ad
                        usti<lb/>fund<ex>endum</ex> sp<ex>ermam</ex> directae, nec ad
                        <del>cent</del> peripheriam operantes. Ructus.<lb/>Bibi etwas
                        ess<ex>entiam</ex> Citr<ex>i</ex> &amp; cinnam<ex>omi</ex>. tormina nonnulla
                    ventris.<lb/>spannen rechterhand in nucha, it<ex>em</ex> postea in aure
                    sinistra.<lb/>Edi 3 &#228;pfel. etwas spannen in faucibus, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Mens<lb/>non serena. Horripilatio extremorum. Pressio frontis.
                        Oscitatio.<lb/>Ructus.<note place="margin-right" resp="author"> die
                        &#228;pfel kalt.<lb/>novam digestionem hora<lb/>II et III comesta poma
                        <lb/>facere, quo etiam est<lb/>impedita digestio &amp;<lb/><hi
                            rend="underline">retardata diarrhoea.</hi>
                        <lb/>Natura ad novam debet<lb/>sic attendere digestionem<lb/>non
                        excretionem.</note><lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 16. ascendit. Non ningit. ist
                    hora III pomerid<ex>iem</ex>. <lb/>Therm<ex>ometrum</ex> 36 &#189;.<lb/>Coelum
                    toto die nubilum die <g>Sonne</g> blickte etwas mittags. Flante
                    Zephyroboreas<lb/>Vari in facie nonnulli.<lb/>Spannen linckerseits am
                    hal&#223;.<lb/>Ructus.<lb/>Ab hora 3 usque fere ad V. dormivi am warmen ofen
                    quia nimis<lb/>multa poma comedi &amp; fornacis calor expandit in me sanguinem
                        ne-<lb type="inWord"/>cessario nimia ad caput lata <g>aer</g>is crassi
                    pomorum portio, sicque<lb/><g>ignis</g>
                    <g>spirit</g>uum &amp; lux obfuscata est. Talem in animam DEUs non venit<lb/>nec
                    habitat in corpore tenebris &amp; peccatis obnoxio.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">DEUS puris unitur.<lb/>Tenebrae
                            corp<ex>oris</ex><lb/>&amp; animi.</hi></note><lb/>Nachher gieng zu
                        Gentzel<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel
                        (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> war aber nicht
                    zu hau&#223;, oscitat<ex>io</ex>. pandic<ex>ulatio</ex>, frigus<lb/>extremorum,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat, mens tumm, pressio frontis,<note
                        place="margin-right" resp="author"> Hora V egessi faeces
                        virides<lb/>subspissas.</note> in platea<lb/>domum redeunti schlucken,
                        s<ex>ive</ex> singultus, nimia poma edidi, haec nimis<lb/>expandunt, sicque
                    ad <g>aerem</g> crassum exantlandum singultus, pitzeln in naribus. <lb/>Prodet
                    mentum facti venerei. pressio frontis. Auris d<ex>extra</ex> multum
                    susurrat<lb/>Stiche im Kopff.<lb/>Vespera in der warmen stube,
                        oscit<ex>atio</ex>. pandic<ex>ulatio</ex>. pitzeln in nare d<ex>extra</ex>.
                        <lb/>Horripil<ex>atio</ex> dorsi &amp; pedum, calent manus. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex><lb/>pulposus sat multus. Ructus.
                    Spannen v. pressen hinten in humero de-<lb type="inWord"/>xtro. Ructus oscitatio
                        borbor<ex>ygmi</ex> flatus, obnubilata mens. Inflatus<lb/>paulul<ex>um</ex>
                    venter, flatus <g>sulphurei</g> foetidi. Pressio frontis. Spannen in
                    scapula<lb/>sinistra. Facile <hi rend="underline">refrigeror,</hi> quia
                        <g>igne</g> consumto in sp<ex>erma</ex> ejecto <g>aqua</g> oc-<lb
                        type="inWord"/>cupavit locum, &amp; brassica &amp; poma <g>aerem</g> crassum
                    multum attrahere.<note place="foot" resp="editor">
                        <g>ignis</g> quibus extinguitur.</note><lb/>Oscitat<ex>io</ex> multa &amp;
                        pandic<ex>ulatio</ex>. pitzeln in ano auris utraque susurrat.<lb/>Crepitus
                    artuum, stiche linckerhand in nucha. Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>Flatus <g>sulphur</g>ei foetid<ex>i</ex>
                    multi. Ructus, facile singultus venit, oscitatio.<lb/>Legi
                            <bibl>praefat<ex>ionem</ex>
                        <author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118595415"
                                >Poireti</name></author> in <title>Oeconomiam
                        divinam</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Pierre Poiret:
                        Oeconomia divina, vbi dei erga homines proposita, agendi rationes, atque
                        opera demonstrantur, Amsterdam 1728.</note> contra <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119512947">Clericum</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Jean Le Clerc od. Johannes Clericus (1657-1736), Schweizer
                        Theologe und Philologe, der sich f&#252;r die kritische Exegese der Bibel
                        einsetzte </note> &amp; alios<lb/>adversarios. Horripil<ex>atio</ex> dorsi,
                    &amp; quo magis excerno flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex><lb/>eos magis
                    ad frigus pedes disponuntur. Venter inflatus, horripil<ex>atio</ex> extre-<lb
                        type="inWord"/>morum. Pressio frontis. Axillae sinist<ex>rae</ex> dolor
                    pressorius. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.<lb/><hi rend="underline"
                        >Sitze ich still, bin w&#228;rmer al&#223; so ich in der stube herum
                        gehe.</hi> In <hi rend="underline">der k&#252;hlen <g>Luft</g>
                            sonderl<ex>ich</ex><lb/>friere gleich.</hi> Poiretus<note place="foot"
                        resp="editor"> Pierre Poiret Naud&#233; (1646-1719), franz&#246;sischer
                        Mystiker und Philosoph</note> mihi paulul<ex>um</ex> laetitiam mentis
                    excitavit.<lb/>Vari circa parotides,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vari</hi></note> quarum dextra paulul<ex>um</ex> tumet,
                        <hi rend="underline">produnt <g>venereum</g> in-<lb type="inWord"
                        />quinamentum sanguinis, inde &#224; longo tempore contractum.</hi> Hinc
                    inde in<lb/>facie siti sunt novi. Pressio linckerseits in nucha.<lb/>Inguinis
                    sinistri levis dolor. Pitzeln in ano.</p>
                <pb facs="b0756.jpeg" n="756"/>
                <note2>(Seite 756) </note2>
                <p>Nachher die Stube sehr warm sic pressio nuchae lincker-<lb type="inWord"/>seits,
                    kopff tumm, somnolentia, expansis humoribus, calida<lb/>extrema, sed leviter.
                    Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>, flatus. Stiche in oculo<lb/>sinistro. Dentes <hi
                        rend="underline">fere plane non stupidi</hi> motibus alio
                        versis,<lb/>e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> ad abdomen. Multa somnolentia
                    &amp; stupiditas <lb/>mentis, silent flatus hora XI &amp; XII, pitzeln &amp;
                    pressio oculi sinistri.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat, borbor<ex>ygmi</ex>
                        flatus.<note place="margin-left" resp="author"> speth war eine
                        starcke<lb/>Mondfinsterni&#223;.</note><lb/>Von XII ad I. uhr konte wider
                    wachen v. lesen.<lb/>Nuctu bene dormivi.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-02">
                        <supplied>2.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0756.jpeg" n="756"/>
                <!-- 756 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>veneris</g> 2 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Nordwest etwas
                        tr&#252;bl<ex>ich</ex> v. kalt,<note place="margin-left" resp="author">
                        pallet facies, animus<lb/>sat hilaris.</note><lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        18.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 38.<lb/>Mane expergef<ex>iebam</ex> hora VII.
                    tormina multa &amp; borbor<ex>ygmi</ex> &amp; flatus foetid<ex>i</ex>.<lb/>Mucus
                    ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus. Larynx paulul<ex>um</ex>
                    asper.<lb/>Egessi faeces multas tenues virides &#224; brassica, machte eben
                    keine tormina,<add resp="author" place="below"> v. gieng leicht ab.</add><lb/>1)
                    Heri comedi brassicam &amp; poma multa, quae quantitate proferunt,<lb/>comedi
                        n<ex>emp</ex>e no VII.<lb/>2) inhibueram paulul<ex>um</ex>
                    <g>aci</g>do iusculo &amp; Ess<ex>entia</ex> diarrhoeam &amp;
                    fermentationem.<lb/>3) Poma comederam frigida quae ideo multum afferebant
                        <g>aerem</g> elasticum<lb/>in corpus; hinc flatus multi, facilis
                    refrigeratio extremorum p<note place="margin-left" resp="author"> accedit
                            <g>aer</g> haustus humido<lb/>frigidus, per inspirationem.</note><lb/>4)
                    Hinc somnolentia, perturbata mens.<lb/>5) It<ex>em</ex> hinc inde artuum
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> humeri d<ex>extri</ex> tensio, quae hodie
                    cessat<lb/>et Stahlianis accedit spasmus ad evacuationem directus finaliter
                    agens, <lb/>institutus &#224; nate &amp; <unclear>provida</unclear>. Cum
                        t<ex>ame</ex>n in locis excretioni directis, ut <lb/>podice <supplied
                        reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> naso, si <g>ignis</g> cessat
                    &amp; phlegma occupat corpus per accidens perrumpat <lb/>vasa &amp;
                        haemorrh<ex>oides</ex> praeternaturales <unclear>cendat. Queis</unclear>
                    quia in praesentia <lb/>mali attulere levamen postea in haeret naturae, quae
                    ver&#242; ideo haec<lb/>loca antea quoque spectasse non est dicenda, cum in
                    calamitate aliter non<lb/>potuerit, quia remedium anceps, noxium &amp; morbo
                    saepe gravius pertur-<lb type="inWord"/>bata elegerit.<note place="margin-left"
                        resp="author"> recurrit &amp; hodie tensio<lb/>humeri ob
                            consuetud<ex>inem</ex><lb/>ut &amp; ob <g>aerem</g>
                        evacuandum<lb/>crassum &amp; ipsas faeces al-<lb type="inWord"/>vinas
                        residuas. </note><lb/>6) Elucet &amp; inde, quia ad abdomen vires et
                        <g>ignis</g> collectae,<add resp="author" place="above">translatio</add> ad
                    Centrum non ope-<lb type="inWord"/>rantes, ideo stupidos non fuisse dentes, quia
                    ibi major relaxatio fuit &amp;<lb/>majus periculum, atque in dentibus, quos id
                    eo tantisper natura reliquit.<lb/>7) Ita per malam consuetudinem potest nasus,
                    podex, dentes<add resp="author" place="above">pulmones cutis penis</add> p fieri
                    naturale<lb/>excretionem quod tolerandum, nisi velis naturam irritatam &amp;
                    debilitatem <lb/>alia &amp; saepe ad viscera nobiliora transferre mucum &amp;
                    motus ibique subinde<lb/>motum subitum inducere.<lb/>8) Sic hodie harmonia
                    sublata ob turbas in intestinis obortas, eo natura perfusa <lb/>confusione motus
                    suos periphericos naturales cum humoribus periph. aeribus<lb/>ad intestina
                    transtulit, quod facilis refrigeratio indicat, sicque eo<lb/>multa cessit aqua
                    &amp; phlegma excernenda. Naturaliter n<ex>emp</ex>e quoadvis<lb/>excretorio suo
                    officio fungi debet destinato, nec per intemperantiam Natura ab <lb/>officio
                    revocari, ut in altera parte duplicem instituere cogatur, laborem<lb/>altera
                    relicta, quo ipso in vertitur ordo aequalis &amp; naturale medium
                    &amp;<lb/>harmonia, sanguinis spissitud<ex>inis</ex> nimiae resolutioni, &amp;
                    inde ortis morbis via<lb/>proditur.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus, ructus
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. facile refrigerantur
                    extima.<lb/>Egessi hora IX iterum faeces virides tenues cum pressione in flexis
                    lumbis. Auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat. Borbor<ex>ygmi</ex>. frigida manus,
                    calidiores paulul<ex>um</ex> pedes. Pandicul<ex>atio</ex>.<lb/>oscitatio.
                    Nordwestwind, hora X lucet paulul<ex>um</ex> sol. Pressio au&#223;wendig am humero<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">d<ex>extro</ex></fw> wie gestern. Lae-</p>
                <pb facs="b0757.jpeg" n="757"/>
                <note2>(Seite 757) </note2>
                <p>Laetitia inde est, si <g>spirit</g>us noster Dei praecepta sequitur in
                    naturalibus &amp;<lb/><g>spirit</g>ualibus, naturae et <g>spirit</g>uali &amp;
                    naturali vivens convenienter har-<lb type="inWord"/>monicae.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Laetitia unde</hi></note> Sic in corpore &amp;
                        <g>spirit</g>u omnia bene procedunt &amp; crescit<lb/>homo sui &amp;
                    creatorum ceterorum cognitione semper de gradu ad gradum,<lb/>deque hisce Dei
                    beneficiis gaudet et exultat, in quo consistit mentis<lb/>&amp; corporis sanitas
                    &amp; Medicina. Secus faciens in tenebris &amp; inquietate<lb/>cogitur degere
                    vitam. Pietas ad omnia E<ex>rgo</ex> utilis est.<lb/>Horripil<ex>atio</ex>
                    dorsi, manuum frigus borbor<ex>ygmi</ex>. stiche sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hin v. her. Pressio &amp; pitzeln ocul<ex>i</ex>
                        sin<ex>istri</ex>.<lb/>Horripilatio per omnia extrema, lasse mir in der
                    stube <g>Feuer</g> einmachen. Auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat &amp; subinde
                    clangit. Borborygmi. Pandicul<ex>atio</ex>. oscit<ex>atio</ex>.
                        sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex>. pitzeln in oc<ex>ulo</ex> dextro,
                    Ructus <g>aci</g>di jejuni, mit etwas singulto so<lb/>offt r&#252;lpse, so nicht
                    seyn soll. Pressio natis d<ex>extrae</ex>. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius, Cla-<lb type="inWord"/>vus pedis d<ex>extri</ex> dolet, facilis
                    horripilatio ambulanti &amp; currenti<lb/>in hypoc<ex>austo</ex> &amp; per
                        <g>aerem</g> frigidum. Pressio oculorum sonderl<ex>ich</ex> sinistri.
                    Pitzeln in<lb/>nare sinistra, &amp; sternutatio, Larynx paulul<ex>um</ex> asper.
                    Crepitus artuum mo-<lb type="inWord"/>torum. Borborygmi multi. Ructus,
                        pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio.<lb/>In calido hypoc<ex>austo</ex>
                    extremorum horripilatio. Corpore jejuno calido hypoc<ex>austo</ex><lb/>fit
                        haec.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Refrigeratio extre-</hi> &gt;<hi rend="underline"
                                >mor<ex>um</ex> in hypoc<ex>austo</ex></hi></note> Residua est animi
                    non purificati satis ad peccata<lb/>inclinatio, eorum operatio, &amp; inde
                    pudor, hinc ad Centrum retractio,<lb/>uti &amp; ad restituendum sperma. Accedit
                        <g>aer</g> humido frigidus, it<ex>em</ex> pristinus<lb/><g>aer</g> corpori
                    innatus spissus &amp; crassus &amp; mucidus sanguinis, it<ex>em</ex>
                    hesterna<lb/>poma, brassica &amp; inde nata diarrhoea, inde debilitata
                    intestina,<lb/>sicque <g>igne</g> oppresso major ad intestina directio humorum
                    &amp; motuum. Talis<lb/>sensibilis constitutio facile laeditur in <g>aer</g>e
                    quovis leviter frigido, dum Natura<lb/>occupatur ad huc in abdomine atoniam
                    &amp; <g>aerem</g> frigido-humidum<lb/>vincat. Talis quoque <g>spirit</g>us
                    debilitatus &amp; tenebricosus sympathetice sentit in cor-<lb type="inWord"
                    />pore mala <g>aer</g>is macrocosmici ob sympathiam cum eo. Pressio rech-<lb
                        type="inWord"/>terhand in nucha. Pressio bregmatis d<ex>extri</ex>. Pressio
                    in fronte rechter-<lb type="inWord"/>seits. Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri.
                    Spannen in inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pitzeln in
                        humero<lb/>d<ex>extro</ex> oben, tensio in nucha. Pressio ocul<ex>i</ex>
                    sinistri. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Pressio
                        ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex>. it<ex>em</ex> bregmatis sinistri. Spannen
                    in sura d<ex>extra</ex>.<lb/>Pitzeln &amp; pressio ocul<ex>i</ex>
                        sin<ex>istri</ex>. borborygmi &amp; levia tormina, extremorum horri-<lb
                        type="inWord"/>pilatio.<lb/>Eucharistia hodierna non est filiorum Dei, sed
                    stultorum convi-<lb type="inWord"/>vium, uti ii hisce hominum ordinationi,
                    quantum fieri potest<lb/>optime ita co&#235;rceantur.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Eucharistia ho-<lb type="inWord"/>dierna.</hi></note>
                    Patet inde, quod in liberis Dei &amp; ejus<lb/>familia non sit ulla coactio cum
                    omne bonum sponte faciant.<lb/>Sicque hoc ordini magistratus multi quoque pii
                    sese adstringere absque<lb/>puncto possunt, ut ipsi quoque suo exemplo, sibi
                    innoxi&#232;,<lb/>obstringant ad obedientiam stultam hominem
                        <unclear>fxxxem</unclear>, modo ei <lb/>detur actui justum &amp; competens
                    nomen, Christi n<ex>emp</ex>e non amplius est<lb/>coena, sed civilis &amp;
                    politica, non operans ad salutem animarum sed<lb/>corporum &amp; tranquillitatem
                    publicam, cum non servatur ubi debuerit<lb/>filiis Dei, qui pauci sunt, sed ad
                    multitudinem stultorum trans-<lb type="inWord"/>feratur. Tunc non erit, panis
                    &amp; vinum, uti per se non est inter Dei filios,<lb/>sanguis &amp; corpus
                        <g>Chri</g>sti, sed edere &amp; bibere commune &amp;
                    quotidianum,<lb/>ceremoniis sacris stipatum, ut flectantur indomiti hominum
                    animi<lb/>ad aliqualem obedientiam. Tale quod &amp; non amplius esse hunc actum
                    ipsa<lb/>experientia monstrat, nam nullibi floret resipiscentia, sed
                    homines<lb/>semper, si non deteriores, iidem t<ex>ame</ex>n manent. Suos quos
                    Deus vocat,<lb/>in corde vocat, absque essentiali externorum ceremoniarum &amp;
                        circum-<lb type="inWord"/>stantiarum, si quae accedunt, concursi,
                    liber&#232; agens uti solitus fuit<lb/>&#224; rerum principio, &amp; perget ad
                    rerum usque consummationem.<note place="margin-right" resp="author"> Iusto data
                        non est lex,<lb/>ille omnia lubens agit <lb/><g>spirit</g>u pellente, et
                        non<lb/>opus habet qui bapti-<lb type="inWord"/>smo &amp; Coena
                        corporea<lb/>ceremonialibus ad<lb/>fidem Deo praestan-<lb type="inWord"/>dam
                        alligatur. Quippe<lb/>quae ceremoniae, ut<lb/>ipsa circumcisio trans-<lb
                            type="inWord"/>itum faciebant &#224; Iu-<lb type="inWord"/>daismo ad
                            <g>Chri</g>stianismum<lb/>omnes ver&#242; apud vi-<lb type="inWord"
                        />ventes in <g>spirit</g>u &amp; veritate<lb/>cessant merito, ut
                        &amp;<lb/>aliae ceremoniae.<lb/>Copula quoque sacerdotalis
                        est<lb/>accessorium quod conjugio propter eos in stituta qui<lb/>alios
                        illibati non servant matrimonium.</note>
                </p>
                <pb facs="b0758.jpeg" n="758"/>
                <note2>(Seite 758) </note2>
                <p>Fides communis <unclear>fxxxis</unclear> hominum besteht nur in einem wahn v.
                    h&#228;lt <lb/>so lang stich, al&#223; alles gl&#252;ckl<ex>ich</ex> geht, kommt
                    man in Ungl&#252;ck ist nichts<lb/>da, est fides putatitia, imputata,
                        stultorum.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Fides</hi></note> Regenitorum ea est<lb/>fides quae
                    inhaeret, haecque in concussa est, &amp;iam omnium hominum<lb/>deficiente
                    auxilio, ipsique ad haec sese occultante lumine &amp; consola-<lb type="inWord"
                    />tione divina, t<ex>ame</ex>n manet in Deo fixa, sciens eum omnium
                    facere<lb/>nostri in commodum, curaque nos amare nunquam per naturam
                    suam<lb/>posse desinere. callens insuper optime horum temporum
                    calamitates<lb/>tunc in futuro orbe allaturus laetum gaudiorum cumulum, eo
                    majorem<lb/>quo major hic fuit afflictionum cumulus. Ea fides in fidem
                    semper<lb/>progreditur majorem, de perfectione in perfectionem, tandemque fit
                    fides<lb/>Dei, in qua qui constitutus est cum Deo unitus gaudet semper &amp;
                    vivit<lb/>aeternam vitam. Poterit quoque vocari fides puerorum, juvenum &amp;
                    patrum, secun-<lb type="inWord"/> dum aetates <g>spirit</g>uales.<lb/>Meridie
                    edi linsen, Kalbsgekr&#246;se, wildprets braten, <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4086529-0">Oberr&#228;der</name> wecken<lb/>mit
                    butter. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. flatus <g>sulphur</g>ei
                        foetid<ex>i</ex>. jucken<lb/>neben an dem larynge linckerhand. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, forte frigo nicht<lb/>kalt, venter inflatus,
                        borbor<ex>ygmi</ex> sedenti calido hypoc<ex>austo</ex> Calida<lb/>extrema.
                    Flatus<lb/>Animus propter cibum non valde ad legenda attentus. Ructus, venter
                    inflatus.<lb/>flatus.<lb/>gleich aufs essen horripil<ex>atio</ex> dorsi, sedi
                    &amp; legi hinc somnolentia levis<lb/>ructus. Paulul<ex>um</ex> tumet parotis
                        d<ex>extra</ex>. Etwas tumm der Kopff v.<lb/>nicht attentif. Frontis
                    pressio, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Pandicul<ex>atio</ex>.<lb/>Nolo dormire ne somnus pomeridianus consuetus fiat
                    &amp; tempus<lb/>edormiam, ordinem n<ex>emp</ex>e amo. Flatus <g>sulphur</g>ei
                        foetid<ex>i</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>. Calent<lb/>extrema.<lb/>Pressio
                    lumborum. Oculi sinistri. Calida extima sedenti. Ructus.<lb/>Pressio faucium,
                    Auris d<ex>extra</ex> susurrat. pressio scap<ex>ulae</ex> sin<ex>istrae</ex>.
                    Egessi<lb/>faeces virides subten<ex>ues</ex> hora III. Jucken circa
                    laryngem.<lb/>Spannen in pollice pedis d<ex>extri</ex>. Pressio verticis.
                    Pressio superior<ex>um</ex> molar<ex>ium</ex><lb/>rechter hand. Pressio in
                    inguine sinistro, pulsans.<lb/>Sibilus auris d<ex>extrae</ex> bey susurru.
                    Lumborum sinistri pressio. Ructus.<lb/>oscitatio, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex>. Pressio nuchae &amp; verticis. pressio ocul<ex>i</ex>
                        d<ex>extri</ex>.<lb/>Hora III.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 19
                        ascendit.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 37. Nordwest scheint die <g>Sonne</g>
                    etwas v. der rest des schnees in tectis schmiltzt.<lb/>Clavi pedis
                        d<ex>extri</ex> dolor, si forte premitur &#224; sandalio. Pitzeln in
                    ano.<lb/>Fiducia in medicum in quo Deus vivit, perutilis &amp; ille
                    adjuvat<lb/>tacit&#232; &amp; <g>spirit</g>ualiter aegrotum pie
                        <unclear>conxxhi</unclear> suetum.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Fiducia Medica</hi></note> At naturaliter con-<lb
                        type="inWord"/>cupiscentem in lumine naturae solum, in medicoque confusum
                    mere natu-<lb type="inWord"/>ralem, hic plane non vel parum juvat quantum potest
                    forte natu-<lb type="inWord"/>rae lumen, vel &amp; ipse sua fide et voluntate
                    sese juvat et<lb/>sibi ipsi sanitatem condit. Vid<ex>e</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102522405">Glusing</name> tempel
                    Gottes 1 theil.<note place="foot" resp="editor"> Johann Otto Gl&#252;sing: Der
                        erste Tempel Gottes in Christo: Darinnen das keusche Leben der I. H.
                        Alt-V&#228;ter, II. H. Matronen und III. H. M&#228;rtyrer in der ersten
                        Kirchen abgebildet ist; bey dem heiligen Bau des letzten Tempels
                        Jesus-Immanuel denen beruffenen H. Kindern der Liebe Gottes, Hamburg
                        1720.</note><lb/>Cap<ex>ut</ex> 133. de Cyprian<ex>o</ex> Antiochiae
                        Mago<note place="foot" resp="editor"> Cyprian von Antiochien (gest. 304),
                        Magier und M&#228;rtyrer</note> C<ex>aput</ex> 2 in notis de fide
                    <lb/>Astrologica.<lb/>Inguinis sinist<ex>ri</ex> pressio. Pressio verticis
                    varia, it<ex>em</ex> frontis, it<ex>em</ex><lb/>bregmatis sinistri. Calida
                    extima. Oscitatio, spannen hin <lb/>v. wieder in artubus. Oscitatio
                    Ructus.<lb/>Stiche in lumbis flexis linckerseits. Ructus, oscitatio,
                    Supra<lb/>inguen sinistrum in hypogastrio pressio pulsatoria.<lb/>Pitzeln in
                    inguine d<ex>extro</ex>. Stiche in femore sin<ex>istro</ex> oben. Pressio ad
                    parotidem<lb/>sinistram. Sp<ex>asmus</ex> pulsatorius. Pressio faucium &amp;
                    mucus ex iis pulposus.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Ardor</fw></p>
                <pb facs="b0759.jpeg" n="759"/>
                <note2>(Seite 759) </note2>
                <p>inguinis sin<ex>istri</ex>. borbor<ex>ygmi</ex> flatus. Stiche oben in femore
                        d<ex>extro</ex>. Pressio bregmatis<lb/>sinistri. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Pressio fontanellae.<lb/>In der warmen stube
                    sedenti calida extima, somnolentia,<lb/>pressio frontis, mens paulul<ex>um</ex>
                    obnubilata. Flatus. Pandiculatio,<lb/>oscitatio, linckerhand in den lumbis
                    pressio. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Flatus. Ructus.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. varius.
                    Pitzeln in ocul<ex>o</ex><lb/>d<ex>extro</ex>. oscitatio.<lb/>Appeto poma sed
                    vinco appetitum, semper poscentem palati irritamenta.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, animus paulul<ex>um</ex>
                    obnubilatus,<lb/>&amp; subtristis. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.
                    crepitus artuum. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    lar<ex>ynge</ex><lb/>pulposus. In quietus paulul<ex>um</ex> animus &amp;
                    solicitus circa varia.<lb/>Ructus, oscitatio.<note place="margin-right"
                        resp="author"> flatus <g>sulphurei</g> foetidi</note>
                    <hi rend="underline">Haec sunt flatulentorum effectus,</hi> uti
                    heri<lb/>pomorum, ita hodie lentium, pressio circa aurem
                        dextram.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. Supprimo paulul<ex>um</ex>
                        oscitat<ex>ionem</ex> nimiam qua vita exant-<lb type="inWord"/>latur &amp;
                    phlegma &amp; somnolentia corpus occupant, <hi rend="underline">flatulenta</hi>
                    &amp; omnia <lb/>ut docet chymia <g>spirit</g>us multum suppeditunt, adeoque
                    bona sunt,<lb/>si sufficienter <g>spirit</g>us nostri actione in debitum corpori
                    nostro nutri-<lb type="inWord"/>mentum cadunt.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Flatulenta</hi></note> At sedentariis non prosunt,
                    imprimis studiis operam<lb/>navantibus his n<ex>emp</ex>e subtilis
                    <g>spirit</g>us ad cogitationes impenditur ut non<lb/>possit vacare digestioni,
                    cum &#232; contrario cogitationibus subtilibus non vacan-<lb type="inWord"
                    />tibus &amp; labori corpus exercentibus, atque ita <g>ignem</g> excitantibus
                    sint utilissima,<lb/>uti omnes cibi crassi, qui ad sanitatem hoc respectu maxima
                        proficui.<lb/><hi rend="underline">Pitzeln in ano, ructus. Flatus
                            <g>sulphurei</g> foetidi.</hi> Semper post pitzeln in ano flatus.<lb/>Im
                    kalten horripil<ex>atio</ex> dorsi, ructus multi, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> premens in hypogastrio<lb/>sinistro. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper.<lb/>Pitzeln in urethra. it<ex>em</ex> pressio in
                    inguine sinistro. Pressio verticis.<lb/><hi rend="underline">Sternutatio</hi> ex
                    nare sinistra mit pitzeln, discutere ea tentat a&#235;rem crassum,<lb/>mucum
                    &amp; sanguinem nimium, qui vel passiv&#232;, vel congestione aliqua
                    caput<lb/>infarciunt; pitzeln in faucibus.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Caput est coelum corporis<lb/>&amp; sternut<ex>atio</ex>
                        quasi<lb/>tonitruum discutiens<lb/>&amp; purificans
                    <g>aer</g>em.</note><lb/>Pressio frontis linckerseits. Pressio
                    occipitis.<lb/>Adest ardor ventriculo, in oesophago conspicuus seu
                        acrimonia.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Soda</hi><lb/>Fermentatio haec nitri<lb/>subinde facit
                            flie-<lb type="inWord"/>gende hitze. #<lb/><add resp="author"
                            place="below"># Natura hic vagum motum<lb/>noxia administrat<lb/>modo ad
                            peripheriam <lb/>modo ad centrum.</add></note><lb/>Est &#224; caseo et
                    butyro &amp; lentibus flatulentis, quae dum nimis diu fermen-<lb type="inWord"
                    />tationem subeuntia &amp; flatus efficientia in stomacho haerent,
                    crescunt<lb/>&amp; sodam faciunt.<lb/>pressio nuchae, <del> l</del>rechter hand.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Stiche in indice
                        sin<ex>istro</ex> unten.<lb/>Ego nimis adhuc vagus sum in studiis, multos
                    libros primis tantum <lb/>libris degusto, abjicio, alium sumo, eadem ratione,
                    donec tandem<lb/>per ambages recidam ad primum. Haec est singularitatis
                    studiosorum<lb/>indoles, ut peregrina &amp; extranea quaerant, donec demum ad
                    nota<lb/>&amp; trivialia cogantur redire Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>J. V. Andreae</author>
                        <title>singularitatis studium<lb/>optime explanantis syntagma de pernicie
                            Curiositatis.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Valentin Andreae: De curiositatis pernicie syntagma ad singularitatis
                        studiosos, Stra&#223;burg 1621.</note><add resp="author" place="right"
                            >Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>Freind</author>
                            <title>Hist<ex>oire</ex> de la Medic<ex>ine</ex></title> P. II. p
                            484.</bibl>
                        <!--John Freind: Histoire de la medecine Depuis Galien, jusqu'au Comencement du seizieme Siecle, traduite de l&#8217;Anglois par Etienne Coulet, Leiden 1727.--><lb/>qui
                        per Esprits forts mala<lb/>innumera in Medic<ex>ina</ex><lb/>&amp;
                            theol<ex>ogia</ex> invecta ait.</add>
                    <lb/>Flatus, pressio frontis &amp; verticis. In cubito d<ex>extro</ex> unten
                    spannen. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>Pressio &#252;ber dem lincken ohr.
                    Dolor clavi pedis d<ex>extri</ex>.<lb/>Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus. Flatus, ructus, borbor<ex>ygmi</ex>.
                        Oscitatio<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in pect<ex>orali</ex>
                        sin<ex>istro</ex> musculo. Flat Zephyro boreas Flatus<lb/>Aliis disputare
                    leviculum est, mihi in exercitato, animo non praesenti<lb/>nimium superbo, et
                    errare nimis metuenti indeque oborientem risum et<lb/>ideo eo citius eo
                    prolabenti, perdifficile, cum &#232; contrario si non nimium<lb/>solicitus essem
                    &amp; Deo confiderem esset res perfacilis. Ita hominum imagina-<lb type="inWord"
                    />tio facit levia gravia, &amp; gravia levia.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Quisque suae fortunae<lb/>&amp; actionum
                        faber.</hi></note> Et hinc quisque prout<lb/>suam voluntatem <del>suam</del>
                    regit &amp; vel Deo vel suae imaginationi in omnia<lb/>mala praecipitanti dat,
                    bene vel male progreditur, bona vel mala<lb/>experitur hoc in orbe, et sibi in
                    libertate sua, vel bonam vel malam fin-<lb type="inWord"/>git stationem.
                        Vid<ex>e</ex> Caput ultimum in <bibl><author>Bernd Melodio</author>
                            s<ex>einem</ex>
                        <title>Einflu&#223; der g&#246;ttl<ex>ichen</ex><lb/>wahrheiten in den
                            willen v. das gantze Leben des Menschen.</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Adam Bernd od. Christianus Melodius:
                        Einflu&#223; der g&#246;ttlichen Wahrheiten in den Willen, und in das gantze
                        Leben des Menschen, Helmst&#228;dt u. Leipzig 1728.</note></p>
                <pb facs="b0760.jpeg" n="760"/>
                <note2>(Seite 760) </note2>
                <p>Stiche in collo sub aure dextra. Pressio in aure d<ex>extra</ex>. Ructus,
                    flatus.<lb/>oscitatio. Stiche in nate d<ex>extra</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. calida extrema,<lb/>Flatus tormina
                        borbor<ex>ygmi</ex> ructus. Mens nondum satis quieta.<lb/>Jucken in
                        <g>ure</g>thra. Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>, flatus. Oscitatio
                    pandiculatio.<lb/>Pressio nuchae. Oscitatio. Auris d<ex>extrae</ex> susurrus.
                    Hora XI venit so-<lb type="inWord"/>mnus; me paulul<ex>um</ex> occupans. Etwas
                        <hi rend="underline">fliegende hitze</hi> nach dem<lb/>wenigen schlafe,
                    forte ideo, quia jam ex Ventriculo emissi cibis<lb/>distribuntur. oscitatio.
                    Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus multus.<lb/>Pressio
                    verticis. Oscitatio. Spannen in nucha linckerseits.<lb/>Ructus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> non hoc, quia cum irem<lb/>cubitum multos
                        ructus<lb/>in <del>calida</del> frigida<lb/>camera misi qui<lb/>prodebant
                        cibos ad-<lb type="inWord"/>huc esse in ventricu-<lb type="inWord"/>
                        lo.<lb/>mens erat serena &amp; tunc<lb/>non multo somno opus<lb/>habet, si
                        activa est,<lb/>&amp; tenebras omnes vin-<lb type="inWord"
                    />cit.</note><lb/>Obdormivi erst hora II. denn wenn ich &#252;ber die
                        ordentl<ex>iche</ex> Zeit mit<lb/>difficultaet wache, <hi rend="underline"
                        >so kan hernach gar nicht wohl schlafen.</hi><lb/>Surrexi mane hora
                    VIII.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-03">
                        <supplied>3.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0760.jpeg" n="760"/>
                <!-- 760 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 3 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane in lecto sensi,
                    da&#223; die Knie stechen v. schmertzen wenn<lb/>eine weile der situs krumm
                    gewesen im schlaaf v. ich sie<lb/>schnell extendire, uti &amp; in lumbis fit
                    p.<lb/>Pandiculatio.<lb/>Rasi barbam.<lb/>Borborygmi. Sternutatio ex nare
                        sin<ex>istra</ex>. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    lar<ex>ynge</ex><lb/>multus, larynx paulul<ex>um</ex> asper. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, Kopff etwas<lb/>tumm nec lucidus animus.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <g>Luft</g> etwas wenig nebelich<lb/>nur.</note><lb/>Flat boreas. Serenum
                    coelum. Gassen koth zusammen gezogen v. gut gehen.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 24
                    adscendit best&#228;ndig wetter.<lb/>Thermometr<ex>um</ex> 45. v. die fenster
                    sind gefroren Nachts, ist das erstemal<lb/>dises Jahr.<lb/>facile refrigerantur
                    im kalten, manus. Auris d<ex>extra</ex> susurrat &amp; subinde<lb/>tinnit.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">ob frigoris vehementiam</hi></note><lb/>Pressio
                    inguinis sin<ex>istri</ex> subinde, verticis frontis, occipitis in der
                    k&#228;lte p<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat, Dolor clavi pedis
                        d<ex>extri</ex>. vari in facie<lb/>aliquot. pressio inguinis
                    d<ex>extri</ex>.<lb/>Ziehe micht nicht ohne beschwerlichkeit der k&#228;lte
                    halber im kalten an,<lb/>ist freywillige coactio ut corpus indurem, solte ich
                    dazu gezwungen<lb/>seyn w&#252;rde es nicht so seyn. Das alleinige andencken
                    eines Zwangs<lb/>ist dem Menschen Verdrie&#223;lich, v. doch m&#252;ssen wir in
                    allen Zeiten im<lb/>Elend ge&#252;bt seyn so wir wollen zur herlichkeit erhoben
                        werden.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Homo liber est.</hi></note><lb/>Induenti vestas frigent
                    extrema omnia. Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet.<lb/>apices pedum &amp; manuum
                    dolent frigore.<lb/>Flatus.<lb/>Meridie edi Sauerkraut so noch nicht gar sauer
                    v. frisch mit frisch etwas ge-<lb type="inWord"/>saltzenem schweinfleisch,
                    bratwurst, dann <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086529-0"
                        >Oberr&#228;der</name> wecken mit butter,<lb/>it<ex>em</ex> Kuchen, die 2
                    letzten st&#252;cken asse viel. Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<lb/>1) es war hell wetter, da ist der
                    leib in fibris roborirt, v. das Gem&#252;th hei-<lb type="inWord"/>terer,
                        <g>ignis</g> pollet, hinc excretiones naturales melius procedunt,<lb/>cum
                    &#232; contrario <g>aere</g> humido suffocetur
                        <sic/><g>aer</g><corr>ignis</corr>, pori laxis fibris magis<lb/>occludantur,
                    &amp; magis in satisfactionem Naturae aegrae palliativam<lb/>vigeant excretoria
                        p<ex>ollutio</ex> n<ex>octurna</ex> e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> mucus
                    ex pulmonibus rejectio p uti<lb/>mater<note place="foot" resp="editor"> Anna
                        Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs</note> eod<ex>em</ex> tempore sentat. Unde &amp; hoc tempore
                    diarrhoea non est<lb/>facilis, nec facilis purgatio coelo sereno, quae magis est
                    facilis<lb/>tempore humido, quo ipso &amp; vermes citius expelluntur.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Sanus haec omnia aequo<lb/>fert statu
                            corp<ex>oris</ex> &amp; animi,<lb/>sed aegrum &amp; debile
                        corpus<lb/>&amp; <g>spirit</g>us sunt vivum barome-<lb type="inWord"/>trum
                        et thermometrum ob<lb/>sensibilitatem peccato debitam. #<lb/><add
                            resp="author" place="left"> # indicat disharmoniam<lb/>qualitatum,
                                s<ex>ive</ex> organorum<lb/>et sensuum internorum
                            &amp;<lb/>externorum.</add><lb/>Sereno coelo edenda<lb/>humida ##
                            e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> poma humido<lb/> sicca,
                        ut<lb/>aequilibrium servetur.<lb/>Coelo humido, interna<lb/>magis
                        tument.<lb/><lb/>## hoc tempore excretionem solum <lb/>adjuvant redendo
                            al-<lb type="inWord"/>vum lubricum.</note> Ut<lb/>in summa humido
                    tempore possis citius detrahere aliquid corpori<lb/>&amp; evacuare, quam addere,
                    quod sereno libentius fit. Humido<lb/>enim, sonderl<ex>ich</ex> frigido-humido,
                    magis ad Centrum eunt opera-<lb type="inWord"/>tiones naturales.</p>
                <pb facs="b0761.jpeg" n="761"/>
                <note2>(Seite 761) </note2>
                <p>2) war das Kraut v. sonderl<ex>ich</ex> sauer.<lb/>3) Natura satis alacris &amp;
                    ad Peripheriam operans.<lb/>4) multa farinacea edebam inviscentia.<lb/>5)
                    Currebam per plateas.<lb/>6) Vorn in hypogastrio sinistro, ut &amp; posterius in
                    lumbis ad sinistram<lb/>tensio pulsatoria fuit quam sentire potui tota hac
                    di&#232;, ut<lb/>veniret mento in suspicionem, an non subsint levia
                        molimina<lb/><hi rend="underline">haemorrhoidaria,</hi> &amp; spasmi, unde
                    faecum non expedita uti ante<lb/>dies aliquot erat ejectio. Quia natura non
                    consentit Erg&#242;<lb/>7) Hinc faecum excretio non est tenuium &amp;
                    <g>aqu</g>osarum, uti alias, licet copiosorum.<lb/>Hora 1 &#189; egessi faeces
                        subspiss<ex>as</ex> luteas. Flatus, pressio linckerseits<lb/>in lumbis<add
                        resp="author" place="right">In animo mihi situm da&#223; ich von ufenbach
                        ein mal nicht gar favorable od<ex>er</ex> ander<lb/>mal gesprochen, hoc
                        turbabat mentem alias fidelem, man soll sich angew&#246;hnen aufrichtigkeit
                        ins gesicht<lb/>wie hinterher sic pudori nullus locus est.</add><lb/>Hora II
                    adivi scabinum <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118803107">ab
                        ufenbach,</name><note place="foot" resp="editor"> Zacharias Konrad von
                        Uffenbach (1683&#8211;1734), Frankfurter Patrizier, Sch&#246;ffe und
                        Ratsherr, Reiseschriftsteller und B&#252;chersammler</note> war
                    h&#246;flich, subridebat subinde, forte <lb/>al&#223; wolte er mich
                    au&#223;lachen v. h&#246;hnen, sed nil curavi risum non eruditi<lb/>thrasonis
                    &amp; Catalogopoci.<note place="margin-right" resp="author"> Ufenfach dicit se
                            le-<lb type="inWord"/>gisse Eph<ex>emerides</ex> N<ex>aturales</ex>
                            Curios<ex>as</ex><lb/>habe die haemorrhoid<ex>es</ex> coe-<lb
                            type="inWord"/>cas sey etl<ex>iche</ex> tage
                        verdrie&#223;l<ex>ich</ex><lb/>wie auch sch&#246;ff <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117079979">ochs,</name>
                        <lb/>der auch ein paar wochen sie<lb/><del>&gt;schon</del> klage, drucken
                        im<lb/>Creutze, D<ex>octor</ex> Kisner sagt es<lb/>sey es auch.
                        Vult<lb/>venam secare ut solitus<lb/>est in pede.<lb/>Ufenbach sagte er habe
                        selbst<lb/>grose lust zu studio Me-<lb type="inWord"/>dico gehabt weil die
                        <lb/>ohne symbole wie die Theol<ex>ogen</ex><lb/>die schw&#246;ren
                        m&#252;ssen, it<ex>em</ex> ohne<lb/>Regel wie Juristen, au&#223;<lb/>der
                        Natur folgern k&#246;nnen v. immer<lb/>neue objecte haben.</note> Klagte
                    &#252;ber die buchh&#228;ndler da&#223; sie an etl<ex>ichen</ex><lb/>Orthen
                    gesagt man k&#246;nne Catalogum Ufenbach<ex>ii</ex> nicht mehr haben, er
                    verkauffe<lb/>nicht mehr pp f&#252;rchten es gehe ihnen was ab, solten dankbarer
                    seyn al&#223; so, da er<lb/>ihnen so viele 1000 zu lesen gegeben. Aber es solle
                    ihnen kein lob bringen,<lb/>in dem er es fein gedencken, v. alle Gelehrten von
                    der thorheit weitl&#228;uffige<lb/>bibliothequen anzuschaffen warnen wolte, v.
                    nur mit dem brauchbaren v.<lb/>n&#246;thigsten vergn&#252;gt zu seyn, in
                    Commentariis de vita propria, die<lb/>er nun unterhanden habe. Thue ihm leyd,
                    da&#223; er die b&#252;cher so<lb/>m&#252;sse weggeben. Seine j&#252;ngste
                    Tochter sey sein bibliothecarius, er lasse<lb/>ex multis causis s<ex>eine</ex>
                    scribenten nicht hinauff.<lb/>Uti Hippocr<ex>ates</ex> in aphorism<ex>is</ex>
                    scribit, corpus quod plethoricum est si ad<lb/>summum statum athleticum pervenit
                    descendere opus habere, id &amp;<lb/>in <g>spirit</g>ualibus verum est.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Animus non harmoni-<lb type="inWord"/>cus
                        peccat.</hi></note> Nam qui non angitur sub Cruce, homo,<lb/>quique viventem
                    in se cupidinem malorum habet vario modo,<lb/>vel hoc vel illo, nimis alt&#232;
                    ad stultitiae celsitudines abripitur,<lb/>ubi si permansit &amp; se non satiavit
                    relabitur, et ita porr&#242; angitur<lb/>quia in multitudine errat in eigenem
                    gesuch v. nicht in leidenl<ex>ichem</ex> gehorsam<lb/>Gottes qui unum et omnia
                    est. Et ex hoc clarum fit, quod in me quoque<lb/>sed sub boni specie philautia
                    vivat, quae si ad summum stultitiae<lb/>aliquid <unclear>cxxxt
                        pervenit</unclear> descendit, &amp; in alio adscendit, ubi denuo
                    <lb/>relabitur &amp; sic porr&#242;.<lb/>Veni ad Gentzel<note place="foot"
                        resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> hic loquebatur von wagners
                        oberstrichters<note place="foot" resp="editor"> Johann Adolph Wagner,
                        Oberstrichter in Frankfurt</note>
                    <del>frau</del> Mutter, haec hy-<lb type="inWord"/>sterica est, hat bey ihrem
                    Mann viel gelitten von der armuth p sol jetzt
                        febr<ex>em</ex><lb/>catarrh<ex>alem</ex> haben ut D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124756697"> Kneusel</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Friedrich Kneussel (gest. 1741), Arzt
                        in Frankfurt</note> dixit. Est febris hysterica,<add resp="author"
                        place="above">klagt den Magen</add> schmeltzfieber, liegt <lb/>zuweilen
                        wunderl<ex>ich</ex> in dem bette, sagt es leute die sturmglocke,
                    delirat,<lb/>brummen im kopff. Gentzel nach s<ex>einem</ex> Glasers Verstand
                    meynt sie solle einen<lb/>ohngew&#228;sserten h&#228;ring kl<ex>ein</ex>
                    schneiden in <g>Essig</g> legen v. den wohl mit baumohl<note place="foot"
                        resp="editor"> = Oliven&#246;l</note> be-<lb type="inWord"/>sch&#252;ttet
                    essen, it<ex>em</ex> so so es nicht helfe gleich den 2ten, mit <choice>
                        <orig>grad</orig>
                        <reg>Gr&#228;te</reg>
                    </choice> v. allem. sed <lb/>hoc conferat in <g>tert</g>ianis non lentis
                        hystericis.<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort</name> wil
                        suasu Gentzelii<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118528882"
                            >Eislern</name> zu sich ins hau&#223;<lb/>nehmen v. hieher
                        verschreiben<lb/>dicit esse hominem<lb/>wie <name type="person"
                            >bricken.</name>
                        <lb/><lb/>Wagnerin cerevisiam<lb/>non potest omittere<lb/>illam
                            malam.<lb/><lb/><name type="person">Schopfer</name> der
                        schweitzer,<lb/>gieng in Horten handlung<lb/>kan wieder nicht
                        reden.<lb/>Adscribit Gentzel nostrae<lb/>malae cerevisiae, &amp;<lb/>suadet
                        ei sauer wasser<lb/>so ihn in der schweitz curirt<lb/>hat, aber starck
                        laxirt.<lb/>Trinckt starck bier, unser<lb/>bier hier n&#228;hrt v.
                        hitzt<lb/>zu starck. Item hat<lb/>der junge chagrin von<lb/>dem ladendiener,
                            it<ex>em</ex><lb/>heimwehe verborgenes.<lb/><add resp="author"
                            place="lower margin"> restituta postea vox, sed si irascitur quod
                            saepe<lb/>fit, impeditior est.</add></note><lb/>Sumsi apud Gentzel <hi
                        rend="underline">Tabacum,</hi> niesete viel, v. gieng also vieler
                    mucus<lb/>pulposus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge loo&#223;. <hi
                        rend="underline">Mucum excernit</hi> sternutatio.<lb/>Hora VI vespera <hi
                        rend="underline">egessi faeces</hi> subspiss<ex>as</ex> luteas; pressio
                    linckerhand in lumbis<lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.</p>
                <pb facs="b0762.jpeg" n="762"/>
                <note2>(Seite 762) </note2>
                <p>pressio in vertice. Kopff etwas tumm. Edi 2 &#228;pfel. Oscitatio<lb/>pressio
                    frontis. Calida in hypoc<ex>austo</ex> calido extima. Ructus.<lb/>den
                    schl&#252;ssel zu meiner kammer habe sonst bey mir im sacke, so vergasse
                    ihn<lb/>2mal v. mehr, aliud quid cogitans non id quod cogitare non<lb/>amplius
                    solebam, noch ein ander, signum wie schwer eine gewohnheit<lb/>sich
                    &#252;berwinden lasse, und da&#223; man etl<ex>iche</ex>mal anlaufen m&#252;sse
                    v.<lb/>ein N<ex>ota</ex>B<ex>ene</ex> bekommen m&#252;sse, ehe sie weiche.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Consuetudo
                    difficulter<lb/>ponuntur.</hi></note><lb/>vari nonnulli hin v. her in facie.
                    Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.<lb/>Narrabat antea Gentzel<note
                        place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> von einem herrn im Sch&#246;ppen stuhl
                    zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">leipzig,</name> der
                        s<ex>ein</ex> leben<lb/>selbst geschrieben, wolt sich nicht gelobt haben.
                    alle s<ex>eine</ex> leiden sehr schlecht<lb/>selbst ordinirt, auch s<ex>ein</ex>
                    Epitaphium, v. bey s<ex>einem</ex> leben schon alles drucken<lb/>lassen, er
                    wolle nicht gelobt seyn. ist spacieux gedruckt in folio medi-<lb type="inWord"
                    />an bey <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519"
                        >Hort</name><note place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest.
                        1733), Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt</note> zu haben. #<note
                        place="margin-left" resp="author"> # dem es geschickt worden da<lb/>er vor 1
                        jahr in leipzig<lb/>war.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fendio</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> perplacuit.<lb/>Ructus. Flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>. Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Pressio inguinis
                        d<ex>extri</ex>.<lb/>Pressio occipitis ardens. Oculus sinister
                        paulul<ex>um</ex> premit.<note place="margin-left" resp="author">
                        Ructus</note> Animus<lb/>non plane lucidus. scribo epist<ex>olas</ex> ad
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">fratrem</name>
                        Dhun<ex>ensem</ex><note place="foot" resp="editor"> Heinrich Christian
                        Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschaftler, J. Chr.
                        Senckenbergs &#228;lterer Bruder</note> &amp; Brod-<lb type="inWord"/>haag.
                    Pressio oben in bregmate sinistro. Stiche in pollice pedis<lb/>dextri. Calent
                    extrema. Larynx paulul<ex>um</ex> asper. Ructus.<lb/>Scribebam ad
                        Doct<ex>orem</ex> Brodhaag <g>oleum</g> animal<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippel<ex>ii</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt</note> in epilepsia<lb/>ut <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Juncker</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Juncker (1679&#8211;1759), Professor
                        f&#252;r Medizin in Halle</note> in Diss<ex>ertatione</ex>
                        inaug<ex>urali</ex> observat, in aliis morb<ex>is</ex>
                        spasticis,<lb/>it<ex>em</ex> in febribus sistendis s<ex>einen</ex>
                        treffl<ex>ichen</ex> Nutzen habe de quo vide
                                Aut.<lb/><bibl><title>Vit<ex>ae</ex> animal<ex>is</ex> morbus &amp;
                            medicina.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel: Vitae animalis morbus et medicina. Suae vindicata origini
                        disquisitione physicomedica, qua simul Mechanismi &amp; Spinosismi
                        deliramenta funditus deteguntur, &amp; mathematica evidentia ex sanae
                        rationis circulo deturbantur, &amp;. integrum universi motus Systema
                        concinnis vinculis nectitur. Autore Christiano Democrito M. D, Lugduni
                        Batavorum 1711.</note> #<note place="margin-left" resp="author"> # mittebam
                        ei quoque den bericht<lb/>von C<ex>onrad</ex> D<ex>ippels</ex> medicamentis
                        so<lb/>mir Herr Notarius Fischer<lb/>gegeben.</note> da ich doch von dem
                        <g>oleo</g> animal<ex>i</ex><lb/>keine gnugsame experience habe, v. wie ich
                    es hier mache, so<lb/>m&#246;gen es andere auch gemacht haben v. einer dem
                    andern nachgesagt v.<lb/>geschrieben; sind also die observationes die jeder
                    selbst macht<lb/>vor sich v. an sich in naturalibus v. theologicis v.
                        <g>spirit</g>ualibus<lb/>die allerbeste. Qui facile credit facile
                        decipitur.<note place="margin-left" resp="author"><hi rend="underline"
                            >Experientia &amp;<lb/>Observationes<lb/>propriae
                        optimae</hi></note><lb/><hi rend="underline">Flatus <g>sulphurei</g>
                            foetid<ex>i</ex> &#224; brass<ex>ica</ex> muriatica.</hi> stiche in
                    malleolo interno<lb/>pedis sin<ex>istri</ex>. pitzeln oben in der Arskerbe, ad
                    os <del>sanc</del> coceygi.<lb/>Pressio colli linckerseits hinten s<ex>ive</ex>
                    nuchae.<lb/>Venientibus annis vagae meae cogitationes magis figuntur &amp;
                        ela-<lb type="inWord"/>borantur, quas multitudo dissipavit, ut multa, sed
                    superficiari&#232;<lb/>tantum degustarent.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline"> Aetas gesetzter</hi></note> At efficiunt anni, ut
                    fundamentaliter exe-<lb type="inWord"/>quar quae antea superficiarie. Memoria
                    non respondet, sed non<lb/>exercetur &amp; colitur, nec diligentia respondet et
                    aestus literarius<lb/>materiam novam subinde suppeditans meditationi &amp; sic
                        cupi-<lb type="inWord"/>dinem sustentans, in quibus si quotidie progredior,
                    novorum<lb/>inventorum copia in naturali &amp; <g>spirit</g>uali divino regno
                    semper<lb/>gaudeo et floreo, nec peccatum terrenum cursum im
                        pedire<lb/>poterit.<note place="margin-left" resp="author"> In altera vita
                        res ipsas<lb/>cognoscimus, jam ideas<lb/>earum &amp; ichnographias<lb/>sic
                        cadet idea ignobi-<lb type="inWord"/>lis &amp; umbra corpori.</note> At
                    omnia quia in ideis consistunt mortuis, hic enim<lb/>nihil scire dicendi sumus,
                    quia peribit idealis haec scientia, sola <lb/>manebit possessio cordis &amp;
                    centri <g>spirit</g>us eorum objectorum quibuscum<lb/>realiter &amp; centraliter
                    uniti manemus ni hoc &amp; illo seculo, quae fruitio<lb/><hi rend="underline">in
                        cerebrum non penetrat, quod per hoc mundo solum &amp; ratione
                        terrena<lb/>creatum est,</hi> et linguae ineffabilis est,<note
                        place="margin-left" resp="author"> Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118595415"
                                    >Poireti</name></author>
                            <title>oecon<ex>omia</ex><lb/>&amp; <hi rend="underline"
                                    >meditat</hi><ex>iones</ex>
                                <add resp="author" place="above">cogitat<ex>iones</ex></add>
                                    rational<ex>es</ex><lb/>de Deo anim<ex>a</ex>
                                &amp;<lb/>malo</title></bibl>
                        <!--Pierrre Poiret: Oeconomia divina, vbi dei erga homines proposita, agendi
rationes, atque opera demonstrantur, Amsterdam 1728; ders.: Cogitationes rationales de Deo, anima, et malo, Amsterdam 1685.--></note>
                    sed perdet sese demum quando vivere<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">in-</fw></p>
                <pb facs="b0763.jpeg" n="763"/>
                <note2>(Seite 763) </note2>
                <p>incipiemus pereunti hoc mundo &amp; his fragilibus organis,<lb/>perfecti in
                    seculo futuro. Hoc in seculo vita <g>spirit</g>us occulta est<lb/>sub tegmine
                    carnis, quae cum peribit manifestabitur in gloria.<lb/>Clavi pedis
                        d<ex>extri</ex> dolor. Auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Pressio lumborum
                        lin-<lb type="inWord"/>ckerhand. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>.
                    Ructus, flatus, borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus. <hi rend="underline">Nares</hi> semper fere
                    siccae.<lb/>Pressio au&#223;werts am lincken bein sub sura, pressio
                    lumborum<lb/>linckerseits. Pressio auris d<ex>extrae</ex> externae. oscitatio,
                    etwas<lb/>rauhigkeit im Hal&#223;. Pressio inguinis dextri.
                        Auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat. Oscitatio. pressio plantae pedis
                    sinistri. Pressio supra<lb/>aurem sinistram. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi.
                    Oscitatio, nares obturatae.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge
                    pulposus, pressio in collo sub aure sini-<lb type="inWord"/>stra. Stiche hin v.
                    her. bin etwas sensible v. leicht zu irritiren im Ge-<lb type="inWord"
                    />m&#252;the so man mir nicht recht l&#228;ufft. Larynx paulul<ex>um</ex> asper.
                    Pressio<lb/>faucium &amp; mucus ex iis pulposus. Ructus, flatus.
                        Oscit<ex>atio</ex>. Pressio<lb/>verticis. Pandiculatio, oscitatio, calida
                    extrema. Bregmatis sin<ex>istri</ex><lb/>pressio, ructus. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in genu sinistro. Pressio verticis. Hora XI<lb/>venit
                    sedenti somnolentia.<lb/>A nupero peccato &amp; pristino corpus &amp; animus
                        debilitatus,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Debilis animus<lb/>&amp; corpus</hi></note> ich gehe
                    zu<lb/>hoch, harmonia sublata &amp; aequilibrium hinc mala multa,<lb/>&amp;
                    nulla in recto tramite duratio. Ist ein hypochondrisch natu-<lb type="inWord"
                    />rell so mir angebohren ist, per matrem,<note place="foot" resp="editor"> Anna
                        Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs</note> quae talem quoque habuit matrem.<lb/>Leib v. gem&#252;th
                    sind geschw&#228;cht, jam quia peccatum me occupavit dormi-<lb type="inWord"
                    />turio semper fere vespera ante justum tempus, quia <g>spirit</g>us non sunt
                        lucidi<lb/><hi rend="underline">Quia multi in facie vari &amp; podex
                        non</hi> experitur pitzeln<lb/>elucet motus magis ad caput dirigi &amp; ibi
                    excretionem facere,<lb/>hinc dormituritio. Nil capit memoria, extra
                    exercitium<lb/>posita. Sensibilis sum corpore &amp; animo, facile levissimis
                        ira-<lb type="inWord"/>scor, omnibus volo esse superior, quod non est si
                    luminosus sum, ubi<lb/>omnibus vellem esse superior &amp; omnia pati.<note
                        place="margin-right" resp="author"> bin im <g>Feuer</g>rad se-<lb
                            type="inWord"/>cundum <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118512579">B&#246;hme,</name><lb/>nicht immer
                        in der<lb/>Liebe. <lb/>Insensibiliter mala<lb/>fero quod <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118803107">uffenbach</name><lb/>me sprevit uti
                            vi-<lb type="inWord"/>debatur. Cum surrexi<lb/><hi rend="underline">mane
                            idea illa<lb/>de meo statu tristis,</hi><lb/>agendis variis
                            sonderl<ex>ich</ex><lb/>pariter suscipiendum<lb/><hi rend="underline"
                            >levabatur.</hi> Id quo<lb/>sorditur hypoch.<lb/>ut variis
                        objectis<lb/>et eorum vicissitudi-<lb type="inWord"/>ne &amp; motu
                        corporis<lb/>ideam expellent<lb/>&amp; obliterent.</note>
                    <hi rend="underline">Bonum quaero cupi-<lb type="inWord"/>do animo in
                        Eigenheit,</hi> bona quaero non propter bona &amp; me<lb/>bono accommodo,
                    sed bona philautiae in usum seu potus usur-<lb type="inWord"/>pationem destino
                    quod pessimum, thue guts da&#223; was b&#246;ses herau&#223;<lb/>kommen kan,
                    quaero me sub tegmine Dei, non Deum sub veri-<lb type="inWord"/>tate, me
                    ringente et nudo, ad ejus servitium. Hinc se ipsum<lb/>cupido im pedit und ist
                    der eventus nicht erw&#252;nscht, v. er falle au&#223;<lb/>wie er wolle, bin
                    doch nicht vergn&#252;gt nam cupido nunquam quiescit<lb/>semper plus ultra in
                    stultitia tendens &amp; quietem nullibi in ve-<lb type="inWord"/>niens nisi in
                    Deo, qui ubique &amp; semper adest humilibus &amp; eos in<lb/>Corde docet omnem
                    veritatem. Cupido in me nimium sibi agen-<lb type="inWord"/>dum sumit, &amp;
                    ideo nil just&#232; efficit, quod forte cum tempore<lb/>fiet me magis in animo
                    quietate, cum Dei opera &amp; auxilio, id quod<lb/>est in quo laboro. Falsae
                    sunt nostrae virtutes semper nosmet ipsos<lb/>quaerimus &amp; nemo gratis vel
                    bonus vel malus. Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Mr. Esprit</author><lb/><title>de la faussete des vertus
                            humaines</title> Tractatum.</bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Jacques Esprit: La fausset&#233; des vertus humaines, Paris 1678.</note></p>
                <pb facs="b0764.jpeg" n="764"/>
                <note2>(Seite 764) </note2>
                <p>Noctu bene dormivi. Nacht hats geschneyet.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-04">
                        <supplied>4.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0764.jpeg" n="764"/>
                <!-- 764 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 4 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane hora VIII. surrexi.
                    Suscipiebam nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6"
                        >offenbach</name> zu gehen. war lustig,<lb/>gehe alzeit <hi rend="underline"
                        >gern, wenn mich gew&#246;hnt habe.</hi>
                    <hi rend="underline">Valeo pedibus,</hi> non<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note> qui non
                    assuetus &amp; <hi rend="underline">magis ut eruditi in capite
                    laborat.</hi><lb/>Mane Bar<ex>ometrum</ex> 20 &#189;<lb/>Thermom<ex>etrum</ex>
                    47 &#189;. Nordwest. ningit per vias, hora III vespera<lb/>bey Nordwind etwas
                    helle. Vespera helle.<lb/>Egessi faeces subtenues luteas multas.<lb/>Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Larynx asper
                        paulul<ex>um</ex> von der Nacht.<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni.<lb/>Im
                    winter isst man st&#228;rcker al&#223; im sommer. Im Sommer macht mir<lb/>so ich
                    marchiren soll v. esse, sonderl<ex>ich</ex> viel, es sehr heiss v. mich
                    schwer<lb/>v. unlustig.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">An edendum viatori</hi></note> It<ex>em</ex> weil sonst
                    sehr plethorisch war, war es mir<lb/>besser nicht zu essen, so zehrte die Natur
                    vom &#252;berfluss v. bekam mir<lb/>unvergleichl<ex>ich</ex> wohl. Heute aber
                    asse was, aber nicht zu viel, ut in via<lb/>quia vespera non edi eo melius
                    calefiam, wie ich denn in der kalten<lb/><g>Luft</g> keine handschuhe gebraucht
                    habe, <hi rend="underline">der ich im kalten schlafe v. es
                        vertragen<lb/>kan.</hi><note place="margin-left" resp="author"> proposueram
                        mihi olim<lb/>scribere de incommodis<lb/>iter facientem
                        schediasm<ex>um</ex><lb/>medicum.<lb/>Vidi quoque <bibl>hoc anno
                            editum<lb/>Neapoli novam editionem <lb/><author><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/122348850">J. B.
                                Gladbachii</name></author>
                            <title>Ideae Me-<lb type="inWord"/>dicinae.</title></bibl>
                        <!--Johann Bernhard Gladbach: Praxeos medicae idea
novissima: in qua secundum solidiora verae physicae &amp; sanioris medicinae fundamenta omnium morborum origo ex quatuor cardinalibus concatenata serie deducitur, Neapel
1732.--><lb/>Edi
                        priusquam ivi zieml<ex>ich</ex><lb/>viel m&#252;rben Kuchen,<lb/>&amp; bibi
                        2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<lb/>That gut.<lb/>Freund opera sind zu
                        neapel<lb/>zusammen gedruckt.<lb/>Societas palatina Mediolani <lb/>optimos
                        libros imprimit. Monatori bibliothecarius ibi est director. Gaben Herrn
                            v<ex>on</ex>
                        <unclear>Eccad</unclear>Schwoll stipendio annuo 1000 Thaler.<lb/>Ostendebat
                                    <bibl><author><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/136127320">S<ex>amuel</ex>
                                    Koenig</name></author> Profess<ex>oris</ex><lb/>Bernensis
                            Basileae ha-<lb type="inWord"/>bitus <title>conciones</title> tres
                                im-<lb type="inWord"
                        />pressas.</bibl><!--Samuel Koenig: Pemptas concionum sacrarum, oder f&#252;nf christliche Predigten, Basel 1733.-->
                        haben ihm es letztl<ex>ich</ex><lb/>nicht mehr erlauben wollen.
                        <lb/><lb/>Edit. novum scriptum <bibl><author><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/11757502X">Lancisii</name></author>
                            <lb/><title>de aneurysmate &amp;
                            motu<lb/>cordis.</title></bibl><!--Giovanni Maria Lancisi: De motu cordis
et aneurysmatibus opus posthumum in duas partes divisum, Rom 1728.--><lb/><lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117513423">Ettmuller</name>
                        quoque auctus <unclear>xxxtxxxr</unclear>
                        <lb/>editus Neapoli. </note><lb/>Ningebat in via paulul<ex>um</ex> von
                    Norden od<ex>er</ex> Nordost. Ostwind blie&#223; einmal<lb/>da kam gantz klein
                    gest&#246;ber, schmoltz von dem odem des Mundes,<lb/>v. legte sich an das Kleid
                    gleich gefroren wieder an.<lb/>Veni ad Koenig<note place="foot" resp="editor">
                        Johann Ludwig K&#246;nig (1676&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Verleger in
                        Offenbach</note> &amp; ejus fratrem, qui melancholicus est &amp;
                    taciturnus<lb/>v. arbeitsam.<lb/>Fatebatur ipse Koenig da&#223; die melancholici
                    temporarii venales v. zuweilen<lb/>ihrer selbst nicht m&#228;chtig
                    sind.<lb/>Valde laudabat ob moderationem Mr. <hi rend="underline"><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118591843"
                        >Pascal,</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Blaise Pascal
                        (1623-1662) Naturwissenschaftler und Philosoph</note> qui &amp;
                    optime<lb/>Jesuitas excepit.<lb/>sagte er habe von b&#252;cherliebhabern
                    al&#223; z<ex>um</ex> E<ex>xempel</ex> dem Spanischen gesandten sehr viel
                    gelernt.<lb/>Edi cum eo suppe, R&#252;ben v. hammelfleisch, Pfannkuchen.
                        it<ex>em</ex> ein paar<lb/>&#196;pfel, bibi wei&#223; v. roth wein,
                        zieml<ex>ich</ex> viel.<lb/>Veni ad Cramer, tunc ad Stier. Hic ostendit
                    libellum quendam<lb/>quem ei Jesuitae Moguntini donarunt ein alt wieder edirtes
                    buch.<lb/>de amore Jesu ni fallor in 8.<lb/>Bibi apud eum Thee, war munter, wozu
                    auch der wein geholfen.<lb/>Gieng herein, hora IV &#188; ward der thee schon
                    gemacht. Ivi ad <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende,</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> der<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelio</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> den wein geschickt.<note place="margin-left" resp="author">
                        Fende dicebat Apothecker<lb/>Mohr au&#223; Pensylvanien sey ihm<lb/>gleich
                        mit sack v. Pack<lb/>al&#223; ein grober Kerl ins<lb/>hau&#223; gezogen, er
                        habe ihn<lb/>weggewiesen, in das wirths<lb/>hau&#223;, wie auch herr von
                        der<lb/>Walle.
                        <!--Jakob van de Walle (1631&#8211;1694), Frankfurter Kaufmann und Vermittler zwischen den
Frankfurter Pietisten und niederl&#228;ndischen und englischen Religionsgemeinschaften--><lb/><lb/>Fende
                        dicebat frau sch&#252;tzin<lb/>habe in Pensylvanien geld<lb/>geschickt vor
                            freunde,<lb/>sonderl<ex>ich</ex> frau Zimmerm&#228;n-<lb type="inWord"
                        />nin, sey aber nicht wohl<lb/>employirt worden, v. an<lb/>die rechten leute
                        gekommen.</note> In via edi poma &#224; Koenigio data Reinettes<lb/> v.
                    borstorfer<lb/>da&#223; die lichter nicht ablaufen mu&#223; man sie durch frisch
                    brunnen <g>Wasser</g> ziehen v. nicht ab-<lb type="inWord"/>trocknen,
                        it<ex>em</ex> nicht mit ihnen herum lauffen.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Lichter da&#223; nicht ablaufen</hi></note><lb/>Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>hatte schlimme schuhe an, nix liquefiebat, v.
                    lief hinein sic <hi rend="underline">pedes<lb/>ex frigido humidi,</hi> exuebam
                    et alia tibialia induebam. Item<lb/>vespera pedes in hypoc<ex>austo</ex>
                    nass-kalt. Auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Animus hila-<lb type="inWord"/>ris.
                    In <hi rend="underline">labris</hi><add resp="author" place="above">ist in labio
                        superiori solo</add> etwas pitzeln &#224; frigore, in labio
                        super<ex>iore</ex> linckerhand varus<lb/>novus. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus, Larynx<lb/>asper, von der kalten <g>Luft</g>. Ist
                    eine sch&#246;ne schlittenbahn. Brennen in <lb/>humero sinistro. Frigent pedes.
                    Ructus <g>aci</g>di <hi rend="underline">jejuni, cibi consumti,</hi><lb/><hi
                        rend="underline">quia ivi, cita digestio,</hi>
                    <g>ign</g>e excitato. In inguine sinist<ex>ro</ex>
                        pressio,<lb/>borbor<ex>ygmi</ex>. pressio post aurem
                        sin<ex>istram</ex>.<note place="margin-left" resp="author"> Pedes frigidi ob
                        nivem,<lb/>2) weil jetzt nur str&#252;mpffe<lb/>v. vorher gamaches die
                        <lb/>mich warm hielten anhatte.<lb/><lb/>Auch habe nicht gar
                        viel<lb/>gegessen meridie.</note> Pressio faucium &amp; mucus ex
                    illis.<lb/>Frigent pedes. Bin fleissig arbeithe. Facile frigeo. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.<add resp="author" place="below"> &#224;
                        vino.</add>
                    <lb/><fw type="catch" place="bottom">Vespera</fw></p>
                <pb facs="b0765.jpeg" n="765"/>
                <note2>(Seite 765) </note2>
                <p>vespera hora IX ist<lb/>Barom<ex>etrum</ex> 22.
                        gestiegen.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 51.<lb/>Pressio bregmatis
                        d<ex>extri</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>. Pressio verticis. Pressio
                    linckerseits<lb/>in lumbis. Borbor<ex>ygmi</ex>. Hatte lust zu &#228;pfeln sed
                    vici me animo<lb/>inde laeto. Tinnit auris sinist<ex>ra</ex>. Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper. Pitzeln ad<lb/>laryngem linckerseits.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, pitzeln in ano, pressio in-<lb
                        type="inWord"/>guinis sin<ex>istri</ex>. Frigent sedenti in
                        hypoc<ex>austo</ex> manus, quia deficit<lb/>motus corporis, item pedes.
                    Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>. flatus <g>sulphurei</g>
                    foetid<ex>i</ex>,<lb/>multi. Pitzeln in ano. lustig, emi hodie
                    libros.<lb/>Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex> tumet. Oscitatio. Hora X
                    da die stube sch&#246;n<lb/>warm paulul<ex>um</ex> sedenti calent manus &amp;
                    pedes. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>larynge pulposus. Oscitatio.
                    Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. Clavus pedis d<ex>extri</ex>
                        dolet<lb/>paulul<ex>um</ex>. Pressio frontis
                        s<ex>on</ex>d<ex>er</ex>l<ex>ich</ex> linckerseits. Jucken ad
                    clavum<lb/>pedis sinistri in digito minimo. Pressio supra aurem
                    dextram.<lb/>Flatus, Horripil<ex>atio</ex> dorsi. <hi rend="underline"
                        >Oscitatio</hi> &amp; ea finita horripilatio dorsi,<lb/>adeoque <g>aer</g>
                    &amp; cum eo <g>ignis</g> exclauditur per eam. Horripilatio<lb/>dorsi absque
                    oscitatione. Horripilatio dorsi. Pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio.<lb/>Pressio
                    stiche sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hin v. her. pressio ocul<ex>i</ex>
                        d<ex>extri</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>in ano. Pressio
                    supra ocul<ex>um</ex> d<ex>extrum</ex> &amp; in eo. auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Pitzeln in oculo sinistro. Hora XI &#189; dormituritio
                    venit.<lb/>Spannen in planta pedis d<ex>extri</ex>.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Pitzeln in ano.</note><lb/>Barom<ex>etrum</ex>
                        22.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 54. Hora XII. noct<ex>e</ex> lucente
                        <g>lun</g>a decrescente.<lb/>Noctu bene quievi. Tr&#228;umte von <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4001783-7">Amsterdam</name> al&#223;
                    ob da w&#228;re, wovon v.<lb/>vom Clerico Joh. wir gestern geredtet haben in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach.</name>
                        it<ex>em</ex> fiel mir dabey Diesterweg<note place="foot" resp="editor">
                        Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in
                    Frankfurt</note><lb/>vor, socia idea, der mir auch sonst davon gesagt.<lb/>Mane
                    in lecto dolent genua, die ich der K&#228;lte halber im bette an mich<lb/>ziehe
                    v. biege, so ich sie gleich strack au&#223;strecke. Pandic<ex>ulatio</ex>.
                        Ructus<lb/><g>aci</g>d<ex>i</ex> jejuni, flatus. Animus bene habet &amp; est
                    pacatus. auris d<ex>extra</ex> susurrat.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-05">
                        <supplied>5.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0765.jpeg" n="765"/>
                <!-- 765 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 5 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane hora VII &#189;
                    surrexi.<lb/>Cogitabam, me heri apud Koenig<note place="foot" resp="editor">
                        Johann Ludwig K&#246;nig (1676&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Verleger in
                        Offenbach</note> qui plura me legit, tacuisse,<lb/>qui dicebat ex <hi
                        rend="underline">Dr. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118591843">Pascal,</name></hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Blaise Pascal (1623&#8211;1662)
                        Naturwissenschaftler und Philosoph</note><hi rend="underline"> ein Christ
                        sey</hi> nicht al&#223; nur unter dem<lb/><g>Kreuz</g>, w&#228;re er davon
                    weg so seyen die heyden schon da. pp, sed apud imperiti-<lb type="inWord"/>ores
                    me vocalis sum &amp; glorior, videri volens magnus.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Apud eruditiores<lb/>Taceo, apud imperi-<lb
                                type="inWord"/>tos sum vocalis<lb/>ut magnus videar.</hi></note>
                    Philautiae<lb/> signum et studium magnitudinis.<lb/>die Nacht ist mir die dinte
                    das erstemal gefroren, ist doch nicht bleich.<lb/>brunnen-Wasser au&#223; unserm
                    brunnen frore im gla&#223;; das <hi rend="underline">mittelste in centro
                        war<lb/>sehr s&#252;&#223; v. leicht.</hi><note place="margin-right"
                        resp="author"> Ei&#223; an Fenstern wo man<lb/>in den stuben wohnt v.
                        viele<lb/>feuchte <g>Luft</g> ist ist flammig,<lb/>wo wenige, wie Moo&#223;,
                        #<lb/>v. allerl<ex>ei</ex> artige figuren.<lb/>v. so ist es bey disem
                        gradu<lb/>der k&#228;lte. # it<ex>em</ex> wie<lb/>juniperus,
                        <g>kreuz</g>wei&#223; durch-<lb type="inWord"/>einander.</note> sic
                        <g>aqu</g>a potest rectificari.<add resp="author" place="right">Musicis
                            <del>im</del> instrumentis mu&#223; man den staub abblasen<lb/>mit dem
                        blas balg ne halitus oris humidus<lb/>sese
                    applicat<lb/>chordis.</add><lb/>Ventus Nordost. etwas nebelich aber nur wenig in
                        <g>aere</g> sereno.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 24
                        adsc<ex>endit</ex>.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 64
                    desc<ex>endit</ex>.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> et lar<ex>ynge</ex> et dum
                        sca<supplied reason="omitted-in-original">n</supplied>dit, faucium levis
                    foetor, mucus nocturnus,<lb/>post cessat, quia mucus statim rejicitur.
                        Oscitat<ex>io</ex>. pressio verticis, horripil<ex>atio</ex>.<lb/>Clavus
                    pedis d<ex>extri</ex> dolet paulul<ex>um</ex>
                    <hi rend="underline">alles zielt ad egestionem faecum, v. ist<lb/>hernach
                        still.</hi><note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Spasmus et vires intro</hi>-<lb type="inWord"/><hi
                            rend="underline">versae ad excretionem<lb/>faecum,</hi> uti alias<lb/>ad
                            excret<ex>ionem</ex> narium<lb/>sanguinis pp</note> Egessi faeces
                        subspiss<ex>as</ex> luteas multas cum flatibus.
                        Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> varius, auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus &amp; clangor subinde. Frigent paulul<ex>um</ex> in hy-<lb
                        type="inWord"/>pocausto calid<ex>o</ex> manus &amp; pedes. Spannen in
                        scapul<ex>a</ex> d<ex>extra</ex>. Inguin<ex>is</ex> sin<ex>istri</ex> levis
                    dolor.<lb/>vidi da&#223; Saltz so es in leinernen Zeugen steht v. schmiltzt
                    gantz gelbe flecken gibt wie<lb/>Rost, so sich nach v. nach bl&#228;sser
                    au&#223; waschen. It<ex>em</ex> sanguis humanus &amp; brutorum,<lb/>qui quoque
                        <g>salem</g> continet geben auch wiewohl etwas blassere flecken. Grasflecken
                    sind grau.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">flecken von <g>Salz</g> v. blut</hi></note><lb/>Pressio
                    ad aurem d<ex>extram</ex>. Pressio oculi sinistri. <hi rend="underline">Frigent
                            paulul<ex>um</ex> extima in hypoc<ex>austo</ex></hi> &#224; frigore<add
                        resp="author" place="right"> &amp; faecibus egest<ex>ione</ex> &amp;
                            revocat<ex>ione</ex><lb/>ad centrum <g>spirit</g>ibus.</add></p>
                <pb facs="b0766.jpeg" n="766"/>
                <note2>(Seite 766) </note2>
                <p>Pressio in faucibus &amp; mucus ex iis pulposus, larynx paulul<ex>um</ex>
                    asper.<lb/>ob oscitatione humidae nares. Pressio axill<ex>ae</ex> sinistrae.
                    Hilaris satis<lb/>animus, sed non adeo contentus sua doctrina quae non sufficit
                    &amp; omnia<lb/>pervadit &amp; praebet pabulum philautiae superbae. Animus ad
                        quie-<lb type="inWord"/>tem componendus, hic n<ex>emp</ex>e inquietus semper
                    majora cupit, &amp; licet Deus<lb/>summa daret non quiescit et semper infelix
                    est. Non in eruditione<lb/>quae perit, sed in Deo quis querenda in quo demum
                    amor &amp;<lb/>cognitio <sic>perfi</sic><lb/>In der kalten <g>Luft</g> gleich
                    horripilatio &amp; frigus extremorum. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius.<lb/>Pressio oculi d<ex>extri</ex>.<lb/>Veniebat Melas Gelnhusanus,<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Rodolf Melas, Apotheker und Sch&#246;ffe
                        in Gelnhausen</note> dicens s<ex>ein</ex> bruder so sehr grob gewesen, in
                    Ungstein,<lb/>habe alles abgeschworen, wegen der Verlassenschafft des
                    Rittmeisters; auch der charta<lb/>bianca v. anderes mehr.<lb/>Edi brodt
                    butterkuchen, bibi ein paar schluck <g>auqae</g> vitae ex Ess<ex>entia</ex>
                    Cinnamomi<lb/>et Cort<ex>ice</ex>
                    <g>aur</g>ant<ex>ii</ex> quam Melasio offerebam. etwas Cartoffeln
                    gequellt.<lb/>Spannen in faucibus, &amp; mucus ex illis
                    pulposus.<lb/>Pandiculatio, pressio faucium &amp; frontis, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>brennen in inguine d<ex>extro</ex>. Animus sat hilaris. Stiche v.
                    pressen<lb/>hin v. wieder. Ructus <g>aquae</g> vitae indolentes.<lb/>Meridie edi
                    biersuppe, Kalbfleisch, b&#252;cklinge, kuchen. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 3<lb/>gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>. Calida extima, sat quietus animus.<lb/>Venter inflatus,
                    inguina subinde dolent, auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>pandiculatio,
                    Oscitatio. Ructus, tormina, borborygmi, flatus <g>sulphur</g>ei foe-<lb
                        type="inWord"/>tidi. Edi 2 &#228;pfel die nicht kalt. Inguinis
                        d<ex>extri</ex> brennen.<note place="margin-left" resp="author">
                        Ructus</note> In<lb/>frigore frigefiunt facile extrema, sonderl<ex>ich</ex>
                    expositae frigori manus<lb/>pandicul<ex>atio</ex>. Nordost v. der himmel ein
                        kl<ex>ein</ex> wenig wolckig. Egessi<lb/>faeces luteas subspiss<ex>as</ex>
                    sat multas. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Es spannen
                    die<lb/>augen sonderl<ex>ich</ex> sinister, pressio frontis, Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        24.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 65.<lb/>Clavus pedis d<ex>extri</ex>
                        paulul<ex>um</ex> pressus dolet. Auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus.<lb/>Pressio ocul<ex>i</ex>
                        sin<ex>istri</ex>.<lb/><unclear>Cives</unclear> nostri fahren im schlitten.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Spannen in faucibus hinten
                    <lb/>mehr linckerseits. Mucus ex iis pulposus. Pressio in inguine<lb/>sinistro.
                    Levia tormina &amp; borbor<ex>ygmi</ex> &amp; flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>. Ructus.<lb/>Morosus sum weil Melas da, ich auch volente
                        matre<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note> im
                    kalten seyn v. das<lb/>warme Zimmer vor ihn die Nacht zu schlafen quittiren sol,
                    weil es nicht<lb/>von mir herkommt da&#223; ich es ordinirt habe. So ich es
                    gethan h&#228;tte<lb/>vor einen andern h&#228;tte es ein gar guter freund seyn
                    m&#252;ssen. Denn die<lb/>incommodit&#233; dabey ist der K&#228;lte halber sehr
                        gro&#223;.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">non libenter pareo<lb/>sed
                    jubeo.</hi></note><lb/>Pressio supra ocul<ex>um</ex> sinistrum. Pressio in aure
                    externa sinistra. Pressio<lb/>oculi externi dextri. Vari circa nasum, in facie,
                    in labio super<ex>iore</ex>.<lb/>R&#228;umte v. kehrte meine Kammer au&#223;, in
                    der K&#228;lte im hembde.<lb/>Hube v. that mir wehe in dem rechten
                        lumbor<ex>um</ex> so mir aber bey dem b&#252;cken<lb/>vergieng. Manus
                    frigent, frigida tangentes, calent pedes,<lb/>Stiche in lumbor<ex>um</ex>
                        d<ex>extro</ex>. Larynx asper. Nasus stillat.<lb/>Flexo capite spannen der
                    Augen. Bin lustig uti semper in talibus agendis.<lb/>Ructus, stiche in femore
                    sinistro oben.<lb/>Aderat vespera Melas.<note place="margin-left" resp="author">
                        Narrabat mater, da&#223;<lb/>eine Frau einen Kerl sahe ein<lb/>ohr
                        abschneiden v. ein <lb/>Kind gebracht so kein<lb/>Ohr auf der einen
                        seite<lb/>gehabt. war chirurgi<lb/>heyms tochter erster ehe<lb/>von
                            s<ex>einer</ex> frau. bekam einen<lb/>bierbrauer. Hatte<lb/>10000
                        Gulden.</note> Dicebat es sey noch eine frage ob die fische den
                    Leich<lb/>ins <g>Wasser</g> fallen lie&#223;en, der da au&#223;gienge.
                        E<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> in Gelnhausen hat ein mal einer<lb/>einen
                    h&#228;ring aufgemacht, v. darinnen keinen leich gefunden, nur eine blase, v. in
                    derselben<lb/>wohl 6 junge H&#228;ringe, der n&#228;chste am au&#223;gang war
                    der gr&#246;seste, der hinterste der<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">kleinste</fw></p>
                <pb facs="b0767.jpeg" n="767"/>
                <note2>(Seite 767) </note2>
                <p>kleinste. It<ex>em</ex> an Krebsen sieht man unten am schwantz den Rogen
                    gantz<lb/>leben v. an ein ander hengen wie einen Eyerstock; das so da leben kan
                    wird abgesetzt<lb/>v. sich selbst &#252;berlassen. Sperma ranarum sole
                    excoquitur, ein jedes<lb/>strippgen giebt einen frosch.<lb/>Secuit melas<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Rodolf Melas, Apotheker und Sch&#246;ffe
                        in Gelnhausen</note> einen Igel den er mit brodt erhalten wollen, so aber
                    gestorben. Erat<lb/>mas, gruntzte, habuit membrum uti humanum virile, eine
                    Galle<lb/>die Gras gr&#252;n.<lb/>Melas hat in den 15 Jahren da er servirt, nur
                    2 herrn gehabt die wohl auf die Apoth<ex>eke</ex><lb/><del>abge</del> acht
                    gegeben, war in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0"
                        >N&#252;rnberg</name>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138971471">Engelland,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Michael Christoph Engelland (gest. 1734),
                        Apotheker in N&#252;rnberg</note> v. in weinsheim ein <lb/>Kleiner aber
                    curieuser Mann. Ille dicebat er habe in s<ex>einer</ex> Jugend<lb/>den Magen mit
                    saurem wein trincken verdorben sey nun so d&#252;nn wie ein<lb/>Mohnblatt.
                    Sensibilis &#224; Natura fuit, war klein v. unansehnl<ex>ich</ex><lb/>aber
                    gelehrt, v. geschickt.<note place="margin-right" resp="author"> Melas dicebat
                        Engellandin<lb/>in N&#252;rnberg apotheckerin sey<lb/>sehr geitzig gewesen,
                        v. da sie<lb/>18000 Gulden, ohnerachtet der<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/138971471">Mann</name><note place="foot"
                            resp="editor"> Michael Christoph Engelland(1695&#8211;1734), Apotheker
                            in N&#252;rnberg</note> 200000 Gulden <choice>
                            <sic>verschicht</sic>
                            <corr>verschickt</corr>
                        </choice>
                        <lb/>im banquerott verlohren, sey<lb/>sie vor gram
                        gestorben.<lb/>N&#252;rnberger sind sehr witzig,<lb/>in Apotheck<ex>en</ex>
                        haben sie eine<lb/>a parte wage zu Gifft<lb/>it<ex>em</ex> zu purgationen
                            it<ex>em</ex><lb/>solche M&#252;rser p halten<lb/>m&#252;ssen. hierinnen
                        schadt<lb/>der witz nichts.</note><lb/>Fecit Melas apud winhemiensem
                        <g>sale</g>
                    <g>spirit</g><supplied reason="omitted-in-original">ua</supplied>le
                        <g>vitrio</g>li narcoticum<add resp="author" place="above">anodynum</add>
                    war<lb/>artig im sublimiren fuhr auf v. Nieder just wie schnee. Fit
                        ex<lb/>Cap<ex>ite</ex> Mort<ex>uum</ex>
                    <g>vitrio</g>li mit borax.<note place="margin-right" resp="author"> usam dixit
                        hystericam<lb/>convulsivam eo sale,<lb/>sey ihr sehr wohl
                    bekommen.</note><lb/>Vidit nuper Turckhemi in palatinatu da&#223; der
                    tochtermann s<ex>eines</ex> Sohns der<lb/>Metzger alda neuen wein gekl&#228;rt
                    v. gefirntzt hat, sumsit Hausen-<lb type="inWord"/>blasen klein geschnitten
                    quellen lassen, unter den wein gesch&#252;ttet v. ge-<lb type="inWord"/>pitscht,
                    dann sich setzen lassen v. abgezogen, addidit etwas farbe von ge-<lb
                        type="inWord"/>branntem Zucker, ward milde v. bekam eine farbe; v. das
                    <lb/>muste vor firnen wein passiren.<note place="margin-right" resp="author">
                        Thee curirt immer Melas<lb/>von allen s<ex>einen</ex>
                    incommodis.</note><lb/>Ipse Melas brachte ein mal einen <choice>
                        <orig>zehen</orig>
                        <reg>z&#228;hen</reg>
                    </choice> dicken wein zurecht domi mit<lb/>Hausenblase, ward gut v. milde zu
                    trincken. Sed quia sic<lb/><g>tarta</g>rus nimis <g>praecipi</g>tatur vinum hoc
                    non fert aetatem uti credo.<lb/>Mit glette<note place="foot" resp="editor">
                        Gl&#228;tte, Bleioxid</note> den wein so sauer ist, s&#252;&#223; machen ist
                    pessimus, facit<lb/>obstructiones, uti semper <g>plumbum</g>.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Wein verschlagen getruncken<lb/>geht
                        nicht so hart wieder<lb/>al&#223; kalt, &amp; vires<lb/>magis
                        explicantur.<lb/>Thee gleich in dem wein<lb/>getruncken k&#252;hlt
                        wohl<lb/>v. nimmt die ebrietatem<lb/>aber den tag darauff cum<lb/>pervasit
                        sanguinem nicht so gut<lb/>mehr.<lb/>Die bauern in der Pfaltz<lb/>so wein
                        trincken sind<lb/>sehr schelmisch v. b&#246;se<lb/>v. listig, das
                        land<lb/>erholt sich bald wieder.<lb/>Miseria eos non tor-<lb type="inWord"
                        />quet. Melas da <lb/>er in der Pfaltz immer wein<lb/>getruncken hat nicht
                        viel<lb/>schlafen k&#246;nnen, v. ist<lb/>sehr munter gewesen.<lb/>alle
                        morgen um 3<lb/>uhr <choice>
                            <orig>wacker</orig>
                            <reg>wach</reg>
                        </choice>.<lb/>Da er ein mal in die<lb/>Gewohnheit des reisens<lb/>kam hatte
                        er wollen<lb/>die gantze welt durch-<lb type="inWord"/>reysen. anfangs
                        die<lb/>erste tage setzt es<lb/>hart zu.<lb/>Coryzam hat Melas in
                        motu<lb/>itineris &amp; potu Cerevi-<lb type="inWord"/>siae verlohren.
                        Iam<lb/>suppressa transpiratione<lb/>paulul<ex>um</ex> &amp; <g>aer</g>e
                        frigido<lb/>denuo <del>en</del> infestatur.</note><lb/>Putat Melas esse
                    bezoar oriental<ex>em</ex> etwas so in fl&#252;ssen wachse, sey<lb/>externe sehr
                    glatt, innwendig sey immer im Centro ein st&#252;ckgen<lb/>Holtz oder
                    Ziegelstein, worum sich der bezoar schelfenwei&#223; <note place="foot"
                        resp="editor">=schalenweise</note> an-<lb type="inWord"/>legt, wie eine
                    Zwiebel. Im Carlsbade wachsen um Reiser just auch<lb/>solche runde aber rauhe
                    Concrementa. Sed in stomachis animalium<lb/>idem quoque sic fieri
                    potest.<lb/>Dicebat Melas sey man im 20sten Jahr nicht sch&#246;n, im 40sten
                    nicht geschickt,<lb/>im 50sten nicht reich, so werde nichts
                    drau&#223;.<lb/>Dicebat s<ex>eine</ex> frau habe bey einem vomitif das
                    theetrincken verlernt,<lb/>trincke gar keinen mehr.<lb/>Melas ist von apothecken
                    alzeit gewohnt zu fr&#252;hst&#252;cken da er sich nun ausser<lb/>dienst in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">friedberg</name>
                    befand, v. nicht asse mane, sahe er da&#223; er immer<lb/>meridie bey dem ersten
                    bissen grimmen v. durchfall bekam, asse wieder Morgends<lb/>so vergings.
                        <g>Aci</g>dum volebat rodere, excernebatur ventriculus<lb/>cum novum
                    alimentum accipiebat &amp; sic natura diarrhoeam faciebat.<lb/>Melas so er sich
                    zu starck angreifft im gehen, wie vor 2 jahren v. jetzt auch<lb/>bekommt an den
                    knien intern&#232;, nimis extenso forte ligamento<lb/>vel tendine einen dolorem
                    al&#223; Kreuzer gros, so offt lang w&#228;hrt v. <lb/>im gehen
                        hinderl<ex>ich</ex> ist. &#224; quiete iterum cedit. Imponebat
                        Empl<ex>astrum</ex> oxy-<lb type="inWord"/>croceum. Hats jetzt intern&#232;
                    ad genu sin<ex>istrum</ex> alias ad d<ex>extrum</ex>.<lb/>Putabat es sey gut
                    tegi emplastro &amp; calefieri eam partem. Melas ist von etwas<lb/>
                    tr&#228;ger</p>
                <pb facs="b0768.jpeg" n="768"/>
                <note2>(Seite 768) </note2>
                <p>tr&#228;ger v. melanchol<ex>ischer</ex> natur. Kripff von Dhaun ist hitziger,
                    huic<lb/>inflammationem fecit hoc Empl<ex>astrum</ex><note place="margin-left"
                        resp="author"> Kripff hatte sich gestossen, magis<lb/>versabat ejus
                        malum.</note> quod melius tulit Melas.<note place="foot" resp="editor">
                        Johann Rodolf Melas, Apotheker und Sch&#246;ffe in Gelnhausen</note>
                    <lb/>Ein alter Mann hat Melas gesagt, da&#223; man die seiffe so sie
                    au&#223;geschopfft<lb/>wird verf&#228;lschen k&#246;nne. Man nehme so sie gantz
                    gaar zu 1 Centner<lb/>wohl &#189; od<ex>er</ex> &#188; Centner <g>Wasser</g>, v.
                    r&#252;hre ihn drunter, das sey gute<lb/>seiffe, aber das <g>Wasser</g>
                    verraucht alle wieder an der <g>Luft</g>. Ita<lb/>faciunt Iudaei.<note
                        place="margin-left" resp="author"> ist wohl etwas schmierig aber<lb/>man
                        merckts nicht. Nimmt<lb/>man mehr, so sp&#252;hrt<lb/>man
                        fraudem.<lb/><lb/>Dicebat Melas D&#252;rck-<lb type="inWord"/>heimer bier
                        mache vor<lb/>allem andern gerne stran-<lb type="inWord"/>guriam, so er an
                        sich<lb/>erfahren. Sonst thuts gern<lb/>alles ungewohnts bier.<lb/>Est pagus
                        nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3">Hanau</name>
                        zu.<lb/>dicit Greper ehemaliger<lb/>Super<ex>intendent</ex> in <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4013243-2">T&#252;rckheim,</name>
                            schil-<lb type="inWord"/>lings in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name> schwager,<lb/>sey
                        ein b&#246;ser Mann, ist<lb/>viel schuldig, hat ein
                        sch&#246;nes<lb/>Ansehen. Kan sich nicht satt<lb/>v. truncken essen v.
                        saufen<lb/>ist ohne boden, sonst ein<lb/>sch&#246;ner ansehnl<ex>icher</ex>
                        Mann.<lb/>Predigt immer von guten<lb/>wercken, da&#223; man ihm
                        viel<lb/>schencken sol. Predigt<lb/><hi rend="underline">offentl<ex>ich</ex>
                            die guten wercke<lb/>haben mehrere erhalten<lb/>al&#223; der
                            glaube.</hi> Kan<lb/>8 Maa&#223; wein auf einen<lb/>sitz saufen ohne
                        voll zu<lb/>werden.</note><lb/>Unschlit au&#223;gelassen, <g>igne</g>
                    conditum, bekommt keine Milben <lb/>mehr. Auch nicht die lichter, auch nicht
                    seiffe, ut quidem stult&#232;<lb/>dicunt. <g>Ignis</g>
                    <g>aqu</g>eas partes excludit.<lb/>Melas dicebat in jungen Jahren, habe ihn Gott
                        sonderl<ex>ich</ex> gef&#252;hrt, so er offt habe<lb/>mit andern mitmachen
                    v. lustig seyn wollen, habe er immer St&#246;sse be-<lb type="inWord"/>kommen,
                    so habe er es endl<ex>ich</ex> bleiben lassen, v. sich immer wer gewolt<lb/>hat
                    au&#223;lachen lassen. Sed bene perrexit, steht noch wohl, da<lb/>andere
                    gestorben v. verdorben. Ist ein verst&#228;ndiger Mann, v.<lb/>gesetzt
                    melancholicus, paulul<ex>um</ex> avarus, der alles wohl &#252;berle-<lb
                        type="inWord"/>get. Apocatastasin credit omnium ne diabolo plurimi &#224;
                    Deo<lb/>creati videri possunt homines.<add resp="author" place="right"
                        >Melancholici sunt timidi, metuunt <unclear>mxxxsxxgix</unclear>, <lb/>sic
                        mala vitant. Non assueti deliciis et otio<lb/>prostituiren sich gerne.
                        Nolunt ob adcurationem<lb/>suam rideri, sic libenter sunt<lb/>soli. Nemo
                        gratis pius vel<lb/><hi rend="underline">malus, semper nos
                        quaerimus.</hi></add>
                    <lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. pressio in lumborum
                    dextro.<lb/>Vespera sasse am ofen v. redete mit Melas.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Melas dicebat Dr. Janson der<lb/>Pietiste in Gelnhausen
                        habe<lb/>die inspirirte, ut <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119317974">Fridrich<lb/>Rock,</name> des Dr.
                        in Gelnhausen<lb/>bruder, nicht gebilligt, <lb/>dixit eos non esse
                            <g>spirit</g>u<lb/>Dei afflatos qui <g>spirit</g>us<lb/>quietis, v.
                        nicht mur-<lb type="inWord"/>muriae v. negotii. <lb/>Janson lebe gar still
                            v.<lb/>ordentl<ex>ich</ex>.</note><lb/>Edi saltzgurcken mit <g>Essig</g>
                    v. baumohl, wurst, Pfannkuchen, trockenen kuchen<lb/>bibi etl<ex>iche</ex>
                        gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Irascebar matri<note place="foot" resp="editor">
                        Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J.
                        Chr. Senckenbergs</note> da&#223; sie einen frembden so<lb/>abspeisset.
                    Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus.<lb/>Hora X vespera<lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        24.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 68. Nordost.<lb/>Vari circa nasum multi.
                    Larynx asper. in lingua hinten spannen.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">&amp;</supplied> laryngeque pulposus.
                    Lucet <g>Luna</g> etwas wolcken.<lb/>oscitatio &amp; ructus. Clavus pedis
                        d<ex>extri</ex> dolet. Inguinis d<ex>extri</ex> dolor.<lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Oscitat<ex>io</ex>. Caput liberum. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Ructus.<lb/>Oscit<ex>atio</ex>.<lb/>Hora
                    X ivi cubitum au&#223; Noth, da Melas meine stube eingenommen v. mich<lb/>oben
                    die K&#228;lte nicht sitzen lie&#223;.<lb/>Noctu war es zieml<ex>ich</ex> helle,
                        sonderl<ex>ich</ex> da auch in m<ex>einer</ex> kammer ein
                        <unclear>staposit.</unclear>
                    <lb/>oben weggenommen v. ein fenster damit noch offen worden.<note
                        place="margin-left" resp="author"> it<ex>em</ex> liegt schnee<lb/>so auch
                        helle macht;<lb/>it<ex>em</ex>
                        <g>Luna</g> lucet decresc<ex>ens</ex>.<lb/><lb/>Noctu beym
                        herumw&#228;ltzen<lb/>pressio frontis &#252;ber<lb/>der Nase so post ex-<lb
                            type="inWord"/>cretionem <hi rend="underline">faecum &amp;<lb/>flatuum
                            cessirte.</hi></note> it<ex>em</ex> hatte<lb/>abends insolito more
                    gegessen. schlief unruhig v. w&#228;ltzte mich offt<lb/>herum. <hi
                        rend="underline">Genua curvata si extendebam dolebant,</hi> bi&#223; es
                    nach<lb/>v. nach ins Gnicke kam. <hi rend="underline">Hatte phantasien v.
                        tr&#228;umte so</hi><lb/><hi rend="underline">ich aber nicht behielte</hi>
                    in der memorie. <lb/>In lecto mane pandic<ex>ulatio</ex>. oscitat<ex>io</ex>.
                    Spannen im hal&#223;, Larynx &amp; inf<ex>undibulum</ex><lb/>muco
                        opplet<ex>a</ex>. spannen hinten in lingua, flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>. Venter<lb/>inflatus, pandic<ex>ulatio</ex>. animus non
                    adeo liber. Auris d<ex>extra</ex> susurrat.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-06">
                        <supplied>6.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0768.jpeg" n="768"/>
                <!-- 768 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 6 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane hora VII &#189;
                    surrexi. Facile frigent manus, postea pedes. Horripil<ex>atio</ex><lb/>dorsi
                    &amp; extrem<ex>orum</ex>.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 23.
                        desc<ex>endit</ex>.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 65.<lb/>Hora VIII &amp; porro
                    ningebat mit s&#252;dwest. gegen mittag blickte <g>die Sonne</g> etwas.<lb/>fror
                        <g>Wasser</g> urina dinte pp<lb/>Melas dicebat wir machten uns ohne
                    M&#252;he das Leben sauer.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Rixa cum matre</hi></note> Hielte der<lb/>Mamma die
                    unordnung in dem hau&#223;halt vor, v. da&#223; man au&#223; Geitz
                    denen<lb/>frembden nicht gnug warte, wisse nicht wie es einem frembden so wohl
                    thue wenn<lb/>man ihn wohl warte, habe es nicht erfahren. Ipsius superbia in me
                    est, &amp; vult domi-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">nari</fw></p>
                <pb facs="b0769.jpeg" n="769"/>
                <note2>(Seite 769) </note2>
                <p>nari, matris<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs</note>
                    quoque, sic rixae. Tolerandum est aliquid, licet
                    malum.<lb/>schl&#252;sselwerfen, Pi&#223;pott, scheltworte schl&#228;ge. Statuit
                    saepe &amp; dicit<lb/>de me quidquid non est verum ut mirabilis &amp; concentu
                    videatur <lb/>ipsius oratio, &amp; major in me calumnia, quod
                    tolerandum,<lb/>spe possessionis bonae &amp; immanentis. Mater vult moneri
                    cum<lb/>modestia quod &amp; facio, sed jurgia &amp; vituperia, res cum
                    semel<lb/>it in deterius semper sequitur, sibi non constat, saepe, hysterica,
                    &amp;<lb/>eodem momento negat &amp; approbat eadem, qui est mos<lb/>&amp; <hi
                        rend="underline">saltus hypochondriacis.</hi><note place="margin-right"
                        resp="author"> saepe mater obscoena lo-<lb type="inWord"/>quitur &amp;
                        ridet, dictis,<lb/>venerea est. Sed<lb/>avaritia <g>vener</g>em
                        vincit,<lb/>sic ii saltus.<lb/><lb/>Rideo ipsius mala<lb/>quod bonum non
                        est.<lb/>Quis medicus ri-<lb type="inWord"/>deret delirium fe-<lb
                            type="inWord"/>bricitantem? Hoc<lb/>prudentiae non est<lb/>risu
                        exacerbare<lb/>morbum per se jam<lb/>sat gravem.</note> Ipsa scit vera
                    nonnulla esse quae<lb/>in me spongit &amp; t<ex>ame</ex>n effutat. Ipsius artes
                    sunt flere ubi<lb/>argumenta non valent, vituperare &amp; garrire, in garriendo
                    multa<lb/>saepe confingit ut miratores vel miratrices plurimas
                    aequirat.<lb/>Toleranda faeminarum debilitas, &amp; uti illa in stultitia,
                    ita<lb/>ego ut in moderatione &amp; patientia &amp; virtute &amp;
                    sapientia<lb/>emineam curandum. Wil die Pastores um h&#252;lfe gegen
                    mich<lb/>anrufen. it<ex>em</ex> mich au&#223; dem hau&#223; werfen. pp nur ich
                    sol Dr. werden.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus, Knarren in aure sinistra. Larynx asper.<lb/>gleich mane egessi faeces,
                    luteas sub tenues cum flatibus multas,<lb/>residua, <hi rend="underline"
                        >&amp;iam in hypocausto</hi> extremorum horripilatio,
                        ructus,<lb/>borbor<ex>ygmi</ex> flatus, venter inflatus, frigida extrema
                    &amp; in hypoc<ex>austo</ex>.<lb/>animus vero meditabundus &amp; quietus ob
                    bonam conscientiam<lb/>tolerantem mala nonnulla ore
                        tacito.<lb/>Pandicul<ex>atio</ex>. oscit<ex>atio</ex>. ructus,
                        borb<ex>orygmi</ex>. flatus, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,
                        horripil<ex>atio</ex><lb/>extremorum. extendunt interna flatus, sic
                    ringuntur extre-<lb type="inWord"/>ma, <g>ignis</g> in internis collecto, <hi
                        rend="underline">ideo facile frigeo jam,</hi> die<lb/>Gurcken sind nicht gut
                    bey disem wetter zu essen, da man<lb/>w&#228;rmen v. nicht k&#252;hlen soll. <hi
                        rend="underline">Werde in kalter <g>Luft</g> gar gleich<lb/>kalt am gantzen
                        leib,</hi> citatis ob causas.<lb/>Oculorum pressio levis sonderl<ex>ich</ex>
                    sinistri it<ex>em</ex> auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Venter<lb/>dolet
                        paulul<ex>um</ex> flatibus inflatus. <hi rend="underline">Oculi sonst jetzt
                        da ich m&#228;sig<lb/>lebe</hi> v. nur ein mal esse helle, v. das licht hat
                    abends so ichs<lb/>ansehe keinen Nimbum mehr, facies clara &amp; animus quoque
                        meist.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Temperantia corporis<lb/>&amp; mentis
                            oculos<lb/>clarefacit, inter-<lb type="inWord"/>nos &amp; externos
                            sensus.</hi></note><lb/>Dentes sic satis bene habent. Larynx asper. vari
                    in angulo oris dextro.<lb/>Ructus <g>aci</g>d<ex>i</ex> jenun<ex>i</ex>.
                        borbor<ex>ygmi</ex>. Pressus venter dolet, gehn wenige flatus<lb/>ab.
                        Pandic<ex>ulatio</ex>. Oscit<ex>atio</ex>, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, horrent extrema in
                    hypoc<ex>austo</ex><lb/>calido. Pressio lumborum aliqua. Pressio
                    oculorum.<lb/>Avaritia loquacis matris omnes vires loquendo perdentis mira
                        ad-<lb type="inWord"/>modum est,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Avaritia in mini-<lb type="inWord"/>mis.</hi></note>
                    Summas saepe ingentes negligit, et perdit, sed solum in<lb/>quisquiliis
                    concervandis &amp; cumulandis occupatur. Ita in advertentia<lb/>sanguinea omnia
                    quae meditando consequimur damna, quaeque<lb/>cum tempore magnum afferunt damnum
                    posthabet iis, quae levis-<lb type="inWord"/>simum vel nullum statim apparens,
                    secum vehunt incommodum,<lb/>et jactura. Res magno emtas pretio quas possidemus,
                    negligimus<lb/>&amp; mutuo damus aliis, licet perdantur. Antiqua perdimus, &amp;
                    paucis<lb/>laceris nos ornamus nova non substituentes. Hocque avaritiae<lb/><hi
                        rend="underline">sanguineae</hi> sunt consectaria. In melancholicis &amp;
                    cholericis incedit<lb/>ornatior &amp; adcuratior. Inprimis in piis ita dictis
                    exacta est, <lb/>quibus est intellectus habilitas et justa omnium
                        pervestigatio.<note place="margin-right" resp="author"> Talis quoque Barnas
                        est<lb/>im saalhoff, sordide ava-<lb type="inWord"/>rus est in
                        minimis,<lb/>hat aber dem <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/100455840">Landgrafen
                            v<ex>on</ex><lb/>Darmstadt</name> einen grosen<lb/>Rebbes zu machen
                        wohl<lb/>600000 Gulden gegeben,<lb/>so er nie wird wieder <lb/>bekommen. Das
                        ist<lb/>der schacher geist, v. so<lb/>man ihm nur von <hi rend="underline"
                            >gewinn</hi><lb/>vorschwatzen kan, l&#228;sst <lb/>er sich in s.
                        gewinnsucht<lb/>gleich beth&#246;ren.</note><lb/>Meridie edi cum Melas,<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Rodolf Melas, Apotheker und Sch&#246;ffe
                        in Gelnhausen</note> qui post prandium abibat bobenh&#228;user R&#252;ben,
                        Rind-<lb type="inWord"/>fleisch, Carpfen so sehr bitter; mater putabat esse
                    weil die fischer die fische<lb/>so sehr drucken zu sehen obs leimer
                        od<ex>er</ex> Rogener seyen, drucken die Galle entzwey,<note
                        place="margin-right" resp="author"> Sed vivere non possit<lb/>piscis, bilis
                        folliculo<lb/>fracto.</note></p>
                <pb facs="b0770.jpeg" n="770"/>
                <note2>(Seite 770) </note2>
                <p>Sed ego puto weil sie die ohren nicht au&#223;geschnitten. butterbrodt v.
                    &#196;pfel.<lb/>bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> gew&#228;rmt 3 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<lb/>Melasii<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Rodolf Melas, Apotheker und Sch&#246;ffe
                        in Gelnhausen</note> frau est sanguinea, vom birchthischen geschlecht so
                    alle sanguinisch, ist<lb/>gl&#252;ckl<ex>ich</ex> im geb&#228;hren,<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Puerperae felices</hi></note> sicque, nicht verschlagen
                    v. gescheut, denn die<lb/>wenden alzu viel Verstand auf das speculiren, jene
                    aber alles auf<lb/>das Kinderzeugen. Kan nicht viel nehen v. st&#252;cken ist im
                    kram <note place="foot" resp="editor">=Laden</note> gut.<lb/>Ist nicht sehr
                    sensible, daher aber da&#223; oppidanae gar zu sensible<lb/>sind am leib v.
                    gem&#252;th, v. nicht sich mit der <g>Luft</g> bekannt machen,<lb/>sind sie
                    schwerere Geb&#228;hrerinnen al&#223; die rusticae, die selten un-<lb
                        type="inWord"/>gl&#252;ckl<ex>ich</ex> sind, wie in Kranckheiten so in
                    gesunden tagen v. im geb&#228;hren,<lb/>qui actus etiam morbidus est, puerperae
                        n<ex>emp</ex>e sunt vulneratae.<lb/>Cum egerenda <g>urina</g> fuit, egessi
                        <del>&amp; flatus</del> simul quoque flatus antea<lb/>non procedentes semel
                    relaxatis spasmis &amp; Natura nacta<lb/>excretionem.<lb/>Venit post prandium
                        Gentzel<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel
                        (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note> Bibi cum eo 3
                        gl<ex>&#228;ser</ex> wein, v. asse etwas<lb/>Milchbrodt. Loquebamur
                        varia.<note place="margin-left" resp="author"> Sumsi von ihm
                        schnupftaback<lb/>&amp; sternutavi.<lb/>Gentzel h&#228;lt nichts vom
                            wein-<lb type="inWord"/>trincken jetzt, denn solche <lb/>leute bekommen
                        gleich ab<lb/><g>aere</g> frigido schnupfen v.<lb/>husten. Per calida
                            potulen-<lb type="inWord"/>ta patent pori, qui <g>aer</g>e<lb/>frigido
                        clauduntur, hinc<lb/>mucidae obstructiones.<lb/>Gentzel bibit mane 1
                            gl<ex>as</ex> sauer<g>wasser</g><lb/>und geht so auff die Matten, <note
                            place="foot" resp="editor">Wiesen</note> v. ist <lb/>ihm wohl. Approbat
                            D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116323469">Eberhard</name> qui
                        in multis bonum comperit.</note><lb/>In hypoc<ex>austo</ex> meo calido,
                    extrema paulul<ex>um</ex> frigida, manuum &amp;<lb/>pedum. Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus, sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex> varius
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> supra ocul<ex>um</ex> sinistrum. Pressio
                    bregmatis sin<ex>istri</ex><lb/>it<ex>em</ex> bregmatis d<ex>extri</ex>.
                    Pandiculatio oscitatio, etwas spannen in der lincken<lb/>axilla oben. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. <unclear>xxx</unclear> admodum pacatus animus.
                    <lb/>Horrent statim in frigido <g>aer</g>e extrema.<lb/>Ventus hora IV
                    s&#252;dwest.<lb/>Mihi ad voluntatem cedit nihil, quia cum Dei voluntate non
                    sum<lb/>unitus, sed in propria me ipsum juvare tento.<note place="foot"
                        resp="editor">
                        <hi rend="underline">Philautiae merces</hi></note> Hos Deus
                    permittit<lb/>sibi varia proponere &amp; sibi suscipere, sed Deus obstat quo
                    minus<lb/>fiat. Talesque quia ita tractantur ut duram experiantur sortem
                    felices<lb/>sunt, &amp; credendi sunt proportionem fortunam experturi in fu-<lb
                        type="inWord"/>turo mundo, quosque ideo Deus &#224; sordibus <g>ter</g>renis
                    revocare tentat<lb/>ne plane undis gehennae submersi pereant. Si ex suo
                    aliquo<lb/>damno sapiunt &amp; animam servant, finem Dei consecuti sunt. &amp;
                    ad<lb/>quietem perveniunt. Sin autem secus, &amp; voluntas ipsorum
                    propria<lb/>per omnia obstacula penetrare tentat, contingit saepissim&#232;
                    ut<lb/>ex rabie sensuum internorum in rabiem externorum quoque
                    prolabentur<lb/>&amp; cum anima corpus perdant. Haec philautiae merces est. Si
                    prius contin-<lb type="inWord"/>git per ambages ad eum locum detraduntur ubi
                    philautia nauseabun-<lb type="inWord"/>da pedem noluit figere, in quo jam
                    superbia ipsorum cruciatur eorum in-<lb type="inWord"/>commodum.<lb/>Levis
                    vespera somnolentia. Horripil<ex>atio</ex> dorsi in <del>camera</del> hypocausto
                    meo calido.<lb/>flatus. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Ructus. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Egessi hora V &#189; faeces
                        subspiss<ex>as</ex> multas. Aures susurrant, Kopff etwas<lb/>tumm. Mucus ex
                    naribus inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.
                    Borborygmi.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus multus,
                    Larynx asper. Ructus.<lb/>Ex nare d<ex>extra</ex> mit pitzeln sternutatio.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Inguina subinde
                        paulul<ex>um</ex> dolent. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi.
                        Ructus.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 22.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 60. hora VI
                    vespera &amp; ut ancilla dicebat riesselt es ein<lb/>wenig bey S&#252;dwest. sed
                    forte tenuis nix est. <hi rend="underline">Flatus</hi>
                    <g>sulphurei</g>
                    <hi rend="underline">foetidi</hi> &#224;<lb/><hi rend="underline">vino antea
                        hausto,</hi> zieml<ex>ich</ex> copiosi. Ructus.</p>
                <pb facs="b0771.jpeg" n="771"/>
                <note2>(Seite 771) </note2>
                <p>Spannen in aure d<ex>extra</ex>, susurrat. scharren v. rauhigkeit in larynge.
                    &amp; in<lb/>faucibus. Cum levi tussicula &amp; screatu mucus pulp<ex>osus</ex>
                    ex larynge &amp; inf<ex>undibulo</ex>.<lb/>hesterna die lautius vixi atque
                    soleo, sic ad pulmones plus pervenit muci, <lb/>&amp; coacervatus est ille per
                        <g>aerem</g> frigidum. Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>. flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>.<lb/>Oscitatio, Caput zieml<ex>ich</ex> frey v. liberum,
                    Pitzeln subinde in inguinibus.<lb/>In der k&#252;hlen <g>Luft</g> bin ich gleich
                    etwas kalt, &amp; horripil<ex>atio</ex> extremorum.<lb/>Cum nares emungerem
                    mucinnio, inflabatur <hi rend="underline">ductus Eustachii</hi> sini-<lb
                        type="inWord"/>ster v. purrte bi&#223; ins ohr, v. that etwas wehe v.
                    knarrte in dem<lb/>Ohr hernach. Oscitatio. Pandicul<ex>atio</ex>. Oscitatio.
                    Pressio oc<ex>uli</ex> d<ex>extri</ex>. inguinis sin<ex>istri</ex>
                    dolor.<lb/>Larynx asper, pfeifft in inspiratione. Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>.
                    flatus <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>Auris sinist<ex>rae</ex> quoque sterpitus.
                    Auris d<ex>extra</ex> susurrat, <hi rend="underline">parotis d<ex>extra</ex>
                            paulul<ex>um</ex></hi><lb/><hi rend="underline">tumet.</hi> oscitatio,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, ardor levis modo hujus
                    modo<lb/>illius inguinis. Pedum leve frigus, calor manuum. Pressio oculi
                        d<ex>extri</ex>.<lb/>Pandiculatio, Oscitatio. Mucus ex naribus
                        paulul<ex>um</ex> Tenuis, ob oscitationem<lb/>crebram. Spannen im rechten
                    Arm. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Pressio<lb/>bregmatis
                        d<ex>extri</ex>. Ructus jejuni hora X, borbor<ex>ygmi</ex>. flatus, sedenti
                    in<lb/>calido hypoc<ex>austo</ex> calent extrema. spannen hin v. her in
                        artubus.<note place="margin-right" resp="author"> it<ex>em</ex> in
                        scapulis<lb/>&#224; Coryza wird schnupftuch<lb/>gantz steiff, est
                        materia<lb/>wie sperma, haec in me<lb/>alias liberaliter flexit<lb/>jam alia
                        agente, non,<lb/>sic videtur excretione hac<lb/>cessante jam quoque
                        hinc,<lb/>accedentibus aliis affictam<lb/>Coryzam. Dieses merckte an<lb/><choice>
                            <sic>d<ex>ie</ex>
                                <g>Mercurii</g></sic>
                            <corr>die Martis</corr>
                        </choice> 9 <g>decem</g>br<ex>is</ex> cum diu fluxisset<lb/>Coryza &amp;
                        mucinnium intuerer.</note><lb/><hi rend="underline">Humeri &amp; axillae
                        spannen</hi> si moventur, uti esse solent in<lb/><hi rend="underline"
                        >Coryza,</hi> quae plurimum adscribenda venit hesternae<lb/>commorationi in
                        <g>aere</g> frigido corpore nudato, sicque repressio<lb/>transpirationi.
                    Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>. flatus, calida extima da<lb/>ich still sitze auf
                    dem stuhl. Oscitatio. Levis legenti somnolentia,<lb/>Ructus,
                    borbor<ex>ygmi</ex>. flatus, oscitat<ex>io</ex>. horripilatio dorsi. Oscitatio
                        cum<lb/>horripil<ex>atione</ex> dorsi, auris d<ex>extrae</ex> susurru,
                    flatibus, spannen in humeris. Ructus.<lb/>Pressio in fronte linckerhand.
                    Rechterseits am hal&#223; stiche.<lb/>Hora XI &#189; advocabar ad Brommer. qui
                    paroxysmo pulmonali spastico af-<lb type="inWord"/>ficiebatur. Ging mit
                    Pantoffeln &#252;ber die Gasse, ward kalt an f&#252;ssen.<lb/>Calent manus,
                    stupent molares superiores, mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    lar<ex>ynge</ex><lb/>aspero pulposus. Hora XII domum ibam. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    flatus <g>sulphur</g>ei foetidi.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Ructus <g>aci</g>di jejuni. Pedes &amp; postea manent paulul<ex>um</ex>
                        fri-<lb type="inWord"/>gidi, calent manus. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Cubitum ivi hora XII &#189; bene dormivi.<note
                        place="margin-right" resp="author"> al&#223; spath bey Brommer<lb/>war
                        verging mir der<lb/>schlaaf durch die <lb/>schnelle aufmercksamkeit<lb/>v.
                        avanture &amp; antea<lb/>praescius oscitatio cessabat,<lb/>natura ad
                            cogitati-<lb type="inWord"/>ones <g>ignem</g> impendente,<lb/>non
                        dissipante &amp; <choice>
                            <sic>ex-<lb type="inWord"/><hi rend="underline">cicato</hi></sic>
                            <corr>excitato</corr>
                        </choice> per <hi rend="underline">oscitationem.</hi><lb/>&amp; omnis fugit
                        somnolentia.</note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-07">
                        <supplied>7.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0771.jpeg" n="771"/>
                <!-- 771 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 7 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>mane surrexi hora VII &#189;.
                    siche supra ocul<ex>um</ex> sin<ex>istrum</ex>. genua &#224; situ
                    incurvo<lb/>extensa dolent. <hi rend="underline">Larynx asper</hi> valde &amp;
                    mucus ex eo pulposus<lb/>&amp; infundib<ex>ulo</ex>. Bin immer in warmer
                        <g>Luft</g> tags, noctu domivi in dem <lb/>Kalten wil nicht immer gut thun,
                    sic frigidus <g>aer</g> contrahit laryngem &amp;<lb/>mucum coagulat.<lb/>Vinum
                    heri bibi inde <hi rend="underline"><g>urina</g> multa</hi> mane excreta, &amp;
                    egessi faeces luteas<lb/>Obsolete subtenues &#224; vino &amp; paucis
                        confermatis.<note place="margin-right" resp="author">
                        <g>Urina</g> &amp; multa &#224;<lb/>directione ad alvum</note> facile
                    refrigeratio <lb/>manus, non item pedes.<lb/>Animus sat tranquillus. oculi
                    sinistri tensio. Pressio frontis.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        22.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 52 &#189;. S&#252;dwest. <g>Sol</g>
                        paulul<ex>um</ex> micat per nubes. Das wetter thauet etwas auff.<lb/>Annoch
                    spannen in humeris ein wenig propter defluxionem ad laryngem, sup-<lb
                        type="inWord"/><hi rend="underline">pressa paulul<ex>um</ex> transpiratione
                        &amp; ad laryngem versa</hi> in corpore paulul<ex>um</ex><lb/>plethorico.
                    Cum tussicula &amp; screatu mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    lar<ex>ynge</ex><lb/>pulposus. Rasi barbam, in infer<ex>iore</ex>
                        hypoc<ex>austo</ex>
                    <del>cali</del> frigidi pedes<lb/>stanti im hembd, &amp; manus. auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Ructus <g>aci</g>di<lb/>jejuni.
                        Horripil<ex>atio</ex> extremorum.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vari</hi> circa os &amp; nasum<lb/>multi, 1) rubri 2)
                            suppa-<lb type="inWord"/>rati 3) pressi sanguinem<lb/>fundentes.</note>
                    Animus sat placatus. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>larynge pulposus.
                    Induenti vestes <g>aere</g> frigido clangor auris
                    sinist<ex>rae</ex>.<lb/>frigida extrema omnia. Ex nare sin<ex>istra</ex> multa
                        sternut<ex>atio</ex> mit pitzeln. larynx asper.<lb/>Et mucus ex eo &amp;
                        inf<ex>undibulo</ex> pulposus. Animus sat liber.</p>
                <pb facs="b0772.jpeg" n="772"/>
                <note2>(Seite 772) </note2>
                <p>Meridie edi blaukohl v. wei&#223;kraut u. v. a. gekocht, ragout<lb/>von
                    Rindfleisch, viel apfeltorte, etwas Kuchen. bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex><lb/>wein, &#224; meridie statim sedenti
                    levis somnolentia quae pergenti<lb/>in avida lectione <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelii</name> Replicarum<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel od. Ernst Christian
                        Kleinmann: Freye und freywillige Replic Auff die so titulirte
                        Abgen&#246;thigte Antwort/ eines zeitlichen Ministerii in der
                        Evangelisch-Reformirten Gemeine zu Wesel/ Auff die an Sie und &#252;brige
                        Herren Herren Consistoriales, Von einem der sich schreibet Ernst Christoph
                        Hochmann de Hochenau/ Eingesandte und von Ihm genannte:
                        Wohl-gegr&#252;ndete/ liebreiche Ermahnungs- und respectiv&#232;
                        Defensional-Schrifft/ etc. etc. Au&#223; auffrichtiger Hochachtung der
                        Warheit/ die/ und wie sie in JESU ist/ ohn einig Ansehen der Personen
                        geschrieben und publicirt, Zweyte Edition/ Welche in etwas/ und nicht nur
                        mit dem Au&#223;zug/ den das Weselsche Ministerium aus der Replic gemacht/
                        und der K&#246;nigl. Regierung zu Cleve &#252;bergeben/ Samt einigen
                        n&#246;thigen und gr&#252;ndlichen Anmerckungen dar&#252;ber/ Sondern auch
                        mit denen Grund-S&#228;tzen der Mystischen Theologie und der warhafften
                        Historie des Verfahrens Calvini mit Serveto, &amp;c. vermehret worden, 2.
                        Aufl., Frankfurt/ Leipzig 1711.</note> statim cessit,<note
                        place="margin-left" resp="author"> Paulo ante meridiem<lb/>fui apud Gros,
                        Qui<lb/>dicebat, er habe <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tucht-<lb type="inWord"
                            />feld</name> nach <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">berlenburg</name> re-<lb
                            type="inWord"/>commendirt, alwo er schon<lb/>gepredigt, v.
                        vielleicht<lb/>werde angenommen werden<lb/>da zu bleiben an <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117348120"
                        >Struensee</name><lb/>stelle, habe bey hof ap-<lb type="inWord"/>plausum
                        gefunden.<lb/>Noluit Gros
                        <!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt-->
                        eum Hom-<lb type="inWord"/>burgi esse, ubi <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/121818373">Sch&#252;tz</name><lb/>suum locum
                        fixum habet. </note> pressio<lb/>in inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> &amp; mucus ex iis, larynx paulul<ex>um</ex> asper.
                    Knarren<lb/>im lincken ohr, sternutatio crebra ex nare sinistra, sitze in
                    der<lb/>stube im leinen Camisolgen, in der untern stube, extrema
                        paulul<ex>um</ex> frigida,<lb/>flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>
                    multi, egessi hora II faeces multas subspiss<ex>as</ex><lb/>&amp;
                        subten<ex>ues</ex> obsolete luteas. Animus sat hilaris &#224; peccatis
                        im-<lb type="inWord"/>munis, tormina levia &amp; borbor<ex>ygmi</ex> &amp;
                    flatus <g>sulphur</g>ei foetid<ex>i</ex> &#224; pomis.<lb/>Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus. Ructus, spannen in oculis paulul<ex>um</ex>
                        s<ex>on</ex>derl<ex>ich</ex> dem lincken<lb/><hi rend="underline">denen das
                        lesen nach dem essen gleich</hi> nicht gut ist, irruentibus nimis hu-<lb
                        type="inWord"/>moribus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, <hi
                        rend="underline">starckes spannen in musculis</hi> hu-<lb type="inWord"/><hi
                        rend="underline">merorum si moventur.</hi><lb/>Hora III. &#224;
                        merid<ex>ie</ex><lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 21
                        desc<ex>endit</ex>.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 46.
                    asc<ex>endit</ex>.<lb/>S&#252;dwestwind, tr&#252;b, v. das Wetter thauet
                    schrecklich ab, so gestern<lb/>abend schon angefangen hat. Der <hi
                        rend="underline">Nass-kalte wind</hi> ist sehr<lb/>verdrie&#223;lich v.
                    macht einen sehr frieren, greifft mehr ein al&#223; trockne<lb/>v. helle starcke
                    k&#228;lte relaxando fibras &amp; invehendo sic magis<lb/>frigus in humores
                    admissus. Ructus. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex><lb/>et
                    naribus, sed ex naribus tenuior. spannen in den waden. it<ex>em</ex>
                    in<lb/>vertice v. sonst. In frigido frigunt extrema <g>aer</g>e.<lb/>Licet hodie
                    in publicum prodivi, <hi rend="underline">capilli t<ex>ame</ex>n</hi> non sunt
                    humido in <g>aere</g>, da der<lb/>schnee schnell abgieng, <hi rend="underline"
                        >penduli,</hi> quia sub vitta per dies aliquot exsuda-<lb type="inWord"/>ti
                    sunt.<lb/>Fui apud Diesterweeg,<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note> klagte mir,
                    da&#223; s<ex>eines</ex> bruders in weilm&#252;nster, der alle abend<lb/>voll
                    ist, v. dessen frauen Vatter der &#228;rgste hurenhengst gewesen, sohn so er
                    jetzt bey sich<lb/>hat, vorgestern abend den Laden offen gelassen, da&#223; ihm
                    alles h&#228;tte k&#246;nnen gestohlen werden.<lb/>Wolte abends hinein
                    schlupfen, Diest<ex>erweg</ex> war es aber per uxorem die trieb nach zu
                    sehen<lb/>gewahr worden. Die sequente veniebat sagte er sey bey einer Compagnie
                    gewesen v. habe im<lb/>schlaaf es verschlafen. Sed Diest<ex>erweg</ex> credit er
                    sey im hurenhau&#223; gewesen. Diest<ex>erweg</ex> wil<lb/>ihn nicht behalten.
                    Dicit sey schelmen-Arth v. nicht zu bessern. Wil s<ex>eines</ex>
                    bruders<lb/>Kinder nicht zu erben ein setzen, denn sie mainteniren sich nicht.
                    K&#246;nten alle com-<lb type="inWord"/>modit&#233; haben v. die handlung
                    bekommen, halten sich aber nicht darnach;<lb/>so wil es Diest<ex>erweg</ex>
                    ihnen nicht geben, auch ihnen keine heyrath au&#223;machen, um damit
                    ein<lb/>M&#228;gdgen durch sie nicht ungl&#252;ckl<ex>ich</ex> werde. Optimum
                    esse dixit Consil<ex>ium</ex><lb/>talia pecora campi in ein Zuchthau&#223; auf
                    lebens lang zu thun, un-<lb type="inWord"/>terhalt geben v. arbeithen lassen, so
                    sie sich nicht bessern vor ihr lebtag.<note place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person">Brick</name> ist sehr eigensinnig<lb/>klagte offt, v.
                        wil<lb/>immer thun was er wil,<lb/>macht 100 fragen vor<lb/>eine, lentus im
                        thun.<lb/>hat allerl<ex>ei</ex> zu sagen v.<lb/>zu klagen v.
                            wenn<lb/>Diest<ex>erweg</ex> sagt er soll<lb/>es thun wie er wil<lb/>v.
                        treibt dazu,<lb/>hat er es offt wohl<lb/>3. 4. wochen anstehen<lb/>lassen,
                        nur mu&#223;<lb/>geklagt seyn, v. das<lb/>Gef&#228;llt ihm
                        selbst<lb/>hernach nicht mehr, v.<lb/>ist gnug wenn es<lb/>gesagt ist.
                        Mater<lb/>ipsa saepe multa<lb/>queritur, venit<lb/>si dolet
                        aliqua<lb/>parte, ob metum<lb/>mortis, kan nicht<lb/>allein
                        schlafen.<lb/>est consuetudo sich<lb/>zu beschweren v. zu
                    klagen</note><lb/>Dicebat Diesterw<ex>eg</ex> in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3">Hanau</name> sey gewesen von <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116076356">Bashuysen,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Heinrich Jacob van Bashuysen (1679&#8211;1758),
                        Professor in Hanau und Zerbst</note> Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/128571748">Herffers</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Daniel Herffer od. Herpfer (1671&#8211;1719), Jurist,
                        Gymnasialpofessor und Syndicus in Hanau</note> des<lb/>Prof<ex>essoris</ex>
                    <choice>
                        <sic>Theol<ex>ogiae</ex></sic>
                        <corr>Iuris</corr>
                    </choice> primi tochtermann, der wenn er junge M&#228;gdgen confirmiren
                    soll,<lb/>warten heisst, bi&#223; <hi rend="underline">zu letzt v. sie
                        stuprirt</hi> hat, so die unschuldige Kinder<lb/>die dr&#252;ber kranck
                    worden wieder erzehlt; ist nach Gros-Zerbst gekommen an<lb/>die schule. Ein
                    horrender huren hengst gewesen. War alda Prof<ex>essor</ex> Theol<ex>ogiae</ex>
                    <lb/>in Hanau.<lb/>Herr Erpel Diest<ex>erwegs</ex> Compagnon kan von dem tabacks
                    Collegio, s<ex>einem</ex>
                    <choice>
                        <orig>einigen</orig>
                        <reg>einzigen</reg>
                    </choice> divertissement<lb/>nicht bleiben, so die Zeit herbey kommt vespera
                    ists al&#223; ob ihn einer am Ermel<lb/>zopffte. Kan es nicht lassen. in der
                    Messe so er davon bleiben m&#252;ssen ist ihm<lb/>offt recht bange worden
                    da&#223; die Gewohnheit abbruch leiden soll. Est<lb/>consuetudo convivalis.
                    Rauchen eine Pfeiffe taback v. erzehlen einander<lb/>allerl<ex>ei</ex> neue
                        Zeitungen.<lb/>Diest<ex>erwegs</ex> bruder sohn Dr. Holtz Klau hat sich in
                    Merseburger kranck gesoffen.<lb/>Heser Diest<ex>erwegii</ex> uxoris frater
                        J<ex>uris</ex>l<ex>ega</ex>tus Dr. hat sich an <g>Weingeist</g> todt
                    gesoffen sonst <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">artig</fw></p>
                <pb facs="b0773.jpeg" n="773"/>
                <note2>(Seite 773) </note2>
                <p>artig. Peter der Heserin so Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor">
                        Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note>
                    jetzt bey sich hat, uxoris frater, mercator,<note place="margin-right"
                        resp="author"> war auch zuweilen gantz<lb/>delirus. In <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name><lb/>sind gantze
                        solche <lb/>familien.</note><lb/>Ein anverwandter von dem sel<ex>igen</ex>
                        Phil<ex>ipp</ex> Jacob behaghel<note place="foot" resp="editor"> Philipp
                        Jakob Behaghel (1688&#8211;1732), Kaufmann in Frankfurt</note> Nahmens
                    weyer,<lb/>ein Nachkommen des gottseel<ex>igen</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/129909297">Matth<ex>&#228;us</ex>
                        Weyer</name><note place="foot" resp="editor"> Matth&#228;us od. Matthias
                        Weyer (1521-1560), Theologe</note> hat wohl 100000<lb/>Gulden verthan, wolte
                    es fortf&#252;hren, gerieth zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4044660-8">Paris</name> unter die<lb/>Spitzbuben
                    unter die Cartouchianer v. ward lebendig ger&#228;dert. Id &amp;<lb/>contingit
                    Grafen Horn ibidem. Pro Weyero intercedebat der<lb/>holl&#228;ndische
                    abgesandte, sed nil perfecit.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> hat offt <name
                        type="person">Prick</name> befohlen er soll da bleiben so ist er <choice>
                        <sic>geblieben</sic>
                        <corr> gegangen</corr>
                    </choice>,<lb/>si dixit er solle gehen, remansit. der Eigensinn wil offt
                    seinen<lb/>willen haben, denn so man ihn l&#228;sst thut er es nicht so er
                    gewollt.<lb/>Et potest sapiens sic per petitionem contraria cogere
                    tales,<lb/>qui non nisi contraria omnibus agere consueverunt, &amp; sibi i-<lb
                        type="inWord"/>psis.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Contraria agentes<lb/>uti flecti
                            possint<lb/>eigenwillige.</hi></note><lb/>Frigui paulul<ex>um</ex> apud
                        Diest<ex>erweg</ex> in der nicht gar warmen stube, bibi
                    etl<ex>iche</ex><lb/>tasses thee.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        21.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 42. S&#252;dwest. Asc<ex>endit</ex>. der
                    schnee ist sehr schnell geschmoltzen.<note place="margin-right" resp="author">
                        Vor Christtag helt<lb/>bey uns kein<lb/>schnee lang,<lb/>v. keine
                        K&#228;lte</note><lb/>Coelum nubilum. Larynx asper &amp; rauca vox, hac
                        tempestate<lb/><hi rend="underline">humido frigida,</hi> &amp; mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> multus pulposus. Fri-<lb
                        type="inWord"/>gidi fere semper pedes, &amp; subinde quoque
                    manus.<lb/>Vespera veni apud Brommer, muste ein paar tasses thee
                    trincken,<lb/>die stube sehr warm.<lb/>Vidi da&#223; <hi rend="underline">man
                        Saltz</hi> auf die <hi rend="underline">Kohlen warf</hi> die sehr
                    prasselten<lb/>ut Schmiede Kohlen, so h&#246;rte es auff. Est coquarum
                    mos.<lb/>Vespera drin in calid<ex>o</ex> hypoc<ex>austo</ex> oberlefze pitzelt,
                    pitzeln in dentibus <lb/>maxill<ex>ae</ex> super<ex>ioris</ex> linckerseits, so
                    auch postea cessirt, ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex> pitzeln.<lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, liberum &amp; expeditum caput, frigent
                    leviter<lb/>&amp; paulul<ex>um</ex> calent scribenti manus, frigent pedes. Es
                    thauet.<lb/>subinde sternutavi. Nares dant mucum tenuum. Larynx<lb/>valde asper
                    &amp; rauca vox. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus.<lb/>Pitzeln in ocul<ex>is</ex> da ceterum oculi liberi. <hi
                        rend="underline">Flatus</hi>
                    <g>sulphurei</g>
                    <hi rend="underline">foetidi &#224; pomis.</hi><lb/>Spannen in humeris.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Horripilatio
                        extremor<ex>um</ex>. pedum frigus, calor manuum, auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus,<lb/>pitzeln in naribus. Kopf etwas tumm, hilaris animus, Ex naribus
                    prurientibus<lb/>tenuis mucus. Pressio verticis p Spannen in ocul<ex>o</ex>
                        sinist<ex>ro</ex> &amp; in<lb/>d<ex>extro</ex>. subinde quoque. Ructus,
                    Larynx asper. Spannen in faucibus &amp; mucus <lb/>ex iis pulposus. Ex nare
                        sin<ex>istra</ex> sternutatio &amp; mucus ex ea tenuis.<note
                        place="margin-right" resp="author"> pressio dentium
                            molar<ex>ium</ex><lb/>super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex>
                        lincker<lb/>seits.</note><lb/>Diesterw<ex>eg</ex> dixit er habe den
                        <bibl>bericht der societaet der wissenschafften so der <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118535978">K&#246;nig in Preussen</name><note
                            place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm I., K&#246;nig in
                            Preu&#223;en (1688&#8211;1740)</note><lb/>&#252;ber die Vampyres
                        gefordert,</bibl><note place="foot" resp="editor"> Actenm&#228;sige und
                        umst&#228;ndliche Relation von denen Vampyren oder Menschen-Saugern, welche
                        sich in diesem und vorigen Jahren im K&#246;nigreich Servien hervorgethan;
                        nebst einem Raisonnement dar&#252;ber, und einem Sendschreiben eines
                        Officiers des Printz-Alexandrinischen Regiments aus Medvedia in Servien, an
                        einen ber&#252;hmten Doctorem der Universit&#228;t Leipzig, 1732.</note>
                    gelesen sey schlecht gewesen, habe anderer relationen<lb/>erfordert. Et certe
                    relationes mancae, per homines praejudiciis im-<lb type="inWord"/>mersos.
                        Diest<ex>erweg</ex> legit in der Regenspurger Relation, da&#223; es in
                    Ungarn<lb/>schlangen gebe die Vampyres heissen, et patet es sey eine Kranckheit
                    so per<lb/>contagium gehe, da eine frau es bekommen, die von einem schaaff
                    gegessen<lb/>so von vampyres war um bracht worden.<lb/>Sub <hi rend="underline"
                        >Antlia</hi> non obeunt hirudines, papiliones, Canari-Sto&#223;v&#246;gel so
                    der reinen<lb/>Luft gewohnt, auch gar nicht schnell. Mures schnell. Vitra circa
                    quae ex-<lb type="inWord"/>haustus <g>aer</g> franguntur aethere ex clauso vitro
                        <g>aer</g>em attrahente suum corpus,<lb/>Qui aether est Archaeos
                    <g>ter</g>rae &amp; <g>mercur</g>ium in barometris regit. Vitra
                    exhausta,<lb/>ubi <g>aer</g> circumstat, franguntur <g>aer</g>e communicante per
                    vitrum &amp; claustra ejus<lb/>cum <g>aere</g> circumstante &amp; sic frangitur
                    per aetherum qui corpus quaerit vitrum.<lb/>Flatus, borbor<ex>ygmi</ex>. ructus.
                    Inguinis sinistri pressio, jucken in concha Auris sin<ex>istrae</ex>.</p>
                <pb facs="b0774.jpeg" n="774"/>
                <note2>(Seite 774) </note2>
                <p>Spannen ad evulsi dentis molar<ex>is</ex> unten licker seits alveolum.<lb/>Meist
                    pitzeln in nare sinistra, &amp; mucus ex ea tenuis. Flatus.<lb/>Auris sinistra
                    clangit. Pressio bregmatis sin<ex>istri</ex>. Pressio
                        inguinis<lb/>d<ex>extri</ex>. Pressio frontis, frigidi in
                        hypoc<ex>austo</ex> calid<ex>o</ex> pedes, flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>.<lb/>Larynx asper.<lb/>Mihi Coryza est. huc humido frigida
                    tempestate, qua alias <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120"
                        >fratri<lb/>minori</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus
                        Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr.
                        Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder</note> contingit <hi rend="underline"
                        >dentium cariosorum</hi> dolor. Fibrae relaxantur &amp;<lb/>influunt humores
                    &amp; ob vicissitud<ex>inem</ex>
                    <g>aer</g>is facile ibi detinentur.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Ex nare sin<ex>istra</ex> sternutatio, pressio oculi
                    sin<ex>istri</ex>.<lb/>occipitis p Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Clavi pedis d<ex>extri</ex> levis dolor.<note place="margin-left" resp="author">
                        quieto liber invitatur<lb/>circulus.</note><lb/><hi rend="underline"
                            >Paulul<ex>um</ex> magis semper sedenti calent pedes,</hi> da ich mich
                    nicht<lb/>bewege wohl 1 od<ex>er</ex> &#189; stunde. Ructus. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat,<lb/>borborygmi, flatus, ex nare d<ex>extra</ex>
                    mit pitzeln sternutatio.<lb/>Oculi d<ex>extri</ex> pitzeln. Spannen in pede
                        d<ex>extro</ex>. Pressio in aure d<ex>extra</ex> externa.<lb/><hi
                        rend="underline">Coryza</hi> fit ut finis excretorius naturae &amp; variorum
                    hactenus <lb/>observatorum ad anum &amp; nasum moliminum. Sed melius esset
                    <lb/>si per <g>ignem</g> naturalem vim consumeretur phlegma,<note
                        place="margin-left" resp="author"> post longam siccitatem <lb/>nares spasmo
                            remit-<lb type="inWord"/>tunt jam mordent</note> non
                    debilitato<lb/>corpore vasa perrumperet, idem quod aperte prodit toni debili-<lb
                        type="inWord"/>tatem &amp; <g>ignis</g> et <g>spirit</g>uum
                        animal<ex>ium</ex> et vitalium defectum &amp; lan-<lb type="inWord"/>guorem
                    &amp; lentorem. Klingen in aure dextra &amp; susurrus. Oscitatio<lb/>hora X.
                    Ructus, flatus. <hi rend="underline">Naris sinistra stillat
                        <g>aqu</g>am.</hi><lb/><hi rend="underline">Calent extrema</hi> da ich still
                    sitze, auch die stube etwas warmer<lb/>ist al&#223; vorhin, da sie jetzt immer
                    zugehalten wird, es auch<lb/>draussen nicht kalt ist. Ructus.
                        Horripil<ex>atio</ex> dorsi. Oscitatio.<lb/>Pressio post aurem
                        d<ex>extram</ex>. Ructus. Surgenti pressio
                        lumborum.<lb/>pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio. Klingen in aure sinistra.
                    Dentes infer<ex>iores</ex><lb/>molares rechterhand pulsant paulul<ex>um</ex>
                    &amp; dolent. Ructus.<lb/>Bin nicht gar nachdenckl<ex>ich</ex> bey dem
                    schnupfen. Pressio frontis lin-<lb type="inWord"/>ckerseits. Sternutatio ex nare
                        sinist<ex>ra</ex> post pitzeln, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        varius.<lb/><hi rend="underline">Post discussionem sternutationum fluit
                        nasus</hi> ex nare sin<ex>istra</ex> in<lb/>qua fuit sternutatio magis.
                        Ructus.<note place="margin-left" resp="author"> Ructus &amp; flatus non
                        ideo<lb/>copiosi bey der Coryza<lb/>wie sonst, mehr aber<lb/>Ructus, qui ad
                            super-<lb type="inWord"/>motus feruntur.</note> Pressio oculorum sub-<lb
                        type="inWord"/>inde v. pitzeln. Hinc inde in molaribus dentibus pressio
                    &amp;<lb/>stupor. Pressio infra umbilicum, sibilus auris
                    sinist<ex>rae</ex>.<lb/>oscitatio. Levis somnolentia post horam XI. Oscitatio.
                    <lb/>Somnolentia post horam XI. &amp; in somno et hypoc<ex>austo</ex> calido
                    sudor<lb/>levis, calidis pedibus &amp; manibus. Humerorum pressio
                    &amp;<lb/>tensio, ructus. Auris d<ex>extra</ex> susurrat multum. Pressio
                    auris<lb/>sinistri. Stiche in clavo pedis d<ex>extri</ex> forte
                        paulul<ex>um</ex> pressio.<lb/>Pressio frontis. Borbor<ex>ygmi</ex>
                    nonnulli. tummheit im kopff<lb/>hora XII &#189; Ructus. Flatus. Pressio oculi
                        d<ex>extri</ex>. Vari in<lb/>Concha auris d<ex>extrae</ex>. Pressio inguinis
                        d<ex>extri</ex>. Ex nare sin<ex>istra</ex> sternutatio.<lb/>Ructus.<lb/>Hora
                    XII &#189; Bar<ex>ometrum</ex> 21.<lb/>Thermom<ex>etrum</ex> 40.<lb/>In frigido
                        <g>aere</g> statim frigeo.<lb/>Schlief erstl<ex>ich</ex> hora 1 ein im
                    bette. Bene dormivi. <hi rend="underline">Pollut</hi><ex>io</ex><lb/><hi
                        rend="underline">noct<ex>urna</ex> facta</hi> bey Coryza.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Ego &amp; Diest<ex>erweg</ex>
                        colloquebamur<lb/>heri de <g>vener</g>eis.</note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-08">
                        <supplied>8.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0774.jpeg" n="774"/>
                <!-- 774 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 8 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane hora VII &#189;
                    expergefio, mucus luteus &amp; <hi rend="underline">caeruleus
                        pulmonal</hi><ex>is</ex> in larynge<lb/>&amp; infundib<ex>ulo</ex> rauher
                    hal&#223;, clara mens, oculi spannen etwas s<ex>on</ex>derl<ex>ich</ex>
                    <lb/>sinister. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> aliquis, facile
                    refrigeruntur manus <g>aer</g>i ex-<lb type="inWord"/>positae. Mucus ex
                        <del>naribus</del> inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. cum
                    screatu &amp; tussi-<lb type="inWord"/>cula, pandicul<ex>atio</ex>.<note
                        place="margin-left" resp="author"> sub inspiratione<lb/>pfeifft oft
                        larynx.</note> Mucus ex naribus paulul<ex>um</ex> tenuis. <hi
                        rend="underline">Pressio in humeris</hi> et<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">ten-</fw></p>
                <pb facs="b0775.jpeg" n="775"/>
                <note2>(Seite 775) </note2>
                <p><hi rend="underline">tensio sonderl<ex>ich</ex> dextro.</hi> Ructus <g>aci</g>di
                    jejuni, conatus ad desidendum.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        20<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 40. <g>Luft</g> s&#252;dwest. etwas helle v.
                    auch wolckig. Hora XI <g>sol</g> lucet.<note place="margin-right" resp="author">
                        ist eine schnee<g>luft</g> die<lb/>die apices digitorum ma-<lb type="inWord"
                        />nuum &amp; pedum bald<lb/>kalt macht.</note><lb/>Egessi faeces luteas
                        subspiss<ex>as</ex> &amp; subten<ex>ues</ex> cum flatibus multas<lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, spannen in faucibus &amp; mucus ex illis
                    pulposus.<lb/>Dentes molares sonderl<ex>ich</ex> superiores stupidi v. pitzeln
                    zuweilen. Super<ex>iores</ex><lb/>afficiuntur quia naribus propinquiores, quae
                        <unclear>tixx</unclear> privatae &amp; sub-<lb type="inWord"/>inde patrantur
                    haemorrhagiam. Facies pallida paulul<ex>um</ex> oculi <lb/>sic satis
                    clari.<lb/>Laudo in precibus Deum &amp; hinc multum sublevor, sed est
                    Dei<lb/>donum laetitia ex qua laus Dei, hocque nobis nobis ipsis reli-<lb
                        type="inWord"/>ctis non venit, et est Dei solum donum quod dat animo,
                    cui<lb/>serenitatem concessit.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Laudes Dei</hi></note> Nos per nos nil sumus nisi
                    merae<lb/>tenebrae.<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni. bin in der kalten kammer v.
                    stelle b&#252;cher auff.<lb/>Mucus ex <del> naribus</del> infundibulo &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus cum secreatu &amp; tussicula.<lb/>Pitzeln externe
                    ad laryngem rechterhand, von bl&#228;&#223;gen.<lb/>Pressio verticis. Pressio
                    colli p manus frigent libros frigidos or-<lb type="inWord"/>dine ponenti.
                    Pressio auris ext<ex>ernae</ex> sinist<ex>rae</ex>.<lb/>Pressio ocul<ex>i</ex>
                    sinistri. Pressio axillae d<ex>extrae</ex>.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat,
                        sinist<ex>ra</ex> summet v. brummet.<lb/>Ructus v. unter denselben in aure
                    sinistra susurrante &amp; murmurante in<lb/>ducto <hi rend="underline"
                        >Eustachiano</hi> sinist<ex>rae</ex> auris motus &amp; revolutio
                    <g>aer</g>is ad<lb/>illam.<note place="margin-right" resp="author"> Qui
                            congest<ex>ionem</ex> &amp; regurgit<ex>ationem</ex><lb/>ad
                            inter<ex>iores</ex> &amp; stagnat<ex>ionem</ex><lb/>vincere possunt
                        viribus,<lb/>emergunt, qui non<lb/>obeunt, sicque multi<lb/>jam obeunt
                        homines.<lb/>non tempore plurimi<lb/>Coryza &amp; tussi<lb/>correpti sunt
                        so<lb/>man in Kirchen h&#246;ren<lb/>kan, wo viele zu-<lb type="inWord"
                        />sammen kommen.<lb/>Coryza si non venisset facile<lb/>pleuritis vel
                        peripneumia<lb/>ob congest<ex>ionem</ex> &amp; subito repul-<lb
                            type="inWord"/>sam meam <del>ob</del> ab hypo-<lb type="inWord"
                        />caustis, vel subito reso-<lb type="inWord"/>lutum sanguinem &amp; fibras
                        frigore<lb/>remittente fieri potuis-<lb type="inWord"
                        />set.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Spannen in
                    gena sinist<ex>ra</ex>.<lb/>Stillant nares sonderl<ex>ich</ex> sinistra. Circa
                    umbiculum etl<ex>iche</ex> stiche.<lb/>Ructus.<lb/><hi rend="underline">Coryza
                        est in me phlegmatico morbus frigidus,</hi> uti &amp; omnes alii
                    morbi<lb/>in lento sanguine respectu aliorum frigidi sunt dicendi. Frigent
                        n<ex>emp</ex>e<lb/>statim in <g>aer</g>e frigido membra, &amp; non nisi
                    lent&#232; in hypoc<ex>austo</ex><lb/>calido rursus calefiunt. In aliis
                        <g>ign</g>eis naturis fit ob ma-<lb type="inWord"/>teriam catarrhalem
                    expurgandam febris catarrhalis, ubi vagatae &amp;<lb/>sensibiles sunt
                    naturae.<lb/>Crepitus artuum motorum. Auris sinist<ex>ra</ex> susurrat et
                    murmurat, dextra<lb/>susurrat.<lb/>Ad laryngem extern&#232; utrobique pitzeln ob
                        vesiculas.<lb/>Pandicul<ex>atio</ex>. oscitat<ex>io</ex>. pitzeln in
                    naribus, in collo sub aure d<ex>extra</ex> sp<ex>asmus</ex>
                    puls<ex>atorius</ex>.<lb/>Ex nare sinist<ex>ra</ex> sternutatio.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. Jucken oben in vertice. Pressio<lb/>in aure
                        d<ex>extra</ex> externa.<lb/>Martyres qui omnia coacti, non ultr&#242; sese
                    offerentes, pertulere patien-<lb type="inWord"/>ter, signa dedere verae
                    regenerationis &amp; passionum <g>spirit</g>um mundanorum<lb/>oppressionis,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Martyres</hi></note> die sich ultro offerirten haben
                        ordentl<ex>ich</ex> sehr gescholten v. sich<lb/>mi&#223;geberdet, waren
                        <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>, wolten die Ehre der Martyr-Crone
                    <lb/>die die declamatores so sehr lobten, gerne erhalten. Nimis ad huc ter-<lb
                        type="inWord"/>renis commodis erant alligati, licet incipienter Christiani,
                    qui ad huc<lb/>magis mundum abnegare debuissent, eoque non sunt temnendi
                        nomine.<note place="margin-right" resp="author"> Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>Kleinmanns</author>
                            <lb/><title>Replique</title> p 81.</bibl>
                        <!--Johann Konrad Dippel od. Ernst Christian Kleinmann: Freye
und freywillige Replic Auff die so titulirte Abgen&#246;thigte Antwort/ eines zeitlichen Ministerii in der Evangelisch-Reformirten Gemeine zu Wesel/ Auff die an Sie und &#252;brige
Herren Herren Consistoriales, Von einem der sich schreibet Ernst Christoph Hochmann de Hochenau/ Eingesandte und von Ihm genannte: Wohl-gegr&#252;ndete/ liebreiche Ermahnungs-
und respectiv&#232; Defensional-Schrifft/ etc. etc. Au&#223; auffrichtiger Hochachtung der Warheit/ die/ und wie sie in JESU ist/ ohn einig Ansehen der Personen geschrieben und
publicirt, Zweyte Edition/ Welche in etwas/ und nicht nur mit dem Au&#223;zug/ den das Weselsche Ministerium aus der Replic gemacht/ und der K&#246;nigl. Regierung zu Cleve
&#252;bergeben/ Samt einigen n&#246;thigen und gr&#252;ndlichen Anmerckungen dar&#252;ber/ Sondern auch mit denen Grund-S&#228;tzen der Mystischen Theologie und der warhafften Historie des
Verfahrens Calvini mit Serveto, &amp;c. vermehret worden, 2. Aufl., Frankfurt/ Leipzig 1711.--></note><lb/>Spannen
                    in aure sinistra. Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/129107352"
                                >Dodwel</name></author>
                        <title>de paucitate Martyrum</title> cum <author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/116702826">Rui-<lb type="inWord"
                                />narti</name></author> Responsionibus in <title>Actis
                            Martyrum.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Henry Dodwell
                        (1641-1711): De paucitate martyrum, in: Theirry Ruinart (1657-1709): Acta
                        primorum martyrum sincera et selecta, Paris 1689.</note>
                    <lb/>In calido hypoc<ex>austo</ex> horripil<ex>atio</ex> dorsi, pedum &amp;
                    extremorum frigus. Die<lb/>stube ist noch nicht sehr <del>kalt</del> warm.
                    Ructus pitzeln in ano sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>varius, pressio
                    bregmatis d<ex>extri</ex>. Genu sinistri dolor et tensio von der<lb/>Nacht her,
                    hora X. Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet. Stiche in
                        nucha.<lb/>Pandiculat<ex>io</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>. Ructus,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Pressio oculi
                    dextri.<lb/>Pressio muscul<ex>i</ex> pect<ex>oralis</ex> d<ex>extri</ex>. Stiche
                    in clavicula sinistra. Pressio oculi sin<ex>istri</ex>.<lb/>Pressio auris
                        d<ex>extrae</ex>. In aure sin<ex>istra</ex> pitzeln &amp;
                        sternutat<ex>io</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>.</p>
                <pb facs="b0776.jpeg" n="776"/>
                <note2>(Seite 776) </note2>
                <p><g>Urina</g> paulul<ex>um</ex> copiosor, strictis &amp; in hypoc<ex>austo</ex>
                    calido difficilibus<lb/><del> refr</del> calefacto extimis. Sonderl<ex>ich</ex>
                    da auch gestern abend thee getruncken<lb/>der auch noch in dem blut
                        s<ex>eine</ex> w&#252;rckung hat v. <g>urinam</g> movirt humorem<lb/>sibi
                    competentem. <hi rend="underline">Assumta</hi> operiren wohl 24 st<ex>unden</ex>
                    im blut wenn nicht<lb/>unterdessen was neues v. st&#228;rckeres kommt so die
                    operation vernichtet.<lb/>It<ex>em</ex> adjuvat die gestrige apfeltorte. 24
                    stunden sind eben auch<lb/>die Zeit wie lang die faeces alvi im leibe
                    naturaliter bleiben.<lb/>Paulul<ex>um</ex> in hypoc<ex>austo</ex> sudante calent
                    manus, frigent pedes sibi applicanti<lb/>adhuc post horam 1., hora XI.
                        Pandicul<ex>atio</ex>. Pandicul<ex>atio</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Murmura auris sinist<ex>rae</ex>. brennen v.
                    stechen in femore<lb/>sinistro.<lb/>Ein Griff des Antichrists, v. teufels des
                    Vatters aller confusion ist,<lb/>da&#223; er die Menschen au&#223; den innern
                    wegen mit Gott familier zu<lb/>seyn abgebracht, v. an &#228;ussere formalien v.
                        Kopfgelehrsamkeit<lb/>gebunden.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Encyclopedia artum<lb/>destructa.</hi></note> So hat er
                    die pietaet destruirt, v. den Grund aller<lb/>wei&#223;heit verschlossen, der
                    Gott selbst ist. Sic cessat sui cognitio,<lb/>fundamentum omnium scientarum
                    &amp; praxium, omnis justi boni &amp; mali<lb/>&amp; iniqui. Er hat die Menschen
                    abgehalten das wesen selbst zu unter-<lb type="inWord"/>suchen v. nur die
                    Menschen an andere Menschen ins &#228;usere geh&#228;ngt,<lb/>sich &#252;ber
                    deren worte zu zancken, v. daselbst infructuose ihre Zeit<lb/>zu verzehren. Das
                    wesen sucht niemand, man sucht nur Meynungen,<lb/>v. darin vertreibt man wie <hi
                        rend="underline">Baxter</hi><note place="foot" resp="editor"> Richard Baxter
                        (1615-1691), englischer puritanischer Geistlicher und
                        Erbauungsschriftsteller</note><choice>
                        <sic>sacht</sic>
                        <corr> sagt</corr>
                    </choice> &#252;berhaupt unter<lb/>den gelehrten, ut alii mit w&#252;rfeln v.
                    Charte, <del>ehe</del> seine Zeit,<lb/>v. kommt dar&#252;ber vom rechten wesen
                    ab. Solchergestalt<lb/>ists geschehen, da&#223; man den schl&#252;ssel zu
                    Universal wissenschafften ver-<lb type="inWord"/>lohren, da wegen derer thesium
                    vielfeltigkeit so von Menschen<lb/>andern zu lernen etablirt worden, womit man
                    Gottes licht<lb/>in dem willen v. Verstand verfinstert, v. die Menschen sich
                    selbst<lb/>gros, Gott aber klein machen wollen, ohnm&#246;glich, da&#223;
                    einer<lb/>alles fassen kan v. lernen, v. de&#223;wegen n&#246;thig gewesen,
                    den<lb/>sogenannten coplexum eruditionis oder
                        <unclear>falschbxxisanten</unclear>
                    <lb/>Kunst zu theilen in die 3 facultaeten; da denn der Antichrist<lb/>haben wil
                    da&#223; jedem das seine bleiben solle, v. hat die<lb/>Pfaffen die doch im Reich
                        <g>Chri</g>sti keinen primatum affectiren zu oben<lb/>angesetzt, al&#223;
                    Beherrschers, und promos condos rerum <lb/>divinarum, v. so einer sich blicken
                    l&#228;sst mit einer Universal<lb/>wissenschafft heisst er ein Ketzer v.
                        <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign><lb/><foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign>. Das heisst Divide &amp; impera spielen v. die gantze welt
                    <lb/>in confusion setzen, und noch dazu sie in dem wahn erhalten<lb/>al&#223;
                    florirten solchergestalt alle wissenschaften aufs h&#246;chste,<lb/>v. an
                    unserer praxi k&#246;nne auch nichts verbessert werden.<lb/>Der geist Gottes ist
                    gantz au&#223;gebannt, v. der teufel hat die<lb/>welt in sich dem Argen
                    gefangen, jeder operirt in s<ex>einer</ex> Eigenheit<lb/>v. sucht ein bild nach
                    seinem Kopff um zu inclaresciren zu etabliren<lb/>in Babel. Kan aber nicht
                        bestehen.<note place="margin-left" resp="author"> Destruet <g>Chri</g>stus
                        veniens<lb/>Diaboli opera quod<lb/>jam in nobis facit,<lb/>&amp; olim quoque
                        faciet in <lb/>macrocosmo, Dia-<lb type="inWord"/> boli<lb/><pb
                            facs="b0777.jpeg" n="777"/> boli habitacula<lb/>ut ipse omnia
                        sibi<lb/>subjiciat, sese<lb/>Deo, Deus fiat <lb/>omnia in omnibus.</note>
                    &#212; si destruatur disharmonia<lb/>illa, &amp; floreat pax &amp; quies super
                        <g>ter</g>ra! Veniat pax elementis<lb/>terrenis in pugnam prolapsis, ut in
                    nobis &amp; extra nos in habita-<lb type="inWord"/>culo nostro lux &amp; amor
                    vigeant! Dabit id qui dedit omnia<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Deus</fw>
                </p>
                <pb facs="b0777.jpeg" n="777"/>
                <note2>(Seite 777) </note2>
                <p>Deus Deorum! Sapere volumus ex universalibus &amp; conceptibus, &amp;<lb/>tunc
                    haeremus in illis &amp; nos torquemus, non colligimus ex<lb/>particularibus,
                    &amp; rerum Essentii scientiam, eamque <g>spirit</g>u Dei ju-<lb type="inWord"
                    />vante regulas formando universales, universalem facimus. Sicque<lb/>error
                    noster est invincibilis Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Eug<ex>enii</ex> Philalethae</author>
                        <title>Euphrates.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        ThomasVaughan: Eugenii Philalethae Euphrates, oder die Wasser vom Aufgang:
                        welches ist ein kurtzer Bericht von dem geheimen Brunnen, dessen Wasser aus
                        dem Feuer quillet und bey sich die Strahlen der Sonnen und des Mondes
                        f&#252;hret / aus dem Engl. in die hochteutsche Sprache &#252;bersetzet
                        durch Johann Langen. Nun zum Druck bef&#246;rdert worden durch Friederich
                        Roth-Scholtzen Herrenstadio-Silesium, N&#252;rnberg 1733.</note><lb/>Gottes
                    ordnung ist alle tage neue wunder in regno Nat<ex>urae</ex> &amp; grati<lb/>zu
                    offenbaren, wir hindern uns ihm zu folgen, indem wir ein ander<lb/>v. unseren
                    speculationen nacheilen, v. nicht ex re ipsa ex Dei<lb/>spiritus instinctu in
                    corde &amp; ejus lumine suchen gescheut zu werden.<lb/>Sic ex particularibus
                    ordine Naturae extrueretur universalis &amp; stabilis<lb/>scientia, non
                    universalis ex meris conceptibus humanis con-<lb type="inWord"/>stans, quibus
                    addiscendis vita impenditur, non studio veritatis<lb/>nudae ex rerum ipsarum
                    tractatione haustae. Medici non<lb/>discimus nos ipsos &amp; naturam nosse, sed
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118752561">Stahl</name>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118825372">Hofmann,</name>
                    hunc<lb/>et illum sequimur et eorum commenta. Theologi Systema<lb/>opinionum
                    humanarum sacerrimarum discimus, non attendimus<lb/>spiritum Dei in corde
                    operantem omne veritatem. Iureconsulti<lb/>non ex aequo &amp; bono quod quisque
                    in corde suo habet &#224; Deo revelatum<lb/>judicamus, sed ad praescriptas
                    stultas saepe leges, &amp; manifest&#242;<lb/>falsas &amp; injustas,
                    consuetudine t<ex>ame</ex>n receptas et praescriptione<lb/>injusta fundatas. Ita
                    errores innumeri geniti.<note place="margin-right" resp="author"> Arcana ex
                        aliis volumus<lb/>discere saepe vilia<lb/>si accepimus. Quia<lb/>potius ipsi
                        res consue-<lb type="inWord"/>mus, exque nostro<lb/>thesauro quae
                        Deus<lb/>largitur expromimus.<lb/>So k&#246;nnen wir viele<lb/>M&#252;he v.
                        Zeit erspahren<lb/>mit grosem Nutzen.<lb/>Ut videamus no-<lb type="inWord"
                        />stris non alienis<lb/>oculis, v. einem<lb/>andern zu gefallen<lb/>nicht
                        unser Pfund ver-<lb type="inWord"/>graben. Aber was<lb/>thut nicht die
                            herrschs&#252;ch-<lb type="inWord"/>tige selbstliebe<lb/>dem
                        Menschen!<lb/>Quaerentes interne<lb/>&#224; Deo remedia,<lb/>quae dat uti
                            de-<lb type="inWord"/>bemus patienter,<lb/>&amp; in his,
                        officium<lb/>faciendo fideliter<lb/>expectare Dei au-<lb type="inWord"
                        />xilium &amp; benedictio-<lb type="inWord"/>nem, quam &amp;
                        magnis<lb/>&amp; parvis dat ex-<lb type="inWord"/>tollens &amp;
                        humilians<lb/>quemcumque lubet. <lb/>So liegt es also an<lb/>unserm rennen
                        v. laufen<lb/>nicht so doch seyn mu&#223; in s<ex>einer</ex><lb/>ordnung,
                        sondern an<lb/>Gottes erbarmen, dem <lb/>der Mensch gar un-<lb type="inWord"
                        />gerne sich gantz &#252;ber-<lb type="inWord"/>l&#228;sst, al&#223; der
                        selbst<lb/>gerne etwas seyn wolte.<lb/>&#220;berhaupt wer etwas<lb/>rechts
                        praestiren wil mu&#223;<lb/>s<ex>eine</ex> eigne sinnen
                        geistl<ex>iche</ex><lb/>v. leibliche brauchen,<lb/>in der von Gott
                            gegebenen<lb/>nat&#252;rl<ex>ichen</ex> freyheit das <lb/>&#252;brige
                        sind animan-<lb type="inWord"/>tia coeca.</note><lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    flatus. Frigent hora XI &#189; extrema in calido hypoc<ex>austo</ex>
                    pedes<lb/>&amp; manus. Legenti spannt ocul<ex>us</ex>
                    <hi rend="underline">sinister</hi> meist. <lb/>Pressio hinten im Genicke.
                    Pressio in inguine d<ex>extro</ex>. Meridie tr&#252;b<lb/>wetter, pressio
                    frontis, frigida extima. p <hi rend="underline">variirt offt der
                        spasmus<lb/>&amp; subito saepe metastasis est.</hi> Externe <hi
                        rend="underline">ad laryngem utrinque</hi> vesiculae v. jucken.<lb/>Vorn in
                    naso ein varus.<lb/>Meridie edi Kartoffeln, ragout von Rindfleisch, huhn mit
                    limonen,<lb/>etwas apfeltorte v. Kuchen bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl wein. tacitus multa mecum<lb/>meditor, quia <hi
                        rend="underline">paulul<ex>um</ex>
                        <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> ideo saepe obscurus</hi> in me, quod
                    <lb/>peribit si clara &amp; serena fronte solam Dei laudem quaeram, et<lb/>in
                    Deo inclarescere, hominibus sperni. In summa omnis obscuratur<lb/>anima, quae
                    extra Deum aliquod amat.<lb/>Calida extima, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, pressio frontis, stiche
                        in<lb/>pect<ex>oris</ex> antro d<ex>extro</ex>. externe in musculis vorn.
                    Fluunt nares mit<lb/>pitzeln v. sternut<ex>atio</ex>, so meist ex nare sinistra.
                    Mucus ex inf<ex>undibulo</ex><lb/>&amp; larynge pulposus. Ructus; spannen in
                    humeris sonderl<ex>ich</ex> dextro,<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    &amp; subsultus oc<ex>uli</ex> sin<ex>istri</ex> super<ex>ioris</ex>
                    palpebrae.<lb/>Ructus, flatus, inguin<ex>a</ex> per vices leciter dolent. Mit
                    pitzeln<lb/>in stillicidio phlegmatis sternutatio ex nare sinist<ex>ra</ex>
                    triplex, auris<lb/>d<ex>extrae</ex> susurrus. Ructus. Pressio ocul<ex>i</ex>
                        d<ex>extri</ex>. Pressio in radice nasi.<lb/>Pressio in capite varia p.
                    Pressio inguinis dextri. Pandiculatio.<lb/>Ructus. Calent extima. Pitzeln in
                        ocul<ex>o</ex> sinistro. pressio in genu<lb/>sinistro, sternutatio v.
                    pitzeln in nare sinist<ex>ra</ex>. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    <supplied reason="omitted-in-original">&amp;</supplied>
                    lar<ex>ynge</ex><lb/>&amp; naribus. ubique zieml<ex>ich</ex> tenuis. Ructus, <choice>
                        <sic>et</sic>
                        <corr>cum</corr>
                    </choice> punctione in antro pe-<lb type="inWord"/>ctoris d<ex>extro</ex>
                        paulul<ex>um</ex> cessant, fangen <hi rend="underline">aber novis flatibus
                        secundantibus bald<lb/>wieder an.</hi> Flatus. Borbor<ex>ygmi</ex>. ructus,
                    flatus. Fluunt nares semper.<lb/><hi rend="underline">Stiche in antro
                            pect<ex>oris</ex></hi> d<ex>extro</ex>. Pressio verticis &amp;
                    occipitis, borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus.<lb/>tormina levia, pressio frontis.
                    Auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Stiche wieder<lb/>in pect<ex>oris</ex> antro
                        d<ex>extro</ex>. Knarren im lincken ohr. Ructus. Pressio fron-<lb
                        type="inWord"/>tis, venter inflatus. Ructus. <g>Aer</g> in <hi
                        rend="underline">ventro nimius capiti molestus est,</hi><lb/><hi
                        rend="underline">&amp; flatus missi caput levius fi</hi>t, stiche in
                        pect<ex>oris</ex> antro d<ex>extro</ex> inaequali inde<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">facto</fw></p>
                <pb facs="b0778.jpeg" n="778"/>
                <note2>(Seite 778) </note2>
                <p>facto sanguinis circulatione &amp; <g>aere</g> crasso pervadente corpus &amp;
                        expandente<lb/><g>ign</g>e digestorio nimium debili. Flatus.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Ructus Borborygmi.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Scire volumus omnes
                    pietatem non facere. Et sic videmus<lb/>semper, qui ita avidi &amp; studiosi
                    sunt in scientia exacta com-<lb type="inWord"/>paranda, eos ea uti solum ad
                    indusium et vestem inde<lb/>suae philautiae parandam.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Scientes non facientes<lb/>pietatem</hi></note> Dum
                    vires consumunt in quaerenda<lb/>scientia, praxi vires non impendunt, &amp; sic
                    ordinarie sunt<lb/>miserrimi negantes factas vel non exprimentes quod verbis
                        af-<lb type="inWord"/>firmant. Ii<surplus>i</surplus> contra qui pauca vel
                    nil scribunt saepe<lb/>plus in centro animae atque omnium scribentes possident,
                    <lb/>simplices mundo visi, et omnium risui expositi, Deo clarissimi.<lb/>Ita
                    pietas laudatur, &amp; scitur, &amp; alget. Pietas multis<lb/>affert commoda
                        <g>ter</g>rena, ideo eam laudant, specturi &amp;<lb/>non curaturi si absque
                    hac veniret ipsis commodum quaesitum,<lb/>quod &amp; si nonnullis venit
                    experientia comprobavit. Vivere<lb/>praestat veritatis, quam in philautia pro ea
                    certare, quod<lb/>non convenit nisi iis qui pietatis initum facere, &amp; ad
                    huc<lb/>scoriarum multum in se habent, cum ii qui cum Deo uniti sunt
                    <lb/>quiescant uti ipse Deus. Hoc in omnibus fere illis vi-<lb type="inWord"
                    />deas quotquot videmus pro veritate certantes et pugnantes.<lb/>Facile in
                    certamine milites inquinantur, quia miseratur<lb/>cum impiis, quod tuto evitare
                    possunt ii qui centro sunt<lb/>propiores. Praestat internos debellare hostes
                    &amp; sic militem<lb/>agere Christianum, quam externos &amp; alios
                    homines.<lb/>Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet.<lb/>Hora 4
                        oscitatio.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 19 &#189;<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 37.
                    adscendit.<lb/>Stunde eine weile in der K&#252;hlen Luft, daher ward an
                    f&#252;ssen bald kalt,<note place="margin-left" resp="author"> aber nicht
                        schnell wieder<lb/>warm in der stube</note><lb/>alle <g>Luft</g> macht mich
                    der mit Coryza befallen bin v. heute in warmer<lb/>stube gewesen, bald
                    k&#252;hl. Sternutat<ex>io</ex> ex nare sin<ex>istra</ex>. Auris
                    d<ex>extra</ex><lb/>susurrat, pressio inguinis d<ex>extri</ex>. Pressio frontis.
                    Surae sin<ex>istrae</ex> tensio per vices.<lb/>Eo in cellam in dem tunckeln, v.
                    holte wo sonst ein C&#246;rper begraben<lb/>gelegen v. der seel<ex>ige</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138372101">Vatter</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Hartmann Senckenberg (1655&#8211;1730),
                        Arzt in Frankfurt, Vater J. Chr. Senckenbergs</note> einmal ein weises
                    sprectrum wolte gesehen haben ein<lb/>licht, absque timore.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Timor.</hi></note> Timor est, si periculum metuimus, v.
                    uns nicht vor<lb/>s&#252;nden sicher wissen, wir f&#252;rchten wir m&#246;gten
                    in gefahr kommen v. beschadigt<lb/>werden, das habe<supplied
                        reason="omitted-in-original">n</supplied> wir keinen Magen zu, die wir
                    commodit&#233; wollen, f&#252;rchten<lb/>gar des todtes zu seyn, wissen da&#223;
                    wir mit Gott nicht wohl stehen. Sed qui<lb/>Deum amat vere non abnuit si debet
                    cum eo arctius uniri qua-<lb type="inWord"/>cumque ratione, quippe qui sibi non
                    vivit, sed Deo. Talis licet perfectus non est,<lb/>fert Deum miserturum sui,
                    &amp; quod correctionis restat si vita privatur<lb/>suppleturum post mortem,
                    haecque spes eum non fallet Deus n<ex>emp</ex>e omnia<lb/>facit quaecumque
                    petunt sui electi. 2 Tim. 2., 13, si<lb/>nos sumus in crudeli vel non perfecti
                    ille fidelis manet &amp;<lb/>immutabilis |: qui amor est :| seipsum
                        n<ex>emp</ex>e negare non potest. Et sophiae<lb/>Salom<ex>onis</ex> Cap. 3.
                    conectat ipsum fidelis in amore &amp; electos peculiarem ejus <lb/>amoris &amp;
                    curae erga sese sensum habere.<note place="margin-left" resp="author"> Omnia
                        habent suos gradus<lb/>ipsiusque electi primum<lb/>principium habent parvum
                        <lb/>sed crescunt de vir-<lb type="inWord"/>tute in virtutem.<lb/>Deus omnes
                        custodit, sed plurimi<lb/>non respiciunt beneficium uti<lb/>suas glandes
                        solum vorant<lb/>non agentes arbori et<lb/>Deo datori gratis.
                            Omnibus<lb/><add resp="author" place="lower margin"> omne bonum exhibet
                            ut eos ad frugem rediget. Sed delicias paternas iis solum &amp;
                            praecipue qui per fidem suam fi-<lb type="inWord"/>lii sui facti
                            sunt.</add></note><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Ru-</fw></p>
                <pb facs="b0779.jpeg" n="779"/>
                <note2>(Seite 779) </note2>
                <p>Ructus. Ex nare sin<ex>istra</ex> mit pitzeln sternutatio, rauher hal&#223;,
                    &amp; mucus ex inf<ex>undibulo</ex><lb/>&amp; larynge pulposus. Flatus. Ructus.
                    Pressio frontis. Pressio genu si-<lb type="inWord"/>nistri. Labii oris
                        inf<ex>erioris</ex>
                    <del>lin</del> rechter hand sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. jucken
                    zuweilen in<lb/>cute. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. hal&#223;
                    rauh. pressio frontis. Pedes frigent<lb/>ad huc nach &#189; stunde in der stube.
                    Pressio bregmatis d<ex>extri</ex>. Dentium<lb/>stupor. Pressio occipitis. In
                    gena d<ex>extra</ex> varus novus. Pressio hin v.<lb/>her in den molaribus
                    dentibus superioribus. Pressio ocul<ex>i</ex> sinistri. Pandi-<lb type="inWord"
                    />culatio. Pedes sedenti post horam unam paulul<ex>um</ex> incipiunt<lb/>calere.
                    Flatus. oculorum vices pressio. Sat liber animus<lb/>nur nicht gar attentif.
                    Ructus. Flatus. Inguinis d<ex>extri</ex> levis dolor pre-<lb type="inWord"
                    />mens. Flatus. <hi rend="underline">Knarren in faucibus</hi> hinten ad laryngem
                    wie<lb/>sonst in den ohren. pressio ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex> nach dem
                    schlaaf zu.<lb/>Pressio faucium, Knarren in nare sinistra. Mucus ex faucibus seu
                        ex<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge. Pressio verticis. Der obere leib
                    schwitzt etwas,<lb/>pedes non nimium calent. Borborygmi. Pressio ad
                        ocul<ex>um</ex><lb/>d<ex>extrum</ex>. larynx asper. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in ano. Superiorum dentium molarium<note
                        place="margin-right" resp="author"> sonderl<ex>ich</ex>
                    penultimi</note><lb/>pressio. Pressio v. stiche supra aurem sinistram. Clavi
                    pedis d<ex>extri</ex> dolor v. <lb/>stiche, nur wenig. Pressio
                        super<ex>iorum</ex> dent<ex>ium</ex> molar<ex>ium</ex>
                    linckerhand.<lb/>Pressio ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex>. stiche in dem antro
                        pect<ex>oris</ex>
                    <del>s</del> dextri. Flatus.<lb/>Hauseram <g>aerem</g> humido frigidum antea hic
                    in calido hypoc<ex>austo</ex><lb/>explicatur &amp; expanditur. Pressio inguinis
                        d<ex>extri</ex>. Sternutat<ex>io</ex> ex<lb/>nare sinistra mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    <unclear>xxxtiens</unclear> cum <g>aere</g>, ructus <lb/>bey dem schneutzen
                    mucus ex <hi rend="underline">ductu Eustach</hi><ex>ii</ex> d<ex>extro</ex> in
                    aurem d<ex>extram</ex>. flatus, borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Pressio ocul<ex>i</ex>
                        sinist<ex>ri</ex>. Pressio scapul<ex>ae</ex> sinist<ex>rae</ex>. Flatus
                    multi. Spannen<lb/>in faucibus, it<ex>em</ex> in sura sinistra. Flatus. <hi
                        rend="underline">Flat Zephyro-nothus.</hi><lb/>Ructus. Pressio verticis.
                    Flatus. Oscitatio hora VII &#189;, Ructus.<lb/>Flatus. Pressio in oculis subinde
                    per vices, frontis. Flatus <g>sulphur</g>ei<lb/>foetidi. Ex nare
                        sin<ex>istra</ex> sternutatio, flatus.<lb/>Lego in Replicis<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel od. Ernst Christian
                        Kleinmann: Freye und freywillige Replic Auff die so titulirte
                        Abgen&#246;thigte Antwort/ eines zeitlichen Ministerii in der
                        Evangelisch-Reformirten Gemeine zu Wesel/ Auff die an Sie und &#252;brige
                        Herren Herren Consistoriales, Von einem der sich schreibet Ernst Christoph
                        Hochmann de Hochenau/ Eingesandte und von Ihm genannte:
                        Wohl-gegr&#252;ndete/ liebreiche Ermahnungs- und respectiv&#232;
                        Defensional-Schrifft/ etc. etc. Au&#223; auffrichtiger Hochachtung der
                        Warheit/ die/ und wie sie in JESU ist/ ohn einig Ansehen der Personen
                        geschrieben und publicirt, Zweyte Edition/ Welche in etwas/ und nicht nur
                        mit dem Au&#223;zug/ den das Weselsche Ministerium aus der Replic gemacht/
                        und der K&#246;nigl. Regierung zu Cleve &#252;bergeben/ Samt einigen
                        n&#246;thigen und gr&#252;ndlichen Anmerckungen dar&#252;ber/ Sondern auch
                        mit denen Grund-S&#228;tzen der Mystischen Theologie und der warhafften
                        Historie des Verfahrens Calvini mit Serveto, &amp;c. vermehret worden, 2.
                        Aufl., Frankfurt/ Leipzig 1711.</note> Dippelii, &amp; quia lectio per totum
                    diem continuata<lb/>molestum id mihi est, qui non assuetus sum multa legere de
                    eodem<lb/>argumento, sed ad meam naturam saepe variare.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Legenda
                        saepe<lb/>muto.</hi></note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    sura d<ex>extra</ex>. Borbor<ex>ygmi</ex>. Ructus currenti per scalas
                    multi.<lb/>Pressio frontis. Crepitus artuum.<lb/>Flatus multi, in <g>aere</g>
                    libero facile refrigeror. Spannen in sura d<ex>extra</ex>.<lb/>Flatus. Pressio
                    bregmatis d<ex>extri</ex> oben. Pedes nondum calent von<lb/>&#189; stunde her da
                    in der <g>Luft</g> gewesen, hora IX. Flatus <g>sulphurei</g>
                    foetid<ex>i</ex>.<lb/>Scribenti frigent pedes, calet der oberleib. Mucus cum
                    tussicula<lb/>ex <hi rend="underline">larynge caeruleus &amp;</hi> asper inde
                    larynx. Sudo am oberleib Epist<ex>olam</ex><lb/>scribens, <del>calent</del>
                    pedes frigent. Flatus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Ructus.<lb/>Pedes frigent. Pressio hin v. her in artubus. Spannen in scapula
                        d<ex>extra</ex>.<lb/>Sternutatio ex nare sin<ex>istra</ex>. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Pressio ocul<ex>i</ex>
                    sin<ex>istri</ex>.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex> multus susurrus. Pressio surae
                        sinist<ex>rae</ex>. Ructus. Flatus.<lb/>Pedes paulul<ex>um</ex> frigent,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat, superiores molares do-<lb type="inWord"/>lent
                        paulul<ex>um</ex> in latere sin<ex>istra</ex>. Animus paulul<ex>um</ex>
                    perturbatus agendis &amp;<lb/>actis hora XI &#189;. Oscitatio, somnus
                    approperat. Molares<lb/>superiores spannen &#252;berhaupt mehr al&#223;
                        infer<ex>iores</ex>.<note place="margin-right" resp="author"> attractum
                            <g>aerem</g> per nasum<lb/>frigidum sentio in<lb/>dente
                            penult<ex>imo</ex><lb/>oben linckerhand<lb/>molestum.</note>
                        It<ex>em</ex> blitzen<lb/>lincker seits die inferiores etl<ex>iche</ex> mal.
                    Frons pinguis obenher. <lb/>Ructus. <hi rend="underline">Knarren in aure
                            d<ex>extra</ex> inter deglutiendum.</hi> Flatus. Pressio v.<lb/>stiche
                    in ocul<ex>o</ex> sinist<ex>ro</ex>. Oscitat<ex>io</ex>. Pandicul<ex>atio</ex>.
                    oscitatio. Extern&#232; in<lb/>abdomine hin v. her. <hi rend="underline"
                        >Knoten</hi> in glandulis tumidis. #<note place="margin-right" resp="author"
                        > # &#252;berall in femoribus<lb/>ore p sunt tales
                        glandulae<lb/>tumidae.</note> Parotis d<ex>extra</ex><lb/>paulul<ex>um</ex>
                    tumet.<lb/>schlief ein hora XII &#189; bene dormivi.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-09">
                        <supplied>9.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0780.jpeg" n="780"/>
                <note2>(Seite 780) </note2>
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 9 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane in lecto rejiciebam
                    mucum pulposum in lar<ex>ynge</ex> &amp; inf<ex>undibulo</ex> noctu col-<lb
                        type="inWord"/>lectum, cum screatu &amp; tussic<ex>ula</ex>, pitzeln in
                    naribus, dent<ex>is</ex> penult<ex>imi</ex>
                        molar<ex>is</ex><lb/>super<ex>ioris</ex> sinist<ex>ri</ex> dolor. Rauher
                    hal&#223;, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Mane egessi<lb/>faeces
                    subtenues luteas cum flatibus multas.<lb/>Nordwestwind, etwas tr&#252;b
                        wetter.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 18 &#189;
                        descendit.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 36. ascendit.<lb/>Pressio frontis,
                        paulul<ex>um</ex> stupid<ex>um</ex> caput.<lb/>Dieses morgen fuhr mir die
                    th&#252;r der schlafkammer zu, daran in-<lb type="inWord"/>wendig der
                    schl&#252;ssel hieng, schnell, muste andere h&#252;lfe suchen,<lb/>non
                        irascebar.<note place="margin-left" resp="author"> Patientia</note> Et
                    videbam animum meum bene <choice>
                        <orig>progredum</orig>
                        <reg>progressum</reg>
                    </choice> in<lb/>abnegatione rerum humanarum, et ordinis aspernatione carnalis
                    quem<lb/>ipse feci.<lb/>Stupidi dentes molares superiores.<lb/>Facile
                    refrigeror.<lb/>Pallet facies.<lb/>Ructus. Mane von Nordwest, etwas Schnee v.
                    Regen u. v. a. ward<lb/>bald wieder helle etwan gegen Mittag, wiewohl immer noch
                    dunckel<lb/>v. wolckig gegen Nordwest.<lb/>Bibi apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note>
                    Coff&#233;e 3 tasses, &amp; narrabam ei da&#223; s<ex>eine</ex> sachen
                        od<ex>er</ex><lb/>Apolog<ex>ia</ex>
                    <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halae</name> angekommen
                    v. nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4035206-7">Leipzig</name>
                    geschickt worden.<lb/>ei placebat. Ita dispositus <del>ille</del> ut esset
                    petebam <del> eo</del> ab<lb/>eo <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119079607"><hi rend="underline"
                        >Helmontii</hi></name><note place="foot" resp="editor"> Franciscus Mercurius
                        van Helmont (1614&#8211;1699), fl&#228;mischer Arzt, Diplomat und
                        Mystiker</note> libellos, &amp; promisit primam exposit<ex>ionem</ex><note
                        place="margin-left" resp="author"> Dicebat Fende er habe<lb/>noch viele
                            kl<ex>eine</ex> Tract<ex>ate</ex><lb/>so gut v. s<ex>eine</ex> Erben
                        nicht<lb/>achten werden. Vellem<lb/>ut daret mihi,<lb/>werde den alten so
                        er<lb/>Spendire-hosen an-<lb type="inWord"/>hat dazu suchen
                        zu<lb/>disponiren, v. ihn<lb/>erinnern facile ob-<lb type="inWord"
                        />liviscitur alias pro-<lb type="inWord"/>missi.<lb/>Dicit Fende <hi
                            rend="underline"><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name></hi><lb/>werde
                        gut werden, v. wie<lb/>Paulus s<ex>eine</ex> &#252;ber m&#228;sige<lb/>hitze
                        durch die Juden<lb/>vexationes schon ver-<lb type="inWord"/>lieren v.
                            <unclear>gxdxx ein</unclear> Christ <lb/>werden, aller bestes<lb/>zu
                        suchen v. allen allerl<ex>ei</ex><lb/>zu wenden, v. sich
                        selbst<lb/>abzusterben. So<lb/>kam Paulus dahin<lb/>kein <g>Kreuz</g> v.
                        leyden<lb/>vor Christi v. <lb/>Gottes Ehre zu<lb/>scheuen, v.
                        getrost<lb/>auff ihn alles zu <lb/>wagen, seele v. leib.<lb/>Er wuste
                        da&#223; unter<lb/>allem solchen trouble<lb/>Gott ihm s<ex>eine</ex>
                        beylage<lb/>bewahren werde.<lb/><add resp="author" place="lower margin">
                            Stier sey hier schon besser worden al&#223; er sonst gewesen. Soll
                                s<ex>eine</ex> mysteria fidei deren Norm<lb/>so sie geh&#246;ren
                            geben, nicht auff die Cantzel bringen, wo bu&#223; von todten worden v.
                            glauben gnug ist. </add></note><lb/><bibl>IV priorum Capit<ex>um</ex>
                        <title>Geneseos</title> latinam.</bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Franciscus Mercurius van Helmont: Cogitationes super quatuor priora Capita
                        Geneseos, Amsterdam 1697.</note> Dixit Autorem dixisse sibi<lb/>er habe sehr
                    viel im Kopff aber nicht viel im hertzen; it<ex>em</ex> hat er noch<lb/>die
                    Thorheit gethan da&#223; er zuletzt unter die Qu&#228;cker gieng v.
                    sich<lb/>deren Secte eignete. Ist viel gereisst v. nach s<ex>einem</ex> willen
                    gelebt;<lb/>sed per crucem &amp; passionem mortuos esse oportet
                    <g>Chri</g>stianos &amp;<lb/>exutos intima philautiae radice quod non nisi per
                    crucem fieri<lb/>potest; wir m&#252;ssen au&#223; der lauterkeit Gottes kein
                        <g>Kreuz</g> v. Verfolgung<lb/>mehr achten, v. uns selbst
                        absterben.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118595415"
                        >Poiretus</name><note place="foot" resp="editor"> Pierre Poiret
                        (1646&#8211;1719), franz&#246;sischer Philosoph und Theologe</note> misit
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373"
                        >Sch&#252;tzio</name><note place="foot" resp="editor"> Christoph Sch&#252;tz
                        (1693&#8211;1750), Kammerschreiber in Homburg</note> cum esset in Palatinate
                    pastor, Tr<ex>actatum</ex> suum <bibl><title>de<lb/>Deo anima &amp;
                        malo</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Pierrre Poiret:
                        Cogitationes rationales de Deo, anima, et malo, Amsterdam 1685.</note> ad
                    despiciendum, v. s<ex>eine</ex> gedancken zu sagen,<lb/>sed Fende tum ea non ita
                    cogitabat.<lb/>Alethophilum s<ex>ive</ex> Herrn <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/100691919">v<ex>on</ex>
                        <hi rend="underline">Metternich</hi></name><note place="foot" resp="editor">
                        Wolf Freiherr von Metternich (1669&#8211;1731), Preu&#223;ischer,
                        sp&#228;ter Schwarzburg-Rudolst&#228;dtischer Jurist und Mystizistischer
                        Erbauungsschriftsteller</note> haben Lipsienses im alten v. neuen
                    mit<lb/>dem Poiret, <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11853467X"
                            >Sebast<ex>ian</ex> Franck</name><note place="foot" resp="editor">
                        Sebastian Franck (1499-1542), Chronist und mystizistischer Theologe</note> p
                    sehr herunter gemacht. Fende<lb/>dicit offt habe der Concipient v. Censor
                    Metternichen eines angebracht<lb/>er habe sich zu viel in ihre scholastique
                    gewagt v. nicht bey der schrifft<lb/>geblieben, wie auch <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">Helmont.</name> Auch in dem mysterio de
                    Deo<lb/>&amp; filio ejus.<add resp="author" place="right">Fende erinnert sich
                        da&#223; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117316369"
                            >Schurtzfleisch</name> einmal in einem Collegio gesagt Paulus<lb/>habe
                        in den 3 ersten Capitibus ad Romanos stattl<ex>ich</ex> philosophirt v.
                        moralisirt. </add><lb/><bibl><author><hi rend="underline"><name
                                    type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116865296"
                                >Lau</name></hi></author><note place="foot" resp="editor"> Samuel
                            Lau (1703&#8211;1746), Hofprediger, Superintendent und geistlicher
                            Liederdichter in Wernigerode</note> habe ein gut b&#252;chl<ex>ein</ex>
                        geschrieben <title>da&#223; man die Zeit s<ex>einer</ex> bekehrung wissen
                            m&#252;sse.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Samuel Lau:
                        Schriftm&#228;&#223;ige Beantwortung der Frage: Ob es nothwendig, die Zeit
                        seiner Bekehrung zu wissen, oder sonst ein Kennzeichen eines unbekehrten
                        Zustandes daraus zu nehmen, Jena 1732.</note><lb/>Fende wil es wieder
                    auflegen lassen. Semel errasse dicit eum,<lb/>da er sagt, alle unsere wercke vor
                    der notice von Christo seyen<lb/>b&#246;se. Sed Act. X ubi de grato Dei ethnici
                    opere agitur,<lb/>it<ex>em</ex> de Scriba qui <g>Chri</g>sto placebat p aliter
                    est actum, qui <g>Chri</g>sto &amp;<lb/>Deo non potuissent placere absque suo
                        <g>spirit</g>u quem habuerunt, tunc<lb/>fuere baptizati &amp;
                        <g>spiritus</g> sanctus venit iis.<lb/>Misit fende exempl<ex>ar</ex>
                    <bibl><author>apolog<ex>iae</ex></author></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        > Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro D. Christiano Fendio,
                        ex ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua
                        luculenter demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae
                        aetatis seni ab octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M.
                        Diezio aliisve sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am
                        Main 1732.</note> quoque ad <bibl><author>Dr. <hi rend="underline"><name
                                    type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10084779X "
                                    >Flessa</name></hi></author><note place="foot" resp="editor">
                            Johann Adam Flessa (1694-1775), Hofdiakon und Professor in
                            Bayreuth</note> Profess<ex>orem</ex>
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005056-7"
                        >Baruthi</name><lb/>qui nuper parvum tractatum in 32 edidit <title>von der
                            fr&#252;hen Erzie-<lb type="inWord"/>hung der Kinder zum th&#228;tigen
                            Christenthum,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Adam Flessa: De recta educatione liberorum, Bayreuth 1732.</note> so
                    trefflich<lb/>geschrieben ist, v. fende wohl wird wieder auflegen lassen.</p>
                <pb facs="b0781.jpeg" n="781"/>
                <note2>(Seite 781) </note2>
                <p>Narrabat <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt</note> Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634"><hi rend="underline"
                        >Carl</hi></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Samuel Carl
                        (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg</note> solle in Ungnade zu <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">berlenburg</name><lb/>am
                    hof seyn. Forte ob Historiam rusticam, &amp; apparitionem<lb/>des <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136194311">Grafen v<ex>on</ex>
                        Marienborn</name><note place="foot" resp="editor"> Karl August, Graf von
                        Isenburg-B&#252;dingen-Marienborn (1667&#8211;1725)</note> v. Herrn
                        Metting<note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Mettingh, Amtmann in
                        Berleburg und Regierungsrat in Isenburg-Marienborn</note> s<ex>eines</ex>
                    Raths, so er in den<lb/><bibl>8ten theil der <title>fama</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Geistliche Fama, mitbringend Einige Neuere
                        Nachrichten von G&#246;ttlichen Erweckungen, Wegen, F&#252;hrungen und
                        Gerichten, hg. von Johann Samuel Carl u.a., Berleburg 1730-1740.</note>
                    gesetzt hat. Es praetendirt von alten<lb/>Jahren, wohl 100 v. mehr, Darmstadt an
                        s&#228;mb<supplied reason="omitted-in-original">t</supplied>l<ex>iche</ex>
                        ysenburg<ex>ischen</ex><lb/>Grafen 700000 Gulden. Man tractirte, v. fende
                    half auch, noch<lb/>zu des alten guten Praesid<ex>enten</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118538365">v.
                        Gemmingen</name><note place="foot" resp="editor"> Eberhard Friedrich
                        Reichsfreiherr von Gemmingen (1726-1791), w&#252;rttembergischer
                        Regierungspr&#228;sident, Dichter und Koponist</note> Zeit, v. es ward
                    reducirt<lb/>auf 100000 Gulden. darmstadt h&#228;tte das dorff Sprenglingen
                    gern<lb/>gehabt, aber sie wolten lieber Geld geben, um das land nicht zu ver-<lb
                        type="inWord"/>kleinern. Davon fiel zu zahlen auff das Marienbornische
                        an-<lb type="inWord"/>theil 20000 Gulden; man legte dann auf das land,
                    die<lb/>schuld, so der Herr nicht gemacht, consilio Mettingii, da&#223; es
                    die<lb/>interesses zahlen solte, that einem unterthanen nicht viel.
                    Sch&#252;tzische<lb/>bolsing v. andere schossen die summa vor zu sammen,
                    wovon<lb/>schon 2000 abgelegt sind. Diese dinge hafften nun nach<lb/>auff dem
                    land, v. der bauer hat Visionem gehabt in causa propria<lb/>und gehe dem Grafen
                    &#252;bel, v. der Rath gehe feurig; hat auch schon<lb/>selbst s<ex>einen</ex>
                    betrug bekannt. Wolte gern da&#223; diese extraord<ex>inaire</ex><lb/>auflage
                    dem land abgenommen w&#252;rde. Multum in hisce rebus errat<lb/>credulus &amp;
                    superstitiosus carolus.<lb/>Ivi ad Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt</note> qui dabat 1 Exempl<ex>ar</ex> von <hi rend="underline"
                        >Webels</hi> latein<ex>ischem</ex> Tr<ex>aktat</ex>.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Gros dicebat, ihn<lb/>habe die Stube
                        mit<lb/>Mauer wegen der<lb/>feuchte kranck<lb/>gemacht, sed melius<lb/>in
                        se, &amp; vitae<lb/>genere quaerat<lb/>rationem.</note><lb/>Dicebat quoque
                    petiisse webelium vinum, v. habe den ersten noch nicht bezahlt,<lb/>so er schon
                    empfangen. Wolle haben er, gros, solle s<ex>einen</ex> Tr<ex>actat</ex>
                    verkauffen, so nicht<lb/>angehe, m&#252;sse es erst bekannt machen per
                    billets.<lb/>Ivi ad Fresiam, ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest. 1733), Buchh&#228;ndler und
                        Verleger in Frankfurt</note> qui aegrotat an seitenstechen.
                    it<ex>em</ex><lb/>ad Gentzel.<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael
                        Gentzel (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note><lb/><hi
                        rend="underline">Cucurri &amp; facile incalui. sed facile in <g>aere</g>
                        iterum frigui,</hi><lb/>&amp; friguere manus sonderl<ex>ich</ex> &amp;
                    postea pedes quoque.<lb/><hi rend="underline">Sternutavi facile &#224;
                        Tabaco</hi> Gentzelii &amp; Gros. pitzeln in ano,<lb/>Ructus. Spannen v.
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hin v. her. Merid<ex>ie</ex>
                    wird<lb/>Coelum etwas tr&#252;bl<ex>ich</ex>. Pitzeln in ano.
                        Pandicul<ex>atio</ex>. Knarren im<lb/>lincken Ohr, pressio frontis, in
                        <g>aere</g> frigido frigentibus <lb/>extremis, aure d<ex>extra</ex>
                        susurrante,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">vera Coryzae origo<lb/><g>spirit</g>ualis
                            est.</hi><lb/>vid<ex>e</ex> p. 783.</note> tendunt oculi
                        sonderl<ex>ich</ex> si-<lb type="inWord"/>nister, <hi rend="underline"
                        >spannen in aniscalptore sin<ex>istro</ex>, v. ist weg</hi><lb/><hi
                        rend="underline">ex humeris,</hi> schnupfen wird bald cessiren, da der
                    einhauchende die humores<lb/>coagulirende kalte <g>Luft</g> geist von dem ein
                    wohnenden Archaeo<lb/>&#252;berwunden ist, Einhauchung v. Einwirckung der
                    K&#228;lte<lb/>so <g>das Feuer</g> &#252;berwindet, macht stagnationes stases,
                        schnupfen<lb/>inflammat<ex>iones</ex>. <g>Ignis</g> &amp; frigus sunt
                    operationes duae, centrifuga<lb/>&amp; centripeta Archaei <g>ter</g>rae; cui si
                    resistere non potest Archaeus<lb/>noster, redigitur illius in dominium, &amp;
                    aegrotamus vel plane<lb/>morimur, &amp; postea in melius immutamur si bene
                    viximus,<lb/>si male in pejus, &amp; boni semper altius ad scendimus, &amp;
                    Deo<lb/>reddimus, origini nostrae, &#224; qua delapsi sumus propiores.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Stahliani vocant motuum<lb/>metastases
                        has spasticas<lb/>vicissitiudines. Ego <lb/>verius coagulum statuo<lb/>quam
                        spasmum acti-<lb type="inWord"/>vum ad expellendum.<lb/>primum
                        directum<lb/>licet fortem supervenire<lb/>possit.</note><lb/>Stiche im
                    hal&#223; lincker hand.<lb/>Meridie edi biersuppe, Pfannkuchen, b&#252;ckling.
                    Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex><lb/>wein.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Vinum nostrum odore<lb/>per artem infectum est<lb/><hi
                            rend="underline">Muscatellert zu<lb/>starck.</hi></note> Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi, fluunt nares, <g>aqu</g>a erat leviter tepe-<lb
                        type="inWord"/><hi rend="underline">facta, non calefacta, ne in frigido
                            <g>aer</g>e catarrhum contraham</hi> et Cory-<lb type="inWord"/>zam
                            <del>&gt;<g>aqu</g></del>
                    <g>aer</g>e frigido coagulante <g>aqu</g>am. Flatus multi, tormina<lb/>levia,
                        borbor<ex>ygmi</ex>. Ructus, facile refrigeror frigido <g>aer</g>e im
                        Camis&#246;lgen<lb/><g>aer</g> serenior bey Nordwest, &#224; meridie.</p>
                <pb facs="b0782.jpeg" n="782"/>
                <note2>(Seite 782) </note2>
                <p>fr&#252;h schlug die kammer zu v. den schl&#252;ssel ein; meridie
                    stie&#223;<lb/>mit dem buch an ein glas mit wein, da&#223; es umfiel v.
                    brach.<lb/>Bin heute nicht recht gl&#252;ckl<ex>ich</ex>.<note
                        place="margin-left" resp="author"> nimium cogitationibus<lb/>lito ideo
                        externa <lb/>negligo.</note> Pressio nuchae.<lb/>Edi &amp; meridie etwas
                    zwetschen gekocht. Laxatione alvi catar-<lb type="inWord"/>rhus &amp; Coryza non
                        tolluntur.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Laxatione alvi<lb/>catarrhus &amp; coryza<lb/>non
                            tolluntur.</hi></note> Venit ab <g>aer</g>e humido frigido<lb/>ad
                    coagulum disponente humores, vultque ideo per poras &amp; pul-<lb type="inWord"
                    />mones, <g>aer</g>is spiracula potiora ex cerni, alvus quoque <g>aer</g>em
                        conti-<lb type="inWord"/>net ut in suo venter, sed expirat per cutem
                    potissimum &amp; per<lb/>pulmones, sicque hisce viis infundendo commoda
                    medicamenta abdo-<lb type="inWord"/>mini, &amp; medicamenta corporis, in genere
                        <g>ign</g>e excitato vult <lb/>pelli.<note place="margin-left" resp="author"
                        > Introducitur <g>aer</g>e frigido<lb/>coagulando <g>aer</g>em<lb/>resulutum
                        in pulmo-<lb type="inWord"/>nibus &amp; poris, adeoque<lb/>per haec loca
                            expur-<lb type="inWord"/>gandus est catharrhus<lb/>non revellendo
                        per<lb/>podicem.</note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Ructus.<lb/>Ex nare sin<ex>istra</ex> mit pitzeln sternutatio &amp; naribus ex
                    ambabus<lb/>mucus. Pressio supra ocul<ex>um</ex> sinistrum. auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Borborygmi. Ructus, flatus. Pressio capitis
                    varia, in vertice p<lb/>ad aures p frigent, lucente sole, in camera
                    editiori<lb/>bey Nordwest extrema, in dem weisen Camis&#246;lgen,
                        sonderl<ex>ich</ex> manus,<lb/>auris d<ex>extra</ex> susurrat. Pressio in
                        ocul<ex>o</ex> dextro, bregmatis d<ex>extri</ex>.<lb/>Ex nare
                        sin<ex>istra</ex> crebra sternut<ex>atio</ex> cum sp<ex>asmo</ex>
                        puls<ex>atorio</ex> vario &amp; cre-<lb type="inWord"/>pito artuum.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        varius</note> Ex nare sin<ex>istra</ex> im kalten sternutatio mit
                    pitzeln.<lb/>Subinde si multo implicor labori, v. habe viel zu thun<lb/>kommen
                    in der Eile v. auf dem lauff quasi die besten gedan-<lb type="inWord"
                        />cken,<note place="margin-left" resp="author"> In der <hi rend="underline"
                            >Unruhe offt die<lb/>sch&#246;nsten Einf&#228;lle.</hi></note> exultante
                        n<ex>emp</ex>e ob negotiorum successum <g>spirit</g>u,<lb/>&amp; hinc
                        <unclear>potulx</unclear> influxui lucidorum <g>spirit</g>uum. Es liegt
                    <lb/>nicht an unserer M&#252;he v. rennen v. laufen, sondern an der
                    stille<lb/>v. heiterkeit des gem&#252;ths die von Gott zu erlangen, v.
                    von<lb/>Natur schon etwas da seyn mu&#223; au&#223; dem nat&#252;rlichen
                    licht<lb/>&#224; parentibus, Deo jubente et ex ejus voluntate, qui<lb/>nostra
                    dirigit omnia. Offt bin in der stille gantz ver-<lb type="inWord"/>schlossen, so
                    nichts zu thun habe so pressant. auch in<lb/>facheusen affairen so pressiren bin
                    offt gantz verschlossen. wir<lb/>sollen ex indifferentia accidentium humanarum
                    alle dinge<lb/>gleichnehmen, v. in laetis seyn wie in adversis, v. uns in
                    <lb/>unserm Geist der mit Gott vereint ist, alzeit freuen dessen<lb/>willen zu
                    thun v. zu leiden, ohne den nichts groses od<ex>er</ex><lb/>kleines geschieht,
                    sic semper patemus <g>spirit</g>ibus bonis.<lb/>flatus, levia tormina, frigidis
                    extimis. Mota maxill<ex>a</ex><lb/>inf<ex>eriore</ex> auris sinist<ex>rae</ex>
                    knarren. Super<ex>ioris</ex> molar<ex>es</ex> maxill<ex>ae</ex>
                    stupidi.<lb/>Pallet facies &amp; oculi &amp; manus scribenti epist<ex>olam</ex>
                    ad Koenig<note place="foot" resp="editor"> Johann Ludwig K&#246;nig
                        (1676&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Verleger in
                    Offenbach</note><lb/>Senckenberg <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">Fridberg<ex>ensis</ex></name><note
                        place="foot" resp="editor"> Otto Rudolph Senckenberg (1691&#8211;1745),
                        Apotheker in Friedberg, Vetter J. Chr. Senckenbergs</note> &amp; <hi
                        rend="underline">alia agenti intento a-<lb type="inWord"/>nimo.</hi><note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Animus occupatus<lb/>in frigore &amp;<lb/>coryza
                                pal-<lb type="inWord"/>lorem facit,</hi><lb/>anima in
                            digest<ex>ione</ex> ciborum<lb/>occupata.</note> frigentibus in frigido
                        <g>aere</g> extimis, ructus &amp;<lb/>flatus. pauci <g>ign</g>iculi
                    disperguntur sic mit force.<lb/>Die leute <supplied reason="omitted-in-original"
                        >die</supplied> ihre sache thun kommen spath aber gewi&#223; v.<lb/>ihr thun
                    w&#228;hrt l&#228;nger, al&#223; das <unclear>mehr</unclear> harmonisch
                    <lb/>ist.<lb/>Flatus. Inguinis d<ex>extri</ex> levis dolor &amp; tensio.<lb/>Ivi
                    ad <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/12871350X">Multz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Wolfgang Christoph Multz, Buchh&#228;ndler in
                        Frankfurt</note> et emi <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118925482">Palearii</name></author>
                        <title>opera.</title></bibl><!--Aonius Palearius od. Antonio della Paglia ( 1503-1570), italienischer
Philologe,  als Ketzer hingerichtet: Opera, ad illam Editionem quam ipse Auctor recensuerat et auxerat excusa, Amsterdam 1696.--><note
                        place="margin-left" resp="author"> Palearius hat treffl<ex>iche</ex>
                            latein<ex>ische</ex><lb/>testis veritatis contra<lb/>Pontificem.</note>
                    Item cucurri ad Wittich<lb/>Visum libros war aber zu spath. Postea ad Gabler
                    ivi.<lb/>fror etwas auf der gasse bey Nordwestwind, doch mehr Nord, war helle. <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Causa</fw></p>
                <pb facs="b0783.jpeg" n="783"/>
                <note2>(Seite 783) </note2>
                <p>Causa vera morborum &amp; rationi comprehensibilis haec esse cognoscitur.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Causa morborum<lb/>vera</hi><lb/>vid<ex>e</ex> p.
                        781.</note><lb/>Nos concepta maligni <g>spirit</g>us inspiratione, ei
                    obedivimus nostra vo-<lb type="inWord"/>luntate &amp; servi ejus facti, deque
                    Diaboli ideis vivis disharmoni-<lb type="inWord"/>cis tenebricosis realiter
                    substantiam quandam in nos admisimus.<lb/>Haec ut inferni fermentum nos totos
                    defoedavit, tenebras<lb/>expansit &amp; lucem obscuravit, quae in centrum suum
                    sese abdidit<lb/>quietura ad tempus renovationis per Christum, qui in ea
                    vivens<lb/>tenebras opprimit post pugnam victor. Invalescentes morbi in
                    anima<lb/>initia sumentes, sensim sensimque etiam corpus occuparunt, unde<lb/>ab
                    harmonia deviantia sanguinis coagul<ex>atio</ex> &amp; nimiae
                    resolutiones.<lb/>Ita defoedatus Adam genuit nos sese deteriores, ad suam
                    non<lb/>Dei imaginem.<note place="margin-right" resp="author"> Omnium rerum
                        levia initia<lb/>|: in bonis omne principium<lb/>grave, ita &amp; in
                        malis<lb/>quae initia praecaveri<lb/>&amp; tolli facile possunt :|<lb/>&amp;
                        sensim sensimque in<lb/>morbos &amp; mortem<lb/>ruimus vid<ex>e</ex> p.
                        791.</note> Hoc corpus ad tempus circumferimus inque eo hujus<lb/>mundi, in
                    nonnullis splendidam, in aliis uti vere est miseram<lb/>miseriam experimur, per
                    omnes aetates si vivimus &amp; stationes in mun-<lb type="inWord"/>di hujus
                        <g>ter</g>rei theatro; bene habentes si ipsi &amp; omnibus sensuali-<lb
                        type="inWord"/>bus per aerumnas morimur, &amp; novam vitam ex Deo per
                        <g>Chri</g>stum at-<lb type="inWord"/>trahimus, mal&#232; si secus facimus.
                    Tandem recidit corpus ad <g>ter</g>ram<lb/>suum principium &amp; ei solum hic
                    bonum aliquod in putrefactione accedit,<lb/>in qua ad glorificationem sui
                    adaptatur, non ver&#242; per mortem peccatum<lb/>uti delirant Orthodoxi
                    Protestantes destruitur. Spiritus corpus<lb/>relinquens migrat e&#242; in
                        <g>spirit</g>ualem mundum ubi desiderium<lb/>suum in corpore fixit, vel si
                    bonus fuit statim ad deum, vel putre-<lb type="inWord"/>factionem
                    <g>spirit</g>ualem &amp; tormenta suorum operum fructus experturus ad<lb/>suum
                    bonum ad <g>spirit</g>us malignos, donec tandem lucem primaevam<lb/>per Dei
                    gratiam &amp; in bono confirmationem detur aspirare. Mori-<lb type="inWord"
                    />endum est corpori, animae &amp; <g>spirit</g>ui, naturaliter moraliter &amp;
                        the-<lb type="inWord"/>osophice, leib seele v. Geist mu&#223; geschieden
                    seyn, da&#223; wir zu Gott kommen,<lb/>v. in dessen societaet, zu unserm besten,
                    und zu Erf&#252;llung unserer<lb/>Hoffnung, die nicht immer leer sein
                        mu&#223;.<note place="margin-right" resp="author">
                        <g>Spirit</g>us morbi<lb/>Quia malus <g>spirit</g>us saepius<lb/>alte nimis
                        occupavit<lb/>corpus &amp; animam pecca-<lb type="inWord"/>torum, ut
                        medicamenta<lb/>plane nihil prosint,<lb/>imo irritando magis<lb/>obsint,
                        hinc ejus<lb/>phaenomeni, ex hac<lb/>thesi <g>spirit</g>uali,
                        plena<lb/>reddi potest ratio.<lb/>In bonis contra,
                        quieti<lb/><g>spirit</g>us &amp; corporis deditis,<lb/>si quo ex casu
                        vel<lb/>inscitia morbos experi-<lb type="inWord"/>untur, videmus eos
                        hisce<lb/>solis remediis quietis<lb/>et abstinentiae, absque<lb/>medico
                        &amp; medicina<lb/>pharmaceutica conva-<lb type="inWord"/>lescere.<lb/>In
                        mucidis tenebricosis<lb/>et chronicis morbis coa-<lb type="inWord"
                        />gulantibus, nullum saepe<lb/>medicamentum juvat. Sunt<lb/>operationes
                            <g>spirit</g>us tenebri-<lb type="inWord"/>cosi
                        peccaminosi<lb/>profundentis lucem<lb/>&amp; <g>ignem</g>, &amp;
                        tenebras<lb/>in corpus immittentis<lb/>&amp; in animam.</note> Per corpus
                    elementis<lb/>hisce inimicis inter sese subjicimur &amp; astris, quibus
                    sapiens<lb/>continentia da&#223; er sich nicht zu gemein damit macht,
                    aspirans<lb/>ad coelestia, hisce altiora, dominatur, quo ipso
                    temperantiam<lb/>quamcumque indigitamus; tandemque post statutem vitae
                    tempus<lb/>corpus <g>ter</g>rae, &amp; animam reddit servatori, custodienda ad
                    diem illam<lb/>gloriae nostrae. Peccamus variis modis scientes, et
                    vincibiliter<lb/>ex seculi vitio &amp; naturae nostrae nescientes, hincque saepe
                    poenas<lb/>damus, morbisque subjicimur, ut sapere discamus, qui
                    patienter<lb/>tolerandi, &amp; eum in usum convertendi, in quem <del>d</del>
                    mittuntur<lb/>ab Arbitro rerum summo, nos ut corrigant, permittente.
                    Variae<lb/>sunt malorum <g>spirit</g>uum legiones &amp; catervae, et cui sese
                    aliquis credit,<lb/>ejus cooperationes, influxus &amp; affectus in sese sentit,
                    hinc morborum<lb/>varietas. Ex invisibilibus visibiles facti sumus, ex
                    invisibilibus<lb/>boni &amp; mali sumus, ex invisibilibus damnamur, &amp; ex
                        invisi-<lb type="inWord"/>bilibus demum servabimur omnes. Celso in
                    visibilium &amp; nobis<lb/>visibilium Creatori, DEO, gloria!<note
                        place="margin-right" resp="author"> Qui corrupti per peccatum<lb/>corpore ut
                        restitui<lb/>non queant ope medica<lb/><g>spirit</g>u mentis ad
                        Deum<lb/>redit, per corporis cru-<lb type="inWord"/>ciatus peccatorum
                        luit<lb/>mala, Diabolo corpus<lb/>excruciendum relinquere<lb/>coactus
                        ejusque ministris<lb/>ut <g>spirit</g>us reviviscat<lb/>&amp; in hac vita,
                        ad<lb/>Deum <surplus>Deum</surplus> postea redi-<lb type="inWord"/>ens, uti
                        corpus putre-<lb type="inWord"/>factione terrena glo-<lb type="inWord"
                        />rificatur &amp; subtilius fit.</note><lb/>Ivi ad Gabler.<lb/>von Syberg,
                    Consulis zu braunschweig sohn, tinxit <g>mercurium</g> in <g>aurum</g> Regi
                    Prussiae,<lb/>&amp; varios morbos incurabiles sanavit per <g>urinam</g> educta
                    podagra pp per nucem<lb/>rubram pp<lb/>Dixit Gablero Capitain <hi
                        rend="underline">Pinnagel,</hi> der in s<ex>einer</ex> Mutter hau&#223;
                    gewohnt, v. &#252;berall<lb/>herumgereisst, v. alle Philosophen innen hat, aber
                    ein s&#246;ffer v. sau ist,<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">nun</fw></p>
                <pb facs="b0784.jpeg" n="784"/>
                <note2>(Seite 784) </note2>
                <p>nun nach <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4037446-4">Marburg</name>
                    zu D<ex>octor</ex> Ebertus, it<ex>em</ex> ad Dippelium<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und
                        Arzt</note> quem ob theologica<lb/>sua valde aestimat, profectus v. weiter
                    nach d&#228;nnemarck gehen wil<lb/>da er freunde hat, der ihn in holland
                    gekannt, da&#223; er nichts besessen,<lb/>mu&#223; die <g>Tinktur</g> wohl
                    gewusst haben. Soll dem K&#246;nig gesagt haben er kenne<lb/>im
                        R&#246;m<ex>ischen</ex> Reich wohl 7 Adeptos, so auch in Zeitungen
                        gestanden.<lb/>Gabl<ex>er</ex> meynt ex lit<ex>eris</ex> initial<ex>is</ex>
                    er sey <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120634767">der von
                        Sabor.</name><note place="foot" resp="editor"> Chrysostomus Ferdinand von
                        Sabor od. Christian Friedrich Sendimir von Siebenstern</note> it<ex>em</ex>
                    der<lb/>Autor des <bibl><title>unterirrdischen
                        <g>Sonnen</g>-Glantzes,</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Chymisch-unterirrdischer Sonnen-Glantz; Das ist: Ausf&#252;hrlicher
                        Unterricht, von dem wahren Philosophisch-Chymischen Subjecto, un dessen
                        nat&#252;rlich- und n&#246;thigen Hand-Arbeiten, den sogenannten Lapidem
                        Philosophorum aus allen dreyen Reichen sonder Anstand, Schaden und Unkosten
                        zu verfertigen, Frankfurt / Leipzig 1728.</note> in diesem buche habe er
                    sein<lb/>subject verrathen, da er sagt so man es mit <g>aqua forte</g> solvire
                        <g>praecipit</g>ire<lb/>es sich rosenfarb, sey ein Wi&#223;muth, aber nicht
                    der gemeine, sondern<lb/>der <hi rend="underline">spr&#246;de
                        Wi&#223;muth.</hi><note place="margin-left" resp="author"> Ego dum tempus
                            ali-<lb type="inWord"/>quod cum Diesterw<ex>egio</ex> con-<lb
                            type="inWord"/>versor transformatus<lb/><hi rend="underline">in ejus
                            imaginem sum,</hi><lb/>&amp; Chymicis quasi<lb/>mortuus, quae
                        cum<lb/>tanta cupidine<lb/>usque huc, &amp; Ha-<lb type="inWord"/>lae non
                        arripui.<lb/>Insensibiliter corporis<lb/>&amp; animi effluvia
                        &amp;<lb/>inclinationes in bono<lb/>&amp; malo <del>&amp;</del> in
                        natura<lb/>communicantur. Wo <lb/>wir unsern willen v. be-<lb type="inWord"
                        />gierde hin wenden da werden<lb/>wir sclaven v. seelig<lb/>ist der sie Gott
                        giebt<lb/>al&#223; der es allein werth<lb/>ist, gegen alles andere<lb/><hi
                            rend="underline">aber indifferent ist.</hi><lb/>Haec est
                        metempsychosis<lb/>idearum, &amp; talium ami-<lb type="inWord"/>corum omnia
                        communia.</note><lb/>Pinnagel kan alle philosophen citiren v. hat
                        s<ex>ein</ex> subject den Cobalt<lb/>quod Gablero manifestavit, gegen den er
                    zuletzt vertraut worden al&#223; er ihm<lb/>den hau&#223;zin&#223; schenckte
                    al&#223; einem Armen, mit aller philosophorum dictis<lb/>befestigte, dicit in
                    keinem subject sey ein fixer <g>sulphur</g>, allein<lb/>nur in dem <hi
                        rend="underline">Cobalt.</hi><lb/>Er hat letztlich Gablern von Marburg
                    geschrieben von D<ex>octor</ex>
                    <hi rend="underline">Eberts</hi> der<lb/>wolle ihm, so er ihm schicke
                        <g>spiritum</g>
                    <g>salis</g>
                    <g>ammonia</g>ci ter &#224; <g>calce</g> viva ab-<lb type="inWord"
                        />stract<ex>um</ex> &amp; <g>sublim</g>atum 1 schopfen davon ein medicament
                    vor s<ex>einen</ex> augen praepariren.<lb/>Alii pro oculis
                        <g>vitrio</g>l<ex>um</ex> alii alcali dulcificans ut <g>spiritus</g>
                    <g>salis</g>
                    <g>ammonia</g>ci est<lb/>requirunt, nachdem einem di&#223;, dem andern das
                    genutzt v. guten dienst in<lb/>praxi gethan.<lb/>Pinnagel hat s<ex>eine</ex>
                    Sache gebauet auf <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/124697828">Beuthers,</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> David Beuther (gest. nach 1582), Dresdner
                            Alchemist in Kurf&#252;rst Augusts (1526-1586)
                            &#8222;Goldhaus&#8220;</note>
                        <author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138391262"
                                >schw&#228;rtzers</name></author><note place="foot" resp="editor">
                            Sebalt Schwertzer (1552-1598), Alchemist und Nachfolger David Beuthers
                            im &#8222;Goldhaus&#8220;</note> schrifften.<lb/><title>grosen</title>
                        v. <title>kl<ex>einen</ex> bauer,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Grasse: Arcani artificiosissimi Aperta Arca (= Der
                        Gro&#223;e Bauer), Frankfurt 1617; ders.: Ein philosophischer und Chemischer
                        Tractat, genannte der Kleine Baur, Stra&#223;burg 1618.</note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119184923">Flamellum</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Nicolas Flamel (ca. 1330-ca. 1413),
                        franz&#246;sischer Schriftsteller, H&#228;ndler und Alchemist</note> der
                    sage es habe einen blauen<lb/>Stengel, den hermetischen Triumph, die er alle
                    h&#228;lt davor al&#223;<lb/>h&#228;tten sie dise materie gehabt.<lb/>Ivi ad
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt</note> vespera &amp; attuli literas von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stieren</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe</note>
                    Vetter<lb/>donavit ille mihi <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">F. M. Helmontii</name></author>
                        <title>Tr<ex>actatum</ex> super IV. prior<ex>a</ex>
                            Capita<lb/>Geneseos,</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Franciscus Mercurius van Helmont: Cogitationes super quatuor priora Capita
                        Geneseos, Amsterdam 1697.</note> cum de hisce scriptis loqui inciperem.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Dicebat Fende da&#223; <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117350532">Va-<lb type="inWord"
                            />rentrapp</name> ad <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119453363"><hi rend="underline"
                            >Cyprianum</hi></name> zu<lb/>Gotha geschickt Fende<lb/>apologiam, so
                        sie ver-<lb type="inWord"/>langt.</note><lb/>Dicebat Dr. <hi
                        rend="underline"><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116323469"
                            >Eberhard</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Konrad Hieronymus
                        Eberhard, genannt Schwind (1643&#8211;1744), Arzt, Sch&#246;ffe und
                        B&#252;rgermeister in Frankfurt</note> habe <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1031546715">M<ex>a</ex>d<ex>ame</ex> de
                        Reineck</name><note place="foot" resp="editor"> Maria Juliana von Reineck
                        (1708&#8211;1735), geb. von Damm, Gemahlin Friedrich Ludwig von
                        Reinecks</note> schuld gegeben al&#223; habe<lb/>er ihr erstes Kind, Carl
                    verwulset <note place="foot" resp="editor">=verwachsen</note>, habe ihr lang
                    nicht &#252;ber die<lb/>schwelle kommen d&#252;rfen.<lb/>Item habe er die
                    Jungfer Mettingin an der so viel gelegen gewesen,<lb/>vers&#228;umt. Man habe
                    ihr die hitze zu benehmen, <hi rend="underline">in variolis<lb/>ader am Arm
                        gelassen, it<ex>em</ex> hirudines ad aures applicirt.</hi><lb/>W&#228;re
                    besser gewesen sie gehen zu lassen. ward sehr voll blattern, v.<lb/>zwischen
                    ihnen <hi rend="underline">waren braune flecken,</hi> aderat
                    malignitas,<lb/>quam medici non prodiderunt. Naturae subtraxere vires.<note
                        place="margin-left" resp="author"> sie hat sterben sollen v. hat<lb/>damals
                        bey dem &#252;berflu&#223;<lb/>v. der Menge der Medicorum<lb/>alles
                        dirigente Deo<lb/>fehlschlagen v. zu todt v.<lb/>nicht zum leben helfen
                        m&#252;ssen.</note><lb/>Sonst sind andere Kinder durch die blattern
                        v<ex>on</ex> den Mettingischen ohne<lb/>Venaesection v. hirudines v. viele
                    wartung gl&#252;ckl<ex>ich</ex> durchgekommen.<lb/>mettingin ist offt
                    wiederfahren da&#223; ihre Kinder schnelle hitze bekommen<lb/>v. sogleich des
                    todts gewesen. Est uti credo &#224; suffocatione pletho-<lb type="inWord"/>rica,
                    die leute leben in allem &#252;ber flu&#223; v. Ruhe.<lb/>Item venaesectione
                    sanatus Dr. Metting<note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Mettingh,
                        Amtmann in Berleburg, sp&#228;ter Regierungsrat in
                        Isenburg-Marienborn</note> delirans in febre, ut venaesectionem
                    non<lb/>sentiret factam &amp;c<ex>etera</ex> ex hac domo eodem
                    remedio.<lb/>Fende baase Rebecca ist starck von <hi rend="underline">leib,
                        fett,</hi> aber sehr leicht<lb/>al&#223; sehr sensible v. zornig v.
                    eigensinnig zu purgiren. Quod<lb/>pinguibus multis accedit animo sensibilibus,
                    in aliis contra,<lb/>qui torpidiores sunt, &amp; phlegmatici.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Adi-</fw></p>
                <pb facs="b0785.jpeg" n="785"/>
                <note2>(Seite 785) </note2>
                <p>Adivi Brommer. Uxoris filia nata major voluptuosa, ridebat &amp;<lb/>alte
                    clamabat al&#223; sie von <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Horten</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest. 1733), Buchh&#228;ndler und
                        Verleger in Frankfurt</note> h&#246;rte, dicebat er sey ein <choice>
                        <orig>witmann</orig>
                        <reg>Witwer</reg>
                    </choice>,<lb/>scheint der ledige stand truckt sie auch, v. m&#246;gte gern
                    davon<lb/>erl&#246;set seyn.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Faeminae nil nisi<lb/>venerea cogitant</hi></note> War
                    lustig vespera daselbst die patienten licito<lb/>modo etwas
                    aufzumuntern.<lb/>Facile frigeo &amp; in hypocaustis facile caleo, &amp; sudo,
                    uti ipse<lb/>morbus per vicissitudinem frigoris &amp; caloris, cui
                    conformiter<lb/>operatur natura, vel cui conformiter pugna incepta durat, in-<lb
                        type="inWord"/>cepit.<note place="margin-right" resp="author"> facile pedes
                        &amp;<lb/>manus frigent.</note>
                    <g>Aer</g> frigidus vespera paulul<ex>um</ex> molestus erat &amp;
                    pressionem<lb/>pectoris intern&#232; &amp; Borborygmos repellendo
                    transpirationem,<lb/>fecit. Coryza <hi rend="underline">laborantibus
                        moderat&#232; calidus <g>aer</g> hypocausti</hi> &amp;<lb/>optimus, non
                    nimium calidus.<lb/>Sternutat<ex>io</ex> multa, ructus, borbor<ex>ygmi</ex>.
                    flatus, pitzeln in ano, lustig.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat, levia
                    tormina, flatus. Pitzeln in naribus &amp; sternutat<ex>io</ex>.<lb/>Larynx
                    asper, Mucus ex <hi rend="underline">naribus tenuis,</hi> ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus<lb/>cum screatu &amp;
                    tussicula rejectus.<note place="margin-right" resp="author"> superior<ex>is</ex>
                        maxillae<lb/>molarium<lb/>stupor</note> Vespera scribenti me haec<lb/>ist
                    die stube zieml<ex>ich</ex> starck heiss, frigent manus &amp; postea
                    statim<lb/>pedes quoque. Fluunt nares mit pitzeln v. sternutatione.<lb/>Ventus
                    Nordwest, mehr Nord. Coelum stellatum.<lb/>Hora X vespera Barom<ex>etrum</ex>
                        20.<lb/>Thermometr<ex>um</ex> 40.<lb/>Die Labia oris sind von dem steten
                    anreiben des schnupftuchs im<lb/>schneutzen zusammt der Nase Vorn, dolentes, v.
                    die cuticula<lb/>scheint abgehen zu wollen.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Non est <hi rend="underline">acredinem<lb/>materiae,</hi>
                        item<lb/>tribuendum, quae<lb/><g>aqu</g>ea potius est &amp;<lb/>diluta quam
                            sa-<lb type="inWord"/>lina.<lb/>Frigidissimo noctu unquam<lb/>talis fuit
                        horror #<lb/># die sequente ubi multa illa<lb/><unclear>xxxxtatio</unclear>
                        cessat, bene <lb/>statim habent<lb/>labia &amp; nasus.<lb/><lb/>ich <hi
                            rend="underline">schlafe im kalten</hi><lb/>ne dum lectus calefacit
                        <lb/>&amp; hypoc<ex>austum</ex> calidum,<lb/>plane calefiam,<lb/>in tummer
                        w&#228;rme<lb/>&amp; ad morbos dispo-<lb type="inWord"/>nar.</note> Pressio,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> stiche p hin v. her.<lb/>Tensio in
                    pedis d<ex>extri</ex> pollice unten in radice ejus. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    Flatus.<lb/>Pressio ocul<ex>i</ex> sinist<ex>ri</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/><hi rend="underline">Das spannen ist ex
                        musculis bald weg, &amp; coagulatio illa gehoben,<lb/>so wird bald der
                        schnupfen cessiren.</hi> Flatus, ructus, borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Stiche
                    oben in humero d<ex>extro</ex>. Pressio in nucha. Pressio ocul<ex>i</ex>
                    sinistri.<lb/>Borborygmi. flatus. Ructus, hora XI multi. Pressio auris
                        d<ex>extrae</ex>.<lb/>Hilaris &amp; pacatus animus, coryzae mala patienter
                    perfert. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>pressio verticis. Flatus. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Clangor auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrentis.<lb/>oscitatio. Pandiculat<ex>io</ex>. oscitatio. Ructus. flatus,
                    pressio axillae<lb/>sinistrae. Pressio verticis, stiche in pectore linckerhand
                    extern&#232;.<lb/>Pressio bregmatis d<ex>extri</ex>. Horripilat<ex>io</ex>
                    dorsi. <hi rend="underline">Oscitatio &amp; horripil<ex>atio</ex>
                        dorsi.</hi><lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. Hora XII cubitum eo
                        paulul<ex>um</ex> fessus &amp; somnolentus.<lb/>Noctu bene dormivi, nur ein
                    mal hatte einen entsetzlichen Schauer,<lb/>der mich auch aufweckte,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Levis est febricula<lb/>Horror multus</hi><lb/>dass ich
                        gar nicht<lb/>gewohnt.<lb/>occupaverat me frigus<lb/>bi&#223; wieder das
                            <g>Feuer</g><lb/>meister ward.<lb/>war mir inn wendig<lb/>nicht ubel
                        dabey auch<lb/>der Kopff nicht<lb/>eingenommen, die<lb/>Augen
                        spanneten.<lb/>Besanne mich wohl<lb/>v. &#252;berlegte es.<lb/>h&#246;rte
                        nicht wieviel uhr<lb/>es war.<lb/>Ex pulmonibus mucus<lb/>obsolete
                        caeruleus.</note> v. nicht vergieng ich mogte mich<lb/>gleich auff diese
                    oder jene Seite legen, forte ab heri repulso<lb/>sudore, da so gleich in der
                    stube schwitzte v. wieder in die kalte <g>Luft</g><lb/>gieng, it<ex>em</ex>
                    bedeckte mich das deckbette nicht gnug, ist zu d&#252;nne.<lb/>Schlief ein, v.
                    da mane hora VII &#189; erwachte hatte einen gelinden<lb/>odorem, animus non
                    clarus, der Kopff w&#252;ste, pressio ma-<lb type="inWord"/>gna &#252;ber der
                    nase in fronte, auris d<ex>extra</ex> multum susurrat, Knarren<lb/>mota maxilla,
                    in dem lincken Ohr. Sternutatio mit pitzeln ex nare
                    sin<ex>istra</ex>.<lb/>Nachts waren die fenster ein wenig gefroren, v. die
                    d&#228;cher gereifft, it<ex>em</ex> hatte<lb/>es auff der Gasse gefroren.<add
                        resp="author" place="right"> Occupaverat me frigus, non Natura per
                        spasmum<lb/>extremorum ad interiora repulit. Licet postea<lb/>insurrexit
                        contra <g>spirit</g>um frigoris influentem. Errant Stahliani</add></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-10">
                        <supplied>10.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0785.jpeg" n="785"/>
                <!-- 785 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 10 <g>decem</g>br<ex>is</ex>
                    <lb/>Facile refrigeror, borbor<ex>ygmi</ex>. ructus, flatus. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus<lb/>ex naribus
                    humidior. <hi rend="underline">Facile in hypoc<ex>austo</ex> calido
                    sudo</hi></p>
                <pb facs="b0786.jpeg" n="786"/>
                <note2>(Seite 786) </note2>
                <p>Egessi faeces fusc<ex>as</ex> subspiss<ex>as</ex> multas, postea
                        borbor<ex>ygmi</ex>. ructus &amp;<lb/>flatus.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Sternutatio ex nare<lb/>dextra mit pitzeln.<lb/>Auris
                            d<ex>extra</ex> multum susur-<lb type="inWord"/>rat. </note><lb/>Die
                    Nacht war Nordwest, mane hat sichs s&#252;dwest gegeben, v. von Norden<lb/>waren
                    wolcken da, von s&#252;dwest helle. Crepitus artuum
                        motorum.<lb/>Barom<ex>etrum</ex> 21.
                        adsc<ex>endit</ex>.<lb/>Therm<ex>ometrum</ex> 42.
                    desc<ex>endit</ex>.<lb/>Pressio frontis. Mucus ex naribus &amp;
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> multus, mit
                    schmertzen<lb/>screatu &amp; tussicula.<lb/>Pressio axillae sinist<ex>rae</ex>,
                        ocul<ex>i</ex> sinist<ex>ri</ex>, frontis, verticis.<lb/>Frigent manus,
                    calent pedes in hypoc<ex>austo</ex> quod mox calefiet.<lb/>Pressio frontis supra
                    nasum.<lb/>In der untern stube da durch die <g>Luft</g> gelaufen frigent extrema
                    omnia.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> multum susurrat. Horripil<ex>atio</ex> dorsi
                    &amp; extremorum.<lb/>Pandiculatio, oscitatio, Tensio in aure externa
                        d<ex>extra</ex>.<lb/>Pitzeln in ano linckerhand. Borborygmi. Pressio supra
                        ocul<ex>um</ex> sin<ex>istrum</ex><lb/>&amp; ejus super<ex>ioris</ex>
                        palp<ex>ebrae</ex> subsultus. Borbor<ex>ygmi</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Pressio supra nasum in fronte. Spannen in
                    aure d<ex>extra</ex>. Pressio supra aurem d<ex>extram</ex>.<lb/>Pressio
                    rechterhand in nucha. Pressio humeri sinist<ex>ri</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in humero sinistro. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in femore <del>sin</del> dextro.<lb/>Sternutatio ex
                    nare d<ex>extra</ex>. <hi rend="underline">Larynx muco rejecto</hi> semper asper
                    est.<lb/>In hypocausto calid<ex>o</ex> calent manus, frigent pedes.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Pitzeln in nare d<ex>extra</ex>
                            et<lb/>sternutat<ex>io</ex>. </note><lb/>Pressio capitis varia.
                    Pandiculatio, oscitatio.<lb/>Sich in s<ex>einen</ex> thaten bespiegeln v. sich
                    selbst gefallen, bringt uns quasi<lb/>in einen raptum stultitiae,<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Hochmuth bringt den<lb/>fall</hi>
                    </note> ut recta ratione seu lumine <g>spiritus</g><lb/>sancti puro ejusque
                    influxu privemur, inclinationes nostras<lb/>in nos ipsos &#224; Deo avertantes,
                    v. so hat der feind Platz<lb/>in Un&#223; zu wircken v. uns in s&#252;nde zu
                    st&#252;rtzen. aber allzeit<lb/>auf Gott sehen v. so fortgehen in trauer v.
                    flei&#223;, v. sich selbst<lb/>gering achten, bringt befestigung im guten v.
                    bewahrt vor<lb/>S&#252;nde. Dergleichen ich jetzt etwas erfahre.<lb/>Gestern v.
                    vorige tage hatte <hi rend="underline">in dem lincken Nasenloch</hi> pitzeln v.
                        ster-<lb type="inWord"/>nutat<ex>ionem</ex> heute <hi rend="underline">in
                        dem rechten,</hi> cum pressione &#252;ber der Nase. Nachdem<lb/>die Nacht
                    den starcken schauer erlitten. Dextra &amp; sinistra corporis<lb/>pars, quia
                    phlegma ab <g>igne</g> non potest pauco consumi, per excre-<lb type="inWord"
                    />tionem ejus purgantur. Spannen in scapula sinistra.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Noctu schliefe auf der<lb/>rechten seite, forte<lb/>sinistro
                        frigori expo-<lb type="inWord"/>sito excretio ideo<lb/>in nare
                            d<ex>extra</ex> jam fit<lb/>stricto sinistro. </note><lb/>Frigent pedes,
                    calent manus. Horripilatio dorsi. Pressio frontis.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in femore <del>sin</del> dextro. Flatus. Frigent pedes
                    in der warmen<lb/>stube. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Novus varus mit spannen
                    rechterhand hinten in nucha.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in genu
                        sin<ex>istro</ex>.<lb/>War eine weile im Kalten v. suchte
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/11859169X">Theoph<ex>rasti</ex>
                                    Paracels<ex>i</ex></name></author>
                        <title>hand v. denck-<lb type="inWord"/>bibel,</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Aureoli Theophrasti Paracelsi kleine Hand- und
                        Denck-Bibel, oder Einf&#252;hrung zu der geheimden Wei&#223;heit und
                        verborgenen Warheit de&#223; Geistes Gottes und unsers HErrn Jesu Christi,
                        Nimwegen 1684. </note> die ich in <unclear>Mxhlxx</unclear> ohne Zweifel
                    verlohren v. mir gestohlen worden <lb/>v. ich ob chymica in fine addita,
                        it<ex>em</ex> die treffl<ex>iche</ex> rangirung<lb/>der biblischen
                    Spr&#252;che unter ihrem titul nicht gerne verliere.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Kan den Verlust kaum<lb/>verschmertzen so hat mich<lb/>die
                            <hi rend="underline">b&#252;cher liebe</hi> ver-<lb type="inWord"
                        />blendet. </note><lb/>Extremorum frigus, sonderl<ex>ich</ex> manuum.
                        borbor<ex>ygmi</ex>. auris d<ex>extra</ex> susurrat,<lb/>pressio frontis. Ex
                    nare d<ex>extra</ex> sternutatio. Oscitatio Pitzeln in ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex>.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Pressio ocul<ex>i</ex> sinist<ex>ri</ex>.
                    Pressio in nucha<lb/>linckerhand.<lb/>Etwas tumm v. schl&#228;frich. Ructus.
                        Pandicul<ex>atio</ex>. oscit<ex>atio</ex>. Bin nicht gar auf-<lb
                        type="inWord"/>mercksam ob Coryzam. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Spannen in faucibus &amp;<lb/>mucus ex iis. Borbor<ex>ygmi</ex>.</p>
                <pb facs="b0787.jpeg" n="787"/>
                <note2>(Seite 787) </note2>
                <p>Moralium studium &amp; praxis utilissimum est &amp; certissimum
                        humanorum<lb/>agendorum,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Morale</hi>
                    </note> in ceteris quae sciuntur certitudo nulla vel levissi-<lb type="inWord"
                    />ma, dum hoc in corpore vivimus. Moralia quisque in suo corde<lb/>vera esse
                    experitur. Medica theologica juridica finem non<lb/>habent principium, &amp;
                    idealia sunt, es bringt immer einer was neues<lb/>von ideen auf, damit er den
                    andern umwirfft, v. doch bleibt<lb/>idem status corruptus. W&#252;rden wir per
                    moralia in uns licht<lb/>machen wir solten auch bald mehrere wahrheiten
                    erkennen. Historia<lb/>studii morum ministra est.<lb/>Meridie edi Linsen, etwas
                    huhn mit Cappern, Kuchen, &#196;pfel.<note place="margin-right" resp="author">
                        bratwurst viel </note><lb/>Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein. stiche in regione parotidis
                        dext<ex>rae</ex>.<lb/>auris d<ex>extra</ex> susurrat. Ex nare sinistra
                    pitzeln v. sternutatio, Calent<lb/>extrema, pressio frontis facile irritor
                    adversis, Coryza<lb/>multum me afficit.<lb/>Der appetit war nicht alzu
                    gro&#223;, animus nicht aufger&#228;umt.<lb/>Pressio verticis.<lb/>Tormina
                    abdominis nonnulla, flatus. <hi rend="underline">Lentes catarrhosis</hi>
                    non<lb/>prosunt quos <g>aer</g> per se jam occupavit, &amp; inde augetur.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Lentes</hi>
                    </note><lb/>Nach dem essen setzte mich wegen Tummheit des Kopfs etwas auf
                    den<lb/>Stuhl v. schlieff. oscitat<ex>io</ex>. Pressio capitis
                        varia.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Auris
                        d<ex>extra</ex> multum susurrat.<lb/>Pandicul<ex>atio</ex>.
                        oscitat<ex>io</ex>. Calida extrema. Ructus. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Der Schnupfen steht etwas stille, auris
                        d<ex>extra</ex> valde susurrat.<lb/>vespera bey s&#252;dwest eine abendrothe
                    um IV uhr. Coelum nubilum.<lb/>Ructus. Facilis in <g>aere</g> frigido
                    horripilatio. Pressio capitis<lb/>hin v. her. Pandiculatio. Pressio verticis,
                    auris d<ex>extra</ex> susurrat. Ructus.<note place="margin-right" resp="author">
                        Flatus nonnulli </note><lb/>Taedium me cepit omnium fere legendorum &amp;
                    inadvertentia,<lb/>der schnupfen steht stille. Auris d<ex>extra</ex> multum
                    susurrat. <hi rend="underline">Liberi &amp;<lb/>clari oculi.</hi> Calidae in
                        hypoc<ex>austo</ex> calid<ex>o</ex> manus, paulul<ex>um</ex>
                    pedes<lb/>frigidiores. <hi rend="underline">Mucus ex naribus &amp;
                            inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge paulul<ex>um</ex>
                        minor<lb/>quantitate &amp; tenacior,</hi> larynx paulul<ex>um</ex> asper.
                    Pressio frontis.<lb/><hi rend="underline">Ructus, &amp; cessat pressio.</hi>
                    Ructus. Pressio in aure dextra. flatus.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, pedes paulul<ex>um</ex> frigent in calido
                        hypoc<ex>austo</ex>. Flatus.<lb/>Spannen in faucibus.<lb/><hi
                        rend="underline">Pedes frigent, antea calebant &#224; somno &amp; aequali in
                        eo<lb/>circulo, jam frigent legenti me &amp; meditante.</hi>
                        Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Ructus. Flatus. Knarren in aure sin<ex>istra</ex>,
                    &amp;iam non mota maxill<ex>a</ex> infer<ex>iore</ex>.<lb/>Pressio supra aurem
                    sinistram, borbor<ex>ygmi</ex>. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge<lb/>tenax, auris d<ex>extra</ex> multum susurrat. Pressio oculi
                        sinist<ex>ri</ex>.<lb/><hi rend="underline">Flatus multi &amp; pressio in
                        capite varia.</hi> Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. In
                        der<lb/><g>Luft</g> so ich nur einen augenblick drinnen bin,
                        horripil<ex>atio</ex> extremorum &amp;<lb/>pedum frigus, manus facile
                    calefiunt iterum. Spannen in<lb/>axilla d<ex>extra</ex>. Pressio verticis varia
                    p Ructus multi, cum tussi-<lb type="inWord"/>cula mucus pulposus ex larynge
                        paulul<ex>um</ex> tenax. Lentes forte<lb/><hi rend="underline">incrassandae
                        sanguinem, catarrhi fluxus paulul<ex>um</ex> inter cepe</hi>
                    <del>t</del><hi rend="underline">runt.</hi><note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Lentes in<lb/>catarrho</hi><lb/>fluxus jam solis
                        diu<lb/>continuatus est, sicque<lb/>naturaliter facile<lb/>poterat cessare.
                    </note><lb/>pressio supra aurem sin<ex>istram</ex>. Flatus multi
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. <hi rend="underline">Pressio
                            ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex><lb/>quod semper flatibus praesentibus
                        &amp; pressio capite fieri assolet.</hi> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex><lb/>varius, frigent paulul<ex>um</ex> pedes.</p>
                <pb facs="b0788.jpeg" n="788"/>
                <note2>(Seite 788) </note2>
                <p>Sp<ex>asmus</ex> pulsat<ex>orius</ex> varius. Ante ocul<ex>um</ex>
                        sinist<ex>rum</ex> nebula quoque ist daher, weil<lb/><g>das Feuer</g>
                    schwach ist, v. catarrhus stockt. Sic tenebrae ileum manifestantur,
                    &amp;<lb/>inde quoque flatus, &#224; pristina corporis debilitatione, ab
                        <g>ign</g>is debi-<lb type="inWord"/>litato dependente. Wird etwas warm in
                    der stube hora VII v.<lb/>der oberleib f&#228;ngt an etwas zu schwitzen pedes
                    frigent. Pressio in a-<lb type="inWord"/>no. Pressio ocul<ex>i</ex>
                        sinist<ex>ri</ex>. Ructus. Flatus. Oscitatio.<lb/>Stiche in ocul<ex>o</ex>
                    sinistro. oscit<ex>atio</ex>. Pressio supra aurem sinist<ex>ram</ex>.
                    pressio<lb/>frontis. Borbor<ex>ygmi</ex>. Ructus. flatus <g>sulphurei</g>
                    foetidi.<lb/>Hora VIII calere incipiunt pedes, surae frigent adhuc.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Pressio supra aurem
                    sinistram multa. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Flatus.<lb/>Stiche in scapul<ex>a</ex> sinist<ex>ra</ex>. Pressio supra aurem
                        sin<ex>istram</ex>.<lb/>stiche &#224; ructibus in ventric<ex>ulo</ex> in
                        sin<ex>istro</ex> pect<ex>oris</ex> antro.<lb/>Cum meditor aliquod intimo
                    cordis affectu, wie jetzt seufzete al&#223;<lb/>den Anhang der Replique<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel od. Ernst Christian
                        Kleinmann: Freye und freywillige Replic Auff die so titulirte
                        Abgen&#246;thigte Antwort/ eines zeitlichen Ministerii in der
                        Evangelisch-Reformirten Gemeine zu Wesel/ Auff die an Sie und &#252;brige
                        Herren Herren Consistoriales, Von einem der sich schreibet Ernst Christoph
                        Hochmann de Hochenau/ Eingesandte und von Ihm genannte:
                        Wohl-gegr&#252;ndete/ liebreiche Ermahnungs- und respectiv&#232;
                        Defensional-Schrifft/ etc. etc. Au&#223; auffrichtiger Hochachtung der
                        Warheit/ die/ und wie sie in JESU ist/ ohn einig Ansehen der Personen
                        geschrieben und publicirt, Zweyte Edition/ Welche in etwas/ und nicht nur
                        mit dem Au&#223;zug/ den das Weselsche Ministerium aus der Replic gemacht/
                        und der K&#246;nigl. Regierung zu Cleve &#252;bergeben/ Samt einigen
                        n&#246;thigen und gr&#252;ndlichen Anmerckungen dar&#252;ber/ Sondern auch
                        mit denen Grund-S&#228;tzen der Mystischen Theologie und der warhafften
                        Historie des Verfahrens Calvini mit Serveto, &amp;c. vermehret worden, 2.
                        Aufl., Frankfurt/ Leipzig 1711. </note> lase &#252;ber <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11861343X">Serveti</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Miguel Serveto y Reves od. Michael Servetus (1509-1553),
                        spanischer Arzt und antitrinitarischer Theologe, auf Calvins Betreiben hin
                        in Genf als Ketzer verbrannt </note> todt, v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118518534">Calvini</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Jean Cauvin od. Johannes Calvin (1509-1564), Reformator </note>
                    <lb/>Grausamkeit,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Meditationis modus</hi>
                    </note> it<ex>em</ex> si ex intimo corde oro, sp&#252;hre
                    eigentlich,<lb/>da&#223; per dorsum, in cipiens in lumbis &amp; osse sacro,
                    adscendit<lb/>horripilatio, quo actu influentes in corpus &#224; capite per
                        spinal<ex>em</ex><lb/>medullam lucidi <g>spirit</g>us ad caput
                    restringuntur. Notum enim<lb/>est, ut <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">F. M. Helmont<ex>ius</ex></name> in
                        Tr<ex>actato</ex> Obs<ex>ervationes</ex> circa Hom<ex>inem</ex>
                        ejusque<lb/>morbos,<note place="foot" resp="editor"> Franciscus Mercurius
                        van Helmont: Observationes circa Hominem ejusque Morbos, Amsterdam 1692.
                    </note> egregie docet, formari ex <g>ign</g>eo ente &amp; <g>ign</g>ea
                    aqua<lb/>cogitationes. Gl&#252;ckselig ist wer so zur Ehre Gottes s<ex>eine</ex>
                    Kr&#228;ffte<lb/>verzehrt v. sie der welt nicht g&#246;nnt, der bleibt erhalten
                    v. heiter<lb/>v. klar in Ewigkeit, <g>spirit</g>um purum servando idonei
                    reddimur<lb/>semper esse cum Deo et ejus fruendi influxu. Oratio<lb/>consistit
                    in contemplatione nostrae miseriae, &amp; Dei perfectionem<lb/>intima, &amp;
                    aestu fervido animi ad unionem cum ipso<lb/>objecto nobilissimo nostri.
                    Meditatio inferiorem, sed tamen<lb/>nonnihil praestantium objectorum est, nostri
                        <g>spirit</g>us per considerationem<lb/>ipsorum essentiae intimam cum illis
                    unio. Sic in omnibus Deum<lb/>in venimus ex quo, per quem, et in quem omnia, cui
                    soli laus<lb/>&amp; gloria in sempiternum!<note place="margin-left"
                        resp="author"> Intima omnium rerum Ess<ex>entia</ex><lb/>est bona &amp;
                        aeterna,<lb/>mutatio non nisi<lb/>externa specie contin-<lb type="inWord"
                        />git et in substan-<lb type="inWord"/>tiarum vehiculis ac-<lb type="inWord"
                        />cidentalibus. </note><lb/>Spannen v. stechen in ocul<ex>o</ex> sinistro.
                    Ructus, flatus.<lb/>Sincerae jam magis studeo veritati &amp; conscientiae.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Veritati jam studeo<lb/>magis</hi>
                    </note> Quondam cum<lb/>carnalis essem, &amp; agerem ex naturae corruptae
                    instinctu per nativi-<lb type="inWord"/>tatem &amp; educationem eo contentus
                    vivebam, si quod ingenii versutiae<lb/>facile erat, colorem veri aliquem
                    exsculpere, et videri bonus<lb/>poteram, licet non fuerim; sed nunc hoc non
                    fieri amplius<lb/>potest cum me magis magisque suam sub legem pacis &amp; amoris
                    &amp;<lb/>veritatis redigit, &amp; servum suae legis <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign> perfectae, uti <lb/>peccatis ligati, at Deo soluti sumus,
                    facit Deus.<lb/><hi rend="underline">Calent pedes</hi> cum calor major est
                    hypocausti sub qua hypocau-<lb type="inWord"/>stum aliud est quod nunquam
                        <g>igne</g> excitato calefit sed t<ex>ame</ex>n clau-<lb type="inWord"/>sus
                    est, unde pavimentum frigidum est, pedesque tales, licet<lb/>calet hypocaustum,
                    nam calor semper ad superiora feritur.<lb/>In der Mau&#223; der rechten hand
                    jucken. Pressio ocul<ex>i</ex> sinist<ex>ri</ex>.<lb/>Ego lenem respirationem
                        habeo,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Respiratio lenis</hi>
                    </note> contra <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">frater
                        minimus</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg
                        (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs
                        j&#252;ngerer Bruder </note> fortem.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/138372101">Pater</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Hartmann Senckenberg (1655&#8211;1730), Arzt in
                        Frankfurt, Vater J. Chr. Senckenbergs </note> b<ex>eatae</ex>
                        m<ex>emoriae</ex> fortem, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelius</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt&gt;
                    </note> fortem, ego per consuetudinem, quia<lb/>timidus semper fui, ne quem
                    irritem &amp; ubique observem. Die<lb/>bienseance leniter respiro. Accedit
                    quoque jam temperantia quae<lb/>lenem respirationem adjuvat, dum ita non
                    tumultuatur <g>ign</g>is sed<lb/>leniter procedit, depurando sanguinem
                    leniter.<lb/>Pitzeln in nare sin<ex>istra</ex>. oscitatio, pressio supra aurem
                    sinistram.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex> susurrus, Calent extrema. Stiche in
                        pect<ex>oris</ex> antro sinistro.</p>
                <pb facs="b0789.jpeg" n="789"/>
                <note2>(Seite 789) </note2>
                <p>Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus.<lb/>Vorn post incisores superioris maxillae blut
                    facile exsugitur,<lb/>ex gingiva. Oscitatio. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus.<lb/>Jucken in
                    cantho ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex> interno. Oscitat<ex>io</ex>. stiche in
                        pect<ex>oris</ex><lb/>antro sinist<ex>ro</ex> inde. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Ego quia per sp<ex>ermam</ex>
                        crebr<ex>um</ex> emiss<ex>um</ex> virilem aetatem praeverti,<lb/>&amp;
                    morbidum reddidi et opacum ante diem &amp; aetatem corpus,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Conversionis media<lb/>varia.</hi>
                    </note><lb/>ideo curae futurorum me invasere citius, stultitiam
                    adolescentiae<lb/>citius reliqui, atque ad <g>spirit</g>ualia inque iis verum
                    quietum animum<lb/>adplicui. Sic Deus varia remedia habet, &amp;iam ab
                        initio<lb/><hi rend="underline">non satis pura &amp; probata</hi> suos
                    &#224; mundo educendi, quos<lb/>postea in sua schola ab omni iniquitate
                        purificat<add resp="author" place="right">magis magisque de fide in fidem
                        de<lb/>perfectione in perfectionem. </add><lb/>Iuvit nonnihil superbia &amp;
                    eminentiae studium, cui tamen<lb/>&amp;iam in morte <g>spirit</g>uali
                    theosophica interimendum est, id quod<lb/>vitium <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onrad</ex>
                        D<ex>ippel</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt </note> quoque evocavit &#224;
                    falsitate Thesium orthodoxa-<lb type="inWord"/>rum. Sic <hi rend="underline"
                        >vexatio dat intellectum.</hi> Wir m&#252;ssen das b&#246;se<lb/>schmecken
                    v. so einen abscheu davor bekommen, so legen wir einen guten<lb/>v. dauerhafften
                    Grund zum guten. Wenige sind die solo<lb/>boni sensu firmiter bono alligantur
                    &amp; adhaerent. Plurimos<lb/>mali foeditas &#224; malo deterret patrando, quod
                    &amp; supra omnia<lb/>haecce in Adamo jam degustavimus, sed &amp; omnes
                    fer&#232; in sese experiri<lb/>necessarium est. Et minus forte alter altero
                    experiri habet<lb/>opus quo jam altero est defaecatior ad bonum propensus
                        <lb/>magis.<note place="margin-right" resp="author"> quod
                        nonnulli<lb/>Metempsychosin<lb/>fieri dicunt. </note> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Pressio verticis.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus, &amp; sibilus sinistrae subinde. Crepitus artuum motorum.<lb/>Flatus.
                    Spannen hinten in nucha. Pitzeln in nare sinist<ex>ra</ex>.<lb/>Stiche in
                        ocul<ex>o</ex> sinist<ex>ro</ex>. Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus.<lb/>Avarus si
                    attollitur subinde in superbia aes profundit, uti sub-<lb type="inWord"/>inde
                    voluptuosis persecutor fit.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Avarus subinde<lb/>profusor aeris</hi>
                    </note> Prius mihi accidit<lb/>non nunquam. Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><title>Replique</title> Anhang p. 16.</bibl> ubi de<lb/>temperamentis
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118518534">Calvini</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johannes Calvin (1509&#8211;1564), Reformator
                    </note> &amp; <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118575449"
                        >Lutheri</name><note place="foot" resp="editor"> Martin Luther
                        (1483&#8211;1546), Reformator </note> loquitur.<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel od. Ernst Christian Kleinmann: Freye und
                        freywillige Replic Auff die so titulirte Abgen&#246;thigte Antwort/ eines
                        zeitlichen Ministerii in der Evangelisch-Reformirten Gemeine zu Wesel/ Auff
                        die an Sie und &#252;brige Herren Herren Consistoriales, Von einem der sich
                        schreibet Ernst Christoph Hochmann de Hochenau/ Eingesandte und von Ihm
                        genannte: Wohl-gegr&#252;ndete/ liebreiche Ermahnungs- und respectiv&#232;
                        Defensional-Schrifft/ etc. etc. Au&#223; auffrichtiger Hochachtung der
                        Warheit/ die/ und wie sie in JESU ist/ ohn einig Ansehen der Personen
                        geschrieben und publicirt, Zweyte Edition/ Welche in etwas/ und nicht nur
                        mit dem Au&#223;zug/ den das Weselsche Ministerium aus der Replic gemacht/
                        und der K&#246;nigl. Regierung zu Cleve &#252;bergeben/ Samt einigen
                        n&#246;thigen und gr&#252;ndlichen Anmerckungen dar&#252;ber/ Sondern auch
                        mit denen Grund-S&#228;tzen der Mystischen Theologie und der warhafften
                        Historie des Verfahrens Calvini mit Serveto, &amp;c. vermehret worden, 2.
                        Aufl., Frankfurt/ Leipzig 1711. </note> Pitzeln in nare sinistra,<lb/>offt,
                    komme aber nicht zum niesen, licet tument inde saepius <lb/>nares. oscitatio.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Oscit<ex>atio</ex>.
                        pandicul<ex>atio</ex>. pressio supra aurem sin<ex>istram</ex>. auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat,<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,
                    calent extrema omnia.<lb/>Hora XII<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 20
                        &#189;<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 41 &#189;<lb/>Spannen in faucibus &amp;
                    mucus ex iis pulposus &amp; larynx asper inde.<lb/>Cubitum ivi hora XII
                    &#189;.<lb/>Hora XII &#189; ivi cubitum, schlummerte etwas, forte cogit.
                        <g>venere</g>as de die obnox.<lb/>&amp; tentationibus, &amp; audivi illas
                    justo plus, sic expergefactus cito hora I.<lb/>ratione non satis utens, licet
                    contra testaretur conscient<ex>ia</ex> his in tenebris<lb/>citissime
                        M<ex>anu</ex>s<ex>tupratione</ex> sum oppressus, licet non deliciis
                        plena.<note place="margin-right" resp="author"> Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author>Dippel<ex>ii</ex></author>
                            <title>vit<ex>ae</ex> anim<ex>alis</ex><lb/>morb<ex>us</ex> &amp;
                                    medic<ex>ina</ex>.</title></bibl>
                        <!--Johann Konrad
Dippel: Vitae animalis morbus et medicina. Suae vindicata origini disquisitione physico-medica, qua simul Mechanismi &amp; Spinosismi deliramenta funditus deteguntur,
&amp; mathematica evidentia ex sanae rationis circulo deturbantur, &amp; integrum universi motus Systema concinnis vinculis nectitur, Leiden 1711.-->
                    </note> Sp<ex>erma</ex> non spiss<ex>um</ex>. Mater<note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note><lb/>&amp; avia,<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Clara May, geb. Hoffmann, verw. Raumburger,
                        Gattin von Johann Heinrich May, Gro&#223;mutter Senckenbergs </note> pater p
                        <g>vener</g>ea sunt natura, mater hysterica ut avia &amp; mucido
                        <g>vener</g>eo<lb/>sanguine donata, hic cum natura in me traductus eadem
                    conatur operari &amp; effi-<lb type="inWord"/>cit subinde licet gratia
                    restiterit quae t<ex>ame</ex>n adhuc opprimat illum naturalem<lb/>hostem meum,
                    qui subinde ratione non satis utentem &amp; incautum solum<lb/>bono indicio
                    adhuc potest opprimere. Deus &amp; angeli boni etiam has<lb/>avertunt mecum
                    insidias in temperantia. Sed quid detexisse juvabit vo-<lb type="inWord"
                    />luptatem ex ejus radices, cum ramis, si non extirpavero!</p>
                <pb facs="b0790.jpeg" n="790"/>
                <note2>(Seite 790) </note2>
                <p>Ceterum bene dormivi. Mane paulul<ex>um</ex> &amp; levissim&#232; sudavi.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-11">
                        <supplied>11.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0790.jpeg" n="790"/>
                <!-- 790 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 11. <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane in lecto
                        pandicul<ex>atio</ex>. taedet animum facti. Stechen v. spannen<lb/>in
                    faucibus &amp; ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge multus postea tenax
                    mucus<lb/>caeruleus, <hi rend="underline">offt in grosen Klumpen</hi> cum
                    tussicula &amp; screatu,<lb/>v. da h&#246;rte das stechen auff. Hic mucus uti
                    credo in pul-<lb type="inWord"/>monibus subsistens tinctus, membrana postea
                    cinctus materia est<lb/>tophorum.<lb/>Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Refrigeror facile.<lb/>Larynx &#224; reject<ex>ione</ex> muci
                        paulul<ex>um</ex> asper. Stiche in <g>ure</g>thra.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    Ructus <g>aci</g>di jejuni. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Pallet
                    facies<lb/>oculi satis clari.<lb/>S&#252;dwest, <g>die Luft</g> tr&#252;b v.
                        wolckig.<lb/>Barom<ex>etrum</ex> 20.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex>
                    43.<lb/>Pressio verticis. it<ex>em</ex> in ocul<ex>o</ex>
                    d<ex>extro</ex>.<lb/>Ob mucum spissum bibam Decoctum L<ex>igni</ex> sassafras v.
                    wil mich warm halten,<lb/>mucus tenuis excretus est, labefactantur fibrae,
                        <g>igne</g> sublato et<lb/>motu relaxato, hinc diu nimis excretioni dicatus
                    restilat mucus,<lb/>qui lentescit, juvanda igitur ipsius excretio fluido
                        <g>ign</g>eo aliquo<lb/>temperato quod praestat <hi rend="underline"
                            >L<ex>igni</ex> sassafr<ex>as</ex> decoct<ex>um</ex>.</hi><add
                        resp="author" place="right">Pulmones in me corru-<lb type="inWord"/>pti ut
                        totum corpus, solten <g>aerem</g><lb/>subtilem f&#252;hren so f&#252;hren
                        sie<lb/>Mucum, qui in corpore omni<lb/>est, loco boni sanguinis.
                    </add><lb/>Lincker hand in nucha pressio.<lb/>Cum tussicula merus cinereus &amp;
                    caeruleus<lb/>rejicitur mucus modo tenax &#224; noctis<lb/>mora, modo
                        pulposus.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Tophorum pulmonum genesis.</hi><lb/>post
                            haemorrhag<ex>iam</ex> reliquus<lb/>sanguis quoque facile
                        putrescit<lb/>si non juvatur<lb/>Sic et in fine catar-<lb type="inWord"
                        />rhorum.<lb/>Tophi pulmonum ab <g>aere</g><lb/>frigido si jam irem Of-<lb
                            type="inWord"/>fenbacum in corpore meo<lb/>debilo facile possent<lb/>dum
                        coagulat subito <g>aer</g><lb/>frigidus crassus, mucum<lb/>possent fieri,
                        licet &amp;<lb/>motus corporis aliquid<lb/>juvant ad discutien-<lb
                            type="inWord"/>dum, dum per nares semper<lb/>respiro &amp; sic
                            tempero<lb/><g>aer</g>em, ideo maneo<lb/>in hypoc<ex>austo</ex> calido
                        &amp;<lb/>excito uberiorem trans-<lb type="inWord"/>pirationem
                            sassafr<ex>as</ex><lb/>decocto. </note><lb/>Pressio bregmatis sinistri.
                    Ructus.<lb/>Premendo egessi faeces spiss<ex>as</ex> paucas luteas, motibus magis
                        ad<lb/>super<ex>iores</ex> vergentibus.<lb/>Kollern im lincken ohr, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat semper, illud mox cessat.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    Pitzeln in ano. Frigent ab <g>aere</g> frigido extrema ma-<lb type="inWord"
                    />nuum &amp; pedum. horripil<ex>atio</ex> dorsi. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Crepitus artuum motorum.<lb/>Animus zieml<ex>ich</ex> aufger&#228;umt,
                    suscipit bona agere &amp; male relinquere,<lb/>&amp; hac spe in Deo fretus
                    gaudet.<lb/>Ex pulmonibus et larynge, mucus caeruleus post rejectionem muci
                        no-<lb type="inWord"/>cturni, lentus, exque larynge caeruleus
                    solo.<lb/>Pressio frontis. Knarren im lincken ohr. Pandicul<ex>atio</ex>.
                    oscitatio.<lb/>Borborygmi. Flatus.<lb/>Cum bibo Thee sub ea nova repletione
                    flatus <g>sulphurei</g> multi.<lb/>Gegen mittag etwas helle.<lb/>Facile
                    refrigeror.<lb/>Hora VIII &#189; faeces multas egerere non potui, quae
                    spissiores erant<lb/>justo,<note place="margin-left" resp="author"> Lentes fuere
                            spissiores<lb/><lb/><hi rend="underline">Faeces retentae unde.</hi>
                    </note> at jam hora X cum nova ingesta veniunt, in Decocto<lb/>L<ex>igni</ex>
                        sassafr<ex>as</ex> facile excernantur. post flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex> faeces luteae flui-<lb type="inWord"/>diores vel humidiores
                    subspissae multae. 1) ob direct<ex>ionem</ex> toni ad<lb/>superiora in coryza 2)
                    ob diaetam inspissandam retentae faeces, quae alias<lb/>statim
                        sonderl<ex>ich</ex> so wie gestern &#196;pfel gegessen, venit cum surrexi.
                        Ad-<lb type="inWord"/>juvat quod domi heri desedi &amp; corpus non
                    movi.<lb/>Bibi 2 tasses chocolade apud matrem.<note place="foot" resp="editor">
                        Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J.
                        Chr. Senckenbergs </note><lb/>Facile frigeo frigido in <g>aer</g>e, toto
                    corpore.<lb/>Nubila in <g>aere</g> frigido ob ocul<ex>um</ex> d<ex>extrum</ex>.
                    pressio in pede d<ex>extro</ex>. <hi rend="underline">Frigus
                        coagulat</hi><lb/><hi rend="underline">&amp; obscurat.</hi><lb/>pressio
                    supra aurem sinistram. Pressio scapulae. Flatus. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    Flatus.<lb/>pressio axill<ex>ae</ex> sinist<ex>rae</ex>. Spannen in occipite
                    linckerhand. Ructus.<lb/>Primo frigescunt, ultimo calescunt pedes.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus.</p>
                <pb facs="b0791.jpeg" n="791"/>
                <note2>(Seite 791) </note2>
                <p>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus multi,
                    ut &#224; lacticiniis mihi<lb/>familiare est, wie jetzt &#224; Chocolada. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi.
                    Pandic<ex>ulatio</ex>.<lb/>Oscitat<ex>io</ex>.<lb/>Meridie edi viel
                    bobenh&#228;user R&#252;ben, Rindfleisch, etwas <hi rend="underline"
                    >hecht</hi><lb/>au&#223; dem Mayn |: so nichts taugen zu weich, ohne
                    geschmack,<lb/>besser au&#223; hartem <g>Wasser</g>, der Nidda Lahn p :| Kuchen.
                    bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g><lb/>gew&#228;rmt, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<lb/>Poma aderant,
                    sed edere nolui, quia sat edi, ne nimium<lb/>ederem. Nimium n<ex>emp</ex>e omne
                    facit, dum ab harmonia habita<lb/>medii deflectimus, ut sensim ad morbos
                    mortemque dis-<lb type="inWord"/>ponamur.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline"> Sensim in morbos<lb/>&amp; mortem levibus<lb/>initiis,
                            gravi<lb/>progressu, &amp; im-<lb type="inWord"/>medicabili even-<lb
                                type="inWord"/>tu ruimus.</hi> Vid<ex>e</ex><lb/>p. 783. </note>
                    Iuvenes tantisper ferimus absque noxa praesenti<lb/>malam diaetam, donec absque
                    ulla medela jacere nos opor-<lb type="inWord"/>teat in senili &amp; virili
                    aetate, qui solo ordine vitam lon-<lb type="inWord"/>gam quietam servare
                    potuissemus. Sed in nonnullis<lb/>natura avidis &amp; concupiscentiis deditis,
                    ea citius veniunt<lb/>&amp; venere antequam ratione usi sunt, et sic in eos
                    derivata<lb/>corruptio, ejus causam parentes nostros, non sibi, sed
                    mundo<lb/>&amp; pecuniae litantes |: non sui cognitioni :| latet.<lb/>Nach dem
                    essen gleich, tormina &amp; flatus foetidi multi.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Mens sat quieta
                            &amp;<lb/><hi rend="underline">patientiae studet</hi><lb/>licet in
                        patientia<lb/>incogitantem nativa<lb/>subinde opprimet </note> Egessi
                    faeces<lb/>multas obsolete luteas, subspiss<ex>as</ex> &amp; post subtenues cum
                    residuis<lb/>torminibus &amp; borbor<ex>ygmi</ex>. Calent extima calido in
                    hypocausto,<lb/>Coelum nubilum, per nubila <g>sol</g> paulul<ex>um</ex> lucet,
                    pitzeln v. kitzeln<lb/>un <g>ure</g>thra. Faeces ex excretio subtenuis est 1) ex
                    decocto<lb/>hodie poto humectanto 2) &#224; Chocolada quae Lacte parata
                    est<lb/>3) &#224; rapis multis comestis, quorum inprimis jus, multum<lb/>solvens
                        <unclear>arrisit.</unclear>
                    <lb/>Tormina ventris, calidis in hypoc<ex>austo</ex> calido extimis. Stiche in
                        ocul<ex>o</ex><note place="margin-right" resp="author"> Flatus.
                        </note><lb/>sinist<ex>ro</ex>. <hi rend="underline">Tormina</hi> sunt ab
                    expansivo elastico <g>aer</g>e crasso<lb/>si explicatur, et multiplicatur dolor,
                    si relaxata sunt nimium<lb/>intestina in tono, et sic expansionem suam facile
                    admittunt,<lb/>quod est in hypochondriacis.<lb/>Ructus. Pressio supra aurem
                    dextram. Spannen in pollice sinist<ex>rae</ex><lb/>manus. Tormina levia, ructus
                    &amp; flatus. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>A meridie hora
                        III<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 19 desc<ex>endit</ex>.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex>
                    41 asc<ex>endit</ex>.<lb/>Egessi faeces luteas ex parte tenues, ex parte
                    subtenues, cum flatibus.<lb/>Ructus. Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Venter
                    inflatus. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Veniebat ad me missus, der hof liferant, ein
                    hutmacher von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1"
                        >Giessen,</name><lb/>Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11675253X">Herten</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Christoph Hert (1649&#8211;1731), Professor f&#252;r
                        Medizin in Gie&#223;en </note> Gevatter, Dicebat Hert werde auf das neue
                    Jahr s<ex>ein</ex> Prorectorat<lb/>wieder abtretten, illum me aestimare; er rede
                    immer vom sterben. <lb/>Setzte ihm ein gl<ex>as</ex> wein vor. Dicebat Hertii
                    Vetter, von etl<ex>ichen</ex> 80 Jahren,<lb/>leib-Medicus habe in der N&#228;he
                    sollen seyn al&#223; der Landgraf zu Battenberg<lb/>auf der hirschbrunst war, v.
                    habe ihn der landgraf mit 6 Pferden holen lassen,<lb/>der immer von ihm gesagt,
                    er wolle da&#223; er nur so lang lebe al&#223; er. Zu<lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/7534566-3">Niederro&#223;bach</name> wo er die
                    Nacht war, tr&#228;umte ihm er werde sterben, sagts<lb/>gleich die sequente wird
                    den abend noch kranck, man bringt ihn nach butz-<lb type="inWord"/>bach, er
                    schreibt s<ex>einer</ex> frau, die kommt, l&#228;sst s<ex>ein</ex> todtengerathe
                    von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011077-1"
                    >Darmstadt</name><lb/>holen, liegt etwan 8 tage v. stirbt. Seine frau ist ihm
                    gleich nachgestorben.<note place="margin-right" resp="author"> war ein
                            ehrl<ex>icher</ex> teutscher<lb/>wie die hessen alle<lb/>fast
                        Delectante<lb/>suae patriae linguae. </note><lb/>D<ex>octor</ex>
                    <hi rend="underline">Gulfus</hi> oben auch leib medicus obiit hydrope,
                        endl<ex>ich</ex> schlug es ihm in den leib, <lb/>bekam den kalten brand, war
                    ein lustiger Mann v. starb auch also, zog<lb/>selbst s<ex>ein</ex> todtenhemd
                    an, war gefasst in der Natur; das hembd war sch&#246;n<lb/>wei&#223; v. hatte
                    schwartze b&#228;ndgen, dicebat se mox moriturum, cessare dolores in <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">pedibus</fw></p>
                <pb facs="b0792.jpeg" n="792"/>
                <note2>(Seite 792) </note2>
                <p>pedibus &amp; oriri in abd<ex>omine</ex> ubi nullus appetitus. Sic obibat
                        sphacelo.<lb/>Sibyll<ex>a</ex> dixit prophetasse es werde holtzmangel v.
                    Mangel an<lb/>weisen Leuten &#252;berall einreisen.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Da&#223; es teutschl<ex>and</ex> an holtz<lb/>k&#252;nftig
                        mangeln werde,<lb/>praedixit vel <hi rend="underline"><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118695304">Glauberus.</name></hi>
                    </note> Recte dicebat ille plebejus,<lb/>&#252;berall seyen nur zu viel wie
                        s<ex>eine</ex> sich duckende Leute v. keine <lb/>weisen daher gehe es so
                    confus.<lb/>Dicebat <hi rend="underline">Valentini,</hi><note place="foot"
                        resp="editor"> = ein Sohn des Gie&#223;ener Medizieners Michael Bernhard
                        Valentini (1657&#8211;1729) </note> so wegen Mord gefangen sitzt habe die
                    wache so au&#223;<lb/>b&#252;rgern bestund, &#252;bert&#246;lpelt, v. sey die
                    th&#252;r hinau&#223; gegangen,<note place="margin-left" resp="author"> sasse im
                        Armen s&#252;nder<lb/>st&#252;bgen. </note><lb/>v. habe gleich einen bohrer
                    vorgebohrt, ehe die wache die bretterne<lb/>Wand ruinirt ist er das
                    Rathhau&#223; draussen gewesen. In s<ex>einem</ex> hau&#223;<lb/>hatte man ihm
                    sub <g>ter</g>ra ein loch gemacht, ein bette hinein gethan, v.<lb/>ihn dahin ein
                    versteckt, v. bord v. <g>Erde</g> dar&#252;ber gelegt. Ancilla quae<lb/>apud eum
                    pridie fuerat, hat man gefangen gesetzt v. ihr hart gedrohet.<lb/>die verriethe
                    es. Nachher ist er den Soldaten &#252;bergeben worden, die ihn<lb/>noch
                    verwahren. Der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100455840"
                        >landgraf</name><note place="foot" resp="editor"> Ernst Ludwig von
                        Hessen-Darmstadt (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf
                    </note> schenckt keinem blutschulden; alle<lb/>Urtheile so einlaufen, sprechen
                    ihm das leben ab.<lb/>Dicit <hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach</name></hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Rambach (1693-1735), Theologe und
                        Kirchenlieddichter </note> predige immer von gottlosen v. spreche allen die
                        seelig-<lb type="inWord"/>keit ab, nur etlichen nicht, so vielleicht er,
                        s<ex>eine</ex> frau v. Kinder seyen. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/116164816">Bilefeld</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Christoph Bielefeld (1664-1727), Theologe
                    </note><lb/>habe von der h&#246;lle auch gepredigt, aber immer nachgesagt, so
                    noch ein<lb/>funcke da sey wolle er die seeligkeit nicht absprechen, Gott werde
                    den<lb/>glimmenden Tocht erhalten. War ein hofmann v. adulator.<lb/>Dicebat
                    Bilefelds letzte Predigt sey gewesen von dem was doch das schwerste<lb/>Leiden
                        <g>Chri</g>sti v. der seinen gewesen v. sey Respondebat das da&#223; man den
                    gerechten vor<lb/>b&#246;se schelte ut Iudaei Christum, v. den b&#246;sen vor
                    gerecht declarire<lb/>ut den M&#246;rder, den Pilatus al&#223; Richter leicht
                    losgeben k&#246;nnen. Es<lb/>kam die gewohnheit des losgebens vom andencken des
                    durchganges<lb/>durch das rothe Meer. <hi rend="underline">Bilefelden</hi> haben
                    offt viele vor gottlos angegeben,<lb/>sed laudavit eum Bergen<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Leonhard Bergen (1673&#8211;1749), Pfarrer in
                        Allendorf an der Lumda </note> alii. gegen Bilefelden schalten alle<lb/>den
                    Rambach, sonderl<ex>ich</ex> auch darum weil ihm die bestallung so
                    ist<lb/>vergr&#246;sert worden.<lb/>Bibi etl<ex>iche</ex> gl<ex>&#228;ser</ex>
                    wein, asse 1 st&#252;ckl<ex>ein</ex> kuchen. it<ex>em</ex> post vinum 3
                    &#228;pfel<lb/>war hora V. war lustig. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulp<ex>osus</ex>. Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>flatus.
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Larynx paulul<ex>um</ex>
                    asper. Tormina nonnulla,<lb/>flatus <g>sulphur</g>ei foet<ex>idi</ex>. Pedes
                        paulul<ex>um</ex> in hypoc<ex>austo</ex> calid<ex>o</ex> frigent,
                    calent<lb/>manus &amp; caput. Spannen Rechterhand am hal&#223; hinten.
                    Ructus.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Pressio verticis.<lb/>Tussicula post
                    vinum facilis, it<ex>em</ex> &#224; ridendo &amp; mucus ex larynge<lb/>pulposus.
                    Venter tumidus.<lb/>Rasi barbam.<lb/>Oscitatio, Larynx asper, mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.<lb/>Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Tumet venter. Parum attentus sum ad
                        <del>d</del> ea<lb/>quae legenda sunt. Ructus, etwas windig v. tr&#252;b
                    wetter<lb/>Hora VIII B<ex>arometrum</ex> 18 &#189;.
                        desc<ex>endit</ex>.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 40.<lb/>Facilis in <g>aere</g>
                    dorsi horripil<ex>atio</ex>, oscitat<ex>io</ex>. Knarren im lincken
                    ohr,<lb/>auris d<ex>extra</ex> susurrat. Flatus. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Oscitatio.<lb/>Somnolentia Verdrossenheit.
                    Ructus. Oscit<ex>atio</ex>. Pressio occipitis rechter<lb/>hand.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Sensibilis sum quod cibo<lb/>&amp; potui
                        me ingurgitavi<lb/>quod habuissem omittere<lb/>sed alia ratione
                        mihi<lb/>superfluum detrahendum<lb/>est. </note></p>
                <pb facs="b0793.jpeg" n="793"/>
                <note2>(Seite 793) </note2>
                <p>Respiratio sat fortis, cum comederim vespera &amp; biberim,<lb/>quod alias non
                    solet fieri &amp; lenis est transpiratio &amp; inspiratio.<lb/>E<ex>rgo</ex>
                    apparet esse ab oppletione.<lb/>Oscitatio. Mucus ex naribus paulul<ex>um</ex>
                    tenuior. Larynx asper.<lb/>Legens <bibl><author><hi rend="underline"><name
                                    type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117371076"
                                    >Verdries</name></hi></author>
                        <title>Diss<ex>ertationem</ex> de cupro</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Melchior Verdries: Dissertatio de cupri origine,
                        tractatione et usibus, Giessen 1715. </note> quam cum aliis misit <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11675253X">Hertius</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Christoph Hert (1649&#8211;1731),
                        Professor f&#252;r Medizin in Gie&#223;en </note><lb/>Rector Giessenus,
                    irascor quod non plura de Metallis cognoscam.<lb/>Ructus. Spannen in nucha.
                    Pitzeln in nare sinistra Spannen in ano.<lb/>In nare d<ex>extra</ex> levis
                    dolor. Pressio ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>. Spannen in genu
                    d<ex>extro</ex>.<lb/>Levia Tormina, flatus. Ructus. Vari in fronte
                    nonnulli.<lb/>Oscitatio. Ex nare sinist<ex>ra</ex> mucus. Flatus
                        oscit<ex>atio</ex>. Pressio supra<lb/>aurem sinistram. Stiche in clavo pedis
                        sinist<ex>ri</ex> non presso.<lb/>Oscitatio. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, calent extrema. Mucus ex larynge<lb/>aspero
                    pulposus caeruleus. Ructus. Ob oscitationem crebram<lb/>humidae nares. Ructus,
                    oscitatio flatus tumet venter<lb/>auris d<ex>extra</ex> susurrat. Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Pressio rechterhand in<lb/>collo in
                    nucha. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Pressio in ano. Auris
                        d<ex>extra</ex><lb/>susurrat. Ructus.<lb/>Nach dem <hi rend="underline"
                        >Nordwestwind</hi> mit wolchen hora X <hi rend="underline">d&#252;nner
                        schnee.</hi> Flatus.<lb/>Ructus. Oscitatio.<lb/>linckerhand in collo sub
                    aure sinistra spannen.<lb/><hi rend="underline">Douzeaidans</hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Melchior Douzetemps od. Douzeaidans
                        (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt </note> wird von Mannheim bald wieder hier
                    sein. Ist von dem <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118720953"
                        >Churf&#252;rsten</name><note place="foot" resp="editor"> Karl III. Philipp
                        von der Pfalz (1661&#8211;1742), von 1716 bis 1742 Kurf&#252;rst
                    </note><lb/>zum leib-Medico ernannt, v. wird hernach gegen den
                        CantzleyDirector<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104208880">Koppen</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Adam Kopp (1698-1748), ab 1724 Rat in Offenbach, ab
                        1728 Kanzleidirektor in Birstein </note> in B&#252;rstein schreiben, der ihn
                    so sch&#228;ndl<ex>ich</ex> wegf&#252;hren lassen. <hi rend="underline"
                        >Gros</hi><note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt
                    </note><lb/>hat ihn verhetzt gegen ihn, man m&#252;sse es solchem Kerl nicht
                    hingehen lassen,<lb/>die Leute ohne Noth so zu plagen v. hinzugeben.<lb/>Ructus,
                    flatus <g>sulphurei</g> foet<ex>idi</ex>. Cubo in cubito sin<ex>istro</ex> &amp;
                    stiche in apice medii <supplied reason="omitted-in-original"
                    >digiti</supplied><lb/>sinistrae manus. <hi rend="underline">Parotis
                            d<ex>extra</ex> subsidit post catarrhum.</hi> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/><hi rend="underline">Calent hac</hi>
                    vespera semper <hi rend="underline">pedes,</hi> quia antea comedi,
                    calefacti<lb/>atque inde elucet parum edere meridie &amp; parum vespera,
                    esse<lb/>naturae convenientius harmonicae, atque multa meridie<lb/>solum edere.
                    Accedit hypocausti nonnullus calor.<lb/>Spannen in scapul<ex>a</ex>
                        sinist<ex>ra</ex>. Ex nare sin<ex>istra</ex> sternutatio. Stiche
                    im<lb/>lincken schlaaff. Externe ad laryngem vesiculae prurientes.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-12">
                        <supplied>12.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0793.jpeg" n="793"/>
                <!-- 793 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 12 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane expui mucum lentem ex
                    pulmonibus s<ex>ive</ex> larynge larynx asper,<lb/>Egessi faeces multas
                        subten<ex>ues</ex> luteas, &#224; pomis hesternis.<note place="margin-right"
                        resp="author"> in apice linguae vesicula<lb/>in coelo oris post
                        incisores<lb/>tumet leviter cutis. </note><lb/>Apud Diest<ex>erweg</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744),
                        Kaufmann in Frankfurt </note> bibi Thee. Schneyete mit s&#252;d v. Nordwest,
                    war<lb/>tr&#252;b de die.<lb/>Fui apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> it<ex>em</ex> Gros. F&#252;sse in dem nassen v. kalten meist kalt.<add
                        resp="author" place="below">caput liberum, wie wohl im Gem&#252;the
                        ob<lb/>non omnimodam &#224; peccato libertatem nicht recht<lb/>frey war
                        v.<lb/>auffsahe. </add><lb/>Merid<ex>ie</ex> edi Erbsen durchgeschlagen,
                    viele <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086529-0"
                        >Oberr&#228;der</name>
                    <lb/>wecken, mit butter, it<ex>em</ex> gekochte &#196;pfel. Bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<lb/>A meridie cum ningeret ivi ad
                        Past<ex>orem</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11721339X">Starck
                            Jun<ex>iorem</ex>,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob
                        Starck, Pastor an der Frankfurter Sankt-Katharinenkirche, Sohn Johann
                        Friedrich Starcks </note> redete ernsthafft<lb/>mit ihm in aller
                    freundlichkeit, sensibus restrictis, sahe frey au&#223;, v. fasste<lb/>ihn, er
                    sahe unter sich. Pfaffen stoltz gibt keine feste Zuversicht v. freude.<lb/>v.
                    konte sich nicht besser retten al&#223; da er sagte er disputire
                    nicht.<lb/>Pedes sic semper frigent, ructus, caput liberum, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<note place="margin-right" resp="author"> A meridie
                        egessi<lb/>faeces subspiss<ex>as</ex> lu-<lb type="inWord"/>teas,
                        Ructus.<lb/>pitzeln in <g>ure</g>thra. </note><lb/>Fui apud Immler &amp;
                    Fende it<ex>em</ex> Gentzel.<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael
                        Gentzel (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt
                    </note><lb/>Pedes frigent, multi ructus v. saures aufsteigen &#224; <hi
                        rend="underline">sodo per poma &amp;<lb/>pisa so alle viele <g>spirit</g>us
                        haben</hi> excitat<ex>i</ex>. Calent manus.</p>
                <pb facs="b0794.jpeg" n="794"/>
                <note2>(Seite 794) </note2>
                <p>Vespera Bar<ex>ometrum</ex> 19 &#189;<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 42. flat Nord v.
                    Nordwest, ist der himmel voll<lb/>sonne, v. bey dem etwas starcken wind wirds
                    k&#228;lter, auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat. flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>. Externe ad laryngem vesic<ex>ulae</ex> prurientes.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Flatus multi.<lb/>Frigent pedes.<lb/><hi
                            rend="underline"><g>Aci</g>di ructus,</hi> tormina<lb/>levia,
                            borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Cibi acescunt in sto-<lb type="inWord"/>macho.
                    </note><lb/>Immler narrabat, da&#223; Obrist <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117183210">Johrmann</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Albrecht Jormann (1636&#8211;1692), Obrist </note> der
                    Spassvogel, der<lb/>einmal ein paar M&#228;gden so lang auf der gasse
                    geplaudert<lb/>st&#252;le setzen lie&#223; damit sie nicht so m&#252;de
                    w&#252;rden, hat ein b&#252;chlein<lb/>edirt vor die soldaten, stellt ihnen
                    spassich vor da&#223; sie es<lb/>gut haben ehe die drommel &#252;ber sie
                    ger&#252;hrt worden so er die Mord-<lb type="inWord"/>glocke nennt, erzehlt dann
                    alles weiter vom Pr&#252;geln, von seiner<lb/>bef&#246;rderung wie es ihm
                    ergangen p da&#223; einem wohl das soldat werden<lb/>vergehen
                        solte.<lb/>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note>
                    dicebat man solte mich verd&#228;chtigen einer Collusion mit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe
                        </note><lb/>it<ex>em</ex> gegen Dr. Carlin<note place="foot" resp="editor">
                        Johanna Sophie Carl (1684&#8211;1733), geb. von B&#252;low, Gemahlin Johann
                        Samuel Carls </note> sed excusavi me Vid<ex>e</ex> notata de Controver-<lb
                        type="inWord"/>sia illa.<note place="margin-left" resp="author"> Scripsi ad
                            <name type="person">Brick</name> &amp; Dippel ea de<lb/>causa, sed
                        dicebat ich habe<lb/>mich mehr schuldig gemacht al&#223;<lb/>sie mich im
                        Verdacht h&#228;tten.<lb/>Nam fassus sum omnia ex fundo <lb/>cordis ut sunt
                        &amp; sic quieta<lb/>conscientia est. Dixique vitia<lb/>Stierii in
                        conversionem huc<lb/>et uxoris loquacis &amp; lau-<lb type="inWord"/>dantem
                        in faciem maritum<lb/>s<ex>eine</ex> Kleider pracht. Durch<lb/>gute v.
                        b&#246;se ger&#252;chte inter bonos et malos. Deus ver&#242; rectum judicat
                            <hi rend="underline">judicium</hi><lb/><hi rend="underline">Est &amp;
                            modus in sentiendo<lb/>ne stulte omnia negemus<lb/>&amp; varia nova
                            credamus</hi><lb/>absque fundamento. </note><lb/>Dicebat die
                    buchdruckerey in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2"
                        >berlenburg</name> sey wieder offen v. solle die bibel<lb/>zur&#252;ck
                    stehen v. nur <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"
                        >Dippels</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt </note> arbeit gef&#246;dert werden, v.
                    soll zu Ende<lb/>des Jahres noch hier seyn.<lb/>Ipse Gros me ad libertatem
                    sentiendi &amp; agendi in <g>spirit</g>u adegit,<lb/>absque literarum studio,
                    dum solum attendi ad meas &amp; aliorum<lb/>actiones intim&#232;, sicque in
                    varia ignotos sibi ipsis esse<lb/>multos, &amp; animo praeoccupato accedere ad
                    res, quas<lb/>aspiciunt quique ex indole suorum praejudiciorum.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11862220X">Thomasius</name> dixit
                    man solle sich bey allem usum rationis frey behalten.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Orthodoxomania</hi>
                    </note><lb/>Mit gelehrten ists ein groses Elend. Sie sind in propos zu
                        studiren,<lb/>weltl<ex>iche</ex> Vortheile zu haben, haben also malam
                    voluntatem. Im stillen<lb/>nehmen sie alle praejudicia ad hunc finem ducentia
                    blindlings<lb/>avide an, wachsen darinnen auf v. werden gros, v. sie dubitiren
                    nicht<lb/>dran, werden sie denn von Gott ergriffen legen sie wohl etwas
                        aber<lb/>schwerl<ex>ich</ex> alles ab ut <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/119068591">watts</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Isaac Watts (1674-1748), britischer Theologe
                            und Liederdichter </note> dicit in <title>todt v.
                        himmel,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Isaac Watts,
                        Predigers zu Stoke-Newington in England Tod und Himmel, oder Der besiegte
                        letzte Feind, und Die Geister der vollendeten Gerechten, nebst einiger
                        Untersuchung Der grossen mannichfaltigkeit ihrer himmlischen Gesch&#228;fte
                        und Ergetzlichkeiten; Wegen des erwecklichen Inhalts aus dem Englischen ins
                        Hochteutsche &#252;bersetzt von M. G. K. P. Z. und mit einer Vorrede
                        begleitet von Johann Jacob Rambach, Halle 1727. </note> da&#223; also der
                    <lb/>Gott zu dancken hat so fr&#252;h ergriffen wird ehe er
                    praeoccupirt<lb/>worden. Quo enim recens est imbuta servabit odorem<lb/>testa
                        diu.<note place="foot" resp="editor"> Vgl. Horaz, Epist. I. 2, 69f. </note>
                    Sic est in omnibus studiis, e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> eruditi di-<lb
                        type="inWord"/>cunt colores non esse sustantial. Respondeo sunt quidam
                    emphatici,<lb/>sed alii qui &amp; tactu &#224; coecis dignoscuntur sunt malas,
                    aurum<lb/>in subtiliss<ex>imis</ex> ramentis &amp; scobe est luteum, ita &amp;
                    scharlach, uti<lb/>dicit Diest<ex>erweg</ex>.<note place="foot" resp="editor">
                        Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note> Sed
                    in aliis aliter e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex>
                    <g>tinctura</g>
                    <g>antimonii</g> saturata rubra<lb/>est, dilutior lutea, plane diluta alba, hoc
                    condensatio<lb/>facit, &amp; lucis reflectio. Antliae operationes, violentae
                    sunt,<lb/>&amp; nil demonstrant, intern&#232; agit Natura &amp; tacit&#232;, uti
                    et e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> in <lb/>nobis respirat, chylum distribuit,
                    ordine &amp; tacite nobis non<lb/>cogitantibus.<note place="margin-left"
                        resp="author"> In antlia attritu<lb/>post <g>ignis</g> excitari<lb/>sub
                        compana ex-<lb type="inWord"/>hausta. </note><lb/>Placuit in me Gros,
                    da&#223; ich <hi rend="underline">mich von Gott lehren lassen,</hi> nicht
                    gefragt, wie<lb/>Moscherosch ob man sich separiren solle.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Gros wil alles was andere<lb/>im hertzen
                        haben wissen, ut<lb/>possit ipsis domi-<lb type="inWord"/>nari; aber man
                        solte<lb/>auch etwas Gott in der<lb/>stille in Andern<lb/>&#252;berlassen
                        die sich<lb/>selbst helfen k&#246;nnen<lb/>mit Gott! </note> Ego meditans
                    multum<lb/>ore non multum loquor, &amp; sic non possum fundere Gebeths orati-<lb
                        type="inWord"/>ones uti nec Dippelius qui bene scribit non bene loquitur.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Prof.</fw></p>
                <pb facs="b0795.jpeg" n="795"/>
                <note2>(Seite 795) </note2>
                <p>Prof<ex>essor</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116538937"
                                >Rieger</name></author><note place="foot" resp="editor"> Georg
                            Konrad Rieger (1687-1743), Theologe in Stuttgart </note> in Stuttgard am
                        Gymnasio, v. Prediger, hat<lb/><title>die w&#252;rtembergische
                            Tabeam</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Georg Konrad
                        Rieger: Die w&#252;rttembergische Tabea oder das merckw&#252;rdige
                        &#228;ussere und innere Leben und seelige Sterben der weyland gottseeligen
                        Jungfrauen Beata Sturmin, welche den 11. Januarii zu Stuttgardt durch einen
                        seeligen Tod vollendet worden, Stuttgart 1730. </note> geschrieben, erat
                    Rath <hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/128642890">Sturmen</name></hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich Sturm (1645-1709),
                        w&#252;rttembergischer Landschaftskonsulent </note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117363766">Tochter,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Beata Sturm (1682-1730), Tochter Johann Heinrich Sturms,
                        Pietistin </note> in dem leben dieser hat er auch sonderl<ex>ich</ex> an ihr
                    ger&#252;hmt<lb/>da&#223; sie das Ministerium so hoch gehalten, aber die
                    Separatisten<lb/>hat er mit unter die Ketzer gesetzt so sie verworffen. Ist ein
                    guter<lb/>Mann, aber noch etwas sectirisch. Ist mit in Vorschlag
                    hieher<lb/>vocirt zu werden.<lb/>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt
                    </note> wil moderate gegen den <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/11721339X">jungen Starck</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Starck, Pastor an der Frankfurter
                        Sankt-Katharinenkirche, Sohn Johann Friedrich Starcks </note> in ein paar
                    bogen<lb/>schreiben. Semel noctu surrexit &amp; notavit sua cogitata<lb/>so
                    ohngefehr kamen. S<ex>anctam</ex> Coenam orthodoxi dicunt esse pro<lb/>infirmis
                    &amp; ipsi dicunt t<ex>ame</ex>n se esse formos.<lb/>Rath <hi rend="underline"
                        >Lang</hi> wil fest man solle gar nicht schreiben v. disputiren,<lb/>da ist
                    Gros nicht einig mit ihm, denn <g>Chri</g>stus es auch gethan<lb/>v. doch auf
                    dem berge gebethet. h&#228;lt alles Disputiren vor babel.<lb/>Endlich ists aber
                    auch gewi&#223; mu&#223; vor Gott alles still werden.<lb/>Ructus, flatus.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. auris d<ex>extra</ex> susurrat, liberum
                    caput,<lb/>auris d<ex>extrae</ex> ext<ex>ernae</ex> pressio. Flatus. <hi
                        rend="underline">Pedes frigent,</hi> calent manus.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Frater minor</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und
                        Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder </note>
                    bekam den abend einen schauer im Nass-Kalten,<lb/>schnee v. tau wetter, schiesst
                    au&#223; dem Kopff in die hand p Jucken der adern.<note place="margin-right"
                        resp="author"> per III dies vespera dor-<lb type="inWord"/>mivit. ist ihm
                        vom<lb/>Kopff in die Arme<lb/>gefallen. est
                            tempus<lb/>venaesectionis.<lb/><hi rend="underline">Venam secuit</hi>
                        an<lb/>ostern cum suffocatus<lb/>fer&#232; esset. </note><lb/>Oscitatio.
                    Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus aspero, mit
                    spannen sub-<lb type="inWord"/>inde, das cessirt rejecto muco. Ructus. <hi
                        rend="underline">Gar Viele<lb/>bl&#228;sgen ad laryngem,</hi> so jucken.
                    Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Pedes frigent.<lb/>Aures susurrant.
                    Stiche in podice. Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet.<lb/>Pressio ocul<ex>i</ex>
                        d<ex>extri</ex>. Pedes frigent in calido hypocausto. <hi rend="underline"
                        >Jucken in</hi><lb/><hi rend="underline">vertice v. da kratze pulsatio
                        arteriarum. <g>Urina</g> sat multa<lb/>excernitur &#224; pomis &amp; pisis
                        acescentibus,</hi>
                    <g>aci</g>dum n<ex>emp</ex>e omne per<lb/><g>urinam</g> excernitur. Die
                    s&#228;ure, <hi rend="underline">soda</hi> v. fermentation steigt mit einer<lb/><choice>
                        <orig>trockne</orig>
                        <reg>Trockenheit </reg>
                    </choice> hinauff in den schlund.<note place="margin-right" resp="author"> heute
                        hatte ein SpassVogel<lb/>in die w&#246;chentl<ex>iche</ex>
                        Anzeige<lb/>setzen lassen <unclear>xxxxxxxx</unclear>
                        <lb/>da&#223; herein komme Herr<lb/>Baron von <unclear>Dauchmir-<lb
                                type="inWord"/>nix.</unclear>
                    </note><lb/>Pfeiffen auf den lungen &amp; mucus ex faucibus &amp;
                        lar<ex>ynge</ex>. Horripil<ex>atio</ex> dorsi.<lb/>Aures multum susurrant
                    &amp; murmurant utraque. Pressio bregmatis<lb/>sinist<ex>ri</ex>.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Pressio ocul<ex>i</ex>
                        sinist<ex>ri</ex>. Somnolentia levis<lb/>Oscitatio.<lb/>Noctu bene dormivi.
                    Ging schlafen hora XI &#189;. Surrexi hora VIII.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-13">
                        <supplied>13.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0795.jpeg" n="795"/>
                <!-- 795 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 13 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane rejici mucum
                        laryng<del> em</del>is lentem de nocte collectum, dolor<lb/>genu
                        sinist<ex>ri</ex> per noctem flexi &amp; refrigerati ut dextri per obte-<lb
                        type="inWord"/>gentem lectum levem. Borbor<ex>ygmi</ex> multi. Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni.<lb/>Larynx asper, auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                    Flatus <g>sulphur</g>ei foetid<ex>i</ex>.<lb/>Animus liber, nur, weil in studiis
                    nicht recht propter memoriam fort-<lb type="inWord"/>kam quae nimis debilis est,
                    etwas nachdencklich.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Ob memoriae defectum<lb/>judiciosa studia</hi> eli-<lb
                            type="inWord"/>go in quibus inclarescere<lb/>valeam. </note> Sic
                    moralia<lb/>&amp; alia theologica eligo studia in quibus inclarescere &amp; ad
                    majora<lb/>tendere possim, quod certo modo esse potest, ut ego &amp; reliqui
                    ad<lb/>Deum aspiremus, magis practice t<ex>ame</ex>n quam in intellectu,
                    ohne<lb/>Neid v. Rumor. Sonst wird hochmuth drau&#223;. Et bonis mala
                    utimur.</p>
                <pb facs="b0796.jpeg" n="796"/>
                <note2>(Seite 796) </note2>
                <p>Egoitatis &amp; philautiae studium elucet &amp; inde,<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Egoitas &amp; <lb/>philautia</hi>
                    </note> uti &amp; jam<lb/>hest<ex>erna</ex> vespera, da&#223; ich nicht gerne in
                    dem schnee so die Nacht gefallen<lb/>v. s&#252;dwestwind gehe, so eben solch
                    wetter ist wie neul<ex>ich</ex> da zu<lb/>K&#246;nig<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Ludwig K&#246;nig (1676&#8211;1757), Buchh&#228;ndler
                        und Verleger in Offenbach </note> hingieng, weil es mich <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> geheissen, jussus n<ex>emp</ex>e non<lb/>habente ego sed ex proprii
                    animi sensu. Quaero wegen des Verdrusses<lb/>mich vor der K&#228;lte zu
                    verwahren p secus atque nuper, sed<lb/>vinco me, &amp; hisce difficultatibus
                    omnibus me trado, quia<lb/>est officium amoris &amp; humanitatis exhibitum
                    amico, quem<lb/>servari &amp; salvari cupio. Ita philautia vel annuens<lb/>vel
                    abnuens ex <del>quili</del> quolibet quidlibet facit va-<lb type="inWord"/>riis
                    et saepe speciosis sub praetextibus.<lb/>Pressio in occipite, in <g>ure</g>thra
                    pitzeln, pressio in ano, in <g>aere</g><lb/>frigent manus, borbor<ex>ygmi</ex>
                    cum tussicula ex lar<ex>ynge</ex> asper<ex>o</ex>, mucus<lb/>caeruleus
                        paulul<ex>um</ex>.<lb/>Die Nacht wieder helle, gegen Morgen wechselte es um
                    v. kam<lb/>loco boreae der S&#252;dwestw<ex>est</ex> v. brachte wind v.
                    schnee<lb/>coelum tr&#252;bl<ex>ich</ex>.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        19.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 48.<lb/>Egessi faeces ex albo luteas ob
                    placentulas heri comestas<lb/>multas subspiss<ex>as</ex>. Larynx asper ob mucum
                    rejectum.<lb/>ad Laryngem externe utrobique pitzeln v.
                    bl&#228;&#223;gen.<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni.<lb/>Gieng nach <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach,</name> schneyete
                    zuweilen von der h&#246;he<note place="foot" resp="editor"> = vom Taunus </note>
                    her Nordwest,<lb/>Zuweilen war es helle.<note place="margin-left" resp="author">
                        Multus ex larynge mucus<lb/>pulposus &amp; infundib<ex>ulo</ex><lb/>in via,
                        raucus<lb/>larynx. </note> Dicunt rustici man f&#252;hle die<lb/>H&#246;he
                    so voll Schnee, sed gelu ipsum niveos reddit montes,<lb/>&amp; altius et supra
                    montes ascendendum est ad <g>ter</g>rae Archaeum<lb/>qui causam frigoris
                    dat.<lb/>Edi cum Pastore bohnen |: weise quibus delectatur pastor :|
                    s&#252;lsen, 2<lb/>&#196;pfel, K&#228;se. Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>.<lb/>postea apud Koenig edi 2 borst<ex>orfer</ex> &#228;pfel,
                        it<ex>em</ex> Kuchen, K&#228;se holl&#228;ndisch<lb/>v. brodt, bibi rothen
                    Wein etwa 4 gl<ex>&#228;ser</ex>.<lb/>gieng hierauf mit <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe </note> nach
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4086529-0">Oberrad</name> in
                    dem Nordwestwind so kalt.<lb/>Bibimus im L&#246;wen &#189; Maas wein, edimus
                    einen weck mit Saltz v. K&#252;mmel.<lb/>Giengen den Einla&#223; herein in
                        Gentzels<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel
                        (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt </note> hau&#223;.
                    &#224; vino oscitatio.<lb/>Vespera &#224; vino caput liberum, lustig. Pressio in
                    ano, it<ex>em</ex> in<lb/>planta pedis &#224; vino, so folgenden tag gleich
                    cessirte, pressio illa<lb/>war sonderl<ex>ich</ex> in planta pedis
                    dextri.<lb/>Vespera domi edi 6 &#228;pfel ob vinum, it<ex>em</ex> 2 oberrader
                    weckgen, bibi 1 gl<ex>as</ex>
                    <g>Wasser</g>,<lb/>war warm inwendig, pedes semper <del>frig</del>
                        calebant.<note place="margin-left" resp="author"> Motus &amp; <g>aer</g>
                        frigidus alvi<lb/>laxitatem &#224; vino<lb/>&amp; pomis multis impedi-<lb
                            type="inWord"/>vere. </note><lb/>In genu sin<ex>istra</ex> pulsatio ob
                    periscelidem arctam. Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>. Oscitatio,<lb/>Egessi <add
                        resp="author" place="left">premendo egessi </add> faeces spissas, quas
                        <del>toto die</del><add resp="author" place="above">a meridie </add> non
                    egesseram &#224; meridie v. doch viel<lb/>gegessen. Horripilat<ex>io</ex> dorsi
                    nach dem glas <g>Wasser</g> so kalt tranck.<lb/>Der Wein so starck
                    schw&#228;rmte mir etwas in dem gebl&#252;the, nicht attentus eram<lb/>ad
                    narrata. Sic mache zuweilen Spr&#252;nge, ut hodie, v. erkenne<lb/>da&#223;
                    alles menschl<ex>iche</ex> thun eitel ist, v. da&#223; meiner Natur auch ne in
                        mi-<lb type="inWord"/>nimis den Z&#252;gel schiessen lassen darff,<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vetus adam, si ei frenum<lb/>laxatur, ist wie
                            ein<lb/>aufgebunden Kalb.</hi>
                    </note> sonst exorbitirt sie gleich<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">au&#223;</fw></p>
                <pb facs="b0797.jpeg" n="797"/>
                <note2>(Seite 797) </note2>
                <p>au&#223; Menschengef&#228;lligkeit. Quod E<ex>rgo</ex> an non melius
                    manere<lb/>in solitudine, quam misceri turbae &amp; nationibus publicis?<lb/>Cum
                    ad hoc extemporaneus non sim, &amp; ideo medicinam ad faciendam<lb/>minim&#232;
                    aptus, omne n<ex>emp</ex>e principium mihi semper gravissimum<lb/>&amp; valeo
                    minim&#232; memoria. Sed &amp; cum sim stipendiarius<lb/>publico omnem operam
                    non possum invidere!<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"><hi rend="underline"
                        >Dippelius</hi></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt </note> &amp; <hi rend="underline"
                            ><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stier</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil
                        Stier (*1696), Theologe </note> &amp; alii die hitzig v. ihre wissenschafft
                    gewi&#223; haben,<lb/>v. sich nicht f&#252;rchten vor jemand, werden ohne scheu,
                    v. sagen alles her-<lb type="inWord"/>au&#223;, sind gut v. redlich, reden
                    alzeit wie sie es erkennen,<lb/>v. so sie ihr wissen ins gute bringen ad usum
                    Regni Dei,<lb/>so ist bey ihnen viel Nutzen.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Moderatus sum in omnibus<lb/>quia inscius &amp;
                        timidus<lb/>&amp; suberbus, inque nemine<lb/>libenter reprehendor<lb/>sic
                        propria utilitas regit<lb/>omnia. </note> Vid<ex>e</ex>
                    <bibl>Anhang zur <title>Replique</title>
                        p<ex>agina</ex><lb/>penult<ex>ima</ex></bibl> ubi <hi rend="underline"
                            ><unclear>Brade</unclear></hi> allegatur, der s<ex>einen</ex>
                    Pietistischen sohn hat <lb/>mit dem bierkrug erschlagen wollen, aber ihn hernach
                    um Verzeihung gebethen.<note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel
                        od. Ernst Christian Kleinmann: Freye und freywillige Replic Auff die so
                        titulirte Abgen&#246;thigte Antwort/ eines zeitlichen Ministerii in der
                        Evangelisch-Reformirten Gemeine zu Wesel/ Auff die an Sie und &#252;brige
                        Herren Herren Consistoriales, Von einem der sich schreibet Ernst Christoph
                        Hochmann de Hochenau/ Eingesandte und von Ihm genannte:
                        Wohl-gegr&#252;ndete/ liebreiche Ermahnungs- und respectiv&#232;
                        Defensional-Schrifft/ etc. etc. Au&#223; auffrichtiger Hochachtung der
                        Warheit/ die/ und wie sie in JESU ist/ ohn einig Ansehen der Personen
                        geschrieben und publicirt, Zweyte Edition/ Welche in etwas/ und nicht nur
                        mit dem Au&#223;zug/ den das Weselsche Ministerium aus der Replic gemacht/
                        und der K&#246;nigl. Regierung zu Cleve &#252;bergeben/ Samt einigen
                        n&#246;thigen und gr&#252;ndlichen Anmerckungen dar&#252;ber/ Sondern auch
                        mit denen Grund-S&#228;tzen der Mystischen Theologie und der warhafften
                        Historie des Verfahrens Calvini mit Serveto, &amp;c. vermehret worden, 2.
                        Aufl., Frankfurt/ Leipzig 1711. </note><lb/>Vidi apud Stier
                            <bibl><author>Immanuel <hi rend="underline">Proelei</hi></author>
                        <title>Demonstrationem de<lb/>Certitudine sensuum rationis &amp;
                            fidei,</title> Lipsiae 1704 in 8</bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Immanuel Proeleus: Demonstratio de certitudine sensuum, retionis et fidei
                        qua status naturalis, imprimis autem religionis verae principia, per
                        testimonium Spiritus S. internum confirmata explicantur. Acc. Diss. qua
                        naturalis religio hominis <supplied reason="omitted-in-original"
                            >et</supplied> boni civis demonstrantur, Leipzig 1704. </note>
                    so<lb/>sehr sch&#246;n frey geschrieben ist. hatte es von
                        Cramer.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 18<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 45.<lb/>Noctu
                    bene dormivi. tr&#228;umte von einer gr&#252;nbezogenen stube.<lb/>it<ex>em</ex>
                    von rothen v. schwartzen Kirschen.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-14">
                        <supplied>14.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0797.jpeg" n="797"/>
                <!-- 797 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 14 <g>decem</g>b<ex>ris</ex><lb/><lb/>Mane egessi faeces luteas
                    multas cum borbor<ex>ygmis</ex> subtenues.<lb/>Raucedo laryngis,
                        Oscitat<ex>io</ex>, vari nonnulli in facie et in<lb/>aure sin<ex>istra</ex>,
                    ad laryngem sind vesiculae prurientes meist weg.<lb/>Apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> bibi Coffee 4 Tasses.<lb/>Dixit ille <hi rend="underline"
                        >Praetorius</hi><note place="foot" resp="editor"> Friedrich Praetorius,
                        Kammersekret&#228;r in Schwarzenau </note> zu wittgenstein, so Secretarius
                    gewesen, v. dem Grafen<lb/>alles derbe ins gesicht sagt, dicit al&#223; er ein
                    mal zu wetzlar sollen l&#252;gen<lb/>sagen habe ihn de&#223;halben der schlaag
                    ger&#252;hrt, daher er etwas im Kopff<lb/>verr&#252;ckt ist. Ist zu fu&#223;
                    nach wien v. wieder hergelaufen v. hat den<lb/>Grafen verklagt. Fende putat er
                    habe den Tr<ex>aktat</ex> von der wiederbringung<lb/>aller dinge gemacht, da
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7">Halberstadt</name>
                    aufsteht. in 8. wuste es aber nicht<lb/>gewi&#223;. Steht darinnen die grosen
                    w&#252;rden in jener welt Canaillen<lb/>seyn.<lb/>Tormina aliquot ventris,
                        flatus.<lb/><hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Fratri</name></hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795),
                        Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder
                    </note> volebam v<ex>enam</ex> secare sed ob pedes frigidos &amp; minimas
                    venas<lb/>non potui sanguinem acquirere.<lb/>Meridie edi spinath bratwurst, viel
                    hasen mit saurer br&#252;he,<lb/>Apfeltorte. Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Venter inflatus. Egessi<lb/>faeces
                    cum flatibus subten<ex>ues</ex> fusc<ex>as</ex>. Ructus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> varus hinter dem lincken<lb/>Ohr.
                    </note><lb/>Ivi ad Gentzel.<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael
                        Gentzel (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt </note> Dixit
                    da&#223; er von 2 <hi rend="underline">wechselb&#228;lgen</hi> wisse, die zu
                    ihrer<lb/>vielleicht bestimmten Zeit, weggekommen, ohne da&#223; jemand wisse
                    wohin.<lb/>So ist es auch einem ungestalten An Verwandten <hi rend="underline"
                        >Junckerrotts</hi><note place="foot" resp="editor"> Johann Jacob Junckerrott
                        (fl. 1732) Bibel&#252;bersetzer </note> gegangen.<lb/>Junckerrott ist ein
                    patritius von hier, war ein hauptmann hat sehr gehurt<lb/>uti ipse fassus, hatte
                    die Classen durchgangen v. konte griechisch, unde ejus<lb/>versio N<ex>ovi</ex>
                        Test<ex>amenti</ex> dazu er 500 Gulden hinterlassen v. <hi rend="underline"
                        >sch&#228;fern v. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1068244216"
                            >Krahl</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Theodor Krahl
                        (1688&#8211;1736), Schuhmacher in Frankfurt und B&#252;dingen </note> die
                    Verwaltung <lb/>&#252;bertragen auch das drau&#223; zu l&#246;sende an Arme nach
                    dem gewissen zu verwenden.<lb/>War erst ein schuster, nachher Strumpfwircker,
                    war 1) zu <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4102054-6"
                        >ogriffel,</name> post<lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4030205-2">Kelsterbach</name> 3) <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4041750-5">Neuen heyn,</name> post 4)
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4093152-3">bockenheim</name> 5
                    obiit Budingae.</p>
                <pb facs="b0798.jpeg" n="798"/>
                <note2>(Seite 798) </note2>
                <p>War sehr eifrig. in s<ex>einem</ex> soldaten leben hatte er die Epilepsie
                    bekommen,<lb/>v. war einmal hart gefallen. Ructus.<lb/>Fui apud
                        Diesterweeg.<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note> Bibi Thee. It<ex>em</ex>
                    postea bey Brommer und<lb/>asse 1 st&#252;ck kuchen. Larynx asper, mucus ex eo
                    pulposus sub-<lb type="inWord"/>inde. Pedes de die semper friguerunt, hatte
                    gestern gama-<lb type="inWord"/>ches an, heute nicht. Ructus.<lb/>&#224; Thee
                    sudaveram bey Brommer, v. war etwas lustig.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Aderat Brommero der Provisor<lb/>au&#223; der schwanen
                        Apothecke, der<lb/>sagte hier habe man alzeit<lb/>fieber, v. er sey noch
                        nirgend<lb/>gewesen wo man de&#223;halben mehr<lb/>Chinam chinae gebraucht
                            ha-<lb type="inWord"/>be al&#223; hier. </note> Spannen<lb/>in artubus
                    hin v. her. Calent manus.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 20.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex>
                    51.<lb/>Spannen in inf<ex>undibolo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> &amp; mucus ex
                    iis pulposus cum screatu &amp; tussi-<lb type="inWord"/>cula. Flatus. Frigent
                    pedes &amp; in calido hypocausto.<lb/>Animus non valde hilaris, ob meam
                    corruptionem &amp;<lb/>labilitatem ad peccata, in nimis parvo ad Deum.
                    &amp;<lb/>nimis magnum ad me<add resp="author" place="above">superbum </add>
                    &amp; alios circa me respectum.<note place="margin-left" resp="author">
                        &#960;&#961;&#959;&#963;&#969;&#960;&#959;&#955;&#951;&#968;&#943;&#945;
                    </note><lb/>Ructus multi. Flatus. Flat boreas, Coelum serenum,
                    stellatum.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex> susurrus.<lb/>Koenig<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Ludwig K&#246;nig (1676&#8211;1757), Buchh&#228;ndler
                        und Verleger in Offenbach </note> mihi misit <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11757502X">Joh. <hi
                                    rend="underline">Mariae Lancisii</hi></name></author>
                        <title>de motu cordis &amp;<lb/>aneurysmatibus</title> opus posthumum. in
                        folio 1728 Romae</bibl><note place="foot" resp="editor"> Johannes Maria
                        Lancis od. Lancisius: De motu cordis et aneurysmatibus opus posthumum in
                        duas partes divisum, Rom 1728. </note> editum.<note place="margin-left"
                        resp="author"> c<ex>um</ex> fig<ex>uris</ex> aereis </note><lb/>weil es zu
                    theuer wil es Koenig nachdrucken. so durchsehe.<lb/>cum imagine autoris.
                        Borbor<ex>ygmi</ex> ructus flatus. Pitzeln in ocul<ex>o</ex>
                        sin<ex>istro</ex>.<lb/>It<ex>em</ex> nare sinist<ex>ra</ex>. ructus.
                    Oscitatio.<lb/>Sensim hora X sedenti frigidi pedes calent, &amp;iam
                    magis<lb/>calente hypocausto. Pressio frontis. Oculi liberi &amp;
                    clari.<lb/>Pressio auris d<ex>extrae</ex> externae. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Oscitatio. Ructus.<lb/>Ructus facit die fette
                    Kruste an der Apfel torte so meridie gegessen.<note place="margin-left"
                        resp="author"> steigt sehr im Magen<lb/>inde Ructus.
                        </note><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                        Horripil<ex>atio</ex> dorsi in <g>aer</g>e cum fui,
                        Oscitatio<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. Tumet abdomen. Mucus ex naribus
                        pulpos<ex>us</ex>. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Tormina levia, flatus.
                        Oscit<ex>atio</ex>. Oscitatio cum horripilatione dorsi<lb/>subsequente,
                    flatus. Pressio frontis.<lb/>In omnibus sectis salus est.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Ratio salutis in omnibus<lb/>sectis.</hi>
                    </note> Nam si quis corde puro ad Deum<lb/>directo uniqu&#232; exequitur, etiam
                    fabulosa, quae bona cognoscit,<lb/>ea ei operantur salutem. Vivit enim talis
                    firma in Deum<lb/>fiducia &amp; serenitate mentis, et studio avido Dei
                    exequendi<lb/>moderata, licet in electione mediorum erret. Sicque non<lb/>sanat
                    status externus &amp; Religio, sed cujus libet internus<lb/>in Deum se &amp;
                    alios homines animus fidelis, quo ipsum Deus<lb/>instruxit, inque quo DEUs
                    vivit. Religio tegmen est, sub quo<lb/>latet animus bonus, ad cujus bonitatem et
                    malignitatem nil<lb/>quicquam ea addit.<lb/>Cum lego oculorum pressio. Pressio
                        ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>. Flatus <g>sulphur</g>ei borbor<ex>ygmi</ex>
                    ructus<lb/>Pressio ani. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge
                        pulposus.<note place="margin-left" resp="author"> Oscitatio, mucus
                        ex<lb/>naso. </note><lb/>Hesterna &amp; hodierna die, ubi carni
                        paulul<ex>um</ex> plus justo luxavi<lb/>habenas sentio in me, cum ita
                    voluntatem paulul<ex>um</ex> occupavit<lb/>Satanas,<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Tentatio ad mala</hi>
                    </note> me intern&#232; sentire in corde fluchen schw&#246;ren, v.
                        allerl<ex>ei</ex><lb/>garstige Gedancken, ist alles von Einr&#228;umung des
                    willens da<lb/>der feind pulso <g>spirit</g>u s<ex>anc</ex>to das hertz ein
                    nimmt, Deus ob liberationem<lb/>precandus. Diabolus inspirat, ego per Deum
                    resisto. Quaerit diabolus<lb/>num possidere &amp; <hi rend="underline"
                        >obsidere</hi> hanc animam possit. In nonnullis post animam <lb/>&amp;
                    corpus obsidet.<note place="margin-left" resp="author"> Aegre fero quod
                        heri<lb/>plus justo bibi vinum,<lb/>atque requiritur ad sani-<lb
                            type="inWord"/>tatem. </note></p>
                <pb facs="b0799.jpeg" n="799"/>
                <note2>(Seite 799) </note2>
                <p>Subtristis fio, quod per praeteritam hebdomadam libris legendis<lb/>fere nullis
                        insudavi,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Furor literarius</hi>
                    </note> sed alia utilia egi, &amp; officia amoris,<lb/>quae tam bona sunt, quia
                    literae philautiae pabulum. Attamen<lb/>consolationem flabam cum legerem
                    libellos hac vespera &amp; animus<lb/>paulul<ex>um</ex> erat pacatior, qui
                    metuit thesaurum eruditionis non<lb/>fere sufficientem.<lb/>Ructus.
                        <del>Tentatio et</del> oscit<ex>atio</ex>. borbor<ex>ygmus</ex>. flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex> susurrus &amp;
                    clangor.<lb/>Confundebam hodie animum cum non succederet in <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">fratre</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und
                        Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder </note>
                    venaesectio, sed<lb/>hac vespera dum legi varia quae placent &amp; res melior
                    est, <lb/>serenitas venit menti.<note place="margin-right" resp="author">
                        Brommer variolas quaerebat<lb/>adstantem infantem an <lb/>copiosas habeat in
                        <lb/>dorso. </note><lb/>Non comis eram hodie, non humanus, grimmig, alles
                    von<lb/>dem b&#246;sen einhauchen, so finsterni&#223; v. ha&#223; zu wegen
                    brachte.<lb/>Sed supprimebam &amp; vincebam, &amp; humanitatem extern&#232;
                    vultu<lb/>ostendebam.<lb/>Ita sahe auch nicht die leute fr&#246;lich an,
                    timebam, menti serenitas cessit<lb/>schon seith freytag, quia in orationibus
                    tepidior, &amp; anima non<lb/>ita adhaeret <g>Chri</g>sto &amp; Deo. Vigilate,
                    vigilate, corpori pabulum<lb/>subducendum, ne nimis pinguescat, &amp; carnale
                    pabulum concupi-<lb type="inWord"/>scendo, noceat animae.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Dubito nimium de<lb/>prospero omnium
                        successu<lb/>wil alles mit meiner<lb/>Vernunfft au&#223;gr&#252;beln,<lb/>v.
                        traue nicht auf Gott.<lb/>Ich traue nicht weiter al&#223;<lb/>ich sehe.
                            Malum!<lb/><hi rend="underline">Est furor dubitandi</hi><lb/>qui omnem
                        certidudinem<lb/>adimit, &amp; despera-<lb type="inWord"/>tionem comitem
                        habet.<lb/>Sed vincit fides!<lb/>so weit glauben al&#223; man<lb/>sieht ist
                        gegen Menschen<lb/>gut, aber Gott der<lb/>alzeit recht f&#252;hrt
                        mu&#223;<lb/>man sich gantz &#252;berlassen. </note><lb/>In Compagnien kan
                    ich brav schertzen, doch nicht grob, doch so, da&#223; ich<lb/>v. andere lachen,
                    sed &amp; in hoc natura supprimenda.<lb/>Varia meditanti horripilatio per
                    dorsum. Somnolentia levis.<lb/>Pandicul<ex>atio</ex>. Oscitat<ex>io</ex>. Pedes
                    calent, auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Cubitum ivi hora 1 &#189;.<lb/>Noctu
                    quietus dormivi. die fenster froren.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-15">
                        <supplied>15.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0799.jpeg" n="799"/>
                <!-- 799 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 15 <g>decem</g>br<ex>is</ex>.<lb/><lb/>Surrexi hora VII &#189;.
                    Crepitus artuum.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 20 &#189;<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 57
                    &#189;. Ostwind, etwas wolckig am himmel. Aurora rubet<lb/>Coelum.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Dr. Douzeaid<ex>ans</ex> wird
                            bey<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118720953">Chur
                            Pfaltz</name> Geh<ex>eim</ex>Rath v. leib-<lb type="inWord"/>Medicus.
                        Hodie cum<lb/>eum convenirem dicebat<lb/>male Erysipelatem<lb/>in accusativo
                    </note><lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> et larynx
                        paulul<ex>um</ex> ad huc uti semper<lb/>raucus, sicque assit <hi
                        rend="underline">Coryza</hi> ad quod juvit motus itineris nach<lb/><name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach</name> &amp;
                    potus vini veteris.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. pressio
                    frontis. auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Oscitatio, pressio<lb/>aliqua am
                    ballen des rechten fu&#223;es. Pitzeln in nare sinist<ex>ra</ex>. pressio<lb/>ad
                    anum ad faeces, ideo facile refrigeror. <lb/>Cum tussicula levi mucus ex larynge
                    pulposus.<lb/>Egessi cum flatibus faeces obscur&#232; virides. pressio
                    frontis.<lb/>Molares lincker seits oben spannen v. pitzeln etwas.<lb/>Mucus cum
                    tussicula ex lar<ex>ynge</ex> pulposus. Ructus <g>aci</g>di jejuni
                    multi.<lb/>Pressio frontis. Mucus ex larynge caeruleus est, ex
                        inf<ex>undibulo</ex> vel<lb/>albus vel luteus. Pressio in axill<ex>a</ex>
                        sin<ex>istra</ex>. Borbor<ex>ygmi</ex>. Frigent<lb/>scribenti in
                        frigid<ex>o</ex> hypoc<ex>austo</ex> apices digit<ex>orum</ex>. Calent
                    pedes.<lb/>Pressio an der Zahnl&#252;cke unten linckerhand.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Es ist ein st&#246;rger <note
                            place="foot" resp="editor">=umherreisender Arzt, Quacksalber</note>
                        <hi rend="underline">Fuchs</hi> nomine hier<lb/>der sagt &#252;ber 1
                        Jahr<lb/>komme die Pest v.<lb/>alle leute m&#252;ssen<lb/>daran sterben die
                        jetzt<lb/>den schnupfen nicht haben.<lb/>Daran doch meist<lb/>alle leute
                        laboriren. </note><lb/>Mane gieng zu <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> v. fertigte den Expressen ab so <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt
                    </note> des Weins<lb/>halber hergeschickt. Gaben ein
                        attestatum.<lb/>Merid<ex>ie</ex> edi biersuppe, spinat, hasen kalt,
                    apfeltorte wenig. bibi<lb/>2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> etwas gew&#228;rmt. 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<lb/>Ivi ad
                        Gros,<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note> venit eo
                        Capit<ex>ain</ex>
                    <hi rend="underline"><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1023149001"
                            >R&#252;cker,</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Johann Ulrich
                        R&#252;cker (1668-1743), seit 1722 B&#252;rgerkapit&#228;n des achten
                        Quartiers in Frankfurt </note> der meynt er habe einen beruf<lb/> laxa</p>
                <pb facs="b0800.jpeg" n="800"/>
                <note2>(Seite 800) </note2>
                <p>laxa principia zu profitiren zu fluchen, trincken, in Compagnie gehen, v.<lb/>die
                    Leute zu bekehren, v. dabey ein visionnaire zu seyn. Resistebamus<lb/>ego,
                        Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note> &amp; Bruckner<note
                        place="foot" resp="editor"> Johannes Bruckner, Kaufmann in Frankfurt </note>
                    qui aderamus.<lb/><hi rend="underline">Bruckner</hi> &amp; ego &amp; Gros postea
                    soli aderamus, bibebamus 1) vinum<lb/>Grosii, postea 2) afferebat Bruckner, der
                    einen saltzburger auf-<lb type="inWord"/>genommen, 2 bouteilles bourgogne wein,
                    blieben bi&#223; 8 uhr beysammen.<lb/>unter allerl<ex>ei</ex> gutem
                        discours.<note place="margin-left" resp="author"> &#252;ber essen war lustig
                            gau-<lb type="inWord"/>debam ob bene acta nego-<lb type="inWord"/>tia
                        dippelii, cito cur-<lb type="inWord"/>rebam. Ad
                            parotidem<lb/>d<ex>extram</ex> pitzeln v. pressen.<lb/>Ructus, flatus,
                        paucas<lb/>faeces luteas spissas<lb/>expressi.<lb/><g>Urinam</g> pepulit Vinum.<lb/><choice>
                            <sic>Bibi</sic>
                            <corr>edi</corr>
                        </choice> zum wein Saltz<lb/>K&#252;mmel v. brodt.<lb/>Pitzeln in ano in
                            <g>ure</g>thra<lb/>pedes frigent uti<lb/>semper &#224; vino, atten-<lb
                            type="inWord"/>tus fui ad ea quae<lb/>loquebamur.<lb/>Pressio frontis.
                            verti-<lb type="inWord"/>cis, ructus, flatus,<lb/>frigent pedes in
                            calid<ex>o</ex><lb/>hypocaust<ex>o</ex>.<lb/>Vespera rasi barbam.
                    </note><lb/>Dixit <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519"
                        >Hort</name> der buchh&#228;ndler<note place="foot" resp="editor"> Paul
                        Heinrich Hort (gest. 1733), Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt
                    </note> sey sonst der &#228;rgste scepticus v. derisor gewesen,<lb/>aber von 2
                        gl<ex>&#228;sern</ex> wein gleich voll worden v. tournirt.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117083038">M&#246;llern</name>
                        hat <hi rend="underline">Hort</hi> ein mal<lb/>auf einer hochzeit sehr
                        herunter<lb/>gemacht wegen s<ex>eines</ex> Neides v. Geitz. </note>
                        E<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> cum Roedel-<lb type="inWord"/>hemii esset
                    studiosum valde derisit qui cum ipsis erat, non<lb/>Brucknerum quem aestimabat,
                    in ebrietate.<note place="margin-left" resp="author"> Bruckner dicit
                        verbum<lb/>esse in omnibus hominibus,<lb/>quod per <g>spirit</g>um
                            S<ex>anc</ex>tum<lb/>vivificatur.<lb/>esse in omnibus </note> Hort cum
                    huc veniret<lb/>in signum quam multum stultae pastorum conciones prosint,
                    omnia<lb/>pro pastorem habuit stultitia, sed jam edoctus est per <g>crucem</g>
                    meliora.<lb/>Bruckner nuper cum esset August<ex>ae</ex>
                        Vindel<ex>icorum</ex><note place="foot" resp="editor"> =in Augsburg </note>
                    h&#246;rte er den senior D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118763903"><hi rend="underline"
                            >Urlsper</hi>-<lb type="inWord"/>ger</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Samuel Urlsperger (1685-1772), Theologe </note> predigen
                    &#252;ber die materie da&#223; ein irregenitus<note place="foot" resp="editor">
                        = ein Nichtwiedergeborener </note> nicht k&#246;nne
                        salutariter<lb/>s<ex>ein</ex> ambt f&#252;hren, so er absque
                        except<ex>ione</ex> vorbrachte,<add resp="author" place="above">Urlsperger
                        credit restitutionem omnium. </add> da sang man<lb/>in der Mitte der Predigt
                    das lied: Es wolle uns Gott gn&#228;dig seyn,<lb/>da kam ihn schnell uti
                    Trembleurs |: d&#228;mpfft den Geist nicht<lb/>so man uns zeugt! :| ein Zittern
                    v. weinen an, das er verbergen<lb/>wolte aber nicht widerstehen konte, plane ut
                    me praesente Gros<lb/>semel hic in templo, &#252;ber das Elend der
                        Zuh&#246;rer.<add resp="author" place="right">Errant Quackeri da&#223; sie
                        es<lb/>nicht frey lassen v. au&#223; dem<lb/>Zittern ein Handwerck machen
                        wollen. </add><lb/>Dicebat Dr. <hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/116538937">Ruger</name></hi><note place="foot"
                        resp="editor"> Georg Konrad Rieger (1687&#8211;1743), Theologe in Stuttgart
                    </note> in Stuttgard habe al&#223; ein Halensis <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnolden</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Gottfried Arnold (1666&#8211;1714), Theologe </note>
                    nicht<lb/>v&#246;llig loben wollen, fatebatur er habe das verderben der Menschen
                    recht<lb/>aufgedeckt, sed verbum internum ut Halensis nolebat admit-<lb
                        type="inWord"/>tere. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnold</name> tacite <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118512579">J. Boehm</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Jakob B&#246;hme (1575-1624), Mystiker und
                        Theosoph </note> &amp; omnia habet. it<ex>em</ex> restit<ex>utionem</ex>
                    omnium p<lb/>in allen s<ex>einen</ex> Predigten, mit gut Teutsch. <lb/>Es liegt
                    ein fluch auf den schwartzm&#228;nteln, k&#246;nnen nicht gescheut
                    werden,<lb/>innutriuntur stultitiae, literis, non <g>spirit</g>ui.
                        D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10434444X">Pritius</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Georg Pritius od. Prietze
                        (1662&#8211;1732), Theologe, Senior des Frankfurter Predigerministeriums </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117174025">M&#252;nden</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian M&#252;nden (1684&#8211;1741),
                        Hauptprediger an der Frankfurter Barf&#252;&#223;erkirche </note> p<lb/>sind
                    nicht zur Vertraulichkeit zu bringen gewesen, mirabantur
                    lucem<lb/><g>Chri</g>stianorum laicorum, &amp; prae eorum parrhesia,
                    scholastia<lb/>eorum &amp; terminologia theologia tacebat. sehen unter
                    sich<lb/>v. verstummen.<note place="margin-left" resp="author">
                        Rexrath<!--Jakob Hartmann Rexrath (1685-1750), reformierter Theologe--> der
                            reform<ex>irte</ex> Prediger<lb/>zu Hess<supplied
                            reason="omitted-in-original">heim</supplied> ohnweit fran-<lb
                            type="inWord"/>ckenthal so jetzt nach hessen-<lb type="inWord"/>homburg
                        kommt, nimmt<lb/>al&#223; ein gut Zeichen von
                        s<ex>einem</ex><lb/>schulmeister auff, da&#223;<lb/>er sich von dem
                        &#228;ussern<lb/>separirt. <lb/>gl&#228;ubige m&#252;ssen einen anfang
                        <lb/>wissen ihrer bekehrung, einen<lb/>progressum. </note><lb/>Bruckner hat
                    bey einem donnerwetter grose s&#252;ssigkeit versp&#252;hrt, alloque-<lb
                        type="inWord"/>batur den alten Dr. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/122348850">Gladbach,</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Bernhard Gladbach (gest. 1728), Arzt in Frankfurt,
                        Vater von Cornelius Gladbach </note> ob sanguis per terrorem collectus in
                    venas<lb/>remissus tale gaudium possit facere, sed ille huic rei
                    noluit<lb/>immisceri. Divinum ille putat.<note place="margin-left" resp="author"
                        > Brucknerus dicebat sonst<lb/>in jungen jahren sey er<lb/>immer mehr im
                        traum<lb/>al&#223; wachend erweckt<lb/>worden, nun aber seith<lb/>10 jahren
                        habe das<lb/>auff<supplied reason="omitted-in-original"
                            >geh&#246;rt</supplied>.<lb/>Qui amat interna<lb/>se &amp; humana ne-<lb
                            type="inWord"/>gligit ei non sa-<lb type="inWord"/>piunt per
                        pateram<lb/>externae ceremo-<lb type="inWord"/>niae. </note><lb/>Epileptica
                    aderat, uti puto simulata, ut lucrum faceret,<lb/>Capit<ex>ain</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1023149001">Rucker</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Ulrich R&#252;cker (1668-1743), seit 1722
                        B&#252;rgerkapit&#228;n des achten Quartiers in Frankfurt </note> pro
                    obsessis habet epilepticos, et cert&#232; linguae ut<lb/>&amp; aliorum valde
                    aegrorum peregrinae, prophetiae, divinationes omnium<lb/>in obsessis arcanorum,
                    produnt <g>spirit</g>us praesentiam, in vere obsessis, &amp;<lb/>in his morbis
                    daemoniacis obscur&#232; obsessis ejusdem casus utrobique<lb/>praesentiam. Sagae
                    quoque uti ego puto illuduntur &#224; Diabolo, qui<lb/>illas obsidet, &amp; in
                    phantasia earum multa de conviviis diaboli<lb/>p ipsis fingit re vera non facta.
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/100704425">Westphal.</name></author>
                        <title>Patholog<ex>ia</ex> Daemon<ex>iaca</ex></title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Kaspar Westphal: Pathologia daemoniaca,
                        id est Observationes &amp; Meditationes Physiologico-Magico-Medicae circa
                        Daemonomanias, similisque Morbos Convulsivos &#224; fascino ortos, Leipzig
                        1707. </note> creare vi-<lb type="inWord"/>detur omnia
                        imaginat<ex>iones</ex> tribuendo, cum <g>spirit</g>us per
                        imaginat<ex>ionem</ex> operentur.</p>
                <pb facs="b0801.jpeg" n="801"/>
                <note2>(Seite 801) </note2>
                <p>Bruckner<note place="foot" resp="editor"> Johannes Bruckner, Kaufmann in
                        Frankfurt </note> ist sehr ernstl<ex>ich</ex> v. hat viele Kaufleute
                        e<ex>xempli</ex>gr<ex>atia</ex> Herrn Goltz p<lb/>schon angesteckt mit <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelio</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt </note> v. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386"
                        >Arnoldo.</name><note place="foot" resp="editor"> Gottfried Arnold
                        (1666&#8211;1714), Theologe </note><lb/>Zu <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4003614-5">Augspurg</name> hatte er ein alt bild
                    100 jahr nach der Reformat<ex>ion</ex> ge-<lb type="inWord"/>mahlt in copia
                    bekommen, da <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118575449"
                        >Luther</name><note place="foot" resp="editor"> Martin Luther
                        (1483&#8211;1546), Reformator </note> v. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118518534">Calvinus</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Jean Cauvin od. Johannes Calvin (1509&#8211;1564), Reformator
                    </note> sich mit ein-<lb type="inWord"/>ander balgen v. den <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118640437">Pabst</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Leo X. (1475&#8211;1521), 1513&#8211;1521 Papst </note> an
                    den ohren haben, ohnfern davon<lb/>steht die Einfalt sub effigie pastoris ovium
                    auf den Knien v.<lb/>bethet zu Gott derb au&#223; den wolchen sieht. Titulus
                    Carminis<lb/>est: Geistlicher Raufhandel.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        Gros<!--Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt-->
                        hat Gablern weil<lb/>er in der Noth v. zahlen<lb/>mu&#223;, weil es wie
                        er<lb/>sagte s<ex>ein</ex> gewissen nicht<lb/>leyden wolte den Mann<lb/>zu
                        verlassen, wieder <lb/>heute 100 Gulden vorge-<lb type="inWord"/>streckt.
                        Hat ihm <lb/>flehentl<ex>ich</ex> darum<lb/>geschrieben. <lb/>Ibam &#224;
                        meridie apud<lb/>Gros conveni Dou-<lb type="inWord"
                        />zeaidans<!--Melchior Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738),
Arzt -->,
                        der am<lb/>Pfaltzischen hof honori-<lb type="inWord"/>ficentissime
                        habitus<lb/>v. sehr grose Curen<lb/>in epilept<ex>icis</ex>
                            podagr<ex>icis</ex><lb/>pp gethan, so da&#223;<lb/>einige sagten
                        es<lb/>werde von ihm in die<lb/>Zeitungen kommen. </note><lb/>&#212; schau
                    doch wunder mein lieber Christ,<lb/>Wie der Pabst Luther v. Calvinist<lb/>Ein
                    ander in die Haar gefallen<lb/>Gott helfe den Verirrten allen.<lb/>in dem
                    Carmine selbst an einem ort also:<lb/>Und von der Person Jesu Christ<lb/>Ein
                    groses disputiren ist;<lb/>Von seiner allenthalbenheit<lb/>ist wiederum ein
                    schwerer Streit.<lb/>In fine hoc habet cum recensuit omnes opiniones von
                    fasten<lb/>sacramenten, Kertzen, Messe p<lb/>Der Punckte seyn ein groser
                    Haufen<lb/>Drum sich die drey M&#228;nner raufen<lb/>Und w&#228;hrt noch je
                    l&#228;nger je mehr<lb/>Der gemeine Lay beklagt es sehr<lb/>Weil er davon wird
                    irr v. toll.<lb/>Wei&#223; nicht wem Theil er glauben soll<lb/>Und ist leyder zu
                    vermuthen<lb/>Es m&#246;gt sich noch ein Lehr
                    au&#223;bruten.<lb/>Beschlu&#223;.<lb/>Herr Jesu schau du selbst darein<lb/>Wie
                    un eins die drey M&#228;nner seyn<lb/>Komm doch zu deinem Reich behendt<lb/>Und
                    bring solch Zancken zu einem End.<lb/>Pedes sedenti paulul<ex>um</ex> calere
                    incipiunt, pressio frontis &amp;<lb/>verticis. Horripil<ex>atio</ex> dorsi.
                    Ructus. oscitatio. Flatus.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> paulul<ex>um</ex> asper<ex>o</ex> pulposus.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Pressio occipitis, frigent
                    scribenti calid<ex>o</ex> in hypoc<ex>austo</ex> manus,
                        Auris<lb/>d<ex>extra</ex> susurrat.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Barom<ex>etrum</ex> 17.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex>
                    56. Ningit multum cum vento s&#252;d v. Nordwest.<lb/>Horripil<ex>atio</ex>.
                    frigus extremorum manuum &amp; pedum, auris d<ex>extra</ex> susurrat,
                        Horripil<ex>atio</ex>.<lb/>Oscitat<ex>io</ex>, pressio frontis, alles &#224;
                    vino hausto, in calido hypocausto.</p>
                <pb facs="b0802.jpeg" n="802"/>
                <note2>(Seite 802) </note2>
                <p>Bruckner<note place="foot" resp="editor"> Johannes Bruckner, Kaufmann in
                        Frankfurt </note> dicebat vor einen Pastorem sey sehr gut so er was habe es
                    nicht an<lb/>dem orth da er wohnt au&#223; zu leyhen v. au&#223; zu thun sonst
                    werden ihm die Leute<lb/>feind.<lb/>Epilept<ex>icos</ex> veros <g>sulphur</g>
                    accensum nil moratur, sed adulterinos id<lb/>detegit.<lb/>Zu wi&#223;baden im
                    weysenhau&#223; hat ein Mensch in simulata epilepsia, so<lb/>es hernach
                    gel&#228;ugnet, judicio Dei vero sie veritablement<lb/>bekommen da&#223; das
                    hau&#223; gezittert.<lb/>Bruckner leyhet keinen lumpen nichts, gibt ihnen aber
                    so die<lb/>haben wollen, allmosen, nimmt von ihnen keinen wechsel an, <lb/>weil
                    mit ihnen kein Rechnung halten. Legenti subinde somno-<lb type="inWord"/>lentia
                    levis venit.<lb/>Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus, Pressio frontis,
                    schl&#228;frig, pedes frigent<lb/>calefacio eos ad fornacem, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat &amp; sinistra, bor-<lb type="inWord"/>borygmi.
                    Ructus. Flatus. Oscitatio.<lb/>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt
                    </note> hat mit <hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/10434444X">Pritio</name></hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Georg Pritius od. Prietze
                        (1662&#8211;1732), Theologe, Senior des Frankfurter Predigerministeriums
                    </note> offt die derbste wahrheiten geredet, od<ex>er</ex> ihn<lb/>vielmehr
                    angeh&#246;rt tacite v. nicht geantwortet. Plus credebat Pritius<lb/>atque
                    dicebat. Timidus erat et pelli timebat. Oscitatio. <lb/>Facile refrigeror in
                    hypocausto quoque. Pressio frontis.<lb/>Intus acescit vinum.<lb/>Bruckner hat
                    einen saltzburger au&#223; dem land v. nicht der stadt<lb/>die lasterhaffter, zu
                    sich genommen. Gros dicit ihrer der hof-<lb type="inWord"/>G&#228;rtner habe in
                    herxheim ein M&#228;gdgen von Juden stupriren wollen.<lb/>Dicit Gros sie seyen
                    alle sehr geil, sed dependere id dico<lb/>ab eorum otio, od<ex>er</ex>
                    gewohnheit in dem lande, sie arbeiten jetzt<lb/>so scharf nicht al&#223; zu
                    Hau&#223;.<lb/>Vespera somnolentus fui &amp; frons doluit. war sehr
                    schauerig.<lb/>de nocte bene dormivi. Ging schlafen hora XII. &amp;
                        expergef<ex>iebam</ex><lb/>vor 7. Ninxit noctu.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-16">
                        <supplied>16.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0802.jpeg" n="802"/>
                <!-- 802 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex><g>Martis</g> 16 <g>decem</g>br<ex>is</ex>.<lb/><lb/>Mane pressio
                    frontis gleich, pitzeln in ano. Ructus <g>aci</g>d<ex>i</ex>
                        jejun<ex>i</ex>.<lb/><g>Urina</g> multa missa. facile frigeo.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. Pressio frontis.<lb/>Pandicul<ex>atio</ex>.
                        Oscitatio.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 15.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 53. ist
                    tr&#252;b. s&#252;dwest.<lb/>Ibam ad Diest<ex>erweg</ex><note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in
                        Frankfurt </note> bibi Thee. ging im schnee facile refrige-<lb type="inWord"
                    />runtur extrema. Tormina levia abdominis. post Thee<lb/>flatus &amp; ad alvum
                    conamina wegen des Thee al&#223; eines <hi rend="underline">novi</hi><lb/><hi
                        rend="underline">digerendi</hi> so die alte faeces wegzuschaffen anla&#223;
                    giebt,<lb/>auch selbst sua materia <g>ignem</g> expulsorium
                    elargiendo.<lb/>Borborygmi flatus.<lb/>Egessi faeces subspiss<ex>as</ex>
                        multas.<lb/><g>Aer</g>em inspirando frigidum vinum est in venis refusus,
                        der<lb/><hi rend="underline">Bourgogne wein</hi> ist etwas
                        s&#252;&#223;l<ex>ich</ex> v. geht nicht leicht ab ex sanguine,<lb/>Hinc
                    frontis pressio tam diu duravit, &amp; spiss<ex>as</ex> faeces, ist<lb/>nicht
                    viel s&#228;ure darinnen.</p>
                <pb facs="b0803.jpeg" n="803"/>
                <note2>(Seite 803) </note2>
                <p>Douzeaid<ex>ans</ex><note place="foot" resp="editor"> Melchior Douzetemps od.
                        Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt </note> ist ambitieux, ein
                    hofmann. Scripsit ad<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118505084">Regem Poloniae,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich August I. von Sachsen
                        (1670&#8211;1733), ab 1694 als Friedrich August I. Kurf&#252;rst von
                        Sachsen, ab 1697 K&#246;nig von Polen und Gro&#223;f&#252;rst von Litauen
                    </note> wil reparationem bonorum, famae et<lb/>honoris haben. Gros<note
                        place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note> dringt darauff <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104208880">Koppen</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Adam Kopp (1698-1748), ab 1724 Rat in
                        Offenbach, ab 1728 Kanzleidirektor in Birstein </note> anzugehen
                        den<lb/>Cantzl<ex>ey</ex> director, da&#223; er abgesetzt wird, auch von
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118720953">Pfaltz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Karl III. Philipp von der Pfalz
                        (1661&#8211;1742), von 1716 bis 1742 Kurf&#252;rst </note>
                    ihn<lb/>anzugreiffen. hat au&#223; Versehen Herr de Fleury die Anklage<lb/>in
                    Originali bekommen so sie mit s<ex>einen</ex> Sachen remittirt<lb/>haben
                    au&#223; sachsen. Hat sich damit bey Pfaltz legitimirt,<lb/>Archiater est
                    factus. Hat da patronos, Elector dixit<lb/>von Douz<ex>eaidans</ex> er
                    m&#246;gte den Cavalier gerne sehen v. kennen lernen.<lb/>Mucus ex naribus
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                        frigent<lb/>extrema.<lb/>Douzeaid<ex>ans</ex> erravit heri da er sagte,
                    parcens suae ambiti-<lb type="inWord"/>oni, er wolle auff Koppen lo&#223;gehen,
                    nicht ihn zu dr&#252;cken,<lb/>sed alio praetextu ne noceat aliis Christianis,
                    ob secu-<lb type="inWord"/>ritatem. Den Grafen kan er nicht angehen der ist ein
                    Kind,<lb/>v. versteht nichts. F<ex>ranco</ex>f<ex>or</ex>tenses haben
                        erstl<ex>ich</ex> die requisitoriales<lb/>bekommen, haben sich aber nicht
                    meliren wollen gegen Douzeaudans.<lb/>Kopp hat geschencke genommen v. es
                        gemacht.<note place="margin-right" resp="author"> Ita superbia est<lb/>&amp;
                        vindicta sed<lb/>variis sub praetextibus<lb/>Approbat Gros<lb/>&amp;
                        Diesterweeg. </note><lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. ructus,
                        flatus.<lb/>Diesterweeg<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note> ridiculus erat
                    cum essem apud eum, sed cogitavi quiete<lb/>animi fretus, ridear, dum Deo
                    placeam! <hi rend="underline">Rideri bonum<lb/>est, &amp; melius quam
                        ridere.</hi> Firmat enim quietem animae,<lb/>&amp; nos impellit altius
                    penetrandam ad Deum in vitam <g>spirit</g>us.<lb/>Meridie edi bobenh&#228;user
                    R&#252;ben, bratwurst, etl<ex>iche</ex> Zwetschen, Kuchen<lb/>viel. Bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, etwas k&#252;hl, wein 1 gl<ex>as</ex>. Horripil<ex>atio</ex>
                    extremorum<lb/>omnium in hypoc<ex>austo</ex> calid<ex>o</ex>,
                        sonderl<ex>ich</ex> da gestern &#224; vino intus dante<lb/>impetum
                        erstl<ex>ich</ex> interna relaxata sunt, &amp; nunc remittunt,<lb/>tono
                    inordinato facto e&#242; citius &#224; cibis impetum
                        facientibus.<lb/>Oscitat<ex>io</ex>. pandicul<ex>atio</ex>. Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        15.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 50. Ningit v. der schnee thauet auff.<lb/>Post
                        <g>mens</g>am legi &amp; paulul<ex>um</ex> dormivi in libro.
                        Oscit<ex>atio</ex>. pandic<ex>ulatio</ex>. fri-<lb type="inWord"/>gent
                    extima. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Conatus desidendi &amp; deponendi faeces, quem suppressi.<lb/>Ivi
                    ad Gros v. bestellte den <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118512579">Jacob B&#246;hm</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Jakob B&#246;hme (1575&#8211;1624), Mystiker und
                        Theosoph </note> vor 5 Gulden. Fiel mir schnell ein raptu quodam.<lb/>Post
                    in <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hortens</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest. 1733),
                        Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt </note> Hau&#223;. Videbam
                    daselbst den schweitzerischen Jungen,<lb/><name type="person">Schopfer,</name>
                    der nicht wohl mit dem reden wieder fortkommen kan ut<lb/>comperi
                    interrogans.<lb/>Ivi ad Diest<ex>erweg</ex> &amp; emi ei antea <bibl><title>das
                            leben Grafen von Rochester des Atheisten.</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Gilbert Burnet: Some Passages of the Life and
                        Death of the Right Honourable John (Wilmot) Earl of Rochester, with a
                        Sermon, Preached at the Funeral of the said Earl, Rev. Robert Parsons A. M.,
                        London 1680. </note><lb/>Diser hat mit s<ex>eines</ex> bruders sohn so sich
                    &#252;bel helt einen accord, so er sich nicht bessert ihn<lb/>ins Zuchthau&#223;
                    zu setzen, der Vatter wil ihn v&#246;llig enterben pp<lb/>In sachsen ist wieder
                    wie das M&#252;ntz mandat zeigt viel Gold abgesetzt.<lb/>H&#252;ner werden in
                    der K&#228;lte nicht fett, edunt licet multum, <g>ignis</g>
                    eorum<lb/>intern&#232; colligitur; wie es auch den Menschen gienge so sie sich
                    nicht h&#252;lfen mit<lb/>dem warmen ofen.<lb/>Infirmi valde sunt arguti,
                    inprimis usu membri alicujus capti ut obsessi<lb/>videantur, vel natura uti
                    viribus duplicatis ex usu <del>pro</del> erepto in membro<lb/>aliqu&#242;, ad
                    ideas effirmandus.</p>
                <pb facs="b0804.jpeg" n="804"/>
                <note2>(Seite 804) </note2>
                <p>Fui apud <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Stier,</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier
                        (*1696), Theologe </note> aderat in Gentzel<ex>i</ex><note place="foot"
                        resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt </note> domo <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> Sind verlegen<lb/>wo sie hin sollen. Es wil Stier an <supplied
                        reason="omitted-in-original">den</supplied>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100455840">landgrafen</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Ernst Ludwig von Hessen-Darmstadt
                        (1667&#8211;1739), von 1678 bis 1739 regierender Landgraf </note> schreiben
                    ihn doch nicht<lb/>in fremdbden landen zu verfolgen.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Dissuadet fende ex Consil<ex>io</ex><lb/>s<ex>einer</ex>
                        baase, Stier solle<lb/>nicht s<ex>eine</ex> speciem facti ediren.
                    </note><lb/>Loquebamur de mortuo obaerato, dicebat Fende er m&#252;sse <lb/>in
                    den Thurm bi&#223; er den letzten heller bezahlt habe.<lb/>Weil ich schon
                        etl<ex>iche</ex> tage &#252;ber mein Elend v. verborgene s&#252;nden<lb/>die
                    zu ihrer Zeit aufwachen, nebst denen &#228;ussern teuflischen
                    Versuchungen<lb/>v. einen sehr &#228;ngstigen, we&#223;halben man alzeit sol so
                    suchen zu seyn<lb/>wie man seyn will in hora mortis, verlegen bin, fiel
                    mir<lb/>al&#223; ein Stein aufs Hertz v. druckte mich, da&#223; ich noch
                    von<lb/>meinem Vatter, wie auch von mir selbst entwendete b&#252;cher be-<lb
                        type="inWord"/>sitze, die weg m&#252;ssen v. das geld den armen gegeben
                    werden, wo wir<lb/>sollen gereinigt v. von dem vinculo befreyet werden.
                        Obierunt<lb/>n<ex>emp</ex>e possessores legitimi &amp; reddi iis non
                    possunt. pauperibus E<ex>rgo</ex> bene<lb/>dabitur pecunia.<lb/>Bin
                        verdrie&#223;l<ex>ich</ex> nicht attentif.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <unclear>Paxxtes</unclear> nil dando efficere <lb/>ut furatus sim libros
                        wittichio<lb/>dem ich Geld tacite in den laden<lb/>gelegt, it<ex>em</ex> in
                        auctionibus<lb/>nonnullis, &#224; quibus omnibus purgari<lb/>convenit. Quos
                        reddere potui<lb/>rededidi. Vendendi libri ii &amp;<lb/>pecunia danda
                        pauperibus ut scandalum tollatur et anima afficiatur dolore perditae
                            possessi-<lb type="inWord"/>onis sicque resipiscat. Sed &#224; talibus
                        vitiis jam sum liberrimus<lb/>mitiore conscientia.<lb/>Furatus sum in
                        Bottichers v. Soehnleins auctionen. furatus <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/12871350X">Multzio</name> reddidi.
                    </note><lb/>Vespera cum Moscherosch domi bibi etl<ex>iche</ex>
                        gl<ex>&#228;ser</ex> wein, v. 2 st&#252;ck Kuchen.<lb/>Donavit mihi
                            <bibl><author>Hoppe</author>
                        <title>Diss<ex>ertationem</ex> contra <name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/119439034"><hi rend="underline"
                                    >Burnetium,</hi></name></title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Valentin Hoppe: Dissertatio Theologica de Statu
                        Mortuorum et Resurgentium Thomae Burnetio opposita, Jena 1728. </note>
                    dicens sie sey<lb/>jetzt ins holl&#228;ndische &#252;bersetzt.<lb/>it<ex>em</ex>
                    wetstenios denuo edidisse <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118595415">Poiretii</name></author>
                        <title>Cogitat<ex>iones</ex> de Deo anima &amp; <lb/>malo</title> in
                        4.</bibl><note place="foot" resp="editor"> Pierrre Poiret: Cogitationes
                        rationales de Deo, anima, et malo, Amsterdam 1685. </note><lb/>Dicebat
                    Moscherosch, da&#223; ich alles gleich anfechten k&#246;nne, da&#223; er
                    nicht<lb/>meister werden m&#246;ge, it<ex>em</ex> so er arbeite v. 1
                        gl<ex>as</ex> weine trincke,<lb/>v. den Kopff voll geschafft habe sey er
                    gleich voll, stoffeln<note place="foot" resp="editor">=verlachen</note>
                    ihn<lb/>dann die herrn. In der Pfaltz hat man ihm Eulen zu essen gegeben<lb/>v.
                    ihm hierauff die Federn gebracht.<note place="margin-left" resp="author">
                        Nobiscum habitare bonum<lb/>est, in dem Elend, ut<lb/>nobis non maneamus
                        in<lb/>fortuna continua igno-<lb type="inWord"/>ti.<lb/>&#220;berhaupt wil
                        ich gros<lb/>seyn v. regiren, v. nicht<lb/>Gott, variis &amp;
                        saepe<lb/>quoque spinosis sub prae-<lb type="inWord"/>textibus in quibus
                        mihi<lb/>&amp; Deo notus sum<lb/>ob subtilitatem inge-<lb type="inWord"/>nii
                        &amp; argumentorum<lb/>speciem ver&#242; non<lb/>statim aliis.
                        Sicque<lb/>mihi notus &amp; ingratus<lb/>ob philautiam, aliis<lb/>eodem in
                        statu placeo<lb/>ob virtutem, iisque<lb/>jam exercitatis practicis<lb/>in
                        interiori vita, nimis<lb/>credulis. Gros quidem di-<lb type="inWord"/>cit
                        ich gehe zu viel ins<lb/>wissen. </note><lb/>Es war mir das gem&#252;the
                    obscur, multum cogitabam, pauca lo-<lb type="inWord"/>quebar. Es war mir nicht
                    genug was Gott mir gegeben, da er mir<lb/>doch alles giebt, ich aber zu viel
                    haben wil v. in der Unordnung<lb/>nichts behalte v. alles verliere. Agnoscebar
                    cum Mosch<ex>erosch</ex> da&#223;<lb/>die Arbeit sehr gut, der ich mich
                    entziehe, v. ist wahrhafftig,<lb/>da&#223; man offt dabey die beste
                    Einfl&#252;sse hat von guten v. heiligen<lb/>Dingen, so Gott nach
                        s<ex>einer</ex> Gnade schenckt so v. so.<lb/>Mosch<ex>erosch</ex> libros
                    multos vendidit qui ipsi Dei loco alias fuere,<lb/>sed postea cogitavit Deum
                    omniscium &amp; omnipotentem in nobis<lb/>omnia docere vera, &amp; reliquit
                    libros, est E<ex>rgo</ex> hero Christianus.<lb/>Sed ego nimis amo libros &amp;
                    me non satis exuo. Ich <lb/>habe dran meinen G&#246;tzen, v. w&#228;re mir wohl
                    so ich davon los<lb/>w&#228;re.<note place="margin-left" resp="author"> Sed
                        libros vendere non<lb/>semper bonum quos postea<lb/>recipere vellemus si
                            posse-<lb type="inWord"/>mus. Habere &amp; cor<lb/>eis non affigere
                        bonum,<lb/>&amp; ei dare qui in publi-<lb type="inWord"/>cos usus convertit
                        ad li-<lb type="inWord"/>bros utiles scribendos,<lb/>vel &amp; ipsum hisce
                        uti<lb/>bonum ad finem. </note><lb/>Mens hodie non lucida, v. etwas
                        &#228;ngstl<ex>ich</ex> nehme zu Gott Zuflucht im<lb/>Gebeth. Es kommt mir
                    alle meine s&#252;nde v. Mangel vor v. de-<lb type="inWord"/>m&#252;thigt mich
                    vor Gott v. dem Nechsten, den ich also nicht censiren<lb/>sol sondern mich
                    selbst, der noch voll b&#246;sem stecke. Non parum<lb/>tenebras mentis promovet,
                    da&#223; ich in etl<ex>ichen</ex> tagen in Eigenheit nicht<lb/>recht habe
                    studiren k&#246;nnen v. mir darinnen gefallen, v. mich bespiegeln,<lb/>so doch
                    Gott mich zu dem&#252;thigen alles krebsg&#228;ngig in medicis<lb/>gehen
                        l&#228;sst.<note place="margin-left" resp="author"> Falle <hi
                            rend="underline">hypochondriaco<lb/>raptu</hi> auf
                        allerl<ex>ei</ex><lb/>schnell fallts alle<lb/>wieder weg. Sed
                            ipsum<lb/>hypoch<ex>indriacum</ex> malum est obsessio<lb/>quaedam levis
                        &amp; altiores<lb/>habet in <g>spirit</g>u radices atque vulgaris quis
                        medicus cogitavit. </note><lb/> Haec</p>
                <pb facs="b0805.jpeg" n="805"/>
                <note2>(Seite 805) </note2>
                <p>Haec scribenti mens paulul<ex>um</ex> evadit clarior.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Libri omnes retineri<lb/>possunt, man mu&#223;<lb/>nur das
                        hertz nicht daran<lb/>hangen. Zuweilen k&#246;nnen<lb/>sie
                            treffl<ex>ich</ex> n&#252;tzen.<lb/>Amicis commodandi<lb/>qui non
                        auferunt.<lb/>Mancher h&#228;tte sie<lb/>zuweilen gern wieder<lb/>gehabt.
                        Hypochondriaco<lb/>furore nil faciendum<lb/>cujus nos poenitere
                        possit<lb/>medium servandum.<lb/>Licet verum sit absque<lb/>libris patrem in
                            <g>Chri</g>sto<lb/>omnia capere, si Centrum<lb/><g>spirit</g>us ei
                        apertum est. </note><lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Calent in
                        hypoc<ex>austo</ex> extrema, antea paulul<ex>um</ex><lb/>frigida. Pressio im
                    ballen des rechten fusses.<lb/>Pressio subinde in oculis p Oscit<ex>atio</ex>.
                    ructus, pressio in faucibus<lb/>&amp; mucus ex iis pulposus, Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper. flatus <g>sulphurei</g>
                    foetid<ex>i</ex>.<lb/>Pressio ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex>. Knarren im
                    lincken ohr. Ructus.<lb/>Egessi faeces premendo paucas spiss<ex>as</ex>.
                    Ructus.<lb/>Externe ad laryngem etwas bl&#228;slein so jucken. Pressio oculi
                        dextr<ex>i</ex>.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 15.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex>
                    46.<lb/>Flatus. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus,
                    Ructus. Flatus.<lb/>Stiche in apice minimi digiti dextr<ex>i</ex>. Stiche hinten
                    rechterseits<lb/>an den costis spuriis. Oscitatio. Legenti pressio
                        oculor<ex>um</ex>.<lb/>Pressio supra aurem sinistram. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Flatus. Ructus. Stiche in<lb/>clavo pedis
                        d<ex>extri</ex>. Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi.<lb/>Gr&#252;beln in naso
                    &amp; haemorrhagia ex nare sinistra.<lb/>Schlieff ein hora I. Cogitabam varia,
                    wie ich durch den<lb/><hi rend="underline">Wein v. Unmuth</hi> auff dem tisch
                    &#252;ber dem lesen eingeschlafen.<lb/>Hora III st&#252;rmte v. blies man v.
                    trommelte, brannte das<lb/>wirths hau&#223; neben der rothen od<ex>er</ex> Raths
                    baadstube, zum Einhorn<lb/>v. nahm das Andere wirths hau&#223; die Goldgrube
                    mit, v. alles<lb/>bi&#223; ans Nonnen Closter; ventus war erstl<ex>ich</ex> Ost,
                        post<lb/>Nord-ost.<note place="margin-right" resp="author"> Der
                        Pfarrt&#252;rmer oder vielmehr<lb/>der Nachtw&#228;chter so von 12
                        uhr<lb/>an wacht ist es zu sp&#228;th ge-<lb type="inWord"/>wahr worden,
                            it<ex>em</ex> sind die<lb/>Nachtw&#228;chter nicht wachsam,
                        &amp;<lb/>der wirth in dem Judenhof oder dem<lb/>Einhorn sol ein boser
                        Mann<lb/>v. hurenwirth seyn. Beherbergt<lb/>immer die land Juden,
                        die<lb/>PferdteJuden, daran einer<lb/>ut putant das <g>Feuer</g>
                        erregt<lb/>mit einer Pfeiffe taback im stall.<lb/>Beim <g>Feuer</g> Gros
                        &amp; Wahl<lb/>propriis rebus primum<lb/>voluerunt consulere<lb/>tunc des
                        herrn, cum<lb/>alias reparatio<lb/>nulla esset expe-<lb type="inWord"
                        />ctanda, regit<lb/>hic avaritia. </note> Currebam multum, pedes frigent
                    &amp; extrema,<lb/>Anfangs war etwas perturbirt, post soulagirt <note
                        place="foot" resp="editor">=erleichtert</note> v. fasse mich <lb/>wohl.
                    Larynx asper, multa <g>urina</g>, ructus tormina, borbor<ex>ygmi</ex>,<lb/>cum
                    screatu &amp; tussic<ex>ula</ex> multus ex pulmonibus ex larynge
                        &amp;<lb/>infundibul<ex>o</ex> mucus pulposus albus &amp; cinereus, cum
                    rejectus esset<lb/>mucus paulo melius habebam, auris d<ex>extra</ex> susurrat,
                    video inde,<lb/>da&#223; pulmones sehr relaxirt v. mucidi, v. da&#223; ich noch
                    einmal<lb/>an phthisi lobi pulmon<ex>um</ex> sin<ex>istri</ex> sterben
                        m&#246;gte.<lb/>#<note place="margin-right" resp="author"> # Tussit, ist
                        bleich,<lb/>zehrt ab. wirfft schleim<lb/>au&#223;. Nachmitt<ex>ags</ex>
                        nach<lb/>dem essen hatte er in den<lb/>h&#228;nden hitze. In<lb/>
                        <del>pedem fluentis</del> &amp; in<lb/>pedibus nimis subinde<lb/>frigus.
                        Verdrossen, ge-<lb type="inWord"/>dultig.<lb/>Iussi quiescere v.
                        sich<lb/>warm halten v.<lb/>thee trincken. </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Fratellus</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795),
                        Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder
                    </note> war gestern au&#223;gegangen sp&#228;th, <add resp="author"
                        place="above">Vespera fratello dedi <g>salis</g> amari Isenac<ex>ensis</ex>
                        3 <g>unciae</g>. amaritiem <lb/>oris nuper habuit<lb/>multam. </add> war
                    gleich <choice>
                        <orig>wacker</orig>
                        <reg>wach</reg>
                    </choice>, gieng<lb/>herum in schrecken im hau&#223; pallebat, hat schnupfen v.
                    husten<lb/>v. schwindel, hinc redibat vertigo vehementior &amp;
                    reliqua.<lb/>Mane edi bey Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt
                    </note> ein butterbrodt ger&#246;stet, Coffee bibi,<note place="margin-right"
                        resp="author"> Bibi apud Gros Coffee </note> Egessi</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-17">
                        <supplied>17.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0805.jpeg" n="805"/>
                <!-- 805 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 17 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>faeces subspiss<ex>as</ex>
                    multas luteas cum flatibus, frigent omnia extrema.<lb/>Kopff etwas tumm, scripsi
                    ad <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">fratrem.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Heinrich Christian Senckenberg
                        (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschaftler, J. Chr. Senckenbergs
                        &#228;lterer Bruder </note> Ad laryngem pitzeln.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <g>Urina</g> multa quia<lb/><hi rend="underline">transpiratio
                        noctis</hi><lb/>suppressa est &amp;<lb/>heri vinum bibe-<lb type="inWord"
                        />ram. </note><lb/>Cogitabam wie sehr sich die Leute bem&#252;hen v. klagen
                    si bona perdunt,<lb/>wie sehr tief wird es zu hertzen gehen, wenn sie erfahren
                    im Todt<lb/>da&#223; <hi rend="underline">sie animam verlohren haben,</hi> das
                    b&#246;se gelebt haben, &amp; inter<lb/>hos erunt multi pii habiti, qui non
                    facere quod dictitavit<lb/>ipsis conscientiae stimulus &amp; Dei in corde
                        instinctus.<note place="margin-right" resp="author"> Nil habentes in
                        jactura<lb/>felices nil n<ex>emp</ex>e habent<lb/>quod perdant, &amp; ita
                            aga-<lb type="inWord"/>mus ut pauca sint quae <lb/>perdere possumus
                        &amp;<lb/>cito loco movere.<lb/>Sed nil possidere tempore<lb/>tranquillo
                        pessimum<lb/>est. Medium optimum. </note><lb/>Pressio ocul<ex>i</ex>
                        sin<ex>istri</ex>. Horripil<ex>atio</ex> dorsi. Crepitus artuum.<lb/>Oculi
                        zieml<ex>ich</ex> hell, pallet facies. Frigent extima. Clavus<lb/>pedis
                        d<ex>extri</ex> dolet. Penduli capilli. Ructus.</p>
                <pb facs="b0806.jpeg" n="806"/>
                <note2>(Seite 806) </note2>
                <p>Borbor<ex>ygmi</ex>. Pitzeln<add resp="author" place="above">et pressio </add> in
                    ano, uti &amp; noctu cum cucurri &amp; sudavi<lb/>licet frigerent extrema.
                    Larynx asper.<note place="margin-left" resp="author"> Stieria dicit ihr Mann
                        sitze<lb/>jetzt wie ein gefangener,<lb/>wil es anders haben v.
                        commode.<lb/>Vanissima est.<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name> ipse parum
                        christian&#232; male<lb/>dicit hostibus.<lb/>Omnes censet &amp; taxat sibi
                        solus sapit<lb/>&amp; t<ex>ame</ex>n in <unclear>syllab</unclear> qualitate
                        saepissime<lb/>errat. </note><lb/>Es liegen 11 H&#228;user in allem.<add
                        resp="author" place="right">Stieriae in mensa dicebam de <g>vener</g>is
                        cupidine<lb/>die alte Geisen lecken auch gern saltz Respondebat die
                        Kussmonathe<lb/>seyen vorbey. Sed omne tales loquaces fere sunt per
                            <unclear>lxxxs</unclear> uti <lb/>omnes mulieres. </add><lb/>Pressio
                        ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex>. parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex>
                    tumet. Mucus ex<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Larynx
                    asper. Pressio ad aurem sinist<ex>ram</ex>.<lb/>Fui apud
                        Diesterw<ex>eg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note> der sagte er sey in dem
                    Cr&#246;nungs Jahr <hi rend="underline">38 mal</hi><lb/>hier mit <g>Feuer</g>,
                    auch et<ex>ichem</ex> blinden lermen erschreckt worden.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Barthol J. F. hatte al&#223; ein<lb/>inspir&#233; ein mal das
                        fenster<lb/>hinau&#223; gesehen v. gesagt das<lb/>werde alles
                        Verbrennen.<lb/>Tunc 1719 omnia <g>igne</g> con-<lb type="inWord"/>sumta.
                        Volebam id<lb/>prophetice explicare,<lb/>aber selbst Barthol wu-<lb
                            type="inWord"/>ste nichts davon, der<lb/>es von d<ex>em</ex> die
                            novissi-<lb type="inWord"/>mo wolte verstanden wis-<lb type="inWord"
                        />sen. Sic saepe <hi rend="underline">fallimur<lb/>in judicio.</hi>
                    </note><lb/>In <g>Feuer</g>gefahr den wind regardirt v. die N&#228;he, nicht
                    Cotton getragen<lb/>fengt <g>Feuer</g> gar leicht, die d&#228;cher an
                    H&#228;usern abgerissen v. so sich<lb/>mit <g>Wasser</g> gewehrt. Crepitus
                    artuum. Borbor<ex>ygmi</ex>. Pedes<lb/>frigent vom laufen im thau wetter im
                        Kalten.<lb/>Merid<ex>ie</ex><add resp="author" place="right">Stier dicebat
                            s<ex>eine</ex> Pfarre thue 750 Gulden. fratello semper
                        laudabat<lb/>Fendii divitias, v. meynt das schencken solle ewig w&#228;hren.
                        </add><lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 17 &#189;<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 44
                    &#189;.<lb/>Ob ructus pressio in antro pectoris sinistro. Pressio in
                    urethra.<lb/>Flatus. Sitze im Camis&#246;lgen in meiner kalten
                    Stube.<lb/>Spannen in ocul<ex>o</ex> sinist<ex>ro</ex>. Maxill<ex>ae</ex>
                        super<ex>ioris</ex> dentes stupent paululum.<lb/>Meridie edi domi praesente
                        Stieria,<note place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest.
                        1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier </note>
                    Sauerkraut, bratwurst,<lb/>Kalbsbrust, Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<add resp="author" place="right">
                        <hi rend="underline">schertzte</hi> Mittags etwas so<lb/>ich ablegen
                        mu&#223;. Alio<lb/>tempore nimis taceo. </add>
                    <lb/>Nach dem tisch tranck 2 tasses Coffee.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Nach dem essen sasse etwas<lb/>still, sic
                        oscitatio<lb/>multa, flatus <g>sulphurei</g><lb/>foetidi &amp;
                        levis<lb/>somnolentia. </note><lb/>&#220;ber tische sagte der Pastorin, die
                    immer sich erhebt, v. lehren wil wie<lb/>auff dem dorff, it<ex>em</ex> gerne
                    sich bedienen l&#228;sst v. geschenckt nimmt ut<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> dicit pertaesus rem, etwas die wahrheit. Non vult <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">F<ex>ranco</ex>f<ex>ur</ex>tum</name>
                        re-<lb type="inWord"/>linquere da ihr das besuchen v. faullentzen wohl
                        ansteht.<note place="margin-left" resp="author"> Fende m&#246;gte Stier
                        v.<lb/>Stierin gerne los seyn<lb/>v. s<ex>eine</ex> baase wil es
                        haben.<lb/>Fende gibt von s<ex>einer</ex> wohnung<lb/>der Jungfer <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13835880X">sch&#252;tzin</name>
                        130 Gulden Zin&#223;.<lb/>Fende jam uti omnes homines<lb/>tussi &amp; coryza
                        laborat,<lb/>ex <unclear>rxxxx</unclear>
                        <hi rend="underline">aeris epidemic.</hi>
                    </note><lb/>Fende ut hodie mihi dixit wil selbst nicht da&#223; die species
                    facti edirt<lb/>werde von Stier,<note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar
                        Theophil Stier (*1696), Theologe </note> die voll von amarulentia, andere
                    nicht zu bessern, sondern<lb/>anzustecken. Dixit Stier fuisse stultum, da er mit
                    Giesen gebrochen,<lb/>ohne zu wissen wohin. Rebecca macht fenden abspenstig,
                    welcher die<lb/>Stierin mit schneppischen worten auff den Fu&#223; getretten,
                    sie sehr sensible v.<lb/>hochm&#252;thig v. sich &#252;ber Stierin hochmuth
                        beschwert.<note place="margin-left" resp="author"> Irascimur fende ego &amp;
                        Rebecca<lb/>Stierio &amp; Stieriae quia nobis<lb/>volunt imperitare &amp;
                        apud nos<lb/>desidere, ex pinguedine nostra<lb/>pinguescere. Der Pfaff ist
                        bey<lb/>ihnen so dick v. so gew&#246;hnl<ex>ich</ex><lb/>worden, da&#223;
                        sie ihn nicht mercken. #<add resp="author" place="right"> # Man ist nicht
                            schuldig <del>&#252;ber</del> andere &#252;ber sich herrschen zu lassen
                            ohne Noth zu<lb/>ihrem eigenen Verderben. Auch sol man andern ohne Noth
                            nicht beschwerl<ex>ich</ex> seyn.<lb/>Modus &amp; medium servandum.
                            Quilibet sibi proximus. Es seyen viel &#196;rmere.
                    </add></note><lb/>Stieriae loquacitatem dixit Fende sey insupportable.<lb/>Multa
                    loquitur ex bibliis nil ver&#242; in effectum ducit. Hostes suos<lb/>semper
                    convitiis praescindit, flucht ihnen.<lb/>Saepe nimis ridet saepe nimis dolet
                    desperabunda, negat nunc, nunc<lb/>affirmat, ist ohne scheu, nimmt reden an non
                    movetur, gibt ihre<lb/>wieder au&#223; subinde paulul<ex>um</ex> rubet, flet
                    quoque, <hi rend="underline">multa loquitur</hi> sic<lb/>non est meditabunda
                    &amp; facile flet, ideas non habet ad eo quia<lb/>nimis elargitur ideas,
                    perfectas nullas, at volubilis lingua est,<lb/>cum mea sit haesitans &amp; <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767"><hi rend="underline"
                            >Dippelii,</hi></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt </note> sed penna meliora ex-<lb
                        type="inWord"/>sculpit &amp; seria meditatio cum mora debita. Illud hominum
                    genus<lb/>quod non ei ad est &#224; principio, nil exsculpit meditando, ist
                    gezwungen<lb/>elend Zeug.<note place="margin-left" resp="author"> Maritum non
                        vult relin-<lb type="inWord"/>quere, &amp;iam ut<lb/>credo ob <g>vener</g>is
                            cau-<lb type="inWord"/>sam.<lb/>Socrus eam culpatur<lb/>saepe weil
                        Stieria<lb/>zu hart offt gegen sie<lb/>ist.<lb/>Stieria narrabat ihr
                        Mann<lb/>habe auff Universit&#228;t von<lb/>der Mutter wohl 3000<lb/>Gulden
                        bekommen zu verstudiren.<lb/>habe ihm immer gebackenes nach<lb/><name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen</name>
                        geschickt, ihn ver-<lb type="inWord"/>w&#246;hnt so er noch ist.<lb/>Hatte
                        in academia einen<lb/>Laquaien. Hinc eae<lb/><unclear>Lxxxgxxae</unclear>,
                        ad minima <lb/>quaevis est sensibilis<lb/>&amp; miseriam aequo animo<lb/>non
                        assuetus ferre ne-<lb type="inWord"/>quit. Hinc<lb/>ego ei paulatim
                        <lb/>assuetior.<lb/>Canem suum pastor valde<lb/>amat einen Moppel.<lb/>Mater
                        Stierii loquax, superba,<lb/>dicit ein hexe. Konte ihrem<lb/>
                        <add resp="author" place="lower margin">Sohn auff Universit&#228;t keinen
                            tisch au<supplied reason="omitted-in-original">s</supplied>findig machen
                            der gut genug. Uxor narrabat er trage im winter einen rock
                            mit<lb/>sammet gef&#252;ttert. Sie ist auch stoltz, loquitur contra se
                            ipsum, v. hat sich mit stoltz v. KleiderPracht den adel zu
                            feinden<lb/>gemacht so sie nur trucken. E<ex>rgo</ex> non certant pro
                            Dei honore. </add></note><lb/>Loquebar cum Stierio ob Douzeaidans<note
                        place="foot" resp="editor"> Melchior Douzetemps od. Douzeaidans
                        (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt </note> der erstl<ex>ich</ex> auf leib v.
                    leben gesessen<lb/>nun aber Geh<ex>eim</ex>Rath v. Leib Medicus bey <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118720953">Pfaltz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Karl III. Philipp von der Pfalz
                        (1661&#8211;1742), von 1716 bis 1742 Kurf&#252;rst </note> wird. Quod cito
                    fit<lb/>cito perit, sunt saltus fortunae, in constantes, et lubrici
                    gressus.<lb/>Moderata durant non talia. talibus omnes retia, tendunt<lb/>et eos
                    dant praecipites. Solche leute sind gerne vielerl<ex>ei</ex> ungl&#252;ck
                    unterworfen.<lb/>Nach tische post somnolent<ex>ia</ex> borbor<ex>ygmi</ex> &amp;
                    tormina &amp; flatus <g>sulphurei</g> foetidi so<lb/>sehr stuncken v. sich
                        expandirten.<note place="margin-left" resp="author"> flatus, pedes frigent
                    </note> Egessi faeces obsolet&#232; luteas cum flatibus</p>
                <pb facs="b0807.jpeg" n="807"/>
                <note2>(Seite 807) </note2>
                <p>v. einem geprudel subtenues moltas. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Wolte nach einer
                    stunde noch ein mal kommen ich aber hatte<lb/>au&#223; zu gehen v. supprimirte
                        es.<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name> hat
                            allerl<ex>ei</ex> paradoxa<lb/>gepredigt nur recht zu haben<lb/>v. gros
                        zu werden, nicht zu erbau-<lb type="inWord"/>en. Finis est malus <lb/>Quae
                        alias bona sunt<lb/>malum ad hibuit finem.<lb/>Stieria dicebat ihr Mann
                        habe<lb/>keinen Pfaffen; i<ex>ta</ex> e<ex>st</ex> sey nicht
                        orthodox,<lb/>sed non est animo quietus<lb/>&amp; iracundus, prae ira
                        subinde<lb/>delirat. </note><lb/>Pressio occipitis linckerhand. Oscitatio.
                    Ructus. Gieng viel im<lb/>nassen Thau-wetter. Flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>. Suppressi uti dixi faeces<lb/>subtenues.<lb/>Weil es von
                    der Nacht gewohnt semper mihi sonat in auribus nocte<lb/>veniente &amp; easdem
                    ideas excitante, al&#223; ob trommel v. sturm-<lb type="inWord"/>glocke gehe. So
                    ich f&#252;rchte, falle in die ideas dolorosas desto<lb/>eher hin ein. Aequus
                    &amp; liber animus omnia pervadit intactus<lb/>&amp; recte de omnibus judicat
                        solus.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Timor confundendo<lb/>nos eo certius in<lb/>ea
                            praecipitat<lb/>quae timemus.</hi><lb/><hi rend="underline">Idea socia
                            ideam</hi><lb/><hi rend="underline">gignit.</hi>
                    </note><lb/>Mucus ex infundibul<ex>o</ex> hodie multus &amp; Larynx asper.
                    Mucus<lb/>est pulposus, ut &amp; ex larynge. cum tussicula &amp;
                    screatu.<lb/>Vespera gieng von Nordwest der wind etwas starck v.
                        thauet.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 18.<note place="margin-right" resp="author">
                        Pater Stierii est piger l&#228;sst <lb/>s<ex>eine</ex> frau herr seyn.
                        Lentus &amp;<lb/>Tempus tacendo terit.<lb/><add resp="author" place="right">
                            Stier ipse aggressor est, non offensus, griffe die leute zu
                            erst<lb/>selbst an, v. schadete ihm nicht wenn er abbitte th&#228;te
                            sich zu dem&#252;-<lb type="inWord"/>thigen.
                        </add></note><lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 44 &#189;.<lb/>Stiche einmal starck
                    v. spannen in dem <hi rend="underline">ballen des rechten Fusses.</hi><note
                        place="margin-right" resp="author"> redit per vices.<lb/>Calent
                        pedes.<lb/>Ructus. </note><lb/>Vari in facie hin v. her, oculi clari, ad
                    laryngem extern&#232;<lb/>pitzeln. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Calent domi in hypoc<ex>austo</ex> calid<ex>o</ex> extima.<lb/>Vespera dolor
                    mentem in cessit ob ignem hodiernem, cur? quia<lb/>alligor libris et in ea
                    possessione multum honoris loco quem<lb/>reservare studeo, non contentus
                    inhabitantis sapientiae<lb/>&amp; amoris possessione et Dei qui supra omnia
                        est.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Liberari nos opor-<lb type="inWord"/>tet ab
                            omnibus</hi>
                    </note> Oportet nos<lb/>solvi ab omnibus. Mirum est wie <hi rend="underline"
                        >geschmeidig</hi> ich den abend<lb/>bin, ad hoc misericors erga <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">fratrem</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795),
                        Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder
                    </note> paulul<ex>um</ex> aegrotantem.<note place="margin-right" resp="author">
                        alias asper aliis &amp;<lb/>non contentus.<lb/><hi rend="underline"
                            >Humilitas</hi> per crucem<lb/>gignitur, cujus mise-<lb type="inWord"
                        />ricordia filia est. </note><lb/>So zahm kan einen Gott machen mit
                        s<ex>einen</ex> Strafen v. Gerichten, v. &#244;<lb/>da&#223; wir alzeit im
                    stande w&#228;ren, sie von s<ex>einer</ex> hand
                    gleichg&#252;ltig<lb/>anzunehmen, v. nicht zu sehr am Zeitlichen
                    hiengen!<lb/>Spannen in faucibus &amp; cum screatu &amp; tussic<ex>ula</ex>
                    mucus multus pul-<lb type="inWord"/>posus, larynx asper. M<ex>agister</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329"><hi rend="underline"
                            >Dietz</hi></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Hector Dietz
                        (1704&#8211;1780), Theologe </note> quoque raucus est, laborat<lb/>hepate,
                    ictericus saepe fuit, &amp; febr<ex>e</ex> ardent<ex>e</ex> bilios<ex>a</ex>
                    correptus,<lb/>ist auch etwas verliebt. Mucum multum pulposum ex
                        infundib<ex>ulo</ex> in stomachum<lb/><hi rend="underline"
                    >deglutio.</hi><lb/>Ructus.<lb/>So man in pectore sich viel r&#228;uspert v.
                    hustet advocantur humores<lb/>copiosi, &amp; sic ex humoribus lentis<add
                        resp="author" place="above"><g>igne</g> destitutis </add> &amp; pulmonibus
                    relaxatis &amp;<lb/>inde facta stagnatione in iis <hi rend="underline">multus
                        mucus secernitur pulposus.</hi><lb/>So kan man durch Gewohnheit die Lunge
                    zur Cloacke machen.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Consuetudo tussiend</hi><ex>i</ex>.<lb/>Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">F. M.
                                    Helmont</name></author>
                            <title>obs<ex>ervationes</ex><lb/>circa hominem p</title></bibl>
                        <!--Franciscus Mercurius van Helmont: Observationes circa hominem ejusque morbos:
certissimis sanae rationis &amp; experientiae superstructae, Amsterdam 1692.--><lb/>post
                        tussim evacuatio<lb/>larynge, putatur<lb/>sensu <g>aerem</g> libere
                            perva-<lb type="inWord"/>dere pulmones. </note><lb/>Ructus, &amp; ad huc
                    in stomacho sentio die F&#252;lsel au&#223; der Kalbsbrust so<lb/>etwas fette
                    br&#252;he hatte, womit ich es asse. Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus.<lb/>Pressio in
                        ventricul<ex>o</ex> v. spannen v. drucken in antro pectoris
                        sinist<ex>ro</ex>.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. In natibus jucken v.
                    viele <hi rend="underline">vari.</hi><lb/>Borborygmi. Mens clara, scribo ad
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140860207"
                        >heringen</name><note place="foot" resp="editor"> Rudolf Anton von Heringen
                        (1697&#8211;1757), Sachsen-Gothaischer Vizekanzler und Reichstagsgesandter,
                        ehemaliger Dienstherr J. Chr. Senckenbergs in Gro&#223;-Merle bei Erfurt
                    </note> &amp; ad Hermann.<lb/>Crepitus artuum. Jucken v. pitzeln in nare
                    sinistra. Ructus.<lb/>Scripsi ad Heringen &amp; ei misi <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                                place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746),
                                Jurist in Frankfurt </note></author>
                        <title>Epist<ex>olam</ex> ad Ephesios,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende: Des hocherleuchteten Apostels Pauli
                        vortrefflicher Brief an die Epheser aus dem Grundtext &#252;bersetzt und
                        erl&#228;utert, Frankfurt 1727. </note>
                    <bibl><title>Epistol<ex>am</ex><lb/>Irenicam</title></bibl> &amp;
                            <bibl><title>Apologiam.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Johann Theophil Stier: Apologia vere christiana pro D. Christiano Fendio, ex
                        ipsis viri hujus integerrimi scriptis eruta atque parata, in qua luculenter
                        demonstratur, crimen arianismi nec non socianismi venerandae aetatis seni ab
                        octo sic dictis scriptoribus harmonicis et ineptissimo M. Diezio aliisve
                        sine omni pudore immo ex insano objici furore, Frankfurt am Main 1732.
                    </note> Pressio circa <hi rend="underline">parotidem</hi> dextram
                        paulul<ex>um</ex><lb/>tumentem. Pressio frontis.<lb/>Timidus
                        paulul<ex>um</ex> sum.<lb/>Hora X schlug man Lermen, ohne blasen v.
                    st&#252;rmen, die leute so sich verlaufen<lb/>etwan herbey zu holen. Tremebant
                    artus &amp; facile frigebam prae terrore,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Terror</hi>
                    </note> der<lb/>Nordwestwind geht. Refrigerabantur paulul<ex>um</ex> extrema.
                    Man schiesst auch etl<ex>iche</ex>mal.</p>
                <pb facs="b0808.jpeg" n="808"/>
                <note2>(Seite 808) </note2>
                <p>Bar<ex>ometrum</ex> 18 &#189;<lb/>Therm<ex>ometrum</ex>
                    <del>44 &#189;</del> 45 &#189;.<lb/>Ructus. Oculi liberi &amp;
                    clari.<lb/>Oscitatio. Legenti facile venit somnolentia. S<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Calent sedenti in calido
                        hypoc<ex>austo</ex> extrema. Pressio in faucibus &amp;<lb/>mucus ex iis
                    pulposus. Oscitatio cum horripilatione.<lb/>Horripilat<ex>io</ex> dorsi. Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni. Pressio in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>.
                    pitzeln<lb/>in ano. Borbory<ex>ygmi</ex>.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 18
                        &#189;<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 46.<lb/>Oscitatio, Dormiturio legens.
                    Horripilatio extremor<ex>um</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Borborygmi, oscitatio,
                    Crepitus artuum.<lb/>Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> &amp; larynge pulposus.
                    Ructus <g>aci</g>di jejuni.<lb/>Cubitum ivi hora XII. somnolentus.<lb/>Bene
                    dormivi v. habe die trommel die Alarm machte, v. das<lb/>vocatur schlug nicht
                        geh&#246;rt.<note place="margin-left" resp="author"> fenster gefroren noctu.
                    </note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-18">
                        <supplied>18.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0808.jpeg" n="808"/>
                <!-- 808 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Iovis</g> 18 <g>decem</g>br<ex>is</ex>.<lb/><lb/>Bey gefahr v. Noth
                    verl&#228;sst uns alles, nur Gott bleibt, und das so<lb/>er in unser hertz
                    gelegt hat, v. wer den hat, der ist wohl versorgt,<lb/>Gott ist bey ihm drinnen,
                    darum wird er wohl bleiben. Aber<lb/>Welt-Menschen geht der zeitliche Verlust
                    gar sehr zu hertzen, in dem ihnen<lb/>also ihr Gott genommen wird, v. sie
                    desperiren. Gut ist mit<lb/>wenigem vergn&#252;gt zu seyn, da&#223; man nicht in
                    die Tentation gerathen<lb/>d&#252;rffte, vieles zu verlieren, oder aber an
                    Vieles sein Hertz zu<lb/>h&#228;ngen. Paucis contenti divites sunt quiete animae
                    &amp; corporis in non necessariis<lb/>&amp; aliis eo melius possunt
                        invigilare.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Paucis Contentum esse<lb/>optimum</hi><lb/>ist kein
                        unterschied der<lb/>Personen, sondern der arbeitet<lb/>der beste sic quoque
                        esse debe-<lb type="inWord"/>mus omni vita, ut vige-<lb type="inWord"/>amus
                            <del>d</del> cum corruet<lb/>orbis flammis.<lb/>orare &amp; humilem
                        esse<lb/>in periculo facile est,<lb/>qui non omni sensu boni<lb/>privati
                        sunt. </note><lb/>Terret nox, da man sich vor <g>Feuer</g> f&#252;rchtet,
                    iisdem circumstantiis enatis.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Nox terret</hi><lb/>Rohe weltleute v. die <lb/>gerne
                        al&#223; arm bey brand<lb/>stehlen geh&#246;ren nicht hieher,<lb/>die
                        fluchen v. sind lustig<lb/>haben nichts zu verlieren. </note><lb/>Plurima
                    objecta auferuntur per tenebras &amp; sic major ad pau-<lb type="inWord"/>ciora
                    sensus major, hinc timor major. De die multa objecta<lb/>&amp; cum quoque <hi
                        rend="underline">ideam timoris</hi> somnus ademerit, mane nil ti-<lb
                        type="inWord"/>meo, bin wieder lustig.<lb/>Dormivi a 12 ad VIII uhr.<lb/>In
                    lecto ructus <g>aci</g>di jejun<ex>i</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>.
                        oscit<ex>atio</ex>. pandicul<ex>atio</ex>. spannen hin v.<lb/>her in
                    artubus, auris d<ex>extra</ex> susurrat. Ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> mucus pulposus &amp;<lb/><hi rend="underline">ex
                            infundib<ex>ulo</ex>,</hi> uti toto die <hi rend="underline">interdum
                        tenax caeruleus</hi> sed N<ex>ota</ex> B<ex>ene</ex> non pulposus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Mucus caeruleus est sanguinis<lb/><hi
                            rend="underline">recrementum spissi,</hi><lb/>albus sanguis
                            potius<lb/><hi rend="underline">lymphae spissae</hi>
                    </note><lb/>Pressio ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex>. facile frigeo <g>aere</g>
                    frigido.<lb/>Mane flat Nordwind zieml<ex>ich</ex> starck hat auff der Gasse
                        gefroren.<lb/>B<ex>arometrum</ex> 19.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex>
                    53.<lb/>Dormire im Kalten ist proportionirl<ex>ich</ex> in der warmen stube wird
                    im bette<lb/>calor duplicatus;<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Dormire im Kalten</hi>
                    </note> v. so kan man in der kalten <g>Luft</g> die man nicht meyden<lb/>kan
                    leicht fl&#252;ssig werden. Calor nos expandit, <g>aer</g> frigidus
                    haucht<lb/>in uns ein <g>aerem</g> coagulatum, hic transpirationem nostram
                    coagulat<lb/>&amp; impedit, hinc <hi rend="underline">Coryza,</hi> lassitudo
                    artuum p alles &#224; debilitate<lb/>pulsus &#224; centro ad peripheriam, &amp;
                    languore calidi s<ex>ive</ex>
                    <g>ignis</g> innati.<lb/>Scribenti in kalter stube pressio oculorum,
                        sonderl<ex>ich</ex> sinistri, auris<lb/>d<ex>extrae</ex> susurrus, calent
                    pedes, frigent manus, horret dorsum.<lb/>Ructus <g>aci</g>di jejuni.
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Et frigent jam
                        paulul<ex>um</ex> pedes.<lb/>Dum frigeo oculi paulul<ex>um</ex> rigidi &amp;
                    dum moventur dolent.<note place="margin-left" resp="author"> Fresia &#224;
                        frigore Coryza labo-<lb type="inWord"/>rans vertiginosa
                        fuit.<lb/><lb/>Tempus anni id secum<lb/>fert mutabile. Calor<lb/><hi
                            rend="underline">&amp; frigus subito mutantur</hi>
                    </note><lb/>Pitzeln in ano. borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. Egessi hora XI. faeces
                        spiss<ex>as</ex> luteas premendo.<lb/><hi rend="underline">Vertigo</hi>
                    venit quoque &#224; frigore uti rusticis subinde contingit It<ex>em</ex>
                        lipo-<lb type="inWord"/>thymia corripiuntur subinde, si ex gelu ad fornacem
                    calidam <lb/> uti</p>
                <pb facs="b0809.jpeg" n="809"/>
                <note2>(Seite 809) </note2>
                <p>uti ipsis mos est nimis, statim accedunt, nimis subito<lb/>expansis humoribus.
                    Narrabat unsre Milch frau da&#223; auch sogar<lb/>in bornheim die bauern sehr
                    starck liegen an schnupfen v. husten.<lb/>Luxus seculi est quoque apud Rusticos
                    urbi vicinos semper.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Seculi vitia epi-<lb type="inWord"/>demica.</hi>
                    </note> Nostro-<lb type="inWord"/>rum hominum educatio ad nil valet. Curant
                    cuticulam labo-<lb type="inWord"/>ri desuescunt, vorant, potant, venerem
                    exercent, &amp; tunc inter-<lb type="inWord"/>rogant unde mala, &amp; queruntur,
                    cum <hi rend="underline">t<ex>ame</ex>n ipsi sint malorum<lb/>fabri.</hi> Die
                    alte thaten das contrarium, v. man sieht noch<lb/>zu unserer Zeit da&#223; alte
                    Leute gesund seyen, wir junge aber,<lb/>die wir der teutschen Zucht die uns
                        nat&#252;rl<ex>ich</ex> war entw&#246;hnt v. uns<lb/>die
                    fran&#223;&#246;sische mollesse<note place="foot" resp="editor"> =
                        Tr&#228;gheit, Schlaffheit </note> angew&#246;hnt haben, m&#252;ssen auch
                    fran&#223;&#246;sische<lb/>fata, Kranckheit v. Todt au&#223;stehen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Gallica mollities nobis non<lb/>est
                        naturalis, &amp; nos cum<lb/>Galli paucis contenti sint,<lb/>jungimus
                        voracitatem &amp;<lb/>bibacitatem, sicque inde<lb/>pessimi fimus.
                        Cum<lb/>illi molles natura natu-<lb type="inWord"/>raliter mollitie in
                        noxie<lb/>possint uti, si modice<lb/>utuntur. </note> Exulat simplicitas
                        #<note place="margin-right" resp="author"> # antiqua et </note> natu-<lb
                        type="inWord"/>ralis &amp; theologica, &amp; introducta est mataeologia
                    &amp; multi-<lb type="inWord"/>plicitas immensa deliciarum.<add resp="author"
                        place="right">Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11852190X"
                                    >Conring</name></author>
                            <title>de habitus Germanorum veterum &amp; novi causis</title> cum
                                Burggrav<ex>ii</ex> annot<ex>ationibus</ex>.</bibl>
                        <!--Hermann Conring: De
Germanorum corporum habitus antiqui ac novi causis dissertatio, Helmst&#228;dt 1646; cum annotationes J. Phil. Burggravii, Frankfurt 1727.-->
                    </add><lb/>Pandiculat<ex>io</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>. Oscitatio. frigus
                    extremorum in hypoc<ex>austo</ex> quoque calido paulul<ex>um</ex>.<note
                        place="margin-right" resp="author"> wird erstl<ex>ich</ex>
                            warm.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius,
                            dorsi<lb/>horripil<ex>atio</ex>. </note><lb/>Ein St&#246;rger hat hier
                    gesagt wer jetzt den schnupfen nicht habe bekomme<lb/>&#252;ber 1. Jahr <hi
                        rend="underline">die Pest.</hi> Nec ex natura &amp; fide Historiarum<lb/>diu
                    abesse pestis potest, quae centum elapsis annis ordinario<lb/>venit. In peste
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4011039-4"
                        >Dantiscana</name><note place="foot" resp="editor"> = Danziger Pest </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117568309"><hi rend="underline"
                            >Kanold</hi></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Kanold
                        (1679-1729), Mediziner und Epidemiograph in Breslau </note>
                    <g>aerem</g> resolutem valde<lb/>&amp; subtilem per Barometra expertus
                        fuit.<note place="margin-right" resp="author"> Vicinus noster ein
                        schreiner<lb/>von 93 Jahren starb<lb/>vor 2 tagen <del>schnell</del><lb/>hat
                        wenig gegessen aber<lb/>bier v. <g>Weingeist</g> viel getruncken <lb/>jam
                        hoc tempore morbid<ex>o</ex><lb/>moriuntur multi senes<lb/>von 80 v. 90
                        jahren<lb/>aber auch junge,<lb/>catarrhali febre, schnell,<lb/>nach nicht
                        vielem lermen.<lb/>Zahn der Eisen kr&#228;mer<lb/>der abgebranndt hat den
                        schrecken<lb/>des brandts nuper so nahe ihm<lb/>war geholfen.
                        </note><lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. Inguinis sin<ex>istri</ex> spannen.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. Ructus <g>aci</g>di jejuni. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex><lb/>varius. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Frigent extrema in hypoc<ex>austo</ex> da vorher in der<lb/><g>Luft</g>
                    herum gelaufen v. nicht schnell warm werden kan. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. pressio ocul<ex>i</ex>
                        sinist<ex>ri</ex>. Flat boreas, hell wetter.<lb/>Meridie edi bobenheuser
                    R&#252;ben, Kalbsbrust. 2 &#228;pfel mit 1<lb/>st&#252;ck brodt. bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. Pandicul<ex>atio</ex>
                    crebra,<lb/>spannen ad parotid<ex>em</ex> sinist<ex>ram</ex> bald hernach,
                    pitzeln in nare sinistra<lb/>&amp; sternutatio repetita. Flatus, frigent
                        paulul<ex>um</ex> extrema. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius.<lb/>Bin etwas lustig v. schertze, doch erlaubt nicht grob,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Ideae fixae<lb/>quibus</hi>
                    </note> alles schertzen ist nicht<lb/>gut risum n<ex>emp</ex>e movet, risus
                    ideas discutit ut non sint fixae,<lb/>sicque flentes &amp; ridentes &amp; multum
                    loquentes ideas non ha-<lb type="inWord"/>bent fixas &amp; concatenatas, sed
                    vagas &amp; in certas, non<lb/>rotundas sed hiulcas. Sicque mihi vires
                    adimuntur, qui in<lb/>interiori homine crescere studeo. Subinde risus bonus
                    est<lb/>taciturnis nimium &amp; tristibus meditabundis melancholicis ut<lb/>der
                    schall oriatur &amp; &#224; centro ad periph<ex>eriam</ex> ideae pellantur &amp;
                    oriatur<lb/>gaudium. Sed omne nimium vertitur in vitium.<lb/>Mors piorum vitae
                    similis, si quieti fuere in quiete decedunt.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Mors vitae similis</hi>
                    </note><lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138372101"
                        >Pater</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Hartmann Senckenberg
                        (1655&#8211;1730), Arzt in Frankfurt, Vater J. Chr. Senckenbergs </note>
                    cito obiit mit Kollern v. prudeln,<add resp="author" place="above"
                            >apopl<ex>exia</ex>
                    </add> bin eher apoplectico sanguineo mit<lb/>entsetzl<ex>icher</ex> hitze,
                    furore &amp; anaesthesia sensuum intern<ex>orum</ex> &amp; externorum,
                    v.<lb/>mit brausen v. schreyen, tranck gern, v. war hefftig. Omnia temperamento
                        con-<lb type="inWord"/>formiter, &amp; esse aliter non potest, wer ein
                        <g>feuriger</g> Geist ist v. in s<ex>einem</ex>
                    <lb/>leben feurig gewesen, si ad huc obit in vigore, da&#223; convulsiones v.
                        d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex><lb/>sein Ende seyn m&#252;ssen. Malis mors
                    mala contingit &amp; per omnia<lb/>vitae similis.<lb/>Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Sedenti calent sensim
                        extrema.<note place="margin-right" resp="author"> Primo manus
                        post<lb/>pedes. </note> Spannen in faucibus.<lb/>Pressio frontis
                    linckerseits. Ructus. Pedum horripilatio. Pitzeln in faucibus<lb/>&amp; mucus ex
                    iis cum screatu &amp; tussicula pulposus.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Fratellus</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und
                        Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder </note>
                    redet nachts im schlaaf allerl<ex>ei</ex> confusa anima. mane im thee sumebat ad
                    huc<lb/>1 unciam <g>salis</g> Isenacensis. Kam hernach alvi egestio. &#224;
                    meridie &#224; paucis cibis quoque etwas.</p>
                <pb facs="b0810.jpeg" n="810"/>
                <note2>(Seite 810) </note2>
                <p>Pressio verticis &amp; fontanellae. Ructus. Pitzeln in larynge exci-<lb
                        type="inWord"/>tat tussim sicque rejicitur mucus pulposus, so nicht immer so
                    ist.<lb/>Pressio frontis. Crepant artus. Ructus. Borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus.
                        Pedes<lb/>paulul<ex>um</ex> frigent. Egessi faeces subspiss<ex>as</ex>
                        multas.<lb/>Horripil<ex>atio</ex> extremorum. auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat. Pandiculatio.<lb/>Pr&#252;ckeln in aure d<ex>extra</ex>.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, pedes paulul<ex>um</ex>
                    frigent.<lb/>Oscitatio sedenti levis, invadit somnolentia
                        vincibilis.<lb/>Horripil<ex>atio</ex> dorsi &amp; pedum paulul<ex>um</ex>
                    frigidorum.<lb/>Sedenti horripil<ex>atio</ex> &amp; borbor<ex>ygmi</ex>. pressio
                    frontis &amp; oculorum. schlieff<lb/>etwas wenigs auf dem stuhl. Auris
                        d<ex>extra</ex> valde susurrat. Ructus.<lb/>Tumet abd<ex>omen</ex>
                        paulul<ex>um</ex>. tormina levia. Paulul<ex>um</ex> tristis
                        animus.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus. Pressio oculorum, nicht lustig.
                    Der<lb/>Kopff tumm. Ructus, pandiculatio. Facile in <g>aer</g>e
                    refrigeror.<lb/>Calent pedes sedenti in hypocausto, bin etwas tumm im<lb/>Kopff.
                    Ructus. Auris d<ex>extra</ex> multus susurrus, frigent manus.<lb/>Ita <hi
                        rend="underline">tonus varius est.</hi> bin tumm.<lb/>Hora IV
                        &#189;<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 20.
                        asc<ex>endit</ex>.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 56. Boreas. Coelum serenum.
                        desc<ex>endit</ex>. wird k&#228;lter.<lb/>Flatus, Horripil<ex>atio</ex>
                        extrem<ex>orum</ex>. Oscitatio. Poma flatulenta ea omnia<lb/>fecere, da ich
                    ohne dem etwas schon allarmirt bin vom einhauchen kalter<lb/><g>Luft</g> so die
                    Natur bestreitet, asse sie kalt.<note place="margin-left" resp="author">
                        Ructus.<lb/>Pressio occipitis. </note><lb/><hi rend="underline"
                            >Diesterw<ex>eg</ex></hi><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note> hat
                    ohnl&#228;ngst Coryzam gehabt, bekommt ihn jetzt wieder v. dabey<lb/>hat er alle
                    abend eine Febriculam v. hitze. Est febricul<ex>a</ex>
                    catarrhal<ex>is</ex>.<lb/>Ille uti &amp; ego sumus cauti in arcanis propalandis
                        it<ex>em</ex> avidi in<lb/>colligendis. Saepe quaerimus ubi nulla sunt, de
                    omnibus dubitantes, quod<lb/>vitio verti non potest quia in natura nihil scitur,
                    si moderate fit,<lb/>&amp; nostra rejectis alienis aliis non obtradimus
                    aequ&#232; in certa.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Furor arcanorum.</hi>
                    </note><lb/>Separavi me nil interrogans alios,<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Separatio mea.</hi>
                    </note> non quaerens ab extra auxilium<lb/>in agendis, ivi ad Deum in cor meum,
                    uti semper ob tacitam naturam,<lb/>ejusque sufficientiam in omnibus si cum Deo
                    unita est in pace, &amp; inveni in<lb/>aliis sufficientem rationem idem
                    agentibus. Vidi eos subinde cum quibus hic<lb/>conversatus sum melius vivere
                    atque turbam <g>Chri</g>stianorum templariorum,<lb/>adeoque ab eorum partibus
                    stans tantisper eos fui imitatus, donec ipse<lb/>clar&#232; et simpliciter omnia
                    perspexi et ex hac sufficientia certitudinem<lb/>nactus fuerim. Talem
                    imitationem Dei causa patitur Deus, quae ex<lb/>incertitudine tandem in
                    certitudinem abit viro Christiano dignam,<lb/>non n<ex>emp</ex>e semper pueri
                    sumus. Cognovi omnem ceremoniarum templariarum<lb/>acervum boni per se nihil
                    continere, licet in principio Christianismi in-<lb type="inWord"/>serviant
                    nonnullis ad corpus cum anima sub Dei leges flectendum, sed omnibus<lb/>externis
                    mori nos decet &amp; vivere soli Deo in cultu interno, id quod<lb/>exigit
                    Christianismus, qui judaismum &amp; legem perficit, meliorum o-<lb type="inWord"
                    />stendens ad salutem cuique viam in libertate filiali, non servili
                    coactione.<lb/>Si bonus Pastor est, uti hic nullus reperitur absque reservatione
                    pastorali Deum<lb/>quaerens &amp; salutem animarum, bona quoque possunt audiri,
                    sub tegmine conci-<lb type="inWord"/>onum non coactarum literatarum sed ex
                        <g>spirit</g>u Dei provenientiam; sed si tale<lb/>quod non est et quidam
                    velit coactionem adhibere vel verbis vel factis<lb/>Pastor judaizans, hic
                    merit&#242; ex consilio Lutheri ut libertas Christiana<lb/>maneat suo
                    relinquendus sensui, &amp; sensus <g>spirit</g>us <del>separandus</del>
                    retinendus est.<lb/>Resultat commodum hinc alterum ut Templis affixi cum nos
                    quos bonos<lb/>videt &amp; scit, ex eorum medio eximus, quaerat causam, &amp;
                    sic excitatur<lb/>nobis rationem reddentibus ad Deum rectius colendum. Hoc non
                    est aggredi<lb/>pastores, sed ex iis egredi et ad Christum ipsum venire, quem
                    digito monstrare<lb/>inque eum sese totos exonerare, ministris suis genuinis
                    honor est, sese &amp;<lb/> omnia</p>
                <pb facs="b0811.jpeg" n="811"/>
                <note2>(Seite 811) </note2>
                <p>et omnia deserentibus, ut Christum lucrifaciant. Iudicant
                    praejudiciis<lb/>immersi ex autoritate systematis humani, id pro certo
                    statuentes,<lb/>putantque id quod ipsorum palato mundi cupedies illito &amp;
                    inescato<lb/>sapit, non posse non aliis quoque sapere debere, idque nolentibus
                    volentibus<lb/>obtrudunt, plane contrarii <g>spirit</g>ui liber&#232; agenti,
                    qui non cogit,<lb/>sed libere in exhaustae virtutis dona sua omnibus offert ad
                    electionem<lb/>in collatione cum bonis <choice>
                        <sic>praefatitiis</sic>
                        <corr>praefatibus</corr>
                    </choice>. Merx bona seipsam laudat, vermibus <lb/>exesa laudari opus
                    habet.<lb/>Sunt cert&#232; qui amore paradoxi &amp; inauditi, atque ita superbia
                    feruntur<lb/>ad separationem,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">philautia in perpessione<lb/>miseriae</hi>
                    </note> quique in proprio honore &amp; amore ipsi persecutio-<lb type="inWord"
                    />nis miseriam perferunt, spe placendi nonnullis sui ordinis, qui<lb/>juvare
                        <unclear>mercis</unclear> pp ipsos quaerunt. Sed cum omnia abusui exposita
                    sint, <lb/>inde non rejiciendus usus, quem stabilit in cujusvis corde
                    Deus,<lb/>atque deceret rigidos illos atros tenebrarum filios, qui
                    pastoralem<lb/>animae usurpant in localorum suorum turgescentiam, tantisper
                    monere<lb/>ut, qui tam faciles sunt in sui irregeniti coetus defensione
                    &amp;<lb/>exculpatione, eodem se habent modo in eos quos Deus regit,<lb/>qui uti
                    ipsi norunt bona agunt, cetera ipsis ignotos sed notos Deo,<lb/>omnium Domino,
                    excusando scilicet, sicque ostendant sese unifor-<lb type="inWord"/>miter agere
                    et non quaerere commodum sui dum Dei et animarum<lb/>fructum praetexunt. Errat
                    facilime in judicando homo, nec<lb/>potest agere melius, quam si Deo qui corda
                    novit omnia committit<lb/>sibi cavens soli, solo untens generali elencho in
                    coetum peccantium.<lb/>Eo respectu certum est ab initio conversionis pro
                    variorum temperamentis<lb/>varia subinde esse desideranda et rejicienda, quae
                    ver&#232; Deus sub<lb/>arctiori disciplina <g>spirit</g>us omnia
                        <unclear>resxxxt</unclear>, donec perfectum effecerit hominem, <lb/>talemque
                    cum quo possit uniri; hoc docet theologica prudentia,<lb/>ut hi tractentur quam
                    humanissime &amp; liberrime, ne aut teneros<lb/>tales surculos vel frangamus,
                    vel flectendo &amp; torquendo liberum<lb/>&amp; rectum crescendi impulsum
                    intercipiamus, atque ita in facie domini<lb/>deprehendamur resistentes ipsius
                        <g>spirit</g>ui, quod ab omnibus avertit gratia<lb/>Altissimi!<lb/>Pressio
                    frontis, calor manuum, <hi rend="underline">pedum frigus</hi> calido in
                        hypocausto.<note place="margin-right" resp="author"> Antea calebant<lb/>jam
                        frigent pedes. </note><lb/>Parotis d<ex>extra</ex> paulu<ex>um</ex> tumet.
                    Flatus <g>sulphurei</g> foetidi leniter. Der Nordwind geht<lb/>etwas starck. der
                    wind pervadit domos facile, &amp; hypocausta, v. das<lb/>empfindet auch Natura
                    in pedibus, v. werden also von der K&#228;lte ihre<lb/>motus v. humores
                    zur&#252;ck ad Centrum getrieben. Sensibilis valde sum<lb/>et retrocessio
                    humorum consueta, sonderl<ex>ich</ex> jetzt da die &#196;pfel im
                    leibe<lb/>fermentiren. Debilitata est natura mea alias non ita facile
                    omnia<lb/>sentirem et vivum essem thermo et barometrum, vivens essem
                    ex<lb/>proprii <g>spirit</g>us activitate, sed jam pareo heterogenei
                    <g>aer</g>is <g>spirit</g>us imperio.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Calendaria viva s<ex>ive</ex><lb/>Thermom<ex>etra</ex>
                                Barom<ex>etra</ex><lb/>&amp; Hygrometra viva</hi>
                    </note><lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. Borbor<ex>ygmi</ex>. pressio frontis.
                    Pressio ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>. pedum frigus.<lb/>Flatus. <hi
                        rend="underline">Oculi rigidiores</hi> &amp; forte <g>aer</g> frigidus eos
                    debilitat &amp; rigorem<lb/>inducit fibris et humoribus, juvant poma ingesta
                    frigida corpus<lb/>replentia <g>aer</g>e crasso qui ob <g>ignis</g> defectum non
                    facile digeritur.<lb/>Hora VI.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        20.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 58. Coelum stellatum, starcker
                        Nordwind.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Pressio
                    pulsatoria in Ileo sinistro. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.
                    Stiche in<lb/>vertice linckerhand. Frigent pedes. <hi rend="underline">Pressio
                        oculorum</hi> v. hin v. wieder im <add resp="author" place="above">am </add>
                    <lb/>Leib. Varus novus sub aure sinist<ex>ra</ex>. Spannen in ocul<ex>o</ex>
                        sinist<ex>ro</ex>. Pulsatio<lb/>pungens oben in femore sinist<ex>ro</ex>
                    hinterwerts. Pressio oculorum motorum.</p>
                <pb facs="b0812.jpeg" n="812"/>
                <note2>(Seite 812) </note2>
                <p>Flatus <g>sulphur</g>ei foetid<ex>i</ex>. Pressio frontis. Spannen in inguine
                        d<ex>extro</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Ructus. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Oscitatio. flatus. facile in <g>aere</g>
                    <hi rend="underline">refrigeror</hi> et<lb/>licet calent manus statim
                    frigefiunt, die K&#228;lte greifft gleich ein ut<lb/><hi rend="underline"
                        >halitus subtilis.</hi><note place="margin-left" resp="author"> per halitum
                        agit omne agens<lb/><g>spirit</g>uale &amp; naturale,<lb/>operando &#224;
                        centro ad periphe-<lb type="inWord"/>riam </note> Flatus.<lb/>N<ex>ota</ex>
                        B<ex>ene</ex> Varias noto cogitationes meas de variis, non ut eo
                    cert&#242;<lb/>statuam, quod in paucissimis rebus esse debet, cum fragilis sit
                    nostra<lb/>cognitio, et nimis magna philautia, sed ut suo tempore
                    hac<lb/>occasione suppeditata perfectionis elaborem ideas in eandem
                    deductus<lb/>cogitandi viam, ut vel elaborem &amp; perficiam vel corrigam ideas
                    pristinas<lb/>ideis posterioribus. Itaque non nisi stultus esset qui fortuita
                    nostra<lb/>pro certis venditans haereseos subinde studeret in
                        <unclear>cexre</unclear> maculum <lb/>haeretificandi animo
                    febricitans.<lb/>Pedum frigus. Pressio bregmatis d<ex>extri</ex>. varus in naso
                        <del>linck</del> rechterhand.<lb/>Klingen in aure sinistra. Stiche in
                        ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>. Ructus. Vesiculae<lb/>linckerhand in
                    lingua. Gelinde Stiche in perinaeo. Pressio ocul<ex>i</ex>
                    sinistr<ex>i</ex>.<lb/>Pressio verticis.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 20
                        &#189;<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 60. Hora <del>VIII &#189;</del> IX Boreas
                    valde flat.<note place="margin-left" resp="author"> Weil der wind noch
                        geht<lb/>f&#252;hrt man <g>Feuer</g>spritzen an<lb/>die brandstette.
                    </note><lb/>Facile horreo <g>aere</g> frigid<ex>o</ex>. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                        &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> pulposus. Ex nare sinist<ex>ra</ex> sternutatio,
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Mucus ex naribus pulposus,
                    mehr mucus ex nare sinistra. Oscitatio.<lb/>Pedes frigent. Horripil<ex>atio</ex>
                        dorsi.<lb/>Paulul<ex>um</ex> timidus sum, nocte penultima occulta peccata
                    mihi mani-<lb type="inWord"/>festata sunt in anima, quae anxia vidit &amp;
                    consolationem nacta est.<lb/><hi rend="underline">Hinc in tremore operanda salus
                        nostra.</hi> Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus <g>sulphur</g>ei
                    foetid<ex>i</ex>.<lb/>oculi rigidi legenti.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius, auris d<ex>extra</ex> multum susurrat. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex><lb/>pulposus. Spannen in humero
                        sin<ex>istro</ex> v. stechen. Spannen in sura d<ex>extra</ex>.
                        Oscitatio<lb/>horripil<ex>atio</ex> dorsi, auris d<ex>extrae</ex> susurrus.
                    Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius.<lb/>Pressio in ano. Pressio ocul<ex>i</ex> sinist<ex>ri</ex> frontis p
                    oscitatio, venit levis<lb/>somnolentia. Pressio supra ocul<ex>um</ex>
                        sin<ex>istrum</ex>. pitzeln in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex> &amp;
                    pressio,<lb/>Pressio frontis, auris d<ex>extra</ex> susurrat. Pressio tensiva in
                    pollice pedis d<ex>extri</ex>.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.
                        Pandic<ex>ulatio</ex>. oscitatio, horripil<ex>atio</ex> dorsi,
                    Borborygmi.<lb/>pedes frigunt. <lb/>Vespera schlieff in sella, <add
                        resp="author" place="above">forte ein </add> v. gieng gleich hinauf
                    &#252;berrumpelt ohne<lb/>vorher zu bethen, weil das licht au&#223;gehen wolte
                    in meiner Kammer v. zu <lb/>bette. Cum hic orarem, kam Cogitat<ex>io</ex>
                    <g>vener</g>ea v. &#252;berrumpelte mich.<note place="margin-left" resp="author"
                        > M<ex>anu</ex>s<ex>tupratio</ex> sp<ex>erma</ex> tenue, multum.
                    </note><lb/>Levis adhuc est animus ad bonum uti ad peccata,<note
                        place="margin-left" resp="author"> Levis mens tam facile ob-<lb
                            type="inWord"/>scuratur atque clarificatur<lb/>ideo firmanda ut
                        stabilis<lb/>sit in Deo per Deum.<lb/>Tolerare debemus quae<lb/>modum non
                        excedunt, quia<lb/>nos in nostris vitiis quoque<lb/>cupimus tolerari.
                    </note> nec in bono<lb/>satis confirmatus, ich schertzte noch alzu sehr, censeo
                    libenter alios subinde,<lb/>ut non <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stierium</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe </note> qui
                    licet nimis desideret non desideranda, t<ex>ame</ex>n<lb/>nimium molliter vixit,
                    atque ob sua animi sensa Eigensinn nimis<lb/>multa deseruit, adeoque reputandum
                    est donec unum post alterum<lb/>exuat, eigensinn v. hochmuth, nec t<ex>ame</ex>n
                    reprobandum est si cum mode-<lb type="inWord"/>ratione aliquis extra
                        <unclear>xxxx</unclear> constitutus veritatem ipsis dicat. <lb/>Sed ille qui
                    alios censet et ipse rejiculus est, de jure cedet censoris<lb/>spartam &amp;
                    provinciam alii puriori. Levitas animi est &#224; sanguineo tem-<lb
                        type="inWord"/>peramento, &amp; sic eo vigilandum mihi est magis. In cibo
                    potu dictis <lb/>factis non est excedendum, animus n<ex>emp</ex>e si relaxatur,
                    et disciplinam strictam<lb/>deserit, statim ad omnia peccata est
                    facilis.<lb/>Noctu bene dormivi.<lb/><add resp="author" place="left">ab hora XII
                    </add> Expergef<ex>actus</ex> hora VIII.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-19">
                        <supplied>19.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0812.jpeg" n="812"/>
                <!-- 812 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Veneris</g> 19 <g>decem</g>br<ex>is</ex>.<lb/><lb/>Mane flatus,
                        pandic<ex>ulatio</ex>. dolent genua si extendo nocte flexa<lb/>Animus dolet
                    ob heri ex incuria admissa. Ructus <g>aci</g>d<ex>i</ex> jejuni. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    <lb/> pulposus.</p>
                <pb facs="b0813.jpeg" n="813"/>
                <note2>(Seite 813) </note2>
                <p>Pulposus. Ex <hi rend="underline">infundib<ex>ulo</ex></hi> cum multo <hi
                        rend="underline">screatu caeruleus</hi> mucus valde<lb/>tenax. Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper. Oculi spannen etwas
                    sonderl<ex>ich</ex><lb/>sinister. <hi rend="underline"><g>Urina</g>
                            paulul<ex>um</ex> copiosor,</hi> weil Nachts nicht schwitzte v.
                    mich<lb/>sehr zusammen schrauben mu&#223; so ich warm wil werden, kan
                    nicht<lb/>au&#223;gestreckt warm werden. Sic <g>urina</g> multa &amp;iam ob
                    appulsos<lb/>ad vasa sp<ex>ermatica</ex> humores ob restitutionem amissi.<note
                        place="margin-right" resp="author"> An assuetio frigori.
                    </note><lb/>Inguinis sin<ex>istri</ex> brennen etwas. pandic<ex>ulatio</ex>.
                        oscit<ex>atio</ex>. Ructus <g>aci</g>di jejuni.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Frigent manus, calent pedes<lb/>scribenti.<lb/>Pressio
                        oculorum. Sp<ex>asmus</ex><lb/>puls<ex>atorius</ex>
                        varius.<lb/>Borborygmi.<lb/>Frigent quoque postea<lb/>pedes sedenti in
                            hypoc<ex>austo</ex><lb/>meo nondum penitus<lb/>calefacto.<lb/>Beym <hi
                            rend="underline">ersten <g>Feuer</g> einmachen</hi><lb/>werde an
                        f&#252;&#223;en kalt,<lb/>expanso intus sanguine<lb/>&amp; regrediente ex
                        pedibus<lb/>donec tandem ruptus<lb/>vinculis perrumpit<lb/>in
                            pedes.<lb/>Horripil<ex>atio</ex> dorsi &amp;<lb/>extremorum. </note>
                    <lb/>Mater<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note> hat
                    gestern in Compagnie von mir geredet, dicit es seyen die letzten<lb/>Zeiten die
                    Leute lebten nach ihren L&#252;sten, ich auch, dico solle nach<lb/>ihres Gottes
                        od<ex>er</ex> Eigensinns willen leben id mihi non placere, ut<lb/>ejus causa
                    me tradam peccaminosis circumstantiis, quas pro bono <lb/>aliquo reputat, ut
                    uxorem ut bona &amp; honorem lucrer. <lb/>Confirmari me pius opus est in bono,
                    quam ad talia accendam &amp;<lb/>seducar. Nullo me flecti oportet vel beneficio
                    vel laesione<lb/>ut Deum semper habeam in mente &amp; oculis praesentem.<add
                        resp="author" place="right">mater sol mich Gott &#252;berlassen indiferent
                        seyn nicht sagen ich bringe sie unter<lb/>die <g>Erde</g>, mit dem un
                            ordentl<ex>ichen</ex> wandel, traue mich nicht zu diputiren. v.
                            dergl<ex>eichen</ex><lb/>sed forte quoque conferret matri condescendere
                        ut benedictionem nanciscar,<lb/>nec in in quiete v. widerwillen gegen ein
                        ander cedamus ex <g>ter</g>ra.<lb/>Parentibus n<ex>emp</ex>e in liberos
                        &#224; morte potestas multa. </add><lb/>Flat boreas, serena dies est &amp;
                        <g>sol</g> lucet fenster nur wenig<lb/>gefroren.<lb/>Barom<ex>etrum</ex>
                        21.<lb/>Thermom<ex>etrum</ex> 63.<lb/>Mater vult me meridie <hi
                        rend="underline">Stieriam</hi><note place="foot" resp="editor"> Katharina
                        Felizitas Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar
                        Theophil Stier </note> non debere aggredi, nec affli-<lb type="inWord"/>ctae
                    addere afflictionem.<note place="margin-right" resp="author"> Stieria ist grob
                        im zumuthen<lb/>man machts auf den d&#246;rfern<lb/>so, sonderl<ex>ich</ex>
                        pastores gegen die<lb/>bauern. Man kan auch gegen sie<lb/>etwas grob
                        sein.<lb/>ut <hi rend="underline"><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118613200">Seneca</name></hi> dicit
                        Haec<lb/>est sapientia in naturam<lb/>converti et e&#242; redire<lb/>unde
                        excideris
                        <!--Vgl. Seneca: Epistolae morales ad Lucilium, 94, 68.--><lb/>Stieriae
                        forte obloquor quia mihi<lb/>oblocuta est et mihi nuper nonnul-<lb
                            type="inWord"/>la exprobravit ob matrem,<lb/>E<ex>rgo</ex>
                        <hi rend="underline">ego volo esse Papa</hi> ut<lb/>omnes ut me sequantur
                        jubere<lb/>si non fit irascor. Vorher habe<lb/>nichts mit ihr
                        vorgehabt,<lb/>in verbis sondern es<lb/>nur gedacht. Sic
                        superbus<lb/>superbum persequitur. Et dum<lb/>dicimus pro Deo
                        militare<lb/>nos ipsos defendimus<lb/>et philautiae nostram<lb/>superbiam
                        &amp; iracundiam<lb/>&amp; invidiam. Sic in die<lb/>novissimo multi
                        ejicientur<lb/>foras qui se putant esse<lb/>filios regni <g>Chri</g>sti.
                            #<lb/><add resp="author" place="left"> weil die den buchstaben zur
                                <unclear>xxx</unclear>-<lb type="inWord"/>stung gehabt v. ihn nicht
                            ins wesen<lb/>bracht haben.</add><lb/><add resp="author" place="left">
                            si mortuus essem mihi<lb/>&amp; mundo talia non<lb/>curarem, meo
                            thesauro<lb/>Deo solo contentus. </add></note> Sed convenit philautiam
                    amice detegere<lb/>ut resipiscat. Ut illa ita mater superba est, nec uti illa
                    vult<lb/>detegi suam superbiam dicens das naturelle sey so. <hi rend="underline"
                        >Sed ex natura mala<lb/>in bonam unde excidimus debemus converti.</hi>
                    Cessabo, dum n<ex>emp</ex>e<lb/>fortius insto &amp; matri resisto hac in re,
                    majora facit, &amp; forte ut<lb/>me cogat &amp; mihi sit oneri meque offendat,
                    ut jam saepe fecit,<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">pastorem</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe </note> vel
                    ejus uxorem, ut jam canem, in aedes recipit nostras,<lb/>ut regamur &#224;
                    faemina quae sese uti rusticis, ita hic omnibus<lb/>urbicis praefert in sua
                    pastorali superbia.<lb/>Quando quis peccatorum foeditatem sensit, at infidelis
                    ad ea<lb/>denu&#242; provolvitur, per ea lumine suo priori privat Deus ho-<lb
                        type="inWord"/>mines, sicque per peccata tenebricosa lumen adimit
                    ipsis<lb/>totum et eos ita punit, dum ii sese et lumen suum relin-<lb
                        type="inWord"/>quunt, ut magis foeditatem peccati videant &amp; arctius
                    sibi,<lb/>peccato omni destructo, uniantur. Hoc superbiam nostram
                    deprimit<lb/>&amp; monstrat nos &#224; Deo solo &amp; ejus gratia exhilarante
                    &amp;<lb/>confirmante pendere, nosque facit homines Dei. Paulus ne<lb/>elevatur
                    nimis Satan habuit colaphizantem.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Deus punit peccata<lb/>per peccata.</hi><lb/>Sic <hi
                            rend="underline">jus talionis</hi> stabilitur<lb/>&amp; per quod quis
                        peccat<lb/>per idem punitur &amp; idem.<lb/>Malum sibi merces.<lb/>Bonum
                        sibi ipsi merces<lb/>est. </note><lb/>Hoc intra nos fit, et item extra nos.
                    Nam ita Stier &amp; alii<lb/>superbi e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> uti &amp;
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780), Theologe
                    </note> &amp; alii puniuntur per sui generis homines<lb/>superbos, &amp; saepe
                    opprimuntur, ut ita peccatum superbiae per superbiam puni-<lb type="inWord"
                    />atur, &amp; homines cogitent sese non regi per suam prudentiam sed per
                    Deum,<lb/>qui punientes punit iisdem peccatis, jeden nach s<ex>einer</ex> haupt
                    passion<lb/>v. mit s<ex>einer</ex> haupt Passion sanguineos sanguineis, avaros
                    avaris, ut ex<lb/>Babele hac exeant &amp; relictis omnibus in pace vivant &amp;
                        ter-<lb type="inWord"/>rena inopia in <g>spirit</g>u mentis &amp; in corde,
                    et postea altius ascen-<lb type="inWord"/>dant supra mundum <g>spirit</g>ualem
                    &amp; mentalem |: vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author>Felgenhaueri</author><lb/><title>Libellum Adam</title></bibl>
                    passim :|<note place="foot" resp="editor"> Paul Felgenhauer: Das B&#252;chlein
                        Adam, d. i. Offenbarung des Menschen, 1635. </note> &amp; fiant per
                        <g>Chri</g>stum in quo Deus homo factus<lb/>est, homines Deificati sub
                    capite Christo, membrae in hujus vivo<lb/>corpore, in glorioso ejus regno,
                    abolita morte &amp; peccato, ipsoque<lb/>demum, cui t<ex>ame</ex>n cum <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118512579"><hi rend="underline"
                            >Boehmio</hi></name><note place="foot" resp="editor"> Jakob B&#246;hme
                        (1575&#8211;1624), Mystiker und Theosoph </note> resistit <hi
                        rend="underline"><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123140269"
                                >Felgenh<ex>auer</ex></name></hi><note place="foot" resp="editor">
                        Paul Felgenhauer (1593-1677), Kontroverstheologe und Chiliast </note> qui
                    malis bonum omne<lb/>eripit &amp; <g>spiritus</g> mentis, &amp; aeternum eos
                    torqueri vult in ihrer vom guten abgerissenen<lb/>welt, Satana ipso. Hallelujah!
                        Amen!<note place="margin-right" resp="author"> Gott f&#252;hrt s<ex>ein</ex>
                        gericht au&#223;<lb/>durch b&#246;se Engel v. b&#246;se<lb/>Menschen so sich
                        von ihnen regiren<lb/>lassen, die aber selbst dabey<lb/>in der Unruhe gar
                        sehr gestrafft<lb/>sind, v. endl<ex>ich</ex> auch in ihrer<lb/>bo&#223;heit
                        u.v.a. sich selbst<lb/>aufreiben v. m&#252;de werden<lb/>v. sich
                        <g>Chri</g>sto unterwerffen,<lb/><add resp="author" place="lower margin">
                            quando homines quos seduxere eis erunt erepti.<lb/>Non coget eos Deus
                            sed ipsa eorum natura. </add></note></p>
                <pb facs="b0814.jpeg" n="814"/>
                <note2>(Seite 814) </note2>
                <p>Pressio surae d<ex>extrae</ex>. Borbor<ex>ygmi</ex>, Horrent &amp; frigent
                    extrema omnia.<lb/>Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet. Inguinis
                        sin<ex>istri</ex> pressio.<lb/><hi rend="underline">Alae foetant,</hi> ea
                    per alium dicitur, da ich unten in der stube mit den<lb/>hunden schertzte v.
                    mich bewege. Pressio surae d<ex>extrae</ex>. brennen in genu
                    d<ex>extro</ex>.<lb/>Crepitus artuum motorum.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Fratello</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und
                        Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder </note> hora
                    XI dedi in vitro vini Elix<ex>iris</ex> polychr<ex>esti</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelii</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt </note> guttae XXV.<lb/>der Kopff thut ihm noch wehe, stiche v.
                    drucken um den Magen.<note place="margin-left" resp="author"> ward ihm im Magen
                        auff die<lb/>tropfen etwas &#252;bel.<lb/>Stieria dicebat ihr bruder<lb/>so
                        phthisi gestorben habe<lb/>immer rothe backen v. lefzen<lb/>von der hitze,
                        zuweilen aber<lb/>blass ausgesehen. Endl<ex>ich</ex> habe<lb/>man ihm cum
                        vino <supplied reason="omitted-in-original">zu</supplied> einem
                        tranck<lb/>gerathen ex Trif<ex>olio</ex> fibr<ex>ino</ex> lun-<lb
                            type="inWord"/>gen Kraut sey aber darauff<lb/>gleich gestorben.
                        Dixisse<lb/>suasores es sey von der lunge<lb/>nichts mehr dagewesen,
                        w&#228;re<lb/>was da gewesen w&#228;re alles <lb/>wieder neu
                        gewachsen.<lb/>Stultum est. Ihre<lb/>Mutter v. alle ihre kinder<lb/>seyen an
                        der phthisi gestorben,<lb/>obschon die Eltern alle<lb/>alt worden v. gesund
                            blie-<lb type="inWord"/>ben, ohne dieses malum. </note> pedes sub-<lb
                        type="inWord"/>inde valde frigent, wie gestern da er laxirte.<add
                        resp="author" place="right">Noctu sudat mul-<lb type="inWord"/>tum
                        alias.<lb/>Hodie melius-<lb type="inWord"/>cule habet.
                        </add><lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Spannen in inguine
                        sinist<ex>ro</ex>.<lb/>Stupor der Z&#228;hne maxill<ex>arium</ex> im
                        maxill<ex>a</ex> super<ex>iore</ex>.<lb/>Mucus ex infundib<ex>ulo</ex> &amp;
                    larynge pulposus.<lb/>Das fenster am Camin ist zu so sonst offen. Die
                        <g>Sonne</g> liegt auff dem<lb/>schornstein hora XI &#189;. so rauchts im
                    Camin. Sic quoque hic Sol &amp; ventus<lb/>non arcet fumum, es geht der Nordwind
                    sehr starck v. verhindert<lb/>den Rauch, weil der aber nicht so offt al&#223;
                    andere winde e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> von<lb/>westen p geht ists besser
                    das loch offen lassen am schornstein <del>off</del> oben clauso<lb/>foramine von
                    westen v. osten ut facit <hi rend="underline">Bruckner.</hi><lb/>Edi Erbsen
                    durchgeschlagen, huhn mit Morcheln, sauer Rindfleisch<lb/>butterbrodt, bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein. flatus aliquot. In
                        inguine<lb/>sin<ex>istro</ex> pressio. Spannen in oculis.<lb/>Succensebam
                        Stieriae<note place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest.
                        1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier </note> die so
                    sehr zuth&#228;tisch <note place="foot" resp="editor">=zudringlich</note> v.
                    sich den Leuten ohne schaam<lb/>v. scheu aufdringt, wil wieder wohnen in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach</name> der Stadt
                    nahe, um<lb/>die freunde zu incommodiren.<note place="margin-left" resp="author"
                        > Stieriam tolerare nequeo<lb/>quia omnibus se immiscet,<lb/>omnes corrigit
                        uti &amp;<lb/>Rebeccam schneppisch, lo-<lb type="inWord"/>quax est, et ego
                        tacitus,<lb/>est naturalis <hi rend="underline">anti-</hi><lb/><hi
                            rend="underline">pathia.</hi> Stillen v. poseen <note place="foot"
                            resp="editor">=gesetzten</note>
                        <!--frz. pos&#233; = ruhig--><lb/>Leuten sind solche gantz<lb/>intolerable.
                        Sed<lb/>Christianus omnia tolerare<lb/>debet clarificatus. </note> Sagte
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120930218">Le Cerf</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christoph Le Cerf (1696&#8211;1755), Arzt in
                        Frankfurt </note> habe gesagt man habe <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">ihn</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe
                    </note><lb/>hier auff dem Consist<ex>orium</ex> nur fragen wollen ob er der
                    Autor der Apologie,<lb/>si ei esset bona conscientia, nec regeretur philautia,
                    non opus<lb/>haberet fugere, sed pati persecutionem, sed hoc non vult, und
                    sollen<lb/>ihn hernach in persecutione justa ob iracundiam andere sch&#252;tzen
                    v.<lb/>mit ihm geplagt seyn. Bona quis facit constans est &amp; pericula
                    non<lb/>timet ulla, cum Deum habeat adjutorem. Es ist mir<lb/>etwas
                        verdrie&#223;l<ex>ich</ex> da&#223; sie sagt man habe ihm einen blinden
                    Lermen machen wollen<lb/>sie zu allarmiren, v. wil also Gros<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt </note> verd&#228;chtig halten. Ita
                    stulta<lb/>philautia loquitur, die frau ist zu nasewei&#223;, sagt sie sey auch
                    klug<lb/>v. sehe was passirt, ihr Mann wolle ihr doch zuweilen nicht folgen.
                        Flatus<lb/><g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Haec omnia jam tacitus audivi
                    licet superbia suaderet<lb/>aliud, &amp; dixi me permittere se sibi ipsis et nil
                        amplius<lb/>locaturam.<note place="margin-left" resp="author"> Tacui,
                        verbiss es.<lb/>Fui morosus sahe unter<lb/>mich, hatte einen
                            heiml<ex>ichen</ex><lb/>Grimm, taciturnus<lb/>fui. Dicebat
                        Stieria<lb/>sie sey allen verdrie&#223;lich<lb/>hier. </note> Pulsatio in
                    ano. Pedes paulul<ex>um</ex> frigent, manus<lb/>calent. Pressio in
                        ventricul<ex>o</ex> it<ex>em</ex> in inguine sinist<ex>ro</ex>. Tumidus
                    venter.<lb/>Pressio oculorum sonderl<ex>ich</ex> sinistri. Ructus, flatus
                        borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Egessi leviter premendo faeces multas
                        spiss<ex>as</ex>. pressio v. spannen in in-<lb type="inWord"/>guine
                        sinist<ex>ro</ex>. In der <g>Luft</g> nach dem egeriren bald
                        horripil<ex>atio</ex><lb/>dorsi &amp; extremorum omnium et frigus. Serenum
                    coelum.<lb/>Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet. Stiche in ocul<ex>o</ex>
                        sinist<ex>ro</ex>. Stiche in acie tibiae<lb/>sinist<ex>rae</ex>. pedes
                    frigent pressio bregmatis d<ex>extri</ex>. flatus. tensio in sura
                        d<ex>extra</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, inguinis
                        sinist<ex>ri</ex> brennen v. spannen.<note place="margin-left" resp="author"
                        > Manuum frigus, ca-<lb type="inWord"/>lent pedes. </note><lb/>Ich stache
                    auff Stieriam alzeit loos wegen des Laquais auf <supplied
                        reason="omitted-in-original">der</supplied> Universit&#228;t
                    it<ex>em</ex><lb/>der gro&#223;heit, p und hatte darinnen eine Lust so sie sich
                    touchirt fand<lb/>v. es merckte. Kniff sich ein Nachtzeug vor &#189; Gulden da
                    sie doch das Geld<lb/>&#252;berall zu brauchen hat. Sagte von hau&#223;
                    k&#246;nnen sie alles bekommen, haben<lb/>Geld gnug v. nehmen doch von <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt </note> geschenckt. It<ex>em</ex> al&#223; der sohn
                    gefangen<lb/>sasse bettelte hier bey Gros die Mutter pp<note place="margin-left"
                        resp="author"> Stieria est superba geht<lb/>an, non timida est,<lb/>nec
                        placere quaerit<lb/>humilitate indignan-<lb type="inWord"/>tium animos.
                    </note><lb/>Pressio verticis. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus et larynx paulul<ex>um</ex><lb/> asper</p>
                <pb facs="b0815.jpeg" n="815"/>
                <note2>(Seite 815) </note2>
                <p>asper. Ructus, pedum frigus. Pressio bregmatis sinistri.<lb/>Poma in confusione
                    animi &amp; ira edere volui sed <hi rend="underline">vici<lb/>appetitum.</hi>
                    Uti &amp; constitui abstinere &#224; contradictione in matrem<lb/>&amp; Stieriam
                    et ira, ne rejiculus videar in facie Dei.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Animae aliquae tenebrae sunt<lb/>inde conciliatae, et
                        veritatem depri-<lb type="inWord"/>munt quam amor<lb/>conservat
                        wer<lb/>gegen ein geboth s&#252;ndigt<lb/>s&#252;ndigt wieder<lb/>alle,
                        Hodie <g>veneri</g><lb/>obedivi sicque &amp;<lb/>aliis <g>spirit</g>uibus
                        malis<lb/>obedio ob jus in<lb/>me quaesitum. </note><lb/>Pressio in
                        ocul<ex>o</ex> sinist<ex>ro</ex>. clavi pedis d<ex>extri</ex>
                    dolor.<lb/>Wegen der strengen K&#228;lte ward angesagt man solle <g>Wasser</g>
                    in stuben<lb/>halten wegen <g>Feuer</g>gefahr. Borborygmi. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Clavus<lb/>pedis d<ex>extri</ex>
                    dolet.<lb/>Pedes frigent clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet, pressio surae
                        d<ex>extrae</ex>, sedenti<lb/>levis somnolentia da ich von dem dunckel in
                        m<ex>einer</ex> stube nicht lesen<lb/>kan.<lb/>Flat boreas. Inguen
                        sinist<ex>rum</ex> dolet. Ructus, stiche in acie<lb/>tibiae
                        sinist<ex>rae</ex>. In der <g>Luft</g> gleich horripil<ex>atio</ex> &amp;
                    frigus extre-<lb type="inWord"/>morum. Inguinis sinist<ex>ri</ex> dolor.
                    Flatus.<lb/>oscitatio. Brennen in inguine sinist<ex>ro</ex>. Pressio in bregmate
                        sinist<ex>ro</ex>.<lb/>Oscitatio.<lb/>Redete mit der Pfarrerin<note
                        place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest. 1746), geb.
                        Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier </note> allerl<ex>ei</ex>
                    dicebam nos in domo nostra semper consuetos<lb/>quia semper rixati sumus, hart
                    mit einander zu reden v. meynen es<lb/>doch nicht schlimm. Loquebar ei da&#223;
                    sie sich immer h&#246;her al&#223; Edelleute<lb/>an ihrem orth getragen, ihr
                    Mann sammete ermel v. aufschl&#228;ge gehabt,<lb/>sie damastene Kleider, die
                    Edelleute spitzbuben, bettelleute pp<lb/>gescholten, sol alles recht seyn.<note
                        place="margin-right" resp="author"> dixi in kleider Pracht sey<lb/>alzeit
                        stoltz verborgen, aber<lb/>unter einem alten schmutzigen<lb/>Lumpen
                        k&#246;nne auch zu-<lb type="inWord"/>weilen obwohl nicht immer stoltz
                        <lb/>verborgen seyn. </note> Ist &#252;berall armuth v. kaufft sich<lb/>doch
                    &#224; &#189; Gulden nachtzeug, v. will noch &#224; &#189; Gulden spitzen dazu
                    kauffen v.<lb/>sich hernach Herrn <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> auff den hal&#223; setzen v. bey ihm zehren auff den alten<lb/>Kayser
                    loos. Habe viel geredet v. bin warm worden, incalui,<lb/>&amp; mucus ex larynge
                    multus, pitzeln in ano. Redete mit Vernunfft,<lb/>ante tacueram &amp; eram
                    iracundus jam cum omnia elocutus sum<lb/>idea dispersa, weil ich sie getroffen,
                    ideo m&#252;thlein gek&#252;hlt,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vindicta.</hi><lb/>dixi man solle sich auf<lb/>sein
                        wissen nichts<lb/>einbilden uti maritus.<lb/>so alles nichts sey.<lb/>Dixi
                        die weiber solten<lb/>nicht lehren in der Gemeine<lb/>sollen schweigen,
                            sonderl<ex>ich</ex><lb/>non conversae uti<lb/>ipsa die alles
                        auff<lb/>der Zunge nur hat<lb/>v. nichts im hertzen.<lb/>Nec ideo
                        habet<lb/>cur provocet ad<lb/>exemplum Priscillae,<lb/>Aquilae uxoris,
                            in<lb/><unclear>xxtis</unclear>, so was anderes <lb/>war, faeminas
                        sollen<lb/>in der gemeine bedeckt seyn<lb/>ob Angelos die<lb/>junge Kerls.
                    </note><lb/>&amp; paulul<ex>um</ex> quietior sum. Dicebam so sie etwas
                    b&#246;ses an mir sehe solle<lb/>sie mir es auch sagen. Solle nicht so stoltz
                    seyn, der <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                        >Vetter</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier
                        (*1696), Theologe </note> nicht predigen<lb/>was ihm ins Maul kommt, die
                    Leute zu irritiren v. nicht zu er-<lb type="inWord"/>bauen. Redete viel von
                    ihrem allmosen geben p sed haec omnia quoque facere<lb/>Pharisaei.<lb/>Flexa
                    dolent genua &#224; nocte, non extensa.<lb/>Vari in labio super<ex>iore</ex>
                    linckerseits.<lb/>Al&#223; Stiers hund den die grobe frau uns aufzuheben gegeben
                    verlohren<lb/>bald gegangen w&#228;re, war damit iratus etwas zu frieden, ist
                        <hi rend="underline">vindi-<lb type="inWord"/>ctae</hi> cupido, his omnibus
                    moriendum, doch recolligirte mich bald wieder<lb/>v. lie&#223; das depositum
                    suchen zum &#252;berflu&#223;.<lb/>Ructus &#224; cibis ascendentibus &amp; levis
                        <hi rend="underline">soda</hi> von den Erbsen. Borbor<ex>ygmi</ex>.
                        Flatus<lb/><g>sulphur</g>ei foetidi.<lb/>Mater<note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note> absona dicebat ich sey ihr
                    verwechselt worden, sey ein so sch&#246;nes Kind vor<lb/>den blattern gewesen,
                    nachher nicht mehr so gewesen.<note place="margin-right" resp="author"> Vellet
                        mater Deum me<lb/>sinere mori wolle mich <lb/>gern begraben lassen. </note>
                    Pitzeln in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>.<lb/>Calent extrema in calido
                    hypocausto. Ructus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Inguinis
                        sinist<ex>ri</ex> pressio. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi multi. Contra <hi
                        rend="underline">sodam sumsi cum successu</hi><note place="margin-right"
                        resp="author"> Elix<ex>iri</ex> Polychr<ex>esti</ex> C<ex>onradi</ex>
                            D<ex>ippelii</ex><lb/>in <g>aqu</g>a guttae 25. </note><lb/>Avunculus v.
                    unsere beckerin frindtin so etwas vom fleisch f&#228;llt alias pinguis
                    v.<lb/>wie jener reisen in den gliedern hat, haben sich beyde einen Gichtbaum
                    setzen lassen.<lb/>Tempore humido magis dolent artus, sereno ver&#242; uti nunc
                    meliuscul&#232;<lb/>habent tono partium magis roborato. A debilitate facti
                        sunt<lb/><hi rend="underline">calendaria viva,</hi> sentiuntque omnia
                        <g>aeris</g> incommoda etiam in hypoc<ex>austo</ex> calido<lb/>&amp; ei
                    assuescunt et per quod sentiunt omnes aeris mutationes.</p>
                <pb facs="b0816.jpeg" n="816"/>
                <note2>(Seite 816) </note2>
                <p>Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Pressio in scapula d<ex>extra</ex>
                        it<ex>em</ex> stiche. it<ex>em</ex> in bregmate<lb/>sinist<ex>ri</ex>. rasi
                        barbam.<lb/>Stieria<note place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas
                        Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier
                    </note> ipsa narravit pridem matri,<note place="foot" resp="editor"> Anna
                        Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs </note> da&#223; ihr <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Mann</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe </note> habe
                    schwartze<lb/>Kleider von englischem tuch, da die Elle 2 thaler koste, und
                    mit<lb/>sammet gef&#252;ttert. schalt die Edelleute an dem orth spitzbuben v.
                        lumpen<lb/>Leute.<lb/>It<ex>em</ex> de Stieria narravit die Pastorin von
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4102054-6">ogriffel</name>
                    da&#223; sie da sie ihre<lb/>Sachen nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach</name> gebracht hat, auff dem
                    Marckschiff des fleischmanns<lb/>kerlen die hinauff gefahren, die da Spitzbuben
                    aufsuchen, die da die<lb/>schendlichste hurenlieder gesungen immer zugelacht v.
                    gesagt habe<lb/>sie sollen nur fortmachen v. sich h&#252;bsch lustig machen.
                        Affirmabat<lb/>Bardonia,<note place="margin-left" resp="author"> Narrabant
                        nobis ohne da&#223;<lb/>sie wusten da&#223; sie mit uns <lb/>verwandt ware.
                    </note> sie habe immer gestus dazu gemacht.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Venerea est, al&#223; sie ihren <lb/>Mann wieder gesehen
                        hat<lb/>sie wunderl<ex>iche</ex> gestus<lb/>gemacht da&#223;
                        Fende<lb/>Cramer Rebecc<ex>a</ex> &amp;c<ex>etera</ex> gelacht<lb/>haben.
                        Maritum non relinquit.<lb/>Signatura dat #<lb/><add resp="author"
                            place="below"> # hat eine platte stirne<lb/>hurenstirne wie die<lb/>hure
                            ihre schwester.<lb/>v. so sie nicht h&#228;tte einen<lb/>Mann bekommen
                            w&#228;re<lb/>sie wohl auch eine<lb/>worden.</add><lb/>Die erste rede
                        gegen mich<lb/>al&#223; sie mich sahe, war,<lb/>wo ist mein Mann.
                        In<lb/>domo nostra semper<lb/>dicebat: ich werde ihn<lb/>wohl mein Tage
                        nicht wieder<lb/>bekommen. Dicebat mu&#223;<lb/>ich nach Hau&#223; so
                        komme<lb/>ich doch bald wieder.<lb/>Ihr Vater hurte schon<lb/>bey
                            s<ex>einer</ex> frau, nachher<lb/>ist er wegen hurens al&#223;<lb/>ein
                        wittwer da er in <lb/>Dauernheim 2ter Pfar-<lb type="inWord"/>rer gewesen,
                        abgesetzt<lb/>worden, v. hernach um-<lb type="inWord"/>gekommen man
                        wei&#223; nicht<lb/>wie. Ihr Vatter<lb/>hat ihr al&#223; sie
                        Stieren<lb/>heyrathete ein damasten<lb/>Kleid machen lassen,<lb/>v. es ut
                        Senckenberg<lb/>narravit lange nicht<lb/>bezahlen k&#246;nnen.<lb/>Cupidines
                        ipsa &amp; maritus<lb/>amat, omnia vertit<lb/>ea in <g>vener</g>em, v.
                        redet<lb/>dann so wie es der<lb/>Mann haben wil.<lb/>Omnia eo vertit in
                        adversis<lb/>weil sie verzogen, in se-<lb type="inWord"/>cundis elata
                            est.<lb/><g>Venus</g> ejus summum bonum<lb/>est.<lb/>Redet viel von
                        ihrer freyge-<lb type="inWord"/>bigkeit v. wil damit<lb/>mit dem Mann in
                        unser<lb/>Hau&#223; aufgenommen seyn.<lb/>Ich sol offt zu ihnen
                        hinau&#223;<lb/>lauffen die Zeit zu passiren,<lb/>so er auch von gentzel
                            ge-<lb type="inWord"/>fordert, da er bey ihm logirte,<lb/>so seiner bald
                        m&#252;de war,<lb/>sed nolo id cum meo in-<lb type="inWord"/>commodo facere
                        &amp; in-<lb type="inWord"/>commodo <g>spirit</g>uali alieno<lb/><pb
                            facs="b0494.jpeg" n="817"/> haben mir offerirt<lb/>bey ihnen zu essen,
                        item<lb/>bey ihnen zu logiren schlafen p<lb/>ut et ipsi hac in domo mea
                        possent<lb/>esse &amp; regnare.<lb/>Quod stultum est poscere<lb/>stolidius
                        pati. </note>
                    <lb/>Mater wird ihr eben nicht wohl gefallen haben, dicendo, da&#223; bey ihrem
                    Mann<lb/>v. ihr noch viel Jugend sey.<lb/>Sedenti in hypoc<ex>austo</ex> calent
                    extrema. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pul-<lb type="inWord"
                    />posus. Larynx asper. Ructus. Borbor<ex>ygmus</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in sura sinistra.<lb/><choice>
                        <sic>Pedum</sic>
                        <corr>Pedes</corr>
                    </choice> paulul<ex>um</ex> frigent in hypoc<ex>austo</ex>. flatus
                        <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex> multi, inguinis si-<lb type="inWord"
                    />nistri pressio. Pressio ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>. Spannen in clavo pedis
                        d<ex>extri</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Brennen
                    in inguine sinistro, Ructus. Oscitatio.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                    larynge pulposus. Parotis d<ex>extra</ex> tumet.<lb/>Pressio vorn in naso.
                    Larynx asper paulul<ex>um</ex>. Stiche in scroto linckerhand.<lb/>Ructus, &amp;
                    soda, borbor<ex>ygmi</ex>. Pressio frontis linckerhand. Oscitatio.<lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Oscitatio. Pressio
                        verticis.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 21 &#189;<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 61.
                    hora IX. Coelum serenum, boreas non flat valide.<lb/>Pressio bregmatis
                        sin<ex>istri</ex>. Borbor<ex>ygmi</ex>. Auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                    Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.<lb/><hi rend="underline">Ructus &amp;
                        soda</hi> Medicamentum non multum juvit sed tantum ad levem<lb/>tempus,
                    iterum elaborisset somnum. Flatus. Pressio surae
                        d<ex>extrae</ex>.<lb/>Paulul<ex>um</ex> &amp; levissime frigent pedes.
                        Oscitat<ex>io</ex>.<lb/>Ructus, pedum leve frigus horripil<ex>atio</ex>
                    pedum &amp; dorsi. calent manus.<lb/>Pressio frontis linckerseits. Flatus.
                        Pandicul<ex>atio</ex>. oscitatio.<lb/>brennen in inguine
                    sinist<ex>ro</ex>.<lb/>Pressio in vertice &amp; pulsatio ibi arteriorum hernach
                    expanso<lb/>sanguine. oscitatio &amp; horripil<ex>atio</ex> dorsi et extremorum
                    pedum.<lb/>Somnolentus sum, pedes calent. Non sum attentus ad
                    legenda.<lb/>Oscitatio, horripil<ex>atio</ex> dorsi. pedum leve frigus. Pressio
                    oculi sinist<ex>ri</ex>.<lb/>Ructus. Oscitatio. <hi rend="underline">Nachher
                        ward wieder nach 12 uhr al&#223; der<lb/>gew&#246;hnl<ex>ichen</ex>
                        schlafenszeit etwas munter.</hi><lb/>Hora XII &#189; ging schlafen, schlieff
                    lang nach I. noch nicht ein,<lb/>bin im bette schlecht bedeckt, v. konte nicht
                    einschlafen weil ich<lb/>nicht warm wurde schlieff auch in allem etwas un ruhig,
                    da ich<lb/>dise sache befand also, v. nicht content war, malum non<lb/>sentimur
                    nisi eum contra id <g>spirit</g>us noster insurgit illud<lb/>non ferens amplius
                    animo tranquillo. So wird es uns gantz<lb/>verleidet &amp; regitur opinionibus
                    mundus. Weil ich aber f&#252;hle<lb/>da&#223; die krumm gebogene <hi
                        rend="underline">Knie</hi> modo dexter modo sinister<lb/>si mane extenduntur
                    sehr wehe thun, v. sich etwas in articulo<lb/>coaguliren k&#246;nte, so habe ich
                    resolvirt ut extensus jaceri possim<lb/>mir bessere bettdecke zu
                    verschaffen.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-20">
                        <supplied>20.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0816.jpeg" n="816"/>
                <!-- 816 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 20 <g>decem</g>b<ex>ris</ex>.<lb/><lb/>Mane in lecto
                        horripil<ex>atio</ex>. schlechte bedeckung, Oscitat<ex>io</ex>. Borborygmi.
                    Animus<lb/>in miseria contentus, mu&#223; leiden f&#252;r die S&#252;nde ut
                    extinguatur <lb/> illa</p>
                <pb facs="b0817.jpeg" n="817"/>
                <note2>(Seite 817) </note2>
                <p>illa malignitas &amp; ut Christus in me nascatur &amp; concipiatur.<lb/>Flat
                    boreas, Coelum serenum.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 23.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex>
                    62. fenster nicht gefroren. Facile horrent extrema &amp; pri-<lb type="inWord"
                    />mum manus frigori primum expositae, quae nudae sunt.<lb/>Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Larynx
                        paulul<ex>um</ex> asper. Flatus.<lb/>Gros<note place="foot" resp="editor">
                        Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt </note> laborat, liegt im bette v. ist unpa&#223;, die alte
                        Reineckin<note place="foot" resp="editor"> Anna Maria Reineck (ca.
                        1660&#8211;1733), geb. Pettmann, verw. Streit, Witwe Philipp Hermann von
                        Reinecks </note> hat<lb/>auff der Reise schupfen ructus v. Mutterbeschwerden
                    bekommen.<lb/>Vom schrecken bey dem brand obiit Eisen kr&#228;mer Zahn.
                    weinwirth v<ex>on</ex> Carben<lb/>liegt an apoplex<ex>ia</ex> die halbe seite
                    ist lahm, est plethoricus pinguis.<note place="margin-right" resp="author">
                            D<ex>octor</ex> B&#252;ttner vicinus,<lb/>liegt, venam<lb/>secuit, kann
                        keinen<lb/>Athem bekommen.<lb/>Bruckner Coryza affectus<lb/>jam fuit v.
                        bekommt<lb/>ihn auffs neue.<lb/>Fende dicit so lange er hier<lb/>gewesen sey
                        die K&#228;lte<lb/>vor weyhnachten noch nie<lb/>so gro&#223; gewe&#223;en.
                    </note><lb/>Alles bey dem kalten wetter vor der Zeit, v. bald kalt bald
                    feucht.<lb/>Miseri multi &amp; taediosi vivere, sic morbi facile invalescunt<add
                        resp="author" place="right">bey den nahrungs losen Zeiten
                            v.<lb/><unclear>lxxxa sanatis</unclear> in valescentem. </add>
                    <lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt </note> hat Stierin<note place="foot" resp="editor"> Katharina
                        Felizitas Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar
                        Theophil Stier </note> wohl gesagt sie soll ihre Zunge im Zaum halten, v.
                    nicht<lb/>das hertz auf der Zunge haben, auf der Zunge feil tragen ut jacobus
                    dicit.<lb/>solle erstl<ex>ich</ex> busse thun von todten wercken ehe sie wolle
                    hohe Geheimnisse<lb/>fragen.<lb/>Fende dicit jetzt werden die <hi
                        rend="underline">Erstlinge</hi> gesammlet, non succensendum esse<lb/>iis die
                    noch nicht vollkommen sind, werden schon nachkommen. Die Erstlinge<lb/>werden
                    vor Gott Priester v. K&#246;nige seyn v. die nachkommende unterrichten<lb/>vom
                    Reich Gottes; die Juden p k&#246;nnen nicht ohne uns vollendet werden.<lb/>Fende
                    Catarrho affligitur 2 tage her hats ihn recht angegriffen. lie&#223;
                    es<lb/>gehen. Non sumsit ne turbat lenem Naturam <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign> medi-<lb type="inWord"/>camina. Die Natur hilfft sich bey ihm
                    gerne per alvum, v. da er<lb/>nun ein paar Tage verstopfft gewesen, hat er heute
                    &#224; meridie einen<lb/>trieb schnell zu stuhl bekommen, v. ist ihm
                        besser.<note place="margin-right" resp="author"> Negligere <hi
                            rend="underline">morbos con-<lb type="inWord"/>temtu</hi> ist auch gut,
                        <lb/>viele werden au&#223;<lb/>Einbildung kranck,<lb/>liberum &amp;
                        aequum<lb/>servare animum<lb/>optimum est in <lb/>rebus omnibus.<lb/>Gros
                        hat bi&#223;her allerl<ex>ei</ex><lb/>Verdru&#223; im
                        Reineckischen<lb/>Hau&#223; erlitten v. das<lb/>hat ihm den
                        schnupfen<lb/>vergr&#246;sert. </note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Frater natu minimus,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795),
                        Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder
                    </note> hat immer ums hertz drucken, schon einmal<lb/>einen anfall von
                    haemoptysi gehabt in fieri schrecken, dr&#252;ckt in
                    pect<ex>ore</ex>.<lb/>Natura eo redit sat tussiculum, paulul<ex>um</ex> subinde
                    exasperatam<lb/>ab Elix<ex>iri</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">C<ex>onradi</ex>
                            D<ex>ippelii</ex></name><note place="foot" resp="editor"> Johann Konrad
                        Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt </note> polychr<ex>esto</ex>
                    <g>vitrio</g>lico, E<ex>rgo</ex> pectus non est optime constitutum,<lb/>quod
                    tentaminis loco feci. Pedes frigent dr&#252;cken in pectore schwindel<lb/>im
                    Kopff. Dabo &#224; meridie bis r<ex>ecipe</ex>
                    <g>pulverem</g> Conch<ex>arum</ex> praeparat<ex>arum</ex>
                    <g>nitrum</g> dep<ex>uratum</ex>
                    <g>tartar</g><ex>um</ex>
                    <g>vitrio</g>l<ex>um</ex>.<lb/>&#224; scrupula IV. unciae natro. scrupula I Md.
                    Mane bis Ess<ex>entiam</ex> scord. Cascarill<ex>ae</ex> &#224; unciae.<lb/>30
                    guttae ut spasmum in pectore relaxem, it<ex>em</ex> pediluvia suasi
                        subinde.<note place="margin-right" resp="author"> &#224; <g>pulver</g>e
                        subinde laxatur<lb/>ist gut so gehen die<lb/>motus &#224; pectore <lb/>weg.
                    </note><lb/>Rebecca dicebat Herr Fende habe der alten Stierin pro filio ipsius
                    100<lb/>Gulden geschenckt al&#223; er gefangen war.<lb/>Der junge Pfarrherr
                        Starck<note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Starck, Pastor an der
                        Frankfurter Sankt-Katharinenkirche, Sohn Johann Friedrich Starcks </note>
                    hat Gentzelin so sein beichtkind ist geklagt,<lb/>er werde noch mit dem hochmuth
                    geplagt gar sehr v. der Geitz die<lb/>wurtzel alles &#252;bels ist noch
                        darbey.<note place="margin-right" resp="author"> gibt vor dem neuen
                        jahr<lb/>sein buch herau&#223; da es<lb/>geschencke gibt forte
                        multis<lb/>donat dona recepturus. </note><lb/>Diest<ex>erweg</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744),
                        Kaufmann in Frankfurt </note> dicebat hier haben wir ein gesund Clima, die
                    Pest sey nie gekommen<lb/>von Kranckheiten in loco ipso sed semper hic ex
                    contrario von C&#246;lln.<lb/>Fuisse aurigas die sich <hi rend="underline">immer
                        toll v. voll gesoffen</hi> v. sich also vor<lb/>der Pest praeservirt haben,
                    v. vor allem Kummer.<note place="margin-right" resp="author"> Siegenenses haben
                        in der Pest hier feil gehabt. hier versperren<lb/>sie nicht alles wie
                        an<lb/>andern orthen. </note><lb/>D. <hi rend="underline"><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037"
                        >Reich</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich
                        (1670&#8211;1747), Arzt in Solms-Laubach </note> scripsit ad
                        Diest<ex>erweg</ex> epistolam mit einem braten, v. hat ihm einen
                    brieff<lb/>voll lauter Reimen geschrieben. ordinairement so er so starck
                    gereimt<lb/>ist er bald kranck worden wieder.</p>
                <pb facs="b0818.jpeg" n="818"/>
                <note2>(Seite 818) </note2>
                <p>Meridie edi biersuppe, &#252;berbleibsel vom huhn, lungen Mu&#223;<note
                        place="foot" resp="editor"> = Brei aus Kalbslunge </note>
                        s&#228;uerl<ex>ich</ex><lb/>ged&#228;mpffte &#196;pfel mit Rosinen.<note
                        place="margin-left" resp="author"> sauer-Rindfleisch </note> Bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein.<lb/><g>Aqua</g> frigida fuit, post eam
                    frigent paulul<ex>um</ex> extrema.<lb/>Egessi leviter premendo faeces spissas so
                    mane h&#228;tten kommen<lb/>sollen, sed non nimium edo ideo <hi rend="underline"
                        >retardatae faeces.</hi><note place="margin-left" resp="author"> cum
                        egererem vidi<lb/>levam adesse tussiculam,<lb/>al&#223; mir etwas brodt in
                            la-<lb type="inWord"/>ryngem gefallen, hoc<lb/><g>aer</g>em comprimendo
                        fecit<lb/>ut acceleratur egestio,<lb/>wie denn auch<lb/>in venaesectione per
                        tussiculam<lb/>voluntariam affluxus<lb/>sanguinis wird
                            bef&#252;rdert.<lb/><hi rend="underline">E<ex>rgo</ex>
                            <g>aer</g> penetrat corpus</hi><lb/><hi rend="underline">totum.</hi>
                    </note><lb/>&#252;ber tisch schickte wegen D. Clacii der junge herr
                    windecker<lb/>bierbrauer zu mir, so wohlgehalten ist. Hat schwei&#223; noctu,
                    v.<lb/>ein <hi rend="underline">starckes brennen in stomacho,</hi> bleibt immer
                    in einem nimmt an<lb/>fleisch nicht ab, nicht zu. Est forte haemorrhoidarius
                    &amp; in eo motus ad<lb/>ventric<ex>ulum</ex> feruntur sanguinei.<add
                        resp="author" place="right">non est haemorrhoid<ex>arius</ex> uti ipse mihi
                        dixit.<lb/>Dr. Kneusel male pro phthisi habuit. <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1052509002">Gladbach</name> non<lb/>Grambs pro
                        einen ansatz am Mesenterio. Mane so er aufsteht<lb/>die waden uti ipse dixit
                        angespannt, vergeht tags, it<ex>em</ex> die Zunge v. hal&#223; sehr
                        trocken.<lb/>sieht wohl au&#223; phthisicus. durst. <g>octo</g>bri febre
                        laboravit acuta, forte male<lb/>curata. atque ita curari posset.
                    </add><lb/>Cramer narrabat, da&#223; herr <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118797425">von
                            Sch&#252;tz</name></author><note place="foot" resp="editor"> Philipp
                            Balthasar Sinold von Sch&#252;tz (1657-1742), Geheimrat in Solms-Laubach
                        </note> jetzt in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4034691-2"
                            >laubach</name> in<lb/>seinem buch: <title>Pasquini geheime
                            brieftasche</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Philipp
                        Balthasar Sinold von Sch&#252;tz: Pasquini geheime Brieftasche darinnen
                        verschiedene zwischen ihm und einigen Tieren gewechselte Schreiben vom
                        Zustande der Welt zu befinden, 1708-1710. </note> Satyrice gar<lb/>artig das
                    n&#228;rrische hofleben durchgezogen,<note place="margin-left" resp="author">
                        Cramer dicit satyram<lb/>esse valde utilem, v.<lb/>ein sch&#246;n st&#252;ck
                        der moral.<lb/>Ist hitzig v. eifrich. </note> so sehr wohl
                    geschrieben<lb/>sey. Patet man soll so Pf<ex>arrer</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104211652">Starcken</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Friedrich Starck, Theologe und
                        Erbauungsschriftsteller, Vater Johann Jakob Starcks </note> auch
                    heimschicken <lb/>v. sich mit ihm nicht einlassen weiter.<lb/>Pastorin<note
                        place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest. 1746), geb.
                        Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier </note> nahm von Rebecca
                    nicht abschied die ihr die Meynung gesagt<lb/>hatte, vor ihre viele M&#252;he,
                    sie war deshalben auch auf die Pfarrerin<lb/>recht b&#246;se. Dicebat sie solle
                    nicht mehr bey ihr logiren. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> di-<lb type="inWord"/>cebat sie sey vor Verlangen nach dem <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Mann</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe
                    </note> v. der <g>vener</g>e gantz entz&#252;ndet<lb/>gewesen, v. habe daher
                    alles andere vergessen, vel sie habe es<lb/>nur au&#223;gestelt auf eine weile
                    v. werde wieder kommen.<lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor">
                        Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note>
                    narrabat ex novis Batavis, da&#223; v<ex>on</ex> Sieberg in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8">Berlin</name> al&#223;<lb/>ein
                    betr&#252;ger fortgejagt worden v. s<ex>eine</ex> Laquais habe man zu
                    soldaten<lb/>gemacht. Ist keine sache vor einen solchen adeptum.<lb/><hi
                        rend="underline">Havichorst</hi> ein Medicus so von Dr. Overbeck<note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Overbeck od. Overbeek (1651&#8211;1702),
                        ab 1695 kurf&#252;rstlich brandenburgischer Hofmedicus in Kleve </note> in
                    Cleve etwas ge-<lb type="inWord"/>lernt kam nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen</name> v. gab nur ein
                    Medicamentum au&#223; v. lie&#223;<lb/>sichs theuer bezahlen, war der blose
                        <g>spiritus</g>
                    <g>vitrio</g>li. Die Leute hiesen<lb/>ihn ob unicum Medicamentum den Dr.
                    Einerley. Hat gro&#223; zulauff<lb/>gehabt.<lb/><hi rend="underline">Contra
                        Stierium</hi> &amp; uxorem me ira nimis occupavit, &amp;
                    subinde<lb/>lenitatem excedo, non potens mala perferre quae Deus
                    perfert.<lb/>Non tolero eos eleemosynas accipere die vor 20 Thaler
                    gastereyen<lb/>halten, &amp; insultare insuper absque actione gratiarum bene-<lb
                        type="inWord"/>factoribus.<note place="margin-left" resp="author"> Der
                            seel<ex>ige</ex> D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">May</name> hat des
                        Stieren<lb/>Mutter nicht leyden k&#246;nen.<lb/>Est loquacissima.<lb/>Mater
                        narrabat ein mal<lb/>habe sie eine sch&#246;ne Kuh<lb/>gekaufft auff dem
                        Marckt<lb/>die klein, aber viele<lb/>Milch gegeben, so
                            hernach<lb/>D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116589272">Gernand</name>
                        bekommen<lb/>v. vortreffl<ex>ich</ex> gewesen,<lb/>obwohl klein.
                        Die<lb/>Stierin war eben bey der<lb/>Gros mutter v. beschwatzte<lb/>sie, es
                        nicht zu thun sie<lb/>wolte ihr eine bessere schicken.<lb/>Schickte eine so
                        den husten<lb/>hatte, lie&#223; sagen man m&#252;sse<lb/>ihr zuweilen ein
                        roh Ey<lb/>in den Rachen werffen vor<lb/>den husten, gab wohl<lb/>2 &#189;
                        Maa&#223; milch tags,<lb/>endl<ex>ich</ex> nur eine halbe<lb/>v. hustete
                        sehr, Endl<ex>ich</ex><lb/>muste man sie wegen des<lb/>starcken
                            hustens<lb/>schlacht<ex>en</ex> v. ihr fleisch<lb/>den Armen geben.
                        Das<lb/>hiese betrogen, die Kuh<lb/>war noch dazu viel<lb/>theurer al&#223;
                        die erste,<lb/>v. ist wohl au&#223; ihrem stall<lb/>gewesen, oder hat sie
                        doch<lb/>Rebbes gemacht.<lb/>Ist b&#246;se Arth.<lb/>Dr. May ist gelinde v.
                        leicht<lb/>zu bereden gewesen v. hat wohl<lb/>dem Stier ein
                        testimonium<lb/>gegeben ob artes magicas<lb/>licet innocens plane<lb/>non
                        fuerit. </note><lb/><hi rend="underline">Venerea</hi> Stieria est &amp;
                    gestus ejus produnt, extollit maritum ut ei<lb/>pruritum sedet <g>vener</g>eum,
                    verrathet sich, kan sich nicht verstellen. Ego eodem<lb/>in luto haereo
                    naturaliter, licet per Deum me cogere velim,<lb/>&amp; cogam, sed occulo vitia,
                    sic virtuti studens videor. Oportet<lb/>purgari Deo <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign> ab omni iniquitate. <lb/>Ructus nonnulli, flatus. Pressio in
                    oculo sinist<ex>ro</ex>. Frigent manus<lb/>in meo hypoc<ex>austo</ex> non multum
                    calido. Stupor superiorum dentium<lb/>molarium. Ructus. Pressio verticis.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> supra ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex>.<lb/>B<ex>arometrum</ex> 23.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 62
                    hora VIII vespera. Coelum serenum stellatum, boreas.<lb/> Dice-</p>
                <pb facs="b0819.jpeg" n="819"/>
                <note2>(Seite 819) </note2>
                <p>Dicebam hodie Fendio man k&#246;nne mit solchen Leuten wie Pfarrherrn <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104211652">Starck</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Friedrich Starck, Theologe und
                        Erbauungsschriftsteller, Vater Johann Jakob Starcks </note><lb/>ist, nicht
                    cordate reden, sie seyen in einem andern Centro in Pfaffenstoltz v.<lb/>hoffarth
                    v. Geitz verwickelt, v. verstehen die principia vera &amp; genuina<lb/>nicht
                    worau&#223; man redet E<ex>rgo</ex> non loquendum cum iis. Respondebat ipsum
                        <g>Chri</g>stum<lb/>dicere: lasst sie fahren sie sind blinde v. leiter der
                        blinden.<note place="margin-right" resp="author"> Stieria cum
                        eam<lb/>interrogaret Rebecca<lb/>wer sie geheissen so schnell<lb/>herein
                        kommen v. ihre Sachen<lb/>in Herrn fenden hau&#223; zu<lb/>bringen, sagte
                            mendacissi-<lb type="inWord"/>me, ich h&#228;tte es ge-<lb type="inWord"
                        />than, da ich doch bin<lb/>dawider gewesen v. gesagt<lb/>habe sie solle
                        nicht herein<lb/>kommen, sondern sich<lb/>draussen aufhalten, und<lb/>mit
                        dem nechsten<lb/>Posttage nach Hau&#223;<lb/>reisen so ihr nicht in den
                        <lb/>Kopff gewollt. spe<lb/>potiendi marito<lb/>d<ex>ie</ex>
                        <g>Lunae</g> mane statim<lb/>hic fuit ohn gerufen.<lb/>In der
                            Concupiscentia<lb/><g>vener</g>ea, &#252;berlegte die<lb/>frau nichts v.
                        wescht <lb/>alles herau&#223; was ihr<lb/>ins Maul kommt<lb/>was vor v.
                        wieder sie<lb/>ist, v. das ihr hernach<lb/>alles wieder vorge-<lb
                            type="inWord"/>r&#252;ckt wird.<lb/>Bey Gentzeln hat <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><lb/>immer gesagt
                        er<lb/>habe Geld genug<lb/>alles wovon geredet<lb/>worden gering geach-<lb
                            type="inWord"/>tet. dixit es sey<lb/>noch Geld genug in<lb/>der Welt.
                        Der<lb/>Stier mu&#223; die<lb/>h&#246;rner noch ver-<lb type="inWord"
                        />lieren.<lb/>Vor dem hielte von <lb/>Stier mehr, da ich <lb/>ihn nicht
                        kannte wie<lb/>jetzt, ist daher gut <lb/>gewesen, da&#223; ich
                        mich<lb/>retir&#233; gehalten habe,<lb/>weil man von einem dem<lb/>Man nicht
                        kennt nicht<lb/>recht urtheilen v. sich<lb/>ihm nicht vertrauen<lb/>kan.
                        Facilime<lb/>possunt erga sese<lb/>&amp; alios in praejudi-<lb type="inWord"
                        />ciis et judiciis<lb/>decipi homines, nisi<lb/>Deus collustret
                        eos,<lb/>&amp; sui &amp; aliorum<lb/>periculis
                        reddat<lb/>cautos.<lb/>Stieria ut soror ipsius<lb/>nobis dixit
                        meretrix,<lb/>so ihr Kind hier vor<lb/>der lau&#223;herberg
                        sitzen<lb/>lassen so der Herr jetzt<lb/>erhalten hat bey dem Vetter<lb/>ut
                        inescaret Stieriam<lb/>alzeit wein pp holen<lb/>lassen in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4018510-2">friedberg,</name><lb/><add
                            resp="author" place="lower margin"> it<ex>em</ex> den rest der meubles
                            mit nach Merlau.<lb/>Das allerletzte verbrannte ihm hier in der
                            Ziegelgasse Anno 1719.<lb/>in des Drehers herrfurth hau&#223;. Stieria
                            hat alles genossen v. drauffgehen lassen. soror nihil. Ipsa fatebatur
                            sie habe </add>
                        <lb/><pb facs="b0820.jpeg" n="820"/> es ihre schwester so sie sich
                        wohl<lb/>gehalten h&#228;tte wieder wollen<lb/>geniessen lassen. </note>
                        Argu-<lb type="inWord"/>menta originalia non affert, sed crambem toties
                    coctam reloquit<lb/>ad nauseam usque, et Autoritatibus pugnat.
                    Tolerandi<lb/>sunt quia Deus eos tolerat, &amp; moderat&#232; ad versus eos
                    agendum<lb/>&amp; iis via recta in Deo monstranda est, si sequi nolunt,<lb/>hi
                    pastores &amp; ministri Principum, parvuli t<ex>ame</ex>n sequentur quibus
                    <lb/>scribitur, jenen aber zur Verdammni&#223;. Flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex> borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Ructus.<lb/>Lutherus in den 1sten
                    7 Jahren gef&#228;llt ihm nicht. Sed Patres in dem 4ten<lb/>Seculo da der
                    Verfall war v. a. m.<lb/>Extrema paulul<ex>um</ex> frigent. Stiche in
                        ocul<ex>o</ex> sinist<ex>ro</ex>. spannen in collo<lb/>sub aure sinistra.
                    Calent manus, frigent pedes.<lb/>Oscitatio.<lb/>Bin nicht heiter im Gem&#252;the
                    v. lese <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104211652"
                                >Starcken</name></author> Schrifft.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Friedrich Starck: Warnung vor Absonderung von den
                        Kirchen-Versammlungen und von dem Heiligen Abendmahl, wie auch Vermahnung in
                        den Glaubenslehren, 1733. </note> Levis<lb/>somnolentia venit. Susurrat
                    caput &amp; murmurat.<lb/>Pedes frigent.<lb/>Poma appeto, sed cogo appetitum. In
                    cantho ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex> stiche.<lb/>Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>
                    flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>. Pedes frigent, Kopff summet,<lb/>bin
                    unauffmercksam. Oscitatio, horripil<ex>atio</ex> dorsi. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Ob oscit<ex>ationem</ex> crebram
                        paulul<ex>um</ex> tument nares. Von dem &#246;fftern schneutzen<lb/>kommt
                        <hi rend="underline">etwas blut ex nare sinistra.</hi> Pressio
                        axill<ex>ae</ex> sinist<ex>rae</ex>.<lb/>Pressio v. jucken oben auf dem
                    Kopff hin v. her. Flatus.<lb/>Doleo, mihi deesse eruditionem statim Starckio in
                    legendo respon-<lb type="inWord"/>dendi in sua verbositate mutuata, &amp;
                    literarum corrasione.<lb/>War etwas un willig v. impatiens nicht heiter im
                    Gem&#252;the bekam<lb/>also auch allerl<ex>ei</ex> L&#252;ste ausser Gott, so
                    aber derselbe supprimirt<lb/>hat.<lb/>War im Tage durch die <g>Luft</g> viel
                    gegangen v. sie in mich gesogen, v. dise<lb/>hat viele blehungen v. K&#228;lte
                    mit verursacht, v. mich tumm<lb/>v. unwillig gemacht.<lb/>Dormivi ab hora XI. ad
                    VIII.<lb/>In lecto oscit<ex>atio</ex> pandic<ex>ulatio</ex> borbor<ex>ygmi</ex>.
                    Kopff summet v. sausst, auris d<ex>extrae</ex><lb/>susurrus. sternutatio ex nare
                        sinist<ex>ra</ex>. Da mich in die stille eingebe,<lb/>singe v. bethe werde
                    fr&#246;lich v. muthig.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-21">
                        <supplied>21.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0819.jpeg" n="819"/>
                <!-- 819 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 21 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane flat boreas ist
                        helle<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 23.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 64.<lb/>Ructus
                        <g>aci</g>di jejuni multi, facilis horripilatio.<lb/>Hoc frigore maturo
                    hujus anni <hi rend="underline">assuefio frigori,</hi> non dispergo ad peri-<lb
                        type="inWord"/>pheriam thee sanguinem, non vino, sed <g>aquam</g> bibo,
                    paucis cibis<lb/>vivo contentus, sic dego multo magis in sanitate, &amp; frigus
                        hu-<lb type="inWord"/>mores ad Centrum mittens non superfluos labem viscerum
                    facere non<lb/>potest.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus.
                    Larynx paulul<ex>um</ex> asper.<lb/>Pressio supra ocul<ex>um</ex>
                        sinist<ex>rum</ex>.</p>
                <pb facs="b0820.jpeg" n="820"/>
                <note2>(Seite 820) </note2>
                <p>Frigent manus, calent pedes ist kalt in meiner stube. Sed si non<lb/>quaererem
                    calorem quoque mox frigeunt pedes, <unclear>xxxgxi</unclear> tecti, <lb/>nach v.
                    nach griffe die k&#228;lte ein v. schl&#246;sse die poros zu.<lb/>Calescimus
                    inspirato calore per os, it<ex>em</ex> per clausos postea<lb/>poros, in dem
                    kalten bette m&#252;ssen uns unsre eigene efflu-<lb type="inWord"/>via
                    w&#228;rmen sonst werden wir nicht warm von aussen. Ein todter<lb/>wird nicht
                    warm von der sch&#246;nsten bedeckung. Ab intra quod fit<lb/>constans est. Ita
                    et frigus operatur, in nobis calorem inspirando<lb/>extingendo, &amp; claudendo
                    poros, unde rigescimus.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Modus in calescendi<lb/>et refrigendi</hi>
                    </note><lb/>Oscitatio, pitzeln in naribus, horripilatio multa, Ructus.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet.
                        Pandicul<ex>atio</ex>. Stiche in ocul<ex>o</ex>
                        sinist<ex>ro</ex>.<lb/>Horripil<ex>atio</ex> dorsi &amp; frigus extremorum.
                    Flatus. Pressio in oculis<lb/>subinde. Jucken in ano. Borborygmi, frigida
                        extrema.<lb/><del>p. 54 aggreditur den geringen Schuhmacher | <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1068244216"
                        >Krahl</name></del><note place="foot" resp="editor"> Theodor Krahl
                        (1688-1736), Schuhmacher und Separatist in Frankfurt und B&#252;dingen
                        </note><del> nehml<ex>ich</ex> |</del>
                    <lb/><del>p. 55 greifft er <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119291312">Tennhardt</name> an. Ead<ex>em</ex>
                        dicit da&#223; einer ejusdem<lb/>famae ihn einen wetterhahnen nennt v.
                        da&#223; das Reich un ein&#223;</del>
                    <lb/><del>sey.</del><note place="foot" resp="editor"> Vgl. Johann Friedrich
                        Starck: Warnung vor Absonderung von den Kirchen-Versammlungen und von dem
                        Heiligen Abendmahl, wie auch Vermahnung in den Glaubenslehren, 1733. </note>
                    <del>p. 56. defendirt Langens Mittelstrasse soldatenm&#228;ssig</del>.<lb/>Kann
                    heute in der warmen stube nicht warm werden, frigent pedes &amp;<lb/>manus.
                    Spannen in den Augen capite inclinato. Pandicul<ex>atio</ex>.<lb/>Auris
                        d<ex>extra</ex> multum susurrat, mens clara. Pressio ad aurem sini-<lb
                        type="inWord"/>stram. Pressio verticis.<note place="margin-left"
                        resp="author"> spannen legenti in den <lb/>Augen, bin
                        zieml<ex>ich</ex><lb/>munter v. lese<lb/>eifrig in starckens<lb/>Warnung p
                    </note><lb/>Meridie edi gr&#252;ne eingemachte v. weise Bohnen u. e. a.,
                        Rind-<lb type="inWord"/>fleisch, gebratene wilde schweins Ribben, Apfeltorte
                    viel. so kalt.<lb/>Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> gew&#228;rmt. 1 gl<ex>as</ex> wein. Die extrema k&#252;hl nach dem
                    essen<lb/>multi ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus. Egessi faeces multas
                        spiss<ex>as</ex> fuscas<lb/>gelbroth von den gestrigen alimentis.
                    horripilatio extremorum.<lb/>Mendicos ferre non possum qui tempus otiando
                        consumunt,<lb/>sonderl<ex>ich</ex> solche die ut Stieria sagen sie haben
                    Mahlzeiten von 20 Thalern<lb/>gehalten, das k&#246;nnen wir nicht. Miseria horum
                    superbiam per-<lb type="inWord"/>domare debet.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name> ut
                            <unclear>Blxxxdt</unclear> dicit <lb/>hatte auf s<ex>einem</ex> dorff
                        den Rock<lb/>mit sammet au&#223;geschlagen<lb/>v. den hut mit taffet
                        oder<lb/>Atlas &#252;berzogen. wolte<lb/>Professor werden pp </note>
                    Superbia eos et elatio animi ad hoc omne<lb/>adegit. Haben sich dem Herrn fende
                    zu einer ewigen Last auflegen<lb/>wollen, der sie ernehren solle, der es aber
                    nicht versteht. Sind muthwilli-<lb type="inWord"/>ge Bettler v. presser von
                        allmosen.<note place="margin-left" resp="author"> Hodie ad <name
                            type="person">Priccium</name> Ber-<lb type="inWord"/>lenburgensem ipse
                        scripsi<lb/>ut me exculpit apud<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carolum</name> wegen der
                        vermutheten<lb/>Collusion mit Herrn<lb/>Stier v. habe s<ex>einen</ex>
                            chara-<lb type="inWord"/>cterum ihm gemeldet.<lb/>Im Zorn dicebam so
                        Stier in <lb/>unserm hau&#223; v. wolte nebst s<ex>einer</ex><lb/>frau
                        herrschen, wolte ich disen<lb/>Pfaffen v.
                        hau&#223;g&#246;tzen<lb/>hinau&#223; pr&#252;geln, so hatte mich<lb/>der
                        Pfaffenstoltz erhitzt.<lb/>Kann mich fast nicht fassen<lb/>je mehr ich
                        daran<lb/>gedencke,<lb/>nachdem <choice>
                            <sic>ist</sic>
                            <corr>ich</corr>
                        </choice> post longum<lb/>silentium einmal<lb/>lo&#223;gebrochen
                        bin.<lb/>h&#228;tten gern meinen bruder<lb/>informirt v. in
                        unserm<lb/>hau&#223; zu wohnen sich eingedungen v. da geherrscht. </note>
                    Wegen der Erhebung bin sehr<lb/>erhitzt gegen sie, da sie sich in superbia
                    pastorali allen zur last<lb/>wollen aufb&#252;rden, al&#223; m&#252;sten sie
                    sich noch eine Ehre davon machen, ohne sie <lb/>zu bitten. Auf herrn fende an
                    dem eine Zwickm&#252;hle<note place="foot" resp="editor"> hier = fester
                        R&#252;ckhalt, Hilfsquelle, vgl. DWB </note> zu finden haben sie
                    alles<lb/>resignirt, der Eigensinn meynt es solte das schencken ewig so
                    w&#228;hren. Cum<lb/>pro fende scripsit Fende putavit, uti ipse dixit, er thue
                    es um die<lb/>Ehre Gottes was er schencke, aber er wurde es m&#252;de.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Passionem dominantem juni-<lb
                            type="inWord"/>ores magis occultamus,<lb/>senes non ita. Ita
                        &amp;<lb/>Fendius Harmonicis valde<lb/>succensebat. Iunioribus<lb/>magis
                        viget cholera,<lb/>haec eos impellit ut<lb/>risu multos excipiant<lb/>&amp;
                        contemtu contemtores<lb/>contemnant. Sed veteri-<lb type="inWord"/>bus &amp;
                        annosis concidit<lb/>ambitio.<lb/><lb/><hi rend="underline">Sic mihi et meae
                            irae &amp;<lb/>superbiae saepe objecta de-<lb type="inWord"/>sunt solum,
                            ubi statim<lb/>exacerbatur.</hi>
                    </note> Die frau wil nicht von<lb/><name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2">Franckfurth</name> weg, das compagnie
                    gehen v. faullentzen gef&#228;llt ihr. <hi rend="underline">Nisi<lb/>ipse
                        superbus essem alios superbos possem tolerare,</hi> et mitior esse in
                    eos,<lb/>das will mir nicht ein, bin recht in rage, v. k&#246;nte das derbste
                    ihnen<lb/>herau&#223;sagen. Boni quoque sed cum moderatione vitia aliis ob-<lb
                        type="inWord"/>jiciunt eos ut corrigant, non dicunt ut irritent, et prior
                    est<lb/>scopus eorum universalis, ut meliores non pejores reddant ho-<lb
                        type="inWord"/>mines; ceterum omnia ut <g>Chri</g>stianos decet &amp; Deus
                    proit, toleran-<lb type="inWord"/>tes, cum Deus tandem omnes suos hostes sub
                    pedes suos conjecturus sit.<lb/> Haec</p>
                <pb facs="b0821.jpeg" n="821"/>
                <note2>(Seite 821) </note2>
                <p>Haec ut per <g>spirit</g>um mansuetudinis corrigit rogandus est
                    altissimus.<lb/>Genuinos discipulos Christi omnibus oportet mori et suae
                    superbiae<lb/>&amp; suis divitiis quae copiosius abnegatis omnibus iis sunt
                    demum<lb/>in coelis. Melius est pati quam inferre injuriam alii.<lb/>Flatus.
                    Crepitus artuum. Pandicul<ex>atio</ex>. Pressio in ano. Frigus pedum.<lb/>Calent
                    manus. Ructus.<lb/>Scribenti epist<ex>olam</ex> ad <name type="person"
                        >Brick</name> sudant manus in vola, externe in<lb/>dorso manus frigent
                        paulul<ex>um</ex> uti pedes quoque.<note place="margin-right" resp="author">
                        Scripsi ad Brick propter<lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name> wie er
                        ist.<lb/>da&#223; er noch unbekehrt<lb/>von s<ex>einem</ex> hochmuth
                        getrieben<lb/>werde. Heri dixi<lb/>ei das wissen blehet<lb/>auff, sed
                        dicebat<lb/>das fleischliche. Putat<lb/>ille suum scire esse<lb/>scire
                            <g>spirit</g>uale, &amp;<lb/>ejus quoque uxor idem<lb/>rat<ex>ione</ex>m
                        habet, sed <lb/>scientia hac ad phil-<lb type="inWord"/>autiam
                        nutriendam<lb/>abutuntur, sicque<lb/>tenebris sese invol-<lb type="inWord"
                        />vunt spissis. </note> Schriebe in einiger<lb/>hefftigkeit v. animositaet
                    hinc <del>aulae</del> alae brachiorum<lb/>sudant.<lb/>Flatus. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius hinc inde. Flatus. Ructus,
                    borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Frigent pedes, calent manus.<lb/>Scribenti ad <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippel</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt </note> capite inclinato pedes frigent. Flatus.<lb/>Ructus, flatus
                    cum me indui vestibus.<lb/>Zog mich an, gieng in das Reineckische Hau&#223;,
                    wolte gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note> besuchen,<lb/>war
                    vor s<ex>einer</ex> Stuben th&#252;r, klopfte an, er hustete, aber antwortete
                    nicht,<lb/>das husten wil zuweil<ex>en</ex> etwas zu verstehen geben, wie denn
                    auch ein<lb/>bettlers-husten ist, zu verstehen geben da&#223; man ihnen was
                    schencken<lb/>solle, so wil gros die Leute nicht bey sich haben. <hi
                        rend="underline">Tussis</hi> loquitur<lb/>ipsum loqui non posse, sed volui
                    brevissim&#232; eum convenire.<lb/>Veni ad Gentzel,<note place="foot"
                        resp="editor"> Jakob Michael Gentzel (1667&#8211;nach 1750),
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt </note> hic dicebat es habe
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118707701"><hi rend="underline"
                                    >Hubner</hi></name></author><note place="foot" resp="editor">
                            Johann H&#252;bner (1668-1731), P&#228;dagoge und Schulbuchautor </note>
                        Rector in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023118-5"
                            >Hamburg</name> sel<ex>ig</ex><lb/>den <title><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118642766"><hi rend="underline"
                                    >Kempis</hi></name><note place="foot" resp="editor"> Thomas von
                                Kempen od. Thomas a Kempis (um 1380-1471), Augustiner-Chorherr,
                                Mystiker und geistlicher Schriftsteller </note> in teutschen versen
                            edirt,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Des frommen
                        Thomae &#224; Kempis goldnes B&#252;chlein der Nachfolge Jesu Christi / aus
                        dem lateinischen Original in deutsche Verse &#252;bersetzet von Johann
                        H&#252;bnern, Leipzig 1727. </note> aber einige Sachen nach dem luther-<lb
                        type="inWord"/>thum hinein gethan von Christi merito, von dem Fegfeuer v.
                        s<ex>einer</ex> Nichtig-<lb type="inWord"/>keit so alle nicht darinnen in
                    originali steht, Papicolae haben es also hier<lb/>verbothen in allen
                    l&#228;ndern durch das meyntzische b&#252;cher Commissariat,<lb/>man kan es aber
                    jetzt wieder haben, wie in Sachsen alzeit.<lb/><bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/128644974"><hi rend="underline"
                                    >Derham</hi></name></author><note place="foot" resp="editor">
                            William Derham (1657-1735), englischer Geistlicher und Naturphilosoph
                        </note> scripsit ein gut buch <title>Astro theologiam,</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> William Derham: Astro-Theology: Or, A
                        Demonstration of the Being and Attributes of God, from a Survery of the
                        Heavens, London 1731. </note>
                    <bibl>it<ex>em</ex>
                        <title>Physico-<lb type="inWord"/>theologiam.</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> William Derham: Physico-Theology: Or, A
                        Demonstration of the Being and Attributes of God, from His Works of
                        Creation, London 1723. </note> Sed multis magis probatur <bibl><author><hi
                                rend="underline"><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/118788000"
                            >Rajus</name></hi></author><note place="foot" resp="editor"> John Ray
                            od. Johannes Raius (1627-1705), englischer Theologe und Naturforscher </note>
                        <title>de existentia<lb/>Dei,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"
                        > John Ray: Wisdom of God manifested in the Works of the Creation, London
                        1691. </note> vel &amp; <hi rend="underline">Niewentyt.</hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Bernhard Niewentyt (1654-1718),
                        niederl&#228;ndischer Geometer </note>
                    <lb/>Fui apud Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note> bibi 3 tasses
                    thee. Multum nolui bibere,<lb/>ne exagitentur humores, wie ich denn auch jetzt
                    ob <g>aeris</g> mutationem<lb/>subitam nicht gerne in heisen Stuben bin. Mucus
                    ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>larynge pulposus, redete v. lachte zuweilen ob
                    hunc mutum discutie-<lb type="inWord"/>batur mucus. Frau Behaghel kan nicht wohl
                    allein seyn, <hi rend="underline"><g>vener</g>eae <lb/>sunt mulieres</hi>
                    vielleicht m&#228;nnert sie es.<note place="margin-right" resp="author"> ist
                        eine junge Wittib. </note> Larynx paulul<ex>um</ex>
                        asper.<lb/>Diest<ex>erwegs</ex> voreltern sind alle alt worden, der Vatter
                    isst v. trinckt wohl<lb/>ist &#252;ber 80 jahr, sehr dick, nur hat er keinen
                    Odem.<lb/>Falluntur homines crebr&#242; die Metzger sollen geben schwer gewicht,
                    den<lb/>Centner &#224; Silbergewicht 108 <g>Pfund</g>. Thun es aber nicht, solte
                    aber seyn.<note place="margin-right" resp="author"> thut aufs <g>Pfund</g> 2 a
                        3<lb/>Loth ist ein <lb/>guts im grosen.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> wiegt dem
                        Metzger im-<lb type="inWord"/>mer nach, dicunt zur au&#223;-<lb
                            type="inWord"/>rede sie haben den hunden die<lb/>beine gegeben.
                            it<ex>em</ex> den<lb/>beckern wiegt er auch<lb/>vor v. nach.
                        </note><lb/>it<ex>em</ex> fallunt mercatores die <g>Pfund</g> &#252;ber das
                    100 geben sie leicht <g>Silber</g>gewicht,<lb/>solte aber auch schweres seyn.
                    Videmus so man es nachwiegt v. vorwiegt.<lb/>Fallunt die becker, rechnen viel v.
                    stehlen von dem brodt, man<lb/>kan sie aber kriegen, sie m&#252;ssen immer zu 3
                    Pfund Meel 4 Pfund<lb/>brodt liefern. e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> zu 18
                    Pfund Meel, 24 Pfund brodt. Ists<lb/>nicht so so werden sie betrogen. Die
                    Knechte schertzen mit den M&#228;gden v. so werden<lb/>die herrn betrogen.
                    Flatus <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>Ructus multi. <hi rend="underline">Egessi
                        ob thee haustum</hi> &amp; quia &#224; merid<ex>ie</ex> non satis egessi,
                        faeces<lb/>lut<ex>eas</ex> obsol<ex>ete</ex> spiss<ex>as</ex>
                        zieml<ex>ich</ex> viel. Flatus. Horripil<ex>atio</ex> d<ex>orsi</ex>
                    oscitatio.</p>
                <pb facs="b0822.jpeg" n="822"/>
                <note2>(Seite 822) </note2>
                <p>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Pedes
                        paulul<ex>um</ex> frigent.<lb/>Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex>
                    tumet. hinten in nucha linckerhand pressio.<lb/>Spannen in planta pedis
                        d<ex>extri</ex> unter dem minimo digito sub Metatarso<lb/>it<ex>em</ex>
                    clavus simil<ex>is</ex> pedis d<ex>extri</ex> dolet. Flatus. Ructus,
                    Oscitatio,<lb/>pedes frigent. ad laryngem externe vesiculae, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat,<lb/>frigent pedes. <hi rend="underline"
                        >Kratzte</hi> mich auf dem rechten backen &amp; aderat<lb/>pulsatio multa eo
                    in loco. Ructus multi. Flatus <g>sulphur</g>ei foetidi.<lb/>Crepant artus moti.
                    Oscitatio. Flatus <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>Spannen in oculis, meist
                    sinistro, legenti. Ructus, Oscitatio.<lb/>Wir Christen sind elende Leute wollen
                    gerne commode tage haben,<lb/>bey Reichthum sitzen v. uns wohl seyn lassen, aber
                    mit Christo der<lb/>Gerechtigkeit in praxi halben leiden thut niemand.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Christianismus vapu-<lb type="inWord"
                        />lans.</hi><lb/>honorari ab aliis omnibus<lb/>vel tantum nostrae
                        partis<lb/>fautoribus volumus<lb/>non sperni ab omnibus. </note> Da<lb/>es
                    doch ohnm&#246;gl<ex>ich</ex> ist, da&#223; wir ohne <g>Kreuz</g> v. leyden
                    sollen seelig<lb/>werden. Solchergestalt wird es wahrhafftig geschehen da&#223;
                    viele vom<lb/>Morgen v. abend die das wahre wesen des heyls besitzen
                    kommen<lb/>die Kinder des Reichs aber, so sich davor hielten werden au&#223;-<lb
                        type="inWord"/>gestosen werden. Greifft einer von unserm calibre
                        sonderl<ex>ich</ex> od<ex>er</ex><lb/>einer so schon weiter gekommen unser
                    Geld hochmuth v. d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex><lb/>an, sind wir gleich au&#223;
                    dem H&#228;usgen. Pauperibus nolumus<lb/>dare nos petentibus gerade al&#223;
                    w&#228;ren wir w&#252;rdig vor andern<lb/>die Gaben gottes zu verwalten, und
                    al&#223; ob sie unser eigen sind.<note place="margin-left" resp="author">
                        Mendici certe distinguendi<lb/>sunt, &amp; dum alios rejicimus<lb/>alii
                        e&#242; liberalius<lb/>habendi sunt. </note><lb/>&#212; wie mangelt es
                    &#252;berall an Demuth v. doch heissen wir Christen<lb/>Gesalbte des herrn! Wir
                    wissen alle viel zu reden zu schreiben zu<lb/>disputiren aber wer im thun fest
                    w&#228;re v. im leiden wie Christen<lb/>sollen, findet sich nicht. Das findet
                    sich bald offener bald<lb/>versteckter, bald gr&#246;ber bald subtiler, bald
                        &#228;usserl<ex>ich</ex><lb/>v. innerl<ex>ich</ex>, bald innerl<ex>ich</ex>
                    allein, bey orthodoxis v. hete-<lb type="inWord"/>rodoxis. Sed assentientes
                    plurimos habet Christus, patientes<lb/>ver&#242; cum eo nulli inveniuntur vel
                    paucissimi, quia Or-<lb type="inWord"/>thodoxis &amp; Heterodoxis stulti sunt,
                    quos omnes fere regit<lb/>Philautia non amor Dei. An der hertzens Erfahrung
                    liegt alles,<lb/>alles disputiren ist Babel, v. Gott mu&#223; einstens in v.
                    ausser <lb/>uns alles stille machen. Re fidem exprimere verbis praestat.<note
                        place="margin-left" resp="author">Unter allerl<ex>ei</ex>
                            &#228;usserl<ex>ichen</ex> decken<lb/>Religion Profession p wenn<lb/>man
                        um Gott v. den nechsten<lb/>redlich dient v. s<ex>ein</ex>
                        <lb/>hertz von aller Unreinigkeit<lb/>l&#228;utert ist man
                        Gott<lb/>gef&#228;llig.<lb/>Sed multa cognoscere,<lb/>ad animi sensu
                        vivere,<lb/>&amp; Deo &amp; proximo non<lb/>servire
                            <unclear>dxxxxt</unclear> in <lb/>optimo statu externo. </note><lb/>Es
                    sey gleich vor uns v. ausser uns in andern alles geschehen,<lb/>was nicht durch
                    Gott in uns geschieht hifft uns nicht, v.<lb/>mu&#223;, sollen wir zu Gnade
                    kommen auch in der letzten Pein<lb/>noch geschehen, v. wir von grad zu grad ins
                    geistliche leben ver-<lb type="inWord"/>neuert werden, nachdem wir unserm alten
                    Leben abgestorben, v. un-<lb type="inWord"/>serer &#252;belthaten satt worden
                    sind. Wesentl<ex>ich</ex> mu&#223; Gottes bild<lb/>durch s<ex>eine</ex>
                    einwohnung in uns sich spiegeln v. krefftig beweisen,<lb/>v. das teufelsbild in
                    worten wercken v. Gedancken verloschen seyn,<lb/>sonst sind wir nicht
                    t&#252;chtig Gott zu schauen. Denn wenn der<lb/>sich nicht in uns Selbsten an
                    trifft, v. wir haben ihn nicht eingelassen,<lb/>kan er sich ex natura rerum
                    nicht in uns fassen und uns zu<lb/>sich ziehen. Selig ist wer es schmeckt v.
                    genie&#223;t, der ist<lb/>geborgen zu allen Zeiten!</p>
                <pb facs="b0823.jpeg" n="823"/>
                <note2>(Seite 823) </note2>
                <p>Flatus, Ructus, Frigent pedes. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge
                    pulposus.<lb/>Supra oculum sin<ex>istrum</ex> varus. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Ructus multi.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; lar<ex>ynge</ex> aspero, &amp; quo magis screo &amp; tussio<lb/>eo major
                    filas pituitae E<ex>rgo</ex> hoc omittendum ne fiat<lb/><hi rend="underline"
                        >consuetudo</hi> inde, Et humorum plus sic ad pectus congeretur.<lb/>Wie
                    denn per crebrem screatum bald stiche in pectore entstehen, v.<lb/>pitzeln in
                    dem larynge v. ein &#246;ffters husten folgt vor sich nach.<lb/>Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi. Pressio in fronte oben linckerhand ad fon-<lb
                        type="inWord"/>tanellam. Pitzeln in <g>ure</g>thra, stiche od<ex>er</ex>
                    pressen in ano.<note place="margin-right" resp="author"> Multus mucus
                            ex<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge<lb/>deglutitur
                        in<lb/>stomachum. </note><lb/>Stiche in fronte
                        rechterseits.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 21.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 61. hora
                    XI. Coelum serenum. <g>Der Mond</g> scheint das erste viertheil.<lb/>Pressio
                    oculorum.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus,
                    caeruleus. Spannen in infundib<ex>ulo</ex><lb/>&amp; mucus ex eo. Spannen in
                    sura sinistra. Klingen in aure sini-<lb type="inWord"/>stra. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in scapula sinist<ex>ra</ex>. Brennen in sura dextra.
                        Fri-<lb type="inWord"/>gent pedes. Stiche in pectore linckerseits
                    innwendig,<lb/>pulsiren. in aure d<ex>extra</ex> susurrus v. zuweilen klingen,
                    pedes frigent,<lb/>calent manus.<note place="margin-right" resp="author"> Haec
                        omnia operantur<lb/><hi rend="underline">flatulenta</hi> ali-<lb
                            type="inWord"/>menta Machen<lb/>stiche in pectore &amp;<lb/>in
                        pulmonibus quoque<lb/>multum <g>aerem</g> &amp; mucum<lb/>congerunt,
                        quippe<lb/>quae sunt <g>aeris</g> expurga-<lb type="inWord"/>toria.
                    </note><lb/>Cubitum eo hora XII.<lb/>Noctu insomn<ex>ia</ex>
                        vener<ex>ea</ex>.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Cupido dormanda.</hi><lb/>flatulenta multum<lb/>ventum
                        &amp; <g>spirit</g>um dant<lb/>hi lati ad loca ex-<lb type="inWord"
                        />cretoria sui turbos<lb/>dant, ut &amp; in<lb/>spermaticis, nam
                        sperma<lb/>cum <g>aere</g> vegetante<lb/>&amp; vento egeritur.<lb/>&amp; est
                        Tinctura microcosmi. </note> asse Meridie mit alzu groser Lust
                    die<lb/>torte, it<ex>em</ex> vespera apud Diest<ex>erweg</ex><note place="foot"
                        resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in
                        Frankfurt </note> ridendo videbam me nondum<lb/>domuisse me ipsum, sic cum
                    concupiscentia non perdomita est<lb/>rerum terrenarum ad quasvis res aptus sum
                    agendos malas.<lb/>Et idem est atque si omnia praecepta essem transgressus, nam
                    data<lb/>occasione certissime transgredior.<lb/>Mane in lecto
                        pandic<ex>ulatio</ex> &amp; genuum dolor. <hi rend="underline"
                            >Tussicul<ex>a</ex></hi> v. etwas<lb/>rauher hal&#223;, worauff folgt
                    excretio muci pulposi sat<lb/>multa mit etwas pitzeln in der K&#252;hle, muci
                    peripherici<lb/>eo lati, vel humorum periphericorum in pulmonibus &#224;
                    frigore<lb/>coagulatorum acrium causa. Larynx paulul<ex>um</ex> asper.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-22">
                        <supplied>22.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0823.jpeg" n="823"/>
                <!-- 823 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 22 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane in lecto flatus, postea
                    egessi faeces fuscas multas subspiss<ex>as</ex>,<lb/>postea subtenues, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, frigent manus, calent<lb/>pedes. oculi
                        sonderl<ex>ich</ex> sinist<ex>ri</ex> pressio. Tussicula continuatur le-<lb
                        type="inWord"/>viter &amp; rejectio muci caerul<ex>ei</ex> ex
                        lar<ex>ynge</ex> &amp; albi ex infund<ex>ibulo</ex>.<lb/>B<ex>arometrum</ex>
                    20 &#189;<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 65. Flat boreas, war gestern abend nebelich,
                        <g>Sonne</g> schiene warm<lb/>tags &#252;ber, nebula coagulabatur
                        <g>Luna</g> lucebat,<note place="margin-right" resp="author"> stiche in
                        femore d<ex>extro</ex>. </note> nachts sind an<lb/>den fenstern
                        ordentl<ex>ich</ex> musci angefroren.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Aether plastes orbis<lb/>sese expandens
                            &amp;<lb/>contrahens.</hi>
                    </note> it<ex>em</ex> sternlein. u. dergl<ex>eichen</ex>
                        &amp;<lb/>qu<ex>aero</ex> an non Archaeus <g>ter</g>rae semina &amp;
                    impressiones omnium hinc<lb/>concludi possit continere &amp; ea influendo
                    efficere, cum<lb/>hoc tempore hyberno musci omnes laete progerminent,
                    eadem<lb/>figura qua in fenestris? Qu<ex>aero</ex> Nonne tempore florum
                    vitis<lb/>haec universalis Archaei cum vite convenientia &amp; in
                    eam<lb/>ingeneratio ita vinum mutetur cum attrahat novas vires vi-<lb
                        type="inWord"/>tis quas reddidit ante annum, cujus naturaliter reliqui
                    nil<lb/>servari debet, adeoque ni custodiatur ab <g>aer</g>is accessu,
                    animum<lb/>doliis absconditum eripit.<note place="margin-right" resp="author">
                        vento flante &amp; tumul-<lb type="inWord"/>tuante vinum in
                        doliis<lb/>ebullit.<lb/>Eadem causa bar<ex>ometrum</ex> &amp;
                            therm<ex>ometrum</ex><lb/>consentiunt <g>aer</g>is qua-<lb type="inWord"
                        />litatibus. </note> Sicque in fabis, phaseolis brassica pp<lb/>quae omnia
                    monstrant <g>aer</g>is consensum ambeuntis ad hoc vel illud<lb/>producendum
                        <g>spitit</g>ualem plasticum. Hinc concludo <hi rend="underline"
                        >aetherum</hi> esse mundi Archaeum.<lb/>cujus vestis &amp; corpus <g>aer</g>
                    est.</p>
                <pb facs="b0824.jpeg" n="824"/>
                <note2>(Seite 824) </note2>
                <p>Larynx paulul<ex>um</ex> asper. borbor<ex>ygmi</ex>. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Crepitus artuum. Horripilatio extremorum,
                    borborygmi.<lb/>Ructus <g>aci</g>d<ex>i</ex> jejuni, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus Cum screatu
                    &amp; tussicula.<lb/>die K&#228;lte macht jetzt vielen Leuten vertiginem
                    Lipothymiam, sanguinis proflu-<lb type="inWord"/>via, catarrhos cum &amp; sine
                    febre. Debilitiores febribus corripiuntur, in<lb/>robustioribus ordinarii
                    Naturae motus sufficiunt hosti expugnando.<lb/>Stierin<note place="foot"
                        resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin
                        von Johann Caspar Theophil Stier </note> hat auff mich gelogen, da&#223; ich
                    1) sie habe heissen gleich herein zu<lb/>Herrn <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fenden</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> kommen in s<ex>ein</ex> Hau&#223;. it<ex>em</ex> dixit zu ihrer Wirthin
                    der<lb/>benderin bockin, da&#223; ich einmal mit ihr in einem Garten
                    gewesen,<lb/>brav Geld im beutel habe sie wohl tractirt habe, daran ich
                    nicht<lb/>gedacht, geschweige es vollbracht. Gro&#223;heit f&#252;hrt das Ruder
                    in allem.<lb/>Bockin moquirte sich &#252;ber <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe </note> sey
                    immer mit s<ex>einer</ex> Frau nach born-<lb type="inWord"/>heim gelaufen, v.
                    sich lustig gemacht. It<ex>em</ex> ut mihi narravit ist<lb/>er auf den
                        Sch<unclear>neye</unclear>lhof unter die b&#252;rger zum bobenhauser bier
                        <lb/>gegangen.<lb/>It<ex>em</ex> dixit der Pastor v. sie seyen so stoltz
                    da&#223; es nicht zu sagen. So er gekommen,<lb/>habe er fast die gantze Gasse
                    eingenommen.<lb/>Wolten gerne zu uns ins hau&#223; aufgenommen seyn.<lb/>So ich
                    nun sehe wie die Gro&#223;heit &#252;ber alles gehet so abandonnire<lb/>sie v.
                    entdecke Grosen,<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note>
                    Rath Langen pp alles, v. habe<lb/>daran einen Gefallen v. Beruhigung. Sed
                    fort&#232; haec ipsa quoque ex<lb/>superbia mea sunt, qui nolo alios mihi
                    dominari, v. auff<lb/>mich l&#252;gen.<lb/>Der bruder Herr
                        Geh<ex>eim</ex>R<ex>at</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055337261">Zangen</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Jeremias von Zang (1687&#8211;1738), Jurist,
                        Geheimrat, Kanzlei- und Konsistorialdirektor in Gie&#223;en </note> ist mit
                    Stieren auf der Stube auf Universit&#228;t <lb/>gewesen, wei&#223; Rath Lang
                    nicht viel guts von ihm, s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex>
                    b&#246;ses<lb/>gnug.<lb/>Capitain <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1023149001">R&#252;cker</name><note place="foot"
                        resp="author"> Johann Ulrich R&#252;cker(1668-1743), seit 1722
                        B&#252;rgerkapit&#228;n des achten Quartiers in Frankfurt </note> ist bey
                    dem brandt immer in dem nassen mit kalten<lb/>f&#252;&#223;en herum gelaufen hat
                    nichts gef&#252;hlt im commandiren, aber<lb/>hernach in ein paar tagen hat er
                    eine gelinde inflammation an das<lb/>lincke Auge bekommen. Trinckt gerne, v.
                    geht gerne in Com-<lb type="inWord"/>pagnies.<lb/>Veni ad Consil<ex>iarium</ex>
                    Langium, so auch etwas mit Catarrho incommodirt<lb/>ist. ostendebam ei
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/104211652">Starcken</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Johann Friedrich Starck (1680&#8211;1756),
                            Theologe und Erbauungsschriftsteller, Vater Johann Jakob Starcks </note>
                            Tr<ex>actatum</ex></bibl><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Friedrich Starck: Warnung vor Absonderung von den Kirchen-Versammlungen und
                        von dem Heiligen Abendmahl, wie auch Vermahnung in den Glaubenslehren, 1733.
                    </note> dicit man k&#246;nne imputationem<lb/>nicht v&#246;llig wegsto&#223;en,
                    sed debere imputari Christo in nobis non nobis<lb/>qui omnes hostes suos in
                    nobis vincit. So k&#246;nte es noch alles in<lb/>falso passiren, denn wer etwas
                    vollbringt dem kan der Nahme wohl<lb/>imputirt werden, so ihm
                    geh&#246;rt.<lb/>Paulus <supplied reason="omitted-in-original">in</supplied>
                        Epist<ex>ola</ex> ad Roman<ex>os</ex> loquitur de se sub lege, sed dicit
                    postea Gratias<lb/>se agere Deo per <g>Chri</g>stum, er diene mit dem leibe dem
                    gesetz der s&#252;nden nicht der<lb/>s&#252;nde zu folgen, sondern sie per
                        <g>Chri</g>stum in nobis zu bekriegen v. zu &#252;ber-<lb type="inWord"
                    />winden so der Christen Ehre ist. Die anfechtungen sind zwar
                        s&#252;ndl<ex>ich</ex><lb/>an sich aber uns nicht S&#252;nde so wir sie
                    nicht empfangen lassen<lb/>in un&#223;.<lb/>Damnati werden in der h&#246;lle
                    eine entsetzl<ex>iche</ex> Pein v. putrefaction au&#223;zustehen haben<lb/>v.
                    das gute wohl dr&#252;ber vergessen. Des guten funckens halber werden
                    sie<lb/>salvirt. Was gar nichts taugt kommt in den Pfuhl.<lb/> Lang</p>
                <pb facs="b0825.jpeg" n="825"/>
                <note2>(Seite 825) </note2>
                <p>Lang sagt er wisse nicht ob es gar wohl gethan
                    &#7936;&#960;&#959;&#954;&#945;&#964;&#940;&#963;&#964;&#945;&#963;&#953;&#962;
                    allen<lb/>vorlegen so nur vor die Kinder Gottes geh&#246;rt zu trost, nicht
                    vor<lb/>b&#246;se buben. Sed omnia abusui subjacent.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe </note> multa
                    scribit &amp; nihil agit, quod pessimum est.<note place="margin-right"
                        resp="author"> pro veritate patimur<lb/>externe defendendo,<lb/>sed &amp;
                        interne et<lb/>quod <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                        <lb/>cum nos deserimus<lb/>nos cruci affigimus<lb/>&amp; Deo nos sacri-<lb
                            type="inWord"/>ficamus. </note><lb/>Meridie edi bohnen gr&#252;ne v.
                    weise u. e. a. schweinen fleisch<lb/>wild gebraten v. gesotten mit einer sose ex
                        bacc<ex>is</ex> Iuniper<ex>i</ex>
                    <g>aceto</g> pipere<lb/>&amp; cortic<ex>e</ex> Citri. Bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein, das letzte mit Cortice<lb/>Citri v.
                    Zucker.<lb/>Vormittag so ich in die stube kam ut apud Lang facile
                    sudabam,<lb/>in der K&#228;lte bald wieder kalt, sonderl<ex>ich</ex> schwitzte
                    bald so mit etwas<lb/>empressement redete, ob sensibilitatem catarrhalem, da
                    der<lb/>Archaeus stritte mit der eingreifenden <g>Erde</g> v. balancirte.<lb/>Ad
                    anum vari &amp; vesiculae multae.<lb/>Vor essen <hi rend="underline">ex nare
                        </hi><hi rend="underline">si</hi><hi rend="underline"> dextra
                        haemorrhagia</hi> beym schneutzen.<note place="margin-right" resp="author">
                        Ist nun lang nicht da gewesen.<lb/>qui vel multum <g>ignem</g>
                        habent<lb/>vel non nimios humores<lb/>Coryza non afficientur.<lb/>denn so
                        gebe es keine<lb/>stases, pauco sanguine ad<lb/>Centrum pulso, qui
                        ubique<lb/>invenit spatium. </note> der<lb/>Kopff tumm.<lb/>Tussicula v.
                    scharren in larynge. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pul-<lb
                        type="inWord"/>posus.<lb/>affuit mihi der bierbrauer windecker im
                    wei&#223;en ochsen. Narravit s<ex>einen</ex><lb/>Zustand vid<ex>e</ex> Ardor
                    ventriculi.<lb/>Fui apud Gros,<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt
                    </note> famulus venit v. fragte nach dem gen&#228;digen herrn.
                    It<ex>em</ex><lb/>crescit superbia. Hat schnupfen v. ein fiebergen. Die
                    alte<lb/>Mutter liegt gar an Mutterplagen v. schnupfen.<lb/>It<ex>em</ex>
                        D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120696460">Luther</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Nicolaus Luther (1661&#8211;1740), Jurist
                        in Frankfurt </note> decumbit catarrhali febre.<lb/>Catarrhus &amp; Coryza
                    wil moderate tractirt seyn ut naturale<lb/>aequilibrium restituatur in frigore
                    &amp; calore.<note place="margin-right" resp="author"> Non bibo thee hac
                        <lb/>tempestate qui<lb/>poros aperit quos<lb/>gelu claudit.
                        </note><lb/>Gentzel<note place="foot" resp="editor"> Gentzel, Jakob Michael
                        (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt </note> da er wolte
                    vor ein paar tagen ein febr<ex>im</ex> catarrhal<ex>em</ex> bekommen.<lb/>Legte
                    einen h&#228;ring 24 stunden in Essig,#<note place="margin-right" resp="author">
                        # ohngew&#228;ssert mit Greden </note> v. asse ihn dann so hinein<lb/>mit
                    baum ohl. Ist sein Mittel gegen alle Fieber. Isst<lb/>ihn mit allem auch mit
                    beinen, ohngew&#228;ssert.<lb/>War de die etwas tr&#252;bl<ex>ich</ex> wetter
                    indicat gelu, die <g>Sonne</g> gieng<lb/>gantz blutroth unter in den
                        vaporibus.<lb/><g>Luna</g> lucet vespera.<lb/>Vespera ivi ad Brommer qui hac
                    tempestate valetudinaria<lb/>aeger est valde, ist aber noch auff. Pressio in
                        ano.<lb/>Horripil<ex>atio</ex> extremorum, pedes frigent, trieb nach dem
                    Kopff so<lb/>tumm ist. Tussicula, oscitatio, flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex> multi.<lb/>In der untern stube da es w&#228;rmer calent
                    pedes, in meiner<lb/>nicht da ich studire, sitze v. es k&#252;hl ist.<lb/>Mucus
                    ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus caeruleus et ex
                        inf<ex>undibulo</ex> mehrers<lb/>albus. Larynx asper v. kitzeln darinnen.
                        <hi rend="underline">Est novus catarrhus</hi> geht<lb/>mir wie allen. Gelu
                    coagulat in pulmonibus humores &amp; in poris qui<lb/>congeruntur ad pulmones.
                    Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex> multi &amp; ructus.
                    borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>pedes frigent, calent manus. auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Tussicula, pandiculatio, oscitatio. Ob oculos nebulae subinde
                        sonderl<ex>ich</ex><lb/>dem lincken. alles ob congestionem ad caput.
                    Crepitus artuum.<lb/>Horripilatio dorsi. Horripil<ex>atio</ex> capitis ad aurem
                    sinistram pressio verticis.<lb/>Auris d<ex>extrae</ex> susurrus. Beym schneutzen
                    ex nare sinistra <hi rend="underline">haemorrhagia</hi> tussicula<lb/>&amp;
                    asper larynx.</p>
                <pb facs="b0826.jpeg" n="826"/>
                <note2>(Seite 826) </note2>
                <p>Oscitatio. Pressio capitis varia hinc inde. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius.<lb/>Oscitatio. Spannen in oculis legenti <bibl><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119150654">Palingenii</name></bibl>
                    <title>Zodiacum<lb/>vitae.</title><note place="foot" resp="editor"> Marcellus
                        Palingenius Stellatus (1500&#8211;1543): Zodiacus Vitae, hoc est, De Hominis
                        Vita, Studio, ac Moribus optime instituendis, Basel 1543. </note> Ad somnum
                    proclivitas &amp; ipse somnus fr&#252;her al&#223;<lb/>gew&#246;hnl<ex>ich</ex>.
                    alles ob catarrhosas circumstantias.<lb/>Horripilatio extremorum multa, pedes
                    frigent, oscitatio. Kopff<lb/>tumm, auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Venit
                    mihi in mentem tacit&#232; mecum revolventi absque ullo respectu ad<lb/>me
                    vanitatem hominum, ob es nicht zu viel gethan da&#223; <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe </note> so
                    herunter<lb/>gemacht cum sua uxore.<note place="foot" resp="editor"> Katharina
                        Felizitas Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar
                        Theophil Stier </note> Pater esse superbiae, esse otio esse veneri
                        respecti-<lb type="inWord"/>v&#232;, loqui de me non vera; an convenit justo
                    haec stulta<lb/>eadem stultitiae nota excipere, nisi cupido esset nocendi,
                    non<lb/>extruendi, laedendi non juvandi!<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Nimii affectus</hi>
                    </note> Licet &amp; ratio aliqua non inidonea<lb/>subsit, cogere acribus verbis
                    ad Dei obedientiam facto, quam ore profi-<lb type="inWord"/>tentur verbis
                    ver&#242; negant. Lenitas in omnibus utilis est, et <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign>
                    <lb/><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>, mala potius recte agendo quam verbis
                    convincere. <lb/>Omnia moderat&#232; &amp; apert&#232;!<lb/>Oscitatio
                    Horripilatio crebra. Flatus. Pressio in nucha.<lb/>Oscitatio horripilatio. Non
                    attentus ad lecta, frigus me occupavit<lb/>non est vis emergendi <g>ign</g>i
                    nativo, schnupfen wesen Tussicula<lb/>crebra mit scharren in larynge, mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 19
                        &#189;.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 67 &#189;. Boreas flat, hora XI. leniter,
                    Coelum serenum.<lb/>In der kalten <g>Luft</g> werde sogleich gantz kalt, quia
                    jam per se gelu<lb/>artus meos occupavit omnes.<lb/>Mucus ex pulmonibus asperis
                    subinde <hi rend="underline">viridis luteus caeruleus pul</hi>-<lb type="inWord"
                        /><hi rend="underline">posus.</hi> Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Pressio in sterno. borbor<ex>ygmi</ex>. pedum frigus. Horri-<lb
                        type="inWord"/>pilatio.<lb/>Quo magis proficimus in experiendo eo minus
                    occupamur in<lb/>demonstrando &amp; sciendo adeo omnis scientia
                        <unclear>fxrtxt</unclear>, ita ut <lb/>ille Gentium doctor ultimo scire suum
                    pro symbolis reputat meliusque<lb/>sese scire dixerit praeter <del>Deum</del>
                    <g>Chri</g>stum crucifixum.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Indemonstrabiles<lb/>possidentibus
                            veritates<lb/>Dei.</hi><lb/><lb/>Hinc sapientes non
                        solent<lb/>disputare.<lb/>Wer das wahre geistes ge-<lb type="inWord"/>both
                        hat v. &#252;bet der<lb/>kan nicht lange gebethe ex<lb/>tempore v. lange
                            ora-<lb type="inWord"/>tiones her halten pro<lb/>lubitu wenn er
                        wil<lb/>sed quando spiritus<lb/>spirat &amp; jubet. Secus<lb/>ac possunt
                        carnales pa-<lb type="inWord"/>stores. </note> His quia veritates<lb/>ipsas
                    possident, imagines &amp; umbram ejus possidere nil interest,<lb/>contentis sua
                    possessione. Veritates possessae indemonstrabilis sunt,<lb/>&amp; demonstratione
                    non egent cum praesentis nulla opus sit demon-<lb type="inWord"/>stratione quod
                    se ipsum demonstrat. Hinc ridentur sciolis &amp;<lb/>stulti videntur, Deo
                    notissimi, sibi &amp; probis sed paucis. Et<lb/>inutile maxime est demonstrare
                    velle non gustantibus veritatem<lb/>hi n<ex>emp</ex>e in possessione stultitiae
                    turbari recusant, si quid scribitur &amp;<lb/>dicitur, bonis fit quos
                        <g>spirit</g>us Dei obsidere incipit, nondum penitus<lb/>sese ei credentes,
                    in ceteris quos <g>spirit</g>us proprius &amp; iniquitatis regit<lb/>tamdiu
                    opera luditur. Literam quoque aggredi inque ea operari potest
                    quisque<lb/>ingenitus, deque optimis et abstrusissimis recta aliorum sensa e-<lb
                        type="inWord"/>narrare, sed isthuc est foedo ore exprimere, quod immaculatum
                    est,<lb/>non ex proprio &#224; Deo dato thesauro antiqua &amp; nova, si
                        <unclear>xxbi</unclear> iis <lb/>opus fuerit, exprimere. <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign> cedunt altae revelationes qui <lb/>puri corde
                    sunt, sed divites mundi <g>spirit</g>u, dimittit altissimus inanes!</p>
                <pb facs="b0827.jpeg" n="827"/>
                <note2>(Seite 827) </note2>
                <p>Pressio lincker hand neben dem sterno. <hi rend="underline">Muco rejecto pulposo
                        larynx asper.</hi><lb/>Frigent extrema omnia <hi rend="underline">in calido
                        hypocausto</hi> alles von dem schnupfen in quo<lb/>gelu occupat corpus,
                    Archaeumque fere supprimit. Sanguis ille spissus<lb/>&amp; mucus ad laryngem
                    latus, <del>si</del> atque ibi celari sorte coagulatus<lb/>Causa est <hi
                        rend="underline">Anginae</hi> si venit, sicque robor deest fibris ad
                        expel-<lb type="inWord"/>lendam molem, fit stagnatio &amp; stasis &amp; ad
                    eam discutiendam<lb/>affluxus copiosorum humorum. oscitatio
                    horripilatio.<lb/>Non semper <hi rend="underline">tussim</hi> venientem audio ne
                    in <hi rend="underline">consuetudinem</hi> degenerat.<lb/>Clavus pedis
                        d<ex>extri</ex> paulul<ex>um</ex> dolet.<lb/>Paulul<ex>um</ex> etiam hisce
                    sub motibus catarrhalibus mente non clara<lb/>in corpore obscuro timidus sum,
                    quod sano non accidit, est <hi rend="underline">timor</hi><lb/><hi
                        rend="underline">phlegmaticus,</hi> kan mich aber gar gleich fassen v.
                    ermannen.<lb/>Ructus. Pressio verticis, fontanellae p hinc inde in
                    capite.<lb/>Inguinis d<ex>extri</ex> levis dolor. Spannen in femore
                        sinist<ex>ro</ex>.<lb/>Pandiculatio, oscitatio, Ructus, spasmus pulsatorius
                    varius. Flatus <g>sulphur</g>ei<lb/>foetidi. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Nares ob oscitationem tumidae.<lb/>Konte im
                    bette lang nicht warm werden, noch davor ein schlafen adeo<lb/>lecti frigus
                    vicit calorem corporis, man&#232; vero cum expergefierem<lb/>war das bette
                    warm.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-23">
                        <supplied>23.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0827.jpeg" n="827"/>
                <!-- 827 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 23 <g>decem</g>b<ex>ris</ex><lb/><lb/>Mane hal&#223; etwas rauh,
                    die fenster gefroren mit allerl<ex>ei</ex> figuren<note place="margin-right"
                        resp="author"> facile refrigeror. </note><lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus.<note place="margin-right" resp="author">
                        Sensibilis sunt magis in omnibus<lb/>prae viris mulieres.<lb/><add
                            resp="author" place="right"> Mulieres si excellunt omnes
                                excellunt<lb/><g>spirit</g>us penetratione sind sensibler
                            al&#223;<lb/>die M&#228;nner. </add></note><lb/>B<ex>arometrum</ex>
                        19.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 25. <g>Die Luft</g> tr&#252;bl<ex>ich</ex>
                    dicunt vulgares die K&#228;lte k&#246;nne nicht in die<lb/><g>Erde</g>. Sunt
                    Effluvia <g>aqu</g>arum &amp; <g>ter</g>rae paucissima, cum coelestibus
                    viribus<lb/>mista quae <g>ter</g>ae Archaeus attrahit ad vitam novam.<lb/>Flat
                    Eurus.<lb/>grose K&#228;lte wird fast alzeit solchen Nebel bey sich
                    haben.<lb/>Kopff etwas tumm. pressio frontis.<lb/>Mater<note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note> hodie alterata est valde,
                    hat die Nacht sich wieder<lb/>Grillen gemacht. Ego tacitus me inter me abscondi,
                    hoc ratus fieri<lb/>in mei correctionem &amp; confirmationem. Dicebat ich sey
                    neidisch,<lb/>rachgierig u. d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex>. Sic expurganda sunt
                    mala per malos, quod mihi utile<lb/>est et me impellit esse ut est Deus, &amp;
                    minimam terrae &amp;<lb/><g>ter</g>renorum curam habere in solum Deum
                        intento.<note place="margin-right" resp="author"> Mater objecit
                        mihi<lb/>Laubaco h&#228;tte ich sibi patri<lb/>avunculo abgebethen, sey
                        ein<lb/>Narr. Gaudeo. Mehr<lb/>ists me multa hypochon-<lb type="inWord"
                        />driace proposuisse &amp; ideo<lb/>epist<ex>olam</ex> ad avunculum
                            laceris-<lb type="inWord"/>se cum naturalia multa<lb/>et imaginaria tam
                        pro<lb/>diviniis habui. Sed<lb/>dulce id mihi jam est<lb/>in <g>spirit</g>u
                        mentis, &amp; pacem<lb/>dat. Mihi dulcius est atque<lb/>matri die noch cum
                        patre<lb/>den letzten tag gezancket.<lb/><lb/>Mater bildet sich manig-<lb
                            type="inWord"/>mal in furore suo hy-<lb type="inWord"/>sterico
                            wunderl<ex>iche</ex> dinge<lb/>von andern ein, juste-<lb type="inWord"
                        />ment wie sie ist, misst<lb/>andere nach ihrer Elle ab,<lb/>tempore alio
                        ists gantz an-<lb type="inWord"/>ders &amp; sibi contradicit.<lb/>Qui haec
                        non intellegit non<lb/>satis tute vivit &amp; <unclear>rexxx</unclear>
                        <lb/>rixatur. Man mu&#223; mit<lb/>solchen die wirckl<ex>ich</ex> im Kopff
                        etwas<lb/>ad tempus verr&#252;ckt sind<lb/>gedult tragen.<lb/><lb/>Mater wil
                        herr seyn &#252;ber alles<lb/>wenn ich etwas Geld haben wil zanckt<lb/>sie
                        ich soll verdienen, da mir<lb/>doch ex paterna &amp; avunculi<lb/>bona
                        interesse zukommt ob majo-<lb type="inWord"/>rennitatem. <lb/><add
                            resp="author" place="left">Sed de his<lb/>taceo melius.</add><lb/><add
                            resp="author" place="right"> Quaeritur mater da&#223; ihr<lb/>der
                            R&#252;cken wehe thut vespera<lb/>adeoque me non
                            falli<lb/>arbitror.</add><lb/>Mortem mihi precatur.<lb/>Injuste
                        quaeritur man wolle<lb/>sie unter die <g>Erde</g> bringen, achte<lb/>sie
                        nicht. Novit Deus omnia.<lb/>Prodamus interiora<lb/>cordis nostri
                        nobis<lb/>ipsis &amp; aliis oportet<lb/>ut corrigamur &#224;<lb/>Deo &amp;
                        hominibus<lb/>&amp; desistamus ab<lb/>omni iniquitate<lb/>cautius
                        mercantes,<lb/>postquam occultam<lb/>peccatorum sensimus<lb/>foeditatem,
                        &amp;<lb/>inhaereamus humi-<lb type="inWord"/>litati
                        omnimodae.<lb/>Exprobrat mihi da&#223; ich<lb/>nicht freundlicher gegen
                        die<lb/>Arme v. etwan geringe<lb/>Leute v. dergl<ex>eichen</ex>
                        alles<lb/>ist gut, v. kan ich sagen<lb/>da&#223; ich einen treuen
                        freund<lb/>habe so mir alles vorr&#252;ckt<lb/>ohne zu schmeicheln, wor-<lb
                            type="inWord"/>um in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">halle</name> Dr.
                            v.<lb/>Profess<ex>or</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100366163">Juncker</name>
                            ge-<lb type="inWord"/>bethen habe ehedem. </note><lb/>Pressio
                        maxillar<ex>ium</ex> dentium infer<ex>iorum</ex> lincker hand.<lb/>Forte
                    matri <g>menstruus</g> adest periodus; ich selbst habe mannigmal so<lb/>ich
                    tenebris involutus bin einen n&#228;rrischen tag; lerne also wie andere<lb/>mit
                    mir, also ich <choice>
                        <sic>mich</sic>
                        <corr>mit</corr>
                    </choice> anderen <hi rend="underline">gedult zu haben.</hi><lb/>facile frigeo.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus. Frigent extrema. Spannen in ocul<ex>o</ex>
                        d<ex>extro</ex>.<lb/>Tensio obenher circa musc<ex>ulum</ex> pectoris, in
                    Armen, genicke p<lb/>frigent extrema.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. Ructus,
                    frigent extrema. Pressio capitis.<lb/>Mens satis clara &amp; serena &amp;
                    gleichg&#252;ltig.<lb/>Coelum serenum.<lb/>Mane scribebam ad D<ex>octorem</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Solms-Laubach </note> Machte vor Gros<note place="foot" resp="editor">
                        Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                        Frankfurt </note> ein Triseneth<note place="foot" resp="editor"> in Wein
                        getr&#228;nkter und mit Kuchengew&#252;rzen bestreuter Zwieback, der als
                        Krankennahrung diente </note> zurecht <lb/>Meridie edi wei&#223;kraut,
                    kalbleber in Meel v. butter #<add resp="author" place="below">war sehr hart quod
                        volui<lb/>gebraten </add> gebraten mit Cappern<lb/>|: alias <hi
                        rend="underline">quae gelu tetigit</hi> saporem amittunt di&#223; nicht,
                    w&#252;rste so frisch,<lb/>wenn sie frieren schmecken lang so gut nicht mehr :|
                    Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein.<lb/>Asse nicht viel, hatte auch eben nicht
                    mehr appetit. <lb/>Animus aequalis, &amp; gaudebat succedente
                    <g>pulveri</g>satione specierum<note place="foot" resp="editor"> Zermahlen der
                        Gew&#252;rze </note> pro<lb/>Tragea Grosii, semper gaudeo in operationibus
                    manualibus si diu eos non <lb/> feci</p>
                <pb facs="b0828.jpeg" n="828"/>
                <note2>(Seite 828) </note2>
                <p>adeoque non ipsa res, sed ejus novitas est quae me movet.<lb/>Hoc tempore, wie
                    man au&#223; dem todtenzettul sieht sind viele<lb/>Leute von 80, 90 p Jahren
                    gestorben. Auch viele junge.<lb/>Debile omne cedit fatis. <lb/>Stiche in inguine
                    dextro. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex>.<lb/>flexa genua dolent non
                    extensa, &#224; nocte.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Appetitus meridie</hi><lb/><hi rend="underline">non
                            nimis multus</hi><lb/>1) ob alia agenda<lb/>quibus intentus fui
                        2)<lb/>ob Catarrhum quem<lb/>patior. habe viel<lb/>kraut gegessen.
                    </note><lb/>Hilaris sum schertze. Urethra pitzelt ein wenig.<lb/>Tussicula
                    adest.<lb/>Pressio frontis. Egessi faeces subspiss<ex>as</ex> cum impetu multas
                        <del>sub</del> luteas<lb/>cum impetu quoque pischeln mit Ructus. Clavus
                    pedis d<ex>extri</ex> dolet. <lb/>Gieng in der warmen stube serius atque antea
                    im hembdt gegen abend, frore<lb/>frigent extima, pressio verticis, in thoracis
                    antro sinistro Stiche<lb/>Tussicula. Rasirete mich.<lb/>Allemal gegen abend
                    schauert mich, ipsum gelu jam, increscit<lb/><unclear>agxxt</unclear> alles per
                    modum febris, v. so lang in der Nacht sitze werde <lb/>gantz kalt, da&#223; mich
                    kaum erw&#228;rmen kan. Est catarrhal<ex>is</ex><lb/><hi rend="underline"
                        >levissima febricula,</hi> ob gelu quod me occupavit.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Omnium rerum in fine<lb/>gravium sunt
                        levia<lb/>initia. </note> Mucus ex<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus. Borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus, frigent extrema
                    in<lb/>meiner stube oben, da es nicht so warm. Pressio verticis,
                    tussicula,<lb/>spiritum celerius duro, ob majorem ad superiora
                    congestionem.<lb/>Pressio frontis, Ex nare sinistra sternutatio, machte das
                        <g>Pulver</g><lb/>mag auch zum niesen anla&#223; gegeben haben, so es doch
                    den tag noch<lb/>nicht gethan.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Fratri</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und
                        Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder </note> natu
                    minori ob increscens gelu pitzeln die f&#252;&#223;e, caput<lb/>ad huc turbidum.
                    Bibit vespera semper Thee sic <g>pulvis</g> antisp<ex>asticus</ex> eum
                    semper<lb/>noctu laxavit. Bibit meist mit Milch. Unterdessen ist doch
                    die<lb/>brust freyer v. er munterer.<note place="margin-left" resp="author">
                        Pitzeln in ano. pressio<lb/>frontis. </note><lb/>Cogitabam, da&#223; es
                    nicht wohl gethan gewesen in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halle,</name> heimlichkeiten sub te-<lb
                        type="inWord"/>gmine amici auffangen, v. sie in die welt hinein schreiben,
                    obschon die<lb/>Sachen am Tage geschehen, v. eine gantze Menge laediren
                    k&#246;nnten. Melius<lb/>fuisset per omnes gradus admonitionis prius ire, ut
                    illaesa sit conscientia.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Reich derer freyen v.<lb/>das Reich derer ge-<lb
                                type="inWord"/>bundenen.</hi><lb/><lb/>Licet moralibus
                        hominibus<lb/>qui grada inferiores sunt<lb/>quod <g>Chri</g>stianis non
                        amplius wegen<lb/>&#252;berzeugung des hertzens w&#228;re<lb/>es ihnen
                            S&#252;nde.<lb/><g>Chri</g>stiani si in mundo vi-<lb type="inWord"
                        />ventes cum mundo non<lb/>vivunt bonum. Si ne<lb/>decipiantur alii qui
                            he-<lb type="inWord"/>roes tales non sunt sese se-<lb type="inWord"
                        />parant &amp; <hi rend="underline">eremitae</hi> fiunt<lb/>hi bona agunt,
                        alles<lb/>nach dem naturelle v.<lb/>Umst&#228;nden. Quemvis Deus<lb/>nullum
                        deserat qui <unclear>sxxo-<lb type="inWord"/>rem</unclear> omnem
                        aggreditur<lb/>&amp; miracula subinde<lb/>faciat per debiles ad <lb/>suam
                        gloriam mani-<lb type="inWord"/>festandam, ne homo<lb/>putat quiquam ex sese
                        se<lb/>habere. </note><lb/>Obwohl auch hierdurch kein groser Schade
                    geschehen. In dem reiche derer<lb/>freyen au&#223;erwehlten v. Erstgebohrnen
                    ists nicht mode, da alles gantz frey<lb/>v. mit der gr&#246;sesten liebe v.
                    Moderation hergeht. Obwohlen sothane condui-<lb type="inWord"/>te in der welt
                    nicht tadelich ist auch wohl gar gelobt wird, inter lupos<lb/>&amp; vulpes p
                    quorum quisque sua &amp; se quaerit non Deum &amp; divina. Die<lb/><hi
                        rend="underline">Gebr&#228;uche des Reichs <g>Chri</g>sti sind anders
                        al&#223; der welt ihre.</hi><lb/>Ita venit in mentem ob nicht wahr, da&#223;
                    sich externa Religio v.<lb/>Stand, nach jedes temperament richte, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe
                    </note> ist <g>feu</g>rig, ego phle-<lb type="inWord"/>gmaticus, adeoque nobis
                    per totum non convenit, egoque ad patiendum magis<lb/>atque ille proclivis,
                    jener hat in hoc passu mehr zu verlassen al&#223; ich.<lb/>Non amat commoditatem
                    quam ego colo, quam si relinquere deberem<lb/>mihi non placeret. <hi
                        rend="underline">Aequae res quaevis modio ponderandae ex
                        rerum<lb/>Natura.</hi> Licet &amp; putem non sine dubio ob actionem
                    naturalium &amp;<lb/>sensuum internorum habitudinem, <hi rend="underline">labem
                        me aliquam in visceribus contraxisse.</hi><lb/>In omni statu qui bona facit
                    bonus est, non qui dicit &amp; laudat.<lb/>Tegmen externum non arcet &#224;
                    bono.<lb/>Pressio in occipite. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> cum tussicula pulposus.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Pressio ad aurem sinist<ex>ram</ex>. </note>
                    Pressio<lb/>occipitis Tussicula. frigent extima. Larynx excreto muco asper.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/> varius.</p>
                <pb facs="b0829.jpeg" n="829"/>
                <note2>(Seite 829) </note2>
                <p>varius. Pressio oculorum scribenti &amp; legenti.<lb/>Mucus ex larynge viridis
                    &amp; luteus s&#252;&#223;lich schmeckend pulposus,<lb/>immer meist wenig. Ist
                    z&#228;he manui immissus non riget, ex<lb/>inf<ex>undibulo</ex> albus pulposus
                    albuminosus, Pressio frontis, scharren<lb/>v. pitzeln in
                        larynge.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 18 &#189;<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 73.
                    etwas nebelich die <g>Luft</g>, lucet <g>Luna</g>. in 2 stunden 2 grad
                    h&#246;her ad 75.<lb/>Ructus, facile ad <g>aerem</g> externum frigeo per extrema
                    omnia.<lb/>Pressio verticis, auris d<ex>extra</ex> susurrat. Matt bin ich gar
                    nicht.<lb/>Habe heute brav gese&#223;en, bin bald in der warmen stube bald in
                    der<lb/>K&#228;lte gewesen. Horripilatio dorsi multa &amp; omnium
                    extremorum<lb/>frigidorum. Flatus, Crepitus artuum motorum. Ructus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Je mehr K&#228;lte steigt<lb/>je mehr
                        ich an dem Catar-<lb type="inWord"/>rho zu thun habe v.<lb/>habe auch wie
                        schon in <lb/>mehrern jahren hoc tempore<lb/>anni, febriculam
                            levem,<lb/>E<ex>rgo</ex> liquid&#242; patet Coryzam<lb/>et Catarrhos
                        esse &#224;<lb/>frigore corporis calidam<lb/>in cutem coercente, quod<lb/>si
                        insurgit &amp; repugnat, in <lb/>natura provida <unclear>xxxt</unclear> #
                            <lb/><add resp="author" place="below"># si pergeret id,
                            catarrhum<lb/>corpori accelerari, fit<lb/>febricula, &amp; sensim
                            <lb/>frigis per colatoria ex-<lb type="inWord"/>cernitur forma
                            schleims<lb/>v. sudoris in quem mucus<lb/>resolutus est
                        p<lb/></add><lb/>frigus facit vertigines<lb/>&amp; lipoth<ex>ymias</ex>
                        reprimendo<lb/>&amp; coagulando sanguinem. </note><lb/>Gieng hinunter in die
                    stube, konte am ofen nicht einmal recht warm<lb/>werden und schauer verlieren.
                    ad somnum non inclinabar, Ructus, oscitatio,<lb/>pandiculatio. frigent pedes.
                    Spannen hin v. her in musculis &amp;<lb/>stupor aliquis, obwohl nicht matt bin.
                    Flatus.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus cum
                    tussicula quam subinde reprimo.<lb/><g>Urinam</g> mittenti in <g>ure</g>thra
                    pitzeln.<lb/>Pressio verticis. Lust ist mir benommen etwas rechts zu
                    arbeithen.<lb/>immer schauerig.<lb/>hinten an den costis spuriis
                        sinist<ex>ris</ex>
                    <hi rend="underline">glandula</hi> est tumida quae tacta<lb/>&amp; leviter
                    pressa dolet, v. von solchen tumidis glandulis auch<lb/>in den visceribus
                        abdom<ex>inis</ex> ist eine grose Zahl quae me debilitant,
                    m&#246;gten<lb/>wohl noch hydropem machen. Pandiculatio, Ructus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Nahm das residuum von <lb/>dem Trisenet
                        v. schluckte <lb/>es ein, so nicht wolte<lb/>klein werden, war<lb/>meist
                        Radix Liquir-<lb type="inWord"/>ritiae. </note><lb/><hi rend="underline">In
                        catarrhis &amp; dolore</hi> capitis lassen sich viele den <hi
                        rend="underline">Kopff k&#228;mmen,</hi> it<ex>em</ex> das<lb/><hi
                        rend="underline">R&#252;ckgrad mit</hi> warmen <hi rend="underline"
                        >t&#252;chern frottiren</hi> so nicht schlimm ist, v.<lb/><g>igni</g>culos
                    excitirt, ut eo melius influant per totum corpus.<lb/>Flatus. Subinde pitzeln in
                    augen die da pressen.<lb/>Pressio fontanellae. Stupidi molares superiores.
                    Stiche in femore sinist<ex>ro</ex>.<lb/>Stiche in ocul<ex>o</ex>
                        sinist<ex>ro</ex>. Tussicula. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius.<lb/>Zuweilen in pulmonibus gelinde stiche, sonst sind sie v&#246;llig
                    frey, die<lb/>stiche m&#246;gen wohl von flatibus herr&#252;hren.<lb/>In
                        infundib<ex>ulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> scharren v. rauhigkeit ist wohl
                    her mit<lb/>nebst dem husten von dem heute praeparirten <g>pulver</g>e aromatico
                    saccharato, davon<lb/>vieles herumgeflohen; mu&#223; aber wenig thun nares
                        n<ex>emp</ex>e meist ob-<lb type="inWord"/>turatae sunt.<note
                        place="margin-right" resp="author"> brennen in femore<lb/>hinten oben.
                    </note><lb/>Non solum <hi rend="underline">laryngis mala</hi> facit natura
                    interna &amp; congestio, sed &amp; <lb/>extremorum frigus coagulans, daher oben
                    in laryngis capite die mala<lb/>seyen ubi <g>aer</g> ille primus appellitur.
                        Sp<ex>asmus</ex>
                    <surplus>sp.</surplus> puls<ex>atorius</ex> v. schauer<lb/>hin v. her, pressio
                    verticis. Ructus. Flatus <g>sulphurei</g> foetid<ex>i</ex> crepantes.<lb/>Stupor
                    &amp; pressio an den molaribus super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex> lincker
                    hand, horri-<lb type="inWord"/>pilatio multa, pitzeln v. kratzen in faucibus
                    starck, oculi spannen<lb/>legenti &amp; scribenti, athem etwas kurtz. oculi
                    rigidi si mo-<lb type="inWord"/>ventur dolent. Oscitatio. Ob oscitationem
                    humidae nares.<lb/>Starcke schauer, animus non fractus. Lese. Stupor
                    artuum.<lb/>Frigent in calido hypocausto omnia extrema. Ructus.
                    Flatus.<lb/>Starcker trieb zum husten supprimire ich aber offt, frigent
                        extre-<lb type="inWord"/>ma. Stiche in femore dextro. Haec omnia per vices
                    recurrunt.<lb/>Inspiciebam <bibl><author><hi rend="underline"><name
                                    type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119270161"
                                    >Beverovicium</name></hi></author><note place="foot"
                            resp="editor"> Jan van Beverwijk od. Johannes Beverovicius
                            (1594&#8211;1647), Arzt und Senator in Amsterdam </note> contra <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118583573">Michaelium de
                            Montaigne</name><note place="foot" resp="editor"> Michel Eyquem de
                            Montaigne od. Michaelius Montanus (1533-1592), franz&#246;sischer
                            Jurist, Politiker und Humanist </note> di-<lb type="inWord"/>sputantem
                        pro Medicina.</bibl><note place="foot" resp="editor"> Jan van Beverwijk:
                        Medicin&#230; Encomium. Eiusdem Montanus
                        &#787;&#949;&#955;&#949;&#947;&#967;&#959;&#956;&#949;&#957;&#959;&#962;:
                        Sive, Refutatio Argumentorum, Quibus Necessitatem Medicin&#230; Impugnat
                        Mich. Seigneur de Montaigne, Dordrecht 1633. </note></p>
                <pb facs="b0830.jpeg" n="830"/>
                <note2>(Seite 830) </note2>
                <p>Horripilatio multa da ich in der <g>Luft</g> gehe. frigent omnia
                    extrema.<lb/>Flatus, oscit<ex>atio</ex> pandic<ex>ulatio</ex>. Ructus
                    pp.<lb/>Animus sic satis hilaris &amp; clarus <hi rend="underline">bey allen
                        disen h&#228;ndeln nil<lb/>curat.</hi> Flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex>.<lb/>Pitzeln in nare sinistra, die <hi rend="underline"
                        >oberlippe</hi> etwas gerissen.<lb/>Ob ich mich schon jetzt m&#228;ssig
                    halte v. eben nicht plethorisch bin, mu&#223;<lb/>ich doch wegen voriger Zeit
                    vergangener schw&#228;chung des leibs v. Ge-<lb type="inWord"/>m&#252;ths in
                    Unm&#228;ssigkeit, leiden was ich verdient habe.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Contentus patior mala<lb/>mea, de cetera vita<lb/>ut quieta
                        sit prospi-<lb type="inWord"/>ciens. </note> Sicque mihi do-<lb
                        type="inWord"/>minatur Archaeus universalis Aethereus.<lb/>In externis
                    friere, innerl<ex>ich</ex> ist <hi rend="underline">mir zieml<ex>ich</ex> wohl
                        v. bin munter,</hi><lb/><hi rend="underline">nil curans morbum.</hi><note
                        place="margin-left" resp="author"> quietus animus morbos
                        &amp;<lb/>difficultates omnes<lb/>vincit<lb/>Sed corpora debilia
                            <g>aerem</g><lb/>&amp; in hypoc<ex>austo</ex> sentiunt si<lb/>semel
                        Archaeus in <hi rend="underline">furorem</hi><lb/>abiit et
                        harmoniam<lb/>Naturae destruxit. Est<lb/>id quod alia sensibilitas. </note>
                    Hinc forte colligendum morbus magis<lb/>venire ab externo frigore, quam viribus
                    Naturae non sufficientibus<lb/>in resistendo. Meine bedeckung ist nicht
                    gro&#223;.<lb/>Cum tussi &amp; screatu rejecto muco ex larynge larynx semper
                    asper.<lb/>clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet, pedibus frigentibus.<lb/>Bey
                    pandiculatione hin v. her in muscul<ex>o</ex> thoracis spannen.<lb/>Flatus
                        <g>sulphurei</g> foetidi.<lb/>Vultus torvus taciturnitas p nimia inquietem
                    animum significat vel<lb/>ob causam corpoream morbidam in corpore, vel ob
                        idealem.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Vultus animum prodit.</hi><lb/>quam tegimus
                        animum<lb/>loquitur vultus. </note><lb/>Cum Stieria<note place="foot"
                        resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin
                        von Johann Caspar Theophil Stier </note> nuper adesset konte man an mir den
                    Grimm recht sehen,<lb/>non alloquebar eam nec aspiciebam, <hi rend="underline"
                        >zuweilen zwunge mich<lb/>zur freundlichkeit</hi> so aber bey mir gantz
                    abgeschmackt vorkam.<lb/>Liber &amp; pacatus animus ideas liberas, ideae tales
                    talem<lb/>mentem indicant, quae visu &amp; verbis affabilis omnibus
                    humanae<lb/>amica &amp; consolitioni occultae cuidam est.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Libertas mentis nobile<lb/>quid est, quod
                        omnes mundi<lb/>realiter superat divitias<lb/>quae extern&#232; sunt.
                            Liber-<lb type="inWord"/>tas <g>spirit</g>us regula est
                            <g>Chri</g>sti-<lb type="inWord"/>ani. </note> Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118925482"
                                    >Aon<ex>ii</ex>
                                <hi rend="underline"
                            >Palearii</hi></name></author><lb/><title>opera.</title></bibl>
                    <note place="foot" resp="editor"> Aonius Palearius: Opera, ad illam Editionem
                        quam ipse Auctor recensuerat et auxerat excusa, Amsterdam 1696. </note> p.
                    479 in epistola quadam <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119006626"
                        >Sadoleti.</name><note place="foot" resp="editor"> Jacopo Sadoleto
                        (1477&#8211;1547), katholischer Bishof und Kardinal </note><lb/>Plurima
                    pandiculatio, Ructus, Horripilatio. Tussim venturam<lb/>reprimo, der husten that
                    mir wehe. Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus <g>sulphurei</g>
                    foetid<ex>i</ex>.<lb/>Horror tantus est da&#223; mir die Z&#228;hne klappern v.
                    alle glieder er-<lb type="inWord"/>sch&#252;ttert werden.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Nachts hatte den Knieriemen<lb/>gebunden
                        gelassen v. doch<lb/>sp&#252;hrte an den Gliedern<lb/>keine
                        incommodit&#232;,<lb/>1) war ich kalt nec humores<lb/>ad extra
                        effluebant<lb/>2) ob Coryzam spannte<lb/>der gantze leib da&#223; es
                        davor<lb/>nicht f&#252;hlte. </note><lb/>So ich in die K&#228;lte komme ist
                    der schauer gleich horrible, Resolvire mich<lb/>der K&#228;lte halber die hora X
                    schon ad 75 beynahe gestiegen in der<lb/>warmen stube zu schlafen wil in
                    Kleidern liegen bleiben, weil das bette<lb/>nicht gemacht ist.<lb/>Noctu lag in
                    der warmen stube mit schlafrock hosen v. str&#252;mpfen<lb/>obenher nicht
                    zugedeckt. schlieff wenig, phantasirte, war<lb/>doch ruhig im Gem&#252;the,
                        #<add resp="author" place="below"># Kam mir der morbus leicht vor in
                            <g>spirit</g>u mentis<lb/>&amp; facile superabilis </add> niesete warf
                    au&#223;, oscit<ex>atio</ex>. Pandicul<ex>atio</ex>.<lb/>Augenwehe v. spannen.
                    Flatus, Ructus multi.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-24">
                        <supplied>24.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0830.jpeg" n="830"/>
                <!-- 830 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 24. <g>decem</g>b<ex>ris</ex><lb/><lb/>Mane cum impetu &amp;
                    flatibus egessi faeces fuscas von der gestrigen<lb/>Leber multas
                        subten<ex>ues</ex>, bilis in hepate forte laxavit.<lb/>Das wetter um ein
                    paar grad gelinder.<note place="margin-left" resp="author"> habe mich auch im
                        schlafrock<lb/>etwas erk&#252;hlt gegen<lb/>Morgen. schwitzte
                        nicht.<lb/>Cogitabam wie sichs<lb/>vacuum ab Elementis<lb/>wohl sterben
                        lasse.<lb/>pedes wurden nicht warm bi&#223;<lb/>gegen
                            Morgen.<lb/><g>Luft</g> etwas w&#252;st, v. nebelich<lb/>Natura voluit
                        sudare v. konte<lb/>wegen der schlechten bedeckung nicht dazu<lb/>kommen,
                        daher war mir<lb/>den tag der Kopff so tumm.<lb/>Natura jam hoc in morbo
                            sensibi-<lb type="inWord"/>lis est &amp; vult ordinem habere, <add
                            resp="author" place="lower margin">ideo magis frigus, lag im schlafrock
                            oben nicht bedeckt obschon<lb/>die stube so gegen Morgen kalt
                            ward.</add>
                    </note><lb/>In der unteren warmen stube am ofen sudabam, Kopff
                        tumm,<lb/>horripil<ex>atio</ex> subinde de die schlieff etwas, sternutatio
                        crebra<lb/>Oscitat<ex>io</ex> ex nare sinist<ex>ra</ex> cum muco uti ex
                    dextra sub-<lb type="inWord"/>inde <hi rend="underline">sanguis
                        congrumatus,</hi> ex ambabus naribus mucus multus<lb/> tenuis</p>
                <pb facs="b0831.jpeg" n="831"/>
                <note2>(Seite 831) </note2>
                <p>Ex larynge wenig mucus pulposus.<lb/>Appetitus prostratus, etwas krittelich.
                        Mater<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note>
                    alteratur<lb/>mecum &amp; cum ancilla.<lb/>Meridie edi ein wenig wei&#223;kraut,
                    etwas brodt, 1 Milchbrodt<lb/>mit butter. bibi 1 gl<ex>as</ex>
                    <g>Wasser</g> 1 gl<ex>as</ex> wein.<lb/>Conatus aderat desidendi &amp; sensi
                    faeces subten<ex>ues</ex> sed non pauci<lb/>&amp; suppressi nach dem
                    essen.<lb/>Verdrossen zu allem Arbeiten. Bey dem husten so offt kommt stiche
                    im<lb/>Kopff. auris d<ex>extra</ex> susurrat, oscit<ex>atio</ex>
                        pandicul<ex>atio</ex> sternu-<lb type="inWord"/>tatio, die Glieder wie alle
                    zerschlagen. In der kalten <g>Luft</g><lb/>nicht wohl.<lb/>vespera hora VI.
                    pressio oculorum.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 19.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 68.
                        <g>Aer</g> etwas nebulosus<lb/>Facilim&#232; extrema frigent si <g>aer</g>
                        mutatur.<lb/><g>Urina</g> zieml<ex>ich</ex> copiosa, etl<ex>lich</ex> per
                    poros excernitur.<note place="margin-right" resp="author"> Pressio in ano.
                    </note><lb/>Non sum timidus das Gem&#252;the wohl ger&#252;stet. sternutatio
                    multa<lb/>&amp; mucus multus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    &amp; naribus, oscitatio.<lb/>Ex larynge prosilit cum eo in
                        infund<ex>ibulum</ex>, &amp; tunc screatu<lb/>excernitur, horripilatio
                        multa.<note place="margin-right" resp="author"> Hodie war mir da<lb/>die
                        Natur in opere<lb/>suo excretorio tur-<lb type="inWord"/>birt war v. zu
                        thun<lb/>hatte es gut zu machen<lb/>aller appetit ver-<lb type="inWord"
                        />gangen, Grosen tri-<lb type="inWord"/>seneth <hi rend="underline">roche
                            mich<lb/>&#252;bel an</hi> so gestern<lb/>so wohl gerochen.<lb/>Ich
                        h&#228;tte davon vo-<lb type="inWord"/>miren k&#246;nnen. Et<lb/>sic cum
                        cibis war<lb/>auch im gem&#252;the<lb/>leicht zu irritiren<lb/>uti
                        catarrhosi<lb/>omnes &amp; phthisici<lb/>corpore &amp; animo<lb/>sensibiles
                        in omnibus a-<lb type="inWord"/>ctionibus. Haec pax<lb/>animi
                        quaerenda<lb/>est apud deum sic<lb/>citius sanatur &amp;<lb/>corporis &amp;
                        animi<lb/>morbi. </note><lb/>Vespera edi ein st&#252;ck warmen butterkuchen,
                    schmeckte wie holtz v. ich<lb/>asse nicht viel, bibi etwan 1 &#189; schopfen
                    nicht gar kalte Milch. Quia<lb/>vinum &amp; <g>aquam</g> nolebam. Hatte aber
                    doch s<ex>einen</ex> naturalen schmack nicht recht.<lb/>Superiores molares
                    spannen v. drucken. auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex> flatus.<lb/>Von <hi rend="underline"><choice>
                            <orig>Yter-duhn</orig>
                            <reg>Eiderdaun</reg>
                        </choice></hi> macht man nur oberbette v. kein unterbette, <lb/>werden die
                    federgen wohl abgezogen von den Kielgen, dann in einen Kessel<lb/>gethan v.
                        <g>Feuer</g> von stroh, gelinde darunter gemacht v. ger&#252;hrt so
                    schwellen <lb/>sie auff, dann f&#252;llt man sie in Cottun ein so warm.<lb/>Ein
                    deckbett kostet wohl 30 Thaler wird gegen 1 gantz<ex>es</ex> bett
                    gerechnet.<lb/>Man kan es in eine schachtel packen.<lb/>Ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex> flatus. Niesen. Calent in calido hypocausto extre-<lb
                        type="inWord"/>ma. Legi.<lb/>Legi paulul<ex>um</ex> von II ad 12 uhr, capite
                    propendente, borbor<ex>ygmi</ex> flatus,<lb/>pressio verticis, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, multa sternutatio &amp; muci ex<lb/>naribus tenuis
                    excretio, it<ex>em</ex> ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposi.<lb/>Pressio occipitis spannen in faucibus.<lb/>Cubitum concessi hora
                    XII. Nachts lag etwas unruhig, schlieff<lb/>doch, v. <hi rend="underline"
                        >schwitzte gar sehr.</hi> Nocte elapsa sudor erat suppressus,<lb/>wegen der
                    geringen ungew&#246;hnlichen bedeckung allein vom schlafrock, da<lb/>die Natur
                    jetzt gar sensible ist.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-25">
                        <supplied>25.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0831.jpeg" n="831"/>
                <!-- 831 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 25 <g>decem</g>b<ex>ris</ex><lb/><lb/>Christtag. Mane warff sehr
                    au&#223; auch braunen mucum forte <hi rend="underline">&#224;
                        sanguine</hi><lb/>congrumato.<note place="margin-right" resp="author"> ut
                        postea vidi erat<lb/>sanguis genuinus. </note> ehe der Mucus alle ex
                    pulmonibus war stache es sehr<lb/>in dem lobe dextro bey dem husten. Larynx
                    asper. sternutatio, ructus,<lb/>borbor<ex>ygmi</ex> flatus, auris utraque
                    susurrat, die Glieder zerschlagen, &#224;<lb/>sudore der Kopff
                    leichter.<lb/>Haec crebra coryza &amp; affluxus ad pulmones k&#246;nte mir wohl
                    cum<lb/>tempore <hi rend="underline">phthisin</hi> bringen.</p>
                <pb facs="b0832.jpeg" n="832"/>
                <note2>(Seite 832) </note2>
                <p>k&#228;mmte das haar au&#223; in der warmen stube mutato prius in
                    lecto<lb/>indusio, der Kopff war gantz nass.<lb/>Facile refrigeruntur manus,
                    serius pedes.<lb/>Kopff etwas heiterer. sternutat<ex>io</ex>, fluunt nares, muco
                    albo sub-<lb type="inWord"/>tenui albuminoso. Ex lar<ex>ynge</ex> &amp;
                        inf<ex>undibulo</ex> Mucus caeruleus pulposus, <lb/>luteus, albus, fuscus.
                    Ex lar<ex>ynge</ex> cum vi tussiendi prosilit in<lb/>infundib<ex>ulum</ex>
                    hierauff &amp; sic screatu excernitur mucus.<lb/>Memoria plan&#232; non valeo et
                    extemporaneus non sum. Flatus.<lb/>sitze im k&#252;hlen v. schreibe einen brieff
                    an den bruder. frigent<lb/>manus, pedes calent.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 74. flat
                    Boreas. Coelum serenum. Mane <g>aer</g> paulul<ex>um</ex> infe-<lb type="inWord"
                    />rior nubilus, quae nubila fingit sol radians dulce hora <del>IV</del>
                    IX.<lb/>Spannen in ocul<ex>o</ex> sinist<ex>ro</ex>.<lb/>Multa sternutatio. Mens
                    etwas aufger&#228;umter.<lb/>die untere lippe ist mir aufgesprungen.<lb/>Im
                    kalten frigent manus, horripilatio universalis, auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat.<lb/>flatus.<lb/><hi rend="underline"><g>Urina</g> in matulis</hi>
                    &#224; frigore statim coagulatur &amp; turbida fit ex claro.<lb/><g>Tartarus</g>
                    est ita antea subtilis ut <g>spirit</g>ualis dici possit, sed per gelu<lb/>fit
                    corporeus. Haec subtilitate &amp; corporificatio semper quoque fit<lb/>ipse in
                    corpore. Ut inde appareat potentem esse <g>spirit</g>us qui
                    haec<lb/>dirigit.<lb/>In collo sub aure sinist<ex>ra</ex> varus, in concha auris
                        d<ex>extra</ex> quoque.<lb/>Pressio in humero sinistro oben.<lb/>Blieb den
                    tag &#252;ber unten in der warmen stube. Offt niesen p horripil<ex>atio</ex>
                    <hi rend="underline">oscit<ex>atio</ex></hi><lb/>quoque sed non crebra, 1)
                        <g>ignis</g> n<ex>emp</ex>e hic non dispergitur, sed eo opus est ad
                        debellan-<lb type="inWord"/>dum frigus, &amp; 2) ego satis diu dormivi ut
                    somnus ita cito non potuerit<lb/>venire. Stund auff mane hora VIII &#189;. war
                    schlafen gegangen hora XII.<lb/>Lase &#224; meridie <bibl>T.
                                <title>Reflex<ex>ions</ex> sur les Egaremens de la
                        Jeunesse</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> R&#233;flexions de
                        T****** sur les &#233;garements de sa jeunesse, 1729. </note> so
                    mir<lb/>gefiele. It<ex>em</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386"
                                >arnolds</name></author>
                        <title>erste liebe.</title></bibl><note place="foot" resp="editor">
                        Gottfried Arnold: Die erste Liebe der Gemeinen Jesu Christi, Das ist, Wahre
                        Abbildung der Ersten Christen Nach Ihren Lebendigen Glauben und Heiligen
                        Leben: Aus der &#228;ltesten und bew&#228;hrtesten Kirchen-Scribenten
                        eigenen Zeugnissen, Exempeln und Reden entworffen, Frankfurt am Main 1700.
                    </note><lb/>Catarrhi stecken an, &amp; forte Gros<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt </note> ab eo vexatus mihi eum
                    communicavit,<lb/>quamvis in eadem corrupta natura idem <g>aer</g> &amp; aliae
                    circumstantiae<lb/>idem operetur, aedeoque res <hi rend="underline">non contagio
                        sed</hi>
                    <g>aeri</g> communi adscribenda sit.<note place="margin-left" resp="author">
                        dispositos <g>aer</g> si-<lb type="inWord"/>mul inficit<lb/>non alter
                        alterum<lb/>sed facilius de corpore in corpus<lb/>ob junctas corporis
                        particulas. </note><lb/>Sordida mater<note place="foot" resp="editor"> Anna
                        Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs </note> est animo &amp; corpore &amp; in omnibus actionibus,
                        <g>spirit</g>uale<lb/>n<ex>emp</ex>e est vitium &amp; idea <g>spirit</g>ui
                        connata.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Sordities naturalis.</hi><lb/>Similis nobis
                        redditum<lb/>sarpit contagium. </note> Tales, uti mater, nonnumquam<lb/>uti
                    ea semper |: in aliis forte educatio aliquod mutat, quae in matre in aca-<lb
                        type="inWord"/>demia non sordida fuit :| fortzen vor den leuten v. wollen
                    doch respect hernach<lb/>haben, machen sich kein gewissen s&#228;uisch mit dem
                    Essen umzugehen, Ger&#228;the<lb/>zerrissen lassen, alle lumpen aufheben v. das
                        <del> wenige</del> gr&#246;ssere gute ne-<lb type="inWord"/>gligiren so
                    gr&#246;sern werth hat,<note place="margin-left" resp="author"> pecuniam pro
                        summo bono<lb/>habet, timet ut perdat<lb/>valde. </note> gibt den bettlern
                        it<ex>em</ex> geht in die Kirche thut<lb/>alia externa religiosa, die alle
                    zum wesen nichts thun, v. meynt<lb/>sie sich fromm pp Minimis semper contenta
                    est &amp; despectui omnibus habitis<lb/>an das wahre wesen der dinge kommt sie
                    nicht. Est inferioris conditio-<lb type="inWord"/>nis hominum occupatio, quorum
                    serior bona erit sors.<lb/>Mater hat ein unruhig m&#252;hsam leben gehabt in
                    ihrer jugend suo <lb/>bono; in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4020989-1">Giessen.</name> Nun thut sie sich mit
                    essen v. trincken, Zancken<lb/>v. schelten v. m&#252;ssiggehen v. lang schlafen
                    etwas zu gut, pinguescit<lb/>&amp; asthmatica fit, meynt das sey was guts.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Iuventus facilius corpore<lb/>perditur
                        atque virilis aetas. </note> Uns Kinder hat sie<lb/> auch</p>
                <pb facs="b0833.jpeg" n="833"/>
                <note2>(Seite 833) </note2>
                <p>Auch in allem &#252;berflu&#223; an essen v. trincken aufgezogen it<ex>em</ex> in
                        otio.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">Der
                        &#228;ltere bruder</name><note place="foot" resp="editor"> Heinrich
                        Christian Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschaftler,
                        J. Chr. Senckenbergs &#228;lterer Bruder </note> so nicht hier gewesen
                    labori assuetus fuit, ist<lb/>besser worden. Hinc venit da&#223; wir nicht recht
                    gesund sind<lb/>alle 3. Puerilis aetas facilius corrumpitur hac in
                    ordinatione,<lb/>Mater facilius tolerat jam in aetate decrescente da die Natur
                        so-<lb type="inWord"/>viel Nahrung nicht annimmt v. offt diarrhoeas bey ihr
                    macht p<lb/>Dentes maxill<ex>ae</ex> super<ex>ioris</ex> spannen v. drucken,
                    aber am meisten den gantzen tag<lb/>penultimus von hinten in maxill<ex>a</ex>
                        super<ex>iore</ex> linckerseits pitzelt.<lb/>Venus mihi semper fit jam
                    minor, &amp; ego virtuti magis ad-<lb type="inWord"/>dictus, deferbuit
                        paulul<ex>um</ex> stultitia &amp; primus <hi rend="underline">venereus
                        furor</hi><lb/>obiit ut ratio clara &amp; Dei lex in corde imperitare
                        queat.<note place="margin-right" resp="author"> Forte quia in Coryza
                            ad<lb/><g>venerem</g> non inclinor provenit<lb/>&#224; <g>vener</g>e <hi
                            rend="underline">plane inter-<lb type="inWord"/>missa</hi>?
                    </note><lb/>Haec videns anima, miseriamque suam &amp; foeditatem
                    peccati<lb/>sese extollere arroganter non potest, &amp; cristas tollit, quod,
                        n<ex>emp</ex>e<lb/>humilem fieri &amp; annihilari in vita propria est
                    principium sapientiae.<lb/>&#224; Coryzae humore albuminoso wird das schnupftuch
                    steiff.<lb/>Das schnupftuch wird in der warmen stube vorn in meinem busen
                    gleich<lb/>kalt so es nass ist, zum Zeichen da&#223; alle w&#228;rme von
                    einem<lb/>kommen mu&#223; sol sie best&#228;ndig seyn.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">ab intra durabi-<lb type="inWord"/>lia.</hi>
                    </note> Lectus non calefacit aegros nisi<lb/>radiet ipsorum <g>ignis</g>
                    naturalis &amp; pori sint patuli. Ab intra<lb/>quoque bonum omne esse debet in
                    theologicis, Ceremonialium frequentatio<lb/>templorum, cantare, orare ex libris,
                    praedicare, S<ex>ancta</ex> Coena p inania<lb/>sunt. gehen 100 Jahr dazu v.
                    werden nicht gescheuter, v. lernen nicht mehr.<note place="margin-right"
                        resp="author"> pastores non capiunt si quis<lb/>dicit, ei non sapere
                        externa.<lb/>K&#246;nnen von ihrem handwerckzeug<lb/>nicht los werden.
                        solten einen<lb/>wohl weil sie in einer andern<lb/>welt v. Element
                        sind<lb/>vor einen teufels bann au&#223;-<lb type="inWord"/>schreyen, wer
                        ihr Gauckel-<lb type="inWord"/>werck mit tauf beicht<lb/>abendmal, Kirch
                        pp<lb/>verlachet. Quorum usus<lb/>manet, abusus t<ex>ame</ex>n<lb/>tollendus
                        est omnis, &amp;<lb/>non nimium aestimanda.<lb/>halten viel von
                        &#228;ussern<lb/>heyrathen dicunt ein<lb/>Prediger m&#252;sse seyn
                        eines<lb/>weibs Mann quod t<ex>ame</ex>n<lb/>ipse refutavit Paulus,<lb/>pro
                        exemplo, dencken<lb/>wie Melas, man<lb/>hat doch
                        einander<lb/>gern.<lb/>Halten nicht viel de con-<lb type="inWord"/>nubio
                            <g>Chri</g>sti &amp; animae<lb/><g>spirit</g>ualis, v. da&#223;
                        die<lb/>freye das obere Jerusalem<lb/>auch viele so gezeugte<lb/>Kinder
                        habe. </note><lb/>Es kommt dise sache wegen ihrer Unwichtigkeit uti
                    judaica<lb/>Lex nicht an das hertz, weil sie nicht von hertzen geht. Und doch
                    sol das<lb/>externum ut <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104211652"
                        >Starck</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Friedrich Starck
                        (1680-1756), Theologe und Erbauungsschriftsteller </note> aliique dicunt das
                    heyl wircken weil es dise<lb/>herrn in ihren praejudiciis zu ihrem &#228;ussern
                    Vortheil an Geld v. Ehre<lb/>so haben wollen. Ein schon bekehrter kan wohl
                    au&#223; eines b&#246;sen Predigers<lb/>guten von andern gestohlenen worten was
                    guts haben, so ihm sein b&#246;ses leben<lb/>das alles zernichtet nicht bekannt
                    ist, aber da&#223; solche anders al&#223;<lb/>also per accidens solten was guts
                    schaffen ist nicht, denn weil sie selbst<lb/>todt an Gott, k&#246;nnen sie
                    andere nicht dazu erwecken. Quod quis<lb/>non habet id dare non potest.
                        Mater<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note>
                    lobte Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117174025"
                        >M&#252;nden</name><note place="foot" resp="editor"> Christian M&#252;nden
                        (1684-1741), Hauptprediger an der Frankfurter Barf&#252;&#223;erkirche
                    </note><lb/>Predigt da&#223; sie sch&#246;n, sang v. bethete, nichts
                    destoweniger zanckte<lb/>sie wie gew&#246;hnl<ex>ich</ex> horriblement, v. halff
                    auch keine gegen-<lb type="inWord"/>Vorstellung in bescheidenheit, geht auch zum
                    abendmahl v. ist eine gute<lb/>Christin. Pastores kehren alles in Ceremonien
                    bilder v. Vorbilder,<lb/>spatziren vor dem wesen vorbey. Sunt disputatores
                    literales lassen den ihnen<lb/>eintr&#228;glichen buchstaben secus atque fecere
                    Apostoli qui sua quaevis<lb/>censurae ecclesiolarum suarum &amp; in ei operanti
                    Deo subjecere, gelten,<lb/>disputiren v. distinguiren sich dar&#252;ber zu todt,
                    v. machen immer alles<lb/>schlimmer statt sie es bessern wollen. Nicht au&#223;
                    dem wesen wollen sie<lb/>literam erkl&#228;ren ut <hi rend="underline"
                        >Dippelius,</hi> sed ex litere das wesen, sind also coeci<lb/>coecorum
                    duces.<lb/>Post Coryzam uti post haemoptysin resolventia roborantibus juncta
                        ad-<lb type="inWord"/>hibenda, ne quid ultimo muci in laxatis pulmonibus
                    obhaereat<lb/>&amp; phthisin faciat catarrhosis per se jam valde
                        familiarem.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">post Catarrhos<lb/>remedia.</hi><lb/>In senectute &amp;
                        fine vitae<lb/>labescentibus viribus <unclear>xxixgit</unclear><lb/>non
                        juvenibus.<lb/>&#224; morbis analeptica<lb/>amara |: ita &amp; in
                            Cruce<lb/><g>Chri</g>sti ad crucialem revocandum :|<lb/>myrrha p cum
                        croco p bona<lb/>ad labescentes motus naturae<lb/>et morbo debilitatos
                            perfi-<lb type="inWord"/>ciendos ad finem, Dippel<lb/>bals<ex>ami</ex>
                            peruv<ex>iani</ex> Ess<ex>entiam</ex> admisit eo<lb/> saepe.
                        </note><lb/>sonderl<ex>ich</ex> da gesehen auf dem deckbette da&#223; ich
                    die erste N&#228;chte auch etwas blut au&#223;geworfen so uti puto
                    ex<lb/>infundibulo gewesen.</p>
                <pb facs="b0834.jpeg" n="834"/>
                <note2>(Seite 834) </note2>
                <p>Ita <hi rend="underline">non ita multi phthisi obibant</hi> uti alias quoque
                    solet<lb/>hic &amp; in haemoptysi &#224; medicis peccari.<lb/>Es thut mir wehe
                    da&#223; mir memoria schwach ist, v. da&#223; nicht den<lb/>hirnkasten voll
                    sachen habe, sed inquietus, volo acquiescere<lb/>im mundanis ubi nulla pax
                        est.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Eruditio inflat<lb/>carnalis.</hi>
                    </note> Gott hat es vielleicht so ge-<lb type="inWord"/>schickt ut crescere
                    judicium possit, &amp; in me detegi cor-<lb type="inWord"/>ruptio naturalis
                    &amp; emendatio humana per Deum. Wir<lb/>k&#246;nnen in hohen v. niedern stunden
                    Gott dienen, wenn nur unser<lb/>Hertz rein bleibt von der Welt, ob wir uns schon
                    m&#252;ssen<lb/>verachten v. verfolgen lassen. Ab initio, donec confirmati in
                    bono<lb/>sumus, deserendi sunt mundani &amp; vitandi, ne rursus ad<lb/>eos
                    pertrahamur &#224; mundanis illecebris.<lb/><unclear>Defectuosam</unclear>
                    botanicam, so in Grillen besteht uti &amp; alia studia <lb/>da man den leuten
                    wieder besser wissen v. gewissen Wind machen<lb/>mu&#223;, non colo. Sed forte
                    in leviculis quae Deus jam non dat<lb/>majora, &amp; forte mihi, si peto,
                    majora, quia piger sum,<lb/>item non invenio unde inclarescere legitime possim.
                    Licet<lb/>bona non sint facienda ut superbia &amp; laus nostra crescat, et
                    inde<lb/>eveniant mala.<lb/>Spannen v. stechen in corpore hin v. her
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> horripil<ex>atio</ex> bey dem
                    schnupfen<lb/>Niesen v. husten. Muco excreto larynx asper &amp;
                    raucus.<lb/>Meridie edi gr&#252;ne v. weise bohnen, spanferckel, Kuchen,
                        it<ex>em</ex><lb/>Kuchen darauf oben butter <hi rend="underline">sehr dick
                        v. fett.</hi> Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<lb/>Stiche in aure
                    sinist<ex>ra</ex>.<lb/>Nach dem essen forte 1) ob pinguedinem dem Kuchen
                        it<ex>em</ex> 2) flatulentos<lb/>phaseolos 3) natura ad stomachum pertracta
                    &amp; vacuos pulmones<lb/>sicante unde mucus concervatus 4) ob novam oppletionem
                    &amp;<lb/>majorem ad pectus affluxum, tussis &amp; sternutatio, &amp;
                    phlegmatis<lb/>stillicidium magis urget. Coryza &amp; stillicidium
                    phlegmatis<lb/>quod <hi rend="underline">gustu dulce</hi> est uti gustavi, forte
                    eo quod <g>aquam</g> haurio, currit<lb/>per nasum, peripheria de die clausa
                    &amp; rigente horripilatione,<lb/>alle meine actiones sind <g>aqu</g>osae &amp;
                    phlegmaticae debilis, naturales<lb/>&amp; morales.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Motuum metastasis.</hi><lb/><lb/><g>Urina</g>
                        resolvitur in corpore &amp;<lb/>cito coagulatur, wie alles<lb/>im Leib
                        hergeht. Ens <g>spirit</g>ua-<lb type="inWord"/>le majoris potentiae
                        ibi<lb/>dominatur.<lb/>Knarren in auribus sonderl<ex>ich</ex><lb/>sinistra.
                    </note> Ita &amp; hoc ob <g>ignem</g> defectum &amp; quia jam ad haec
                    omnia<lb/>ad pectus congeruntur. Wie nun sonst nach dem essen der <g>Urin</g>
                    st&#228;rcker<lb/>geht gleich, gantz hell, so geht cum <g>urina</g> parcior jam
                    est, &amp;<lb/>alvus hodie inordinari&#232; clausa, geht bey dem trieb nach der
                    brust<lb/>das <g>Feuer</g> dahin v. nach dem Kopff, ubi alias haemorrhagia
                    est<lb/>ibi jam phlegmatorrhagia.<lb/>Tussis est mendicantibus, <hi
                        rend="underline">bettelhusten,</hi> wollen sagen da&#223; sie da v. man
                    sie<lb/>nicht aufhalten solle ihnen gleich geben, machen ein handwerck
                    darau&#223; v. nehmen<lb/>es endl<ex>ich</ex> al&#223; eine schuldigkeit v.
                    dancken nicht einmal davor.<lb/>Hodie sagte eine frau so perfrict<ex>ae</ex>
                    frontis war extortura eleemosy-<lb type="inWord"/>nas, al&#223; man ihr nicht
                    gleich gab, da doch al&#223; sie oben weg war ihr die<lb/>Magd ein st&#252;ck
                    brodt geben wolte, Gott w&#252;rde uns auch so vor dem himmel<lb/>stehen lassen
                    v. abweisen, wohl 4mal. Andere handwercksbursche ut ipse<lb/>vidi eis in
                    occursum veniens spotteten matri<note place="foot" resp="editor"> Anna
                        Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs </note> ihre gestus nach mit<lb/>lachen al&#223; sie sie
                    abwie&#223; etwas unwillig. Alles Gassen bettler<lb/> taugen</p>
                <pb facs="b0835.jpeg" n="835"/>
                <note2>(Seite 835) </note2>
                <p>taugen nicht od<ex>er</ex> gar wenige. besser ists den hau&#223;armen
                        reichl<ex>ich</ex> geben.<lb/>Die Gassen bettler so sie sehen da&#223; es
                    eintr&#228;glich machen ein handwerck<lb/>drau&#223; v. arbeithen nicht mehr.
                    Werden also die leute nur schlimmer ge-<lb type="inWord"/>macht, nebst dem
                    da&#223; es die Herrn verbothen haben.<lb/>Vesiculae in lingua dolentes vorn,
                    meist hincker hand.<note place="margin-right" resp="author"> Crepitus
                        artuum.<lb/>oculi spannen subinde<lb/>inguina sonderl<ex>ich</ex> sini-<lb
                            type="inWord"/>strum leviter dolet. </note><lb/>Unser hund so sehr
                    b&#246;se ist, str&#228;ubt vor unserer th&#252;r s<ex>eine</ex> haare<lb/>auf
                    der spina dorsi, v. bellt v. beisst; in aliis plateis valde<lb/>timet v.
                    l&#228;ufft v. zieht den schwantz ein. Ita et educati hac<lb/>in domo,
                        <del>foris</del><hi rend="superscript">domi</hi> leones, <del>exter</del>
                    foris timidi.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Educatio nostra</hi>
                    </note> Mater timi-<lb type="inWord"/>da est, effluvia operantur in animalia
                    &amp; in homines, sed in<lb/>homines magis, in animalia so eine impression dazu
                    kommt die<lb/>starck ist e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> baculus p alles was
                    sie zieht taugt nicht.<lb/>Sub rationis imperium veniamus oportet tandem,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Rationis imperium</hi>
                    </note> omnia clare<lb/>in lumine Dei ratione recta &amp; experientia firmata
                        perspici-<lb type="inWord"/>entes. Ratio perversa nil bene agit, clara
                    omnia. Inclinationes<lb/>nostras, ab initio malas semper in omnibus &#224;
                    nativitate deprimit,<lb/>ita ut ab initio vigentes semper magis deprimantur,
                    donec<lb/>penitus ad bona feruntur <hi rend="underline">consuetudine.</hi> Licet
                    nonnulli dicunt<lb/>non immutari naturam. Sed cert&#232; omnia ita ab ira
                    naturali<lb/>mutantur ut in harmoniam paradisiacam veniant, &amp; nulli-<lb
                        type="inWord"/>bi excedamus nec deficiamus amplius. Talia miracula
                        <g>spiritus</g><lb/>Dei perpetrat, si eum sequimur. Ab initio mala
                    vitanda<lb/>ne nos non confirmatos decipiant, postea ubi induremus
                    omnia<lb/>audire &amp; videre mala possumus, licet ob dominantem
                    prius<lb/>passionem ob jus ejus naturale optime nobis cavere
                    causam<lb/>habeamus, uti vidimus in <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/102522405"><hi rend="underline"
                                    >Gl&#252;sing</hi></name></author><note place="foot"
                            resp="editor"> Johann Otto Gl&#252;sing (1676-1727), Theologe </note> in
                        patribus annosis in Eremo<lb/></bibl>qui senes &#224; <g>vener</g>e decepti
                        sunt.<note place="foot" resp="editor"> Vgl. Johann Otto Gl&#252;sing: Der
                        erste Tempel Gottes in Christo: Darinnen das keusche Leben der I. H.
                        Alt-V&#228;ter, II. H. Matronen und III. H. M&#228;rtyrer in der ersten
                        Kirchen abgebildet ist; bey dem heiligen Bau des letzten Tempels
                        Jesus-Immanuel denen beruffenen H. Kindern der Liebe Gottes, Hamburg 1720.
                    </note> Natura E<ex>rgo</ex> non penitus per gratiam<lb/>destruitur sed
                    sanctificatur, sic Pauli vigor, sic Petri ira<lb/>malos excitans, sic Johannis
                    amor &amp; mansuetudo in diversis<lb/>ad Deum trahendis utiles fuere. Sed ubi
                    corpus <g>spiritus</g> &amp; anima<lb/>separabantur per Dei verbum restituetur
                    ver&#232; pristina divina<lb/>Harmonia, ubi in Deum recepti erimus ex quo
                    prodivimus.<lb/>Aetati cuique sui animi &amp; corporis morbi, qui omnes
                    separandi<lb/>sunt, si judicium morale stabile reddere vulumus. Sed
                    Deus<lb/>omnia in bonum sic &amp; creaturarum vertit in bonis. Mali
                    vertat<lb/>ipsi in suum detrimentum &amp; Diaboli regnum amplificant.<lb/>Mala
                    peracta an tota vita noceant?<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mala peracta</hi>
                    </note> Mala distinguenda. <g>Vener</g>ei vigorem<lb/>tollunt qui restitui vix
                    potest, &amp; ipsa aetas saepe consumit &amp;<lb/>matrimonium p ambitio avaritia
                    tolli possit penitus. Si non<lb/>funditus mala expelluntur nocent ad huc quanta
                    adsunt,<lb/>sed si eradicantur non nocent &amp; per <g>Chri</g>stum in nobis
                    omnia era-<lb type="inWord"/>dicantur, cui &amp; ideo juste hoc factum
                    praeclarum condonationis<lb/>absolutionis &amp; eradicationis imputatur &amp;
                    attribuitur. Oblivi-<lb type="inWord"/>scendi bono viro mala acta, et in bono
                    faciendi progressus laeti,<lb/>quia in omnibus docet Natura per lapsus &amp;
                    gressus nostros pedes<lb/>confirmari. Natura quoque in gratia ita operatur, vel
                    ea est quoque gratiae<lb/>Natura.<lb/>Vespera bibi cum matre<note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note> Thee mit Milch, thee <choice>
                        <orig>verd</orig>
                        <reg>vert</reg>
                    </choice>. Nach der neuen reple-<lb type="inWord"/>tione uti videbatur etwas
                    st&#228;rckere sternutatio &amp; tussis &amp; <hi rend="underline"
                            >opplet<ex>io</ex> pectoris</hi><lb/> uti</p>
                <pb facs="b0836.jpeg" n="836"/>
                <note2>(Seite 836) </note2>
                <p>uti statim &#224; meridie, licet non certe e&#242; derivatur, nam
                    ipsa<lb/>vespera auxit malum, ubi magis urget frigus <g>Luna</g>
                    lucente<lb/>clar&#232;, uti &amp; heri vidi &amp; assolet fieri in catarrhis.
                        Horripil<ex>atio</ex><lb/>multa.<note place="margin-left" resp="author">
                            Nachmitt<ex>ags</ex> nicht gar hell<lb/>ubi <g>sol</g> stabat.
                    </note><lb/>Spannen v. stiche sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> ructus, hin
                    v. her.<lb/>Tussicula gegen abend mehr, magis oppletum pectus, stiche dar-<lb
                        type="inWord"/>innen ideoque 4 uhr. Distribuebatur quoque ad huc eo tempore
                    chylus<lb/>aures susurrant sonderl<ex>ich</ex> dextra uti semper.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Frigus vespera increscit,<lb/>sic morbus
                            E<ex>rgo</ex> est si-<lb type="inWord"/>gnum morbum venire<lb/><hi
                            rend="underline">&#224; frigore cum quo sym-<lb type="inWord"
                            />bolizat.</hi><lb/>Nachts ist der wind v. <g>die Luft</g><lb/>kalt,
                        k&#228;lte hindert<lb/>gerne roboratis fibris<lb/>den au&#223;wurff in
                            pul-<lb type="inWord"/>monibus &amp; abdomi-<lb type="inWord"/>ne. Non
                        nocet<lb/>in sanis, sed in aegris non parum,<lb/>in quibus Natura
                        jam<lb/>per morbum est sen-<lb type="inWord"/>sibilis. </note> Veniunt
                    quoque tene-<lb type="inWord"/>brae noctis, quae &amp; hyeme &amp; aestate
                    molestae aegris, lux<lb/>ver&#242; dici amica ipsis est &amp; malum mane
                        sonderl<ex>ich</ex> cum advenit<lb/>expectata dies, &amp; aeger <hi
                        rend="underline">so eigensinnig es</hi> verlangt hat v. sich<lb/>unruhig
                    gemacht hat in sich, hat was er wil, nebst dem da&#223;<lb/>es auch corpus ipsum
                    zur stille bewegt.<lb/>Pressio verticis, pressio pulmonum.<lb/>Faeces hodie <hi
                        rend="underline">plane nullas,</hi> uti alias semper soleo egerere,
                    non<lb/>egessi, ideo catarrhus gravis adhuc, obschon nicht so wie ge-<lb
                        type="inWord"/>stern. Der trieb geht nach der brust v. Kopff. Ich esse
                    auch<lb/>nicht so viel al&#223; sonst obschon mittags noch zieml<ex>ich</ex>
                    starck gegessen<lb/>habe.<lb/>Vespera k&#228;mmte das haar au&#223;, quia der
                    poudre magis poros obstruebat,<lb/>mane insperseram amylum quia nimis humidum
                    caput erat &#224; sudore<lb/>nocturno. Lie&#223; das poudre ins secret werfen so
                    abgek&#228;mmt. Metui<lb/>in <g>ignem</g> conjicere quia forte per <hi
                        rend="underline">sympath<ex>iam</ex></hi> cum sudore, capiti
                    conciliasset<lb/>ardorem &amp; aestum, at forte auxisset <g>ignis</g>
                    <hi rend="underline">ut debellari Coryza potuerit.</hi><lb/>Im K&#228;mmen
                    stabam nudus, horripilabam, sogleich quia valde sensibilis<lb/>Natura, hustete
                        mehr.<note place="margin-left" resp="author"> Klotzin haec hat ein
                            hundsge-<lb type="inWord"/>sicht l&#228;ngl<ex>ich</ex> v. schmal.
                        spitze<lb/>nase v. kinn ante ridebat<lb/>omnis jam humilis est.<lb/>Klotzin
                        tochter sanna lie&#223;<lb/>sich nachdem man zu viel<lb/>wercks au&#223; ihr
                        gemacht<lb/>von dem beschenckten Laquaien<lb/>schw&#228;ngern, den
                        buben<lb/>haben sie bey sich so unge-<lb type="inWord"/>zogen, sub nomine
                        eines<lb/>Sohns des ambtmanns von<lb/><name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4305120-0">Guntersblum</name> ihres bruders.
                        </note><lb/>Mater<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha
                        Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs
                    </note> narrabat da&#223; frau <hi rend="underline">br&#252;cherin</hi> ihr
                    schief gesicht habe von der Epilepsia<lb/>da die frau Gro&#223;mutter ihr immer
                    erzehlt sie habe so gelegen da&#223; man gedacht sie<lb/>w&#252;rde dran sterben
                    v. Gott um Erl&#246;sung gebethen. Hat die simple erste<lb/>frau |: quae unica
                    fuit :| D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120696460">Lutheri</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Nicolaus Luther (1661&#8211;1740), Jurist
                        in Frankfurt </note> fratris |: Rothin <del>:|</del> deren Mutter<lb/>reich
                    ist, annoch lebt v. sehr alt ist, doch auch etwas simple :| etwas mit <lb/>ihren
                    bruder helfen plagen, cum obiret wolte sie de&#223;halb toll werden<lb/>v.
                    verzagen da&#223; alle Pfarrherrn gnug zu thun hatten. Al&#223; ihr
                    erster<lb/>Mann, tr&#252;bwein, weggelaufen war, war sie im witwen stand
                    wie<lb/>besessen, zerrisse alles, was sie bekam, war ohne allen verstand.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Br&#252;cherin convulsione<lb/><hi
                            rend="underline">sterilis</hi> fuit; bey 2<lb/>M&#228;nnern.
                        Klotzia<lb/>lache <note place="foot" resp="editor">=feige</note>, foecunda.
                    </note><lb/>Einmal forderte sie h&#228;ringe, #<note place="margin-left"
                        resp="author"> in der tollheit </note> die frasse sie al&#223; man sie
                    brachte ohne<lb/>Verstand hin ein schnell. Jetzo est valde avara.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Stieria ist zu actif, non<lb/>foecunda,
                            <del>uxor</del> ejus<lb/>soror meretrix faul<lb/><unclear>xxx</unclear>,
                        tumm, foe-<lb type="inWord"/>cunda, auch<lb/>starcker von fleisch<lb/>v.
                        gliedern v. gr&#246;ser </note><lb/>Quis non hic daemonis alicujus imperium
                    &amp; obsessionem accusat?<lb/>D<ex>octor</ex> luther hatte noch einen
                    &#228;ltern bruder, der solte schrifftgieser werden, <lb/>ist weggekommen
                    da&#223; man nicht wei&#223; wohin, so nahm er es an, hie&#223;<lb/>wolfgang.
                    Filius Lutheri natu major wolte sich mit dem<lb/>Vatter vers&#246;hnen, nachdem
                    er eine Magd nicht abschaffen wollen die er gerne<lb/>sahe v. der sohn ihn zu
                    wetzlar verklagt hatte |: ist immer <g>vener</g>eus gewesen<lb/>Lutherus &amp;
                    voluptuosus :| die Nacht das fenster hin au&#223; hofiren<lb/>brach aber den
                    hal&#223;, war an einem auge scheel <note place="foot" resp="editor"
                        >=schielend</note> v. im Kopff offt verwirrt.<lb/>Est <hi rend="underline"
                        >familia stultorum.</hi><note place="margin-left" resp="author"> avunculus
                        senator quoque stultus<lb/>est, qui obiit fuit hypo-<lb type="inWord"
                        />chondriacus mucidus.<lb/>Br&#252;cherin avara est, s&#228;u-<lb
                            type="inWord"/>isch, Domi nostrae in den<lb/>w&#252;rsten fr&#228;sig v.
                        ohne<lb/>scheu, domi parcissi-<lb type="inWord"/>ma, sordida corpore &amp;
                        animo ohne scham. </note> Mater<note place="foot" resp="editor"> Anna
                        Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs </note> quoque tale quid habet in facie<lb/>quod stultum
                    indicat <hi rend="underline">l&#246;wen Maul,</hi> dente rodit omnes
                    theonino.<lb/>Cum <g>urinam</g> mitterem major erat atque antea horripilatio,
                    natura n<ex>empe</ex><lb/>motus jam sensibilis duplicat si quid excernendum est,
                    &amp; catarrhalem<lb/>alias horripilationem jam quoque facit <g>urinariam</g>.
                        Sonderl<ex>ich</ex> quia consuevit<lb/>motus ad Centrum dirigere in me hypochondriaco.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Bonum</fw></p>
                <pb facs="b0837.jpeg" n="837"/>
                <note2>(Seite 837) </note2>
                <p>Bonum est, Deo dirigente ita, und so wir nicht freveln, sich in
                    alles<lb/>Ungl&#252;ck mit gleichen f&#252;ssen hin ein st&#252;rtzen in der
                    grossen zuversicht Gott<lb/>werde uns retten, der alles erh&#228;lt. &#244; wie
                    gut w&#228;re es hier da&#223;<lb/>in mir v. andern offt unsere Eigensorge v.
                    Eigenliebe nicht die wirckungen<lb/>Gottes hinderte. Ich bin in suscipiendis
                    offt zu furchtsam &amp; <lb/>Natura mea vult semper finem omnium perspicere, cum
                        <del> tn</del>. Deus suos <lb/>coecis oculis &amp; tamen recta via
                        ducat.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Providentiae fidendum <lb/>est</hi><lb/>Suffocant
                        libertatem<lb/>mentis mundana<lb/>negotia si nimium<lb/>iis tribuimus
                            E<ex>rgo</ex> caveo </note><lb/>Ich schertzte heute viel, disperguntur
                    vires, sonderl<ex>ich</ex>
                    <g>spirit</g>uales, sic lebhafft<lb/>seyn ist gut, nicht vorwitzig, munter nicht
                        geil.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Iocor</hi>
                    </note> Est ex Natura mea<lb/>mu&#223; gemildert werden ad divinam
                    mediocritatem. Voluptuosus sum<lb/>uti <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/138372101">Pater</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Hartmann Senckenberg (1655&#8211;1730), Arzt in
                        Frankfurt, Vater J. Chr. Senckenbergs </note> fuit. Nur ist per educationem
                    im essen v. trincken das andere<lb/>erstickt worden e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex> quod literis quod versibus p non incubuerim ad<lb/>quae fert
                    natura. habe gerne mit guter Music v. versen zu thun.<lb/>Mache ihrer auch wohl
                    zuweilen so einen raptum bekomme. Pater<lb/>versus amavit, der abendsegen muste
                    auch in versen seyn ex <bibl><author><hi rend="underline"
                            >schmolcken</hi></author><lb/><title>and&#228;chtigen hertze</title> in
                            schmal-<g>octav</g>.</bibl><note place="foot" resp="editor"> Benjamin
                        Schmolck: Das in gebundenen Seuffzern mit Gott verbundene And&#228;chtige
                        Hertz, vor den Thron der Gnaden geleget, Breslau/ Liegnitz 1719. </note>
                    Pater amavit omnia was den Geschmack<lb/>ut vinum, #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # saccharata pp<lb/>copadiae </note> die ohren Musica, die
                    augen mulieres, die nase odo-<lb type="inWord"/>ramenta Ambra Zibethum,
                    kitzelte. Hatte einen kitzligen sanguinischen<lb/>Geist est <g>spirit</g>ualis
                    macula nativa durchdrunge alle s<ex>eine</ex><lb/>actiones.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Ego quoque poesin amo sed<lb/>quia per
                        educationem me<lb/>in ea non exercui, et<lb/>forte dirigente saluta-<lb
                            type="inWord"/>riter superiore manu altis-<lb type="inWord"/>simi. Sum
                        poeta natu-<lb type="inWord"/>ralis zuweilen habe<lb/>gute Einf&#228;lle,
                        zuweilen<lb/>aber gar nicht. Mens si<lb/>est libera &amp; laeta uti<lb/>nunc
                        ob actiones bene<lb/>succedentes in corpore,<lb/>laetor valde,
                        schertze,<lb/>habe tolle artige Einf&#228;lle<lb/>die alle lachen
                        machen,<lb/>Sed hoc corrigendum<lb/>per gratiam, ut tunc<lb/>discam tacere
                        &amp; intus <lb/>vires in novo homine col-<lb type="inWord"/>ligere, per
                        Deum omnia ve-<lb type="inWord"/>nient, in vanitate<lb/>intim&#232;
                        perspecta.<lb/>Iam excretiones liberae,<lb/>gaudet natura, wie
                        vorher,<lb/>ich bekam wie Diesterweg<lb/>den schnupfen obschon
                        nicht<lb/>au&#223; der stube ging ist eine<lb/>allgemeine Seuche<lb/>ut nova
                        afferunt, ein<lb/>landstreicher. In<lb/><hi rend="underline">sanguineo
                            temperamento</hi><lb/>semper sunt tales, E<ex>rgo</ex> hoc<lb/>est
                        optimum &amp; tem-<lb type="inWord"/>peratissimum.<lb/>Ego visu &amp;
                        gestibus &amp;<lb/>actionibus mihi soli<lb/>similis, non patri<lb/>nec
                        matri, haec dicit<lb/>me einen <hi rend="underline">wechselbalg.</hi>
                        Non<lb/>approbavi patris vitia<lb/>Deus contrarium con-<lb type="inWord"
                        />trariis interserit.<lb/>Correxit me per <g>spirit</g>um<lb/>suum, quem non
                        <lb/>deseram unquam.<lb/>Gustavi n<ex>empe</ex> delicias<lb/>ejus.
                    </note><lb/>Flatus.<lb/>Genua in super<ex>iore</ex> hypocausto so so warm noch
                    nicht, al&#223; die untere stube,<lb/>daher mich auch an den ofen setzte,
                    fornaci ad mota pulsant,<lb/>sanguine rarefacto &amp; <hi rend="underline"
                        >Aethere aucto ut dispellaret phlegma.</hi><lb/>wie es auch geschieht so ich
                    mich kratze an dem leib, pulsirt<lb/>gleich.<lb/>Clavus pedis d<ex>extri</ex>
                    dolet.<lb/>Dens superioris maxill<ex>ae</ex> lincker hand penultimus dolet
                    prominens<lb/>toto die &amp; ad huc.<lb/>War etwas k&#252;hler in der obern
                    stube da erst <g>Feuer</g> angemacht war hinc<lb/>cum horripilatione extremorum
                    &amp; frigore sonderl<ex>ich</ex> pedum <hi rend="underline">disten-<lb
                            type="inWord"/>sio ventriculi &#224; flatibus,</hi> hinc venire ructus
                    &amp; borbor<ex>ygmi</ex>. sic <lb/>pressio ventriculi cessabit, iis
                    tumultuantibus in intestinis.<lb/>Ructus, oscitatio. Archaeus
                    <g>spirit</g>ualiter afficitur &#224; frigore et aestu centraliter.<lb/>War ob
                    frigus lene nicht gar aufger&#228;umt v. furchte mich vor der arbeit<lb/>des
                    schreibens, lie&#223; es endl<ex>ich</ex> auch ehe es au&#223; hora XII &#189;
                    stehen.<lb/>Ne nimis diu vigilans &#252;ber 12 uhr aeger <hi rend="underline"
                        >irritem naturam,</hi><lb/>quae sudorem nocturnum volebat
                        excernere.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus.<lb/>Horrent sedenti am ofen
                    semel refrigerata extrema, sonderl<ex>ich</ex> pedes. <lb/>Scribenti propendente
                    capite spannen in oculis,#<note place="margin-right" resp="author"> # &amp;
                        dolor <choice>
                            <sic>sum</sic>
                            <corr>cum</corr>
                        </choice> mo-<lb type="inWord"/>vebantur </note> cessirte gleich<lb/>da im
                    bette auf dem r&#252;cken lag v. der fall in die augen so starck<lb/>nicht war.
                    In Coryza debilitantur omnia cum ad has partes sonderl<ex>ich</ex><lb/>affluxus
                    fiat. Dentes omnes ob <hi rend="underline">majorem affluxum ob
                        noctis</hi><lb/><hi rend="underline">frigus,</hi>
                    <hi rend="underline">superiores stupent v. pitzeln.</hi> Natura vela
                    contrahebat.<lb/>Pressio in faucibus, pedes frigent. Pectus post horam XII.
                        dormi-<lb type="inWord"/>endi solitum tempus oppletius, ambo oculi spannen
                    sehr, scribenti,<lb/>moti. Non dormiturio, nec oscito, hodie ad horam VIII
                    &#189; <lb/>dormivi konte wohl etwas l&#228;nger warten, it<ex>em</ex>
                    <g>ignis</g> colligitur &amp; vigat<lb/>ad debellandam Coryzam frigoris filiam.
                    <lb/>Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>. <hi rend="underline">odoratus</hi> valde
                        clausus<add resp="author" place="above">it<ex>em</ex> gustus </add> rieche
                    gar nicht ob vim morbi.<lb/>Bey dem Coryza werde je l&#228;nger er w&#228;hrt
                        <hi rend="underline">immer munterer v. schertzhaffter</hi><lb/>Natura
                    excretionem adipiscente ut poscit. reprimenda <unclear>natura</unclear> &amp; <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> in Centrum <unclear>xlxxxnda.</unclear></fw>
                </p>
                <pb facs="b0838.jpeg" n="838"/>
                <note2>(Seite 838) </note2>
                <p>In costis spuriis hinten linck<ex>er</ex>hand in lumbis dolor quoque sed
                    levior<lb/>solito, non dolent lumbi flexi, vigere corpus incipit<lb/>&amp;
                    animus ad laborem denuo appellatur suum cum gaudio in <lb/>patientia. Sicubi
                    dolor &amp; spasmus est indicat esse hic quod<lb/>debet immutari.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Spasmi quid signent</hi>? </note> Nunc cum Natura quod
                    poscit consecuta<lb/>est, quiescit &amp; laetatur. Sed cum ab <g>ignis</g>
                    defectu 1) coryza<lb/>proveniat in me debili 2) <g>ignis</g> &#224; nimiis
                    alimentis suffocatur<lb/>ad huc magis, paucioribus ad huc atque soleo debeo uti
                        ali-<lb type="inWord"/>mentis &amp; motu corporis <g>ignem</g> excitare. Ich
                    esse Mittags<lb/>allein, auf einmal aber wohl so viel gern al&#223;
                    andere<lb/>auf 2 mal offt &amp; sedentarius sum &amp; literis deditus.
                    Ist<lb/>zu viel. <hi rend="underline">Corrigenda cupido nativa &amp; educatoria
                        magis<lb/>depravata.</hi><lb/>Hora XII &#189; misi scribenda &amp; ivi
                        cubitum.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 19 &#189;.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 74
                    hora XII &#189; <g>Luna</g> lucet hell v. wei&#223;.<lb/>Noctu bene dormivi. Sed
                    valde sudavi uti hesterna noctu.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-26">
                        <supplied>26.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0838.jpeg" n="838"/>
                <!-- 838 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 26. <g>decem</g>b<ex>ris</ex><lb/><lb/>Mane hora VI. expergefactus,
                    valde laetus &amp; vigens fui post<lb/>sudorem, contenta Natura.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Sudavi multum,<lb/>mane <g>urina</g>
                        pauca so<lb/>braun wie bier. </note><lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus.
                    Ructus.<lb/>Bey dem aufstehen hustete v. niesete noctu collectus in naso,
                        infundib<ex>ulo</ex><lb/>&amp; pulmonibus mucus, in quibus &amp; <g>aere</g>
                    crassans cum muco subsidit<lb/>&amp; obstruit. Oscitatio, horripilatio.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Cum <del>su</del> expergefierem
                        uti<lb/>&amp; heri &#224; sudore<lb/>manus squamosae<lb/>&amp; crassae ob
                        humores<lb/>irruentes rela-<lb type="inWord"/>xatae. </note><lb/>offt ist
                        <hi rend="underline">niesen nahe v. kan nicht niesen</hi> 1) tussis
                    superveniens,<lb/>spasmus nempe illa est alius vicinus, infringit &amp;
                    dissipat<lb/>hunc spasmum 2) alius me aspicit &amp; <hi rend="underline"
                        >idealibus suis effluviis</hi> me<lb/>impedit. Heisst es hat versagt. Sed
                    meist interdum super-<lb type="inWord"/>venit <hi rend="underline"
                        >oscitatio</hi> &amp; idem facit nempe da&#223; phlegma
                        fliesst.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 19.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 78. fenster
                    gefroren etwas. Ostwind, tr&#252;be <g>Luft</g>. <g>Aer</g> gelidus<lb/>thut mir
                    leyd in der rohen Nase &#224; Coryza.<note place="margin-left" resp="author">
                        dismal ist der mayn<lb/>fast zu gefroren nicht gantz<lb/>oben bey <name
                            type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3">hanau</name> gantz.
                        </note><lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120"
                        >Frater</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg
                        (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs
                        j&#252;ngerer Bruder </note> hat gestern mit der Mamma<note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note> gezanckt v. sich
                    irritirt.<lb/>Valde ambitiosus &amp; iratus est, hat falten &#252;ber der
                    Nase,<lb/>dicke grose augenbrauen, ist pensif, valde poposcit
                    nuper<lb/>placentas |: frisst gerne davon gar viel :| Hodie, mane<lb/>kopfwehe,
                    davon, it<ex>em</ex> von vielem kuchen.<lb/>Bibi Decoctum L<ex>igni</ex>
                        sassafr<ex>as</ex> gemacht mit dem gelnhauser
                    brunnen<g>wasser</g>,<lb/>unten an der schnurgasse, so nebst dem
                        r&#246;hr<g>wasser</g> von der warte, it<ex>em</ex><lb/>dem
                    schlachthau&#223; wasser das beste ist so man den Krancken hier <lb/>erlaubt
                    nebst dem faul<g>wasser</g>, ist <hi rend="underline">leicht, v. kocht wie
                        Regen<lb/>Erbsen v. linsen.</hi><lb/>Super<ex>ioris</ex> maxillae molares
                    subinde paulul<ex>um</ex> dolent.<lb/><hi rend="underline">Sternuto saepius</hi>
                    mit pitzeln in naribus, <hi rend="underline">bald au&#223; disem bald
                        jenem<lb/>Nasenloch.</hi> Tussio quoque subinde, sed tussi ne consuetudo
                    fiat non<lb/>semper pareo. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> hinc inde.
                    Zuweilen etwas pitzeln<lb/>in pulmonibus. Frigent in inferiori
                        hypoc<ex>austo</ex>
                    <hi rend="underline">scribenti post<lb/>Decoctum pedes, uti semper ab assumtis
                        fit fere,</hi> sonderl<ex>ich</ex> jetzt in coryza,<lb/>nisi quidem levis
                    aestus adsit. Omnia n<ex>empe</ex>
                    <hi rend="underline">in me lent&#232; procedunt<lb/>aestus &amp; frigus ut
                        tolerari possit.</hi><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> Vidi</fw></p>
                <pb facs="b0839.jpeg" n="839"/>
                <note2>(Seite 839) </note2>
                <p>Vidi hodie in avi, <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">Maji</name></author>
                        <title>Testamento Graeco Germanico,</title></bibl> da&#223; er<lb/>ut
                        Tit<ex>ulum</ex> habet die Loca ver&#232; parallela hat hin zu
                        gethan.<lb/>Edit<ex>io</ex> 1705. Gissae in 8.<note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Heinrich May: Novum Testamentum graecum, et
                        graeco-germanicum, locis vere parallelis illustratum atque auctum,
                        Gie&#223;en 1705. </note><lb/>Ructus, hinc quoque ut modo notavi, venturis
                    iis, pitzeln in pulmonibus.<lb/>Scribenti propend<ex>ente</ex> capite etwas
                    spannen in den Augen, in beyden,<lb/>mehr aber <hi rend="underline">im
                        lincken.</hi> Super<ex>ioris</ex> maxill<ex>ae</ex> molares spannen
                    v.<lb/>pitzeln. frigent pedes, ist nicht zu warm in der stube. <hi
                        rend="underline">Aestus</hi><lb/><hi rend="underline">adscendit</hi> in
                        super<ex>iorem</ex> hypoc<ex>austi</ex> partem, unten der boden ist
                    kalt,<lb/>sensit id jam ancilla da sie die vorhenge vormachte v. stiegen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Es ist eine grobe<lb/>tr&#252;be v.
                            dicke<lb/><g>Luft</g>, so recht<lb/>auff die brust<lb/>zu f&#228;llt.
                    </note><lb/>Vox raucisona. Flatus.<lb/>Labium inferius etwas gesprungen. Etwas
                    spannen in sura dextra.<lb/>Manus scribenti quoque paulul<ex>um</ex> frigent.
                    Forte Natura faeces<lb/>alvi studet egerere quod vellem. Horripilatio.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. Flatus.<lb/>Huren stehlen auch.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Huren stehlen.</hi>
                    </note> Ut scil<ex>icet</ex> beneficiis acquirant vulvae amatores,
                    cui<lb/>litant eae infelices, et omnia pro ea aquirant. Also ists<lb/>per
                    accidens. Avaris ver&#242; naturale est furari opes propter opes ut<lb/>habeant
                    quod custodiant, et inertes et in <unclear>errores</unclear> aspiciant.
                        Stieriae<note place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier (gest.
                        1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil Stier </note>
                    <lb/>soror meretrix furata est ob vulvam suam. Wolte ihr kind
                    erstl<ex>ich</ex><lb/>in dem wald niederlegen, endl<ex>ich</ex> legte sie es dem
                    laus herbergen wirth hin im<lb/>Neuen Eck vor die Th&#252;r, so Vatter seyn soll
                    v. ging davon. Senatus<lb/>ver&#242; sumsit alendum. Vidit Fresia sieht der
                    Mutter recht<lb/>gleich.<lb/>Flatus. Vari sub aure d<ex>extra</ex> in collo 2.
                    sonst wenige quoad fluit<lb/>Coryza.<lb/>Cadit nebula hora X &#189;. ad
                        <g>ter</g>ram. Est noxia. Non prodibo<lb/>hodie ne desinet fluere catarrhus
                    &amp; male habeam.<lb/>Pedes frigent horret paulul<ex>um</ex> dorsum &amp;
                    manus. Parotis d<ex>extra</ex> paulul<ex>um</ex><lb/>tumet.<lb/>Mater<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740),
                        geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note> hat von dem Prediger
                    stamm Maji her, an sich wie einen<lb/>furorem praedicandi, alles was sie liesst
                    ist al&#223; ob sie pre-<lb type="inWord"/>digte, erzehlt die Predigten immer
                    daher, r&#252;hmt sie, v. thut<lb/>doch nicht im mindesten darnach.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Pastorum unum si legimus<lb/>omnes
                        legimus, nam<lb/>sie haben geschworen |: in<lb/>symbola :| da&#223; sie ein
                            an-<lb type="inWord"/>der wollen nachschreiben<lb/>v. nachreden.
                    </note><lb/>Natura bringts mit sich, da&#223; eine S&#252;nde des Vatters dem
                    sohn nicht<lb/>schade, so er nicht in des Vatters wegen geht. Sed si Natura
                    patris<lb/>in eo est, eadem mala producit moralia &amp; physica quae
                    in<lb/>patre. Eadem causa ead<ex>em</ex> facta idem effectus. <hi
                        rend="underline">Meritum</hi> omne,<lb/><hi rend="underline">imputatio</hi>
                    omnis absurda est, quisque pro se patitur &amp; pro<lb/>suis vitiis commissis ex
                    rerum Natura.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Imputatio</hi><lb/>Ex hodierno Evan-<lb type="inWord"
                        />gelio de Stephano. </note> Gratis facere spe<lb/>lucri nulla &amp; meriti
                    est bene facere. Imputativa et<lb/>putatitia Lutheranorum omnis est doctrina,
                    ideo eos semper<lb/>solatur imputatio. Sed Apostolus dicit lasst euch
                    betr&#252;gen wer recht<lb/>thut der ist gerecht. Lumen in nobis sese
                    manifestat, ut in<lb/>Apostolis, si modo Deum loquentem velimus in nobis au-<lb
                        type="inWord"/>dire. Errant subinde apostoli, uti &amp; nos erramus,<lb/>si
                    &#224; Dei <g>spirit</g>u deflectimus in nobis. Homines sumus &amp; hu-<lb
                        type="inWord"/>mani quod patimur. Nullus homines sequatur, sed
                    Deum<lb/>solum &amp; eum quidem in corde suo docentem omnem veritatem.<lb/>Homo
                    hominem non imitetur sed in libertate spiritus alter<lb/>alterum toleret, et
                    vitia alterius, sed omnes ad communem<lb/>Doctorem, Deum, confugiamus, &amp;
                    omnium lumine rerum <del>ver&#242;</del> vera<lb/>an falsa, ad purum in se dei
                    lumen exigat. Sed hoc est fanaticum!<lb/>&#244; mundi stultitiam &amp;
                        vanitatem!<note place="margin-right" resp="author"> Extra circulos theo-<lb
                            type="inWord"/>logorum est naturam<lb/>intellegere, E<ex>rgo</ex>
                        et<lb/>est apud eos metaba-<lb type="inWord"/>sis <foreign xml:lang="gr"
                            >xxx</foreign><lb/>sapere, nam sapere<lb/>eorum est desipere.<lb/>Sic ex
                        omnibus naturalibus<lb/>diabolica &amp; divina<lb/>faciunt
                        miracula,<lb/>etiam in imputatione,<lb/>&amp; putant in aeternum<lb/>se
                        salvos futuros in<lb/>suo coeno obhaerescen-<lb type="inWord"/>tes. &#244;
                            coecitatem!<lb/>Gilb<ex>ert</ex> &amp; <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119439034">Th<ex>omas</ex>
                            <hi rend="underline">Burnet</hi></name> &amp;<lb/>alii Angli
                        prudentes<lb/>magis &#232; natura theo-<lb type="inWord"/>logizant &amp;
                            philoso-<lb type="inWord"/>phantur. E<ex>rgo</ex> eorum<lb/>scripta
                        sanissima<lb/>sunt, &amp; omnibus appli-<lb type="inWord"/><add
                            resp="author" place="lower margin"> cabilia, quia ex rerum natura
                                <unclear>dxpxxxta</unclear> sunt. </add></note></p>
                <pb facs="b0840.jpeg" n="840"/>
                <note2>(Seite 840) </note2>
                <p>Mater<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note> est
                    callida, novitatum avida, in quibus ejus omnes ejus teritur vita<lb/>&amp; in
                    loquacitate. Ego taceo, sed ut subinde expiscetur occulta<lb/>ex me per
                    contrarium, id contendendo, vult facere, sed ego<lb/>rem omnem statim detego,
                    &amp; quia nullius cupidus sum rei,<lb/>uti prius taceo, nil curans utrum credat
                    nec ne. Ist<lb/><hi rend="underline">weiberlist.</hi><note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Arcanorum callida<lb/>expiscatio.</hi><lb/>Mulieres
                        omnes sensibi-<lb type="inWord"/>liores viris. </note><lb/>Sibilus auris
                        sinist<ex>ri</ex>. auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Extremorum frigus,
                    clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet. <g>Aer</g> nebulosus.<lb/>Pressio varia
                    capitis. Larynx asper vox rauca.<lb/>Externe ad pedem imum spannen v.
                    pressen.<lb/>Ructus currenti per scalas <g>aere</g> expanso. Pressio verticis.
                    Crepitus artuum.<note place="margin-right" resp="author"> Inguinis
                            sin<ex>istri</ex> pressio.<lb/>Knarren im lincken ohr.
                        </note><lb/>B<ex>arometrum</ex> 19.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 76 &#189;.
                    hora XI. Flat Eurus. Kalt. der Nebel hat<lb/>sich gesenckt hora X &#189;. ist
                    die <g>Luft</g> gantz tr&#252;b.<note place="margin-right" resp="author"> ob
                            <g>aerem</g> externum ita<lb/>turbidum per sympathi-<lb type="inWord"
                        />am non possum cale-<lb type="inWord"/>fieri.
                        </note><lb/>Horripil<ex>atio</ex> Extremorum, pedes &amp; manus frigent,
                    hilaris animus.<lb/>Kopff aufger&#228;umt, ob coryzam
                        succedentem.<lb/>N<ex>ota</ex> B<ex>ene</ex>. Hoc diarium jam per annos
                    aliquod scribo, dum tempus est,<lb/>ut me noscam. Dum venturus tempore alia
                    agenda erunt exten-<lb type="inWord"/>tiora notanda, &amp; quae ab hisce
                    differunt. Sed hoc<lb/>est perutile ex Natura ipsa discere naturam, non ex
                    libris<lb/>non ex dictis aliorum.<note place="margin-left" resp="author"> Si
                        agenda plura potiora noto,<lb/>non item necessaria jam jacio<lb/>fundamenta,
                        ut jactis fun-<lb type="inWord"/>damentis potiora superstruam et prin-<lb
                            type="inWord"/>cipaliora, positis rudimentis. </note><lb/>Meridie edi
                    gr&#252;ne v. weise bohnen, spanferckel, etwas kuchen. Non<lb/>nimium edi. Bibi
                    2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein. Edi quoque Zwetschen ut laxatur alvus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> A prunis non laxata est<lb/>alvus per <hi
                            rend="underline">Coryzam &amp;<lb/>ejus patrem
                            frigus<lb/>adstricta.</hi>
                    </note><lb/>Iam sensi hodiernum frigus extremorum continuum in
                        hypoc<ex>austo</ex> contendisse<lb/>excretionem faecum alvinorum, nam nach
                    den Essen egessi faeces spissas<lb/>in scybalis ob siccitatem quia heri nil
                    egessi, obsolet&#232; luteas per-<lb type="inWord"/>multas.<lb/>Narravit
                        mater<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note>
                    da&#223; D<ex>octor</ex>in Brommerin <del>erster</del> 2ter Mann, der
                    schulthei&#223; in<lb/>NiederErlenbach, Ruland, ertruncken |: die frau so
                        <g>vener</g>ea ist quod<lb/>facies ostendit so verzogen ist, est quoque
                    ridicula uti libero animo<lb/>saepe in ea vidi, si quid proponitur ipsi non ad
                    palatum, uti &amp; ejus<lb/>filia, so sie einen Mann verliert wil sie sich immer
                    umbringen, man<lb/>hat an ihr zu h&#252;then, Timet ejus mater de ea si
                    Brommer,<lb/>Hecticus obibit. <hi rend="underline">Klotziae</hi> omnes
                        <g>vener</g>eae sunt,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>vener</g>eae character.</hi><lb/>Mulieres nostrae
                        de<lb/>virtute levissim&#232;<lb/>instruuntur, sed ut <lb/>placeant viris,
                        sic<lb/>veneri deditae omnes<lb/>sonderl<ex>ich</ex> da der
                        trieb<lb/>gr&#246;ser bey ihnen. </note> &amp; non obscu-<lb type="inWord"
                    />ri intellectus, wohl gewachsen, item foecundae omnes :|. Hic<lb/>ritte
                    au&#223; der Stadt im winter Nachts nach hau&#223;, sol getruncken haben ge-<lb
                        type="inWord"/>habt, vinum calefacit, reprimit gelu, sic vertigo, hat ihn
                    wohl<lb/>in der Nidda das Pferdt fallen lassen v. ist nach Hau&#223; gelaufen,
                    ihn<lb/>fand man man&#232; an einem busch darinnen todt.<lb/><hi
                        rend="underline">Obrist Nassel alhier,</hi><note place="margin-left"
                        resp="author"> war hier Commandant. </note> so in Sibirien seyn sol auf dem
                    Zobelfang v. noch<lb/>leben, hat s<ex>eine</ex>frau, Rectorin schudtin Mutter,
                    al&#223; sie |: eine fromme<lb/>frau :| mit 2 kindern schwanger gieng,
                    hinau&#223; gen&#246;thigt, im wald<lb/>erstochen, die br&#252;ste abgeschnitten
                    v. so verscharrt, v. dann davon gejagt.<lb/>Bald ward es ruchbar, v. sol man in
                    ihrem <del>&gt;Ei</del> leibe noch ein<lb/>Kind lebend gefunden haben. Sie sol
                    sich vor ihrem M&#246;rder<lb/>auf die Knie geworfen haben; aber da war keine
                    barmhertzigkeit.<lb/>Habe jetzt heitere Einf&#228;lle.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Einf&#228;lle</hi>
                    </note> Gaudet Natura bene rebus suo<lb/>in corpore succedentibus excretoriis.
                    Videri quoque ex his paginis potest<lb/>me plenum esse serenis conceptibus. Haec
                    jocanti &#224; Natura. Me-<lb type="inWord"/>lius est die Einf&#228;lle
                    verwahren, v. nicht verschwenden, zum neuen leben, non ad risum,<lb/>so wird
                    alles wohl angewendet. Custodiri debemus &#224; malo Deo ju-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">vante</fw></p>
                <pb facs="b0841.jpeg" n="841"/>
                <note2>(Seite 841) </note2>
                <p>juvante ut &#224; dominio ipsius liberi evadamus, alle Mey-<lb type="inWord"
                    />nung v. imputation hilfft nichts. Christus internus nos juvat<lb/>bona omnia
                    perpetrare. Sed voluntas nostra &amp; cupido ei sola<lb/>servanda ad servitium,
                    non mundo ad officia, wir m&#252;ssen<lb/>die geistl<ex>iche</ex> Ehe mit
                        <g>Chri</g>sto rein bewahren, v. nicht mit der Welt<lb/>huren. Bonus est
                    Deus, lapsus saepe sum, sed non relapsus<lb/>plane ad peccata, erexit me semper
                    Deus in <g>spirit</g>u mentis, et<lb/>me non deseret in aeternum. Amor
                        n<ex>empe</ex> &amp; bonitas ejus, quas <lb/>gustavi, in effabiles.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Sic exhibendum est<lb/>documentum
                        nostram <lb/>conversionem non esse<lb/>&#224; nostra adulatione<lb/>erga
                        nosmet sed<lb/>firmiter in haerentem.<lb/>Non <hi rend="underline"
                            >ridendi</hi> alii,<lb/>nec ego me extollere<lb/>in donis debeo,
                        quae<lb/>mea non sunt sed<lb/>Dei, qui eripere<lb/>potest, et<lb/>saepe
                        eripuit, &amp; suo<lb/>tempore reddidit, quod<lb/>homo non potest<lb/>ad
                        voluntatem suam<lb/>disponere. Est<lb/><hi rend="underline">Dei regula.</hi>
                    </note><lb/>Frigent pedes.<lb/>Coryza hodie levior, Kopff heiter. Frigent
                    pedes.<lb/>Nebula hora II. levior, zieht hinauf etwas, v. f&#228;llt
                    herunter<lb/>in dufft v. reiff, so gleich friert v. sehr kalt ist, thut<lb/>mir
                    cum prodirem etwas leyd <hi rend="underline">in naso so rohe vom schnupfen
                        ist</hi><lb/><hi rend="underline">&amp; larynge,</hi> bin bisher der warmen
                        <g>Luft</g> gewohnt, refrigeruntur pedes<lb/>facile.<lb/>B<ex>arometrum</ex>
                        19.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 75. Nebula paul<ex>ulum</ex> ascendit. Eurus.
                    der <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4012326-1">dillenburger</name>
                    bothe<lb/>sagt, da&#223; es auf der <hi rend="underline">homburger h&#246;he
                        gantz hell gewesen,</hi> in der<lb/>tiefe aber ists nebelich v.
                    dufftig.<lb/>Klingen in aure sinist<ex>ra</ex>. Lief herum auch im kalten v. zog
                    mich<lb/>an.<lb/>Ego &amp; fratres haben schwache Raumburgerische, nicht
                    Senckenbergische harte<lb/>Naturen, et male educati im &#252;berflu&#223;, ohne
                    arbeit wie auf<lb/>dem land es mode ist, hinc aegrotamus coryza, gesunde
                        wenig<lb/>od<ex>er</ex> nicht.<note place="margin-right" resp="author">
                        Vicini Riesen Kinder<lb/>&#224; matre Fendia grobe<lb/>gesichter, nicht
                        subtil an<lb/>Verstand. Foecundi.<lb/>Koster von wallertheim<lb/>Blumrodt
                        dicit esse<lb/>omnes ex ea familia <lb/>pagi Dhunensis doctos<lb/>fratres.
                    </note> Coryza &amp; parcior cibus hat mich im gesicht etwas<lb/>magerer
                    gemacht, doch nicht viel. Animo laetior sum trium-<lb type="inWord"/>phato
                    corpore. <hi rend="underline">Coryzae causae</hi> fuere da ohnlengst
                    al&#223;<lb/>Melas da war 1) in dem Kalten im hembe die Kammer staubte,
                    2)<lb/>die Nacht die neue Predigt <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelii</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt
                    </note> trocknete 3) nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach ging</name><lb/>mich immer
                        erk&#228;ltete;<note place="margin-right" resp="author"> Morborum
                        initia<lb/>crescunt &amp; tandem<lb/>fructus ferunt. </note>
                    <hi rend="underline"><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120"
                            >fratellus</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus
                        Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr.
                        Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder </note><hi rend="underline">
                        insiccando</hi> me juvit &amp; debilis<lb/>laesus est, jam superveniente ei
                    debilitati frigore nostro, sieht <lb/>jetzt trotzig v. m&#252;rrisch au&#223;,
                    offt gedultig, offt trotzig. Frater<lb/>toto die &#224; prunis multis comestis
                    non laxatus est alvo, Kopff<lb/>tumm, dedi vespera <g>pulverem</g>
                        antisp<ex>asticum</ex><add resp="author" place="above">vel <g>pulverem</g>
                            bezoard<ex>icum</ex>
                    </add>
                    <g>scrupulum</g>, davon er bi&#223;her immer laxirt<lb/>worden ist, unde quoque
                    jam silet alvus. Visceris alicujus labes subinde.<lb/>in his debilibus accusando
                    wo es solche Spr&#252;nge giebt.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest. 1733), Buchh&#228;ndler und
                        Verleger in Frankfurt </note> librarius machte auch solche Spr&#252;nge,
                    multus labor mit gehen v. seyn<lb/>ei nocent, hat s<ex>einen</ex> schaden
                    erregt, der ihn jetzt mit faulem speichel v.<lb/>faecibus um das leben bringt.
                    Wolte alles wiederlegen, dicebat saepe<lb/>luridus vultu er sterbe bald.
                    Visceribus integris labor hypoch<ex>ondriacis</ex> bonus<lb/>est. Konte ob
                    laesum hepar nicht auf der rechten seite liegen.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Viscus Hortio diu jam<lb/>fuit laesum. Von
                            2<lb/>gl<ex>&#228;sern</ex> wein ist er gleich<lb/>voll worden est
                        labis<lb/>indicium occulto &amp;<lb/>harmoniae prostratae.<lb/>Alle
                        spr&#252;nge defle-<lb type="inWord"/>ctunt ab harmonia <lb/>v. haben eine
                        labem ali-<lb type="inWord"/>quam zum Grunde<lb/>der die Natur un-<lb
                            type="inWord"/>ruhig macht vel corpore<lb/>vel animo.<lb/>Laborare
                        prodest ubi<lb/>in humoribus non in vi-<lb type="inWord"/>sceribus vitium
                        est. </note><lb/>Contristatus valde obitu uxoris. Delirat jam subinde,
                    cadit<lb/>memoria, wird kr&#252;ttelich, zuweilen hat er gern visiten.<lb/>alle
                    phthisici sind kr&#252;ttelich est ex eorum natura, denn alle die so
                    sie<lb/>kriegen sind <g>ign</g>eae naturae, est morbus
                    <g>igneorum</g>.<lb/>H&#246;ren nicht gern vom Todt. Dem jungen Holtzklau in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005725-2">berlenburg</name>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelius</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt </note> fuit molestus<lb/>der frey herau&#223; viel vom Todt
                        redete.<add resp="author" place="right">Naturales tales homines <g>ign</g>ei
                        omnes nolunt de morte audi-<lb type="inWord"/>re. E<ex>xempli</ex>
                            gr<ex>atia</ex> et hic Rath<lb/>Becker p sed regenitus<lb/>nil aestimat. </add>
                    <lb/>Der alte Holtzklau<note place="foot" resp="editor"> Johann Eberhard
                        Holzklau (1673&#8211;1740), Bankier in Berleburg </note> ejus pater, wolte
                        Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note> nach sich haben den gantzen
                    tag sitzen v.<lb/>still seyn, sed dixit ei, man m&#252;sse ihn tragen so solle
                    er andere tragen<lb/>sed tales fixati in sua natura hoc verbum non capiunt.
                        <name type="person">Brick</name> ist recht<lb/>vor ihn. Ist sehr sparsam,
                    wolte al&#223; er Diest<ex>erweg</ex> cum ille abesset</p>
                <pb facs="b0842.jpeg" n="842"/>
                <note2>(Seite 842) </note2>
                <p>abesset, hau&#223; hielte, haben die M&#228;gde v. Kerls solten einen tag um
                    den<lb/>andern fasten. Er tr&#246;stet sich damit er w&#252;ste da&#223; er es
                    nach <lb/>dem Todt nicht leicht schlimmer bekommen k&#246;nne al&#223; er es
                    t&#228;glich<lb/>h&#228;tte. <lb/>Vestes induens bem&#252;he mich, in
                        hypoc<ex>austo</ex> calido inde obenher am<lb/>leib sudo, pedes frigent.
                    Clavus pedis d<ex>extri</ex> dolet.<lb/>Stiche in der lincken brust, solvunt
                    ructus, cucurreram per scalas<lb/><hi rend="underline">hauseram <g>aerem</g>
                        frigidum,</hi> qui expansus in ventre fecit ructus.<lb/>Mortem cogitavi, ist
                    etwas schwer denen noch nicht vollendeten, sed<lb/>vincit gratia Dei in infirmis
                    potenti, quorum cor rectum est.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mors</hi>
                    </note><lb/>Es ist sterben nichts so leichtes, man mu&#223; der sache mit der
                        Seelig-<lb type="inWord"/>keit v. einer seligen mansione post mortem
                    gewi&#223; seyn, da gilt<lb/>kein putiren und imputiren, v. ob gleich aller welt
                    Pfarrherrn<lb/>da st&#252;nden v. perorirten. Das hertz sagt per os was es
                    f&#252;hlt, v. gibt<lb/>sich nicht zur Ruhe, denn es hat keine
                        wesentl<ex>iche</ex> obschon es gedacht<lb/>es habe sie. In vita mors nobis
                    reddenda familiaris er <lb/>komme denn wann er wolle, alles saure auch so uns zu
                    stosen kan<lb/>also, so kommt uns nichts spanisch vor. Auf alles aber
                    folgt<lb/>ein froliches v. siegreiches Ende. Cogitandus putrescendi
                    squalor,<lb/>cogitandi vermes &amp; serpentes &amp; ascarides, foetor,
                    solitudo,<lb/>tenebrae mortis, frigus p quibus dandum corpus, quod ideo non
                        ni-<lb type="inWord"/>mis delicat&#232; habendum, terra n<ex>empe</ex> est
                    et revertetur in <g>ter</g>ram. Wer<lb/>weise ist geht &#252;ber das alles hin
                    au&#223; v. vereinigt sich mit Gott,<lb/>der auch hierinnen thut was uns noth
                    ist. Dysentericus non<lb/>libenter obiissem omnibus votis si ad ultimum
                    venissem. Sed arcendo omnis<lb/>&amp; levissima iniquitas, quae cor premit,
                    resarciendum quod aliis feci<lb/>damnum ut libera conscientia cedere hinc
                    possim. Wie<lb/>wenn ich solte in einem dunckeln v. d&#252;stern loch auf Gottes
                    Gehei&#223;<lb/>gehen, timerem, sonderl<ex>ich</ex> jetzt da ich <hi
                        rend="underline">schertze,</hi> aber so ich in der Presse<lb/>v. im ofen des
                    Elends gewesen, thate es eher, di&#223; reinigt die Seele<lb/><hi
                        rend="underline">jenes befleckt.</hi><note place="margin-left" resp="author"
                        > subinde stult&#232; timeo<lb/>so ich spath in b<ex>eatae</ex>
                            m<ex>emoriae</ex> pa-<lb type="inWord"/>rentis stube gehe,
                        er<lb/>m&#246;ge mir ein mal<lb/>erscheinen. Quia inquietus<lb/>fuit animo
                        putavi<lb/>eum &#224; morte fore quoque<lb/>inter nos in quietum sed<lb/>non
                        factum est. #<lb/><add resp="author" place="above"># anima corpori
                            suo<lb/>metuit steht nicht gesund<lb/>darinnen sic &amp; ita<lb/>in
                            moralibus.</add><lb/><lb/>per malefacta sua<lb/>nimmt jeder sich den
                        <lb/>Muth selbst.<lb/>Christus Dominus noster<lb/>in nobis in fine<lb/>nos
                        ab elementis &amp;<lb/>nobis ipsis liberat<lb/>&amp; suos facit plane.
                    </note><lb/>Fui apud Gros.<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt
                    </note><lb/>Dicebat Douzeaidans<note place="foot" resp="editor"> Melchior
                        Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt </note> sey
                    hochm&#252;thig habe neul<ex>ich</ex> einen ein tr&#228;glichen
                    processum<lb/>chymicum obschon in handen gehabt, aber mit s<ex>einem</ex> besser
                    wissen wollen alles<lb/>verderbt. Gott g&#246;nne ihm nichts annoch. Und doch
                    habe er durch<lb/>s<ex>ein</ex> prahlen al&#223; adeptus p sich so
                    verd&#228;chtig gemacht, da&#223; man ihm wieder<lb/>nachstelle, v. Gros hat ihn
                    de&#223;wegen heute gewarnt. Inclaruit Mann-<lb type="inWord"/>hemii per
                        meretricem<note place="foot" resp="editor"> Violante Maria Theresa Thurn und
                        Taxis (1683&#8211;1734), seit 1729 dritte Gemahlin des Kurf&#252;rsten Karl
                        III. Philipp von der Pfalz in morganatischer Ehe </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118720953">Electoris,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Karl III. Philipp von der Pfalz
                        (1661&#8211;1742), 1716&#8211;1742 Kurf&#252;rst </note> quod foedum
                    est.<lb/>Gros hat bey s<ex>einem</ex> Coryza jetzt v. husten immer ex ventriculo
                    schleim au&#223;ge-<lb type="inWord"/>brochen 5 wochen her gar offt. Dicebat er
                    habe den Magen verdorben ideo<lb/>vinum retinebat. Elsas<ex>ser</ex><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Els&#228;sser (* ca. 1681),
                        Theologe in Frankfurt </note> recte vetuit vomitoria. Der Magen ist
                    nicht<lb/>schwach, animus ipsi unruhig, erz&#246;rnt sich offt. Hie&#223;
                        Pf<ex>arrer</ex>
                    <hi rend="underline"><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104211652"
                            >Starck</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Johann Friedrich
                        Starck (1680&#8211;1756), Theologe und Erbauungsschriftsteller </note>
                    im<lb/>Zorn einen foudre, er wolle ihm antworthen, da&#223; er gnug habe,
                    plagula<lb/>una in der <bibl><title>Fama,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Geistliche Fama, mitbringend Einige Neuere Nachrichten von
                        G&#246;ttlichen Erweckungen, Wegen, F&#252;hrungen und Gerichten,hg. von
                        Johann Samuel Carl u.a., Berleburg 1730-1740. </note> noch vor der
                    Messe.<lb/>Litera nil boni habet ad erigendum, quod Dei <g>spiritus</g> facit,
                    ad conferendum<lb/>ver&#242; possidentibus.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Litera occidit.</hi>
                    </note> Nil ex S<ex>ancta</ex> litera ad gratiam, nil ex
                    philosophorum<lb/>scriptis ad naturam discimus. Sacra &#224; Deo in corde
                    discenda, natura<lb/>ex natura, sic recte theologizamus &amp; philosophamur. Ein
                    schuster<lb/>mu&#223; nicht au&#223; b&#252;chern sondern au&#223; der arbeit
                    schuhe machen lernen p <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Gros</fw></p>
                <pb facs="b0843.jpeg" n="843"/>
                <note2>(Seite 843) </note2>
                <p>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note> mu&#223; animum ad
                    quietem componiren, vinum irritat subinde magis.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Der dufft f&#228;llt wie<lb/>Reiff. </note><lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103092269">Reineck</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Ludwig von Reineck (1707&#8211;1775),
                        Weinh&#228;ndler in Frankfurt </note> in Coryza utitur mane &amp; vespera
                        Ess<ex>entiam</ex> succini, <g>pulverem</g> antisp<ex>asticum</ex>
                    &amp;<lb/>succini <g>ana</g> v. ein decoctum ex Cichor<ex>io</ex> avena |: den
                    habertranck ohne<lb/><g>nitrum</g> :| et omittit vinum. Quod bene est in
                        <g>ign</g>eis &amp; iratis <g>spirit</g>ibus. sieht<lb/>mager au&#223;,
                    braun im Gesicht.<note place="margin-right" resp="author"> Reineccius hat
                        starck<lb/>gebluthet ex naso<lb/>inde ei Coryza facta<lb/>levissima, quod
                        <lb/>&amp; me juvit.<lb/>Die Kalte hat hoc<lb/>tempore maturo &amp; in-<lb
                            type="inWord"/>consueto humores<lb/>nimis cito coagulirt<lb/>v. ad
                        Centrum ge-<lb type="inWord"/>trieben. </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1031546715">Uxor</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Maria Juliana von Reineck (1708&#8211;1735),
                        geb. von Damm, Gemahlin Friedrich Ludwig von Reinecks </note> ejus blass,
                    concipere eam<lb/>mallent quam sterilem esse, wollen nicht da&#223; man
                    dr&#252;ber rede, divites<lb/>eigensinnig v. k&#246;nnen doch den leuten das
                    Maul nicht binden. In dem<lb/>letzten Kindbette meynte <hi rend="underline"
                            >D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634"
                        >Carl</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Johann Samuel Carl
                        (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg </note> sie werde au&#223;zehren
                    jussit |: ut<lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert
                        Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note> retulit :|
                    se movere Thee, Coffee so zehren, &amp; dare
                        Kalbfl<ex>eisch</ex><lb/>Rindfl<ex>eisch</ex> Capaunen br&#252;hen mit
                    frischen wurtzeln v. kr&#228;utern. Cessat<lb/>jam parere, hat Kummer, der Mann
                    ist ein seltsamer heiliger.<lb/>Ipsa bonae mentis. <lb/>Gros Ess<ex>entiam</ex>
                        alex<ex>ipharmacam</ex> suavit Elsas<ex>erio</ex><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Jakob Els&#228;sser (* ca. 1681), Theologe in
                        Frankfurt </note> in coryza, Gros vino solo se conservavit,<lb/>&amp; robur
                    suum conservavit. Medici pro stultis, sapiens kommt mit<lb/>wenigem au&#223;,
                    der Narr mit vielem v. doch nicht einmal. Gros<lb/>mu&#223; sich in dem
                    Gem&#252;the beruhigen, hic est qui subvertit ventriculum<lb/>&amp; omnia mala
                    patrat.<lb/>Dixit Gros zu Stade habe er ein mal einen rechten Medicum gesehen,
                    der<lb/>habe ex affectibus allen gleich alles zugesagt al&#223; sehe er sie
                    durch. Per in-<lb type="inWord"/>ternum ille verbum fiat omnia curavit. Reliqui
                    Medici hodi-<lb type="inWord"/>erni sind meist Charlatans. Gott gibt seegen auch
                    einen dreck<lb/>so er wil.<lb/>Censui <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietzium</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Hector Dietz (1704&#8211;1780), Theologe </note> &amp;
                    Moscherosch cum adesset Reineck, gros me<lb/>aspiciebat, timebam intern&#232;
                    ward von Gott ger&#252;hrt, ne forte in<lb/><hi rend="underline">superbia &amp;
                        propria elatione excedam</hi>! Quod contingit Censoribus.<lb/>Veni ad <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt </note> lie&#223; mich rufen, wolte da&#223; ich <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stieren</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe
                    </note> weil<lb/>er matt ist, schreiben solle wegen Elberfeld. Laudabat Stierium
                    nimis<lb/>auf hoffnung da&#223; er sich bessern werde, wollen dorthin einen
                    ledigen<lb/>haben, der pastoris Kinder informiren solle. solle von der
                    Gemeine<lb/>100 Thaler haben, putat fende ob der pastor noch 1 Thaler vor die
                    Kost<lb/>ihm wochentl<ex>ich</ex>, v. die Gemeine ein hau&#223; geben wolle sic
                    agere deberet<lb/>Stier si placeret, &amp; accipere vocationem, licet Stier
                    dixit er<lb/>wolle nicht mehr pastor seyn, scribit semper Stier er habe die
                        wahr-<lb type="inWord"/>heit gesagt, sed Sectae omnes sua dicunt
                        veritatem.<note place="margin-right" resp="author"> Fende si fit, wil
                        ihm<lb/>einbereden se et uxorem<lb/>bene regere, osque<lb/>loquax ejus.
                        Solle hohe<lb/>theses unterlassen, pasto-<lb type="inWord"/>rem fraterne
                        colere.<lb/>Stier wil sich nicht so sehr<lb/>meliren, Stier soll<lb/>selbst
                        schreiben so wil<lb/>es fende <del>mit s. brief</del><lb/>thurneisen
                        recommendiren.<lb/>Ne si male cadat<lb/>culpa sit Fendii<lb/>qui juvare
                        postea<lb/>debeat. </note><lb/>Der <hi rend="underline">Dufft <note
                            place="foot" resp="editor">=Nebel</note></hi> ist an Fenden
                    th&#252;rstein wie <hi rend="underline">Sternlein</hi> angeflohen
                    gewesen.<lb/>Mutationes contingunt <g>aerem</g>, Archaeus <g>ter</g>rae multum
                        tumul-<lb type="inWord"/>tuntur, Neapoli &amp; in vicinia urbis motibus
                        <g>terra</g> concussa, in<lb/>Yorck der landschafft in Anglia ist ein donner
                    wetter gewesen.<note place="margin-right" resp="author"> Deus <g>terrae</g>
                        Archaeum impellit,<lb/>debacchatur in nos qui<lb/>quoad corpus ejus
                        filii<lb/>sumus &amp; nos<lb/>punit, per elemen-<lb type="inWord"
                        />ta.<lb/>per hunc punimur per<lb/>Angelos id est, &amp; per homi-<lb
                            type="inWord"/>nes.<lb/>Putat fende Annum<lb/>1733 fore fatalem.
                    </note><lb/>Die w&#252;rmer der Holl&#228;nder kommen auch nach ostende. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118505084">Rex Poloniae</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich August I. von Sachsen
                        (1670&#8211;1733), ab 1694 als Friedrich August I. Kurf&#252;rst von
                        Sachsen, ab 1697 K&#246;nig von Polen und Gro&#223;f&#252;rst von Litauen
                    </note><lb/>ipsis remedium misit quod ex omnibus adhibitis optimum fuit
                    pro<lb/>quo ipsi egere gratias.<lb/><hi rend="underline">Sybergium,</hi> adeptum
                    habilem, cujus medicamenta pro vanis medici decla-<lb type="inWord"/>rare, cepit
                    Rex Poloniae, relegatum <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4005728-8"
                        >Berolini,</name> &amp; indicavit Bo-<lb type="inWord"/>russo. Fuit credo
                    mendacium da&#223; er podagram p gantz roth<lb/>in <g>tartar</g>o per
                        <g>urinam</g> au&#223;gef&#252;hrt. Putabat Gabler er habe was<lb/>forte
                    einem gestohlen. Forte tingens fefellit Regem.<note place="margin-right"
                        resp="author"> G<ex>abler</ex> glaubte es gleich.<lb/>Est nimis
                        credulus<lb/>erga omnia mi-<lb type="inWord"/>raculosa, &amp; se<lb/>&amp;
                        similis sui hoc<lb/>nihilo extollit<lb/>&amp; felices habet<lb/>facto nullo.
                    </note><lb/>Von der jetzigen schnupfen seuche, so etwas ungew&#246;hnliches,
                    werden auch s&#228;u-<lb type="inWord"/>gende Kinder &#224; matribus angesteckt.
                    Est ab <g>aer</g>e &amp; ente alio<lb/><g>spirit</g>uali <hi rend="underline"
                        >puniente forte majori.</hi> Greifft schnell um sich. sterben unter
                    dem<lb/>hornVieh reisst auch offt, mirum quid omnibus, celeritate
                    incomprehensibili ein.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">da&#223; in</fw></p>
                <pb facs="b0844.jpeg" n="844"/>
                <note2>(Seite 844) </note2>
                <p>da&#223; in 1. tag gantze v. halbe d&#246;rfer angesteckt sind.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt </note> Coryza &amp; tussi multum vaxatur, ist gantz tumm im
                    Kopff,<lb/>memoria &amp; judicium ipsi deficit paulul<ex>um</ex>, ist mager,
                        mul-<lb type="inWord"/>tum <hi rend="underline"><g>aerem</g> ille frigidus
                        haustus</hi> ipsius calorem extinguens, in eo qui<lb/>inclinatur ad
                    diarrhoeas, facit diarrhoeas, <hi rend="underline">schleim
                        weggegangen,</hi><lb/><hi rend="underline">forte intestinorum,</hi>
                    appetitus omnis prostratus.<note place="margin-left" resp="author"> Coagulat
                        frigus <g>aquam</g>,<lb/><hi rend="underline">quae sic
                            excernitur<lb/>cruda.</hi><lb/>Sumsit alvo obstructa
                        pil<ex>ulas</ex><lb/>contra obstruct<ex>ionem</ex> grana III.
                        natura<lb/>inclinabat, sic alvus multum<lb/>mota est.
                        </note><lb/>D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Kisner</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Georg Ki&#223;ner (1673&#8211;1734),
                        Stadtphysicus in Frankfurt </note> praescripsit den Kopff auffzur&#228;umen
                        <g>spiritum</g>
                    <g>Cornus Cervi</g>.<lb/>Pedes mihi frigidi, borborygmi.<lb/>Veni ad
                        Diesterweeg.<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note><lb/>Certum est Medicum
                    quemvis sua habere, quae dat, si Deus bene-<lb type="inWord"/>dicit operae
                    pretium faciunt. Es kommt nicht auf das <g>Medicament</g> an so<lb/>offt vile
                        <note place="foot" resp="editor">=nichtsw&#252;rdig </note> ist v. hilfft.
                    Die <hi rend="underline">sch&#246;ne Meynung v. Concepti thun</hi><lb/><hi
                        rend="underline">es nicht.</hi> optime juvat qui magic&#232; per influxum in
                    aegri Centrum<lb/><g>spirit</g>ualem. v. so sind offt die ungelehrtesten in
                    conceptibus die beste Magi, vires<lb/>eorum ex centro libere operantur in aliis
                        dispersae.<note place="margin-left" resp="author"> Reineck dicebat esse
                        bonum<lb/>auf symbola schw&#246;ren,<lb/>Etiam <name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/118504134">Arndtium</name> suo<lb/>tempore
                        fecisse, &amp; ex-<lb type="inWord"/>titisse tam bonum<lb/>Theologum.
                        Fabae<lb/>pueris relinquenda sunt,<lb/>si ipsa dicere debuis-<lb
                            type="inWord"/>set quod sentiret de hoc<lb/>multi
                        abhorrescerent.<lb/>Bene fuerit wolte im ambt<lb/>Gott dienen.
                        Alii<lb/>aliter. Ob multa<lb/>bona quae agere ibi<lb/>potuit tolerare vo-<lb
                            type="inWord"/>luit parvum malum.<lb/>Sed id omnibus non
                        licet,<lb/>aliter vocatis. </note> Vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102522405"
                                >Gl&#252;sing</name></author><note place="foot" resp="editor">
                            Johann Otto Gl&#252;sing (1676&#8211;1727), Theologe </note> De Paulo
                        Eremita.</bibl>
                    <lb/>Haemorrhoides nimiae forte Holtzklavium <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7">Halberstadensem</name>
                    fecere<lb/>hypochondriacum so er vorher nicht gewesen al&#223; jetzt bey dem
                    excessu.<lb/>Rath <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128571748"
                        >Herffer</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Daniel Herffer od.
                        Herpfer (1671&#8211;1719), Jurist, Gymnasialprofessor und Syndicus in Hanau
                    </note> in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3">hanau</name>
                    lag cachecticus ohne athem fast, utebatur Kisneri<lb/>suasu 1) <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4054482-5">Selters</name> 2) <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4053707-9">Schwalbach,</name> half
                    nicht, obibat.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100758541"
                        >Andreae</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Philipp Andreae
                        (1654&#8211;1722), Buchdrucker und Buchh&#228;ndler in Frankfurt </note>
                    bibliopola ist in jungen jahren sehr au&#223;geschlagen gewesen in ex-<lb
                        type="inWord"/>ternis artubus it<ex>em</ex> speckbeulen, that gut. Jm
                    Ehestand bey<lb/>der excretione seminali est er der st&#228;rckste Mann
                    worden.<lb/>Bonum est si fit ad <hi rend="underline">externa translatio,</hi> si
                    ad viscera vitalia<lb/>pessimum est.<lb/>Holtzklau in Halberst<ex>adt</ex> ist
                    von den Halensibus jetzt gantz ein genommen,<lb/>hat keinen vigorem mehr, ist
                    &#228;ngstlich, glaubt alles l&#228;sst sich<lb/>leicht &#252;berreden, war
                    sonst sehr unpartheyisch. Gottfr<ex>ied</ex>
                    <hi rend="underline"><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386"
                            >Arnold</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Gottfried Arnold
                        (1666&#8211;1714), Theologe </note><lb/>war in jungen Jahren ehe ihn das
                        <g>Kreuz</g> sehr gedruckt, <del>nicht m</del> viel foecunder<lb/>in
                    Meynungen al&#223; am Ende, da er etwas nachlie&#223; v. mehr orthodox<lb/>ward
                    in etwas. Miseriam, erat sanguineus, si tolerare nequimus,<lb/>judicium &amp;
                    memoriam deprimit &amp; cuique assentientes nos fa-<lb type="inWord"/>cit panis
                    erg&#242; quotidiani, senectus sorgt gerne viel. Man sieht<lb/>im <g>Kreuz</g>
                    mehr auf das nothwendigste v. Reinigung der hertzen allein.<lb/>obschon jenes
                    auch s<ex>einen</ex> Nutzen hat. Modum <hi rend="underline">qui servare in
                        laetitia<lb/>&amp; tristitia potest omne tulit punctum,</hi> quique ad hoc
                        conse-<lb type="inWord"/>quendum externas circumstantias sit
                        attemperare.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Aetatis morbi animi<lb/>&amp;
                        corporis.</hi><lb/>Corporis morbi hy-<lb type="inWord"/>potheses
                        mutant<lb/>pastoralis </note><lb/>Ego ad libere judicandum &amp; ne laqueis
                    irretiar, orabo Deum<lb/>ut coelibatum mihi donet, ut sibi &amp; proximo queam
                    servire, &amp;<lb/>mundo non ita sim devinctus &amp; adstrictus zu heucheln pp
                    ut &amp;<lb/>ad persecutiones sim expeditior ferendas solitarius &amp;
                    tentationes<lb/>non nimis magnas experiar; quaeque deus omnia ferre nos
                    doceret<lb/>si eum sequamur.<lb/>Ein hammer schmied so sehr kranck auch starb,
                    in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegen,</name> sehr
                    viel gelesen<lb/>hatte v. der hohe Priester per ludum genannt ward, fasste
                        D<ex>octor</ex> Holtz-<lb type="inWord"/>klau am Arm dicens: Mann Gottes,
                    kanstu was, so hilff.<lb/>Sed ille nil poterat.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Ridebat Diesterweg da&#223;<lb/>Gros so arg Reineck<lb/>v.
                            s<ex>eine</ex> Mutter trille si<lb/>quid peccarunt, da&#223;
                        sie<lb/>m&#252;ssen vor die Armen Geld<lb/>geben. Strafft sie v.
                        <lb/>l&#228;sst sie die s&#252;nden <lb/>abkaufen. </note><lb/>Gros<note
                        place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note> se fefellit cum
                    putaret rediisse <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102923531"
                        >Schoellii</name> uxorem apparuisse que ma-<lb type="inWord"/>rito
                    melancholico qui sibi id finxit. Man hatte ihn geschr&#246;ckt<lb/>so man ihr
                    al&#223; puerperae das bette wegschl&#252;ge nach dem tod komme sie 6<lb/>wochen
                    durch wieder v. besuche das Kind. Gros propugnabat.<lb/>Sunt fabulae ad plebem
                    stultam pascendam. Et in his quoque timorem operantur<lb/>ad tempus talia ficta,
                    sed in se nil prosunt. Et sapientum timor aliis<lb/>radicatur, &amp; fortior est
                    constantiorque. Pastores ad plebem docendam<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">sub-</fw></p>
                <pb facs="b0845.jpeg" n="845"/>
                <note2>(Seite 845) </note2>
                <p>sub inde fabulis opus habent, quae cum audiat non audit p<lb/>ut Servator dicit.
                    Sed aliter sapientes.<lb/>Licent<ex>iat</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123939666"><hi rend="underline"
                            >Clauder</hi></name><note place="foot" resp="editor"> Israel Clauder
                        (1670&#8211;1721), Theologe in Halberstadt und Darmstadt </note> Pastor in
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7">halberstadt,</name>
                    Lutheranus, war<lb/>sehr moderat v. aufrichtig. That auf der Cantzel kein
                    Auge<lb/>auff. Predigte nicht immer das Evangel<ex>ium</ex>
                        s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> was ihm in den sinn<lb/>kam, Er kam offt auf einen
                    Spruch den verfolgte er, tunc in textum<lb/>recurrebat p<lb/>Cum Holtzklavii
                    puer natu maximus qui obiit <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halae</name> nuper
                    variolosus<lb/>nasceretur, wolten halenses es durchau&#223; per uxorem
                    lutherisch haben,<lb/>Clauder suadebat quia filius man solle es reformirte
                    taufen<lb/>lassen. War sehr moderat.<note place="margin-right" resp="author">
                        Prof. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100366163"><hi
                                rend="underline">Juncker</hi></name> nimis<lb/>credulus, ist von
                        den<lb/>studiosis offt verlacht<lb/>worden. spe bona<lb/>&amp; specie bona
                        konte<lb/>ihn gleich einer be-<lb type="inWord"/>tr&#252;gen.
                            <lb/>D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Kisner</name> hier
                        w&#252;nscht<lb/>es m&#246;gte an s<ex>einem</ex> sohn<lb/>ersetzt werden
                        was an<lb/>ihm vers&#228;umt worden.<lb/>Omnibus Juncker
                        generalem<lb/>methodum ponit. Subjecta<lb/>sua non satis novit.<lb/>alles
                        &#252;ber einen leisten schlagen malum.<lb/>Nimium agendum. Sibi pro-<lb
                            type="inWord"/>ponit nihil ver&#232; exequitur. </note><lb/>Filia hujus
                    Holtzklavii est <g>vener</g>ea, weichlich. Wolte ihr gerne einen<lb/>guten Mann
                    schaffen. Nolunt Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert
                        Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note> &amp;
                    uxor, da&#223; sie solle<lb/>von den halensern einen bekommen von ihrer secte.
                    M&#252;sse besser seyn.<lb/>Nolebat hic apud Diest<ex>erweg</ex> manere, war ihr
                    uti dicebat zu hart,<lb/>wolte aufgewartet haben zu viel, auch selbst von der
                    Tante hier. Konte<lb/>es nicht verdauen da&#223; Diest<ex>erweg</ex> die 2
                    bruders&#246;hne wolte ins armen hau&#223;<lb/>damals setzen lassen. War
                    gew&#246;hnt an Laquais. Diest<ex>erweg</ex> wil<lb/>mich dorthin nehmen nach
                        Halberst<ex>adt</ex> aestate futura auf den<lb/>Blocks berg. Conveniam
                    patrem &amp; familiam. Sed ego non ero<lb/>rivalis.<lb/>pressio in ano, flatus.
                    Biberam Thee apud Diest<ex>erweg</ex>.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> vituperat gemeine
                    leute so heyrathen ohne zu &#252;berschlagen ob sie<lb/>auch leben k&#246;nnen,
                    v. kommen dann in Noth: Hoc est perire<lb/>in suis voluptatibus carnalibus,
                    &amp; non sequi providentiam, quae<lb/>non frustra dedit rationem &amp;
                    intellectum. Aliud est si<lb/>Deus nobis resistit visibiliter in via aliqua, ut
                    nos corrigat &amp;<lb/>ad aliam adigat. Sed t<ex>ame</ex>n et &#232; contrario
                    judicio Dei<lb/>omnia agentis literabuntur qui hic damnati sunt.
                    Iudicare<lb/>Dei regula est quod sibi non arrogare debet homo ullus.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Providentia<lb/>distinguenda.</hi><lb/>Accurata
                        cognitio compa-<lb type="inWord"/>randa natura et tunc<lb/>accedat necesse
                        est Dei<lb/>benedictio, ut in<lb/>nobis nil desit &#224; nostra<lb/>parte.
                        Laboriosus Deus sua<lb/>vendit bona. Et hoc<lb/>solo constant
                        naturalia<lb/>dona, uti <g>spirit</g>ualia labore<lb/><g>spirit</g>uali
                        &amp; aerumna. </note><lb/>Einmal bin aufger&#228;umt tunc extemporaneus.
                    Alio tempore nieder-<lb type="inWord"/>geschlagen tunc non, auch so gar sind mir
                    meine eigene ehemalige<lb/>zu Papier gebrachte Gedancken frembd, v. habe keinen
                    gout<lb/>davon. Kan ich aber Zeit haben mich zu recolligiren v.
                    zu<lb/>meditiren, kommt alles wieder v. wird gut, tunc scribo bona,<lb/>si totas
                    res perspexi. Peccatum tristum facit, Laetum bonum.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Extemporaneus non <lb/>sum</hi>
                    </note><lb/>Odor laesus in Coryza &amp; sapor.<lb/>Bibi vespera, quia hodie
                    Coryza videtur cessatura, it<ex>em</ex> ut sub<lb/>hoc labore cum natura
                    resolvam &amp; excernam, it<ex>em</ex> excernam si<lb/>quid residui per frigus
                    hodiernum in pect<ex>ore</ex> coagulatum resedit<lb/>ab <g>aere</g> inspirato
                    frigido, et sic <hi rend="underline">Coryzam &amp; Catarrhum denuo</hi><lb/><hi
                        rend="underline">excitem,</hi> ut phthisin quoque praecaveam, at faciam
                    quoque diebus<lb/>aliquot in sequentibus, Decoctum ex L<ex>igno</ex>
                        sassafr<ex>as</ex> H<ex>er</ex>b<ex>a</ex> &amp; fl<ex>ore</ex>
                        Arnic<ex>ae</ex> &amp;<lb/>thee viridi, ut ita corrigatur Arnica;<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline"><foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> medica.</hi>
                        <lb/>Iam bibo postulante<lb/>necessitate infusa<lb/>&amp; decocta ut
                        frigus<lb/>expellam. Si<lb/>curatus &amp; sanatus sum<lb/>mitto omne, ne
                            <lb/><hi rend="underline">fiat consuetudo.</hi><lb/>Resistebat natura
                        Arnicae,<lb/>sed cogebam eam bi-<lb type="inWord"/>bere quod ingratum
                        fuit.<lb/>dulcia non meruit nec<lb/>aestimat qui non gu-<lb type="inWord"
                        />stavit amara. </note> coryza non est obstante schmeckte<lb/>das geringe
                    pitzeln der Arnica im hal&#223; etwas, der sensible &#232; catarrho,<lb/>natura
                    abhorret ab Arnica quae cardialgiam olim immanem fecit<lb/>|: war ex prado udo
                    :| that aber nichts &#252;bles. Bibebam nach v. nach 1.<lb/>schopffen ne moles
                    semel hausta molesta sit.<lb/>Arnic<ex>ae</ex> herba &amp; flor<ex>es</ex>
                    semper est zusammen gerechnet halb fl<ex>ores</ex> halb Herba ana</p>
                <pb facs="b0846.jpeg" n="846"/>
                <note2>(Seite 846) </note2>
                <p>Sals&#232; matris<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note>
                    ceremonialem religionem traduco &amp; satyric&#232;,<lb/>ut moveatur et melius
                    sentiat sed qui in his adolevit non <lb/>corrigitur.<lb/>Cum apud <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelium</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe
                        und Arzt </note> essem contristatus sum cum eum adeptum non experi-<lb
                        type="inWord"/>ebar &amp; mihi facilem, et ultim&#242; nummos poscentem;
                    contristatus<lb/>initio leviter, sed vici me, nunc idem est mihi
                    possidere<lb/>Deo jubente arcana vel non possidere. Habebo quod
                    Deus<lb/>constituit.<lb/>Jucken in nate sinistra &#224; varo.<lb/>Crepitus
                        artuum.<note place="margin-left" resp="author"> oscitatio.
                    </note><lb/>Sternuto, sed non saepe, Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>
                    flatus.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                        paulul<ex>um</ex> magis crassus, quia imminuitur<lb/>Catarrhus, &amp; fibrae
                    ibi roborantur.<lb/>Vox rauca. Clarum caput &amp; ideae. Oculi
                    scribenti<lb/>spannen, sonderl<ex>ich</ex> sinister. Flatus, manus
                    frigent.<lb/>Sedeo am ofen v. schreibe. Demum hora XII. calent
                    manus,<lb/>fornace calida, mihi proxima, frigent pedes.<lb/>Ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>, flatus zieml<ex>ich</ex> viel. Tussio
                    subinde,<lb/>rauca vox, nicht offt huste. Non oscito. Sum jejunus<lb/>&amp; der
                    &#252;berflu&#223; verzehrt, im <hi rend="underline">Mangel sind wir immer
                            lusti-<lb type="inWord"/>ger ruhiger v. contenter al&#223; im
                        &#220;berflu&#223;</hi>; ist dem leib<lb/>v. Seele gut. Omnia haec
                    naturaliter ex rerum natura.<note place="margin-left" resp="author"> Antea
                        calebant pedes<lb/>von der untern stube<lb/>sedi &amp; scripsi 2 stun-<lb
                            type="inWord"/>den, calidi pedes<lb/>frigent, &amp; antea<lb/>frigidae
                        manus<lb/>calent an dem<lb/>ofen.<lb/>Obenher wird der leib<lb/>erhitzt ab
                            <g>igne</g> fornacis,<lb/>untenher ist in der stube<lb/>keine
                        w&#228;rme, ist nicht<lb/>drunter eingehitzt sic<lb/>pedes
                        remotissimi<lb/>omnium &#224; corde rigent.<lb/>Natura ad corpus conser-<lb
                            type="inWord"/>vandum <hi rend="underline">paucis conten-<lb
                                type="inWord"/>ta alimentis</hi>
                    </note><lb/>Kaum kan man mercken da&#223; mich Coryza im Gesicht etwas
                    abnehmen<lb/>gemacht, ist wenig.<add resp="author" place="right"> Dysentericus
                        1730 war in der Kranckheit v.<lb/>evacuatione treffl<ex>ich</ex> heiter im
                        Gem&#252;the. Inde<lb/>concludendum wie hoch wir es bingen k&#246;nnen so
                        wir der <lb/>temperantiae ergeben sind, v. unsere Kr&#228;ffte auf
                        h&#246;here dinge wenden. </add>
                    <lb/>Pitzeln in faucibus.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 19.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex>
                    70. Hora XII. <g>die Luft</g> dufftig ut de die, <hi rend="underline">die
                        fenster belegt<lb/>extern&#232; uti man&#232; mit dufft</hi> v. gefrorenem
                    Nebel oder Reiff<lb/>ut &amp; der Kl&#246;pfer an der Th&#252;r p<lb/>In der
                    kalten <g>Luft</g> schnell Horripilatio, frigent manus &amp; pedes.<lb/>Caput
                    hilare; <hi rend="underline">non oscito.</hi><lb/>Mane surrexeram hora VII.
                        Vigila<supplied reason="omitted-in-original">ve</supplied>ram jam 6ta. Iam
                    cubitum eo hora<lb/>1. &amp; non oscito.<note place="margin-left" resp="author">
                        etwas vor 1 uhr. </note> Excreta sunt mucida excrementa sic silet<lb/><hi
                        rend="underline">Oscitatio,</hi> quae aderat cum <g>ign</g>is oppressus erat
                    muco, &amp; mucus<lb/>magis supprimeret &amp; exantlaret superior <g>ign</g>em
                    oscitando. <g>Ignis</g> jam<lb/>agit liberius, &amp; innoxie magis vigilo. Bin
                    lustig. Macrocosmos<lb/>occultum in nos habet imperium, quod non excludimus, uti
                    nec <g>aerem</g><lb/>per quem operatur Archaeus <g>ter</g>rae. Uti &amp; debiles
                    in hypocaustis jam<lb/>Coryza &amp; catarrhis afficiebantur. It<ex>em</ex> ein
                    einig lufft kan es<lb/>thun bey denen so sich immer einhalten, so nicht zu
                    meyden gantz v. gar.<lb/>Sic Archaeus <g>ter</g>rae cum tenebras &amp; noctem in
                    nocte hausimus per inspi-<lb type="inWord"/>rationem, eae auctae in nobis
                    oscitatione expellunt <g>ignem</g> &amp; somnum<lb/>faciunt qui moderamen addit
                    rebus. Forte &amp; sero haustum<lb/>Thee somnum repressit, quod ut digerat
                    Natura vigilat, bibi hora<lb/>VIII &#189;. Mag auch etwas thun.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Thee non assuetos vespera<lb/>haustum
                        reddit noctu<lb/>inquietus.<lb/>Sed post Thee modo <lb/>haustum
                        oscitavi<lb/>an dem ofen sitzend<lb/>sed non saepe </note><lb/>Ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>, flatus. frigent pedes. Auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Tussicula &amp; screatu &amp; emunctione nasi paucus mucus venit,
                    omnia sunt<lb/>exhausta, &amp; gelu hodiernum <hi rend="underline">sensibile
                        constrinxit poros.</hi><note place="margin-left" resp="author">
                            Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. </note><lb/>Ructus,
                    borborygmi multi, spannen in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex> gelinde.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">No-</fw></p>
                <pb facs="b0847.jpeg" n="847"/>
                <note2>(Seite 847) </note2>
                <p>Noctu bene dormivi, Bin gar nicht auffgewacht. Pandicul<ex>atio</ex>.
                        sudavi.<note place="margin-right" resp="author"> ad labiam oris<lb/>superius
                            sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> ad<lb/>excernendum
                        mucum<lb/>directus collectum<lb/>noctu. </note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-27">
                        <supplied>27.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0847.jpeg" n="847"/>
                <!-- 847 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Saturni</g> 27 <g>decem</g>b<ex>ris</ex><lb/><lb/>Expergefactus hora in post
                    octavam auditam. Im bette Coryza fere omnium<lb/>sedata uti alias ante eam
                    solutam etwas tumm. auris d<ex>extra</ex> susurrat. <lb/>Nicht so heiter <hi
                        rend="underline">ut vigente excretione.</hi> Asper larynx,
                    oscitatio,<lb/>zuweilen tussicula it<ex>em</ex> ex naribus ubi ex larynge
                    pauculus mucus.<lb/>Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> multi, flatus. Hesternus
                        <g>aer</g> frigidus ceden-<lb type="inWord"/>tem catarrhum protinus fugavit.
                    Maxillares dentes superiores<lb/>spannen v. pitzeln, sonderl<ex>ich</ex> rechter
                    seits da ich jetzt liege.<note place="margin-right" resp="author"> Corporis
                        &amp; animi an-<lb type="inWord"/>tiqua vitia.<lb/>Dentes mei &#224;
                            superiori<lb/>congest<ex>ione</ex> ad caput sunt<lb/>jam corrupti &amp;
                        dolent<lb/>stupentque semper, licet<lb/>me corrigam. Sic est in<lb/>corpore
                        &amp; in animo labes.<lb/>In corpore non corrigenda,<lb/>in animo ver&#242;,
                        si<lb/>serio rem agimus,<lb/>optim&#232;, sed strenu&#232;<lb/>laborandum
                        inprimis si<lb/>adultum est malum. </note> Die<lb/>Augen spannen etwas. Ut
                    resolvam bibo per Dies aliquod hester-<lb type="inWord"/>num decoctum.
                        <g>Aer</g> frigidus in me ingenuit flatus quoque<lb/>oscitatio crebra affuit
                    et tussicula quia natura mucidum <g>aerem</g> &amp;<lb/>mucum, quae <hi
                        rend="underline">ex frigore</hi> vellet libenter excernere. <lb/>Spannen in
                    axilla dextra.<add resp="author" place="right">linck<ex>er</ex>hand oben
                        maxillares premunt cum surrexi.<lb/>congestio 2da ad eos debilitatos est. </add>
                    <lb/>Es mu&#223; sich einer in die positure stellen, nicht complaisant gegen die
                    welt<lb/>zu seyn, ihr nichts zu gefallen thun, nicht trincken essen p in
                    allem<lb/>was gegen die gesundheit des leibes v. der seelen, oder die
                    Natur<lb/>v. das gewissen laufft, da&#223; man sich also in positure setze, v.
                    nicht<lb/>achte obschon die welt einen vor einen Eigensinn und Narren
                        h&#228;lt,<note place="margin-right" resp="author">
                        <g>Chri</g>stiani liberrimi<lb/>sunt &amp; mundo servi<lb/>videntur. <name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/188245898"><hi rend="underline"
                                >Cicero</hi></name> solos<lb/>ver&#242; eos dicit liberos<lb/>in
                        paradoxis. Richtet<lb/>alles wird von nie-<lb type="inWord"/>mand gerichtet
                        al&#223;<lb/>von Gott. Liberrimo<lb/>in stinctu inhabitantis<lb/>Dei absque
                        ulla concti-<lb type="inWord"/>one agit bona<lb/>omnia v. wird ihm<lb/>also
                        nicht sauer. Et<lb/>haec est legis perfectio<lb/>quam adipiscitur
                        in<lb/>Evangelio cur <unclear>coroni</unclear> de <lb/>sua &amp; umbrae
                        corpore<lb/>qui realiter nos<lb/>solvit &#224; peccati<lb/>vinculis sata-<lb
                            type="inWord"/>nae &amp; mortis,<lb/>quod sciunt qui expe-<lb
                            type="inWord"/>riuntur Enthei.<lb/>Licet audiant<lb/>fanatici
                        mundo.<lb/>Stulti hi vero ut<lb/>habet sapientia,<lb/>mundi sapientes<lb/>in
                        aevo futuro conde-<lb type="inWord"/>mnabunt. Nam<lb/>judicium poli
                        differt<lb/>judiciis soli.<lb/><lb/>Qui tristis est vel<lb/>ob praesentia
                            pecca-<lb type="inWord"/>ta tristis, vel<lb/>antiqua non di-<lb
                            type="inWord"/>misit plane<lb/>alt&#232; radicata<lb/>vel natura
                        nimis<lb/>timidus per vitium <lb/>naturae. Vel &amp;<lb/>ut alii dicunt
                            pro-<lb type="inWord"/>birt Gott, ob man<lb/>sich ihm vollich
                        ergeben<lb/>v. zieht dem &#252;berflu&#223;<lb/>s<ex>einen</ex> strahl etwas
                        zu viel<lb/>ob man auch wolle<lb/>mit wenigem eo volente zufrieden seyn.
                        Alias Deus praesens<lb/>tenebras &amp; timorem omnem discutit semper.
                    </note><lb/>denn so mu&#223; es allen frommen ergehen, ut ipsi Servatori,
                    die<lb/>in dessen in dem bund eines guten gewissens mit Gott
                    alle<lb/>s&#252;ssigkeit genie&#223;en, v. der welt ihren Spott gerne ertragen,
                    auch<lb/>ihnen ihre schn&#246;de Wollust so momentanea ist v. fucata
                    dagegen<lb/>gerne lassen.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mundi stultus</hi>
                    </note> Solche wollen sich am Ende, da sie sich<lb/>im leben der welt
                    aufgeopfert, tr&#246;sten mit Verdienst, imputation<lb/><g>Chri</g>sti, p cum
                    nulli meruerit quid nil imputatur nisi <g>Chri</g>sto ipsi<lb/>in nobis vigenti,
                    non iis qui in mundo sunt &amp; de mundo,<lb/>quod esset cothurnos Herculis
                    applicare infanti. Sed certe<lb/>nos ipsi in omnibus sumus quaerendi qui nos
                    infelices, tristes,<lb/>laetos p facimus. Wir m&#252;ssen in einen
                    indifferentismum erga res<lb/>mundi kommen, so wird <hi rend="underline">steete
                        freude</hi> bey un&#223; seyn. Nil est quod<lb/>inquietos nos reddit quam si
                    peccato damus nostram volun-<lb type="inWord"/>tatem &amp; &#224; Deo recedimus.
                    Deus fecit nos <g>ter</g>renos Reges, &amp;<lb/>si imperio nostro bene utimur,
                    magis nos exaltat suo sub<lb/>regimine, ipsius regimini conformi &amp; naturae,
                    v. das heisst<lb/>dann ein rechter K&#246;nig seyn qui sapientes sunt. Sed
                    stultis nomine-<lb type="inWord"/>tenus Regibus desipientibus quibus omnis
                    resistit Deus, vel potius ihr<lb/>eigener verkehrter wille. Bona voluntas illos
                    exaltat, hosce<lb/>subinde altos deprimit, agunt n<ex>empe</ex> contra Deum
                    &amp; naturam<lb/>ejus bonam, quae per elementa omnia vadit. Voluntas
                    nostra<lb/>Deo danda est, hic ver&#232; nos purgat non putatio more,<lb/>qui
                    amor ipsius est ineffabilis erga homines, nemo ei eripitur qui<lb/>ei sese
                    credidit, <del>qui quorum</del> quemque ipse fecit. Non fides<lb/>putatilia
                    solvat, sed quae ipsa venit &#224; Deo cum eum quaerimus<lb/>quam nobis donat,
                    quaeque semper absque cessatione bona operatur,<lb/>externe nil habet,
                    aspernatur &#224; mundo, sed intern&#232; semper sese altius<lb/>Deo jungit,
                    cujus tandem gloriosa erit vita quae nunc<lb/>occulta est cum <g>Chri</g>sto in
                    Deo, ubi manifestabitur. Haec mundus<lb/>non capit nec sapit.</p>
                <pb facs="b0848.jpeg" n="848"/>
                <note2>(Seite 848) </note2>
                <p>Tussio, ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> mucus pulposus. Frigent in
                    frigido<lb/>meo hypoc<ex>austo</ex> scribenti manus, calent &#232; lecto
                        pedes.<note place="margin-left" resp="author"> Clavus pedis
                        d<ex>extri</ex><lb/>cito dolet e-<lb type="inWord"/>nati.<lb/>Mucus ex
                            inf<ex>undibulo</ex> scre-<lb type="inWord"/>atu
                        excernitur<lb/>pulposus.<lb/>Tussio in dem Kalten<lb/>nach dem
                        bette.<lb/>Gehe ins warme.<lb/>auris d<ex>extra</ex> susurrat.
                        </note><lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 19.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 63.
                    S&#252;dwestwind. <g>Die Luft</g> gantz tr&#252;b v. nebelich.<lb/>Iucundum est
                    spectare wie der gestrige v. heutige dufft ex-<lb type="inWord"/>terne die
                    heuser v. fenster p mit rechten crystallulis v. spitzigen<lb/>sternlein, wie
                        <g>nitrum</g> so es schiesst, p v. alles candirt. Die<lb/>fenster haben
                        sonderl<ex>ich</ex> sch&#246;ne sternlein, muscos v. b&#228;umgen<lb/>so gar
                    artig aussieht, meist aber gleichts dem Moo&#223;. #<note place="margin-left"
                        resp="author"> # muscis v. Lichenibus<lb/>so jetzo wachsen. </note><lb/>An
                    den fenstern meiner stube im h&#246;fgen ist nichts, aber an denen<lb/>auf der
                    Gasse, wo man in den Zimmern nicht w&#228;rmt.<lb/>Gelu externum enim arcetur
                    calore hypoc<ex>austi</ex> ut nebula gelu<lb/>concreta non possit in vitro coire
                    sed antequam se applicat<lb/>resolvatur in fumum.<lb/>Ructus. cum tussicula
                    &amp; screatu mucus in hypoc<ex>austo</ex> frigido pulposus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Vox rauca ad huc<lb/>Hora XI. soluta
                        fratri<lb/>alvus.<lb/>Frater semper torva tuetur<lb/>meditabundus, steht
                        im<lb/>leib nicht richtig dishar-<lb type="inWord"/>monia est.<lb/>fratri
                        alvus obstructa<lb/>ad huc licet <g>pulverem</g> antisp<ex>asticum</ex>
                        sumsit.<lb/>Mater faeces egerit<lb/>wie schaafs bohnen uti<lb/>&amp; meae
                        distinctae sunt in<lb/>portiunculas. A<lb/>frigore roborante fibras.
                    </note><lb/>frigent paulatim omnia extrema scribenti &amp; stanti.<lb/>Pressio
                    in antro pectoris sinistro. Ructus solvunt. Flatus.<lb/>Egessi leviter premendo
                    in portiunculas scybalis similes divi-<lb type="inWord"/>sas faeces spissas
                    luteas obsolet&#232;. Ructus horripil<ex>atio</ex>. Crepitus<lb/>motorum artuum.
                    Pitzeln in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Labium inferius oris gesprungen.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; lar<ex>ynge</ex> cum tussic<ex>ula</ex> &amp; screatu, aspera voce,
                    pulposus,<lb/>&amp; crassior jam. Concedo in die warme stube unten &amp;
                    scribo.<lb/>Usus bibliorum est.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Biblia</hi><lb/>Denen in reden beyzukommen<lb/>v. sie
                        zu erwecken, bonum<lb/>est. Die Erfahrung kan<lb/>man ex stylo
                        cordis<lb/>&amp; natura rerum schreiben<lb/>so weit herrlicher<lb/>klingt,
                        sed <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign><lb/><foreign xml:lang="gr"
                            >xxx</foreign>
                        <hi rend="underline">Hippoccrates.</hi>
                    </note> 1) ut inserviat crudis rudibusque quibusdam ad Deum<lb/>ut eant intra
                    cor suum 2) ut crescentes confirmet<lb/>3) ut perfectos jam &amp; qui
                        <g>spiritum</g> Dei rectorem habent, si quando tentantur,<lb/>sique forte
                    deflectant &#224; regula ejus &amp; sese obscurent, habeant<lb/>redeundi in viam
                    internam regulam externam.<note place="margin-left" resp="author"> Biblia
                        incerta sunt uti omnis<lb/>litera. Apostoli subinde<lb/>non satis se in
                        verbis sim-<lb type="inWord"/>plices explicarunt, &amp;<lb/>tempus
                        circumstantias muta-<lb type="inWord"/>vit, illi non adsunt da&#223;<lb/>wir
                        sie um ihren sinn fragen<lb/>k&#246;nten E<ex>rgo</ex> opus
                        est<lb/>interprete Spiritu<lb/>S<ex>ancto</ex> qui certius nos docet<lb/>in
                        corde omnem veritatem.<lb/>Litera E<ex>rgo</ex> non esse potest<lb/>regula
                        fidei, sed <g>spiritus</g><lb/>qui ipse est fides.<lb/>
                    </note> Perfectus ver&#242;, qui<lb/>nulla re flectatur <g>spirit</g>u solo <choice>
                        <orig>in choatore</orig>
                        <reg>inchoatore</reg>
                    </choice>, moderatore &amp; perfectore<lb/>fidei satis habet, nec ultra opus ei
                        est.<add resp="author" place="right"> Biblia sunt in succum &amp; sanguinem
                            seu<lb/><g>spirit</g>um in nobis vertenda, ut<lb/>ipsi nos
                        simus<lb/>oracula &amp; biblia <lb/>et ultra. </add><lb/>Pressio levis
                    frontis supra ocul<ex>um</ex> d<ex>extrum</ex> it<ex>em</ex> in occipite
                    p<lb/>Tussicula &amp; mucus ex lar<ex>ynge</ex> pulposus, Superioris
                        maxill<ex>ae</ex> molares stu-<lb type="inWord"/>pent paulul<ex>um</ex>.
                        Ructus.<note place="margin-left" resp="author"> Mucus in naso
                        decrescit<lb/>&amp; in <g>pulvere</g> album &amp;<lb/>luteolum con-<lb
                            type="inWord"/>crescit et<lb/>grumos fri-<lb type="inWord"/>abiles.
                    </note><lb/>Bibo Thee hora X von gr&#252;n thee, herba &amp; flor<ex>e</ex>
                    Arnica &amp; L<ex>igno</ex> sassafras.<lb/>Arnica pitzelt etwas in dem
                    infundibulo. Pedes sind noch eine weile<lb/>kalt.<lb/>Frigent pedes, calent
                    manus scribenti &amp; sudant.<lb/>Ructus. bibi Thee nach v. nach.<lb/>Hora XI.
                    descendit <hi rend="underline">nebula</hi> ex summo <g>aere</g> in
                    <g>ter</g>ram. Pressio axil-<lb type="inWord"/>lae sinist<ex>rae</ex>. Pedes
                    frigent.<lb/>Frigent pedes borborygmi. Rauca vox. Ructus. Scribenti<lb/>spannen
                    der Augen, sonderl<ex>ich</ex> sinister. Spannen sub aure <del> si</del> dextra
                    in<lb/>collo. Subinde tussicula &amp; screatus muci pulposi.<lb/>Klingen in aure
                        d<ex>extra</ex> quae semper susurrat. pitzeln in naso, qui<lb/>subinde
                    leviter stillat.<lb/>Man bittet vor wenig leute in der Kirche, plurimi obeunt
                    da&#223;<lb/>man es nicht denckt, catarrhalis febricula perimit visceribus
                    laborantes,<lb/>schnell, non notabiliter aegrotant. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120696460">Lutherus</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Nicolaus Luther (1661&#8211;1740), Jurist in Frankfurt
                    </note> pater est placidi<lb/>temperamenti sanguineus, catarrhali febre laborat
                    graviter, sed forte vincet.<lb/>Timet mortem uti ego vidi &amp; audivi ex eo.
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1052509002"
                        >Gladbach</name><note place="foot" resp="editor"> Cornelius Gladbach
                        (1706&#8211;1781), Arzt in Frankfurt </note> bedient<lb/>ihn.<lb/>Pressio in
                    pectoris antro sinistro. Ructus.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in
                    abducente indicis sinistri. Pedum frigus pitzeln in <lb/>naso.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> Spannen</fw></p>
                <pb facs="b0849.jpeg" n="849"/>
                <note2>(Seite 849) </note2>
                <p>Spannen in medio digit<ex>o</ex> sinistr<ex>ro</ex>. Pressio subinde
                        super<ex>iorum</ex> mola-<lb type="inWord"/>rium dentium. Oculi spannen
                    scribenti, borbor<ex>ygmi</ex>. pedes frigent<lb/>unten in hypocausto. Clavus
                    pedis d<ex>extri</ex> dolet.<lb/>Die obere maxillares spannen zusammen. In
                    inferiori maxill<ex>a</ex><lb/>hinten linck<supplied
                        reason="omitted-in-original">er</supplied>hand thut uti subinde solet das
                    Zahnfleisch<lb/>etwas jucken ad molarem ultimum, gantz hinten <hi
                        rend="underline">ubi dens<lb/>sapientiae locatur
                        alias.</hi><lb/>N<ex>ota</ex> B<ex>ene</ex>. Indicem hunc in laborem
                    componens alio tempore<lb/>plura noto, alio pauciora, sed necessaria
                    non<lb/>praetereo, nachdem das Gem&#252;the aufger&#228;umt ist
                    od<ex>er</ex><lb/>nicht.<lb/>Alacris animus. subinde tussio. Sub alis
                    sudor.<lb/>Quo magis cogito e&#242; majora video, &amp; mare
                    aliquod<lb/>inexhaustum in gratia &amp; Natura miraculorum.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Abyssus</hi><lb/><hi rend="underline">Mors mentis</hi>
                    </note> Hic, hic<lb/>sensus deficit, &amp; in Deum ubicunque simus
                    illabimur<lb/>ultro ut in ejus perfectione perficiamur. &#212; mors
                    beata<lb/>&#244; complementi finis beatus in suo principio, quod est natu-<lb
                        type="inWord"/>ralis et perfecta rotunditas. Hac morte obeunt soli san-<lb
                        type="inWord"/>cti, quosque pervadit <g>spirit</g>us coelestis. Hallelu
                    &#8211; jah!<lb/>Videns abyssum languet mens, vires immergit in
                    exhausto<lb/>fonti unde sumsit, suas. Antea nascivit Deum esse<lb/>qui ipsi
                    dedit vires omnes, &amp; putavit ex se se aliquid<lb/>habere, sed nunc viride
                    perspicit sub eo lapsus primi &amp;<lb/>per educationem confirmati tegmine bona
                    quaevis dedisse,<lb/>Deum, qui tenebras omnes creaturum tollet,
                    illasque<lb/>aeternum beabit. Animalis hoc non capit, et pro me-<lb
                        type="inWord"/>ra habet stultitia, quod animale non est. Oculi
                    mentis<lb/>alto de solio perspiciunt in Deo omnia, in abysso<lb/>omnium
                    deliciorum, cui nil est impervium. deficit vis<lb/>scribendi, &amp; sentiendi
                    vigor, pro altitudine &amp; magni-<lb type="inWord"/>tudine
                    Immensi!<lb/>Horripilatio dorsi. mens serena &amp; alacris &amp; quieta
                    absque<lb/>ullis tenebris. Mala quiete tolerat, bona agit non eo in-<lb
                        type="inWord"/>nata &amp; optimo sinceroque affectu.<lb/>Unten in
                        maxill<ex>a</ex> inf<ex>eriori</ex> linck<supplied
                        reason="omitted-in-original">er</supplied>hand an der Zahnl&#252;cke
                    pitzeln.<lb/>Esse biersuppen gerne meridie astringebar ea animo,
                    sed<lb/>mittebam, that nicht zu sehr darum.<lb/>Pertinet quoque ad
                    <g>Chri</g>stianorum libertatem die sich gantz eingezogen<lb/>v. nahe an ihrem
                    Centro halten, se nemini offerre, sic<lb/>veniunt homines &amp; quaerunt nos,
                    sed inde semper magis alli-<lb type="inWord"/>gabimur Centro nostro. Qui suum
                    usum quaerit se offert<lb/>qui Dei gubernare eum sinit &amp; sequitur.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Nemini sese of-<lb type="inWord"/>ferre.</hi>
                    </note><lb/>Convertendus facile &#224; tenui bono suo abstrahi potest
                    denuo,<lb/>si in mundo linquendo, &amp; renisibus carnis solam conservat fidem
                    in<lb/>Deum, der sein Gewirre werde zurecht bringen, geht alles gut.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Conduite neophyti</hi>
                    </note><lb/>&#224; Iusculo Cerevisiae sudat der Oberleib, frigent ad huc
                    pedes.<lb/>Calent pedes am Ende des essens.<lb/>Edi biersuppe, etwas gr&#252;ne
                    v. weise bohnen, Spanferckel, 1 st&#252;ck Kuchen. Non<lb/>nimius est appetitus,
                    habe noch nicht guten schmack v. geruch. Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g> 1 gl<ex>as</ex> wein.</p>
                <pb facs="b0850.jpeg" n="850"/>
                <note2>(Seite 850) </note2>
                <p>Subinde leviter tussio v. schneutze mich.<lb/>Crepitus artuum. Ructus, Calent
                    extrema.<lb/>Molares dentes stupent, meist aber linckerhand, oben v.<lb/>unten
                    jetzt auch. It<ex>em</ex> super<ex>iores</ex> molares rechterhand, it<ex>em</ex>
                    unten eben da<lb/>nach dem essen doch nicht so wie auf der lincken
                    oben.<lb/>Jucken in inguine sinist<ex>ro</ex>.<lb/>Egessi faeces spissas |: da
                    merckte da&#223; es kommen wolte setzte mich gleich<lb/>ne turbem naturam
                    porr&#242;, jam turbatum per Coryzam, &amp; excretionem<lb/>haec naturalem
                    restituam :| obscur&#232; luteas sat multas.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> hinc inde.<lb/>Ructus. Corrigo <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128961163"
                            >Magati</name></author> indicem</bibl> Koenigii,<note place="foot"
                        resp="editor"> Caesare Magati: De rara medicatione vulnerum, seu, De
                        vulneribus rar&#242; tractandis: libri duo in quibus nova traditur methodus
                        qua felicissime ac citius quam alio quovis modo sanantur vulnera, quaecunque
                        praeterea ad verum &amp; perfectam eorum curationem attinet diligenter
                        excutiuntur, Frankfurt/ Leipzig/ Amsterdam 1733. </note> pressio axillae
                        d<ex>extrae</ex>. <lb/>Bin eilfertig &#252;ber Koenigs arbeit, sudo in
                    corpore oben, pedes<lb/>paulul<ex>um</ex> refrigerari sentio sedenti.<lb/>Einige
                    werden in lumine multo gef&#252;hrt,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">F&#252;hrung</hi>
                    </note> v. freuden, alii in<lb/>tenebris v. Creutz v. leiden, v. haben keinen
                    begriff von der<lb/>Sache v. licht, od<ex>er</ex> wenig, sind doch seelig v.
                    Gott ge-<lb type="inWord"/>f&#228;llig. Et hi saepe in vitae fine magis sunt
                    quieti atque illi.<lb/>Pressio superiorum molarium.<lb/>Stiche im r&#252;cken
                    lincker hand.<note place="margin-left" resp="author"> Stiche in cubito
                            sin<ex>istro</ex>.<lb/>Ructus multi. Trieb<lb/>nach oben. pedes frigent.
                    </note> Tormina levia <del>&amp; flatus</del>. Oberleib<lb/>warm in der stube,
                    pedes refrigerati. Ructus. <del>Flatus nicht gleich auf die<lb/>tormina
                            s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex>danach</del>. <add resp="author" place="above"
                        >Hora 2 &#189; </add> Nulli flatus. Sudant volae manus
                    scribenti.<lb/>Libertatis pars &amp; indicium derelicti terreni suis
                        amatoribus<lb/>est,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Libertatis pars</hi><lb/>Zeit ward mir dr&#252;ber
                        lang,<lb/>sed vici me. </note> si quis vanitatem amantibus non amplius
                    crescitur, sed<lb/>misceretur affectu tranquillo, &amp; juvare studet
                    ubicunque<lb/>convenit, qui n<ex>empe</ex> irascitur ereptis, &amp; alii
                    injuriae prodit ani-<lb type="inWord"/>mum ad <g>ter</g>rena alligatum quidque
                    ipse sit facturus si forte ei<lb/>quoque afferretur injuria, Vindex elucet
                    animus, sed <hi rend="underline">Dei solius<lb/>regula est vindicta.</hi><note
                        place="margin-left" resp="author"> solche thun alles zur Er-<lb
                            type="inWord"/>bauung, <unclear>suxx</unclear> ultimo <lb/>fine
                        actionum, nicht sich<lb/>zu r&#228;chen zu irritiren.<lb/>man mu&#223;
                        gedult haben<lb/>non possunt n<ex>empe</ex> per<lb/>rerum naturam
                            capere<lb/><g>spirit</g>us Dei opera mun-<lb type="inWord"/>dani nisi
                        Deus<lb/>voluntatem iis per<lb/><g>spiritum</g> et intellectum<lb/>emendet
                        et no-<lb type="inWord"/>vum det sensum. </note> Liber sit <g>Chri</g>stiani
                    animus ab omnibus.<lb/>Paulul<ex>um</ex> labori vano succenseo Koenigii, sed
                    libertatem et sere-<lb type="inWord"/>nitatem mentis recipio, cum ordo Dei sit,
                    dare &amp; eripere, &amp;<lb/>variis nos inserere gratis &amp; ignatis, ut
                    discamus bona &amp;<lb/>dediscamus mala, re ipsa quoque perspiciamus internam
                    rerum naturam<lb/>quid in iis bonum quid malum, qua in re fidendum
                        appet<surplus>u</surplus>itui<lb/>nostro qua in re neutiquam. Dulcia
                    jungenda amaris, cupe-<lb type="inWord"/>diae Coeli non semper dantur nobis hic
                    qui facile in his<lb/>extolleremur et Manna hoc conculcaremus,
                    absinthio<lb/>opus est, ut cristas deprimet nostras, quibus depressis
                    vivemus,<lb/>laetius nil poscentes nisi quod Deus vult &amp; immittit,
                    quoque<lb/>ille nos mittit. Renisus in Deum nos infelices reddit &amp;
                    servos<lb/>facit.<lb/>Hora III &#189; pedes calescunt paulo magis, distribuitur
                    chylus.<lb/>Ructus angustum subinde pectus reddunt. Sed altius ascendendum
                    &amp;<lb/>universaliores acquirendae ideae sunt, et &#224; contrahentis sese
                        Ar-<lb type="inWord"/>chaei in frigus viribus res derivanda est <hi
                        rend="underline">nostro <unclear>xxdexxm</unclear> sym-<lb type="inWord"
                        />pathia.</hi><note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">ins Universale f&#252;hren.</hi>
                    </note> Accedit negotium in libro Koenigii quod cordi est,<lb/>it<ex>em</ex>
                    prima digestio, sic <hi rend="underline">eunt ad Centrum
                    humores.</hi><lb/>Pitzeln in naribus modo hac modo illa.<lb/>Inguinis
                        d<ex>extri</ex> pitzeln. Sudo in der stirne v. manibus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Calidum est hypocaustum
                    </note><lb/>Pressio dentium maxill<ex>arum</ex> superiorum. Ructus. Stiche in
                    medio laevae.<lb/>Flatus hora 3 &#188;. Pressio ocul<ex>i</ex>
                    sinist<ex>ri</ex>. pressio axill<ex>ae</ex> sinist<ex>rae</ex> it<ex>em</ex>
                        den-<lb type="inWord"/>tium super<ex>iorum</ex> molar<ex>um</ex>. Labium
                        infer<ex>ior</ex> cui cuticula fissa pitzelt.<lb/><g>Die Luft</g> nebelich
                    v. tr&#252;b, sind die k&#252;rtzeste tage, hyemis initium.<lb/>Pitzeln in
                    urethra. Ructus. Alae sudant. Nares etwas verstopfft.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> in fontanella.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> NB.</fw></p>
                <pb facs="b0851.jpeg" n="851"/>
                <note2>(Seite 851) </note2>
                <p>N<ex>ota</ex> B<ex>ene</ex>. Usum hujus laboris dum noto varia de me,
                    egregius<lb/>est, &amp; video per duos annos exacte. Quae tunc dimidia<lb/>et
                    mutilata cepi, jam exacte &amp; lucide &amp; virid&#232; &amp; <lb/>ver&#232;
                    capio, reque ipsa cum qua in ima saepe substan-<lb type="inWord"/>tia &amp; luce
                    summa unitus sum, ut tenebrae nullae<lb/>supersint. Initio nolebat Natura
                    reluctans pigra, sed<lb/>vicit coecis oculis, hat es aber herrlich hin au&#223;
                    gef&#252;hrt.<lb/>Imitare hoc exemplum in aliis Deo confisus, confun-<lb
                        type="inWord"/>dere nunquam in aeternum!<note place="margin-right"
                        resp="author"> In tenebris &amp; im-<lb type="inWord"/>patientia ver&#232;
                        nil<lb/>video, sordent o-<lb type="inWord"/>mnia, dann ist<lb/>stille seyn
                        gut,<lb/>semper n<ex>empe</ex> uti expe-<lb type="inWord"/>rientia docet
                        post<lb/>nubila phoebus.<lb/>His 2 annis bin per<lb/>hunc modum in vesti-<lb
                            type="inWord"/>gatorium naturalem<lb/>mit aufschreiben ob<lb/>memoriam
                        difficilem<lb/>v. ruminiren soweit<lb/>gekommen, al&#223;
                        auf<lb/>Universitaeten in<lb/>unzehlichen. Sed<lb/>fui in Acade-<lb
                            type="inWord"/>mia non de Aca-<lb type="inWord"/>demia.
                    </note><lb/>Stiche subtile in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. pressio
                        ocul<ex>i</ex> sinist<ex>ri</ex>. Pressio verticis.<lb/><hi rend="underline"
                        >Ructus, horum causae.</hi><lb/>Axillae sin<ex>istrae</ex> pressio. Pressio
                        axill<ex>ae</ex> d<ex>extrae</ex>. Tussicula, mucus ex
                    inf<ex>undibulo</ex><lb/>&amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus, larynx asper. Ructus.
                    Pitzeln in cantho ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex><lb/>majori. Pressio
                        ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>. Pressio occipitis. Pedum leve<lb/>frigus.
                    Oculi spannen. Nebula ob ocul<ex>um</ex> sin<ex>istrum</ex> volitat,
                        nehml<ex>ich</ex><lb/><hi rend="underline">deplexus solitus</hi> mucidus in
                    lente crystallina. Pressio ocul<ex>i</ex>
                    <del>sini</del> dextri.<lb/>Pressio humeri sinist<ex>ri</ex>. Ructus. Pitzeln in
                    naribus.<lb/>Nares verstopfft dick, mucus ex iis tenuis.<lb/>sudat frons &amp;
                    manus. <del>Clav</del> Crepitus artuum.<lb/>Pressio in antro pectoris
                        sinist<ex>ro</ex>. Ructus, hora IV est vespera <hi rend="underline"
                        >venit</hi><lb/>affligens &amp; tenebrae, Manus quoque paulul<ex>um</ex>
                    frigent, uti &amp;<lb/>pedes leviter. Ructus. Pressio verticis. Ructus
                    multi.<lb/>Pressio humeri sinist<ex>ri</ex>.<lb/>Frigent leviter pedes &amp;
                    manus. In lingua vesiculae nonnullae,<lb/>brummen v. summen subinde in Ohren.
                    Animus alacris. Oscitatio<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> labri
                        super<ex>ioris</ex> lincker seits.<lb/>Oscitatione ut aliis motibus ad
                    varios fines utitur natura e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex><lb/>ad <g>ignem</g>
                    expellendum. It<ex>em</ex> si pulmones loco seri halituosi<lb/>mucum ferunt ad
                    eum expellendum, si non liberaliter fluit.<lb/>Si fluit pellere non opus ideo
                    per hos dies non <hi rend="underline">oscitavi.</hi><lb/>Vespera hac
                        paulul<ex>um</ex> turbidus animus <hi rend="underline">plurima
                        oscitatio,</hi> et multus<lb/>ex naribus emungendo mucus, pressio capitis
                    varia, pedum &amp;<lb/>manuum leve subinde frigus post denuo calor. <hi
                        rend="underline">Est alteratio quae<lb/>harmoniam non amplius adesse indicat
                        omnem.</hi><note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Pandiculatio</hi> quoque rarior<lb/>et alii spasmi,
                            excre-<lb type="inWord"/>to superfluo per Coryzam,<lb/>unde elucet
                        horum<lb/>omnium <hi rend="underline">clara causa.</hi><lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                            pulsat<ex>orius</ex>. pressio, leves<lb/>spasmi <hi rend="underline"
                            >soli constantes.</hi>
                    </note><lb/>Sasse am ofen v. w&#228;re ob oscitationem bald eingeschlafen.
                    Tussicula, nares fluunt.<lb/>Ita laborante natura seu <g>spirit</g>u in corpore
                    &amp; tales sunt cogitationes nicht<lb/>heiter, subtristes.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Spiritus corpus &amp;<lb/>animum regit</hi>
                    </note> Excretiones si paulul<ex>um</ex> subsistunt. Dominus in
                    corpore<lb/>&amp; animo operans idem est nempe anima, Ergo eandem rem<lb/>idem
                    sequitur utrobique effectus. Clavus pedis sinist<ex>ri</ex> dolet.<lb/><hi
                        rend="underline">Lapidem philosoph<ex>orum</ex></hi> alias avide quaesivi
                    apud Gabl<ex>er</ex> p sed video,<lb/>tales fidere nimis imaginationi suae in
                    applicatione, licet<lb/>thesis verissima sit, nil demonstrare queunt. Expecto
                    num Deus<lb/>velit quod donare nec ne.<lb/>Pressio in digito indice dextrae
                        <supplied reason="omitted-in-original">manus</supplied>.<lb/>Sanitas si ita
                    amissa est, ut in nobis laborat lympha spissitudine<lb/>lent&#232;
                        sonderl<ex>ich</ex> contracta |: facilius ad huc &#224; <g>venere</g> per
                    contagium cito con-<lb type="inWord"/>tractus lentor curatur :| per
                        <g>venerem</g> multam p <del>per</del> abit ver&#242; in spissi-<lb
                        type="inWord"/>tudinem nimis multo sanguine &amp; nimis pauco <g>igne</g>
                    naturale et lento,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Immedicabile<lb/>malum lympha<lb/>depravata.</hi>
                    </note><lb/>invalescente malo semel, non possibilis est remediis medicis
                    omnibus,<lb/>in pharmacopoliis prostantibus medela ulla. Natura
                        paulul<ex>um</ex> subinde<lb/>contra assurgit, sed semper iterum vincitur
                    mole, erepto sibi <g>ign</g>e<lb/>per quem omnia agit vivida. Hic motus non
                    juvat, resolventia p p</p>
                <pb facs="b0852.jpeg" n="852"/>
                <note2>(Seite 852) </note2>
                <p>Facile sic obstruitur viscus aliquod vitale, hoc si est, sanguis
                    legitim&#232;<lb/>per totum non depuratur,<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Viscera omnia corpori<lb/>necessaria.</hi>
                    </note> contra omnia medicamenta adhibita<lb/>lentescit &amp; impurus fit, omnia
                        n<ex>empe</ex> viscere quodque pro suo<lb/>modulo juvent ad sanguinem
                    depurandum, res plane est im-<lb type="inWord"/>possibilis, labes serpit latius,
                    et tandem vita et <g>ignis</g> extinguitur,<lb/>et <g>spiritus</g> ad suam
                    sphaeram sicut ad <g>ter</g>ram meat corpus. Talibus<lb/>suadendum ut in
                    patientia mortem opperiantur.<lb/>Pitzeln in ano.<lb/>Spannen darinnen v.
                        zugl<ex>eich</ex> oben in den kurtzen Ribben lincker hand
                    it<ex>em</ex><lb/>h&#246;her oben in der brust zugl<ex>eich</ex>. terminatus
                    spasmus in <lb/>pectore oben in regione cordis v. pulsirt da externe in
                    musculis,<lb/>ist <hi rend="underline">eine tolle migratio spastica.</hi> Calent
                        extrema<add resp="author" place="below">Sequuntur Ructus. </add><lb/>Hilaris
                        animus.<note place="margin-left" resp="author"> brummen in aure
                            sinist<ex>ra</ex>. </note>
                    <lb/>Dentes maxillar<ex>es</ex> superiores stupent v. pressen. Tussicula.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Pressio verticis </note><lb/>Pressio
                    frontis. Ructus. Pressio axill<ex>ae</ex> sinist<ex>rae</ex>.<lb/>Varus in
                    cantho ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex> interno ad nasum unter dem
                    cantho.<lb/>Ructus. Spannen in femore dextro. Pressio ocul<ex>i</ex>
                        d<ex>extri</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    <del>omni</del> in femore sinist<ex>ro</ex>. Pitzeln in ano.<lb/>Pressio in
                    antro pectoris sinist<ex>ro</ex>. Ructus. Pressio &#252;ber dem rechten
                    Ohr.<lb/>Gieng per <g>aerem</g> in meiner kammer ein wenig subito
                    refrigeratae<lb/>manus. Ructus.<lb/>alles ist feucht in den h&#228;usern weil
                    die <g>Luft</g> gelinder ist v. die <hi rend="underline">K&#228;lte</hi><lb/><hi
                        rend="underline">noch in den h&#228;usern stickt</hi> sic in gelidis
                    parietibus p <g>aer</g> nebulosus<lb/>&amp; calidior coagulatur in <g>ter</g>ram
                        sonderl<ex>ich</ex> der angeflohene Reiff,<lb/>et ipsa illa cum ea prima et
                    ante eam coagulata <g>aqu</g>a in lapidibus<lb/>per gelu.<note
                        place="margin-left" resp="author"> alles eisen im hau&#223; ist
                        feucht,<lb/>v. schmierig. parietes<lb/>in domo klitzern v.<lb/>das candirte
                        wird<lb/>zu <g>wasser</g> per <g>aer</g>em. </note><lb/>Tussicula. Pressio
                    genu sinistri. Sedenti in hypoc<ex>austo</ex> paulul<ex>um</ex>
                    denuo<lb/>frigent pedes calent manus.<lb/>Bibo Decoctum hora V. ex
                        L<ex>igno</ex> sassafr<ex>as</ex> H<ex>er</ex>b<ex>a</ex> &amp;
                        fl<ex>ore</ex> Arnicae &amp; Thee.<lb/>sieht au&#223; colore wie Thee.
                    Trincke es nach v. nach ne noceat<lb/>ventriculo &amp; obambulo. Ist mir nicht
                    mehr zuwider, nachdem sehe da&#223;<lb/><hi rend="underline">die Arnica so
                        propinirt nichts &#252;bles schafft.</hi> Convictus sum, nil curo.<lb/>Sumo
                    portiones anaticas.<note place="margin-left" resp="author"> Non amplius si bibo
                            contrahi-<lb type="inWord"/>tur pharynx, sed quia<lb/>voluntas bibendi
                        est,<lb/>paulatim magis patulus<lb/>est.<lb/><hi rend="underline">Thee</hi>
                        grata est bey dem decocto<lb/>ne sapores augeantur<lb/>ist nicht so
                        nause&#246;s, &amp;<lb/>quia assuevit ei<lb/>Natura hoc in
                        volucro<lb/>ingratior herba sumitur<lb/>facilius. </note><lb/>Pressio in
                    digito medio dextrae. Obambulo bey dem Thee. Sudat corpus<lb/>pedes &amp; manus
                    subinde ab <hi rend="underline"><g>aer</g>e contracto</hi> in ambulando frigent
                    leviter<lb/>si sto &amp; sedeo quietus calent. Sudo in capite &amp; trunco.
                    Pedes<lb/>hument quoque uti semper solent quotidie &amp; per vitam
                    omnem<lb/>soliti fuere. <hi rend="underline">Sudor</hi> ille <hi
                        rend="underline">pedum</hi> mihi valde est salutaris.<lb/>Et posset si
                    supprimeretur mihi mortem facere, esset n<ex>empe</ex> indicium<lb/>vigoris
                    actionum naturalium, &amp; pulsionis ad extra cessantis<lb/>mox, et jam cessare
                    incipientis vel imminenti<supplied reason="omitted-in-original">s</supplied>, v.
                    da&#223; der geist wil<lb/>au&#223; ziehen au&#223; seinem Hau&#223;.<lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">Frater</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Heinrich Christian Senckenberg
                        (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschaftler, J. Chr. Senckenbergs
                        &#228;lterer Bruder </note> natu maximus kan nicht die raisonneurs v.
                    moralisten leiden, ist<lb/>gantz verpicht auf dinge ausser sich,<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Studia extranea</hi>
                    </note> historica p p Ita est quae agimus in ad-<lb type="inWord"/>haeremus ea
                    sola suspicimus in quibus cupimus inclarescere, <del>igno</del> notio
                    omnibus<lb/>ignoti nobis. Mundus proposterus est in omnibus steht auff dem Kopff
                    extra<lb/>se salutem quaerit quae intra nos est. Alia quoque agenda sed
                    principale<lb/>studium est ut emendetur labes primaeva.<lb/>Ructus, flatus.
                    Pedes leviter frigent, jetzt der rechte.<lb/>Tussicula levis, larynx asper.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in sura d<ex>extra</ex>. Sudant
                    scribenti manus.<note place="margin-left" resp="author"> Pressio
                        occipitis.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat </note><lb/><hi
                        rend="underline">Mater</hi><note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha
                        Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs
                        </note><hi rend="underline"> quieta est</hi> jam &amp; omnes rixas mittit,
                    quae per superiores dies<lb/>durarunt. Fuere hae rixae &#224; <g>mens</g>ium
                    ataxia. Patientia! ergo,<lb/>pluviam excipit serenitas. Iam jocatur &amp; salsas
                    irrisiones fert placid&#232;.<lb/>Vorher war ihre Zeit mich zu plagen, jetzt ist
                    meine, sie, satyrice, ut rideat<lb/>&amp; sarcasmos non ita ideo penetrat
                    viribus dispersis,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Satyra</hi><lb/>Satyra excitat homines<lb/>dormientes
                        v. bringt sie zum nach sinnen. Egregi&#232; usus in phlegmaticis, cholericos
                        erbittert sie <lb/> v. bessert nicht. </note> zu bewegen etwan<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> ihren</fw></p>
                <pb facs="b0853.jpeg" n="853"/>
                <note2>(Seite 853) </note2>
                <p>ihren orthodoxen &#228;usserl<ex>ichen</ex> lumpen v. conversations
                    Kram<lb/>fahren zu lassen. Sed nil utiles fieri potest obfirmata
                        <del>experi</del>-<lb type="inWord"/>
                    <del>entia</del> consuetudine, os precatur cantat p sed cor nescit.<lb/>Aeque
                    facile os vituperat alios atque precatur, utrumque est ex<lb/>consuetudine,
                    l&#228;sst sich zum schelten brauchen wie zum bethen wie<lb/>eine bassgeige in
                    der Kirche v. in dem bierhau&#223;, od<ex>er</ex><lb/>auch also die S&#228;nger
                    v. s&#228;ngerinnen in der Kirche Capelle<lb/>v. im bette. Sind
                    niedertr&#228;chtige Geister &amp; glebae affixi.<lb/><hi rend="underline"
                        >Satyra</hi> alias expergefacit eos, quibus est amor honoris
                    alicujus<lb/>non vulgaris, qui postea quoque re altius elata in cupidinem
                        immarce-<lb type="inWord"/>scibilis in bonis <g>spirit</g>ibus sublimari
                    potest, ut stulta sua deserant<lb/>&amp; convertantur ad meliora, sed matri<note
                        place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740),
                        geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note> in hisce expiravit
                        am-<lb type="inWord"/>bitio rationalis, &amp; amor pecuniae cessit in ejus
                    locum per<lb/>aetatem. E<ex>rgo</ex> orandum &amp; exemplo melius docendum
                        est.<note place="margin-right" resp="author"> Animus ipsius<lb/>est totus
                        in<lb/>novis et loqua-<lb type="inWord"/>citate, &amp; <lb/>concionibus
                        &amp;<lb/>talibus aliis<lb/>Extra se multa<lb/>quaerit &amp; emen-<lb
                            type="inWord"/>dat alios, de<lb/>se de sua familia<lb/>non cogitat,
                        nisi<lb/>in externo cortice<lb/>emendandis. Wei&#223;<lb/>es nicht
                        besser.<lb/>Womit man umgeht<lb/>das h&#228;ngt einem an v. <lb/>man hats
                        gern bey sich.<lb/>v. wil es einem andern gern<lb/>al&#223; was guts
                        communiciren.<lb/>Sorgt um&#223; &#228;usere v.<lb/>vergisst Gottes
                        Vorsorge. </note><lb/>Ita <hi rend="underline">contrarium</hi> opposuit <hi
                        rend="underline">Deus contrario</hi> ut sic curemur &amp; sanemur<lb/>uti in
                    medicina solet,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Contraria contrariis<lb/>curantur.</hi>
                    </note> quod idem est atque similibus curare si recte ex-<lb type="inWord"
                    />plicatur per proxima &amp; per remota, die Menschen m&#252;ssen
                    einander<lb/>poliren, das &#252;brige thut Gott, #<note place="margin-right"
                        resp="author"> # per angelos &amp;<lb/><g>spiritus</g> superiores<lb/>et
                            <g>spiritum</g> sanctum. </note> das <hi rend="underline">grobe nehmen
                        einander die</hi><lb/><hi rend="underline">Menschen selbst weg</hi>; Deus
                    his mediis utitur naturalibus, nobis<lb/>similibus. Und auff disem Grunde
                    besteht alles gute v. alles<lb/>b&#246;se in magicis. Qui haec intelligit sapit
                    &#232; natura re-<lb type="inWord"/>rum constantes et rotund&#232;. Intelligit
                    &amp; capit omnia per <g>spiritum</g> vivi-<lb type="inWord"/>ficantem. Per
                    contraria erweckt Gott die Menschen ut cogitant<lb/>sese &amp; sua, v. sich nach
                    was fixes sehnen, ergreifen sie das rechte ists<lb/>gut, si terrenum quod malum,
                    eripitur n<ex>empe</ex> in nocte, sed Deus ma-<lb type="inWord"/>net in vita
                    &amp; morte &amp; post mortem, man mu&#223; s<ex>einer</ex> sachen
                    gewi&#223;<lb/>seyn, od<ex>er</ex> ut S<ex>ancta</ex> S<ex>criptura</ex> dicit
                    den beruf fest machen. Haec est<lb/>crux, securis so die grobe Sp&#228;hne weg
                    nimmt. In corporis<lb/>contraria per gradus applicentur necesse est, ne mutatio
                    sit nimia<lb/>et conjunctio non firma, sic et in <g>spirit</g>ualibus, tentatio
                    primum<lb/>contrarii ne nimia sit, ne destruatur Natura nostra.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">de perfectione in <lb/>perfectionem.</hi>
                    </note> Ideo Deus<lb/>gradus suos habet, habet statum Gentilismi,
                        Iudaismi<lb/><g>Chri</g>stiani Catholici, habet mundi hujus
                    revolutiones,<lb/>altiores denique in quibus, uti prius corpus
                    separavit,<lb/>postea animam separat, tunc in altiora <g>spirit</g>um
                    quoque,<lb/>et demum in deum ex quo processimus, &#224; quo de lapsi
                    sumus<lb/>redimus. Omnia sapienter &amp; tanto Deo dignissima!<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Paulus Apostolus</hi> kannte<lb/><g>Chri</g>stum nicht
                        mehr nach dem<lb/>fleisch den er im<lb/>Geist in sich lebend<lb/>hatte. Ist
                        ein Enthu-<lb type="inWord"/>siaste.<lb/>Lutherani m&#252;ssen
                        ex<lb/>officio s&#252;ndigen v. alle<lb/>&#188; Jahr beichten, ne<lb/>uti
                        dicunt deficiat<lb/>gratia &amp; opera extol-<lb type="inWord"/>lantur.
                        Omnia mutantur<lb/>in schema externum<lb/>cor nescit.<lb/>Christiani aliis
                        omnia bona<lb/>vivant sed magis<lb/>corde quam ore, &amp; ora-<lb
                            type="inWord"/>tione quam gestibus. </note><lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>.
                    tormina, flatus, paulul<ex>um</ex> pes d<ex>exter</ex> friget sedenti<lb/>&amp;
                    scribenti meditanti superiora, etiam sudantes manus subinde<lb/>leviter frigent,
                    pressio verticis, pressio ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex>.
                        ructus.<lb/><g>Urina</g> movetur &#224; decocto.<lb/>Pressio
                        <del>auris</del> ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex>. Tussicula mucus pulposus.
                    Mucus ex naribus albuminosus.<lb/>B<ex>arometrum</ex>
                        18<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 54. schnell viel gelinder worden, haec mutatio
                    valida sanitati<lb/>non proficua est. Est hora VII. alles beschlagen mit candis
                    th&#252;r<lb/>fenster p v. fliesst hernach, in den dingen stickt der frost
                        qui<lb/><g>aer</g>is humores calidos vaporosos in sese coagulat. Der
                    Vorige<lb/>dufft v. Reiff f&#228;llt nun wie subtiler regen fl&#252;ssig
                        herunter<lb/><g>Die Luft</g> tr&#252;b v. nebelich.<lb/>Facile in
                        <g>aere</g> so nur ein wenig darin bin, refrigeror, sensibilis<lb/>sum &amp;
                    magis hausto Thee, ad superficium pellente, post diem unum<lb/>vel duos mittam
                    thee ne fiat <hi rend="underline">perversa consuetudo.</hi> #<note
                        place="margin-right" resp="author"> # Natura semper exposcit,<lb/>&amp; nil
                        postea juvat. </note> Si modo Catarrhus<lb/>exsiccatus est.</p>
                <pb facs="b0854.jpeg" n="854"/>
                <note2>(Seite 854) </note2>
                <p>Mit Ernst schreibe ich auff v. cum non succederet kratzte den<lb/>Kopff, est
                    signum indignantis, dient ad signaturam rerum<lb/>pernoscendam. Etwas unwillen,
                    so es nicht gleich succedirt.<lb/>Der schrecken vom neul<ex>ichen</ex> brand war
                    bald weg, ist in mir nicht<lb/>gewurtzelt, <hi rend="underline">sperno mundana
                        &amp; me separo ab iis.</hi><lb/>Aliis aliter. Fido providentiae quae dat
                    &amp; eripit ut nos exerceat.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Deus vult abscondi<lb/>desipientibus.</hi><lb/>Per
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118612433">Scriveri</name>
                        concionem<lb/>lectam cum infero in<lb/>hypoc<ex>austo</ex> essem ad
                        hanc<lb/>cogitationem alliciebar<lb/>in s<ex>einer</ex>
                        <bibl><title>herrlichk<ex>eit</ex> v. seligk<ex>eit</ex><lb/>der Kinder
                                Gottes,</title></bibl> auf<lb/>Morgen.
                        <!--Christian Scriver (1629&#8211;1693): Herrlichkeit und Seligkeit der Kinder Gottes, dessen sie, vor denen ungl&#228;ubigen Welt-Kindern als ein sonderlich Vorrecht,
im Leben, Leiden und Sterben, durch die Gnade Gottes zu geniessen haben, Leipzig 1685.-->
                    </note><lb/>Deus wohnt <del>ihnen den</del> im dunckeln, scilicet solang wir ihn
                    nicht<lb/>hell v. heiter sehen k&#246;nnen ubi oculi nudi solem,
                    wir<lb/>k&#246;nnen ihn aber sehen von angesicht zu angesicht endl<ex>ich</ex>,
                    v.<lb/>werden vor diser sonne selbst Sonnen werden, Moses aspiciendo<lb/>Deum
                    luxit. <hi rend="underline">Soles erimus in regno patris.</hi> E<ex>rgo</ex>
                    Deus relativ&#232;<lb/>absconditus, relative manifestus, pro ratione
                        recipientis.<note place="margin-left" resp="author"> aestum juventutis so
                        wir ihn<lb/><unclear>Verxxsilirt</unclear> haben in Eigenheit <lb/>ists ein
                        gl&#252;ck so wir gescheud,<lb/>eo ipso videmus peccati<lb/>naturam foedam
                        luminosi<lb/>fimus miseri dum fimus<lb/>&amp; angimur, &amp; Deo<lb/>faeces
                        vitae damus, v. ist<lb/>gut wenn es noch so her-<lb type="inWord"/>geht.
                        Primitias dare <lb/>melius esset. </note><lb/><g>Chri</g>stus doctor
                    perfectissimus veritatem abscondisse dicitur vulgo<lb/>&amp; plebi accurrenti.
                    Novit eorum animos et intentionem<lb/>et naturam, competens iis pabulum dedit.
                    Altas veritates<lb/>non capiebant, uti nec discipuli, nondum experti in
                    sese.<lb/>Sed sciebat <g>Chri</g>stus eos capturos demum, electos eos esse
                        pri-<lb type="inWord"/>micerios, ideo iis proponebat. Natura non
                    cepisset<lb/>eorum alta, si plebi locutus esset summa. Iudaei
                    praeoccupati<lb/>sua electione eum ideo persequebantur.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Iudaei</hi>
                    </note> Forte Iudaei fuere<lb/>altissimi <g>spirit</g>us in superioribus
                    revolutionibus, &amp; sanctissima<lb/>turma, ideoque <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign> sunt, &amp; nimium lapsi, uti <lb/>none quoque regeniti si
                    relabuntur, alte ruunt, &amp; eorum<lb/>ruina fere irreparabilis, ideo debebant
                    quaeri<lb/>primi per <g>Chri</g>stum, post &amp; gentes qui gradu
                    inferiores,<lb/>&amp; per ceteros priores permoti ad lapsum, nicht so
                    tieff<lb/>gefallen. Conculcant suas uniones; Natura nostra uni-<lb type="inWord"
                    />onem coelestem in se genitam habens uniones scit<lb/>charas habere. Ubi
                    crescimus majora proponit nobis<lb/>Deus, uti adolescentibus duriores dantur
                    cibi. Involvendae<lb/>non confirmatis veritates sunt fabulis &amp;
                    narratiunculis<lb/>Kindern in M&#228;hrgen, daran sie gewohnt sind, ut
                    capiunt<lb/>veritatis rudimenta &amp; altius procedant postea receptu-<lb
                        type="inWord"/>ri altiora, Kindern wird alle Speise in Milch p invol-<lb
                        type="inWord"/>virt capiunt aliud nihil, sicque de gradu in
                    gradum<lb/>ascenditur. Apostoli electi instruebantur, sind die nechste<lb/>nach
                        <g>Chri</g>sto, hi per #<note place="margin-left" resp="author"> #
                            <g>Chri</g>stum et sigillo. </note>
                    <g>spiritum</g> s<ex>anc</ex>tum docti propalabant ceteris,<lb/>Dei mysteria
                    &amp; magnalia, judaeis &amp; gentibus im Univer-<lb type="inWord"/>salen Ruff,
                    in seculo <g>spiritus</g> sancti vocabuntur omnes<lb/>&amp; Universitas
                        <g>spiritus</g> Dei mirabitur &amp; Deum colet caro<lb/>omnis, &amp;
                    subterranea, &#244; quae harmonia quae jubila<lb/>ea erunt! Plebs <g>Chri</g>sti
                    non capiebat verba, nondum,<lb/>sed vocari debebat per ministros <g>Chri</g>sti,
                    apostolos, qui ipsis<lb/>erant accommodati in <g>spirit</g>u et miraculis
                        <g>Chri</g>sti, &amp; trahe-<lb type="inWord"/>bant multos. Traxit occulte
                    sub Babele suos Deus, &amp;<lb/>trahit per <g>Chri</g>stum ad se jam quoque,
                    novit Deus suos in Universale invisi-<lb type="inWord"/>bili ecclesia, &amp;
                    nemo eripiet ei illos. Attractio fit per<lb/>Patrem ad filium amoris, et per
                    filium amoris adimus ad<lb/><hi rend="underline">Patris Celsitudinem,
                        divinitatis Centrum &amp; apicem,</hi> sed haec<lb/>divin&#232;, Deo digno
                    modo oportet intelligi, non humano.<note place="margin-left" resp="author"> Da
                            <hi rend="underline">der Krancke gena&#223;</hi> je <lb/>&#228;rger er
                        wa&#223;. Aegris<lb/>fit <g>spiritus</g> luminosus ridet<lb/>peccati
                        foeditatem &amp;<lb/>promittit resipiscere. Si<lb/>ergo luminosus talis
                            rela-<lb type="inWord"/>bitur ad sua mala wird<lb/>er mit 7 teufeln vor
                        1. besessen<lb/>v. viel fester verhafftet in<lb/>dem b&#246;sen, quo
                        luminosior<lb/>antea eo pejor, vires n<ex>empe</ex><lb/>omnes in malum
                        vertuntur<lb/>chylus bonus in <g>ace</g>tum. Sic<lb/>&amp; cum Iudaeis. <hi
                            rend="underline">Haec est<lb/>ratio naturalis,</hi> et <lb/># rerum
                        natura perspecta ea<lb/>in omnibus reddi potest. <lb/>Sed stulti <hi
                            rend="underline">Lutherani</hi><lb/>putant credunt impu-<lb
                            type="inWord"/>tant &#224; natura pura<lb/>Dei alienissimi &amp;
                        &#224;<lb/>simplicitate veritatis.<lb/># Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128961163"
                                    >Magati</name></author> Nachrede ad<lb/>T. II. <title>de rara
                                    Medicat<ex>ione</ex>.</title></bibl>
                        <!--Caesare Magati: De
rara medicatione vulnerum, seu, De vulneribus rar&#242; tractandis: libri duo in quibus nova traditur methodus qua felicissime ac citius quam alio quovis modo sanantur
vulnera, quaecunque praeterea ad verum &amp; perfectam eorum curationem attinet diligenter excutiuntur, Frankfurt/ Leipzig/ Amsterdam 1733.--><lb/>Erga
                        debiles braucht<lb/>Gott v. <g>Chri</g>stus fl&#252;che<lb/>Zorn,
                            <g>Feuer</g> schn&#252;re,<lb/>in liberos <g>spiritu</g> amorem<lb/>qui
                        ipse est totus, dat<lb/>se non sub tegmine, sed<lb/>uti est ipse in
                        se<lb/>gustandum &amp; fruendum.<lb/>Superius dictu duros<lb/>&amp; nudes
                        vix permo-<lb type="inWord"/>vent, hi ver&#242; libere<lb/>bona agunt omnia
                        ex<lb/>Deo, in facie dei,<lb/>per Deum. </note></p>
                <pb facs="b0855.jpeg" n="855"/>
                <note2>(Seite 855) </note2>
                <p>Stund v. rasirte mich in der warmen stube in dem hembd, sic<lb/>pressio verticis
                    p sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> motus, borb<ex>orygmi</ex> flatus, et
                        horripil<ex>atio</ex><lb/>extremorum, pedum &amp; manuum leve frigus,<note
                        place="margin-right" resp="author"> Pitzeln in ano<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>.
                            Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex><lb/>varius </note> sensibilis
                    &amp; debilis<lb/>sum, si non tegor satis, statim frigus me occupat quod
                    &amp;<lb/>pervadit calorem hypocausti nam dominatur jam frigus<lb/>&amp; nos
                    totos <hi rend="underline">sypathetice</hi> pervadit. Aestate nil
                    fere<lb/>extraneum nos frigefacit, quia Natruralis macrocosmi
                    <g>ignis</g><lb/>nos &amp; totam naturam resolvit, uti hyeme coagulat.<lb/>Haec
                    est egregia <hi rend="underline">harmonia macro &amp; microcosmi.</hi>
                    Frigus<lb/>et aestus sunt 2 qualitates nostrae Archaei #<note
                        place="margin-right" resp="author"> # contractio &amp; ex-<lb type="inWord"
                        />pansio, operatio ad<lb/>Centrum &amp; peripheriam<lb/>Hyems colligit
                        vires<lb/>uti Crux &amp; mors ad<lb/>novam perfectionem vi-<lb type="inWord"
                        />tam, aestas est ex<lb/>vita. Aestas ostendit<lb/>pulchritudines alte-<lb
                            type="inWord"/>rius mundi ubi erit<lb/>aestas non cessatura<lb/>absque
                        hyemis vicis-<lb type="inWord"/>situdine. Hic<lb/>est <hi rend="underline"
                            >Paradisus.</hi> Per<lb/>spinas ad rosas<lb/>eundum est per<lb/>aspera
                        ad astra. </note> terrae &amp; nostrae ani-<lb type="inWord"/>mae,
                    dependiren von einander, v. in ihrem nat&#252;rl<ex>ichen</ex>
                    gradu<lb/>verstehen sie einander wohl, nicht aber so die Kr&#228;ffte unserm
                    entgehen<lb/>v. Archaeus <g>ter</g>rae meister wird, der uns kalt v. un
                    beweglich<lb/>macht v. mineralisch, uti lapides, wir fallen auch
                        wirckl<ex>ich</ex><lb/>in die <g>Erde</g>, m&#252;ssen also alles <hi
                        rend="underline">Elementa durchwandern,</hi> die<lb/>unsere thaten lebendig
                    in sich behalten v. erzehlen werden an jenem<lb/>tage wenn uns in einer andern
                    Welt die Augen werden<lb/>auffgehen, v. wir alles in sich v. nicht per nebulam
                    sehen werden.<lb/>Haec naturalis ratio est, &amp; talis <hi rend="underline"
                        >naturalista</hi> ex rerum na-<lb type="inWord"/>tura, exque natura Patris
                    rerum &amp; Entium vivam<lb/>et moriar!<lb/><hi rend="underline">Theologi
                        nostri</hi> naturam valde contemnunt,<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119439034"><hi
                                rend="underline">Burnetius</hi></name> &amp; Angli aliter<lb/>Wollen
                        uns unsere Waaren<lb/>auffzwingen, sed foe-<lb type="inWord"/>tent terrena
                        prae<lb/>Coelestibus. Bona est<lb/>voluntas wollen was<lb/>guts geben sed
                        cum<lb/>ipsi se magis atque<lb/>Deum quaerunt<lb/>nesciunt quod
                        bonum<lb/>est, et opus habent<lb/>exire &#224; se ipse.<lb/>Discunt prius
                            i-<lb type="inWord"/>psi antequam<lb/>docere incipi-<lb type="inWord"
                        />unt, &#224; Deo.<lb/>Relative bona <lb/>sunt secundum cogni-<lb
                            type="inWord"/>tionem essentialem,<lb/>sicque talis est<lb/>communicatio
                        boni. </note> sed cum nil supra<lb/>systema et symbola sua sapiunt mittendi,
                    nam non intel-<lb type="inWord"/>ligunt reliqua, magna opera et studio nihil
                    discunt<lb/>coacti credere ut scriptum est, qui Veritatem sequuntur,
                    planam,<lb/>iis oculi magis magisque aperiuntur &amp; tandem fiunt
                    unus<lb/>unicus oculus, pleni lumine, toti luminosi, absque<lb/>coactione, ohne
                    Verdru&#223;, ohne Knechtliches treiben, Murren p<lb/>in aller lust wie Gottes
                    liebe Kinder, potentes corda<lb/>percellere. Varia nesciunt se Deum spernere,
                    qui creavit<lb/>omnia pura &amp; luminosa, uti ipsa lux est, venturi
                    eadem<lb/>via ad Deum, quam in suo statu jam non agnoscunt persequuntur<lb/>suos
                    antecessores, v. werden es bedauern so sie dahin kommen, da&#223;<lb/>sie ihre
                    Erstgeburth verschertzt die guten gedruckt v. get&#246;dtet<lb/>v. nur mit einem
                    geringen loo&#223; vorlieb nehmen m&#252;ssen, v. werden<lb/>sich nicht genug
                    &#252;ber ihre blind v. Narrheit verwundern, da&#223;<lb/>sie es noch dazu
                    au&#223; blinder guter Meynung in praejudiciis car-<lb type="inWord"/>nis, unter
                    gutem Schein, gethan haben. Gesetz v. <g>Chri</g>stus verfolgen<lb/>alzeit die
                    freye, wie Christum die Juden, der selbst ein<lb/>Jude, aber ein freyer war, v.
                    sie wolte zur freyheit<lb/>f&#252;hren,<note place="margin-right" resp="author">
                        Zwischen einem freyen v. nicht freyen<lb/>ist der Cherub eine<lb/>grose
                        Klufft, da&#223;<lb/>der gebundene noch<lb/>nicht gebessert ist,
                        hoc<lb/>arcet eum via &#224;<lb/>vitae arbore.<lb/>per Naturam
                        impossibile<lb/>est, sapere stultam<lb/>sophiam. </note> er selbst suchte es
                    ipsis seinen <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign><lb/>in aeternitate, die
                    apostolos herbey, v. lie&#223; durch sie die<lb/>andere Juden v. heyden herbey
                    rufen, &amp; tales ad huc vocat<lb/>&amp; mittit Apostolos ad Universitatem
                    vocandam ad Coe-<lb type="inWord"/>nam suam. Exultate qui humiles corde estis,
                    &amp; laudate<lb/>Dominum Exercituum qui <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>
                    revelavit, quae nolunt decepti <lb/>Doctores Theologi in sua sapientia ex
                    inferno, et propria voluntate, adeoque<lb/>iis sunt abscondita, cum ipsos mittat
                    sapientia inanes, mittite ipsis<lb/>suas mundanas delicias quas divinis stulti
                    praeferunt, quae vobis<lb/>sunt ineffabilis &amp; immensa possessio. Deus qui
                    magna non vult, ei <lb/> &amp;parva</p>
                <pb facs="b0856.jpeg" n="856"/>
                <note2>(Seite 856) </note2>
                <p>parva dimittit, dona, non est in vidus, proponit Tibi<lb/>omnia greife wozu die
                    welt, es ist alles in deine h&#228;nde<lb/>gegeben. Reverenter habe ductum
                        <g>spirit</g>us ipsius, &amp; eum<lb/>ora, et cor tuum ipsi dona ut altius
                    cum eo uniaris<lb/>de gradu in gradum. Gaudium super omne gaudium in<lb/>Jehovah
                        Sabaoth!<lb/>Gros,<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note>
                    qui Theologus fuit, Elsas<ex>er</ex><note place="foot" resp="editor"> Johann
                        Jakob Els&#228;sser (* ca. 1681), Theologe in Frankfurt </note> &amp;
                        Viselius,<note place="foot" resp="editor"> Johann Georg Viselius
                        (1681&#8211;1744), Theologe in Gr&#252;nstadt und Usingen </note> putant ich
                    gehe<lb/>zu viel ins wissen ein, werde ihnen zu frey. Hi theologi cum<lb/>quid
                    habent, non scientes tales fieri qui in juventu-<lb type="inWord"/>te non
                    praeoccupati fuere, quique veritatem puram ab initio<lb/>gustavere. Miratus
                    tamen gros subinde sapienter<lb/>dicta &amp; laudat. Mittendi donec Deus magis
                    eos<lb/>illuminet, si placuerit, sique ad miserit eorum<lb/>Natura. Libertatis
                    legem non capiunt, nec &#232; re<lb/>&amp; Natura philosophantur quod idem est
                    atque theologizare.<lb/>Naturae vox ipsis sordet, sic docti ex S<ex>ancta</ex>
                    Scriptura,<lb/>quae pro rudibus scripta est accommodative ad eorum<lb/>errores,
                    qui de bona natura nil sciebant, res ipsa<lb/>vero ultro altius progressis sese
                    explicat. Haec est<lb/>merces eorum qui literam nimis colunt, et ita<lb/>ut
                    Spiritum secundum eam cogant, &amp; eum non<lb/>sinant operari liberum, in
                    cidunt in pinguia men-<lb type="inWord"/>dacia et errores, pro ver&#242; et
                    stabili amplectuntur quod<lb/>non est, quodque subvertere quaeunt literarii alii
                        ortho-<lb type="inWord"/>doxi ex litera eadem. Den Geist aber v. was
                    daher<lb/>geht sollen sie wohl unangetastet stehen lassen, es<lb/>ist ihnen zu
                    hoch v. sie k&#246;nnen es nicht begreifen, heissen<lb/>es daher nur fanatisch,
                    so ein Zeichen ist, da&#223; sie es<lb/>nicht <choice>
                        <sic>versteht</sic>
                        <corr>verstehen</corr>
                    </choice> v. nicht wiederlegen k&#246;nnen, wie alles
                    schelten,<lb/>sch&#228;nden v. schm&#228;hen eine Schw&#228;che zeihet. Ubi
                        n<ex>empe</ex> lux<lb/>ibi pax et ratio et argumenta sunt omnia
                    discutientia,<lb/>tenebrae, rumor, Quaal Angst in desipientibus et<lb/>eorum
                    matre moria. Morias sic dictae s<ex>anctae</ex> sapientiae ve-<lb type="inWord"
                    />rae Encomium Erasmus dedit, et sapientia seculi<lb/>secundum S<ex>anctae</ex>
                        S<ex>cripturae</ex> moriam sals&#232; perstrinxit et eloquenter<lb/>qui
                    bonus labor est. Et opus esset nostrae seculo altero<lb/>Erasmo qui moriae
                    veternum sapientibus excuteret.<lb/><hi rend="underline">Libertas
                        <g>Chri</g>stiani</hi> est sapientia ipsa et <g>Chri</g>stus
                    &#955;&#972;&#947;&#959;&#962;, die<lb/>ist herrlichen Adels ut sapientiae liber
                    dicit &amp; Prover-<lb type="inWord"/>bia Salomonis, alle sch&#228;tze der welt
                    sind ihr nicht zu gleichen,<lb/>v. niemand wei&#223; es al&#223; der es
                    w&#252;rdig ist, sie in<lb/>sich einl&#228;sst v. sie schmeckt, sed pura amat
                    corda,<lb/>per rerum naturam, purum n<ex>empe</ex> impuro non miscetur.<lb/>Haec
                    libertas est qualitas verae primae immutabilis na-<lb type="inWord"/>turae cui
                    lapsus diaboli tenebras intertexuit quae<lb/>nonnullis ad huc ad haerent,
                    quasque ala<supplied reason="omitted-in-original">c</supplied>ritati
                    veritatis<lb/>ad miscent, sicque lux intercipitur plena.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Natura bona liberos facit<lb/>mala servos
                        et<lb/>stultos. </note> Unter g&#246;ttl<ex>icher</ex> gedult<lb/>wird alles
                    getragen, bi&#223; alles zu seiner Zeit reiff wird,<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">aber</fw></p>
                <pb facs="b0857.jpeg" n="857"/>
                <note2>(Seite 857) </note2>
                <p>aber endlich wird die Klarheit die dunckelheit<lb/>verschlingen v. Gott alles in
                    allem seyn. Tunc videbunt<lb/>oculi nostri plenum diem, cujus primam jam
                    miculam<lb/>videmus. Veniat illa dies <g>Chri</g>sti #<add resp="author"
                        place="above"># et <g>spiritus</g> sancti </add> #<note place="margin-right"
                        resp="author"> # in judicio<lb/>extremo </note> veniat altior Dies
                    summi<lb/>Jehovae |: <hi rend="underline">post eam</hi> in altiori revelatione
                    :| ut demum<lb/>unum sit omnia<hi rend="underline">! Sic trinitas </hi><hi
                        rend="underline">una</hi><hi rend="underline"> in unum erit compacta<lb/>et
                        nos in illam. Convolvet sese uti emanavit,</hi> pater<lb/>filius et
                        <g>spirit</g>us nachdem alles herrlich ist hinau&#223;
                    gef&#252;hrt<lb/>worden, denn was er wil das geschieht, v. er ists gar.
                        Vid<ex>e</ex> Liber<lb/>sapientiae.<note place="margin-right" resp="author">
                        Harmonia tunc erunt<lb/>immense, in omnibus<lb/>idem hymnus
                        optimus<lb/>&amp; concentus idem exori-<lb type="inWord"/>etur et
                            <g>spirit</g>u &amp; canta-<lb type="inWord"/>bunt verba in effa-<lb
                            type="inWord"/>bilia de magnalibus<lb/>Dei. Avet <g>spirit</g>us ex-<lb
                            type="inWord"/>ire ex corpore &amp;<lb/>laudare deum
                        ore<lb/>pleniore.<lb/>Deus 3pliciter se mani-<lb type="inWord"/>festavit
                        nobis grati-<lb type="inWord"/>osus. </note><lb/><hi rend="underline"
                        >Cessare debeo scribere, ich werde sonst nicht fertig, immer gibts<lb/>neue
                        Einfl&#252;sse v. Quellen in diesen Wundern.</hi> Laus<lb/>Deo qui beat nos
                    qui benedicit nobis, nihil non<lb/>nobis manifestat colentibus eum!<lb/>Ita me
                    abripuit scriptio, sedentem in inquieto hypocausto infero,<lb/>bey den
                    domesticis unter allem geschw&#228;rme, ut fere nil viderim<lb/>nil audierim,
                    Video E<ex>rgo</ex> in omnibus turbis externis si cor tran-<lb type="inWord"
                    />quillus est nil <g>spirit</g>ui officere penetrat omnia si ei
                        soli<lb/>attendimus.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Externa <g>spirit</g>um<lb/>non sufflami-<lb
                                type="inWord"/>nant.</hi>
                    </note> Alio tempore si tenebricosus sum in solitudine<lb/>remotissima ne unicam
                    quidem bonam cogitationem<lb/>nec in natura nec gratia, subinde habeo. Spiritus
                    potens<lb/>est, nam dei regitur digito, credentibus hac fide
                    omnia<lb/>possibilia sunt, sed haec est fides, non incipientium,
                    sed<lb/>confirmatorum, et fides Dei et electorum. Ita omnia<lb/>valent &amp;
                    potentia sunt si seria sunt, tunc enim<lb/>agunt idealiter et ex magia interna
                    essentiali, non<lb/>superficialiter in halitu corporeo et voce mortua corpo-<lb
                        type="inWord"/>ris, qualis Pastorum est irregenitorum. Dei verbum
                    internum<lb/>est malleus comminuens saxea corda. Sed ubi in <hi rend="underline"
                        >Apostolis<lb/>nostris chartaceis et literariis</hi> vel micula, vel
                        vestigi-<lb type="inWord"/>um levissimum hujus virtutis divinae. Sind alle
                    zum tummen<lb/>Saltz geworden, haben die wei&#223;heit verlassen, sich in worten
                    verstiegen,<lb/>gek&#252;nstelt, v. das wesen vorbey gelaufen. Miseri coeci
                        coe-<lb type="inWord"/>corum duces! <hi rend="underline">Ab intra vigor et
                        vita est omnis, ab<lb/>extra mors</hi> quae peribit, ab intra boni omnis
                        funda-<lb type="inWord"/>mentum jaciendum est.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">mors ab extra ex<lb/>accidenti venit</hi><lb/>non est
                        realis et<lb/>substantia aliqua. </note> Stultitia ab extra applicatur
                    &amp;<lb/>appenditur non mensura, wie leim den Man an ein<lb/>hau&#223;
                    schmieret so ein Ungewitter abweschet, &#252;bert&#252;nchen mit<lb/>losem
                    Kalch. <hi rend="underline">Sed finienda oratio et vires ad<lb/>intra
                        colligendae ad vitam novam</hi> et forte futu-<lb type="inWord"/>ram pugnam
                    cum carne et Satana! ut tunc vires<lb/>suppetant non vano conatu dispergendae,
                    multo<lb/>minus in stultitiae risum externum vertendae et dissi-<lb
                        type="inWord"/>pandae in utiliter, quae esset Dei donorum
                    altorum<lb/>damnabilis profusio. Pax esto &amp; quies Deo datore<lb/>digna, Laus
                    &amp; adoratio Regi Regnum digna. Amen!</p>
                <pb facs="b0858.jpeg" n="858"/>
                <note2>(Seite 858) </note2>
                <p>Ita scribenti &amp; meditanti frigent pedes in hypoc<ex>austo</ex><lb/>calido
                    unten.<lb/>Mucus ex naribus albus albuminosus multus ad huc expurgatur.<lb/><hi
                        rend="underline">Borborygmi statim si pedes frigent.</hi><add resp="author"
                        place="right">in summa si transpiratio in-<lb type="inWord"/>hibitur </add>
                    <lb/>Gehe per <g>aerem</g> nach meiner Stube, sic manus frigent in
                    <g>aer</g>e<lb/>die stube ist nicht so warm al&#223; unten.<lb/>Pressio molarium
                    dentium superiorum.<lb/>Nares obturatae &#224; muco et ille excernitur ad
                    huc.<lb/>Borborygmi. Larynx et vox rauca. Subinde tussicula et<lb/>mucus
                    pulposus ex larynge, &amp; ad screatu idem ex infundibulo<lb/>sed <hi
                        rend="underline">parciora ea sunt post Coryzam,</hi> excernenda excreta
                        sunt.<note place="margin-left" resp="author"> Susurrat &amp;
                        murmurat<lb/>auris sinistra kurtz,<lb/>dextra semper susurrat.<lb/>Klingen
                        in aure dextr<ex>a</ex>.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>. Pitzeln
                        ad<lb/>anum in natibus.<lb/>Flatus. frigent manus<lb/>pedes
                        calidiores<lb/>tecti.<lb/>schnurren vor dem lincken<lb/>Ohr.
                        Flatus<lb/>pressio in pollice d<ex>extri</ex><lb/>manus.
                        </note><lb/>B<ex>arometrum</ex> 18 &#189; omnia diffluunt <g>aqu</g>a,
                        <g>aer</g> valde humidus est.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 53. hora X die
                        <g>Luft</g> heller der Nebel ist aufgezogen, <hi rend="underline">v. reg-<lb
                            type="inWord"/>net v&#246;llig,</hi> eine schnelle mutatio in uno die,
                    v. <lb/>sonderl<ex>ich</ex> best&#228;ndig bey Ostwind. Thauet v&#246;llig
                    auff<lb/>also. Hic <g>aer</g> est valde noxius sicque per <hi rend="underline"
                        >Achaeum <g>ter</g>rae<lb/>nos deus punit</hi> inque eo felices nos facit
                    &amp; renovat<lb/>&amp; in et cum <g>ter</g>ra nostra ea omnia. Habitatorum
                        n<ex>empe</ex> feli-<lb type="inWord"/>cem, felicem quoque domum continere
                    oportet ex natura rerum.<lb/>Optime sani sunt, quorum ita viget <g>ignis</g>, et
                    ex eo viget<lb/>tonus ut insensibiliter fiant excretiones omnes,<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Coryzae usus genuinus</hi>
                    </note> placi-<lb type="inWord"/>de, suo quoque ordine, qui non nimis
                    pinguescit, nec<lb/>nimis gracilescunt, et semper vires conservant suas
                    corpore<lb/>&amp; animo. genuinae excretiones ex <unclear>dixxxt</unclear>, vel
                    fiunt <lb/>in sanguine vel sudore multo, multis flatibus, diarrhoea pp<lb/>robur
                    inclinatum &amp; labescens, hique etiam subinde<lb/>mentem experiuntur turbidam
                    et disharmonicam uti corpus,<lb/>vel si alte processit corporis malum similiter
                    subinde mente<lb/>delirant, it<ex>em</ex> n<ex>empe</ex> pari passu anima et
                    corpus dominio<lb/>subjacens unius <g>spirit</g>us, qui si depravatur <hi
                        rend="underline">furit</hi> in corpore<lb/>&amp; animo. Haec est ratio
                    Coryzae, ists aber geschehen da&#223;<lb/><g>das Feuer</g> depauperirt ist, der
                    vigor gefallen, ist eine stagnatio hu-<lb type="inWord"/>morum entstanden, ist
                    es freylich weil man nichts bessers haben<lb/>kan relativ&#232; gut, aber nicht
                    in sese, &amp; si comparetur perfectae<lb/>sanitatis exemplari. Und ist dann gut
                    wenn die <hi rend="underline">Natur</hi><lb/>so viel Kr&#228;ffte hat zu
                    sammlen, das stagnirte au&#223;zuwerfen. aber<lb/>&#252;ber solchem
                    au&#223;werfen v. violenten disharmonischen ex cerni-<lb type="inWord"/>ren <hi
                        rend="underline">mattet sie sich ab, v. der todt wird
                    beschleunigt.</hi><lb/>Ipsa n<ex>empe</ex> ea res et motus ii eluctatorii naxii
                    naturae,<lb/>virium deficientium et labentium dant documenta, v.<lb/><hi
                        rend="underline">gehen her vor dem fall des Leibes.</hi> Solche Leute
                    werden<lb/>nicht alt. #<note place="margin-left" resp="author"> # od<ex>er</ex>
                        selten si<lb/>temperanter vi-<lb type="inWord"/>vunt &amp;
                        naturae<lb/>convenienter </note> Genuinas humorum excretiones sani
                    annosique<lb/>rustici non habent, iique sunt sanitatis viva
                    exemplaria.<lb/>Morborum exemplaria sunt in Regum aulis &amp; apud
                    ceteros<lb/>delicatos, qui naturae in externis artubus nil dant quod<lb/>aget,
                    sicque spasmi <hi rend="underline">pervertunt &amp; corrumpunt viscera<lb/>eorum
                        interna.</hi> alles ex disharmonia, alles solte gleich<lb/>au&#223;
                    getheilet seyn. Superbi wollen was besonders haben, leben v. sterben <lb/>wie
                    Unmenschen v. Unthiere.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> Bor-</fw></p>
                <pb facs="b0859.jpeg" n="859"/>
                <note2>(Seite 859) </note2>
                <p>Borbor<ex>ygmi</ex>. horripil<ex>atio</ex> extremorum. Sp<ex>asmus</ex>
                        pulsat<ex>orius</ex>. Flatus crepantes.<lb/>Horripilatio, pandiculatio,
                    oscitatio.<lb/>Spannen in medio digito dextrae.<lb/>Tussio subinde. Frigent ad
                    huc extima.<lb/>augen spannen vom schreiben, s<ex>on</ex>derl<ex>ich</ex> das
                    lincke. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> vorn<lb/>ad laryngem. Pressio in
                    capite. Flatus, rieche<lb/>nicht ob sie stincken od<ex>er</ex> nicht. Styrax am
                    ofen so starck von<lb/>Geruch rieche so es mir vom ofen in die Nase geht, sed
                        pau-<lb type="inWord"/>lulum obscure. Sic odor <unclear>imminatus</unclear>
                    est, non sublatus. <lb/>Flatus. Ructus. Flatus. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Knarren
                    in aure sinist<ex>ra</ex>. <hi rend="underline">Tussio magis</hi> etwas wenigs
                    mehr ob <g>aerem</g><lb/>calidum quem sentit archaeus, <del>ob</del>
                    <g>aer</g>is <del>calido</del> frigidi particula in<lb/>meum corpus irrepsit,
                    ist empfindl<ex>ich</ex> in Larynge gewesen. Ist<lb/>nicht so warm noch in der
                    stube wie unten.<lb/>schnurren vor dem lincken Ohr subinde, susurrat
                    dextra.<lb/>das <hi rend="underline">schnurren</hi> ist mir was frembdes ist
                    aber eben von spasmis,<lb/>pulsiren in wendig in aure d<ex>extra</ex>
                        susurrante.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex> ob Ructus pressio in ventriculo.<lb/><hi
                        rend="underline">Dolet labium inferius,</hi> wil zuwachsen, v. ich sprenge
                    es immer wieder<lb/>auff so ich mich schneutze. gibt starcke stiche.<lb/>Pressio
                    v. stupor molarium linckerhand oben v. unten, gelinder<lb/>auff der rechten.
                    Pressio in faucibus &amp; mucus ex iis subinde<lb/>pulposus, ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge. Stiche in indice dextrae.<lb/>In mentis
                    lacuna et fovea varus.<lb/>Stiche in apice minimi digiti dextrae.<lb/>Ructus,
                        Borbor<ex>ygmi</ex> flatus, pedes frigent, calent
                        manus.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. etwas jucken in
                        capite.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> in femore
                    sinistro.<lb/>Oscitatio. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. frigent
                    pedes.<lb/>Tussicula urget paulul<ex>um</ex> conatus paulul<ex>um</ex>
                    reprimo.<lb/>Cubitum eo hora XII.<lb/>Pitzeln in aure sinistra. Auris
                        sin<ex>istra</ex> schnurrt.<lb/>Nares <hi rend="underline">obturatae</hi> et
                    mucus ex iis multus albuminosus emungitur,<lb/>copiose semper praesens. Crepitus
                    artuum motorum.<lb/>Gantz wil uns der herr haben, nicht halb, so schmecken wir
                        erstl<ex>ich</ex><lb/>seine s&#252;ssigkeiten.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Totus nos desiderat<lb/>Dominus.</hi>
                    </note> Denen aber die mit ihm v. der welt<lb/>zugleich wollen frieden haben ist
                    er ob cor mundo affixum ein todt<lb/>v. Last, grose angst v. Quaal v.
                    k&#246;nnen leichte wieder von ihm<lb/>abgerissen werden, diese verderben es mit
                    Gott v. der Welt. Es mu&#223; ein<lb/>Ri&#223; seyn v. der Mensch sich zum Todt
                        od<ex>er</ex> Leben declariren. Wer aber ein-<lb type="inWord"/>mal des
                    herrn S&#252;ssigkeiten recht geschmeckt hat, begehrt nicht wieder von
                    ihm<lb/>zu weichen, v. sein Hertz ist immerdar bey ihm es gehe im
                    &#228;ussern<lb/>wie es gehe.<lb/>Deus sol est originalis &amp; Centrum
                    Universi. Diabolus fuit hujus<lb/>solis scintilla, Christus quoque postea
                    dicitur lumen de lumine.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Diabolus filius solis</hi>
                    </note> Es war<lb/>einer der h&#246;chsten Hierarcharum. Labebatur, ergreiffe
                    die <g>Erde</g>
                    <del>den</del><lb/>
                    <del>Menschen sedxxx</del> sein K&#246;nigreich v. machte es dunckel, risse es
                    au&#223;<lb/>der Natur ab, Deus indidit ei luminis sui lucidam
                    scintillam<lb/>quam videmus post omnem motum in pace &amp; quiete
                    degere<lb/>&amp; ultimum esse rerum. Alium statuit deus rectorem hominem, sed<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> ille</fw></p>
                <pb facs="b0860.jpeg" n="860"/>
                <note2>(Seite 860) </note2>
                <p>ille &#224; Diabolo seductur in ipsius tenebras incidit, cum potuisset<lb/>degere
                    in luce perpetua &amp; se &amp; <g>ter</g>ram <del>eri</del> exaltare in
                    lucem<lb/>pristinam, si paradiso scivisset uti.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <bibl><author><hi rend="underline">Dippel</hi></author>
                            <title>contra Schroeder</title><lb/>p. 344.</bibl><lb/>Vid<ex>e</ex>
                        <bibl><title>Catech<ex>esis</ex>
                                <hi rend="underline"
                            >Racoviens</hi><ex>is</ex></title></bibl><lb/><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/119079607"><hi rend="underline"
                                >Helmont</hi><ex>ii</ex></name> v<ex>on</ex> d<ex>er</ex> Hoelle
                        <lb/>in hanc rem.
                        <!--Georg Ludwig Oeder (Hg.): Catechesis Racoviensis, seu liber Socinianorum primarius; ad
fidem editionis &#224; 1609 recensuit, Socinianam vero impietalem, et hoc libro traditam, et a recentioribus assumtam, accurate profligavit, Frankfurt/Leipzig 1738.-->
                    </note> Sic cecidit sub imperium<lb/>Elementorum, quibus Diabolus praeest, Rex
                        <g>aer</g>is, &amp; hisce tor-<lb type="inWord"/>quetur, sed sapiens
                    dominatur elementis &amp; astris quae in<lb/>ea influunt, et quaerit hisce
                    majora, haec n<ex>empe</ex> quae<lb/>videmus lapsa sunt, opaca &amp; exurentur
                    in solis diluvio.<lb/>Sed vixissemus in luce perpetua, sic dominati essemus
                    elementis<lb/>&amp; apprehensione simplici intellexissemus omnia, quae num
                    bona<lb/>&amp; mala sint, gustando &amp; experiendo, et labendo, charo pre-<lb
                        type="inWord"/>tio, scire jam debemus, per cupidinem in errore fixam.<note
                        place="margin-left" resp="author"> Corpus nostrum &amp; ante
                        lapsum<lb/>mortuum esset, cum<lb/>nempe homo inter-<lb type="inWord"/>no
                        domicilio suo quod<lb/>fecerat labendo obscu-<lb type="inWord"/>rum
                        diabolus, Deus ve-<lb type="inWord"/>ro lucido radio item <lb/>bearat, satis
                        tentatus<lb/>est, at expertus hisce nil<lb/>boni in esse,
                        discatque<lb/>cavere &#224; lapsu novo<lb/>&#224; Deo uno bono.<lb/>Reliquit
                        Deus hominem<lb/>jam labescentem &amp; la-<lb type="inWord"/>psum sibi ipsi
                        &amp; suis<lb/>operibus, et viam in<lb/><g>Chri</g>sto ad se
                        ostendit,<lb/>sed cogit neminem,<lb/>donec <del> plurim</del> experi-<lb
                            type="inWord"/>undo cognoscant<lb/>peccati foeditatem.<lb/>Credo lapsum
                        nostrum esse<lb/>factum per gradus, ut <g>spirit</g>u<lb/>primum lapsi Deo
                        nos<lb/>benedicente in <g>ter</g>ram<lb/>simus positi, ad
                        resistendum<lb/>Diabolo &amp; resipiscendum,<lb/>tunc ex hoc
                        corpore<lb/>lucido, in crassum corpus<lb/>&amp; tenebras cecidimus.<lb/>Ita
                        fit quoque restitutio<lb/>&amp; verbum Dei saperat<lb/>corpus animum &amp;
                            <g>spirit</g>um<lb/>putrefactione aliqua<lb/>terrena &amp;
                        <g>spirit</g>uali. </note><lb/>Subjacentes Archaeo <g>ter</g>rae, in quo
                    divina lux, cum Satanae viribus<lb/>pugnat qui contra eam saepe magnis insurgit
                    conatibus<lb/>imperio, sed Satan demum succumbat, ipsa <g>ter</g>rae Achaeus cum
                    nostro<lb/>suspirat &amp; liberationem optat ut Paulus dicit cum nobis<lb/>&amp;
                    omni <g>ter</g>ra.<lb/>Soles omnes fuimus, Deus misit in <g>ter</g>ram ut
                    diabolo &amp; tentati-<lb type="inWord"/>oni resisteremus &amp; eam vinceremus,
                    sed non subsistimus, lucidi<lb/>fuimus primum, sed per lapsum tenebricosi
                    evasimus. Quod nos<lb/>non poteramus ipse <hi rend="underline">Dei filius</hi>
                    veniens omnia nisi experiundo<lb/>&amp; peccatum in se abolendo nobis ostendit
                    emergendi &amp; ad<lb/>Deum ascendendi &#224; quo lapsi sumus viam.<lb/>In
                    corpore hoc tenebricoso, licet <g>spirit</g>us altius eat et vincat<lb/>per
                        <g>spirit</g>um Dei inhabitantem, corporis mala, subjacemus ele-<lb
                        type="inWord"/>mentis, &amp; Diaboli, &amp; Solis Dei et benefactoris
                    naturalis<lb/>Diabolo oppositi destructoris sentimus varia elementorum
                    mala<lb/>et iis afficimur, nimio aestu, frigore p sicque depuramur
                    &amp;<lb/>perfecti evadimus ad percipiendam vitam altiorem. Solis in
                    <g>ter</g>ra<lb/>nostra est radius qui &#224; centro <supplied
                        reason="omitted-in-original">ad</supplied> periph<ex>eriam</ex> operatur,
                    miseria hyemis<lb/>colligit eam, ut postea laetius <unclear>progexxxet</unclear>
                    in regno vegetab<ex>ile</ex> p <lb/>&amp; tota natura, hanc destrueret si posset
                    diabolus suo nimio<lb/>&amp; sua in ordinatione sic posset destruere Confirmatum
                    &#224; Deo<lb/>Naturae ordinem. Sed ille Cherub qui lucem custodit,
                    malus<lb/>Angelus, quique suffocat |: vid<ex>e</ex>
                    <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607"
                                    >F<ex>ranciscus</ex> M<ex>ercurius</ex> v<ex>an</ex>
                                <hi rend="underline">Helmont</hi></name></author> in
                            <title>Geneseos</title><lb/>IV. capita</bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Franciscus Mercurius van Helmont: Considerationes super 4
                        priora Geneseos Capita, Amsterdam 1697. </note> priora :| tollatur tandem,
                    ut libere efflorescere pos-<lb type="inWord"/>sint lucidae vires, sublata
                    disharmonia &amp; inimico omni.<lb/>Dr. <hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name></hi><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> putat jam, dum varia in coelo &amp; <g>ter</g>ra fiunt non con-<lb
                        type="inWord"/>sueta, <choice>
                        <orig>Nordscheine</orig>
                        <reg>Nordlichter</reg>
                    </choice> p gr&#246;sere K&#228;lte al&#223; gew&#246;hnl<ex>ich</ex> offt
                        <g>Erd</g>beben in-<lb type="inWord"/>undationes, Viehsterben, in Praag
                    jetzt da <g>das Feuer</g> au&#223; der <g>Erde</g> gefahren v.<lb/>sie sehr zu
                    l&#246;schen haben, die <g>Erde</g> wie ein <choice>
                        <orig>salniter</orig>
                        <reg>Salpeter</reg>
                    </choice> aussieht, Neapoli da st&#228;dte<lb/>umgefallen p es seyen
                        <g>spirit</g>us septentrionales, uti meridionales in<lb/>Sacris literis
                    occurrant, esse <g>spirit</g>us variorum morborum simul<lb/>in hominibus, qui
                    penetrant undiquoque corpora omnia per <g>aer</g>em<lb/>&amp; cum
                        <g>aer</g>e.<note place="margin-left" resp="author"> Daemones
                        australes<lb/>Forte futura aestate werden<lb/><g>spirit</g>us australes
                        kommen v.<lb/>ravagiren. Diese beyde<lb/>putat haben commando
                        die<lb/>Gerichte Gottes &#252;ber die<lb/><g>Erde</g> au&#223;zuf&#252;hren.
                    </note> Sed idem est, uti nos concipimus quoque.<lb/>Deus irae executorem
                    divinae <g>ter</g>rae et <g>aer</g>is dominum diabolum statui-<lb type="inWord"
                    />mus qui disharmoniam facit.<note place="margin-right" resp="author"> hac ira
                        relativa est <lb/>non vere in Deo sed<lb/>per ipsa peccata ex-<lb
                            type="inWord"/>citatur.<lb/>per lapsum subditi di-<lb type="inWord"
                        />aboli reddimus.<lb/>Illa nos torquet sub suo imperio sed eripit
                            <g>Chri</g>stus in nobis. </note> Sed ejus imperio nos fides
                    Dei<lb/>&amp; Electorum eripit, lucem <g>ter</g>rae solarum aeternam, naturam
                        aeter-<lb type="inWord"/>nam jam tectam &amp; pressam ejus imperio ubique
                    nobis dat conspi-<lb type="inWord"/> &amp;ci-</p>
                <pb facs="b0861.jpeg" n="861"/>
                <note2>(Seite 861) </note2>
                <p>ciendam, ea in et extra nos in terra sese magis<surplus>que</surplus>
                    magisque<lb/>explicat, &amp; tandem Diaboli perrumpet vincula,
                    ipsumque<lb/>supprimet, et in <g>ign</g>is diluvio, <g>feu</g>rigen Pful,
                    lucidum efficiet<lb/>ipsummet, sed loco ultimum uti antea valde elatum,<lb/>hoc
                    fiet cum <g>ter</g>ra in sole exuretur, post mille annos quorum in
                        <lb/>S<ex>ancta</ex> Script<ex>ura</ex> mentio facta est.<lb/>Noctu aliquot
                        cogit<ex>ationes</ex> cum mane expergefiam <g>vener</g>eae, sed vici ten-<lb
                        type="inWord"/>tationem. Mutavi indusium.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Hodie spath vidi in<lb/>indusio me habuisse<lb/><hi
                            rend="underline">pollut<ex>ionem</ex></hi>
                        <del> noch</del><hi rend="underline"> nocturn<ex>am</ex></hi><lb/>unde quod
                        dicta<lb/>confirmuntur. </note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-28">
                        <supplied>28.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0861.jpeg" n="861"/>
                <!-- 861 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Solis</g> 28 <g>decem</g>br<ex>is</ex><lb/><lb/>Mane tr&#252;b v. dunckel in
                    animo cum expergef<ex>iebam</ex>. Kopff tumm wie<lb/>drausen, calendarium vivum
                    sum, wie drausen das wetter v. die<lb/><g>Luft</g> so alles durchdringt, so
                    empfinde ich es, auris d<ex>extra</ex> susurrat,<lb/>noctu multum sudavi ideo
                    die prodeunti penduli capilli.<note place="margin-right" resp="author"> in ipso
                        lecto cum<lb/><g>aer</g>e occulte af-<lb type="inWord"/>fectus sum
                        tempestate<lb/>tumm gemacht<lb/>Natura excernebat<lb/>per dies
                        aliquot<lb/>Coryzam &amp; ea jam<lb/>quoque levior est<lb/>subinde ad
                            huc<lb/>paulul<ex>um</ex> muci eji-<lb type="inWord"/>citur.
                        Pectus<lb/>tamen est liberum<lb/>jam &amp; pulmones,<lb/>licet Larynx
                            paulul<ex>um</ex><lb/>asper. </note><lb/>est <g>aer</g> valde humidus
                    mag auch wohl etwas ad Resolutionem bey-<lb type="inWord"/>tragen, leviter
                    tussio, Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>, flatus, pressio frontis.<lb/>Ex naribus
                    mucus, omnes super<ex>iores</ex> molares maxillae dentes dolent.<lb/>Thee non
                    bibam nimis diu, sed postea mittam, ne consuetudo fiat<lb/>&amp; non juvat
                    amplius. Larynx asper paulul<ex>um</ex>. Animus nicht gar<lb/>klar nicht heiter
                    sed intern&#232; quietus, deprimunt leviter Ele-<lb type="inWord"/>menta, sed
                    vincit. <hi rend="underline">Im Todt gibts den letzten Sto&#223; v.</hi><lb/>der
                    teufel wendet noch alle kr&#228;ffte an un&#223; un ruhig zu machen,<lb/>sed
                        <g>spirit</g>us Dei hilfft au&#223; allem. Tunc separantur <g>spiritus</g>
                    &amp; corpus, &amp;<lb/>beati separantur &#224; Diaboli omnibus insultibus &amp;
                    quiescunt, sed malorum reno-<lb type="inWord"/>vatur anxietas quam sibi per
                    peccata contraxerunt. Tunc corpus nostrum<lb/>arripit, lacerat, gibt ihm den
                    letzten todt v. beweisst s<ex>einen</ex> Grimm dagegen<lb/>putrefacit, aber das
                    licht darinnen explicirt sich nur dadurch v. wird<lb/>geschickt zum neuen leben,
                    qui usus <hi rend="underline">est omnis vexationis</hi> ut<lb/><hi
                        rend="underline">lux emicet</hi> fracta nube &amp; tegmine.<lb/>Larynx asper
                        paulul<ex>um</ex>. Pandicul<ex>atio</ex> oscitatio, ob <g>aerem</g> in me
                    collectum<lb/>qui jam resolvitur &amp; expanditur in macrocosmo &amp; in me,
                    quem <lb/>Archaeus expellere vult turbantem harmoniam, consuetis in
                    eodem<lb/>utens armis suis.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex>
                        18.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 48. westwind, s&#252;dwest, Es thauet das
                        <del>hau</del> Ei&#223; an hausern v. ist<lb/>alles feucht. <hi
                        rend="underline">Eurus heri erat,</hi> sed jam dominabatur in <g>aer</g>e
                        su-<lb type="inWord"/>periori resolvens Zephyrus, qui hodie plenarie ventum
                    inferiorem<lb/>vicit. Venti fangen oben in der h&#246;he an bi&#223; sie
                    &#252;berwunden den andern<lb/>v. die untere region auch einnehmen.<lb/>Mundi
                    negotia ideo inserviunt hominibus,<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Negotia mundi</hi>
                    </note> non ut Deo ut proximo serviant,<lb/>sed omnes suae philautiae,
                    ambitione, jeder sich zum grosen Volck<lb/>machen, machen familias generando,
                    bedienen sich selbst nicht Gott.<lb/>Sind <hi rend="underline"
                        >j&#252;dische</hi> sachen v. gehen nur auff dieses Leben. Hinc omnis
                        mise-<lb type="inWord"/>ria! et ne in tentationem veniam, nondum
                    confirmatus, ideo<lb/>expecto donec tempus sit prodeundi in lucem &amp;
                    serviendi<lb/>proximo ut Medicus, donec ad versus tentationes omnes sat munitus
                    sum.<lb/>Finde ich nichts gutes darinnen v. schaden vor mich, quittire es
                    wieder. Liber<lb/>Libertate hac utor <g>Chri</g>sti Domini mei innoxie, qui me
                    vult sibi<lb/>vivere, sit in mundanis negotiis sit in solitudine.</p>
                <pb facs="b0862.jpeg" n="862"/>
                <note2>(Seite 862) </note2>
                <p>Bibi 2 tasses Thee. Kalte f&#252;sse frontis pressio<lb/>Ziehe mich an, facile
                    sudari induens vestes &amp; artus movens<lb/><unclear>pxxxssum</unclear>, Natura
                    sensibilis. <lb/>habe &#224; Coryza etwas abgenommen, die hosen sind etwas
                    weiter, aber<lb/>das gem&#252;the hat an Krafft zugenommen. Corpore in morbis
                        de-<lb type="inWord"/>crescente lucidior <g>spirit</g>us emicat, et sua
                    miracula patefacit.<lb/>Hinc saepe morientium <hi rend="underline">cygnea
                        cantio.</hi><lb/><g>Urina</g> etwas braun &#224; multo sudore et Cerevisia.
                    Flatus, inguinis<lb/>d<ex>extri</ex> levis dolor.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Externa facies lurida,<lb/>sed animae facies<lb/>lucida, <hi
                            rend="underline">temperanter</hi><lb/>viventi </note><lb/>Mucus pulposus
                    caeruleus ex larynge paulul<ex>um</ex> aspero pulposus. ex
                    inf<ex>undibulo</ex><lb/>albus mucus pulposus. ex naso albuminosus.<lb/>Egessi
                    post thee premendo leviter faeces spissas sat multas,
                    Postea<lb/>Borborygmi.<lb/>Veni ad <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> qui hest<ex>erna</ex> vesper<ex>a</ex> valde aegrotavit ist
                    matt,<lb/>sieht mager im Gesicht, vires sentiendi deficiunt, ist noch<lb/>auff,
                    appetitus nullus, quietus est, sagt er sey fertig so ihn Gott<lb/>haben wolle,
                    nur m&#252;sse er s<ex>einer</ex> Kinder halben disponiren. Er<lb/>sagt er habe
                    schon lang gemerckt da&#223; der schleim ihm nicht<lb/>lang mehr leben
                    verstatten wolle, suffocat demum <g>spirit</g>um<lb/>et <g>ignem</g> nativum, er
                    habe ihn per Coffee &amp; per schnupftaback her-<lb type="inWord"/>nach immer
                    gesucht zu abzuf&#252;hren, w&#228;hrte aber nicht immer. Dicit<lb/>er habe Lust
                    abzuscheiden.<lb/>Dicebat Rusticos uti jam warm bier mit butter v.
                    honig.<lb/>Alii Cerevisia cum butyro ovo &amp; saccharo utuntur in tussi
                    pp<lb/>Herrn Bruckners<note place="foot" resp="editor"> Johannes Bruckner,
                        Kaufmann in Frankfurt </note> Magd, quae fort&#232; ataxia <g>mensium</g>
                    laborat, wie Diest<ex>erwegs</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note><lb/>v. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103092269">Reinecks</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Ludwig von Reineck (1707&#8211;1775),
                        Weinh&#228;ndler in Frankfurt </note> so auch nicht recht reden kan, v. nun
                    liegt an der febr<ex>i</ex> catarrh<ex>ali</ex><lb/>nahm ein ana mellis &amp;
                    Rob Sambuci darnach geschwitzt.<lb/>die deckte sich zu sehr zu, schwitzte alzu
                    arg, nicht naturaliter &amp; moderat&#232;<lb/>so ists <hi rend="underline">ihr
                        nun auf die brust gefallen,</hi> v. kan gar nicht reden, licet
                        cat<ex>arrho</ex><lb/>sudor nimius nocet. Commoventia spasmos faciunt
                    majores &amp;<lb/>humores cum vi in locum congestionis impellunt.
                    Antispasticis<lb/>fuisset opus &amp; leniter diapnoicis.<lb/>Bruckners
                    ladendiener ist allein frey sambt dem jungen, haben alle den<lb/>schnupfen
                    gehabt. Diest<ex>erweg</ex> ipse hat ihn 2mal gehabt wohl 5<lb/>wochen zusammen
                    an einem st&#252;ck. Uxor ejus nur einmal v. jetzt nicht, ist<lb/>aber voll <hi
                        rend="underline">friesel</hi> oben her am leib wie er.<lb/>Chirurgus
                    Settegast besuchte fenden. Dicebat der Mayn habe<lb/>sich dieser tage oben her
                    gestellt bey <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023201-3"
                        >hanau,</name> it<ex>em</ex> bey Grie&#223;-<lb type="inWord"/>heim, so ist
                    das Ei&#223; hoben geblieben, das <g>Wasser</g> aber unten ge-<lb type="inWord"
                    />suncken, so haben die Fische also in der K&#228;lte gelegen ohne
                    <g>Wasser</g>,<lb/>v. sind in einer Nacht sehr viele den fischern zu schaden
                        gestorben.<lb/>it<ex>em</ex> auch einige Kasten gar abgerissen worden v.
                    weggetrieben.<lb/>der Mayn ist bald zu gewesen bey un&#223;.<note
                        place="margin-left" resp="author"> sub glacie est <g>aqua</g><lb/>valde
                        clara, vident<lb/>auf grund, barben<lb/>stecken den Kopf unter<lb/>einen
                        stein, man r&#252;hrt<lb/>mit der stange v.<lb/>stellt einen
                            <unclear>haxen</unclear> vor <lb/>so springen sie hin ein
                    </note><lb/>Narrabatur da&#223; herr von Carben im t&#252;rckenschu&#223;<note
                        place="foot" resp="editor"> ein Wirtshaus auf der Frankfurter Zeil </note>
                    paralyticus, it<ex>em</ex> die <lb/>beckerin friderin so keinen othem hatte,
                    sich erhoben, sensere calen-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">daria</fw></p>
                <pb facs="b0863.jpeg" n="863"/>
                <note2>(Seite 863) </note2>
                <p>daria viva <g>aer</g>em frigidum qui eos ligaverat mutatum in leni-<lb
                        type="inWord"/>orem, sind beyde fett v. hitzig.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Carben obiit<lb/>d<ex>en</ex> 1 Januar. <choice>
                            <sic>1732</sic>
                            <corr>1733</corr>
                        </choice>. </note><lb/>Veni ad Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas
                        Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt
                    </note> aderat <hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1068244216">Krahl</name></hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Theodor Krahl (1688&#8211;1736), Schuhmacher in
                        Frankfurt und B&#252;dingen </note> von <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4132780-9">b&#252;dingen,</name> Legebat
                    aliquod<lb/>quod scripserat contra Starck<note place="foot" resp="editor">
                        Johann Friedrich Starck (1680&#8211;1756), Theologe und
                        Erbauungsschriftsteller </note> hic pastorem, war gr&#252;ndlich ge-<lb
                        type="inWord"/>macht. it<ex>em</ex> contra <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4042742-0">Norimbergensem</name> ministerium.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Gros wil Starcken<lb/>parodice ant-<lb
                            type="inWord"/>worten gegen das kleine<lb/>Tractaetgen, wie er <lb/>und
                            s<ex>eine</ex> beichtkinder<lb/>so Gros ad separatos<lb/>in einem bogen
                        in der<lb/><bibl><title>geistl<ex>ichen</ex> fama.</title></bibl>
                    </note><lb/>Gros dicebat sey alle gut, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippeln</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt
                    </note> defendiren pp man m&#252;sse recht den <lb/>Kampf aber des lebens v. des
                    todts v. der anfechtungen vorstellen<lb/>davon vielleicht aber Dippel nichts
                    erfahren, da bleibe von<lb/>unserer gerechtigkeit gar nichts mehr &#252;brig, v.
                    k&#246;nne man nicht fragen<lb/>wie viel guts wir gethan so viel freude
                    h&#228;tten <del>was</del> wir<lb/>v. inneres Vergn&#252;gen, da sey
                    <g>Chri</g>stus pro nobis so un&#223; tr&#246;ste in<lb/>aller Noth wenn uns
                    alles entgehe. Und da sey es keine<lb/>Einbildung ut orthodoxi dicunt <hi
                        rend="underline">Lutherani</hi> qui semper gratiam<lb/>crepant &amp; fidem,
                    fides est Dei donum <g>Chri</g>stus in nobis et<lb/>adest &#224; conversionis
                        <hi rend="underline">initio</hi> &amp; pergit ad finem, ist offt sehr
                    klein<lb/>cum diabolus nobis omnia confundit, man h&#228;lt al&#223;dann alle
                    sein<lb/>thun vor Chimeren v. hat keinen trost darin. Si hoc
                    ageret<lb/>Dippelius dicebat k&#246;nte man vor ihn streiten v. ihn defendiren.
                    Er<lb/>gehe zu leicht hin &#252;ber, sey klug ex ratione raisonniren,<lb/>non
                    experientia viva, sein wandel sey allen anst&#246;&#223;ig,<lb/>so bey einem
                    regenito nicht sey. Der Spruch ob jemand s&#252;ndigt<lb/>haben wir einen
                    f&#252;rsprecher bey Gott, der da ist die Vers&#246;hnung f&#252;r
                    die<lb/>unsere v. der gantzen welt s&#252;nde, sey von Dippel nicht recht
                    ber&#252;hrt.<lb/>|: Christus nos ver&#242; cum convertit annunciat conscientiae
                    gratiam<lb/>&amp; Deum non puniturum nos ob peccata acta jam omittenda
                    &amp;<lb/>morienda, sicque progredimus in ejus vestigiis :|<note
                        place="margin-right" resp="author"> contra opera disputat<lb/><hi
                            rend="underline">Paulus</hi> da er mit<lb/>leuten zu thun hatte<lb/>die
                        sie zu sehr erhuben.<lb/><hi rend="underline">Jacobus</hi> hatte
                        das<lb/>Gegentheil wolte<lb/>daher Luthero nicht<lb/>gefallen, dem
                        Paulus<lb/>mehr mit dem <lb/>Glauben gefiel<lb/>vid<ex>e</ex>
                            p<ex>agina</ex> 866. </note><lb/>Sed r<ex>es</ex>p<ex>onde</ex>o Gros
                    esse nimis systematicum et suum conceptum retinentem,<lb/>sed res ipsa
                    experienda &amp; tunc cuique mittendi sui conceptus.<lb/>Est logomachia. Dippel
                    omnia explicat magis tribuendo in nobis<lb/>Christo qui confirmatos solatur
                    solus, non confirmatos solatur <hi rend="underline">pro</hi><lb/><hi
                        rend="underline">nobis,</hi> quibus <hi rend="underline">non
                        confirmatis</hi> quoque in <hi rend="underline">servit conceptus de deo
                        irato</hi> &amp;<lb/><hi rend="underline">aliae accommodationes.</hi> Verum
                    est nobis omnem evanescere<lb/>in nostris actionibus spem cum morimur &amp; in
                    hora tentationis,<lb/>sed hoc pro gradu differt perfectionis &amp;
                    confirmationis, it<ex>em</ex> tem-<lb type="inWord"/>peramenti plus minus
                    turbidi &amp; tenebricosi, non confirmatus<lb/>hat die Dinge noch nicht
                    erfahren, l&#228;sst den Muth sincken vergisst sich v.<lb/>Gott in
                        s<ex>einer</ex> furchtsamkeit, confirmatus expertus est luctus multus,
                    wei&#223;<lb/>da&#223; es zu s<ex>einem</ex> besten ist, v. seyn mu&#223;,
                    wartet den Streit richtig ab,<lb/>v. wei&#223; da&#223; der treue Gott der alles
                    f&#252;llt ihn nicht wird verderben lassen,<lb/>v. da bek&#252;mmert man sich
                    weiter nicht um gelehrte distinctionen de <g>Chri</g>sto<lb/>in et pro nobis, so
                    viel wir von <g>Chri</g>sto wesentl<ex>ich</ex> in uns haben, so viele<lb/>Gnade
                    haben wir, v. so viel stille empfinden wir, wenn schon ausser<lb/>einem solchen
                    die Finsterni&#223; alles erf&#252;llt h&#228;tte, ist doch in<lb/>ihm keine
                    mehr, v. er wei&#223; da&#223; es nach dem Sturm wieder heiter<lb/>wird v. er
                    viel herrlicher v. Seeliger werden wird, so die frucht ist<lb/>aller tentationum
                    v. vexationum, wie das <g>Gold</g> in <g>ign</g>e capellae heller<lb/>wird
                    scoriis et tenebris separatis. Solche kan nichts mehr anfechten,<lb/>die aber in
                    der Vermischung stehen wollen verzagen, da hilfft nicht Gott, nicht
                    <g>Chri</g>stus<lb/>in noch extra nos. Altius vero ubi haec radicata sunt in
                    confirmatis nem-<lb type="inWord"/>pe, quibus nullum est amplius peccatum, hic
                    in maximis tentationibus haec<lb/>omnia lucent optim&#232;.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Vid<ex>e</ex>
                        <hi rend="underline"><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/100691919"
                        >Metternichs</name></hi><lb/>stete freude des<lb/>Geistes.<lb/><lb/>So wir
                        wollen k&#246;nnen wir<lb/>stete freude des Geistes<lb/>haben. Sed puri esse
                            de-<lb type="inWord"/>bemus Deo.<lb/>So wir die Eigenheit ge-<lb
                            type="inWord"/>todtet haben verwerffen<lb/>wir nicht mehr
                        Gottes<lb/>Gaben, v. sie bleiben<lb/>un&#223; immer bey,<lb/>so wir Gott
                        alzeit<lb/>offen stehen, schliessen<lb/>wir uns aber vor<lb/>ihm zu so
                        benehmen<lb/>wir uns selbst s<ex>einer</ex><lb/>Strahlen die er
                        immer<lb/>auff uns blicken<lb/>l&#228;sst semper idem.<lb/>Deus semper
                        idem<lb/>nos varii et tene-<lb type="inWord"/>bricosi. </note> So ist also
                    das noch nicht das wesentliche v.</p>
                <pb facs="b0864.jpeg" n="864"/>
                <note2>(Seite 864) </note2>
                <p>und das Universale so Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note>
                    in sich sp&#252;hrt, der auch in aliis offt<lb/>zu kurtz schiesst ob scientiam
                    lateralem quae in consuetudinem<lb/>abiit von Jugend an <hi rend="underline">v.
                        mit ihm Gros worden.</hi> v. daher nicht allen<lb/>zur Richtschnur zu
                    setzen, sed omnes mittendi sunt Dei<lb/>directioni speciali. Gros macht noch
                    gerne &#228;usserliche<lb/>Satzungen, ordnungen v. gewohnheiten, ceremoniis
                        paulul<ex>um</ex> ad huc<lb/>addictus, non satis interspicit perfectam
                    libertatis legem.<lb/>Pauci homines in hoc orbe confirmantur &amp; perfecti
                    fiunt,<lb/>ideo perfectorum status rarissime videtur, visus est in
                        Gregorio<lb/><hi rend="underline">Lopez</hi><note place="foot" resp="editor"
                        > Gregor Lopez (1542&#8211;1596), quietistischer Mystiker in Mexico </note>
                    quietissimo sub finem vitae, victis tenebris.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Elsaseri sors est predigen<lb/>bedauert ut
                            Diest<ex>erweg</ex><lb/>dicit da&#223; er es nicht worden.<lb/><name
                            type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">G<ex>ottfried</ex>
                            Arnold,</name> ultimo<lb/>quoque multum orthodoxus<lb/>et pastor
                        fuit<lb/>sed eorum forte &#224; Deo<lb/>data haec fuit sta-<lb type="inWord"
                        />tio, &amp; multum<lb/>excitarunt ii suos<lb/>auditores &amp;
                        homines.<lb/>Jeder mu&#223; auf Gottes<lb/>&#252;berzeugung in sich
                        sehen<lb/>v. derselben gem&#228;&#223;<lb/>werden.<lb/>Sic quoque non satis
                        liberi<lb/>liberos persequuntur au&#223;<lb/>guter Meynung,
                        m&#252;ssen<lb/>alle ein fegopfer<lb/>heissen. paululum ad-<lb type="inWord"
                        />huc ceremoniales no-<lb type="inWord"/>lunt &#224; liberis
                        rejici<lb/>ceremonias <unclear>xxxnas xxdo</unclear>
                        <g>spirit</g>u. </note><lb/>Levis ob ocul<ex>um</ex> d<ex>extrum</ex>
                    <hi rend="underline">nebula</hi> momentanea. It<ex>em</ex> de die oculorum
                        appa-<lb type="inWord"/>rebant satis plexus nebulosi mucidi, <hi
                        rend="underline">ob sp<ex>asmum</ex> profusum</hi>
                    hac<lb/>nocte.<lb/>Meridie edi blau kohl, etwas spanferckel, ein st&#252;ck
                    Kuchen.<lb/>Bibi 2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex> wein.<lb/>Fratres omnes valde delectantur
                    placentis, sonderl<ex>ich</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338"
                        >der<lb/>&#228;lteste,</name><note place="foot" resp="editor"> Heinrich
                        Christian Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und Staatswissenschaftler,
                        J. Chr. Senckenbergs &#228;lterer Bruder </note> so immer hier horrible
                    davon isst, it<ex>em</ex> Castaneas v.<lb/>anderes trockene. Argentoratensis
                    w&#252;nschte sich einen<lb/>in briefen. Ego edere &amp; non edere possum
                    indifferens.<lb/>Veni ad Moscherosch im Zimmerhoff,<note place="margin-left"
                        resp="author"> cum prodirem in platea<lb/>hinten in occipite<lb/>pressio.
                    </note> dabam Copiam Herrn <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/100691919">von Metter-<lb type="inWord"
                                />nichs</name></author>
                        <title>soliloquii.</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Ernst von
                        Metternich: Soliloquium, Oder Selbst-Unterredung Des Gr. V. M. Samt
                        desselben Beantwortung, Berlin 1728. </note><lb/>Veni ad D<ex>octorem</ex>
                    Bruckner, hic dicebat Vomicam pulmonum solutam<lb/>esse in <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hortio</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest. 1733), Buchh&#228;ndler und
                        Verleger in Frankfurt </note> &amp; putare medicos latere quoque in abdomine
                        ma-<lb type="inWord"/>lum aliquod.<lb/>Bruckner ist von starckem naturelle.
                    15 jahren in der erste in s<ex>einen</ex> lehrjahren<lb/>unter grosen travailes
                    nicht kranck gewesen, jam laborat capite. Da-<lb type="inWord"/>mals ging er in
                    imprudentia sua, v. steckte den schwitzigen<lb/>Kopff im h&#246;chsten sommer in
                    kalt <g>Wasser</g>, that ihm damals ni-<lb type="inWord"/>chts <hi
                        rend="underline">sed jam ei debile caput,</hi> v. hat offt schnupfen pp
                    <lb/>omnes morbi habent levia initia, dann aber so sie gros<lb/>werden drucken
                    sie Centner schwer v. sind un&#252;berwindlich quia<lb/>lento gradu venere,
                    veniunt robustis serius, aliis ocyus.<note place="margin-left" resp="author">
                        Vidi apud Bruckner<lb/><bibl>in 8 1731. <author><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/11863707X">Grafen<lb/>von
                                    Zintzendorff</name></author><lb/><title>Gesangbuch,</title></bibl>
                        cum<lb/>ejus praefatione<lb/>da sch&#246;ne lieder<lb/>innen sind. herrn-<lb
                            type="inWord"/>huth gedruckt sch&#246;n.
                        <!--Nikolaus Ludwig von Zinzendorf:
Sammlung geistlicher und lieblicher Ges&#228;nge, Jena 1731.-->
                    </note><lb/>Veni ad Dieserweeg.<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note><lb/>hat den
                    schnupfen noch, starckes pressen in pectore, so <hi rend="underline">irritirt
                        wird so er</hi><lb/>viel cum impetu &amp; ira redet, brust enge, ist cum
                    uxore<lb/>libera catarrho, voll <hi rend="underline">friesel</hi> am Oberleib
                        it<ex>em</ex> abdomine<lb/>brachiis, non pedibus, die immer kalt, v. er per
                        obambulati-<lb type="inWord"/>onem in calido hypoc<ex>austo</ex>
                        it<ex>em</ex> Thee erw&#228;rmen mu&#223;.<note place="margin-left"
                        resp="author"> flatus subinde Diest<ex>erwegio</ex><lb/>in uno loco in
                            abd<ex>omine</ex><lb/><hi rend="underline">fixi</hi> per dies
                        aliquot<lb/>&amp; ibi extendunt<lb/>&amp; molesti sunt,<lb/>tunc migrant
                            spa-<lb type="inWord"/>smo relaxato &amp;<lb/>carcere. </note><lb/>Mihi
                    bey ihm, intellectus liber, frigent extrema, s<ex>eine</ex> stube ist<lb/>nicht
                    sehr warm, ist thauwetter v. nass v. glatt gehen, post vinum<lb/>vetus quod apud
                    Brucknerum biberam, erat album acidulum,<lb/>3 gl<ex>&#228;ser</ex> trieb ad
                        <g>urinam</g>, Pitzeln in <g>ure</g>thra, #<note place="margin-left"
                        resp="author"> cum mitteretur </note> pressio in ano, Osci-<lb type="inWord"
                    />tatio, natura volebat vinum <hi rend="underline">excernere &amp; viribus non
                        sat instructis<lb/>oscitationem excitavit,</hi> welche dinge mir der wein
                    schon offt gethan,<lb/>sed hodie <g>aci</g>dum post vinum nullum, post Coryzam
                    in Ventriculo.<lb/>Video E<ex>rgo</ex> mala ante coryzam omnia venisse &#224;
                    sanguine &amp; muci copia<lb/>nimia. Eundo in Diest<ex>erwegii</ex>
                        hypoc<ex>austo</ex> factus sum dispersis <g>igni</g>culis
                        &amp;<lb/><g>aer</g>e coarctato magis ego <hi rend="underline">sum
                        refrigeratus,</hi> Diest<ex>erweg</ex>
                    <hi rend="underline">calefactus</hi><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> bin</fw></p>
                <pb facs="b0865.jpeg" n="865"/>
                <note2>(Seite 865) </note2>
                <p>bin bisher w&#228;rmere stuben gewohnt, sed post Thee quod cum eo<lb/>bibi
                    calidior factus sum statim.<lb/>Er hat Behaghels<note place="foot" resp="editor"
                        > Philipp Jakob Behaghel (1688&#8211;1732), Kaufmann in Frankfurt </note>
                    Antliam pnevmaticam zu sich genommen, wil <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118634771"
                            >wolfii</name></author><lb/><title>Versuche von den
                                nat&#252;rl<ex>ichen</ex> dingen</title> 1721. 8. </bibl><name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">halae</name> edirt<note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Wolff: Vern&#252;nfftige Gedancken von
                        den Absichten der nat&#252;rlichen Dinge, Halle 1723. </note>
                        umsto&#223;en.<note place="margin-right" resp="author"> Behaghel
                            seel<ex>ig</ex><lb/>sagte auf die letzte<lb/>Pf<ex>arrer</ex>
                        R&#252;ckersfeld<lb/>ins Gesicht er<lb/>sey ein Heuchler<lb/>quod primum
                        adeo<lb/>amavit &amp; huc<lb/>traxit. </note><lb/>Ostendit mihi T. III da
                    wolff ad lapsum barometri bey sturm<lb/>zu beweisen, l&#228;sst schnell wind
                    gehen, da nothwendig eine gro&#223;e bewegung ent-<lb type="inWord"/>steht v.
                    das <g>Quecksilber</g> fallen mu&#223;. Sed in <g>aer</g>e pendens barometrum
                    est in<lb/>hypoc<ex>austo</ex> nil talis experitur &amp; t<ex>ame</ex>n sentit.
                    Ergo ad aequalum non<lb/>est simile experimentum, v. beweisst nichts. Idem
                    effectus per id<lb/>fit, sed ille causam non attingit eandem.<lb/>Tales stulti
                    eruditi h&#252;ten sich nicht sich zu vergehen in Natura so
                    schwere<lb/>problemata da seyen. al&#223; z<ex>um</ex> E<ex>xempel</ex> in <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100815448">Hauksbee</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Francis Hauksbee d. &#196;. (ca.
                        1666&#8211;1713), britischer Physiker </note> experim<ex>ento</ex>
                    agitato<lb/>globo sub antlia ut Lux oriatur. per corium humidum
                    <g>aer</g><lb/>adest qui t<ex>ame</ex>n motu excluditur &amp; lucet ex aethere
                    ejus<lb/>anima <g>ign</g>is et lux. Hier wollen sie nichts wissen von
                    raisons<lb/>sagen es seyen noch experimente zu <del>haben</del> machen, <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118939297">Gravesande</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Willem Jacob&#8217;s Gravesande
                        (1688&#8211;1742), Physiker und Mathematiker in Leiden </note> wil auch
                        nicht<lb/>dran.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Similia sunt<lb/>experimenta non<lb/>idem. Excogita-<lb
                                type="inWord"/>ta die Natur nach<lb/>zu &#228;ffen</hi> nicht
                        ihre<lb/>Natur darau&#223;<lb/>zu demonstriren<lb/>da wir Menschen <lb/>zu
                        stumpf zu<lb/>sind.<lb/>Alia sunt<lb/>chymica quae<lb/>non in
                        externis<lb/>corticibus &amp; super-<lb type="inWord"/>ficiebus haerent
                        <lb/>quae rimantur<lb/>corpoream natu-<lb type="inWord"/>ram. </note>
                    Aetheris substantia intima est Lux. in macrocosmo<lb/>est 1) terra <g>aqua</g>
                    2) <g>aer</g> 3) aether, 4) Lux seu sol, ex quibus<lb/>coaluere corpora
                    naturalia. Lux naturaliter secundum<lb/>Dei ordinem per aetherem, <g>aer</g>em,
                        <g>aquam</g>, terram attrahit, ut eam il-<lb type="inWord"/>lustret, wie
                    denn sie endl<ex>ich</ex> wieder hell sol werden, denn sie hat<lb/>das licht in
                    sich, welches das aussere sonnen Licht sich mit ihm<lb/>zu vereinigen an sich
                    zieht, um mit ein ander desto verherrlich-<lb type="inWord"/>ter zu leuchten.
                    Hoc ipso funditur antliae pulsio et attra-<lb type="inWord"/>ctio semper &#224;
                    centro ad Centrum. Aether, aere rudi exhausto <lb/>cum eo unitur, per quem ipse
                    corporificatur, uti &amp; in eo clarificatur<lb/>et excitatur <g>ter</g>ra.
                        <g>Aer</g>e opus habet, darinnen arbeithet er ist s<ex>ein</ex> hau&#223;
                    so<lb/>er sich nicht nehmen l&#228;sst v. lieber alles zerschmeisst, einen theil
                    schickt<lb/>er hinauff v. es schw&#228;ngert sich derselbe von der Sonnen, einen
                    theil<lb/>l&#228;&#223;t er &#224; sole herab ad <g>ter</g>ram, alles in
                        <g>aer</g>e et vaporibus<lb/>die <hi rend="underline">l&#228;sst er sich
                        nicht nehmen.</hi> Hanc coagulationis &amp; resolutionis<lb/><hi
                        rend="underline">vicissitudinem</hi> omnia subeunt ziehen an v. geben von
                    sich. Quod <lb/>Deus conjunxit non potest separari homo, die gewalt ist zu
                        starck<lb/>endl<ex>ich</ex> macht sichs doch alles wieder los, etsi
                        <g>aerem</g> includas clauso<lb/>vasi &amp; comprimas, cum tempore rimae
                    laxantur &amp; aufugit <g>aer</g>, vas<lb/>inunitum, si ita liberior fit aether
                    &amp; magis attrahit <g>aerem</g>,<lb/>frangitur, si vitrum est. Clausum in
                    Vitro <g>aerem</g> sub campana<lb/>vacua attrahit aether &amp; frangitur, et sic
                    vice versa.<lb/>Violenta haec sunt experimenta &amp; rerum naturam obfuscant,
                    nil<lb/>demonstrant. Non sapere sed desipere nos faciunt.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Das mit dem licht<lb/>sub Antlia
                        ist<lb/>gut si bene expli-<lb type="inWord"/>catur. #<lb/><hi
                            rend="underline">Wolff</hi> allegavit<lb/>de fumo carbonum<lb/>da&#223;
                        es nicht vom teufel<lb/>was in <name type="place"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/4028557-1">Jena</name> passirt <lb/>se non
                        dare liberti-<lb type="inWord"/>nis ausum divina<lb/>destruendi,
                        sed<lb/>naturam explicare<lb/>Theologis, ne<lb/>Theologiam Atheis<lb/>risum
                            faciant.<lb/><add resp="author" place="below"> # sind aber
                            alles<lb/>claudicatio<lb/>similia &amp; imita-<lb type="inWord"/>tiones,
                            Natura<lb/>agit non viden-<lb type="inWord"/>ter uti nos
                            sed<lb/>harmonice.<lb/>Natura wird in<lb/>den
                            experimentis<lb/>forcirt.</add><lb/>de Theologis non na-<lb
                            type="inWord"/>turalibus vid<ex>e</ex> ipse<lb/>Theologus
                                    <bibl><author><name type="person"
                                    ref="http://d-nb.info/gnd/122140478"><hi rend="underline"
                                        >Barthius</hi></name></author><lb/>in <title>Physica
                                    Generali-<lb type="inWord"/>ori.</title></bibl>
                        <!--Johann Matth&#228;us Barthius: Physica Generalior, Oder Kurtze S&#228;tze von denen
Nat&#252;rlichen C&#246;rpern &#252;berhaupt und der daraus zusammengesetzten Welt: Darinne gehandelt wird von der Beschaffenheit der C&#246;rper und wie sie sich zu empfinden geben,
Regensburg 1724.-->
                    </note><lb/>Diest<ex>erweg</ex><note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf
                        Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note> g&#228;be si
                    liceret ei s<ex>eines</ex> bruders sohn <hi rend="underline">denen soldaten</hi>
                    umsonst, den<lb/>Preussen, al&#223; zuchtmeistern, v. lie&#223; ihn brav
                    pr&#252;geln, si aufugeret,<lb/>solten sie ihn nicht h&#228;ngen, &#228;ngstigen
                    wohl, v. brav dressiren v. pr&#252;geln<lb/>lassen. Ist solchen gut, v. noch
                    besser al&#223; zuchth&#228;user. Est insen-<lb type="inWord"/>sibilis wil gar
                    nichts h&#246;ren v. annehmen.<lb/>Eglingers in <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach</name> tochter, verliebt, ist
                    ehe sie solte copulirt werden<lb/>in ein delirium dar&#252;ber jetzt gefallen.
                    prae desiderio. </p>
                <pb facs="b0866.jpeg" n="866"/>
                <note2>(Seite 866) </note2>
                <p>Apostoli haben gleichsam mit einander disputiren wollen v. ein
                    ander<lb/>corrigiren, einige waren zu j&#252;disch v. ceremonialisch,
                    contra<lb/>eos ad Romanos disputat Paulus, Petrus war zu
                    j&#252;disch,<lb/>Jacobus erhebt die wercke.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Vid<ex>e</ex> p<ex>agina</ex> 863. </note> Sed hoc verius
                    inde est, da&#223;<lb/>ein jeder mit solchen v. solchen Leuten zu fechten gehabt
                    hat, in dem<lb/>Grund waren sie einig. Nullus scripsit integrum <hi
                        rend="underline">systema,</hi><lb/>das <hi rend="underline">sie in jedem den
                            heil<ex>igen</ex> Geist selbst machen liesen,</hi> dem<lb/>sie auch zur
                    Censur ihre sachen &#252;bergaben. omnia probate <lb/>spiritus <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign> pp wir aber haben alles canonisch v.
                    <lb/>infallible gemacht da&#223; ja der Geist mit Flei&#223;
                    ged&#228;mpfft<lb/>werden m&#246;ge. Judaismo eorum nonnulli nimis ad haere-<lb
                        type="inWord"/>bant, nondum confirmati, Gott aber brachte sie
                    immer<lb/>weiter v. weiter. Sie selbst hielten ihre dinge nicht vor
                    infallible,<lb/>wir aber wissen mehr al&#223; sie selbst v. thun es, nur
                    da&#223; wir unsere<lb/>commenta dar&#252;ber v. den literam &#252;berhaupt fest
                    setzen v. &#252;ber den <lb/>Geist triumphiren. Litera bringt brodt ein, der
                    Geist<lb/>bringt den heuchlern schmale bissen, m&#246;gen nichts mit ihm<lb/>zu
                    thun haben. Homines erant fallibiles &amp; regebant homines<lb/>corrigendos
                    eorum captui &amp; statui se accommodabant, wie sie<lb/>bessern konten, altius
                    provectis altiora proponebant, uti ipse<lb/><g>Chri</g>stus. <hi
                        rend="underline">Miracula</hi> &amp; nos patrare possemus, si vellemus
                    Deum<lb/>intromittere in nos, non cessavit <g>spirit</g>us Dei nec ejus vis
                        imminu-<lb type="inWord"/>ta est. Es liegt an un&#223; da&#223; nicht alles
                    geschieht v. an der v&#246;lligen<lb/>&#252;bergabe.<lb/>M<ex>agister</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102492093"><hi rend="underline"
                            >Achilles</hi></name><note place="foot" resp="editor"> Andreas Achilles
                        (1656&#8211;1721), Theologe in Leipzig, Halberstadt und Halle </note> ehedem
                    Pastor in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7"
                        >halberstadt,</name> aber vertrieben, war<lb/>ein Ertzhypochondriacus v.
                    waysenh&#228;user, <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11862220X"
                        >Thomasium</name> pro Atheo<lb/>habebat et Diest<ex>erwegio</ex> dicebat
                        <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halae.</name> In
                    Halberstadt hiesse es<lb/>al&#223; habe er hofrath <hi rend="underline"
                        >schreibers</hi> tochter so hernach Rath Holtzklau<lb/>Frau worden,
                        Diest<ex>erwegs</ex> bruders, so debilis v. valde hysterica<lb/>gewesen,
                        <del>cum na</del> mit s<ex>einem</ex> gebeth da sie schon 3 tage todt
                    gewesen<lb/>ni fallor, aufgeweckt, Schreiber hat ihn ex carcere genommen,<lb/>v.
                    auf s<ex>einen</ex> g&#252;thern gesch&#252;tzt. Sed hysterica fuit &amp; per se
                    revixit.<lb/>Tales cum Naturam non intellegant facile errant, &amp; pro divi-<lb
                        type="inWord"/>no venditant quod naturale est, miraculum dicunt quod
                    est<lb/>communis Naturae affectus. Ita quod non capimus omne
                    miraculosum<lb/>est.<lb/>von <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/"
                        >Hammeln</name> Profess<ex>or</ex> theol<ex>ogiae</ex> primarius in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4024455-6">Herborn,</name>
                        Diest<ex>erwegs</ex> schwager,<lb/>hatte s<ex>eine</ex> frau schwester, hat
                        Diest<ex>erweg</ex> offt geschraubt da&#223; ihm bange worden,<lb/>war
                    horrend ungerecht v. geitzig, v. calvinisch orthodox.
                    Diest<ex>erweg</ex><lb/>dicebat ei er sey primarius professor
                        theol<ex>ogiae</ex> v. acris defensor, so<lb/>m&#252;sse er nothwendig auch
                        sonderl<ex>ich</ex> im leben es zeigen da&#223; die lehre<lb/>rein v. sie
                    h&#252;bsch au&#223;&#252;ben, hic ei haerebat <g>aqua</g>.<note
                        place="margin-left" resp="author"> bey reformatis
                            ist<lb/>sonderl<ex>ich</ex> das gott<lb/>dem <hi rend="underline"
                            >zurechner</hi> zur<lb/>danckbarkeit dienen<lb/>v. eine
                        reverentz<lb/>machen vor die im-<lb type="inWord"/>putation </note> Auf
                        s<ex>eine</ex>
                    <lb/>Cantzel gieng Diest<ex>erweg</ex> al&#223; ein ketzer ein mal mit stiefel
                    v. sporn<lb/>v. ruffte ihm zu, jetzt stehe er auf dem holtzgen nun solle er
                    kommen<lb/>v. ihm obloquiren, jetzt habe er allein das Maul. Cum obi-<lb
                        type="inWord"/>ret |: so sich auch sein Sohn zum Nachdencken dienen lassen
                    :| jace-<lb type="inWord"/>
                    <fw type="catch" place="bottom">bat</fw></p>
                <pb facs="b0867.jpeg" n="867"/>
                <note2>(Seite 867) </note2>
                <p>v. sagte: er habe vielen gepredigt, nun liege er selbst wie<lb/>ein
                    B&#228;renh&#228;uter da v. habe nichts, mit denen worten<lb/>deutete er
                        s<ex>einen</ex> elenden Zustand an.<lb/>Mulieres nostrae verderben alle
                    Kinder mit dem vielen fressen<lb/>v. saufen. Wollen sie immer zu viel
                    st&#228;rcken. lassen sich nicht ein-<lb type="inWord"/>reden. ad sanitatem si
                    parcius vivere proscribitur hoc ipsis perver-<lb type="inWord"/>sis est enecare
                    parvulos crudeliter &#244; perversitatem quam<lb/>abierunt &#224; tramite recti
                        homines!<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Furor vorandi</hi>
                    </note><lb/><del>Bibi domi</del> postquam apud Gros<note place="foot"
                        resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und
                        Sekret&#228;r in Frankfurt </note> fui, dem Bruckner 5 <g>Gulden</g>
                        pro<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386"
                        >Arnoldi</name> vidua schickte, <del>bibi domi</del> sedi domi in sella
                    v.<lb/>schlief ein wenig sanffte v. oben hin nur, Oscitatio multa,<lb/>Bibi domi
                        D<ex>e</ex>c<ex>oc</ex>t<ex>um</ex> Theae, herbae &amp; floris
                        Arnic<ex>ae</ex> jedes die helffte, L<ex>igni</ex> sas-<lb type="inWord"
                        />safr<ex>as</ex> ana p<ex>artes</ex> aeq<ex>uales</ex> 1 schopfen nach v.
                    nach mit Zucker, l&#246;set<lb/>auff der brust wohl ab v. macht die lungen
                    frey.<lb/>Sedeo in meo hypoc<ex>austo</ex> calefactus inferiori, die h&#228;nde
                    sind erstl<ex>ich</ex><lb/>kalt ab <g>aere</g> externo frigido per quem ivi, et
                    pedes calidi,<lb/>postea sedenti &amp; scribenti calente hypoc<ex>austo</ex>
                    frigent pedes,<lb/><hi rend="underline">calent manus meditanti.</hi> Auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, ex naribus<lb/>so etwas verstopfft mucus
                    albuminosus, tussicula, larynx asper. <lb/>Oculi spannen moti, inclinato &#224;
                    capite. Ructus, borbor<ex>ygmi</ex>, fla-<lb type="inWord"/>tus
                        sonderl<ex>ich</ex> multi &amp; ructibus plures, subinde oscitatio.<lb/>Die
                    alte Reineckin<note place="foot" resp="editor"> Anna Maria Reineck (ca.
                        1660&#8211;1733), geb. Pettmann, verw. Streit, Witwe Philipp Hermann von
                        Reinecks </note> 73 annorum est, sehr kranck, delirirte<lb/>noctu,
                        D<ex>octor</ex> B&#252;ttner<note place="foot" resp="editor"> Johann Michael
                        B&#252;ttner (1683&#8211;1744), Arzt in Frankfurt </note> lie&#223; ihr ader
                    hodie, auch der jungen<lb/>frau, post venaesectionem etwas besser videtur.<note
                        place="margin-right" resp="author"> pes dexter war ihr<lb/>steiff.
                        </note><lb/><hi rend="underline">Ad laryngem extern&#232; vesiculae
                        multae,</hi> quae durante<lb/>coryza non aderant. Levis tussicula.<add
                        resp="author" place="below"> Flatus. </add> Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<note place="margin-right" resp="author">
                            Ructus.<lb/>borbor<ex>ygmi</ex>. Pedes frigent. </note><lb/>Fieri
                    extemporaneus possum, si me vinco, &amp; Deum solum sino opera-<lb type="inWord"
                    />ri, non timeo nec spero humana &amp; caduca.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Extemporaneus <lb/>fieri possum.</hi>
                    </note> Sic fio certus<lb/>&amp; constans Deo confisus in me vivente. Remedia
                    quoque pauca<lb/>&amp; bona memoriae paulatim mandanda et saepe exercenda<lb/>ea
                    in discendo, sic evanescet timor erroris &amp; risus excita-<lb type="inWord"
                    />tio aliorum.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Parotis d<ex>extra</ex>
                        paulul<ex>um</ex> tume<surplus>n</surplus>t, auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, frigent pedes.
                    Calent manus. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;<lb/>lar<ex>ynge</ex> subinde
                    pulposus wenig, postea uti semper solet larynx asper.<lb/>Molares superiores
                    stupidi sunt.<lb/>Labium oris inferius mit etwas Grind
                        besetzt.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex> &amp; <hi rend="underline">flatus</hi> tunc
                    1) ab <g>aere</g> humido inspirato 2) ab <g>igne</g><lb/>deficiente ob
                        pollut<ex>ionem</ex> noct<ex>urna</ex> &amp; fibras inde debilitatas 3)
                    <lb/>ob haustum decoctum spath, v. da&#223; ich gleich darauff sitze v.
                    schreibe<lb/>v. mich nicht bewege. Pedes frigent. Jucken in capite
                    oben.<lb/>Tussicula<lb/>Hora 10 Bar<ex>ometrum</ex>
                        18.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 44. thauet auf, westwind. <g>Aer</g> hic da es
                    glattei&#223; hat v.<lb/>noch was frost in der <g>Erde</g> ist est molestus,
                    nasskalt, friert einen sehr dabey<lb/>greifft sehr ein, partim relaxat partim
                    stringit.<lb/>Oscitatio. Tussio in <g>aer</g>e libero frigido &amp; valde
                    humido, Natura tota per eum<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">fit</fw></p>
                <pb facs="b0868.jpeg" n="868"/>
                <note2>(Seite 868) </note2>
                <p>fit sensibilis in Centro suo facile refrigeratur &amp; apparatum<lb/>motuum jam
                    consuetorum in pulmonibus reassumit.<note place="margin-left" resp="author">
                        adjuvat thee haustum<lb/>&amp; inde squamosi<lb/>pori. </note>
                    <lb/>Passus sum in hac mea Coryza recidivum, die alzeit schlim-<lb type="inWord"
                    />mer v. l&#228;nger w&#228;hren ab priorem debilitatem.<lb/>Tussicula &amp;
                    sternutus levem muci pulposi excernit quantita-<lb type="inWord"/>tem
                    adhuc.<lb/>Animus hac vespera non ita valde ac heri lucidus, nec quoque<lb/>toto
                    die, nachdem noctu sp<ex>ermam</ex> excretum. Bin zwar <lb/>nicht gar
                        unlustig.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. ructus &amp; flatus multi. jucken in
                    vertice capitis.<lb/>Ructus. Pressio in ano.<lb/>Stiche in olecrano
                        d<ex>extro</ex>. Stiche in annulari laevae.<lb/>Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. &#220;ber dem lincken
                    Auge in fronte varus.<lb/>Oscitatio. Sedenti jam pedes calidiores hora X
                    &#189;.<lb/>Pressio in ano. Ructus multi. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius, auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Pitzeln in nare sinist<ex>ra</ex>.
                    pressio ocul<ex>i</ex> sinist<ex>ri</ex>. borbor<ex>ygmi</ex> multi.
                    Calent<lb/>pedes &amp; manus jam quiescenti paulatim.<lb/>Ructus.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> cum tussicula &amp; screatu
                    pulposus. Larynx asper.<lb/>Oscitatio, aures susurrant, borbor<ex>ygmi</ex>.
                    calent pedes. Animus so<lb/>zieml<ex>ich</ex> heiter noch. Stiche in
                        ocul<ex>o</ex> sinist<ex>ro</ex>.<lb/>Ructus multi. Flatus.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>. Stiche in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>.<lb/>Pitzeln
                    in nare sinist<ex>ra</ex> et sternutatio, sic per hunc motum
                    discussorium<lb/>nares non ita amplis obturatae. Solvitur spasmus
                    spasmo.<lb/>Jucken in medio nasi extern&#232;.<lb/>stiche in <g>ure</g>thra.
                    stiche in ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. pressio verticis. stiche
                    in<lb/>indicis radice sinistrae. Oscitatio pandiculatio hora<lb/>XI &#189; etwas
                    somnolentia, v. verdrossen, nicht heiter im Gem&#252;the,<lb/>gehe schlafen.
                    Elementa me confundunt quietum cor est.<lb/>Jucken in digito minimo dextrae.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Oscitatio<lb/>multa. Varus
                    novus in labio super<ex>iore</ex> rechterhand. Pressio<lb/>scapulae
                        d<ex>extrae</ex>.<lb/>Noctu bene dormivi, non sudavi.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-29">
                        <supplied>29.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0868.jpeg" n="868"/>
                <!-- 868 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Lunae</g> 29 <g>decem</g>bris.<lb/><lb/>Mane<lb/>B<ex>arometrum</ex>
                        18<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 43. Ostwind, von osten etwas hell doch wolckig.
                    thauet auff.<lb/>Mane in lecto Kopff tumm. tussicula, pandicul<ex>atio</ex>
                        oscit<ex>atio</ex>.<lb/>Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus, auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat, in faucibus pitzeln.<lb/>Animus quietus, ich lasse
                    dem leib v. &#228;ussern animalischen<lb/>Menschen od<ex>er</ex> &#228;usseres
                    beginnen laufen v. bin in dem Centro<lb/>ruhig. In inguinibus subinde levis
                    ardor. pressio inter scapul<ex>as</ex>.<note place="margin-left" resp="author">
                        Crepitus artuum mo-<lb type="inWord"/>torum. </note><lb/>Multi flatus mihi
                    insunt in abdomine &amp; toto corpore<lb/>v. schw&#228;rmen in Kopff.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Veniunt ab <g>aere</g>
                    humido<lb/>turbido. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> &amp;
                    naribus subinde uti heri<lb/>mit husten, screatu &amp; schneutzen. Superioris
                        maxill<ex>ae</ex> molares paulul<ex>um</ex><lb/>stupent, pressio verticis.
                    so mich b&#252;cke v. dann aufrichte leviter do-<lb type="inWord"/>lent
                    lumbi.<lb/>Egessi faeces subspiss<ex>as</ex> fuscas &#224; brassica hesterna sat
                    multas, &amp; <g>urina</g><lb/>simul ob vicinitatem loci &amp; identitatem
                    operationum.<lb/>Mucus jam spissior sitzt fester ideo subinde tussicula opus
                    majori, ist<lb/>larynx hernach asper. Borbor<ex>ygmi</ex>.<note
                        place="margin-left" resp="author"> pitzeln in ano. </note><lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Ivi</fw></p>
                <pb facs="b0869.jpeg" n="869"/>
                <note2>(Seite 869) </note2>
                <p>Ivi ad Gros.<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note>
                    Dicebat da&#223; <hi rend="underline">Douzeaidans</hi><note place="foot"
                        resp="editor"> Melchior Douzetemps od. Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738),
                        Arzt </note> ihm den extract der<lb/>lo&#223;lassung <hi rend="underline"
                        >Chevremont</hi> zugeschickt. It<ex>em</ex> da&#223; er selbst von dem
                    <lb/>K&#246;nig wegen s<ex>einer</ex> satisfaction an einen Minister angewiesen.
                    Lacht &#252;ber<lb/>das warnen al&#223; ein adeptus pp meynt Gott werde ihn
                    bewahren, v. ohne<lb/>dessen schutz geschehe nichts. Sed nos quoque ob
                        libert<ex>atem</ex> nostram ne <hi rend="underline">Dei consi</hi>-<lb
                        type="inWord"/><hi rend="underline">lia</hi> impediamus, ut postea patiamur
                    factorum nostrorum justam mer-<lb type="inWord"/>cedem, non Dei &#224;
                    consilio.<lb/>Aderat <hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1068244216">Krahl,</name></hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Theodor Krahl (1688&#8211;1736), Schuhmacher in
                        Frankfurt und B&#252;dingen </note> dicebat <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/104211652">Starck</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Friedrich Starck (1680&#8211;1756), Theologe und
                        Erbauungsschriftsteller </note> sey dem Evangelio ein feind, die beschei-<lb
                        type="inWord"/>dung diene aber zum ablegen des groben v. festhaltung der
                        Cere-<lb type="inWord"/>monien, den Geist aber supprimire er, v. tauge
                        nicht.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline"><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/1068244216">Krahl</name></hi> vere
                        dicebat<lb/>Gott lasse uns im anfang<lb/>s<ex>eines</ex> Rufs ein licht
                        scheinen<lb/>erfreue uns mit s<ex>einer</ex><lb/>s&#252;ssigkeit, sey der
                        <lb/>Zucker uns in s<ex>eine</ex> schule<lb/>zu ziehen, dann gebe<lb/>er
                        un&#223; harte lecti-<lb type="inWord"/>ones auff v. es gehe<lb/>erst recht
                        an.<lb/>Krahl nimis multum<lb/>loquitur &amp; docet. Est<lb/>natura liber.
                        Poeta. san-<lb type="inWord"/>guineus<lb/>chole-<lb type="inWord"
                        />ricus.<lb/>Libertatem Christia-<lb type="inWord"/>norum nescit.
                    </note><lb/>Krahl dicit pastores quosdam in officio jam statutos sibi
                    scripsisse, seyen<lb/>durch s<ex>einen</ex> Tr<ex>actat</ex> ger&#252;hrt
                    worden. Multos ex iis esse uti ipse expertus quos<lb/>solus timor
                    retineat.<lb/>Dicebat <hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/121969908">Tuchtfeld</name></hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Victor Christoph Tuchtfeld (ca. 1680&#8211;ca.
                        1752), Theologe </note> habe keinen Pfaffen mehr. Sed ego dico in rit
                        <del>j</del>ibus con-<lb type="inWord"/>ciliandi, worten ex systemate
                        theol<ex>ogischer</ex> Versammlungen |: von denen Krahl<lb/>wenig macht
                        :|<add resp="author" place="above">h&#228;lt viel davon discursive einander
                        zu erbauen </add> p hat bey Krahl 2 tage nach einander versammlung
                    gehalten.<lb/>Krahl semper scribit cum Sale hart, kan es nicht lassen, ist
                    aufrichtig, D<ex>octor</ex><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Carl</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Samuel Carl (1676&#8211;1757), Hofarzt in Berleburg
                    </note> dicit er sey ein harter Mann, scripsit Carolo, was seine
                    jetzige<lb/>Condescendence sey, was da&#223; er <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippeln</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Konrad Dippel (1673&#8211;1734), Theologe und Arzt
                    </note> in der <bibl>8ten <title>fama</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Geistliche Fama, mitbringend Einige Neuere Nachrichten von
                        G&#246;ttlichen Erweckungen, Wegen, F&#252;hrungen und Gerichten, hg. von
                        Johann Samuel Carl u.a., Berleburg 1730-1740. </note> so
                        herunter<lb/>gemacht.<note place="margin-right" resp="author"> It<ex>em</ex>
                        hat ihm Krahl<lb/>die Fabeln in s<ex>einer</ex> 8ten<lb/>fama vorgehalten
                        so<lb/>er nun bewiesen. Verdamme<lb/>Dippeln so besser al&#223;<lb/>er
                        ist.<lb/>In decoro Medici hat er<lb/>artig geschrieben belebt es<lb/>aber
                        nicht.<lb/>Krahl dicit sey sehr verfallen. </note> Douzeaidans hat er bey
                    dem b&#252;dingischen hof wegen s<ex>einer</ex> Cur<lb/>sehr denigrirt ohne Noth
                    au&#223; handwercks Neyd, ut &amp; Diesterwegium<note place="foot" resp="editor"
                        > Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt
                    </note><lb/>eum ob rem culpavit, verkaufft die Pillen sehr theuer. hat
                    ehedem<lb/>allen vom hofleben p abgerathen, jam suadet ut retineant. sagte
                    zu<lb/>Krahl da&#223; s<ex>eine</ex> frau unter allem &#228;userl<ex>ichen</ex>
                    Staat doch selig werden k&#246;nne,<lb/>sed Krahl dicebat habitum
                        ext<ex>ernum</ex> prodere cor, ille negabat. Ehedem<lb/>rieth er allen ab
                    vom &#228;usserl<ex>ichen</ex> half ihnen zur Medicin sie zu lernen,
                    jam<lb/>contra. Dedit venalis &amp; temporarius, in constans, filiam
                    suam<lb/>pastori Halensi Uxor ejus divinam quod putat esse, da&#223; der sohn
                    sey<lb/>leib Medicus vocirt nach <name type="place"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/4022735-2">Hachenburg,</name> qui carnalis
                    mer&#232; est. Verfluchte<lb/>sonst die 2te Ehe, sey ein abgrund aller laster,
                    sed postea ipse dixit porr&#242;.<lb/>Non satis fundatus est, <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign>.<note place="margin-right" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach</name> ist
                        zu Gedern<lb/>gewesen Starckium<lb/>laudavit al&#223; den
                        besten<lb/>Prediger alhier.<lb/>Starckii scripta nemo<lb/>laudat, Krahlo
                        multi.<lb/>sensus veri internus eos<lb/>ad Krahlium fert<lb/>qui dominus
                        est.<lb/>Carl l&#228;sst sich s<ex>eine</ex> fama<lb/>pro labore bezahlen ut
                        Haug<lb/>mihi dixit. </note><lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt
                    </note> steckt die federn womit er schreibt immer in einen faulen
                    Apfel.<lb/>Fende war gestern abend sch&#246;n v. ruhig, v. still. die Nacht aber
                    secus atque<lb/>speratum est, war sehr &#252;bel, hat sich sehr zerarbeiten
                    m&#252;ssen, den schleim<lb/>herauf zu bringen, &amp; inde ei abdomen dolet.
                    Bibit bier<lb/>warm mit butter v. Zucker, gestern schleim.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Vespera ederat etwas von<lb/>einem
                        feldhuhn, solida<lb/>non bona sunt, sola<lb/>juscula tenuia<lb/>alimentosa.
                        &#224;<lb/>Diarrhoea ist der<lb/>leib rohe, irritat. </note> Volae
                    manuum<lb/>ei heiss. Redet vom sterben da&#223; er fertig sey, und nichts zu
                    thun<lb/>habe, al&#223; unter s<ex>einen</ex> Kindern &#252;ber s<ex>ein</ex>
                    Verm&#246;gen zu disponiren. Dicebat ich solle<lb/>fleisig zu ihm kommen v.
                    sehen was er macht. Timotheum me suum vocabat<lb/>sed ego in Centro meo scio me
                    Deum habere patrem non Paulum<lb/>non Fendium cuijus infalibilia credam
                        dicta.<note place="margin-right" resp="author"> Viele alte
                        sterben<lb/>jetzt, Gentzel h&#228;lt<lb/>sich noch etwas, ist<lb/>doch nicht
                        v&#246;llig ohne<lb/>ansto&#223; gewesen, in<lb/>abdomine grimmen<lb/>ab
                        a&#235;re crasso<lb/>gehabt.<lb/>Cum humores irruerent et<lb/>Natura spasmis
                        multum occupata<lb/>esset gabs stiche die starck <lb/>waren, da der schleim
                        h&#228;rtete<lb/>praesentimus tempestatem<lb/>tandem spasmos
                        mitigavit<lb/>Natura et sic pituita <del>le</del> tenui-<lb type="inWord"
                        />or, &amp; liberior animus &amp;<lb/>motus &amp; convaluit expectorati-<lb
                            type="inWord"/>one succedente. </note><lb/>Fende dixit Brucknerus<note
                        place="foot" resp="editor"> Johannes Bruckner, Kaufmann in Frankfurt </note>
                    sey zu waschhafft. Ille odit loquaces omnes<lb/>wil pose&#233;s haben wie er
                    ist, qui se loquentem audiunt, fende wil<lb/>was reden so alle annehmen sollen.
                    Ipse dicit er sey vollendet &#224; <g>spiritu</g> Dei.<lb/>habe nur
                        s<ex>eine</ex> h&#252;tte abzulegen v. zu gehen zum herrn. Sed per gradus
                        veni-<lb type="inWord"/>mus ad summum Centrum, Deum. Loquaces &amp;
                    silentes. <hi rend="underline">Toleramus</hi><lb/>Fende dicit Dippel non
                    expertum esse de imputatione <g>Chri</g>sti, der un&#223; zuge-<lb type="inWord"
                    />rechnet werde ob meritum, der in sich alles aufgehoben. Sed Dippel in
                    se<lb/>hanc pugnam non expertum esse. Sey gut gegen die Pfaffen zu
                    streiten.<lb/>Fende vespera besser al&#223; mane, cum apud eum ferenda essem
                    vice.</p>
                <pb facs="b0870.jpeg" n="870"/>
                <note2>(Seite 870) </note2>
                <p>Dicebat er stehe fest bey s<ex>einer</ex> thesi de subord<ex>inatione</ex> filii,
                    so er nicht von Menschen<lb/>s<ex>on</ex>d<ex>ern</ex> von Gott gelernt
                        habe.<add resp="author" place="below">Vid<ex>e</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">Helmontii</name>
                            Tr<ex>actatum</ex> von der Hoelle <hi rend="underline">Dippel</hi>
                        contra Schroeder p. 344.<lb/>p. m. 102. 103 sequentes </add><lb/>Animales
                        homines<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Homines sumus corporei</hi><lb/>vel corpore vestiti <hi
                            rend="underline">non</hi><lb/><hi rend="underline">Dii.</hi> Idem
                        externa<lb/>omnia non spernenda, e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex><lb/>non
                        medicina, non<lb/>ritus sacri, p so wenig al&#223;<lb/>wir ohne den leib
                        seyn k&#246;nnen<lb/>der auch sol ad bonum flectirt<lb/>werden suis
                        remediis, Et<lb/>faciendum est aliquod ob de-<lb type="inWord"/>biles ad eos
                        ad alta pro-<lb type="inWord"/>movendos. Sed qui<lb/>altius surrexit in
                            <g>spirit</g>u mentis<lb/>is certe non peccat nec<lb/>fragilibus opus
                        habet vivit<lb/>ex Deo ad Deum per Deum<lb/>solum
                        <g>spirit</g>ualiter.<lb/>Einmal wil fende gern<lb/>sterben, ein mal sagt er
                        es<lb/>gehe etwas hart wieder die<lb/>h&#252;tte abzulegen. Subinde ipsi
                        debiles sumus in <unclear>xxxtam</unclear>. Hinc tales cogitationes.
                        <lb/>Mihi dixit fende Deum<lb/>se juvisse absque medi<ex>camen</ex>tis
                            im-<lb type="inWord"/>mediat&#232;. Immler aliter.<lb/>Senex non recte
                        sibi constat.<lb/>Homines sumus humani nil &#224; nobis putamus
                        alienum<lb/>sagte <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118560093"
                            >Carolus v.</name> auff die Gl&#252;cks<lb/>schickung. Peccatum &#224;
                        nobis debet esse alienum. sollen Gottmenschen seyn. </note> m&#252;ssen ins
                        scheol.<note place="foot" resp="editor"> = hebr&#228;isch f&#252;r
                        "Totenreich" </note><lb/>Pastores esse in <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign>, et <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign><lb/><foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign><lb/>Paulus dicit se habere <foreign
                        xml:lang="gr">xxx</foreign><lb/>Timotheum vero <foreign xml:lang="gr"
                        >xxx</foreign> in s<ex>einem</ex> theil. Ad modum se semper <lb/>esse
                    gavisum si in litera emphasin &amp; lucem in <g>spirit</g>u invenit,<lb/>sed
                    ille ita alius aliter ducitur. Nemo sese alii obtrudat cen-<lb type="inWord"
                    />sorem &amp; Universalem judicem cum suo proprio ordine, nec alium<lb/>in eum
                    flectat qui ipsi bonus fuit. Alius aliter ducitur,<lb/>liber&#232; non per
                    liberam. Alter alterum toleret.<lb/><name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Caspar Theophil Stier (*1696), Theologe </note> hat
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt </note> geantwortet, wil in Elberfeld Adjunctus
                    pastoratus<lb/>seyn, non solius pastoris, wil hin.<lb/>Fende dixit wir alte
                    m&#252;ssen jetzt sterben. Herr Schwartz von 73 jahren<lb/>ist eben gestorben.
                        it<ex>em</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118857452">Lersner.</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Achilles Augustus von Lersner (1662&#8211;1732),
                        B&#252;rgermeister, Patrizier, Sch&#246;ffe und Chronist in Frankfurt
                    </note><lb/>Fende alias si nimium forte <unclear>cxxxdit</unclear>, vomuit &amp;
                    diarrhoeas <lb/>expertus, warme t&#252;cher in abdomine haben alles gehoben.
                    Iam<lb/>vult abdomini imponere brodt mit aromatis v. vino<lb/>sic melius erit
                    mane, es wird nachts der au&#223;wurf wohl was<lb/>besser gehen. Eripit se,
                    vires adhuc bonae sunt.<note place="margin-left" resp="author"> Gegen das
                        stechen in regione Ventri-<lb type="inWord"/>culi rieth
                        Chirurgus<lb/>Settegast warmen<lb/>K&#252;mmel aufzulegen, that<lb/>gut.
                        Noluit uti me-<lb type="inWord"/>dicamentis. Sed dixit<lb/>Immlero postea
                        Non<lb/>esse spernendum medi-<lb type="inWord"/>cum &amp; medicinam<lb/>se
                        videre. |: wie es<lb/>einer macht, cui Deus<lb/>melior est, ei
                        nil<lb/>prosunt :| </note><lb/>Non irasci se dicit hostibus suis, quibus
                    irasci non possit<lb/>cum non melius norint, esse fidem electorum non
                        omnium.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1068244216"
                        >Krahl</name><note place="foot" resp="editor"> Theodor Krahl
                        (1688&#8211;1736), Schuhmacher in Frankfurt und B&#252;dingen </note>
                    dicebat: es bedeutet da&#223; der alte adam, Ergo mon-<lb type="inWord"/>strat
                    internum quod baptismus.<lb/>Fui apud <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/136000118">Fleischer</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Friedrich Fleischer (1690&#8211;1765),
                        Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt </note> vidi Herrn
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118797425">v<ex>on</ex>
                                Sch&#252;tzen</name></author> 2ten tomum der
                            <title>Eitelkeiten<lb/>diser Welt,</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Philipp Balthasar Sinold von Sch&#252;tz: Seltsame aber
                        wohlmeinende Gedancken &#252;ber die Eitelkeit der Welt, und absonderlich
                        &#252;ber die im achtzehenden Jahrhundert t&#228;glich zunehmende
                        Thorheiten, 2 Teile, Frankfurt 1732. </note> in quibus vanitates depingit
                    die <supplied reason="omitted-in-original">des</supplied> hoflebens.
                    sehr<lb/>sch&#246;n geschrieben.<lb/><bibl><title>Reflexions de T. sur les
                            Egaremens de sa Jeunesse</title></bibl>
                    <note place="foot" resp="editor"> Anonymus: R&#233;flexions de T****** sur les
                        &#233;garements de sa jeunesse, 1729. </note> emebam ibi,<lb/>Zahlte 3
                    batzen. wil sie <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037"
                        >Reichen</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich
                        (1670&#8211;1747), Arzt in Solms-Laubach </note> schencken v. mir
                    au&#223;bitten des<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607"
                        >Helmontii</name> Tr<ex>actatum</ex> in 12 von der Hoelle.<lb/>
                    <del>meridie edi</del><lb/>Adumbrativarum Cabbalae <g>Chri</g>stianae p in 4.
                    hat kein buchh&#228;ndler.<lb/>Meridie edi blau-Kraut, spanferckel, kuchen. bibi
                    2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, 1 gl<ex>as</ex><lb/>wein.<note place="margin-left" resp="author">
                        pressio axillae d<ex>extrae</ex>. </note> Edi zieml<ex>ich</ex> viel Kraut
                    mit appetit, concupiscendo pa-<lb type="inWord"/>bulum, sed non nimium
                        obtemperavi.<note place="margin-left" resp="author"> &#196;pfel mit
                            kl<ex>einen</ex> Ro-<lb type="inWord"/>sinen viel.<lb/><lb/>Varus in
                        labio super<ex>iore</ex> rechter<lb/>hand. </note> Memini <hi
                        rend="underline">dulcedinis quam accepi<lb/>cum temperanter viverem
                        aegrotus.</hi><lb/>&#220;ber dem essen emunxi ex nare d<ex>extra</ex>
                    sanguinem. Sanguis coagulatur &amp;<lb/>comprimitur frigido tempore expanditur
                    valde hoc tempore ideo<lb/>viel Seitenstechen. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">Fratellus</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und
                        Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder </note>
                    laborat hodie denuo, frost <lb/>v. hitze, abwechselnd 3 mal den tag wohl.
                    Vespera dedi <g>pulverem</g><lb/>antisp<ex>asticum</ex>. wenn er h&#228;tte
                        neul<ex>ich</ex> ader gelassen, bonum, ist ein mal<lb/>gut worden darauff da
                    ihm auch das blut ad cor gieng.<note place="margin-left" resp="author"> tussit,
                        Kopfwehe<lb/>f&#252;sse meist<lb/>kalt. </note> Verzehrt<lb/>sich also nach
                    und nach. Hat zieml<ex>ich</ex> viele Kuchen bi&#223;her ge-<lb type="inWord"
                    />gessen, so ihm auch den leib verstopfft haben it<ex>em</ex>
                    matri.<lb/>Vielerley essen gibt vielerl<ex>ei</ex> winde, so in der
                    fermentation<lb/>sich resolviren v. in dem leib aufblehen v. in commodiren. In
                    contagiis<lb/>pp bonum uno cibo <hi rend="underline">edentem vivere v. wenig so
                        wird die Natur</hi><lb/>meist immer ruhig seyn. Natura paucis contenta.
                    Dantur, sed<lb/>pauci so alles essen v. trincken v. viel nec aegrotant.
                    Haben<lb/>solche meist gute naturen in der Jugend m&#228;sig gelebt, v. im alter<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> un-</fw></p>
                <pb facs="b0871.jpeg" n="871"/>
                <note2>(Seite 871) </note2>
                <p>un m&#228;sig zu werden angefangen halten es eher au&#223; v. l&#228;nger.
                        Endl<ex>ich</ex><lb/>aber sehen sie doch was intemperantia
                    fruchtet.<lb/>Habe zieml<ex>ich</ex> starck meridie gegessen. Si nimium edimus
                    tollitur<lb/>excretio, da die Natur immer was neues bekommt, setzt<lb/>sich,
                    donec tandem perrumpat in morbos &amp; diu expur-<lb type="inWord"/>get Natura.
                    In me alias intemperante eo natura disposita<lb/>est ut quotidie
                        paulul<ex>um</ex> expurgaverit muci, si vero edi<lb/>stehts. His sub
                        <g>aer</g>is mutatione magna uti nunc sub-<lb type="inWord"/>sistit statim
                    excretio omnis &amp; fiunt morbi, quibus<lb/>auctis viribus naturalibus placidis
                    debellare incumbentem vult<lb/>Natura hostem.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Morbi augentur<lb/>paulatim &amp;<lb/>tunc
                            erumpunt</hi><lb/>ideo post tempus<lb/>aliquod &amp; non<lb/>statim
                            cedunt<lb/>s<ex>on</ex>derl<ex>ich</ex> chronici<lb/>lymphatici.
                    </note><lb/>Ex nare sinistra naribus paulul<ex>um</ex> obturatis, sanguis
                    emungitur<lb/>cum levi muco. Oscito. Pressio ani. Im Kopff etwas
                    tumm.<lb/>Tensio axill<ex>ae</ex> d<ex>extrae</ex>.<lb/>Nach tische arbeitete 1
                    stunde an <bibl><author><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128961163"
                                >Magati</name></author> Z. II. Indice.</bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Caesare Magati: De rara medicatione vulnerum, seu, De
                        vulneribus rar&#242; tractandis: libri duo in quibus nova traditur methodus
                        qua felicissime ac citius quam alio quovis modo sanantur vulnera, quaecunque
                        praeterea ad verum &amp; perfectam eorum curationem attinet diligenter
                        excutiuntur, Frankfurt/ Leipzig/ Amsterdam 1733. </note><lb/>Medicamenta ego
                    pro me nil aestimo,<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Medicamenta</hi><lb/>Tandem omnibus externis solu-<lb
                            type="inWord"/>tos in perpetua pace<lb/>cum Deo &amp; cum
                        mundo<lb/>inimicitia &amp; passione<lb/>per eam inflicta nudos<lb/>decet
                        exire ex<lb/>mundo. Hoc Christo<lb/>contigit. </note> sed infirmis
                    corpore<lb/>&amp; animo quo Deum nesciunt omnia invisibiliter tollere,<lb/>&amp;
                    confisis medicamentis ideo ea non tollenda &amp; neganda, aber<lb/>sie auf Gott
                    zu weisen al&#223; das hauptwerck bonum est jungere.<lb/>Ex nare d<ex>extra</ex>
                        paulul<ex>um</ex> sanguinis emungo. Flatus. Ructus. Pressio<lb/>frontis.
                    Sanguis mihi resolvitur &amp; expanditur bey jetzigem warmeren<lb/>Wetter. ideo
                    frater quoque male habet an hitze v. frost,<lb/>cui si non mutatur secanda vena
                    est, Natura <hi rend="underline">genuinum</hi> sanguinis<lb/><hi
                        rend="underline">excretionem</hi> exposcit weil sie einmal daran
                    gew&#246;hnt<lb/>worden v. davon h&#252;lfe bekommen, <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">frater</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg (1717&#8211;1795), Jurist und
                        Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs j&#252;ngerer Bruder </note> ist
                    eigensinnig corpore<lb/>&amp; animo, anima wil nicht per sudorem evacuiren
                    alzeit,<lb/>ut in me, qui Venam nondum secui.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Eigensinn der<lb/>Natur in Venaesectione</hi>
                    </note> Pitzeln in ocul<ex>o</ex> sin<ex>istro</ex>.<lb/>Morborum nunc vigentium
                    fundamentum est corporis vigor de-<lb type="inWord"/>structus, corporis &amp;
                    animi sensibilitas &amp; furor debilium.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">habitus morborum<lb/>ad subjecta.</hi>
                    </note> In<lb/>visceribus laesis qui laborant pro se accedente morbo hujus
                    temporis<lb/>anni, catarrhali, non vincunt, sed obeunt. Qui sunt
                    viribus<lb/>instructi solo catarrho corripiuntur frigori filio &amp; frigus in
                        coa-<lb type="inWord"/>gulata lympha s<ex>ive</ex> muco excernitur.
                    Intemperantes sunt homines, sic<lb/>in multis vel genuina plethora, vel mucida
                    plethora &amp; <lb/>spissitudo causa est, <note place="margin-right"
                        resp="author"> Fundamentum est ple-<lb type="inWord"/>thora, &amp; per versa
                            ho-<lb type="inWord"/>minum cupido, ex-<lb type="inWord"/>terna
                        superinducuntur </note><lb/>Nemo est qui temperanter vivendo harmoniam &amp;
                    lucem cor-<lb type="inWord"/>poris conservat, omnes lumen muco, nimis cibis
                    &amp; potui<lb/>in volvunt &amp; suffocant. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/1068244216">Krahl</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Theodor Krahl (1688&#8211;1736), Schuhmacher in Frankfurt und
                        B&#252;dingen </note> philosophus &amp; theologus &amp;<lb/>sutor semper
                    divinis meditationibus <g>ign</g>eus deditus, paucissima<lb/>edit. Certe ego
                    dormiendo im Kalten locum in <lb/>me dedi horrori noctis ut frigus me occupavit,
                    bin kein<lb/>held, in calido hypoc<ex>austo</ex> finde mich besser &amp; lente
                        expur-<lb type="inWord"/>gatur omnem malum. br&#252;cherin in suo catarrho
                    male habuit im<lb/>kalten Zimmer, sed in calido, sonderl<ex>ich</ex> da auch das
                    wetter gelinder<lb/>wird, mitius habet.<lb/>Octobri gieng es gar wenig mit
                    Patienten, die aller ber&#252;hmteste <lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">Medici</fw></p>
                <pb facs="b0872.jpeg" n="872"/>
                <note2>(Seite 872) </note2>
                <p>Medici hatten wenig od<ex>er</ex> nichts zu thun, <choice>
                        <sic>war</sic>
                        <corr>wenn</corr>
                    </choice> tempestas<lb/>so feucht, war, da man allzeit hier wenig kranck
                    ist,<lb/>constans que. Jetzt haben auch die schlechteste Medici viel
                    zu<lb/>thun. Fuit per tempus aliquod siccum &amp; gelidum tempus
                        endl<ex>ich</ex><lb/>aber, schnee v. schnell thauwetter. und
                        d<ex>er</ex>gl<ex>eichen</ex> mutationes<lb/>subitae die dr&#252;cken. Jetzt
                    ist thauwetter, halts eine<lb/>weile an, wird das sterben geringer werden, da
                    bisher viele<lb/>Tage 14 bi&#223; <del>20</del> 16 begraben worden<note
                        place="margin-left" resp="author"> exceptis Judaei solis </note> sind
                        <g>novem</g>bri &amp; <g>decem</g>br<ex>i</ex>.<lb/>Vidi apud Brommerum
                    steine br&#228;unlich v. in forma wie zu-<lb type="inWord"/>cker od<ex>er</ex>
                    Zimmet mandeln, it<ex>em</ex> wei&#223; wie Zucker mandeln<lb/>so die frau
                    au&#223; dem schlachthau&#223; die die N&#228;bel derer<lb/>schweine immer
                    bekommt, darau&#223; schneidet v. sie den<lb/>Leuten contra Lithiasin
                        verkaufft.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Lapides ex<lb/>Umbilicis por-<lb type="inWord"
                            />corum.</hi><lb/>Der Metzger so un&#223; schlachtete Ja-<lb
                            type="inWord"/>nuar 1733. sagte da&#223; die<lb/>reine Barge so
                            nehml<ex>ich</ex><lb/>bey der Milch verschnitten<lb/>worden, in den
                        Nabeln die<lb/>steine haben, andere nicht, seyen<lb/>contra Lithiasin.
                            It<ex>em</ex><lb/>vor eben diesen seyen in denen<lb/>K&#246;pfen
                        beinlein wie <g>Kreuz</g>e<lb/>sehr gut <g>pulveri</g>sirt contra Epi-<lb
                            type="inWord"/>lepsiam infantum. Forte<lb/>ossicula wormiana.<lb/>Est
                        vir boni intellectus. </note> Neulich hatte<lb/>sie einen au&#223; einem
                    Nabel von einer Sau so wie ein h&#252;ner Ey<lb/>dick war, bekommen davor 1
                        <g>Gulden</g>. die vorgedachte<lb/>waren so gro&#223; al&#223; grose Zucker
                    mandeln.<lb/>Vespera domi oscito, attraxeram <g>aerem</g> humidum externum
                    de<lb/>die, ederam poma laxantia paulul<ex>um</ex> &amp; <g>aerem</g> afferentia
                    in<lb/>corpus fermentando, non satis quietus et <hi rend="underline">facile
                        irritabilis</hi><lb/><hi rend="underline">in externo homine,</hi> sed
                    Centrum et Civitatem Dei<lb/>quaerebam lucidem &amp; amore plenam conservare,
                    pedes<lb/>frigent. variae stultae ad externa tentationes e<ex>xempli</ex>
                        gr<ex>atia</ex><lb/>zu kuchen essen viel Zucker essen p sed vinco
                    intern&#232; orando<lb/>Deum et quiete.<note place="margin-left" resp="author">
                        Non ferre poteram matris<lb/>jurgia &amp; vituperia<lb/>animo quieto,
                            irri-<lb type="inWord"/>tabar et eam in crepa-<lb type="inWord"/>bam ut
                        pudor eam<lb/>incederet &amp; cesset<lb/>&#224; talibus. </note><lb/>Ructus,
                    flatus, sasse in sella in hypoc<ex>austo</ex> war schl&#228;frich,
                    hatte<lb/>aber doch nicht lang bestand, vincebam somnum &amp;
                    tenebras<lb/>corporis &amp; mentis. Kopff tumm. auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Tussio paulul<ex>um</ex> mucus pulposus. pressio verticis pitzeln
                    in ano<lb/>Egessi vespera quod alias non soleo, sed per brassicam &amp;<lb/>poma
                    feci, faeces subspiss<ex>as</ex> non adeo multas<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> supra ocul<ex>um</ex> sinist<ex>rum</ex>. auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Klingen in aure utraque subinde.<lb/>Zu warme
                    stuben sind jetzt nicht gut da es draussen<lb/>warm ist.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Bibi Decoctum L<ex>igni</ex> sassafras cum
                    Thee viridi allein cum mul-<lb type="inWord"/>to saccharo, continere cupidinem
                    debuissem. Semel ubi<lb/>ei obedimus debilitati nos semper in omnibus obsidet
                    &amp;<lb/>confundit, <hi rend="underline">qui in unum praeceptum peccat in omnia
                        peccat,</hi><lb/>nam voluntas ejus servus est peccati. Ita vivendum in
                        ex-<lb type="inWord"/>terno homine ut internus non suffocetur, et
                    dominetur.<lb/>Corpori non luxus concedendus, sed id deprimendum, nur die
                        &#228;usser-<lb type="inWord"/>ste Noth die offt, aber <g>spirit</g>ui volle
                    weyde an Gott, zu<lb/>dem wir wieder hin m&#252;ssen, spreto toto mundo ejus
                    adulatione<lb/>et contemtu. Exsolvam me peccati vinculis ut liber fiam
                    ab<lb/>omnibus, ut totus liberer &#224; pristino peccato v. Sclaverey der
                    S&#252;nden<lb/>v. der Traurigkeit, licet peccatis irretibus fuerim, v. ein<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> gr&#246;ser</fw></p>
                <pb facs="b0873.jpeg" n="873"/>
                <note2>(Seite 873) </note2>
                <p>gr&#246;ser Loo&#223; si non fuisset; h&#228;tte erreichen k&#246;nnen.<lb/>Hodie
                        <hi rend="underline"><name type="person"
                            ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178">Foersterum</name></hi><note
                        place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm F&#246;rster, Buchh&#228;ndler
                        in Frankfurt </note> vidi, ist jetzt wohl, secus al&#223;
                    ohnl&#228;ngst<lb/>da er so malade war im Gem&#252;the v. ihn die schulden
                    plagten.<lb/>Hat in dessen von D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10434444X">Pritio</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Georg Pritius od. Prietze
                        (1662&#8211;1732), Theologe, Senior des Frankfurter Predigerministeriums
                    </note> geerbet. Er ist ein mal lustig<lb/>ein mal traurig, in constans, zornig
                    p alles geht in ihm<lb/>herum, h&#228;lt sich mit ortho- v. heterodoxis, von
                    allen<lb/>profit zu ziehen, tr&#228;gt einer partie der andern geheimnisse
                    zu,<lb/>ist unbekehrt, redet den leuten nach dem Maul contra eos<lb/>quibus in
                    faciem adulatur. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1068244216"
                        >Krahl</name><note place="foot" resp="editor"> Theodor Krahl
                        (1688&#8211;1736), Schuhmacher in Frankfurt und B&#252;dingen </note> hat
                    ihm die<lb/>Meynung amic&#232; gesagt, so er wohl aufgenommen zu haben schie-<lb
                        type="inWord"/>ne. Krahl corrigit alios &amp; ipse quoque correctionem
                        ad-<lb type="inWord"/>mittit.<add resp="author" place="right">Wie der todten
                        Zettel<lb/>au&#223;weist sind in<lb/>dieser woche bey
                        luth<ex>eranern</ex><lb/>v. Reform<ex>irten</ex> # 52<lb/>Personen
                        gestorben.</add><lb/><add resp="author" place="above"> # it<ex>em</ex>
                        Catholiques mitge-<lb type="inWord"/>rechnet Excipe Judaeos.<lb/>Obiit hac
                        vespera Herr<lb/>Schwartz Mercator<lb/>73 annor<ex>um</ex> alle
                        jahr<lb/>hatte ers auf der brust.<lb/>schnupfen v. husten di&#223;<lb/>mal
                        obiit suffocatus<lb/>viribus consumtis. </add><lb/>D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/120696460">Luther</name>
                        senior<note place="foot" resp="editor"> Johann Nicolaus Luther
                        (1661&#8211;1740), Jurist in Frankfurt </note> aegrotat, hat febr<ex>em</ex>
                        catarrhal<ex>em</ex> v. wieder <lb/>den alten zustand am <g>Urin</g> lassen,
                        it<ex>em</ex> zuckt er mit dem lin-<lb type="inWord"/>cken arm sehr. Nachher
                    dolores horrendi.<add resp="author" place="right">D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1052509002">Gladbachium</name>
                        dolores &amp; pulsus<lb/>saepe solicitum habuere. </add><lb/>Pitzeln in
                        <g>ure</g>thra, sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius, calent
                    extrema,<lb/>sitze an dem ofen, da der w&#228;rme bi&#223;her gewohnt. <hi
                        rend="underline">Post<lb/>decoctum bin nicht mehr so schl&#228;frich,</hi>
                    solvit posos expulitque<lb/><g>aerem</g>
                    <hi rend="underline">haustum frigidum &amp; elasticum <g>aer</g>is</hi> per cor.
                    Est <g>aer</g> humi-<lb type="inWord"/>do frigidus partim elasticus partim non
                    eoque nocivus.<lb/>Ructus, pitzeln in naribus, sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Calent extrema.<lb/>Leviter subinde tussio,
                    liberum pectus.<note place="margin-left" resp="author"> novum
                        digerendum<lb/>quoque Naturae datum<lb/>est, hinc quoque<lb/>non assuetos
                            <hi rend="underline">Thee<lb/>male dormientes<lb/>facit spath
                            getrun</hi>-<lb type="inWord"/>cken. </note><lb/>17 &#188;
                        B<ex>arometrum</ex>.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 43. S&#252;dwest. Hora
                    IX.<lb/>Lucidi oculi. Vari nonnulli in facie, in mento. ad
                    Laryngem<lb/>extern&#232; vesiculae multae. Lucidos oculos efficit
                    Coryza.<lb/>Larynx asper paulul<ex>um</ex>. geruch stellt sich algemach wieder
                    etwas<lb/>ein, nares paulul<ex>um</ex> obturatae. Facile in <g>aere</g> libero
                    refrigeror.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus ex
                    naribus albuminosus.<note place="margin-right" resp="author"> Sp<ex>asmus</ex>
                            puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>sonderl<ex>ich</ex> ad
                        genu<lb/>sinistrum. </note><lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Flatus.
                    jucken v. pitzeln in <g>ure</g>thra. Ructus.<note place="margin-right"
                        resp="author"> Pressio axillae d<ex>extrae</ex>.<lb/><hi rend="underline"
                            >Tentationes</hi>
                    </note>
                    <lb/>Irritari facile possem ni gratia retineret. Hodie dum corpus<lb/>non ita
                    clarum est facile animo &amp; corpore irritor. Anima<lb/>ist auf ad pugnandum
                    cum constitutione Archaei quam occulte<lb/>praesentit, it<ex>em</ex> in
                    expurgendis corporis excrementis, irritatur<lb/>impedientibus eam.
                    Concupiscentia adest ad externa quibus adhuc pau-<lb type="inWord"
                        />lul<ex>um</ex> alligatur <g>spirit</g>us meus. Sed solvi oportet omnibus
                    sic quoque tentationes semper<lb/>fient minores, si videt caro eam nil efficere,
                    vel si nil carnalis<lb/>adhuc concupiscimus sed Deo soli vivimus, so werden wir
                    auch selbst von<lb/>tentationibus frey vom fleischl<ex>ichen</ex> v. teuflischen
                    Deo soli viventes, v. steigen<lb/>von ihm nicht herab v. von seiner h&#246;he
                    bey dem uns wohl ist.<lb/>Hoc consequimur so wir ohne Interesse seyen. Das
                    hilfft auch wenn<lb/>nichts in tentationibus helfen wil v. aller Trost entgeht.
                    W&#228;ren<lb/>wir nur von allen Zweifeln loo&#223; wir solten die herrlichkeit
                    Gottes sehen v.<lb/>wunder thun, so er es in uns k&#246;nte zu wercke bringen,
                    &#224; nobis non<lb/>impeditus. Experti foeditatem malorum in illa vita vitare
                    discemus<lb/>&amp; <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> manebimus, &#224; Deo
                    non denuo relabentes &amp; descendentes. </p>
                <pb facs="b0874.jpeg" n="874"/>
                <note2>(Seite 874) </note2>
                <p>Pressio verticis. Tussicula subinde. Pressio in infundibulo.<lb/>Stiche spannen
                        sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius hin v. her aures brummen v.
                        susur-<lb type="inWord"/>rant.<lb/>Fugiunt me Commilitones, putant me
                    stultum fanaticum<lb/>qui templa non frequento nec eos, putant me
                        timidum,<lb/>superbum.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Mundanorum</hi> cum<lb/>me nullus nexus<lb/>nec mihi
                        cum illis<lb/>morior seculo<lb/>illud mihi. <lb/><lb/>Parentes liberi &amp;
                            omnia<lb/><g>ter</g>rena linquendo &amp;<lb/>opes pp et
                        Christus<lb/>sequendus. </note> Sed si ex eorum ordine possem consortia
                    eorum subire<lb/>ludere jocari amare p Sed alius est meus Rector et
                        doctor<lb/><g>spirit</g>us qui me in libertatem ab hisce redigit,
                    qui<lb/>haec vetuit, ne mihi &amp; <g>spirit</g>ui sancto moriar dum<lb/>viverem
                        <g>spirit</g>ui mundi &amp; tenebrarum. Hi media in luce<lb/>caligant, &amp;
                    putant meridiano sole collustratos sed<lb/>intern&#232; esse tenebricosos. sed
                    in futuro mundo ubi<lb/>priorem vita elucescet, patefiet bonum nostrum.
                    Summum<lb/>nosterque contemtus hujus seculi afferet gloriam.
                    Finem<lb/>respicimus seculi &amp; nos extendimus eo ubi perpetuo ma-<lb
                        type="inWord"/>nendum est feliciter. Ad consanguineos non accedo,<lb/>ne cum
                    iis corrumpar.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Mucus ex inf<ex>undibulo</ex>
                    &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus. Spannen in genu<lb/>sinistro. Legebam in
                            <bibl><title>Fama <g>spirit</g>uali</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Geistliche Fama, mitbringend Einige Neuere Nachrichten von
                        G&#246;ttlichen Erweckungen, Wegen, F&#252;hrungen und Gerichten, hg. von
                        Johann Samuel Carl u.a., Berleburg 1730-1740. </note> T. III. membrum XI
                    geister<lb/>historie, cum horripil<ex>atione</ex> extremorum, pedum levi
                    frigori, cum<lb/>attentione. Ructus. Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Sudant manuum volae.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. flatus. Pressio
                    ani.Oscitatio. Inguinis sin<ex>istri</ex> pressio.<lb/>Debiles unum necessarium
                    debent volutare morti vicini &amp;<lb/>aeternitate si antea Deo non uti
                    debuerunt vixerunt.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Unum necessarium</hi>
                    </note><lb/>Qui non angitur geht in allerl<ex>ei</ex> dinge ein, in natura
                    varia<lb/>perquirit di&#223; v. das remot&#232; &#224; Centro <g>spirit</g>uali.
                    Sed in his plu-<lb type="inWord"/>rimi non regeniti sibi placent &amp; se
                    extollunt remoti &#224;<lb/>Centro, das ist die verderbte Natur. Sed qui ad
                    bonam Dei<lb/>naturam regenitus est l&#228;sst s<ex>ein</ex> hauptwerck seyn das
                    Centrum amoris<lb/>sich fest zu setzen, das bringt al&#223; ein additamentum die
                        heiter-<lb type="inWord"/>keit v. wahrheiten mit in natura &amp; gratia, ut
                        cognoscamus<lb/>omnia.<note place="margin-left" resp="author"> Risus
                        moderatus in bonis<lb/>habendus nimius collectas<lb/>dispergit
                        ideas.<lb/><lb/>Hic <hi rend="underline">Risus</hi> rarescit<lb/>qui non
                        nisi ex<lb/>prava natura est<lb/>si in leviculis haeret.<lb/>Si animus
                        tenebricosus<lb/>est, nil curandum<lb/>et recta agnita via<lb/>per gradum,
                        das licht<lb/>arbeitet sich immer<lb/>durch per tenebras v.<lb/>bricht
                            endl<ex>ich</ex> au&#223; in<lb/>den hellen tag. </note> In Tremore hi
                    &amp; terrore suam operantur salutem,<lb/>scientes peccatorum eam esse
                    foeditatem quae per suam naturam gravissi-<lb type="inWord"/>mas &#224; morte
                    poenas afferunt p et omnia relinqunt seque ipsos &amp;<lb/>Deo omnia tradunt ut
                    sanctificet, &#224; quo profecti sunt, et tan-<lb type="inWord"/>dem sanctam
                    animam reddunt Deo Datori.<lb/>Ructus. Stiche in axilla sinistra. Mucus ex
                        inf<ex>undibulo</ex> &amp; larynge pulposus.<lb/>Ructus. Aures susurrant.
                    Pressio in hypogastrio linckerhand.<lb/>Etwas brennen in femore
                        sinist<ex>ro</ex>. Oscitatio multa. Nach 12 uhr etwas<lb/>schl&#228;frig.
                    Calent pedes, surae leviter frigent. Sp<ex>asmus</ex>
                    puls<ex>atorius</ex><lb/>varius. Oscitatio. Borbor<ex>ygmi</ex>. auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Der Kopff nicht attentif v. aufger&#228;umt.
                    Flatus.<lb/>Noctu bene dormivi. Leviter sudor.</p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-30">
                        <supplied>30.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0874.jpeg" n="874"/>
                <!-- 874 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Martis</g> 30 <g>decem</g>b<ex>ris</ex>.<lb/><lb/>Expergefactus sum hora
                    VIII. war etwas tumm im Kopff nicht recht heiter</p>
                <pb facs="b0875.jpeg" n="875"/>
                <note2>(Seite 875) </note2>
                <p>Cum surrexi flatus borbor<ex>ygmi</ex> Ructus, auris d<ex>extra</ex>
                    susurrat.<lb/>Animus satis ad quietem flexus.<lb/>Vetus homo quibus <hi
                        rend="underline">assuetus est</hi> quaeque diu videt non facile
                    mittit.<lb/>Sic, da ich zur vor farbige post weise Kappen getragen, non facile
                    albas<lb/>mitterem, sed <g>spiritus</g> Dei in me operans <hi rend="underline"
                        >indifferentismum</hi> hic sua-<lb type="inWord"/>det &amp; per suadet
                    animo.<lb/>Superiores molares dentes in super<ex>iore</ex> maxill<ex>a</ex>
                    leviter tendunt.<lb/>Scribo ad D<ex>octorem</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Solms-Laubach </note> &amp; peto ab eo <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/119079607">Helmonti</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Franciscus Mercurius van Helmont (1614&#8211;1699),
                        fl&#228;mischer Arzt, Diplomat und Mystiker </note> Tr<ex>actatum</ex> von
                    der<lb/>Hoelle, melde ich wolle von s<ex>einem</ex> leben was gedencken,
                        sammle<lb/>allerl<ex>ei</ex> Dinge zur Continuation <bibl><author><name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386"
                            >Arnold</name></author>
                        <title>K<ex>irchen</ex> v. K<ex>etzer</ex> historie</title></bibl><note
                        place="foot" resp="editor"> Gottfried Arnold: Unpartheyische Kirchen- und
                        Ketzer-Historie: Vom Anfang des Neuen Testaments bi&#223; auf das Jahr
                        Christi 1688, Frankfurt am Main 1700. </note><lb/>die Cyprianus<note
                        place="foot" resp="editor"> Ernst Salomo Cyprian (1673&#8211;1745),
                        Sachsen-Gothaischer Kirchenrath und Prinzenerzieher </note> widerlegen wil
                    da er die 2te edition so angenehm<lb/>seyn sieht.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Umbra corpori<lb/>cedit.</hi>
                    </note> Conservare studeo raros libros, sed non anxie<lb/><del>Pitzeln in
                        ano</del> quaerendi. offt sind literales libri v. literalia<lb/>testimonia
                    von guten Dingen mit bibliothequen verbrannt v. gantz<lb/>abhanden gekommen, v.
                    viele sind inter res deperditas gekommen<lb/>sonderl<ex>ich</ex> ante
                    typographiam. Cessabit mundus &amp; mundana<lb/>literalia de <g>spirit</g>u
                    testimonia, &amp; eruditio omnis carnalis<lb/>ex naturali lumine, sed eruditio
                    ex natura ad Deum in<lb/>Centro &amp; libertas <g>Chri</g>stiana sola
                    transferetur ad orbem fu-<lb type="inWord"/>turum inque eam nos vestientes soli
                    splendescemus in oculis<lb/>Dei. Spiritu veniente cessabunt ideae omnes
                    carnales<lb/>imperfectae, quibus &amp; <g>spirit</g>uales libris saturat,
                    imperfectum<lb/>cessabit <g>spirit</g>u veniente, umbra corpore, pictura
                    corpore<lb/>veniente, tunc omnes alta sapiemus quisque pro suo<lb/>modulo, &amp;
                    in futuro seculo erunt Doctores quos <g>spiritus</g><lb/>sanctus creavit
                    intern&#232; in Centro, qui certiora docebunt<lb/>nostris, sapientibus ex ideis
                    obscuris rerum, quas illi<lb/>praesentes intruebuntur. <hi rend="underline"
                        >Litera servos facit, <g>spirit</g>us liberos</hi><lb/>Evangelium liberos,
                    lex servos, undiquaque. Aura liber-<lb type="inWord"/>tas, eripiet nos ferreo
                    seculi ubi alligamur variis<lb/>compedibus hominum &amp; Diaboli.<lb/>Pitzeln in
                    ano. <hi rend="underline">Frigent manus da erst au&#223; dem Kalten in die
                        stube<lb/>komme, calent pedes von dem bette her.</hi><lb/>Hac tempestate
                    faciles recidivae, in constans tempestas,<lb/>iisdem morbis subjicit eosdem
                        saepius.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Recidivae</hi>
                    </note> Sic multi bis<lb/>ter coryza corripiuntur &amp; catarrhis. Frigus primum
                        fun-<lb type="inWord"/>damentum jacit et debilitavit <g>ignem</g>, per prius
                    jus rediens frigus<lb/>gravius &amp; coagulans graviorum facit morbum per
                    naturam rerum.<lb/>Tussicula levis.<lb/>Mater<note place="foot" resp="editor">
                        Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J.
                        Chr. Senckenbergs </note> me vituperat, et maneo ego quietus hoc in <hi
                        rend="underline">purgatorio</hi><lb/>quod merui et agnosco, alios iis
                    subinde satyrice affeci<lb/>ipse patior, ut patiendo in me extinguatur ea
                    mala<lb/>qualitas et sic liberer <hi rend="underline">ab hac iniquitate
                        realiter</hi><lb/>v. also bey leibes leben der letzte heller bezahlt
                        werde.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Alles b&#246;se mu&#223; <lb/>abgethan werden.</hi>
                    </note> Et<lb/>ego passioni omni sic eripiar <hi rend="underline">liber
                        factus</hi>
                    <g>Chri</g>stianus<lb/>Alles b&#246;se etiam minimum mu&#223; beym leben
                    abgethan werden,<lb/>ne in commoda faciat in morte &amp; nos repellat per
                        natu-<lb type="inWord"/>ram &#224; sanctissima purissimaque domini facie,
                    coram quo<lb/>comparere maculata non licet veste, sed alba salutis
                    sola.<lb/>Realiter peccata nos involvunt <del>tene</del> tenebris, bona
                    luce,<lb/>quod sentit accurate <g>spirit</g>us mentis centralis.</p>
                <pb facs="b0876.jpeg" n="876"/>
                <note2>(Seite 876) </note2>
                <p>Dei judicia justa sunt. Per quod peccamus per idem puni-<lb type="inWord"/>mur,
                    quo alios affecimus idem patimur, ut sic in<lb/>nobis retundatur nocendi cupido
                    et delicatissima con-<lb type="inWord"/>dat nostra conscientia, et desinamus
                    peccare.<lb/>cum tussi mucum firmiter haerentem caeruleum rejicio,
                    it<ex>em</ex><lb/>den hinauf in infundib<ex>ulum</ex> bey tussi gesprungenen
                    tenacem caeruleum<lb/>ex larynge.<lb/>Frater heri sumsit <g>pulverem</g>
                        temper<ex>antem</ex> cum thee vel post Thee,<lb/>geht wie <g>Wasser</g>
                    gleich Nachts von ihm, alles &#224; thee.<lb/>Pressio frontis.<lb/>Cum sedeo
                    meditor &amp; scribo, sicque atque antea, calent manus<lb/>frigent pedes, hora
                    XI demum calefiunt quoque post<lb/>Thee pedes.<lb/><hi rend="underline">Bibi
                        Thee viride allein ut confirmem pulmones.</hi> &#224; Thee geht
                    der<lb/>schleim ex larynge etwas leichter lo&#223;.<lb/>Reineccia die alte, wird
                    besser, hustet aber noch sehr.<lb/>D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Reich (1670&#8211;1747), Arzt in
                        Solms-Laubach </note> &#228;rgert sich im brief da&#223; ihm den titul
                    HochEdelgeb.<lb/>gabe, sagt er sehe es an al&#223; eine marque eines geringen
                        zutrauens.<note place="margin-left" resp="author"> qui honorat alios
                        nimis<lb/>ipse vult honorari<lb/>superbus. Vel non honorat<lb/>absque
                        commodi studio Expiscit aliquid et si adeptus ab eo est vacuum relinquit
                            amicum.<lb/><hi rend="underline">Tituli</hi><lb/><lb/>Simplicitas im
                        essen v.<lb/>trincke in allem ausserl<ex>ichen</ex><lb/>thun est naturae
                            si-<lb type="inWord"/>gillum. Die nicht gleich<lb/>harmonice
                        agiren.<lb/>Einmal sehr tractiren<lb/>werden gar bald
                        amicorum<lb/>&#252;berdr&#252;ssig v. lassen sie<lb/>fahren. Non est con-<lb
                            type="inWord"/>stans &amp; radicata a-<lb type="inWord"/>micitia sed
                        simulata<lb/>quae externo mentito<lb/>tegmine opus habet.<lb/><hi
                            rend="underline">Simplicitas</hi> naturae<lb/>sigillum.
                    </note><lb/>Wortmenschen geben einander, den titul so einander wind
                    verkauffen.<lb/>In me timor id facit, &amp; consuetudo, quae aliis dari<lb/>vult
                    titulos die sie praetendiren. Sonst ist freyl<ex>ich</ex> besser
                    es<lb/>h&#246;re alles das auff, man bezeuge einander ausserl<ex>ich</ex> v.
                        innerl<ex>ich</ex><lb/>gleiche liebe, ut restituatur vera et
                    <g>spirit</g>ualis animorum con-<lb type="inWord"/>sensio &amp;
                    harmonia.<lb/>Frigent pedes, pitzeln in naribus. Clavus pedis d<ex>extri</ex>
                    dolet.<lb/>post Thee sudo am oberleib.<lb/>Ructus etwas eckel im Magen &#224;
                    flatibus in ventric<ex>ulo</ex> cum excreti<lb/>sunt cessat.<lb/><hi
                        rend="underline">Thee expandit oben den leib,</hi> sic pedes frigent eo
                    reductis<lb/>humoribus, ad digerendumque <g>aqu</g>am &amp; <g>ign</g>e
                        s<ex>ive</ex> calido innato<lb/>s<ex>ive</ex> viribus.<note
                        place="margin-left" resp="author"> &#224; <hi rend="underline">Thee renes
                                <unclear>hxxxxtur</unclear></hi><lb/>&amp; <g>urina</g> succedit
                            magis,<lb/>it<ex>em</ex> pulmones &amp;<lb/>mucus succedit ma-<lb
                            type="inWord"/>gis, hoc<lb/>facit calor humidus. </note> Hoc fit in me
                        hypoch<ex>ondriam</ex> cui interna nimis laxa sunt.<lb/>Tussio mucum larynx
                    asper. Sedeo &amp; non obambulo &amp; scribo.<lb/>Ructus, flatus, Spannen in
                    vertice. in inguine d<ex>extro</ex> stiche, spannen<lb/>v. pressen in vertice.
                    in inguine d<ex>extro</ex> stiche. pressen v. stiche
                    in<lb/>vertice.<lb/>Scribenti capite inclinato unten in der stube pressio
                    oculorum<lb/>gegen mittag pedes nicht mehr gar so kalt, sudant scriben-<lb
                        type="inWord"/>ti ver&#242; manus.<lb/>hodie obiit sch&#246;ff v<ex>on</ex>
                    <hi rend="underline"><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118857452"
                            >Lersner</name></hi><note place="foot" resp="editor"> Achilles Augustus
                        von Lersner (1662&#8211;1732), B&#252;rgermeister, Patrizier, Sch&#246;ffe
                        und Chronist in Frankfurt </note> Autor Chronicorum
                        F<ex>ranco</ex>f<ex>ur</ex>tensium<lb/>wohl bey 70 jahr alt. Auch ist der
                        <hi rend="underline">alte Speyerer</hi> gestorben in bergheim.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hortius</name> qui
                        nondum &#224;<lb/>vomica sua convulsit<lb/>forte plures
                        occultas<lb/>pulmonum vomicas<lb/>alit. Am Gem&#252;the<lb/>ist er sehr wohl
                        gestellt. </note><lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex>
                    pulposus. it<ex>em</ex> naribus albuminosus mit<lb/>tussicula screatu &amp;
                        emunctione.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. Animus, sic satis
                    tranquillus.<lb/>Mater quoque uti ego si prodit in publ<ex>icum</ex> p coryza
                    duplici corri-<lb type="inWord"/>pitur &amp; ea semper durat.<lb/>Pressio
                    verticis, borbor<ex>ygmi</ex>. <hi rend="underline">Viel <g>Luft</g> im
                        leib,</hi>
                    <g>aer</g> crassus in abdomine &amp; capite<lb/>circulirt unrichtig.<lb/>Jucken
                    in capitis vertice. in <g>aere</g> frigido facile pedes &amp;
                    manus<lb/>refrigeruntur.<lb/>Meridie edi Rei&#223;brey mit Milch saccharo v.
                    Zimmet. gebackene Kalbleber<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> mit</fw></p>
                <pb facs="b0877.jpeg" n="877"/>
                <note2>(Seite 877) </note2>
                <p>mit Cappern v. etwas Spanferckel gebraten v. Kuchen. Bibi 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex><lb/><g>Wasser</g> 2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein, eines
                    mit Zucker v. Zimmet. Edi 1 apfel.<lb/>&#196;pfel sind kalter Natur, laxiren
                    daher alvum. machen winde.<note place="margin-right" resp="author"> Mihi bey <hi
                            rend="underline">pomis</hi><lb/>copiose comestis<lb/>alvus semper
                        laxa<lb/>Jam dum ea non<lb/>edo, vel parcius<lb/>&amp; omnia
                        parcius<lb/>alvus non laxa. </note><lb/>Habe davon bi&#223;her ante Coryzam
                    viele gegessen gehabt, legen den Grund<lb/>dazu, ut <g>aer</g> frigidus in nobis
                    concipiat sui simile ibi inveniens<add resp="author" place="above">Sanguinem
                        crassum reddunt quem frigus magis coagulat. </add><lb/>&amp; coagulat magis
                    ut <g>ignem</g> naturae habeat ut sese explicet.<lb/>In nonnullis plane obit
                    &amp; emoritur &amp; concidunt in <g>ter</g>ram<lb/>coagulati
                        immobiles.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120"
                        >Frater</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg
                        (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs
                        j&#252;ngerer Bruder </note> usque huc multa poma ederat alvus aperta jam
                    dum cessat<lb/>ea edere, stricta fuit semper et est, jetzt bey der kalte v.
                        Cory-<lb type="inWord"/>za, uti omnibus.<lb/><g>Aer</g> in nobis jus habet,
                    qui non possunt ei vi Archaei resistere, eos<lb/>devorat Archaeus <g>ter</g>rae,
                    verus Saturnus, in morbo, qui filios<lb/>suos devorat. per <g>aerem</g> calidi
                    &amp; frigidi nos debiles in ve-<lb type="inWord"/>huntur morbi.<lb/>Frigidi
                    quid edentes bene facimus si vini saccharati &amp; Cin-<lb type="inWord"
                    />namomisati portionem bibimus, ut <g>aer</g> humido-frigidus cesset,<lb/>&amp;
                    vincatur, sic sensim tollitur coryzae radix.<note place="margin-right"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Coryzae remedia</hi>
                    </note>
                    <lb/>Coryza praesens in turba naturae iisdem, sed parcius atque sanis<lb/>diebus
                    ubi majorem portionem calidorum Natura tolerat, calidis<lb/>tollitur
                        e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex> Ess<ex>entia</ex> alexiph<ex>armaca</ex> pp
                    sed parcius ad hibitis, externe<lb/>quoque abdomini impositis, <g>acidi</g>taet
                    mit wein v. gew&#252;rtzen,<lb/>Magen-balsam, w&#228;rme in abdomine mit
                    warmen<lb/>T&#252;chern. Abdomen n<ex>empe</ex> est <g>aeris</g> receptaculum et
                    sic calor<lb/>in totum corpus influit &amp; vincit frigus.<note
                        place="margin-right" resp="author"> Gabl<ex>er</ex> wil <hi rend="underline"
                            >grose por</hi>-<lb type="inWord"/><hi rend="underline">tiones</hi>
                        medicamentorum gegeben<lb/>haben. Sed sic morbus<lb/>quidem in
                        praesens<lb/>tollitur saepe largo<lb/>sudore, sed in <lb/>posterum
                        sternitur<lb/>vice ad morbos,<lb/>si quidem materia<lb/>nondum satus
                        cocta<lb/>praeparata, subtilisata<lb/>est ex crassitie<lb/>mucida, &amp;
                            ex-<lb type="inWord"/>cerni optime se-<lb type="inWord"/>creta potest.
                        Hinc<lb/>lentae febres &#224;<lb/>viscerum oppletionibus<lb/>indurationibus
                        &amp;<lb/>infarctibus, putre-<lb type="inWord"/>factiones
                        internae<lb/>hydropes &amp; mors<lb/>pp<lb/>Doses magnae
                            temperat<ex>ae</ex><lb/>e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex>
                        <g>pulveris</g> antisp<ex>astici</ex> ad<lb/>1 <g>uncia</g> in spasmis
                        saepe<lb/>mirum quid faciunt.<lb/>sed in calidis hoc<lb/>non aequ&#232;
                        licet. </note><lb/>Subinde traurig v. dunckel in animo, est &#224; causa
                    corporea,<lb/>Natura ob turbas in corpore in animo irritatur, vel animus libere
                    <lb/>&amp; lucide in turbatum corpus non potest influere et inde ex<lb/>corpore
                    rursus turba influit in animum qui corpus inordina-<lb type="inWord"/>tione sua
                    turbidum reddidit, sentit sic animus peccati foedi-<lb type="inWord"/>tatem in
                    effectu, v. geniesst der fr&#252;chte seiner Wercke<lb/>realiter, so folgen die
                    wercke jedem nach schon im leben,<lb/>gute v. b&#246;se, v. wird fortgesetzt in
                    der ewigkeit. Ex<lb/>anima in corpus ideae im primuntur &amp; elaborantur &amp;
                    ibi<lb/>suos dant effectus. Reales sunt maculae in anima mala<lb/>opera, uti
                    bona lucem faciunt in exhaustam. Quod vide-<lb type="inWord"/>bimus optime ubi
                    corpore erimus nudati, et nos uti<lb/>sumus videbimus.<lb/>Ructus, flatus,
                        ocul<ex>i</ex> d<ex>extri</ex> pressio sudo am Kopff v.
                    h&#228;nden.<lb/>Calida omnia extrema in der stube. Oculi lucidi.<lb/>Dentes
                        super<ex>iores</ex> molares spannen. Pressio subinde oculor<ex>um</ex>.
                    Auris d<ex>extra</ex> susurrat.<lb/>Ructus, borbor<ex>ygmi</ex> flatus. Pressio
                        ocul<ex>i</ex> sin<ex>istri</ex>. borbor<ex>ygmi</ex>. Je gr&#246;sere
                        Un-<lb type="inWord"/>ruhe v. winde im leibe je mehr pressen im Kopff
                    allzeit<lb/>flatus, &amp; pressio in <g>ure</g>thra, est ab <g>aer</g>is
                    circulatione in aequal<ex>i</ex><lb/>crassi. Pressio ocul<ex>i</ex>
                        d<ex>extri</ex> pressio hinten am hal&#223; rechter hand v. stiche.<lb/><hi
                        rend="underline">Furor</hi>
                    <g>spirit</g>ui est 1) ob causam <g>spirit</g>ual<ex>em</ex> idealem 2) ob
                    causam corpoream et<lb/>morbos, ideo aegri facile irritantur, &amp; canis meus
                    cum putred. sunt<lb/>pulmones facile irritatur 3) ab aliis hominibus<note
                        place="margin-right" resp="author"> Ein verliebter Kalter<lb/>macht
                        innerlichen raptibus<lb/><g>vener</g>eis conforme im &#228;user-<lb
                            type="inWord"/>lichen eben auch solche<lb/>Spr&#252;nge wie er in
                            s<ex>einem</ex><lb/>innern hat.<lb/>junge Kinder. thiere<lb/>rasen
                        #<lb/>Canis flatibus obsidetur<lb/>multis, subinde<lb/>non edit
                        wetterlaunisch<lb/># ob varietatem actionum in<lb/>oeconomia animali.
                    </note></p>
                <pb facs="b0878.jpeg" n="878"/>
                <note2>(Seite 878) </note2>
                <p>Diarrhoea est 1) &#224; causa corporea et crassa in gestis nempe<lb/>acribus
                        <g>aci</g>dis stimulantibus, ut purgantibus p 2) &#224; bile &amp;
                    sudore<lb/>repulso 3) postea ver&#242; &#224; causa ideali &amp; affectibus qui
                        excre-<lb type="inWord"/>tiones turbant &amp; ad locum in nonnullis solitum,
                    intestinas<lb/>faeces excernendas omnes deponunt 4) &#224; causa ideali
                    mera<lb/>da ein Geist in dem andern occulte mala einhaucht v. unsern<lb/>an dem
                        gew&#246;hnl<ex>ichen</ex> orth in s<ex>einem</ex> leib h&#228;ndel macht,
                    quod refe-<lb type="inWord"/>rendae Archaei <g>ter</g>rae per <g>aeris</g>
                    operationes coagulatoriae &amp;<lb/>resolutoriae quas sentimus &amp;
                    praesentimus, idealiter<lb/>quibusque quo debiliores sumus, eo magis conformiter
                        opera-<lb type="inWord"/>mur, donec concidamus plane sub ejus imperium
                    nach<lb/>dem <del>Kopff</del> leibe, v. der Natur die schuld bezahlen. Tunc
                        clari-<lb type="inWord"/>ficatur corpus. <g>Spirit</g>us quoque sui subit
                    aliquam putrefactionem mun-<lb type="inWord"/>datur &amp; accipit albam vestam,
                    postea in resurrectione it<ex>em</ex> au&#223;<lb/>der Garderobe, corpore
                    insuper clarificato indutus in conspe-<lb type="inWord"/>ctum Dei gratiosissimi
                    &amp; ejus lumen, cum <g>ter</g>ra universa,<lb/>serius ocyus quo majora quis
                    bona egit. In millenio &amp;<lb/>post <del>eum</del> id in prima &amp;
                        <g>secun</g>da resurrect<ex>ione</ex> tunc damnati<lb/>quoque
                    accedunt.<lb/>Sudat frons &amp; manus. Ructus. Mucus ex naribus
                    albuminosus<lb/>sat copiosus.<lb/>N<ex>ota</ex> B<ex>ene</ex> Lucidior sum
                    einmal al&#223; das andere mal, hinc inae-<lb type="inWord"/>quales cogitationes
                    an Krafft v. leben. Deprimit aegrum<lb/>&amp; depravatum in <g>spirit</g>us
                    cupidine mala corpus, et resar-<lb type="inWord"/>ciendam antiquam labem habet
                        <g>spirit</g>us, hoc multum im-<lb type="inWord"/>pedit lucem, subinde
                    perrumpentem vincula. Sed tollat<lb/>Deus hanc omnem denique labem et totus
                    evadam luminosus,<lb/>Labes est mystica &amp; realibus catenis adstringit
                    mentem,<lb/>quas oculatus vel leviter negare potest nemo. Durae sunt<lb/>catenae
                    quas sentimus in fundo animae, quas non nisi Dei<lb/><g>spirit</g>us dissolvit.
                    Hae catenae nos ad bonum in eptas<lb/>reddunt subinde ad mala faciles. Sed
                    vincet sensim<lb/>sensimque <g>spirit</g>us Dei. Tantum ille vincit quantum
                    labes<lb/>nostra permittit, et quantum eum ad mittimus in nos<lb/>ut purget nos.
                    Alius hic magis sibi moritur &amp; Deo se totum<lb/>committit alius minus, hinc
                    perfectionis gradus sunt.<lb/>Perfectionis talium quisque particulam habet, hic
                    majorem<lb/>ille minorem, nemo totalem <del>forte</del> quam Deus
                    solus<lb/>habet, major nos manet in vita altera. Immundi<lb/>omnes ex hoc orbe
                    excedimus, magis minus, &#224; morte<lb/>absterget Deus omnibus sordium
                        paulul<ex>um</ex> &amp; nos vestibus salutis <lb/>donabit in denen vorhofen
                    ehe wir zu ihm gelassen werden.<lb/>Reginae in veteri testam<ex>ento</ex>
                    antequam ad regem intromitte-<lb type="inWord"/>bantur se purgebant jam in se
                    mundae, &amp; vestibus Regi dignis<lb/>ornabantur, sic &amp; nos. Von Mund auf
                    k&#246;nnen wir nicht Gott<lb/>sehen m&#252;sten ob rem peregrinam eo influxu
                    verderben, per gradus<lb/>&#224; luce ad lucem majorem adaptabimur
                        fruendam.<note place="margin-left" resp="author"> corpus per pravas
                            cupidi-<lb type="inWord"/>nes ideales corru-<lb type="inWord"/>ptum est
                        communicatas<lb/>per <g>spirit</g>us malos qui nos<lb/>in sui societatem
                        magic&#232;<lb/>&amp; centraliter student<lb/>pertrahere. Hier<lb/>gehen wir
                        schon in ihrer<lb/>gemeinschafft si male<lb/>agimus, v.
                        kommen<lb/>manifestius &amp; cen-<lb type="inWord"/>tralius zu ihnen in
                        die<lb/>Quaal corpore libe-<lb type="inWord"/>rati, quod avertat<lb/>&#224;
                        nobis altissimus<lb/>omnibus. <lb/>Subinde cum tenebricosus sum<lb/>et
                        omnium fere nauseam<lb/>habeo fere omitterem<lb/>hunc laborem
                        observandi,<lb/>laboriosum sed quia uti-<lb type="inWord"/>litas magna est,
                        semper<lb/>retineo &amp; nil pi-<lb type="inWord"/>gritiae suasum audio.
                    </note></p>
                <pb facs="b0879.jpeg" n="879"/>
                <note2>(Seite 879) </note2>
                <p>Ructus.<lb/>Carnifex alter alteri, Diabolus pp so ists im reich der
                    unruhe<lb/>und in dem leben ausser Gott. Einer schindet v. schabt den andern,
                    selbst<lb/>etwas v. h&#246;her zu seyn al&#223; der andere.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Homo hominis Dia-<lb type="inWord"/>bolus
                            carnifex.</hi>
                    </note> In Dei regno omnes aequales Deus<lb/>dat omnibus harmoniam aequalem. Hic
                    majores sed ex natura rerum<lb/>&amp; rei dignitate pro majori Dei lumine &amp;
                    amore, omnia har-<lb type="inWord"/>monice, hoc in mundo per successionem per
                    gratiam per alia acci-<lb type="inWord"/>dentalia. Dei occulto judicio qui
                    extollit &amp; deprimit homi-<lb type="inWord"/>nes ut resipiscant et omnem
                    miseriam gustent saepe asinus<lb/>rex est, Leo pastor, Stultus judex, sapiens
                    servus &amp; abjectus. <lb/>Qui hic quoque sub hisce miseriae statu minatoribus
                    vario vexatur modo<lb/>et <g>ter</g>ra penitus subinde per mortem expellitur,
                    suo purgatorio.<lb/>Sed ubi rerum vertitur ordo &amp; emicabit Regnum
                        <g>Chri</g>sti &amp; lucis<lb/>tunc illi depressores tales erunt. Dise haben
                    sich hier nicht wollen<lb/>reinigen lassen, so werden sie dorten von harten
                    henckern ob<lb/>confirmatiorem malitiam in se, per rerum naturam &amp; pro-<lb
                        type="inWord"/>portionem immutabilem plagen lassen m&#252;ssen so sich sie
                    selbst<lb/>auf den hal&#223; laden, bi&#223; sie endl<ex>ich</ex> rein werden
                        <surplus>werden</surplus>, hier<lb/>sind sie H<ex>erren</ex> gewesen dorten
                    werden sie ex tortura egressi schuhPutzer<lb/>abgeben v. Canaillen. Indicia Dei
                    justa sunt<add resp="author" place="right">secundum rerum Naturam et valorem
                        internum<lb/>non secundam personarum respectum, genus
                            sanguis<lb/>&amp;c<ex>etera</ex>. justa quique accipiet suarum
                        mercedem<lb/>actionum imo ipse afferet secum, &amp; sui ipsius<lb/>erit
                        judex in bona et mala causa cuique<lb/>conscientia, quae ipse et eripiet eo
                        purgatus ae-<lb type="inWord"/>rumnis, est n<ex>empe</ex> radius divinus,
                        &amp; si hic non<lb/>esset esset <hi rend="underline">aeterna damnatio,</hi>
                        sed hic non sinit<lb/>aeternum damnari sine fine. </add><lb/>Jucken in
                    inguine d<ex>extro</ex>. Flatus. Ructus.<lb/>Oculi scribenti liberi.<lb/>Calida
                    extrema omnia in hypoc<ex>austo</ex><lb/>calido.<lb/>Larynx paulul<ex>um</ex>
                    asper. Ex naribus<lb/>mucus albuminosus.<lb/>Kopff zieml<ex>ich</ex> heiter doch
                    nicht wie<lb/>neul<ex>ich</ex> so gar sehr.<lb/><hi rend="underline">Jucken</hi>
                    in vertice v. ich mu&#223; offt kratzen hinc pulsatio<lb/>in arteriis
                        ibid<ex>em</ex> expanso sanguine &amp; roboratis fibris.<lb/>Clavus pedis
                        d<ex>extri</ex> dolet. Pressio axill<ex>ae</ex> d<ex>extrae</ex>. pressio
                    bregmatis d<ex>extri</ex>.<lb/>Pressio surae dextrae, pressio verticis.<lb/>Je
                    mehr ich jucke auf dem kopff v. kratze je mehr ich kratzen<lb/>wil so ich mich
                    dran kehre v. je mehr es juckt. lass es jucken.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> varius. Ructus.<lb/>Viventes si quid egimus mali &amp;
                    occultavimus patebit corporis<lb/>vela destructa in nobis ipsis &amp; aliis
                    apert&#232;, die begierden werden<lb/>gr&#246;ser werden wie alles st&#228;rcker
                    an un&#223; v. illustrer, v. gehen nach<lb/>dem im leben gesuchten, in hoc pro
                    ratione objectorum est vel<lb/>infernus vel coelum in Centro cujusvis
                        animae.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">A morte patemus <lb/>nobis &amp; aliis<lb/>vivide.</hi>
                    </note> Ubi Thesaurus<lb/>fuit ibi cor est &amp; cupido. Es ist nichts so rein
                    gesponnen es kommt denn<lb/>an die <g>Sonne</g>. Omnibus externis mori debemus,
                    nam minutissima in<lb/>temporali fixa cupido wird nach dem Todt zu einem grosen
                    feuer.<lb/>Expurganda omnia vitia etiam si quid est in nobis &amp; vivit malorum
                        affe-<lb type="inWord"/>ctuum quod quovis objecta ad huc irritari potest,
                    totos nos mori<lb/>decet, sic lucidi apparebimus in facie domini, licet secundum
                    naturalem<lb/>hominem mortui simus &amp; ipsi mundo et animalibus videamus
                    fatui<lb/>stupidi &amp; stulti, qui excellere in stultitia putant esse sapere,
                    sed<lb/>in fine vitae in limine aeternitatis saepe malae vitae dant misera
                    &amp;<lb/>mala documenta desparatu. Metuit</p>
                <pb facs="b0880.jpeg" n="880"/>
                <note2>(Seite 880) </note2>
                <p>Metuit n<ex>empe</ex>
                    <g>spirit</g>us centraliter eos <g>spirit</g>us, qui eum deceperunt,<lb/>qui jam
                    se uti sunt manifestant eumque nolentem volentem<lb/>in cruciatus societatem
                        trahunt.<add resp="author" place="right"> Tales &amp; post obitum pec-<lb
                            type="inWord"/>cant, donec cruciatu mitigati cessent,<lb/>&amp;
                        salventur suo. </add>
                    <lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. <lb/>Jucken subinde in
                    cute.<lb/>Flatus. Pressio supra ocul<ex>um</ex> sinistrum. Ructus.<lb/>Stiche in
                    nare sinist<ex>ra</ex>. Flatus. Ructus, oscitatio. Spannen in sura
                        d<ex>extra</ex>.<lb/>Calent calido hypoc<ex>austo</ex> extrema omnia &amp;
                    facies. Somnolentia hora<lb/>III &#189; sedenti &amp; scribenti, #<note
                        place="margin-left" resp="author"> # &amp; legenti </note> sed vici. Ructus.
                    Pressio verticis.<lb/>So ich an den Ecksteinen in der stube sitze so viel
                    K&#228;lte au&#223;-<lb type="inWord"/>strahlen id mihi molestum est. haec
                    frigida atmosphaera<lb/>me afficit graviter.<note place="margin-left"
                        resp="author">
                        <hi rend="underline">Sympathia anti-<lb type="inWord"
                        />pathia.</hi><lb/>Excitat facile nuperum<lb/>coagulativum mor-<lb
                            type="inWord"/>bum in Natura si<lb/>corpus frigus
                        lapidis<lb/>pervadit.<lb/>augetur ita in nobis<lb/>frigus. </note> Hic est
                    fructus coagulationis alicujus<lb/>uti ipsius frigoris per <g>aer</g>em
                    externum. Geht eben so zu coagulando.<lb/>Flatus. Pressio frontis,
                    flatus.<lb/>Egessi faeces spissas non adeo multas. Borbor<ex>ygmi</ex>. Pressio
                        frontis.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120"
                        >Frater</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg
                        (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs
                        j&#252;ngerer Bruder </note> noctu subinde, subinde &amp; mane, meridie
                    viget<lb/>meist, sed vespera redit Kopfwehe v. Zahnschmertzen uti<lb/>semper in
                    catarrhalibus, hat den schnupfen nicht recht #<note place="margin-left"
                        resp="author"> gehabt </note> Natura<lb/>non vult alias bonum esset, vult
                    genuinam sanguinis excretionem<lb/>per V<ex>enae</ex>s<ex>ect</ex>ionem
                    quaesemel ei data est in casu suffoca-<lb type="inWord"/>tionis
                        plethoricae.<note place="margin-left" resp="author"> frater schl&#228;fft
                        Nachts<lb/>am warmen ofen in<lb/>der stube auf
                        der<lb/><g>Erde</g><lb/>Frater paucissimos<lb/>flatus experitur,
                        raras<lb/>faeces excernit. Mu-<lb type="inWord"/>cidus est.<lb/>Kopfwehe,
                            <hi rend="underline">flatus in capite<lb/>colliguntur.</hi> Zahnweh
                    </note><lb/>Sub aure d<ex>extra</ex> in collo spannen v. stiche uti antea.
                    Uno<lb/>die quod semel incepit spasmorum Natura, eo die<lb/>saepe repetit, alius
                    spasmus si dur<supplied reason="omitted-in-original">a</supplied>vit alius
                    incipit<lb/>succesio est &amp; vicissitudo naturalis. Lex Universi.<lb/>Kauete
                    gestosenen Zimet ut roboret partes laxatas.<lb/>Sedebam in sella somnolentus,
                    schwitzte in capite &amp; manibus. Oscitatio,<lb/>nach dem Zimmet, stube ist
                    warm. Calida omnia extrema.<lb/>Ructus.<lb/>Hic Pistorii fuere fratres <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/138372101">patri</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Hartmann Senckenberg (1655&#8211;1730),
                        Arzt in Frankfurt, Vater J. Chr. Senckenbergs </note> Doct<ex>oris</ex>
                        Medic<ex>inae</ex> exacte similes<lb/>in aliis nil tale.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">] Similes alii parentibus<lb/>alii dissimiles</hi>
                    </note> Ego nec Patri nec matri<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha
                        Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs
                    </note> similis sum. Matres<lb/>subinde aliam capiunt imaginem atque mariti quem
                    non amant<lb/>amore pleno, subinde quoque corporaliter mares alios
                    admittunt<lb/>sicque perduntur imagines.<lb/>Puerperae aliae sunt valde
                        felices.<note place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Puerpera infelix.</hi>
                    </note> Gerckenrodtin hat alzeit bey dem geb&#228;hren<lb/>von anfang bi&#223;
                    zu Ende erbrochen v. da schiesst immer das blut von ihr.<lb/>Kan wohl einmal in
                    der Geburth bleiben. In j&#252;ngern jahren<lb/>ist sie auch mit offt fast
                    bi&#223; zur ohnmacht angehaltenen Niesen<lb/>befallen gewesen. Valde sensibilis
                    ex utero her. Redete nicht recht<lb/>auch. auch hat sie contra matris et patris
                    voluntatem Gercken-<lb type="inWord"/>rodt heyrathen wollen, v. nach der Mutter
                    v. Vatter <del>tes</del> todt so auff<lb/>einmal in einer stunde sturben
                    bewerckstelligt. Paradoxa<lb/>ubique fuit &amp; corpore aegra, jam quoque sibi
                    similis &amp; omnia paradoxa<lb/>more &#224; natura abludentem tramite in ea
                    fiunt.</p>
                <pb facs="b0881.jpeg" n="881"/>
                <note2>(Seite 881) </note2>
                <p>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Sternutatio ex nare sinistra.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Medici semper curant et
                    tamen morborum non fit minus,<lb/>Theologi praedicant et cetera agunt, &amp;
                    meliores non fiunt ho-<lb type="inWord"/>mines, J<ex>uris</ex>c<ex>onsul</ex>ti
                    semper ad justitiam adigunt &amp; t<ex>ame</ex>n injusti sunt homines.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Babel.</hi>
                    </note><lb/>Stulti omnes sunt opus suum facientes non ex Deo sed ex<lb/>Natura.
                    Non Deo serviunt sed marsupio. Ad haec homines<lb/>omnes ejusd<ex>em</ex>
                        s<ex>un</ex>t naturae parum curantes aeterna &amp; vera animae<lb/>&amp;
                    corpus remedia. Hinc coeci s<ex>un</ex>t, &amp; coecis ducibus
                    subjecti,<lb/>inde non est mirum ambos in fernum incidere &amp; perire. Mittit
                    <lb/>subinde deus qui veri quod dicunt sed hi oblatrantium iniquorum<lb/>vi
                    percutiuntur, donec Deus ipse veniat &amp; Machinam iniqui-<lb type="inWord"
                    />tatis deleat vi coelesti, quam nequibunt praepedire.<lb/>Calent extima omnia,
                    pressio Capitis varia, animus non adeo<lb/>clarus, sudo per extrema
                        sonderl<ex>ich</ex> an der Stirne. Pressio levis<lb/>ocul<ex>i</ex>
                        sin<ex>istri</ex>. Zuweilen ist mir <choice>
                        <orig>was</orig>
                        <reg>etwas </reg>
                    </choice> zu warm. In labio oris<lb/>inferiori ein Grindgen aufgefahren. Nares
                        paulul<ex>um</ex> obturatae.<lb/>Pressio capitis paulul<ex>um</ex> adest.
                    Ructus, oscitatio Pressio frontis.<lb/>Nares ab oscit<ex>atione</ex>
                        humidae.<lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 17.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 38.
                        Vesp<ex>era</ex> hora VI. Ist ein Nebel v. doch k&#252;hle.
                    oscitatio.<lb/>Ructus. Flatus. Pressio ocul<ex>i</ex>
                    sinist<ex>ri</ex>.<lb/>Bibi Thee viride. Jucken in vertice. Pandiculatio.
                    Pressio verticis.<lb/>Post Thee sudat facies. Pulmones jam liberi
                        paulul<ex>um</ex> &amp; levissim&#232;<lb/>asperi dum patet peripheria et
                        sudo.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Sudor quid.<lb/>Excretiones <lb/>violentae.</hi>
                    </note> Hic sudor est debilitatis<lb/>fructus, da sonst alles per
                        insensib<ex>ilem</ex> transpirationem verzehrt werden<lb/>soll, si non
                    succedit frigore occupante corpus laboramus &amp; fit<lb/>transgressio humorum
                    &amp; decubitus ad interna viscera e<ex>xempli</ex> gr<ex>atia</ex><lb/>Pulmones
                    p p Omnis excretio violenta constans non est et<lb/>facile supprimitur, ipsa
                        n<ex>empe</ex> excretio violenta fit cum alius ali-<lb type="inWord"/>qua
                    suppressione vel imminutione, et ex disharmonia oritur.<lb/>Sudare bonum est, si
                    melius non habemus &amp; meliorem excretionem.<lb/>Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> &#252;ber dem rechten Auge. Klingen in aure
                        d<ex>extra</ex>. Oscitatio.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> pulposus da ein wenig durch die <g>Luft</g> gegangen v.
                        horripil<ex>atio</ex><lb/>gekommen it<ex>em</ex> im Keller gewesen, pressio
                    frontis, statim motus &amp; humores<lb/>alium in locum <hi rend="underline"
                        >transferebantur</hi> Natura victa &#224; frigore. In me cor-<lb
                        type="inWord"/>rupto non amplius sinceras vitae oeconomias discere possum,
                    sed di-<lb type="inWord"/>scendae in aliis vegetis.<lb/>pressio ocul<ex>i</ex>
                        d<ex>extri</ex>. Susurrus auris d<ex>extri</ex>. Pitzeln in ano. Pressio in
                    aure d<ex>extra</ex> susur-<lb type="inWord"/>rante. Ructus. Pitzeln in larynge
                    &amp; mucus ex eo pulposus cum tussi-<lb type="inWord"/>cula aspero. Pressio
                    frontis, verticis occipit<ex>is</ex> p per vices.<lb/>Flatus <g>sulphurei</g>
                        foetid<ex>i</ex> jam video me olfacere.<lb/>Scribenti ocul<ex>orum</ex>
                    pressio amborum, auris d<ex>extra</ex> susurrat. Leve extremorum<lb/>frigus, ist
                    hier so warm nicht al&#223; drunten. pedes frigent. Bin nicht<lb/>recht munter.
                    Vinco me in faciendo indice, ut faciam aliquid quod<lb/>non est ex voluntate.
                    Flatus. Pressio &#252;ber dem rechten auge. Flatus.<lb/>Flatus multi. <hi
                        rend="underline">Pressio capitis varia quia multi flatus &amp;
                        transpiratio<lb/>non feliciter procedit pedes frigent, auris d<ex>extra</ex>
                        susurrat,</hi> vorhin in der<lb/>unteren stube transpirirte
                    wohl.<lb/>Tussicula mucus pulposus &amp; asper larynx &amp; vox.</p>
                <pb facs="b0882.jpeg" n="882"/>
                <note2>(Seite 882) </note2>
                <p>Frigent pedes stiche in antro pect<ex>oris</ex> sinist<ex>ro</ex> &#224;
                    flatibus.<lb/>Crepitus artuum. in inguine sinist<ex>ro</ex> etl<ex>iche</ex>
                        stiche.<note place="margin-left" resp="author"> Sp<ex>asmus</ex>
                            puls<ex>atorius</ex> varius </note><lb/>Cum ita inordinate ut dictum
                        <g>aer</g> circularetur et extrema frigida<lb/>pedum, paulul<ex>um</ex>
                    ideae morosae quoque uti &amp; corpus non legitime<lb/>&amp; harmonice
                    constitutum sic cessavi &#224; labore indicem faciendi<lb/>&amp; elegi legere
                    usque ad horam dormiendi, autem facturus mane<lb/>ne taedio corripiar
                    nimio.<lb/>Oscitatio, in fronte pressio aliqua, calent manus,
                    frigent<lb/>pedes.<lb/>Mucus ex naribus emungitur albuminosus br&#228;unlich.
                        Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. ambae klingen sie
                    subinde Oscitatio.<lb/>War etwas ob excretionem suppressam per <hi
                        rend="underline">sensibilitatem</hi> gegen das wetter v.<lb/><g>Luft</g>, da
                    die kalte <g>Luft</g> in mich eingriffe, sensible v. irritirt<lb/>v. hatte zu
                    nichts Lust was zu thun v. gieng zu bette hora XI.<add resp="author"
                        place="below">mane acturus plura. </add><lb/>Oscitatio. Stiche in ano.
                    Crepitus artuum motorum.<lb/>Kam &#252;ber <bibl><author><hi rend="underline"
                                >Baxters</hi></author>
                        <title>Tr<ex>actat</ex> von der Gewi&#223;heit der
                        Geister,</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Richard Baxter: Die
                        Gewi&#223;heit der Geister, N&#252;rnberg 1755. </note> der hielt<lb/>mich
                    noch etwas auff. wie ich denn ordentl<ex>ich</ex> gerne solche<lb/>sachen die
                    von der k&#252;nfftigen welt handeln lese.<lb/>Pressio supra ocul<ex>um</ex>
                        d<ex>extrum</ex>. Pressio oculorum.<lb/>vespera inquietus fui, &amp; sic
                    turbabar ad malum cummune <g>veneris</g> hora<lb/>XII cubitum iens, ad quod
                    inclinor alias, sed vici per Deum,<lb/>sicque mane bene animo habeo &amp;
                    quietus sum.<note place="margin-left" resp="author"> Sudavi noctu
                            paulul<ex>um</ex>. </note></p>
            </div>
            <div type="day">
                <head>
                    <date when-iso="1732-12-31">
                        <supplied>31.12.1732</supplied>
                    </date>
                </head>
                <pb facs="b0882.jpeg" n="882"/>
                <!-- 882 Fortsetzung -->
                <p>d<ex>ie</ex>
                    <g>Mercurii</g> 31. <g>decem</g>b<ex>ris</ex><lb/><lb/>Mane in lecto fui ad XII
                    uhr. Pen<ex>is</ex> erect<ex>io</ex> noct<ex>urna</ex> fuit.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <g>Urina</g> mane paulul<ex>um</ex><lb/>copiosa. </note><lb/>Tussicula &amp;
                    multus mucus pulposus &amp; ex naribus &amp; ex larynge<lb/>Larynx asper. In
                    lingua lincker hand vesicula ardens.<lb/>Ructus, facile extrema
                    frigent.<lb/>Affuit bene mane ein bothe von Dhaun vom <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">bruder.</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Heinrich Christian Senckenberg (1704&#8211;1768), Jurist und
                        Staatswissenschaftler, J. Chr. Senckenbergs &#228;lterer Bruder </note>
                    Vari<lb/>circa nasum nonnulli. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Animus paulul<ex>um</ex>
                    inquietus dum sensibilis cum mater<note place="foot" resp="editor"> Anna
                        Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs </note> scribenti epist<ex>olam</ex><lb/>varia interloqueretur.
                    Sed vici.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120"
                        >Frater</name><note place="foot" resp="editor"> Johann Erasmus Senckenberg
                        (1717&#8211;1795), Jurist und Senator in Frankfurt, J. Chr. Senckenbergs
                        j&#252;ngerer Bruder </note> hac nocte valde capitis dolore &amp; dentium
                        labor-<lb type="inWord"/>avit.<note place="margin-left" resp="author">
                        <g>Aerem</g> frigidum non tolerat<lb/>sed facile calorem.<lb/>nach dem essen
                        vertiginosus<lb/>est. Mater <g>spiritum vini</g><lb/>dedit in dentes
                        zoge<lb/>schleim herau&#223; ex <lb/>dolentibus sic<surplus>h</surplus>
                        melius<lb/>habebat. Kopff<lb/>aber noch wehe.<lb/>It<ex>em</ex> huc cum
                        salvia<lb/>&amp; ficulus emollit<lb/>spasmos. </note><lb/>Jucken in
                        capite<lb/>B<ex>arometrum</ex> 17.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 38.
                    S&#252;dwest wind. <g>Aer</g> nubilus, coelum nubilum.<lb/>Pressio in
                        ocul<ex>o</ex> d<ex>extro</ex>. sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius, paulul<ex>um</ex> refrigera-<lb type="inWord"/>ta extrema. auris
                        d<ex>extra</ex> susurrat. Pressio in faucibus.<lb/>Mater <hi
                        rend="underline">lac</hi> nimium dat vorandum einer grosen Katze
                    v.<lb/>hund, brechen es fast immer wieder weg, werden faul davon<lb/>von der
                    Kost der parvulorum, <g>ace</g>scit in ventric<ex>ulo</ex>. Lac adultis<lb/>non
                    convenit, &amp; non nimium parvulis.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Vox rauca tota
                    non perit, quia per intemperantiam continuam<lb/>huc contraxi catarrhum per
                    aestatem.<lb/>pressio axill<ex>ae</ex> sin<ex>istrae</ex>.<lb/>Tormina Ventris.
                    Ructus.<lb/>Egessi faeces spiss<ex>as</ex> multas luteas. Horripil<ex>atio</ex> extremorum.<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">
                        <g>Aer</g></fw></p>
                <pb facs="b0883.jpeg" n="883"/>
                <note2>(Seite 883) </note2>
                <p><g>Aer</g> per <unclear>xxxx</unclear> circulatus ut credo,<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline"><g>Aer</g>is Circulus</hi>
                    </note> venit in abdomen cum <lb/>cibis coagulatus &amp; resolutus,
                        it<ex>em</ex> in pulmonibus insertur sanguini<lb/>exactius, cum sanguine ad
                    cerebrum fertur, ibi <g>spirit</g>ibus vitalibus<lb/>cum <g>igne</g> quem in se
                    tenet servit generandis et nervorum liquido,<lb/>sanguinem iterum subit et per
                    nervos undiquoque mittitur,<note place="margin-right" resp="author"> pars iterum
                        subit<lb/>sanguis, pars attrita<lb/>expirat uti<lb/>&amp; est in sanguine.
                    </note> donec<lb/>per superficium exhalet. Tunc uti omnia excrementa per
                        revo-<lb type="inWord"/>lutiones iterum &#224; corpore attrahitur, sicque
                    nos subintrat.<lb/>Circulus est naturalis et annulus platonicus. Si <g>ignis</g>
                    corpori<lb/>deficit &amp; <g>ignis</g> non recte digeritur, sic fiunt quoque
                    lenti humores<lb/>&amp; <g>aer</g> crassus, stagnationes &amp; stases, hinc
                        <g>aer</g> subsistit<lb/>&amp; aliquo in loco expanditur, solidorum perit
                    tonus &amp;<lb/><g>aer</g> ea expandit hoc in loco nimis resoluta, in alio
                        ni-<lb type="inWord"/>mis <choice>
                        <sic>relatata</sic>
                        <corr>relaxata</corr>
                    </choice>, inde dolores in numeri &amp; spasmi &amp; rela-<lb type="inWord"
                    />xationes &amp; resolutiones.<lb/>Facile in <g>aere</g> frigido
                    frigesco.<lb/>Frigent facile extrema.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp;
                        lar<ex>ynge</ex> &amp; naribus pulposus &amp; albuminosus. Vox<lb/>rauca.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius. Crepitus artuum.<lb/>Ein
                    Christ sieht alles zeitl<ex>iche</ex> al&#223; eitel an, so ihn einer
                    schimpfft<lb/>r&#228;cht er sich nicht, hinc mundanis stultus bardus &amp;
                        brutus<lb/>videtur.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Christianus hat<lb/>das gr&#246;seste hertz<lb/>v.
                            Courage</hi>
                    </note> Sed animosissimus est, stulti homines cum hominibus<lb/>pugnant &amp;
                    alter est Diabolus alteri. Sed, <g>Chri</g>stianus ipsis <lb/>cum Diabolis in et
                    extra se pugnat, sicque et eos vincit,<lb/>quae clarissima est victoria.<lb/>In
                        scapul<ex>a</ex> d<ex>extra</ex> pressio, auris d<ex>extrae</ex>
                    susurrus.<lb/>Kupferschmiedin Grisin<add resp="author" place="above">Kreisin
                    </add> hat ihren Mann disponirt da&#223; er alles ihrem<lb/>ungezogenen
                    delicaten sohn zugesteckt, jetzt tratte er ihr ohnl&#228;ngst in<lb/>dem Elend
                    einen bruch, it<ex>em</ex> geht sie betteln, schlug ihr ein<lb/>blau Mahl.<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Superbiae merces</hi>
                    </note> Redete m<ex>eine</ex> Mutter<note place="foot" resp="editor"> Anna
                        Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                        Senckenbergs </note> um Gottes barmhertzigkeit<lb/>willen um ein almosen an.
                    Der Sohn est Dr. Juris Comes Pala-<lb type="inWord"/>tinus p Advocat, hat auch
                    eine Frau, wolte durch heyrathen sich<lb/>v. s<ex>eine</ex> Eltern erhalten. So
                    gehts denen die zu hoch fliegen wollen.<lb/>betteln aber v. Elend ist ihr
                    verdienter selbstgemachter Lohn.<lb/>W&#228;re er ein Kupferschmied worden
                    w&#228;re es besser gegangen, wie ein-<lb type="inWord"/>mal vor war. die frau
                    hat im wi&#223;baad bravirt v. allerl<ex>ei</ex>
                    <lb/>au&#223;gelassenes begangen, ist vor einen halben hysterischen verliebten
                    Gecken passirt.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">Rudes ruditer<lb/>tractandi</hi>
                    </note><lb/>Fui apud Gros,<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                        (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note>
                    dieser ist gegen das b&#246;se gemeine Volck b&#246;se v.<lb/>antwortet ihnen
                    nach ihrer list v. ihrer grobheit v. commoditaet, v. ist auch<lb/>gut mit ihnen
                    nach ihrem Erfordern zu verfahren. Quemque tractemus suo<lb/>modulo. Das gemeine
                    Volck ist gar grob v. lacht hernach so es varia<lb/>specie <del>sich</del> die
                    andere betrogen hat, so reicher seyen. Mites pauperes &amp;<lb/>humiles
                    g&#252;tig zu tractiren.<lb/>Reineccia ad huc laborat. <name type="person"
                        ref="http://d-nb.info/gnd/120696460">Luther</name><note place="foot"
                        resp="editor"> Johann Nicolaus Luther (1661&#8211;1740), Jurist in Frankfurt
                    </note> post v<ex>enae</ex>s<ex>ectionem</ex> b&#246;se Nacht debilis.<note
                        place="margin-right" resp="author"> H<ex>err</ex> v<ex>on</ex> Stetten der
                        neue<lb/>b&#252;rgermeister<!--Johann Hieronymus von Stetten (1683&#8211;1733), Patrizier und B&#252;rgermeister in Frankfurt-->,
                        schl&#228;fft<lb/>immer in suo<lb/>morbo jetzt. </note><lb/><name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Christian Fende (1651&#8211;1746), Jurist in
                        Frankfurt </note> dicit es sey ihm so lebhafft gewesen darum habe Gott die
                    welt geliebt<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> da&#223; er</fw></p>
                <pb facs="b0884.jpeg" n="884"/>
                <note2>(Seite 884) </note2>
                <p>er s<ex>einen</ex> eingebohrnen Sohn gab, da&#223; die so an ihn glauben nicht
                    mit der<lb/>welt verlohren werden, er gibt ihnen eine neue Natur v.
                    schenckt<lb/>ihnen Gottes Kinder v. himmlisch zu werden, so die welt nicht
                    erkennt.<lb/>Ingemein geht man in der Eitelkeit hin bi&#223; ins alter v. ist
                    gut<lb/>al&#223;dann noch zu moralisiren anfangen v. das b&#246;se zu
                    redressiren,<lb/>viele aber v. die meisten fahren ihren V&#228;ttern nach v.
                    sehen das licht<lb/>nimmermehr.<note place="margin-left" resp="author">
                            Pf<ex>arrer</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116572183">Ritter</name> ist
                        beichtVatter<lb/>von v<ex>on</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118857452">lersner</name>
                        gewesen<lb/>vocabatur, in der Eyl v.<lb/>confusion resolvebatur<lb/>ei latus
                        alterum &amp;<lb/>concidebat uti audi-<lb type="inWord"/>vi in
                        <g>ter</g>ram. </note><lb/>wie sch&#246;n wir es ab initio studiren nosse se
                    ipsum &amp; Naturam<lb/>quid facit quod ferat in allem ab v. zu thun nicht um
                    Geld v.<lb/>Gut um Ehre halber suchen zu inclaresciren v. sich verborgen
                    <lb/>bleiben, v. dann im Elend au&#223; der welt gehen. Das
                    wiederf&#228;hrt<lb/>denen so die studia ausser un&#223; lieben v. das immer
                    nicht auch werth<lb/>haben primari&#242;. Eine gute Morale ist allen jungen
                    Leuten gut.<note place="margin-left" resp="author">
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/107653338">Frater maximus
                            natu</name><lb/>ideo quia naturam<lb/>non intelligit &amp; labor<lb/>fit
                        ab ea lumine<lb/>Dei ideo infelix<lb/>est, aliis notus<lb/>sibi
                        ignotissimus.<lb/>Ita &amp; theologi<lb/>Naturam non intelli-<lb
                            type="inWord"/>gentes <unclear>xxxxxtiunt</unclear><lb/>&amp; errant.
                    </note><lb/>Vielen unter Juden t&#252;rcken v. heyden ist <g>Chri</g>stus
                    implicite in corde<lb/>n&#228;her al&#223; sie externe explicite wissen, sie
                    aber erfahren werden<lb/>&#224; morte tegmine corporis abstracto da sie den
                    kennen werden<lb/>von angesicht der ihnen innerl<ex>ich</ex> so viel guts
                    gethan, Christus Deum nobis<lb/>reddidit familiarem quem deserueramus, &amp;
                    hinc bona coeli<lb/>omnia omnibus. Von morgen v. abend<note place="foot"
                        resp="editor"> = von Ost und West </note> werden viele kommen v. mit Abr-<lb
                        type="inWord"/>aham v. Jacob zu tische sitzen v. sich weiter instruiren
                    lassen, sed<lb/>filii Regni putativii multi werden au&#223;gestosen ex
                    Judaeis<lb/>&amp; <g>Chri</g>stianis. Christiani rejicientur ut olim
                        Judaei.<lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt </note> hat mit der alten
                        Reineckin<note place="foot" resp="editor"> Anna Maria Reineck (ca.
                        1660&#8211;1733), geb. Pettmann, verw. Streit, Witwe Philipp Hermann von
                        Reinecks </note> viel zu thun gehabt ehe er gewust<lb/>da&#223; sie kranck
                    war, im Gem&#252;the, wolte dicebat er k&#246;nte zu<lb/>ihr sie sehne sich wohl
                    nach ihm, wolle ihr sagen sie solle sich von<lb/>der Ankleberey an den sohn v.
                        s<ex>eine</ex> Erben v. s<ex>ein</ex> Geld los machen,<lb/>sonst k&#246;nne
                    sie nicht zur Ruhe kommen. Ist sehr argw&#246;hnisch,<lb/>Rath <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102923531">sch&#246;ll</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Heinrich Schoell,
                        gr&#228;flich-leiningischer Hofrat, Gemahl von Margarete von Reineck </note>
                    so ihrem <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103092269"
                        >sohn</name><note place="foot" resp="editor"> Friedrich Ludwig von Reineck
                        (1707&#8211;1775), Weinh&#228;ndler in Frankfurt </note> au&#223; der Noth
                    v. duell geholfen, wolle ihn<lb/>haben umbringen, it<ex>em</ex> alii seyen
                    angestellt ihre Kinder umzubringen<lb/>um sie Erben zu machen. Dolet da&#223;
                    ihre <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1031546715">Sohnes
                        frau</name><note place="foot" resp="editor"> Maria Juliana von Reineck
                        (1708&#8211;1735), geb. von Damm, Gemahlin Friedrich Ludwig von Reinecks
                    </note> nicht schwanger<lb/>wird.<note place="margin-left" resp="author"> gros
                        dicebat das andencken<lb/>Fenden an Reineckin sey<lb/>daher weil alte Leute
                        gern an<lb/>ein ander dencken. nicht au&#223;<lb/>einem zutrauen zu ihnen.
                        Denn<lb/>sie schalt ihn immer einen<lb/>Susannen-bruder pp <lb/><lb/>Gros
                        dicebat fende<lb/>sey nicht Rath nur<lb/>Notarius v.<lb/>in re ein
                        Mackler.<lb/>Obiit Reineccia d<ex>ie</ex> 2<lb/>Jan<ex>uaris</ex>
                        <g>Veneris</g> 1733.<lb/>D<ex>octor</ex>
                        <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117174025">M&#252;nden</name>
                        lie&#223; fenden<lb/>auch gratuliren. Poli-<lb type="inWord"/>ticus est.
                        </note><lb/>D<ex>octor</ex>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123887089">v<ex>on</ex> der
                        Lahr</name><note place="foot" resp="editor"> Paul von der Lahr
                        (1699&#8211;1741), Arzt in Frankfurt </note> omnibus amicus est. Pauperes
                        sonderl<ex>ich</ex> fovet v. gibt<lb/>ihnen noch Geld darzu.<lb/>Narrabatur
                    Dr. <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117261181">Lucius,</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Lucius (1692&#8211;1762), Jurist
                        und Syndicus in Frankfurt </note> nun syndicus, habe al&#223; Dr. Juris im
                    Kasten 6<lb/>Malter Korn ut ordin<ex>aire</ex> allein bekommen, al&#223; sie ein
                    mal viel<lb/>zu thun gehabt, haben die Herren ihm 12 ducaten ins hau&#223;
                    geschickt.<lb/>Ille remisit dicens er habe manche Jahre nichts zu thun
                    gehabt.<lb/>Fende dicit sey recht, jam Deum abunde reddidisse, Gott<lb/>thue
                    niemand was umsonst, bekomme immer Capital v.<lb/>Interesse. Non anxie quaerenda
                        <g>ter</g>rena sed coelestia das<lb/>andere so es seyn solle, komme von
                        selbst.<note place="margin-left" resp="author"> Pii die beste
                        politici,<lb/>dicebat, wissen alles<lb/>abzuwarten v. einzu-<lb
                            type="inWord"/>theil<ex>en</ex>. Die andere<lb/>glumpen in den
                        tag<lb/>hin ein coeci.<lb/><lb/>#wiederum sagte mir <lb/>fende ob obitu
                            Rei-<lb type="inWord"
                        />neccii<!--Philipp Hermann Reineck, Kaufmann in Frankfurt, Gemahl Anna Maria
von Reinecks-->
                        habe
                        Reineckia<!--Anna Maria Reineck (ca. 1660&#8211;1733), geb. Pettmann, verw. Streit, Witwe Philipp Hermann von Reinecks--><lb/>ihm
                        ihre sache &#252;bergeben<lb/>wollen, wor&#252;ber Gros<lb/>jaloux worden,
                        aber<lb/>Fende hat es Declinirt.<lb/>Fende ver&#242; ut credo<lb/>erravit
                        da&#223; er denckt<lb/>sie habe sich ihm unter<lb/>allen am meisten ver-<lb
                            type="inWord"/>traut. Potest esse<lb/>eam quaestam apud eum <lb/>propter
                        Gros. </note><lb/>Der junge Ries<note place="foot" resp="editor"> Friedrich
                        Jakob Riese (1710&#8211;1768), Jurist in Frankfurt, Sohn von Johann
                        Christian und Anna Margaretha Riese, geb. Fende </note> non aestimat bonum
                    quod quotidianum apud<lb/>avum esse posset, ex amore forte quae alius sunt,
                    &amp; quibus<lb/>alius non utitur vel uti vult accessi ad eum et eo fruor. <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103092269">Rei-<lb type="inWord"
                        />neck</name><note place="foot" resp="editor"> Friedrich Ludwig von Reineck
                        (1707&#8211;1775), Weinh&#228;ndler in Frankfurt </note> non usus est
                        Gros,<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223; (1678&#8211;1757),
                        Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in Frankfurt </note> sic ego absque
                    pecunia &amp; sumtibus<lb/>qui sumtus non amo facere. Sic per ea externa
                    cupidinem<lb/>nostram et ipsa vitia dirigit ad bona. et tandem<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom"> omnia</fw></p>
                <pb facs="b0885.jpeg" n="885"/>
                <note2>(Seite 885) </note2>
                <p>omnia si ejus partium facti sumus perpolit, &amp; ipsa bene-<lb type="inWord"
                    />facta hominum convertentium nos, ut sibi soli maneat<lb/>locus &amp; nobis
                    commodum, da fallt alles Nutzens gesuch<lb/>weg v. wir werden blos v. arm v.
                    haben also in aller <hi rend="underline">freyheit</hi><lb/><hi rend="underline"
                        >alles.</hi> Tam liberi sunt <g>Chri</g>stiani &#224; timore
                    concupiscentia,<lb/>in miseria ditissimi.<lb/>Mater<note place="foot"
                        resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg (1682&#8211;1740), geb.
                        Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note> schw&#228;tzt wirckt von
                    aussen singt pp nil in corde<lb/>colligit &amp; inanis est, in omni infortunio
                    wil sie verzagen.<note place="margin-right" resp="author"> w&#252;nschen ein
                        ander<lb/>viel v. das hertz ist<lb/>ferne davon.<lb/>quia mortui
                            nostri<lb/><hi rend="underline">Lutherani</hi> intern&#232;<lb/>crucem
                        non habuere<lb/>&amp; aestimare,<lb/>ideo externa iis<lb/>profertur cum
                            sepe-<lb type="inWord"/>liuntur. Signum<lb/>interna omnia
                        eos<lb/>amisisse, &amp; omnia<lb/>mutasse in externa.<lb/>Templum esse
                            debemus<lb/><g>spiritus</g> sancti sin-<lb type="inWord"/>imus in
                        templa<lb/>lapidea et<lb/><g>spiritus</g> sancti gratiam<lb/>nobis im
                        putamus.<lb/>In omnibus nobis exa-<lb type="inWord"/>cte similes.
                        </note><lb/><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                        >Fende</name><note place="foot" resp="editor"> Christian Fende
                        (1651&#8211;1746), Jurist in Frankfurt </note> noctu paulul<ex>um</ex>
                    dormivit, non multum, hat<lb/>von dem husten grose stiche auch an dem Magen
                        sonderl<ex>ich</ex><lb/>gehabt, gemeynt es sitze ein apostema da,
                    Settegast<lb/>Chirurgus hat ihm von K&#252;mmel eputhema gemacht, davon<lb/>ihm
                    der geruch etwas in commode war, hat aber geholfen in ven-<lb type="inWord"
                    />triculo. Von dem Magen v. intestinis ist bey diarrhoea der<lb/>schleim
                    abgegangen. Vinum vellet bibere, sed si per <g>aci</g>dum sto-<lb type="inWord"
                    />machi acescit, abraso muco est sensibilique Natura adversus<lb/>frigus
                        <g>aer</g>is quod occupavit corpus, greiffts den Magen an<lb/>v. brennt.
                    Ideo vinum omittit trinckt thee, haber-<lb type="inWord"/>gr&#252;tz, gersten
                    schleim, Coffee. pp<lb/>Sagte fende cum dicerem multos cum morerentur esse
                    luminosos<lb/>factos depuratos, &amp; quo magis decrescit corpus eo
                    magis<lb/>talibus <g>spirit</g>um in gredientem aeternitatem luminosum
                    fieri.<lb/>Sed ille, qui semper multum gloriatus est in vitae diebus<lb/>heros,
                    dicebat es gehe <hi rend="underline">doch in der Natur etwas hart
                    wieder,</hi><lb/>ihm haben die stiche ad stomachum starcke schmertzen
                    verursacht<lb/>da&#223; er schreyen m&#252;ssen. Laesus non est intern&#232;,
                    alias calor<lb/>ad esset laesionis index v. k&#246;nte nicht auf seyn.
                    Wird<lb/>ihm bald in der stube zu warm, ist etwas verdrie&#223;l<ex>ich</ex> v.
                    leicht<lb/>&#224; natura frigori repugnanti zu erk&#252;hlen v. erhitzen.<note
                        place="margin-right" resp="author"> interrogavit wie<lb/>hilfft
                        man?<lb/>Dixit Deum se<lb/>immediate<lb/>juvisse, quia<lb/>quid
                            oramus<lb/><g>Chri</g>stum in nomi-<lb type="inWord"/>ne patris
                        eum<lb/>dare.<lb/><lb/>Meridie fende<lb/>appetit suppe<lb/>mit Verlangen
                        v.<lb/>appetit bonum<lb/>est. </note> Die<lb/>viel schwatzen, v. r&#252;hmen
                    sie seyen fertig p haben das wenigste hertz,<note place="margin-right"
                        resp="author"> Loquaces haben viel<lb/>auf der Zunge wenig<lb/>im hertzen.
                    </note> sanguinei<lb/>sunt, alii qui tacent &amp; tales non apparent nolunt
                    videri<lb/>qui sunt, truncken sind von Gottes liebe v. nicht viel
                    davon<lb/>schwatzen, gewi&#223; wissen was sie schmecken, offt sich nicht
                    dr&#252;ber<lb/>in verbis expliciren k&#246;nnen, hi sunt suspiciendi,
                    hi<lb/>sunt qui possident &amp; patiuntur &amp; agunt ex Deo cum<lb/>Deo
                    libenter libere &amp; patienter<lb/>Vor dem grosen der welt erschrecken ist
                    nichts, ein Zeichen nat&#252;rl<ex>icher</ex><lb/>bl&#246;digkeit, v.
                    mi&#223;trauens gegen Gott, v. nicht v&#246;lliger<lb/>unionis cum eo. Qui Deum
                    colit &amp; possidet non<lb/>curat humana, minima non curat praeter.
                    Qui<lb/>Deum amicum habet, qui ille homines inimicos cu-<lb type="inWord"
                    />raret, sciens cui confisus est.<add resp="author" place="right"><hi
                            rend="underline">Libertatis <g>chri</g>stianae</hi> pars est nil
                        terrenorum metuere<lb/>nec sperare. </add>
                    <lb/>Gratulabar Fendio Gott wolle ihm das alte Jahr gl&#252;ckl<ex>ich</ex>
                    beschliessen<lb/>lassen v. dem <del>neuen</del> so viele Jahre s<ex>einem</ex>
                        r&#252;hml<ex>ichen</ex> alter zu setzen al&#223; ihm
                    n&#252;tzlich<lb/>absque timore in omni libertate. Dicebat Gott wolle auch in mir<lb/>
                    <fw type="catch" place="bottom">das</fw></p>
                <pb facs="b0886.jpeg" n="886"/>
                <note2>(Seite 886) </note2>
                <p>den guten Grund so sehr gut confirmiren. Sed ego non curo<lb/><hi
                        rend="underline">testimonia</hi><add resp="author" place="above"> judicia
                        </add><hi rend="underline"> humana,</hi> Dei quaerens testimonium. Et
                    vellem<lb/>antiquum illum <g>Chri</g>sti &amp; veterum Discipulum id non
                    facere<lb/>ut in faciem laudet jam per se superbos.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Fendio per hunc morbum<lb/>semper ab <g>urina</g>
                            missa<lb/><g>urina</g> est turbida.<lb/>Anfangs ging auch<lb/>etwas
                        rother Sand<lb/>&amp; impeditior <g>urina</g>.<lb/>Jam ver&#242;
                        libere<lb/>procedit et est<lb/>paulul<ex>um</ex> turbida<lb/>wie Molcken.
                        Est <lb/><g>urina</g> catarrhalis<lb/>familiaris. </note> Prudentiae
                    non<lb/>est <g>chri</g>stianae.<add resp="author" place="below">Laudat facile se
                        &amp; alios, sed stulti ea laude<lb/>moventur. </add>
                    <lb/>Borbor<ex>ygmi</ex>. Pitzeln in ano.<lb/>Hora XI &#189; ibam in
                        Knochen<note place="foot" resp="editor"> Friedrich Daniel Knoch,
                        Buchh&#228;ndler in Frankfurt </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178">
                        f&#246;rsters</name><note place="foot" resp="editor"> Friedrich Wilhelm
                        F&#246;rster, Buchh&#228;ndler in Frankfurt </note>
                    <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Horten</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Paul Heinrich Hort (gest. 1733),
                        Buchh&#228;ndler und Verleger in Frankfurt </note> buchladen. <lb/>Cucurri
                    et sudavi. Wehete westwind, b&#246;se auff<lb/>der Gasse gehen. <lb/>In lingua
                    lincker hand vesicula ardens. <hi rend="underline">circa &amp; in geni-<lb
                            type="inWord"/>talibus pitzeln, jucken ob affluxum</hi> eo.<lb/>Spernens
                    mundana risi matrem<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                        (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr. Senckenbergs </note>
                    timentem mortem suam<lb/>amicorum et fratrum pro suo modulo ut in se
                    experitur<lb/>dicebat ich wolle da&#223; ich alles bek&#228;me v. sie
                    st&#252;rben. Sic<lb/>bona in se res male interpretatur. Sic qui <g>spirit</g>um
                    non<lb/>habet quoque praeposter&#232; literam interpretatur.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Interpretatio mala</hi>
                    </note><lb/>Meridie edi sauerkraut v. schweinfleisch. wildschweinkopff<lb/>mit
                        <g>Essig</g> v. bacc<ex>is</ex> juniperi, Kuchen ziml<ex>ich</ex> viel. Bibi
                    2 gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>,<lb/>2 gl<ex>&#228;ser</ex> wein.<lb/>Borbor<ex>ygmi</ex> ructus,
                    flatus, oscit<ex>atio</ex>, Pandicul<ex>atio</ex>. pressio capitis, tor-<lb
                        type="inWord"/>mina levia abdom<ex>inis</ex>. Calent in hypoc<ex>austo</ex>
                    calido extrema.<lb/>Pressio ocul<ex>orum</ex> sonderl<ex>ich</ex>
                        sinist<ex>ri</ex>. Animus paulul<ex>um</ex>
                        inquietus.<lb/>Superior<ex>um</ex> dentium molarium in maxill<ex>a</ex>
                        super<ex>iore</ex> dolent. stupent.<lb/>Pressio in inguine sinist<ex>ro</ex>
                    p in capite p<lb/><hi rend="underline">Frau v<ex>on</ex> Bartheld</hi> zu <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4102054-6">ogriffel</name> war
                    vielleicht ein bastart eines<lb/>grosen h<ex>errn</ex>, sehr sch&#246;n,
                    ernehrte sich in <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4029869-3"
                        >Cassel</name> mit wollspinnen,<lb/>nahm einen Mahler, dann nahm sie
                        H<ex>err</ex> v<ex>on</ex> Barthold, der mann<lb/>hat noch eine weile
                    gelebt, ihrer sch&#246;nheit halber, hatten keinen<lb/>trauschein mariage de
                    Conscience, v. that alles was<lb/>sie wolte, forte allectus philtro, aber
                    durffte vor sich<lb/>nichts thun, wolte neul<ex>ich</ex> nicht da&#223; er solte
                    Electori Mogun-<lb type="inWord"/>tino gratuliren, durffte es auch nicht thun.
                    Si ipsa aegrotabat<lb/>verlie&#223; er das bett nicht, si ille kam sie fast
                    nicht hinzu. Cum obiret<lb/>maritus, v. die freunde obsignirten v. sagten es sey
                    kein trauschein<lb/>da, ward sie wie n&#228;rrisch v. starb auch bald. hat des
                        man-<lb type="inWord"/>nes freunde gantz bas tractirt. Er hats viel mit
                    den<lb/>Pietisten gehalten.<note place="margin-left" resp="author"> Im sarg lag
                        sie v. hatte<lb/>ad mentum einen<lb/>zieml<ex>ich</ex> langen <hi
                            rend="underline">bart.</hi><lb/>Barbatae mulieres<lb/>subinde.
                    </note><lb/>Borborygmi in ventre sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                        pandicul<ex>atio</ex> oscitat<ex>io</ex>, tormina<lb/>abdominis p alles vom
                    sauerkraut. tumm im Kopff.<note place="margin-left" resp="author"> Cum
                            refrigerer<surplus>er</surplus> tussicula<lb/>&amp; mucus ex
                            larynge<lb/>inf<ex>undibulo</ex> &amp; naribus &amp;<lb/>sternutatio
                        aliquoties<lb/>alles &#224; retropulsis<lb/>humoribus, qui pristi-<lb
                            type="inWord"/>na vestigia legunt<lb/>ad pulmones deferuntur<lb/>ibi
                        secernuntur, spis-<lb type="inWord"/>sescunt &amp; tunc<lb/>ejiciuntur.
                        </note><lb/><hi rend="underline">Vincere <g>aerem</g> frigidum</hi>
                    brassicae non potest <g>ignis</g> meus. Talia la-<lb type="inWord"/>xant, sed
                    inde nimia laxatione fit debilitans &amp; ato-<lb type="inWord"/>nia &amp;
                        <g>ignis</g> magis posternitur. Sunt fortissimi qui non<lb/>sunt pingues
                    graciles &amp; parum vel nil excernunt.<lb/>Pitzeln in faucibus. Flatus.
                    Oscitatio.<lb/>Mucus ex inf<ex>undibulo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> pulposus; ex
                    naribus albuminosus. Flatus.</p>
                <pb facs="b0887.jpeg" n="887"/>
                <note2>(Seite 887) </note2>
                <p>Adibam Diesterweg.<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                        (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt </note> War eben &#252;ber <name
                        type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100815448">Hauksbee</name><note
                        place="foot" resp="editor"> Francis Hauksbee d. &#196;. (ca.
                        1666&#8211;1713), britischer Physiker </note> Antlia pneumatica,<lb/>weil
                    aber leder v. ventile nicht wohl von 2 jahren her disponirt lie&#223;<lb/>sie
                        <g>Luft</g> durch v. das <g>Quecksilber</g> sanck nach dem exhauriren gleich
                    obschon die<lb/>Glocke feste hieng auf dem teller.<lb/>sol alles per pulsum
                    gehen nicht per attractionem. Diest<ex>erweg</ex> vellet refutare<lb/>impressis
                                <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118634771">Wolfi</name></author><note
                            place="foot" resp="editor"> Christian Wolff (1679&#8211;1754), Jurist,
                            Mathematiker und Philosoph </note>
                        <title>experimenta</title></bibl><note place="foot" resp="editor"> Christian
                        Wolff: Allerhand n&#252;tzliche Versuche, dadurch zu genauer Erk&#228;nntnis
                        der Natur und Kunst der Weg geb&#228;hnet wird, Halle 1727. </note> si
                    subesset ei animus. Dicebat er<lb/>habe das alles au&#223; sich selbst &amp;
                        t<ex>ame</ex>n legit <bibl><author><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/11862220X">Thomasium</name></author>
                        <title>vom wesen<lb/>des Geistes.</title></bibl><note place="foot"
                        resp="editor"> Christian Thomasius: Versuch von Wesen des Geistes, oder,
                        Grund-Lehren: so wohl zur nat&#252;rlichen Wissenschafft als der
                        Sitten-Lehre : in welchen gezeiget wird dass Licht und Lufft ein geistiges
                        Wesen sey und alle C&#246;rper aus Materie und Geist bestehen, auch in der
                        gantzen Natur eine anziehende Krafft in dem Menschen, Halle 1709. </note>
                    Wil gerne etwas seyn. Sed his moriendum omnibus<note place="margin-right"
                        resp="author"> Sind gelehrte Quellen<lb/>v. kein haar wert<lb/>wollen alle
                        lernen v. <lb/>vergessen sich dar&#252;ber.<lb/>Animo Diest<ex>erweg</ex>
                        accedit<lb/>Wolf. destruendi &amp;<lb/>sic in ejus experimentis<lb/>nil nisi
                        stulta<lb/>videt. Animus sit<lb/>oportet ad veritates<lb/>detegendas
                        aequalis<lb/>&amp; in differens. </note><lb/>Faciebamus ein
                        exper<ex>iment</ex> da wir durch ein Raad v. Seil eine Kugel von<lb/>Glas
                    bewegten schnell, Kugel war exhaurirt &amp; paulul<ex>um</ex>
                    <g>aer</g> ini-<lb type="inWord"/>ret, so brachten ad mota omnia lucem. Penitus
                    exhausto <g>aere</g> exter-<lb type="inWord"/>na admota dant lucem interne &amp;
                    externe lucentem copiose.<lb/>Lux est omnium anima, &amp; subtilissimum quod
                    pervadit omnia. remotis<lb/>crassioribus. Sic &amp; corpore ipso nostro remoto
                    erimus lucidi<lb/>jam sub faecibus corporis opaci. In Centro lucida omnia quod
                        pho-<lb type="inWord"/>sphorus ostendit.<note place="margin-right"
                        resp="author"> mu&#223; etwas reines,<lb/>leinwand p
                        it<ex>em</ex><lb/>nichts fettes ange-<lb type="inWord"/>halten werden.
                        </note><lb/>Behaghel<note place="foot" resp="editor"> Philipp Jakob Behaghel
                        (1688&#8211;1732), Kaufmann in Frankfurt </note> seliger konte nicht sehen
                    di&#223; exper<ex>iment</ex> &amp; rotam motam machen,<lb/>schwindelte ihm
                    gleich im Kopff. Debilis erat, abripiebatur hoc<lb/>autu<ex>mno</ex>.<lb/>Hujus
                        exper<ex>imenti</ex> rationem mechanici nequeunt reddere nec
                    potest<lb/>penetrare Diest<ex>erweg</ex> ipse.<lb/>Dist<ex>erweg</ex> dicit
                    Erpels Frau sey gar delicat, so sie noch 10 jahr so hausse<lb/>sey sie fertig v.
                    dann sey es ihm ungelegen so vor sie zu zahlen<lb/>so sie falliren. Sind
                    &#252;bel erzogen ist malice dabey, non corrigunt<lb/>sese.<lb/>Vianen
                    K&#252;hlenburg sind in Holland frey st&#228;dte vor die Ban-<lb type="inWord"
                        />queroutiers.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> h&#228;lt alle Lotterien, Spiele, p
                    vor Spitzb&#252;bereyen sonderl<ex>ich</ex> die<lb/>Action. Holbach sind hier v.
                    in Colln s<ex>eine</ex> sachen arretirt,<lb/>war Laues bedienter in <name
                        type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4044660-8">Paris</name> so die Action
                        angehoben.<note place="margin-right" resp="author"> Knopfmachers frau<lb/>in
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4043359-6">ofenbach</name>
                        sollen<lb/>die L&#246;cher an f&#252;&#223;en<lb/>wieder
                        gr&#246;ser<lb/>werden; v. um sich<lb/>fressen, auch schwartz<lb/>werden.
                        bey der Kalte<lb/>v. Kummer ist alle transpiration<lb/>gehindert
                        worden.<lb/>v. dahin gegangen. </note>
                    <lb/>Eram cum Diest<ex>erwegio</ex> in primum calid<ex>o</ex> post frigido
                        hypoc<ex>austo</ex> war mir bald<lb/>zu lang bi&#223; 8 uhr, pedes
                        sonderl<ex>ich</ex> paulul<ex>um</ex> frigidi, oscitatio,<lb/>ructus,
                        borbor<ex>ygmi</ex>. animus non satis quietus.<lb/>Nachher Edi milchbrodt
                    mit butter. bibi 3 gl<ex>&#228;ser</ex> wein von 1719<lb/>sehr recent v. gut.
                        Diest<ex>erweg</ex> f&#252;llt s<ex>eine</ex> weine immer mit
                        solchen<lb/>od<ex>er</ex> wenig schlechtern auff so bleiben sie sehr
                    delicat. 1719er<lb/>hat st&#228;rcke.<note place="margin-right" resp="author">
                        Pluit von westen. </note><lb/>Aspiciebam omnes <hi rend="underline">laeta
                        fronte</hi> unerschrocken &amp; ii erant confidentes<lb/>v. sahen einander
                    an ohne uns beyderseits zu turbiren unter<lb/>einander.<lb/>Diest<ex>erweg</ex>
                    h&#228;lt nichts von neu-Jahr w&#252;nschen so w&#252;nschte ich
                        auch<lb/>nichts.<lb/>Diest<ex>erweg</ex> dicit R&#252;hle<note place="foot"
                        resp="editor"> Kaspar Konrad R&#252;hle, Apotheker in Frankfurt </note>
                    pharmacopolam sibi pro suae squillae misisse<lb/>trochiscos,
                        <unclear>xxxxx</unclear>. <lb/>Pro <g>tinctura</g> succini sine alcali
                    dedisse cum alcali pro <unclear>xxxlaxibus</unclear>.<lb/>Pro <g>tinctura</g>
                    <g>antimoni</g> ein j&#228;mmerliches wesen.<lb/>Domi bibi hora IX 2
                        gl<ex>&#228;ser</ex>
                    <g>Wasser</g>, edi ein st&#252;ck brodt. Iocabar<lb/>licet refragaretur
                    conscientia &amp; dehortaretur, sed volentem ani-<lb type="inWord"/>mum poma
                    edere arcebam ne cupiditas mea grassetur latius<lb/>&amp; dum ei audiens sim
                    nimis. Quoque ad <g>venerem</g> ruat.<lb/>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex>
                    varius. Calida extima. Scribo lego.</p>
                <pb facs="b0888.jpeg" n="888"/>
                <note2>(Seite 888) </note2>
                <p>Ructus.<lb/>In antlia pneumatica cogitur Natura &amp; t<ex>amen</ex> ea dicatur
                    unde<lb/>addisci. alles derivant &#224; pulsu. <g>Aerem</g> tantum premere
                    in<lb/>cylindro parvo, quantum totum ejus corpus uti dicunt.<lb/>alles premit
                    ist von aussen quae stultitia nostri seculi mecha-<lb type="inWord"/>nica est,
                    et im putata, nil et nemo vult esse aliquid<lb/>ex Centro &amp; internum, hinc
                    meri externi &amp; elementarii<lb/>animales summum homines. Iudicamus quod
                    videmus &amp; uti<lb/>rem habemus et possidendo cognoscimus, <g>spiritum</g> non
                    habemus<lb/>externa omnia in voluntate, pecuniam pro Deo statuimus<lb/>Sic
                    judicamus quoque uti obnubilata voluntas, &amp; veritas<lb/>nos fugit.<note
                        place="margin-left" resp="author">
                        <hi rend="underline">Externi sumus</hi>
                    </note> Hic est mos seculi nostri, qui dum clare<lb/>se cognoscere putat
                    veritatem omnem, omnium maxim&#232;<lb/>ab ea per machinas recedit. Naturam non
                    ex natura sed<lb/>ex machinis nosse cupiunt nostri monosophi. Hinc
                    illae<lb/>lacrymae. Ita est in theol<ex>ogia</ex> Iure &amp; Medicina.<note
                        place="margin-left" resp="author"> imprimis apud <hi rend="underline"
                            >Lutheranos</hi>
                    </note><lb/>Oscitatio. Oscitat<ex>io</ex> Pressio frontis. Auris
                        d<ex>extrae</ex> susurrus<lb/>Oscitatio multa. Calida extima, sedeo am
                    ofen,<lb/>inguen d<ex>extrum</ex> leviter tendit. Etwas tumm im Kopff
                    oscito<lb/>Ructus, somnolentia. Ructus, flatus. Borbor<ex>ygmi</ex>.<lb/>Hora
                    XII kamen Musicanten v. trumpeteten das alte Jahr<lb/>au&#223; Ego nolebam
                    audire ging schlafen. Quorsum vanitas!<lb/>Da deo cor novum hoc erit ingratum.
                    Zu schiessen ist<lb/>bey 10 Thalern strafe verbothen worden.<note
                        place="margin-left" resp="author"> B&#252;rgermeister <hi rend="underline"
                                >v<ex>on</ex> Stetten</hi> ist sehr<lb/>hitzig v. grob gewesen, <hi
                            rend="underline">haemoptysi</hi><lb/>corruptus est, tunc
                        sedata<lb/>morbi ejus vis. et convalu-<lb type="inWord"/>it excreto
                        sanguine. </note><lb/>Pluit.<lb/>Hora I. audivi wie die Postillions an der
                        Kayserl<ex>ichen</ex> Post<lb/>zum neuen Jahr ein horribles Zettergeschrey
                    mit ihren Post-<lb type="inWord"/>h&#246;rnern machten. it<ex>em</ex> bey
                    andern.<lb/>h&#246;rte die Nachtw&#228;chter gratuliren ead<ex>em</ex> hora.
                        <add resp="author" place="right">Ego &amp;<lb/>Deum laudabam.
                    </add><lb/>Auris d<ex>extra</ex> susurrat. Ructus.<note place="margin-left"
                        resp="author"> Perspicienti de fenestra<lb/>horripilatio dorsi<lb/>pressio
                        nuchae. </note>
                    <lb/>Bar<ex>ometrum</ex> 17.<lb/>Th<ex>ermometrum</ex> 40. westwind. Pluit.
                        Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> varius.<lb/>Ructus. Sp<ex>asmus</ex>
                        puls<ex>atorius</ex> ad mentum. Ructus. Horripil<ex>atio</ex>
                    dorsi.<lb/>Oravi Deum ut me novo anno renovet in novitate<lb/>mentis in corde
                    novo, ut in aeternum vivam. <hi rend="underline">Ut aspirem</hi><lb/>ad
                    coelestia, non timeam nec sperem humana omnia, ut<lb/>nihil sit quod me hic
                    vinciat amplius, quod retineat ab<lb/>aspectu Dei continuo, ut in omni
                    calamitate Deo mihique<lb/>praesens sim, sicque conducar ad aeternitatem
                    felicem. Sanctorum<lb/>obeam morte, antequam moriar, ut si forte hoc anno mo-<lb
                        type="inWord"/>riar, si moriantur fratres matris consanguinei ego in
                    Te<lb/>moriar &amp; nos omnes &amp; in Te vivamus. Fiat &#244;<lb/>Pater
                    voluntas Tua quae voluntatis nostra summa<lb/>regula esto in sempiternum!</p>
                <pb facs="b0889.jpeg" n="889"/>
                <note2>(Seite 889) </note2>
                <p>Konte nicht gleich ein schlafen. schlieff post horam 2. nachdem vom<lb/>vorigen
                    schlaaf einmal erwacht war.<lb/>Deus nos creavit, ille conservat &amp; beat.
                    Vidit nos lucidos,<lb/>vidit opaces &amp; videt, videbit restitutos in pristinam
                        libertatem.<note place="margin-right" resp="author">
                        <hi rend="underline">&#224; Deo bona omnia</hi>
                    </note><lb/>Hic est, qui labiles et liberos nos creavit, sed gratiae suae
                        reli-<lb type="inWord"/>quam fecit particulam per quam facile re voluntatem
                    ad bonum<lb/>&amp; majorem gratiae portionem attrahere possumus, quae
                    dicitur<lb/>verbum in nobis, fides. <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign>. Per
                    hunc ad Deum aspi-<lb type="inWord"/>ramus quem reliquimur, ille conservat &amp;
                    auget &amp; confir-<lb type="inWord"/>mat quod dedit plane tenebricosis, nos
                    foeditatem peccati cogno-<lb type="inWord"/>scentes lucem hanc studiose
                    conservamus. Tantum itaque quantum<lb/>ejus in nobis vivit gratia, tantum vivere
                    dici possumus viva<lb/>cordis de bono possessionis convictione, non imputatione
                        me-<lb type="inWord"/>riti alterius. Gratiam hanc internam <g>Chri</g>stus
                    nobis reddidit per quem<lb/>creavit pater omnia, qui lux est mundi inque gentes
                    omnes<lb/>salvantur, per hunc Deus propior nobis factus est, et in
                    ipso<lb/>nobis est omnia. Nos subinde per inobedientiam nostram ei
                    nos<lb/>claudimus, sed ille quae ejus misericordia lucis suae ut
                    primum<lb/>radium nobis dat ut vivere possimus, visurus num ei in obscu-<lb
                        type="inWord"/>ritate ad haerescere valeamus per lucem quam dedit nobis,
                    utque<lb/>non obliviscamur foeditatis mali, et ei toti adhaerescamus,<lb/>qui
                    plenam boni possessionem nobis impertiri cupit. Sicque<lb/>Deo manet omnis laus,
                    omnis gloria, Dat velle, quod flectit<lb/>ad bonum per suum <g>spirit</g>um quem
                    admittimus, &amp; dat perficere. Manebit<lb/>ei omnis laus in aeternum!<note
                        place="margin-right" resp="author">
                        <g>Chri</g>stus in se mala omnia<lb/>vicit &amp; vincit<lb/>in nobis, ut
                        sicut<lb/>caput ita &amp; mem-<lb type="inWord"/>bra &amp; totum
                        corpus<lb/>sancta sint, et <lb/>sic <g>Chri</g>stus ad huc<lb/>patitur in
                        nobis,<lb/>donec passione<lb/>completa tandem<lb/>omnes hostes
                        suos<lb/>triumphat.<lb/>In libertate <g>chri</g>stiana<lb/>Deum adorare
                        est<lb/>adorare in <g>spirit</g>u<lb/>&amp; veritate &amp;<lb/>est
                        sanctissimum<lb/>quod, probant<lb/>ex nexu inti-<lb type="inWord"/>mo cum
                        Deo. </note><lb/>Anno sequente non ita uti hoc ero prolixus ut locus sit
                    aliis quoque.<lb/>Didici multa hoc anno.<note place="margin-right" resp="author"
                        > Sed subinde ita copios&#232;<lb/>affluit materia ut<lb/>charta vix
                        suppetat<lb/>et temperare mihi non<lb/>possim &#224;
                        consignandis<lb/>vertitatibus pondero-<lb type="inWord"/>sissimis.<lb/>Eadem
                        saepe occurrentia<lb/>non ita saepe notabo<lb/>ut spatio parcam <lb/>&amp;
                        tempori, sed notum<lb/>faciam per <hi rend="underline">NB.</hi><lb/>Menses
                        omnes separabo &amp;<lb/>sub finem addam quod<lb/>in specie novi
                        notatum<lb/>est; sic &amp; jucundior<lb/>erit labor &amp;
                        facilius<lb/>laboris usum perspiciam. </note><lb/>In harmonia et exaltatione
                    esse vitam &amp; sanitatem.<lb/><g>Aer</g> et <g>aqua</g> cum luce in suo gremio
                    circulari per corpus, ubi subtilia<lb/>omnia legitim&#232; in coagulatione &amp;
                    resolutione ibi vigere omnia<lb/>ubi crassiora ibi circulum impediri. Sic ubi in
                        <g>aer</g>e noxa est<lb/>&amp; lux deficit calefaciens leniter, eum
                    digerens, ibi in abdomine<lb/>imprimis <del>sit</del> si adsunt cibi multi &amp;
                    dyspepti, expansio haec sentitur<lb/>praesertim in capite officina
                    <g>spirit</g>uum qui turbidi fiunt.<lb/>ob humorum multitudinem &amp;
                    spissitudinem sp<ex>asmi</ex> varii, pulsat<ex>orii</ex>,<lb/>prurientes,
                    pungentes, tensivi p qui in excretione plurimi ces-<lb type="inWord"
                    />sant.<lb/>Diarrhoeam &amp; haemorrhag<ex>iam</ex> omnes violentas p esse
                    &#224; multitudine &amp;<lb/>varietate ciborum et humorum quam natura pro suo
                    modulo naturali,<lb/>vel corrupta per priorem in ordinationem, vincere nequit.
                    Esse<lb/>eas excretiones morbi species quae corpus in gerere non confir-<lb
                        type="inWord"/>mant sed debilitant, licet resp. praesentis damni meliores
                    sint<lb/>atque quod pejus est. Paucis natura contenta est corpore &amp;
                    animo,<lb/>sic lux conservatur omnia scimus &amp; notanda quidem, natura
                    omnia<lb/>legitime in corpore ad ministrat sic sanitas ad est corporis &amp;
                    animi, quae<lb/>ipsa pietas est ad omnia utilis.<lb/>Essentialia &amp; naturalia
                    &amp; theologica et philosoph<ex>ica</ex> eadem sunt<lb/>plane, unum
                        n<ex>empe</ex> verum bonum est, quod omnia est.<add resp="author"
                        place="right">Et perfecte eruditus centraliter omnia callere<lb/>debet. </add>
                    <lb/>Morbis corruptus sum prioribus &amp; malis moralibus, hinc morbida
                    bene<lb/>&#224; naturalibus harmonicis distinguo, ut sciam quod agat quod
                    patiatur Natura.</p>
                <pb facs="b0890.jpeg" n="890"/>
                <note2>(Seite 890) </note2>
                <p>In corporis &amp; mentis aequali actione salus est omnis, sic corpus<lb/>non
                    deficit nec ex cedit motibus, sic nec anima passionibus<lb/>sed oportet ad hoc
                    mentem ab omnibus esse terrenis liberum &amp; ad<lb/>omnia indifferentem, quae
                    postea ita uti ipsa est quoque regit suum <lb/>corpus harmonic&#232;. Ita
                    faciles evadimus ad veritates omnes facile<lb/>haurientes absque omni coactione,
                    dum ita coacta voluntas est qua<lb/>passionibus suis nobis lumen mentis
                    obscurat. Adeoque verita-<lb type="inWord"/>tes omnes secus atque facimus
                    discere debemus incipiendo &#224; moralium<lb/>studio &amp; &#224; noscete
                    ipsum, alias videmus quod mala voluntas nobis<lb/>videndum proponit, non quod
                    res est.<lb/>Ex nobis, ex centro radicaliter esse et realiter in haerentes
                    mala<lb/>&amp; bona. Sic imputationem &amp; meritum alterius, licet in sese
                        poten-<lb type="inWord"/>tissimum &amp; in sua persona, nil prodesse nobis
                    posse, nisi &amp; realiter <lb/>vis ejus in nobis erigatur. Absque externo
                    strepitu in verbis &amp; factis<lb/>quae cum pharisaeis &amp; hypocritis
                    communia habemus. <g>Chri</g>stianum<lb/>non exsplendescere velle, sed in
                    novitate mentis &amp; interne,<lb/>magis operantem oratione mentis occulta &amp;
                    magica in qua<lb/>vera fides consistit. Sic mortui sumus mundo &amp; stulti ei
                    sumus,<lb/>viventes Deo &amp; vitae alteri venturae. Omnem eruditionem
                    esse<lb/>externam ex cortice non ex Centro, quam illatis manibus
                    omnes<lb/>adeunt absque cordis correctione, sicque uti infeliciter in
                    cepere<lb/>eruditi, infeliciter finiunt. fanaticus est &amp; stultus qui ex
                    Centro<lb/>philosophatur &#224; Deo doctus. Deus cor aspicit et si bonum
                    recipit.<lb/>Deprimendum corpus et ejus terrena cupido, paucis alendum ut vi-<lb
                        type="inWord"/>geat <g>spirit</g>us &amp; plenis velis sese conferre possit
                    &amp; figere in illo<lb/>mundo intellectuali lucis &amp; amoris, qui solus in
                    Centro nobis<lb/>felicitatem dat non permutandam cum omnibus divitiis mundi
                        peri-<lb type="inWord"/>turi, ejusque deliciis umbratilibus &amp;
                    momentaneis. Esto E<ex>rgo</ex> in omnibus<lb/>mundanis inque conversatione
                    nostra praecipuum, ut non misceamur<lb/>&amp; serviamus mundo, nisi ad coelum
                    ducendo, non consentiendo<lb/>in peccatis ejus. Amor noster &#224; terra avecti
                    &amp; in coelo figi debet<lb/>ejusque bonis permanentibus dum morimus &amp;
                    omnia quae sunt circa nos.<lb/>Libertas <g>chri</g>stiana nobilissimum bonum
                    est, quod liberat ab omnibus<lb/><g>ter</g>renis ceremoniis &amp; bona omnia in
                    sese habentem contentum iis esse<lb/>docet sub omnibus <gap quantity="1"
                        unit="word" reason="illegible"/> externis. Magis affectu interno reali
                        essen-<lb type="inWord"/>tiali quam externo cum hypocritis communi orali
                    voce omnibus<lb/>bene vult &amp; precatur &amp; attrahit quoque &#224; Deo super
                    se &amp; omnes alios,<lb/>urbem &amp; regionem. Sed in libertate sua quoque uti
                        <g>Chri</g>stianus potest ubi-<lb type="inWord"/>cunque potest prodesse, iis
                    ipsis, si quidem ad interna per ea<lb/>avocare potest sola externa amantes &amp;
                    in iis spem ponentes<lb/>salutis suae. Naturae primaevae in vincibilis cupidus
                    est ut divi-<lb type="inWord"/>nae et ad eam omnia sua attemperat in vita
                    externa. Externa<lb/>ad interna obtemperanda non vice versa, uti ex
                    invisibilibus<lb/>visibilia prodi<surplus>e</surplus>re, illa constantia haec
                    fluxa et caduca sunt.<lb/>sanitas tranquillitate mentis conservatur &amp;
                        reparatur.<lb/><g>Chri</g>stus est lux mundi illuminans omnem hominem
                    venientem in hinc mundum.<lb/>Ubicunque Dei desiderium ibi ille adducit ad
                    Patrem realiter essentialiter<lb/>licet ratiocinio &amp; historiae externae
                    semper non sit notus, in Gentibus<lb/>&amp; <g>Chri</g>stianis. Unde multi ab
                    oriente &amp; occidente venient tandem<lb/>&amp; magnalia Dei enarrabunt.
                    Christus venit ut pleniorem<lb/>lapsis per sui cupidinem &#224; Deo hominibus
                    redeundi ostendat viam<lb/>ipse in se experimentum faciens, &amp; in nobis ad
                    complementum mystici<lb/>sui corporis facturus ad finem omnium &amp; hostium
                    omnium subjugationem.<lb/>Sic uti ex Deo omnia, uti per Deum, ita in deum
                    redibunt.</p>
                <pb facs="c0003.jpeg" n="893"/>
                <note2>(Seite 893 linke Spalte) </note2>

                <p>
                    <hi rend="underline">INDEX ad Diarii Annum 1732.</hi>
                    <lb/> A.<lb/><list type="index">
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102492093"
                                >Achilles</name> M<ex>agister</ex>
                            <ref target="5382050" name="866">866.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Action spitzbubereyen <ref target="5382071" name="887"
                            >887.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Acidulae mane haustae <ref target="5381954" name="770"
                            >770.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Acidulae</supplied> nil
                            juventes <ref target="5382028" name="844">844.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Adami hypoch<ex>ondriacus</ex>
                            <ref target="5381937" name="753">753</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Adam</supplied> vetus luxuriat
                            subinde <ref target="5381980" name="796">796.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Aer corpus pervadit &amp; inflat <ref target="5381923" name="739"
                                >739.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aer</supplied> calidus haustus
                            nos calefacit <ref target="5381924" name="740">740.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aer</supplied> occultum
                                <g>ignem</g> et vires nobis affert. <ref target="5381922" name="738"
                                >738.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aeris</supplied> crassi
                            incommoda in corpore <ref target="5381932" name="748">748.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aer</supplied> humido frigidus
                                <ref target="5381940" name="756">756.</ref>
                            <ref>760.</ref>
                            <ref>772.</ref>
                            <ref>773.</ref>
                            <ref>775.</ref><ref target="5381944" name="760"/><ref target="5381956"
                                name="772"/><ref target="5381957" name="773"/><ref target="5381959"
                                name="775"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aeris</supplied> sereni in
                            corpore effectus <ref target="5381944" name="760">760.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aer</supplied> haustus in
                            corpore ex sua indole operatur <ref target="5381963" name="779"
                                >779.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aer</supplied> tenuis in peste
                                <ref target="5381993" name="809">809.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aer</supplied> pervadit corpus
                                <ref target="5382002" name="818">818.</ref>
                            <ref>837.</ref>
                            <ref>857.</ref>
                            <ref>876.</ref>
                            <ref>881.</ref><ref target="5382021" name="837"/><ref target="5382041"
                                name="857"/><ref target="5382060" name="876"/><ref target="5382065"
                                name="881"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aer</supplied> circulatur in
                            corpore <ref target="5382067" name="883">883.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Aetatum morbi animi &amp; corporis <ref target="5381918" name="734"
                                >734.</ref>
                            <ref>754.</ref>
                            <ref>844.</ref><ref target="5381938" name="754"/><ref target="5382028"
                                name="844"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aeta</supplied>tes homini
                                <g>spirit</g>ualis <ref target="5381942" name="758"
                            >758.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aetates homini</supplied>
                            naturalis <ref target="5381951" name="767">767.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aetas</supplied> tenera facilis
                            atque <unclear>xxxta</unclear> corrumpitur externis rebus <ref
                                target="5382016" name="832">832.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Primitiae Deo dandae <ref target="5382038" name="854">854.</ref>
                            <ref>884.</ref><ref target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Aeterna meditanda <ref target="5382037" name="853">853.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Aether archaeos <g>ter</g>rae <ref target="5382007" name="823"
                                >823.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Aether</supplied> omnia
                            producit <ref target="5382007" name="823">823.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Affectus <del>r</del>inord<ex>inati</ex> turbant mentem <ref
                                target="5381924" name="740">740.</ref> cum corpore.
                                <ref>739.</ref><ref target="5381923" name="739"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Affectus</supplied> omnes nimis
                            furorem faciunt <ref target="5381927" name="743">743.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Affectus</supplied> eradicandi
                            ante ignorantiam <ref target="5381938" name="754">754.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Affectus</supplied> veritatem
                            impediunt <ref target="5381938" name="754">754.</ref>
                            <ref>815.</ref><ref target="5381999" name="815"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Affectus</supplied> ab iis
                            liber sit pericula obiturus. <ref target="5381937" name="753"
                            >753.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Affectus</supplied> ubi
                            dominantur ibi nulla harmonia &amp; peccatum <ref target="5381945"
                                name="761">761.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Affectus</supplied> mei in
                                <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                                >Stier</name> nimii <ref target="5382004" name="820">820</ref>
                            <ref>826.</ref><ref target="5382010" name="826"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Affectus</supplied> animalium
                                <ref target="5382061" name="877">877.</ref></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Alte unm&#228;siger <ref target="5382054" name="870">870.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Alte sterben <ref target="5382053" name="869">869.</ref>
                            <ref>870.</ref><ref target="5382054" name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Alae foetentes <ref target="5381998" name="814">814.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Alvi laxatione Catarrhus non tollitur <ref target="5381966" name="782"
                                >782.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Alvus</supplied> in pinguibus
                                sensib<ex>ilis</ex> levis <ref target="5381968" name="784"
                                >784.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Alvi</supplied> tenuitas unde
                                <ref target="5381975" name="791">791.</ref>
                            <ref>876.</ref><ref target="5382060" name="876"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Alvus</supplied> obstructa in
                            Catarrho <ref target="5382020" name="836">836.</ref>
                            <ref>848.</ref>
                            <ref>870.</ref><ref target="5382032" name="848"/><ref target="5382054"
                                name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Alvus</supplied> adstricta post
                            poma nimia <ref target="5382061" name="877">877.</ref></item>
                        <note2>(Seite 893 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Analeptica <ref target="5382017" name="833">833.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118502883">Andreae
                                    J<ex>ohann</ex> V<ex>alentin</ex></name> allegatur. <ref
                                target="5381918" name="734">734.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Angina ut fiat <ref target="5382011" name="827">827.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Ankleberey an die Creatur <ref target="5381923" name="739">739.</ref>
                            <ref>759.</ref>
                            <ref>807.</ref> Vid<ex>e</ex> Liberari <lb/>Ambulationis icommoda
                                <ref>852.</ref><ref target="5381943" name="759"/><ref
                                target="5381991" name="807"/><ref target="5382036" name="852"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Antipathia natural<ex>is</ex>
                            <ref target="5381998" name="814">814.</ref>
                            <ref>880.</ref><ref target="5382064" name="880"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Appetitus nimius ab <g>aci</g>do hypoch. <ref target="5381919"
                                name="735">735.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Appetitus</supplied> hyeme
                            viget <ref target="5381929" name="745">745.</ref>
                            <ref>764.</ref><ref target="5381948" name="764"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Appetitus</supplied> cur minor
                                <ref target="5382012" name="828">828.</ref></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Anni novi apprecatio <ref target="5382071" name="887"
                            >887/4.</ref></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Apostolorum inter se pugnae <ref target="5382050" name="866"
                                >866.</ref></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Apothecker sehen solten auf ihre sachen <ref target="5381951"
                                name="767">767.</ref>
                            <ref>887.</ref><ref target="5382071" name="887"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Arcanorum cupido nimia vid<ex>e</ex> furor arcanorum<lb/>Arcana saepe
                            vilia <ref target="5381961" name="777">777.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Assumta qu<ex>oti</ex>die in sanguine operantur <ref target="5381960"
                                name="776">776.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Avaritiae differentia. <ref target="5381953" name="769">769.</ref>
                            <ref>832.</ref><ref target="5382016" name="832"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Avaritia</supplied> jactura
                            pecuniae <unclear>exxxxxta</unclear>
                            <ref target="5381951" name="767">767.</ref></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118650386">Arnold
                                    G<ex>ottfried</ex></name>
                            <ref target="5382028" name="844">844.</ref>
                            <ref>867.</ref><ref target="5382051" name="867"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Arnica <ref target="5382029" name="845">845.</ref>
                            <ref>833.</ref>
                            <ref>852.</ref><ref target="5382017" name="833"/><ref target="5382036"
                                name="852"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Atmosphaera lapidum <ref target="5382064" name="880">880.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Armen dienen bringt seegen <ref target="5382068" name="884"
                            >884.</ref></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Augen nebula <ref target="5382048" name="864">864.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item>Auge afficitur <unclear>glxxxxxrante</unclear>
                            <ref target="5382035" name="851">851.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Augen</supplied> lichtschnuppen
                            darinnen <ref target="5381917" name="733">733.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Augen</supplied> das lincke
                            leidet mehr <ref target="5381925" name="741">741.</ref>
                            <ref>777</ref><ref target="5381961" name="777"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Oculorum</supplied> excrementa
                                <ref target="5381925" name="741">741.</ref></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Oculi</supplied> sudore
                            levantur 746.<ref target="5381930" name="746"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Oculi</supplied> clari oculi
                            &#224; temperantia 769.<ref target="5381953" name="769"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Oculis</supplied> nocet gleich
                            nach dem essen lesen 772.<ref target="5381956" name="772"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Oculorum</supplied> remedia
                                784.<ref target="5381968" name="784"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Oculi</supplied> clari &#224;
                            Coryza 787.<ref target="5381971" name="787"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Oculi</supplied> &#224;
                            flatibus afficiuntur 787. 788<ref target="5381971" name="787"/><ref
                                target="5381972" name="788"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Oculi</supplied> varia in
                            nociva 811. <ref target="5381995" name="811"/><ref target="00000"
                                name=""/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Aula 753.<ref target="5381937" name="753"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Autor in principio omnium perturbatur. 733.<ref target="5381917"
                                name="733"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> ejus vitia
                            Cardinalia &amp; matris 734.<ref target="5381918" name="734"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> avet callere
                                lingu<ex>a</ex> Hebr<ex>aica</ex> 734.<ref target="5381918"
                                name="734"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> non constans
                            in studiis 734.<ref target="5381918" name="734"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> superiores
                            amat non inf<ex>eriores</ex> non pares 736.<ref target="5381920"
                                name="736"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> vult experiri
                            &amp; tunc scribere 740.<ref target="5381924" name="740"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> suas virtutes
                            &amp; vitia notat 741.<ref target="5381925" name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> wacht Nachts
                            744 sqq.</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> ordinatas
                            cogitationes habet jam 750. 762.<ref target="5381934" name="750"/><ref
                                target="5381946" name="762"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> in eo
                            philautia ad summum progressa descendit 761.<ref target="5381945"
                                name="761"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autoris</supplied> memoria non
                            valet 762<lb/><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied>
                            ejus natura debilis hypoch<ex>ondriaca</ex> 763. 811. 828.<ref
                                target="5381947" name="763"/><ref target="5381995" name="811"/><ref
                                target="5382012" name="828"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> scribere vult
                            de itineris incommodis 764.<ref target="5381948" name="764"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> frigori
                            assuefit 764. 766. 785. 808. 813 819.<ref target="5381948" name="764"
                                /><ref target="5381950" name="766"/><ref target="5381969" name="785"
                                /><ref target="5381992" name="808"/><ref target="5382003" name="819"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> tacet apud
                            eruditiores non indoctiores 765.<ref target="5381949" name="765"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> non parat
                            libenter sed jubet 766.<ref target="5381950" name="766"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> nihil ei
                            succedit 770.<ref target="5381954" name="770"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> non
                                <unclear>dexx</unclear> legit ana libenter 779.<ref target="5381963"
                                name="779"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> hat in der
                            Unruhe Einf&#228;lle 782. Vid<ex>e</ex> Lit. Y <ref target="5381966"
                                name="782"/><ref target="00000" name=""/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0004.jpeg" n="894"/>
                    <note2>(Seite 894 linke Spalte) </note2> B.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Babel 881.<ref target="5382065" name="881"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Banqueroutiers freyst&#228;dte 887.<ref target="5382071" name="887"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Barometri casus autumn<ex>alis</ex> indicat pl<ex>uviam</ex> in
                            siccitate 742.<ref target="5381926" name="742"/></item>
                        <lb/>
                        <item>v<ex>on</ex> Bartheld &amp; uxor 886.<ref target="5382070" name="886"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/122140478"
                                >Barthius</name> 865.<ref target="5382049" name="865"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116076356"
                                >Bashuysen</name>
                            <g>vener</g>eus 772.<ref target="5381956" name="772"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Baxter 776. 882. 728.<ref target="5381960" name="776"/><ref
                                target="5382066" name="882"/><ref target="5381912" name="728"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118656325">Bernd
                                    A<ex>dam</ex> Melodius</name> citatur 757.<ref target="5381941"
                                name="757"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Barnas 769.<ref target="5381953" name="769"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Benedictio Parentum 813.<ref target="5381997" name="813"/></item>
                        <lb/>
                        <item>bettler 820.<ref target="5382004" name="820"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Bezoar quod 767.<ref target="5381951" name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119270161">Beverovicius
                                    J<ex>ohannes</ex></name> 829.<ref target="5382013" name="829"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><name>Behaghel</name><note place="foot" resp="editor"> Philipp Jakob
                                Behaghel (1688&#8211;1732), Kaufmann in Frankfurt</note> 865.<ref
                                target="5382049" name="865"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Behaghel</supplied>
                            vertiginosus ob versam rotam 887.<ref target="5382071" name="887"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>bettler b&#246;se 834.<ref target="5382018" name="834"/></item>
                        <lb/>
                        <item>bett von yterdun 831<ref target="5382015" name="831"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Beylage 870.<ref target="5382054" name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Bibliorum usus 848.<ref target="5382032" name="848"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Biersuppe macht flatus. 741.<ref target="5381925" name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Biersuppe</supplied> diuretisch
                                742.<ref target="5381926" name="742"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Bier</supplied> franckfurter
                            b&#246;se 761.<ref target="5381945" name="761"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Bier</supplied>
                            <choice>
                                <orig>doringheimer</orig>
                                <reg>T&#252;rckheimer</reg>
                            </choice> stranguriam facit 768.<ref target="5381952" name="768"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>v<ex>on</ex>
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116164816">Bilefeld</name>
                                792.<ref target="5381976" name="792"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Biographus vitae suae 762.<ref target="5381946" name="762"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>blutegel male in variol<ex>is</ex> cum petech<ex>iis</ex> 784.<ref
                                target="5381968" name="784"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Blutlassen male in variol<ex>is</ex> 784.<ref target="5381968"
                                name="784"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Blutlassen</supplied>
                                neglect<ex>io</ex> 795.<ref target="5381979" name="795"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Blutlassen</supplied> Naturae
                            Eigensinn darinnen 871. <ref target="5382055" name="871"/><ref
                                target="00000" name=""/></item>
                        <note2>(Seite 894 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Boni in malum finem abusus 768.<ref target="5381952" name="768"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>b&#246;ses reales animae maculae 877.<ref target="5382061" name="877"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>b&#246;ses cur saepe melanchol<ex>iam</ex> mittant 768.<ref
                                target="5381952" name="768"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">b&#246;ses</supplied> ejus usus
                            bonum in finem 751. 884.<ref target="5381935" name="751"/><ref
                                target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">b&#246;ses</supplied>
                            incitamenta ad id <g>spirit</g>ual<ex>ia</ex> &amp; corp<ex>orea</ex>
                                733.<ref target="5381917" name="733"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">b&#246;ses</supplied> wird mit
                            b&#246;sem gestrafft 813. 853.<ref target="5381997" name="813"/><ref
                                target="5382037" name="853"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">b&#246;ses</supplied> cessabit
                            omne 813.<ref target="5381997" name="813"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">b&#246;ses</supplied> geschehen
                            es wie anzusehen 835. 847.<ref target="5382019" name="835"/><ref
                                target="5382031" name="847"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">b&#246;ses</supplied> per
                            homines punitur pp 853.<ref target="5382037" name="853"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">b&#246;ses</supplied> per
                            archaeum terrae punitur vid<ex>e</ex> Terra.</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">b&#246;ses</supplied> peccans
                            in unam legem in omnes peccat 872.<ref target="5382056" name="872"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">b&#246;ses</supplied> alles
                            mu&#223; abgethan werden 875. 863. 859.<ref target="5382059" name="875"
                                /><ref target="5382047" name="863"/><ref target="5382043" name="859"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">b&#246;ses</supplied>
                            cooperatur ad bonum 884.<ref target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118512579">Boehm</name>
                                J<ex>acob</ex> 813.<ref target="5381997" name="813"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Br&#228;nde viel 806.<ref target="5381990" name="806"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><unclear>Brade</unclear> 797.<ref target="5381981" name="797"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Brassica laxat alvum crispa 752.<ref target="5381936" name="752"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Brassica</supplied> muriatica
                            recens non ita laxat 760.<ref target="5381944" name="760"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Brassica muriatica</supplied>
                            <g>aci</g>da laxat 806.<ref target="5381990" name="806"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Brassica muriatica</supplied>
                            non laxat cum vino 886.<ref target="5382070" name="886"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person">Brick</name> 772. 841.<ref target="5381956"
                                name="772"/><ref target="5382025" name="841"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Brommer 785.<ref target="5381969" name="785"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Bruckner<note place="foot" resp="editor"> Johannes Bruckner, Kaufmann
                                in Frankfurt</note> 800. 814. 862. 864. 869.<ref target="5381984"
                                name="800"/><ref target="5381998" name="814"/><ref target="5382046"
                                name="862"/><ref target="5382048" name="864"/><ref target="5382053"
                                name="869"/></item>
                        <lb/>
                        <item>br&#252;cherin 836.<ref target="5382020" name="836"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Burdonia 750.<ref target="5381934" name="750"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119439034">Burnet
                                    Th<ex>omas</ex></name> 804. 839.<ref target="5381988" name="804"
                                /><ref target="5382023" name="839"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118674978"><supplied
                                    reason="omitted-in-original"
                                >Burnet</supplied>G<ex>ilbert</ex></name> 839. 855.<ref
                                target="5382023" name="839"/><ref target="5382039" name="855"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Buchstabe occidit 842.<ref target="5382026" name="842"/></item>
                        <pb facs="c0005.jpeg" n="895"/>
                    </list>
                    <note2>(Seite 895 linke Spalte) </note2> C.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Calculi porcorum 872.<ref target="5382056" name="872"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Calliditatis signum subridere <del>781</del> oculis nequam 751.<ref
                                target="5381935" name="751"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Calendaria viva 811. 815.<ref target="5381995" name="811"/><ref
                                target="5381999" name="815"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Calor<lb/><supplied reason="omitted-in-original">Calor</supplied>
                            fliegende hitze 741. 760.<ref target="5381925" name="741"/><ref
                                target="5381944" name="760"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Calor</supplied> est &#224;
                            saburra intestinorum 759. 760.<ref target="5381943" name="759"/><ref
                                target="5381944" name="760"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Calor</supplied> internus
                            primus &#224; vino ab <g>igne</g> p me in pedibus frigefacit 813.<ref
                                target="5381997" name="813"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Calor</supplied> ut in nobis
                            augeatur 820.<ref target="5382004" name="820"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Calor</supplied> aestate
                            pervadit omnia 855.<ref target="5382039" name="855"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Capilli penduli 743. 772.<ref target="5381927" name="743"/><ref
                                target="5381956" name="772"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>v<ex>on</ex> Carben 863.<ref target="5382047" name="863"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Captivitatis mala 753.<ref target="5381937" name="753"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118560093">Caroli
                                V</name> dictum 870.<ref target="5382054" name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Carpiones cur amari 769 sq.</item>
                        <lb/>
                        <item>Cherubinus 855. 860.<ref target="5382039" name="855"/><ref
                                target="5382044" name="860"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Cerebrum servit cognosc<ex>ere</ex> object<ex>a</ex> hujus mundi
                                762.<ref target="5381946" name="762"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Chevremont 869<ref target="5382053" name="869"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Christianismus hodiernus 822. 847. <ref target="5382006" name="822"
                                /><ref target="5382031" name="847"/><ref target="00000" name=""
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Chistiani</supplied> mundo
                            stulti 847.<ref target="5382031" name="847"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Chistiani</supplied> courageux
                                883.<ref target="5382067" name="883"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Chistiani</supplied> nudi ex
                            orbe excedunt 871.<ref target="5382055" name="871"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Chistiani</supplied> politici
                                884.<ref target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Cibi quantitate laedunt 756. 867.<ref target="5381940" name="756"
                                /><ref target="5382051" name="867"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Cibi</supplied> crassi quem
                            conveniunt 759.<ref target="5381943" name="759"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Cibi</supplied> ut dispergendi
                            secundum <g>aer</g>is constit<ex>utionem</ex> 760.<ref target="5381944"
                                name="760"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Cibi</supplied> an solo
                                merid<ex>ie</ex> an quoque vespera sumendi 793.<ref target="5381977"
                                name="793"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Cibi</supplied> simplices boni
                                870.<ref target="5382054" name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Clavi pedum magni male habiti dolent 739.<ref target="5381923"
                                name="739"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Clavi</supplied> resecti
                                741.<ref target="5381925" name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Clavi resecti</supplied> dolent
                                743.<ref target="5381927" name="743"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123939666"
                                >Clauder</name> 845.<ref target="5382029" name="845"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/188245898">Cicero</name>
                                847.<ref target="5382031" name="847"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Clerici cruenti ut <name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/129472018">Scheurer</name> 753.<ref
                                target="5381937" name="753"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Cobaltum 784. <ref target="5381968" name="784"/><ref target="00000"
                                name=""/></item>
                        <note2>(Seite 895 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Conversionis media varia 789.<ref target="5381973" name="789"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118521691"
                                >Comenius</name> A<ex>mos</ex> 750.<ref target="5381934" name="750"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Contagium 832. 843. 848.<ref target="5382016" name="832"/><ref
                                target="5382027" name="843"/><ref target="5382032" name="848"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Consuetudo in junioribus emendatur non in senibus 734. 736.<ref
                                target="5381918" name="734"/><ref target="5381920" name="736"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied> vitanda
                            in motibus natur<ex>alibus</ex> 737. 845.<ref target="5381921"
                                name="737"/><ref target="5382029" name="845"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied>
                            flatulenta 741. 752.<ref target="5381925" name="741"/><ref
                                target="5381936" name="752"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied> venerea
                            741. 754.<ref target="5381925" name="741"/><ref target="5381938"
                                name="754"/></item>
                        <lb/>
                        <item>consuetudo consuetudine pellitur 741.<ref target="5381925" name="741"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>consuetus motus in accessoriis semper confinetur 741.<ref
                                target="5381925" name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied> varia
                            morbida &#224; perturbata oeconomia harmonica 756.<ref target="5381940"
                                name="756"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied> eructandi
                                s<ex>ive</ex> singultus 757.<ref target="5381941" name="757"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied>
                            difficulter ponitur <del>67</del> 762. 875.<ref target="5381946"
                                name="762"/><ref target="5382059" name="875"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied>
                            peregrinandi &amp; eundi 764. 767.<ref target="5381948" name="764"/><ref
                                target="5381951" name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied> bibendi
                            Thee deposita 767. 853.<ref target="5381951" name="767"/><ref
                                target="5382037" name="853"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied> jentandi
                                767.<ref target="5381951" name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied> in
                            compagnie zu gehen ut in tabacks Collegium 772.<ref target="5381956"
                                name="772"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied>
                            <g>spiritum vini</g> cerevis<ex>iam</ex> p potendi 772 sq.</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied>
                            conquerendi 772.<ref target="5381956" name="772"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied> tussiendi
                            807. 823. 827.<ref target="5381991" name="807"/><ref target="5382007"
                                name="823"/><ref target="5382011" name="827"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied>
                            pastoralis superbiae &amp; avaritiae 806. 839.<ref target="5381990"
                                name="806"/><ref target="5382023" name="839"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied> bona
                            faciendi 835.<ref target="5382019" name="835"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied>
                            excernendi utilis 850.<ref target="5382034" name="850"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied> in
                            externis 853.<ref target="5382037" name="853"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Consuetudo</supplied> in
                            conceptibus 864.<ref target="5382048" name="864"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Contraria contrariis curantur 853.<ref target="5382037" name="853"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Contraria omnibus agentes ut flecti queant 773.<ref target="5381957"
                                name="773"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11852190X"
                                >Conringius</name> H<ex>ermann</ex> 809.<ref target="5381993"
                                name="809"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Coryza curatur vino &amp; motu &amp; <g>aere</g> calido 767. 799.<ref
                                target="5381951" name="767"/><ref target="5381983" name="799"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> per calida
                            potulenta <g>aer</g>e frigido 770.<ref target="5381954" name="770"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> ut fiat 771.
                            sq 808. 830 sqq &#224; spermate 771.<ref target="5381955" name="771"
                                /><ref target="5381992" name="808"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> est morbus
                            frigidus. 775. 858. 841.<ref target="5381959" name="775"/><ref
                                target="5382042" name="858"/><ref target="5382025" name="841"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryzae</supplied> origo vera
                                <g>spirit</g>ualis 781. 782.<ref target="5381965" name="781"/><ref
                                target="5381966" name="782"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> &#224; potu
                                <g>aquae</g> calid<ex>ae</ex> hyeme 781.<ref target="5381965"
                                name="781"/></item>
                        <lb/>
                        <item>
                            <supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> an acris
                                785.<ref target="5381969" name="785"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> non tollitur
                            laxatione 782. <ref target="5381966" name="782"/><ref target="00000"
                                name=""/></item>
                        <item>coryzae flatulenta nocent 787.<ref target="5381971" name="787"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Credentibus possibilia omnia 740.<ref target="5381924" name="740"
                            /></item>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> universalis
                            806. 808. 810. 817. 825<ref target="5381990" name="806"/><ref
                                target="5381992" name="808"/><ref target="5381994" name="810"/><ref
                                target="5382001" name="817"/><ref target="5382009" name="825"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryzae</supplied> curatio
                                877.<ref target="5382061" name="877"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> catarrhi
                            &amp; coryza steckt an 832<ref target="5382016" name="832"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> post
                            Catarrhos remedia 833. 845. 876. <ref target="5382017" name="833"/><ref
                                target="5382029" name="845"/><ref target="5382060" name="876"/><ref
                                target="00000" name=""/></item>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> moderate
                            curatur 825.<ref target="5382009" name="825"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied>
                            phlegmatorrhagia phlegma dulce 834 <ref target="00000" name=""/></item>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> in ea
                            frottiren das R&#252;ckgrad 829.<ref target="5382013" name="829"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> cum vomitu
                                842.<ref target="5382026" name="842"/></item>
                        <lb/>
                        <item>curatur melle et Rob sambuci 862. <ref target="5382046" name="862"
                                /><ref target="00000" name=""/></item>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Coryza</supplied> macht mager
                                862.<ref target="5382046" name="862"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Creper 768.<ref target="5381952" name="768"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Congestio 2da 847.<ref target="5382031" name="847"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Crux <g>Chri</g>stiano debetur 765. 855.<ref target="5381949"
                                name="765"/><ref target="5382039" name="855"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Crux</supplied> reddit humilis
                            &amp; misericord. 807.<ref target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Cucumeres salsi laxant hyeme 768. sq.<ref target="5381952" name="768"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Cupido malorum domanda 823.<ref target="5382007" name="823"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Cuticula cur &#224; labiis cedat in Coryza 785.<ref target="5381969"
                                name="785"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Cyprianus<note place="foot" resp="editor"> Cyprian von Antiochien
                                (gest. 304), Magier und M&#228;rtyrer</note> Antiocheus 758.
                                754.<ref target="5381942" name="758"/><ref target="5381938"
                                name="754"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119453363"
                                >Cyprianus</name> Goth<ex>anus</ex> 784. <ref target="5381968"
                                name="784"/><ref target="00000" name=""/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0006.jpeg" n="896"/>
                    <note2>(Seite 896 linke Spalte) </note2> D.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Damnatio filiorum regni putativorum 813.<ref target="5381997"
                                name="813"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Damnatorum poenae 747. 813. 879.<ref target="5381931" name="747"/><ref
                                target="5381997" name="813"/><ref target="5382063" name="879"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Debilitas corp<ex>oris</ex> &amp; animi 763. 811.<ref target="5381947"
                                name="763"/><ref target="5381995" name="811"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Delirantium risus &amp; fletus vel effusus l. nullus. 743.<ref
                                target="5381927" name="743"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Delirium <g>vener</g>eum 865. 877.<ref target="5382049" name="865"
                                /><ref target="5382061" name="877"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128644974">Derham</name>
                                821.<ref target="5382005" name="821"/></item>
                        <lb/>
                        <item>&#224; Deo bona omnia 889.<ref target="5382073" name="889"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Dei filius 860. 884. 889.<ref target="5382044" name="860"/><ref
                                target="5382068" name="884"/><ref target="5382073" name="889"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>DEUS visitat nos noctu, &amp; mane jejunos elementis 733.<ref
                                target="5381917" name="733"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Deus</supplied> lucidum
                                <g>spiritum</g> &amp; corpus homini habitat 755.<ref
                                target="5381939" name="755"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Deus</supplied> pios
                            singulariter custodit 778.<ref target="5381962" name="778"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Deus</supplied> regula ejus
                            judicare 841. 845.<ref target="5382025" name="841"/><ref
                                target="5382029" name="845"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Deus</supplied> abyssus &amp;
                            mors mentis 849.<ref target="5382033" name="849"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dei</supplied> regula vindicta
                                850.<ref target="5382034" name="850"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Deus</supplied> wohnt im
                            dunckeln ubi 854.<ref target="5382038" name="854"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Deus</supplied> arcana revelat
                                    <unclear>xx<supplied reason="omitted-in-original"
                                    >griech</supplied>xxx</unclear> 855. <ref target="5382039"
                                name="855"/><ref target="00000" name=""/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Deus</supplied> uti trinus sit
                                857.<lb/><supplied reason="omitted-in-original">Deus</supplied>
                            totos homines desiderat 859.<ref target="5382041" name="857"/><ref
                                target="5382043" name="859"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Deus</supplied> Sol originalis
                                859.<ref target="5382043" name="859"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Deus</supplied> l&#228;sst sich
                            nichts umsonst thun 884.<ref target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Diaeta phthisicorum 843.<ref target="5382027" name="843"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Diabolus <g>solis</g> filius 859.<ref target="5382043" name="859"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Diarrhoea ut retardatur 755.<ref target="5381939" name="755"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Diarrhoea</supplied> non
                            facilis <g>aere</g> sereno 760.<ref target="5381944" name="760"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Diarrhoea</supplied> ab
                                <g>aere</g> frigido 844.<ref target="5382028" name="844"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Diarrhoea</supplied> debilitat
                            858 886.<ref target="5382070" name="886"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Diarrhoea</supplied> unde
                                878.<ref target="5382062" name="878"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Diarrhoeae</supplied> affectus
                                885.<ref target="5382069" name="885"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Diesterweeg<note place="foot" resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg
                                (1681&#8211;1744), Kaufmann in Frankfurt</note>
                                hypoch<ex>ondriacus</ex> 735. 810.<ref target="5381919" name="735"
                                /><ref target="5381994" name="810"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Diesterweg</supplied> superbus
                                887.<ref target="5382071" name="887"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/140102329">Dietz
                                    J<ex>ohann</ex> H<ex>ector</ex></name> 754. 807.<ref
                                target="5381938" name="754"/><ref target="5381991" name="807"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Digestio motu juvatur 764.<ref target="5381948" name="764"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Dildey pastor 753.<ref target="5381937" name="753"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118679767">Dippelius
                                    J<ex>ohann</ex> C<ex>onrad</ex></name> allegatur 742. 833. 870.
                                860.<ref target="5381926" name="742"/><ref target="5382017"
                                name="833"/><ref target="5382054" name="870"/><ref target="5382044"
                                name="860"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dippelius</supplied> Satyricus
                                751.<ref target="5381935" name="751"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dippelius</supplied> captivus
                                753.<ref target="5381937" name="753"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dippelius</supplied>
                                s<ex>eine</ex> Predigt ad Norimb<ex>ergenses</ex> 754.<ref
                                target="5381938" name="754"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dippelius</supplied> seine
                            Replic 752. 772. 775. 789. 797.<ref target="5381936" name="752"/><ref
                                target="5381956" name="772"/><ref target="5381959" name="775"/><ref
                                target="5381973" name="789"/><ref target="5381981" name="797"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dippelii</supplied>
                                Vit<ex>ae</ex> anim<ex>alis</ex> morb<ex>us</ex> &amp;
                                med<ex>icina</ex> 789.<ref target="5381973" name="789"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dippelius</supplied> aufrichtig
                                797.<ref target="5381981" name="797"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dippelii</supplied> Lingua
                            haesitat 806.<ref target="5381990" name="806"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dippelius</supplied> ejus
                                elix<ex>ir</ex> polychr<ex>estum</ex> in soda non multum facit
                                816.<ref target="5382000" name="816"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dippelius</supplied> non
                            expertus 863. 869.<ref target="5382047" name="863"/><ref
                                target="5382053" name="869"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Divitum morbi 784. <ref target="5381968" name="784"/><ref
                                target="00000" name=""/></item>
                        <note2>(Seite 896 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Dolor premens in omnibus pass<ex>im</ex></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dolor</supplied> punctorius
                            pectoris &#224; flatibus 777.<ref target="5381961" name="777"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/129107352">Dodwel</name>
                                775.<ref target="5381959" name="775"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Disputare non solent scientes 826.<ref target="5382010" name="826"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Douzeaidans<note place="foot" resp="editor"> Melchior Douzetemps od.
                                Douzeaidans (1668/69&#8211;n. 1738), Arzt</note> M<ex>elchior</ex>
                            793. 799. 803. 842. 869.<ref target="5381977" name="793"/><ref
                                target="5381983" name="799"/><ref target="5381987" name="803"/><ref
                                target="5382026" name="842"/><ref target="5382053" name="869"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Doses medicamenti magnae quid faciunt 877.<ref target="5382061"
                                name="877"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Durst 745. <ref target="5381929" name="745"/><ref target="00000"
                                name=""/></item>
                    </list><pb facs="c0007.jpeg" n="897"/>
                    <note2>(Seite 897 linke Spalte) </note2> E.<lb/><list type="index">
                        <item>Ebert 784.<ref target="5381968" name="784"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Ebrietas <g>spirit</g>ualis 735.<ref target="5381919" name="735"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116323469">Eberhard
                                    C<ex>onrad</ex> H<ex>ieronymus</ex></name> 784.<ref
                                target="5381968" name="784"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Educatio matris<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha
                                Senckenberg (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                                Senckenbergs</note> in <name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/117470120">fratrem</name> mala 735.<ref
                                target="5381919" name="735"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Educatio</supplied>
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stierii</name>
                            mala 806.<ref target="5381990" name="806"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Educatio</supplied> mala seculi
                            nostri 809. 835.<ref target="5381993" name="809"/><ref target="5382019"
                                name="835"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Einf&#228;lle artige 840.<ref target="5382024" name="840"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Einfalt der alte<supplied reason="omitted-in-original">n</supplied>
                                natural<ex>is</ex> v. theol<ex>ociga</ex> 809. 876.<ref
                                target="5381993" name="809"/><ref target="5382060" name="876"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Einfalt</supplied> in speisen
                                870.<ref target="5382054" name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118528882">Eisler
                                    T<ex>obias</ex></name> 761.<ref target="5381945" name="761"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Ei&#223; an Fenstern p 765. 846. 852 sq.<ref target="5381949"
                                name="765"/><ref target="5382030" name="846"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Ei&#223;</supplied> an steinen
                            wie sterne 843. 848.<ref target="5382027" name="843"/><ref
                                target="5382032" name="848"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Elementa pervadere debemus 855.<ref target="5382039" name="855"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Eltern einige gleich andern nicht 880. <ref target="5382064"
                                name="880"/><ref target="00000" name=""/></item>
                        <note2>(Seite 897 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Emphysema 739.<ref target="5381923" name="739"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Emplast<ex>rum</ex> oxycroceum 768.<ref target="5381952" name="768"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Enthusiasten 853.<ref target="5382037" name="853"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Enthusiasmus literarius 735. Vid<ex>e</ex> furor.<ref target="5381919"
                                name="735"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Encyclopedia destructa 776.<ref target="5381960" name="776"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Epileps<ex>ia</ex> simulata 800. 802.<ref target="5381984" name="800"
                                /><ref target="5381986" name="802"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Epilepsia</supplied> infantum
                                oss<ex>icula</ex> wormiana suum remed<ex>ium</ex> 872.<ref
                                target="5382056" name="872"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Erinaceus sectus 767.<ref target="5381951" name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Erstlinge des Geistes 817.<ref target="5382001" name="817"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Essen zuviel 838.<ref target="5382022" name="838"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Esprit Mr. 763.<ref target="5381947" name="763"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Esprits forts 759.<ref target="5381943" name="759"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Eruditio carnalis inflata 834.<ref target="5382018" name="834"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Eruditio</supplied> vana est
                            nostra 834.<ref target="5382018" name="834"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>&#7952;&#957;&#941;&#961;&#947;&#949;&#953;&#945; medica 845.<ref
                                target="5382029" name="845"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Eucharistia 750.<ref target="5381934" name="750"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Eucharistia</supplied> hodierna
                                757.<ref target="5381941" name="757"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Eustachii ductus 771. 775. 779.<ref target="5381955" name="771"/><ref
                                target="5381959" name="775"/><ref target="5381963" name="779"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Exempla docent 853.<ref target="5382037" name="853"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Excretio simultanea 770.<ref target="5381954" name="770"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Excretio</supplied>nes naturam
                            exhilarant 837. 847. 851.<ref target="5382021" name="837"/><ref
                                target="5382031" name="847"/><ref target="5382035" name="851"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Excretiones</supplied> iis
                            obediendum <del>84</del> 850.<ref target="5382034" name="850"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Excretio</supplied> debilitat
                            858. 881.<ref target="5382042" name="858"/><ref target="5382065"
                                name="881"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Experientia propria in omnibus actionibus condi est 762. <ref
                                target="5381946" name="762"/><ref target="00000" name=""/></item>
                        <lb/>
                        <item>Experientia falsa 865.<ref target="5382049" name="865"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Externi toti sumus 888.<ref target="5382072" name="888"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Externa non salvant 853. 871.<ref target="5382037" name="853"/><ref
                                target="5382055" name="871"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Externa</supplied>
                            <g>spiritum</g> non sufflaminant 857.<ref target="5382041" name="857"
                            /></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0008.jpeg" n="898"/>
                    <note2>(Seite 898 linke Spalte) </note2> F.<lb/><list type="index">
                        <item>Familiarum morbi an<ex>imae</ex> &amp; corp<ex>oris</ex> 836. 841.<ref
                                target="5382020" name="836"/><ref target="5382025" name="841"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Fama <g>spirit</g>ualis 874.<ref target="5382058" name="874"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Faeces alvi in sudore paucae 748. 749.<ref target="5381932" name="748"
                                /><ref target="5381933" name="749"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Faeces</supplied> apparatus ad
                            eas egerendas naturae 765.<ref target="5381949" name="765"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Faeces</supplied> quotidie in
                            corpore haerent 776.<ref target="5381960" name="776"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Faecum</supplied> retentio unde
                            790. 818.<ref target="5381974" name="790"/><ref target="5382002"
                                name="818"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Faeces</supplied> promoventur
                            novis alimentis 802.<ref target="5381986" name="802"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Faeces</supplied> tempore
                            tempore inconsueto 821.<ref target="5382005" name="821"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Fumus frigus extremorum facit 738.<ref target="5381922" name="738"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Farben an substant<ex>iales</ex> 794.<ref target="5381978" name="794"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Febricula levis catarrhalis in me 785. 828. 830.<ref target="5381969"
                                name="785"/><ref target="5382012" name="828"/><ref target="5382014"
                                name="830"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Febricula</supplied> debilibus
                            accidit 824.<ref target="5382008" name="824"/></item>
                        <lb/>
                        <item>febris remedium <name type="place"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">halae</name> 825.<ref
                                target="5382009" name="825"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name>
                            &amp; Reineccia<note place="foot" resp="editor"> Anna Maria Reineck (ca.
                                1660&#8211;1733), geb. Pettmann, verw. Streit, Witwe Philipp Hermann
                                von Reinecks</note> 884.<ref target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Fende de <g>spirit</g>ibus septentrionalibus 860. et australibus
                                ibid<ex>em</ex>.<ref target="5382044" name="860"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Fende 743. 780. 804. in constans 870.<ref target="5381927" name="743"
                                /><ref target="5381964" name="780"/><ref target="5381988" name="804"
                                /><ref target="5382054" name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Fende</supplied>
                            <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> 751.<ref target="5381935"
                                name="751"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Fende</supplied> Chronologie
                                753.<ref target="5381937" name="753"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Fende</supplied> coryza laborat
                            806. 817. 862. 869. 884.<ref target="5381990" name="806"/><ref
                                target="5382001" name="817"/><ref target="5382046" name="862"/><ref
                                target="5382053" name="869"/><ref target="5382068" name="884"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Fendii coryza</supplied>
                            Diarrhoea solvitur 817.<ref target="5382001" name="817"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Fende</supplied> nimis <name
                                type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">stierium</name>
                            laudat 843.<ref target="5382027" name="843"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Fendii</supplied> Diarrhoea
                            844. 870. 885.<ref target="5382028" name="844"/><ref target="5382054"
                                name="870"/><ref target="5382069" name="885"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Fendio</supplied> mors nicht
                            leicht 885.<ref target="5382069" name="885"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123140269"
                                >Felgenhauer</name> P<ex>aul</ex> 813.<ref target="5381997"
                                name="813"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Fenestrae ihr anlaufen 738. 744. 747.<ref target="5381922" name="738"
                                /><ref target="5381928" name="744"/><ref target="5381931" name="747"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Fenestrae</supplied> Ei&#223;
                            daran vid<ex>e</ex> Eis.</item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Fette Leute offt leicht zu laxiren si sensibiles 784.<ref
                                target="5381968" name="784"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Fides triplex 758.<ref target="5381942" name="758"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Fides</supplied> medica
                                758.<ref target="5381942" name="758"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Fische bey dem Ei&#223; durchgegangen 862.<ref target="5382046"
                                name="862"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Fische ob sie den leich ins <g>Wasser</g> werfen necne 766.<ref
                                target="5381950" name="766"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Flatulentorum operationes 816 sq. 823.<ref target="5382007" name="823"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Flatulentorum chemica analysis 759. 793.<ref target="5381943"
                                name="759"/><ref target="5381977" name="793"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Flatulentorum</supplied> usus
                            in coryza nocet 787.<ref target="5381971" name="787"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Flatus consuetudinarii vid<ex>e</ex> Consuetudo fl<ex>atulenta</ex>
                                p<lb/><supplied reason="omitted-in-original">Flatus</supplied> post
                            tormina multi 744.<ref target="5381928" name="744"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Flatus</supplied>
                            <g>sulphur</g>ei foetidi unde 744. 762. 764. 768. 770. 773. 806.<ref
                                target="5381928" name="744"/><ref target="5381946" name="762"/><ref
                                target="5381948" name="764"/><ref target="5381952" name="768"/><ref
                                target="5381954" name="770"/><ref target="5381957" name="773"/><ref
                                target="5381990" name="806"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Flatus</supplied> multi unde
                            752. 867.<ref target="5381936" name="752"/><ref target="5382051"
                                name="867"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Flatus</supplied> eorum
                            effectus 359. 769.<ref target="5381543" name="359"/><ref
                                target="5381953" name="769"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Flatus</supplied> bey Coryza
                            nicht viel 775.<ref target="5381959" name="775"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Flatus</supplied> caput
                            aggravant 777. 787. 751.<ref target="5381961" name="777"/><ref
                                target="5381971" name="787"/><ref target="5381935" name="751"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Flatus</supplied> ab
                                <g>aeris</g> alteratione 837. 858. 881.<ref target="5382021"
                                name="837"/><ref target="5382042" name="858"/><ref target="5382065"
                                name="881"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Flatus</supplied> fixi 864.<ref
                                target="5382048" name="864"/></item>
                        <note2>(Seite 898 rechte Spalte) </note2>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10084779X "
                                >Flessa</name> 780.<ref target="5381964" name="780"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1055654178">
                                Foerster</name> 873.<ref target="5382057" name="873"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Fornax qua diei tempore calere debet 737.<ref target="5381921"
                                name="737"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Fortunae suae quisque faber 759. 809. 850.<ref target="5381943"
                                name="759"/><ref target="5381993" name="809"/><ref target="5382034"
                                name="850"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Fortuna</supplied> cito
                            propitia suspect&#232; esse debet 806.<ref target="5381990" name="806"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Freude vid<ex>e</ex> Laetitia<lb/><supplied
                                reason="omitted-in-original">Freude</supplied> an piis continua 842.
                                863.<ref target="5382026" name="842"/><ref target="5382047"
                                name="863"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4018118-2"
                                >Francofurtum</name> febr<ex>em</ex> familiar<ex>is</ex> 795.<ref
                                target="5381979" name="795"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Francofurtum</supplied>
                            <g>aer</g> humidus favet 872.<ref target="5382056" name="872"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Francofurtum</supplied> sterben
                            daselbst 872.<ref target="5382056" name="872"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117470120"
                                >Fratris</name> minimi morbus 805. 809. 814. 817. 828. 838. 841.
                            848. 870. 876. 880. 882.<ref target="5381989" name="805"/><ref
                                target="5381993" name="809"/><ref target="5381998" name="814"/><ref
                                target="5382001" name="817"/><ref target="5382012" name="828"/><ref
                                target="5382022" name="838"/><ref target="5382025" name="841"/><ref
                                target="5382032" name="848"/><ref target="5382054" name="870"/><ref
                                target="5382060" name="876"/><ref target="5382064" name="880"/><ref
                                target="5382066" name="882"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/10083034X">Freind
                                    J<ex>ohn</ex></name> Hist<ex>oria</ex> Med<ex>icinae</ex><note
                                place="foot" resp="editor"> John Freind: Histoire de la medicine
                                Depuis Galien, jusqu'au Comencement du seizieme Siecle, traduite de
                                l&#8217;Anglois par Etienne Coulet, Leiden 1727.</note> citata
                                759.<ref target="00000" name="1727"/><ref target="5381943"
                                name="759"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Freyst&#228;dte der Banqueroutiers 887.<lb/><lb/>Furnorum extructio
                                814.<ref target="5382071" name="887"/><ref target="5381998"
                                name="814"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>F&#252;hrungen 850.<ref target="5382034" name="850"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Furor venereus 865. 877.<ref target="5382049" name="865"/><ref
                                target="5382061" name="877"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Furor librarius 735. 786.<ref target="5381919" name="735"/><ref
                                target="5381970" name="786"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Furor</supplied> complacendi
                                743.<ref target="5381927" name="743"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Furor</supplied> lucrum
                            faciendi 769.<ref target="5381953" name="769"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Furor</supplied> libere
                            sentiendi 794.<ref target="5381978" name="794"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Furor</supplied> orthodoxus
                                794.<ref target="5381978" name="794"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Furor</supplied> literarius
                                799.<ref target="5381983" name="799"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Furor</supplied> dubitandi 799.
                                810.<ref target="5381983" name="799"/><ref target="5381994"
                                name="810"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Furor</supplied>
                            hypochondriacus 804.<ref target="5381988" name="804"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Furor</supplied> irae
                                vid<ex>e</ex> Zorn.</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Furor</supplied> arcanorum 810.
                                840.<ref target="5381994" name="810"/><ref target="5382024"
                                name="840"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Furor</supplied> vorandi
                                867.<ref target="5382051" name="867"/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0009.jpeg" n="899"/>
                    <note2>(Seite 899 linke Spalte) </note2> G.<lb/><list type="index">
                        <item>Gabler 783. 801. 843. 851.<ref target="5381967" name="783"/><ref
                                target="5381985" name="801"/><ref target="5382027" name="843"/><ref
                                target="5382035" name="851"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Gallica mollities 809.<ref target="5381993" name="809"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Genitalium pruritus 886.<ref target="5382070" name="886"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Germani hodierni 809.<ref target="5381993" name="809"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><del>Geruch laesus</del><lb/>geschmack laesus 837.<ref
                                target="5382021" name="837"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Gelehrte sind keine gute Fu&#223;g&#228;nger 764.<ref target="5381948"
                                name="764"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Gulfus 791.<ref target="5381975" name="791"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Geister Sympathie vid<ex>e</ex> Sympathie.</item>
                        <lb/>
                        <item><g>spirit</g>ualis vita 763.<ref target="5381947" name="763"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">spirituales</supplied> hominis
                            aetates vid<ex>e</ex> aetas.</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Geist</supplied> d&#228;mpfen
                            quod 800.<ref target="5381984" name="800"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Geister</supplied>
                            niedertr&#228;chtige 853.<ref target="5382037" name="853"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Geister</supplied> nordliche
                                860.<ref target="5382044" name="860"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Geist</supplied> lehrt alles
                                875.<ref target="5382059" name="875"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Gentzel<note place="foot" resp="editor"> Jakob Michael Gentzel
                                (1667&#8211;nach 1750), Buchh&#228;ndler in Frankfurt</note>
                                J<ex>akob</ex>
                            <ex>Michael</ex> 761. 770. 869.<ref target="5381945" name="761"/><ref
                                target="5381954" name="770"/><ref target="5382053" name="869"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Genua dolent vom stehen 744. 748.<ref target="5381928" name="744"
                                /><ref target="5381932" name="748"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Genua dolent</supplied> noctu
                            749. 760. 768.<ref target="5381933" name="749"/><ref target="5381944"
                                name="760"/><ref target="5381952" name="768"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Genua dolent</supplied> die
                                775.<ref target="5381959" name="775"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Gem&#228;hlde von den 3 Relig<ex>ionen</ex> 801.<ref target="5381985"
                                name="801"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Gerichte Gottes &#252;ber die <g>Erde</g> 860.<ref target="5382044"
                                name="860"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Gespenster post mortem apparitio falsa 781.<ref target="5381965"
                                name="781"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Gespenster</supplied> Schoellin
                            an redierit 844.<ref target="5382028" name="844"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Gewicht, betrug bey Metzgern v. beckern 821.<ref target="5382005"
                                name="821"/></item>
                        <note2>(Seite 899 rechte Spalte) </note2>
                        <lb/>
                        <item>Glandulae parotis 771. 807. 816.<ref target="5381955" name="771"/><ref
                                target="5381991" name="807"/><ref target="5382000" name="816"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Glandulae</supplied> tumidae in
                            abdomine p 779. 829.<ref target="5381963" name="779"/><ref
                                target="5382013" name="829"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Glandulae</supplied> parotis
                            subsidit post catarrhum 797.<ref target="5381981" name="797"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118695304">Glauber
                                    J<ex>ohann</ex> R<ex>udolph</ex></name> 792.<ref
                                target="5381976" name="792"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102522405"
                                >Gl&#252;sing</name> 835.<ref target="5382019" name="835"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>per Gradus omnia fiunt 853. 860.<ref target="5382037" name="853"/><ref
                                target="5382044" name="860"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Gratis pius vel nequam nemo 768. 763.<ref target="5381952" name="768"
                                /><ref target="5381947" name="763"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Gratis</supplied> Deo nihil
                            facimus 884.<ref target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                                (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                                Frankfurt</note> 743. 793 sqq. 842. 844. 884.<ref target="5381927"
                                name="743"/><ref target="5382026" name="842"/><ref target="5382028"
                                name="844"/><ref target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Gros</supplied> errat 802.<ref
                                target="5381986" name="802"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Gros</supplied> propriis
                            consulit, tunc alienis 805.<ref target="5381989" name="805"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Gros</supplied>
                                hypoch<ex>ondriacus</ex> vomit 842. 843.<ref target="5382026"
                                name="842"/><ref target="5382027" name="843"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Gros</supplied> strafft
                                s<ex>eine</ex> herrschafft in Geld 844.<ref target="5382028"
                                name="844"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Gros</supplied> fuit Theologus
                            856. 863.<ref target="5382040" name="856"/><ref target="5382047"
                                name="863"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Gros</supplied> b&#246;s gegen
                            b&#246;se 883.<ref target="5382067" name="883"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Gros</supplied> aemulatur cum
                                <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057"
                                >Fende</name> 884.<ref target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Guts thun wie man darinnen s&#252;ndige 763. <ref target="5381947"
                                name="763"/><ref target="00000" name=""/></item>
                    </list><pb facs="c0010.jpeg" n="900"/>
                    <note2>(Seite 900 linke Spalte) </note2> H.<lb/><list type="index">
                        <item><name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4023025-9">Halae</name>
                            remedium febris 825.<ref target="5382009" name="825"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>v<ex>on</ex>
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/">Hammeln</name> 866.<ref
                                target="5382050" name="866"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Haemoptysis 888.<ref target="5382072" name="888"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Haemorrhag<ex>ia</ex> nar<ex>ium</ex> cum coryza 831. 830. 833. 843.
                                871.<ref target="5382015" name="831"/><ref target="5382014"
                                name="830"/><ref target="5382017" name="833"/><ref target="5382027"
                                name="843"/><ref target="5382055" name="871"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Haemorrhagia narium 733. 819. 825. 871.<ref target="5381917"
                                name="733"/><ref target="5382003" name="819"/><ref target="5382009"
                                name="825"/><ref target="5382055" name="871"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Haemorrhagia</supplied>
                            molimina ad eam 742.<ref target="5381926" name="742"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Haemorrhagia</supplied>
                            debilitat 858.<ref target="5382042" name="858"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Haemorrhoid<ex>ae</ex> 761.<ref target="5381945" name="761"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Haemorrhoidae</supplied> nimiae
                                hypoch<ex>ondriaci</ex> faciunt 844.<ref target="5382028" name="844"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Haereditas vitiorum &amp; virtutum 772.<ref target="5381956"
                                name="772"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Haereditas</supplied> non
                            semper in <unclear>vxxxtx</unclear> 773.<ref target="5381957" name="773"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Haereditas</supplied>
                            pastoralis 839.<ref target="5382023" name="839"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Harmonia naturalis affectuum pp 734. 736.<ref target="5381918"
                                name="734"/><ref target="5381920" name="736"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Harmonia</supplied> moralium
                            &amp; nat<ex>uralium</ex> motuum 741. 748. 842.<ref target="5381925"
                                name="741"/><ref target="5381932" name="748"/><ref target="5382026"
                                name="842"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Harmonia</supplied> et pax ubi
                            non est in <g>spirit</g>u ibi peccatum 761.<ref target="5381945"
                                name="761"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Harmonia</supplied> et
                            proportio ubique <unclear>sxxtanda</unclear> 808. 809. 844. 858 <ref
                                target="5381992" name="808"/><ref target="5381993" name="809"/><ref
                                target="5382028" name="844"/><ref target="00000" name=""/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Havichorst 818.<ref target="5382002" name="818"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119079607"
                                >Helmontius</name> F<ex>ranciscus</ex> M<ex>ercurius</ex>
                                alleg<ex>atus</ex> 743. 780. 807. 860. 875. 870. 860.<ref
                                target="5381927" name="743"/><ref target="5381964" name="780"/><ref
                                target="5381991" name="807"/><ref target="5382044" name="860"/><ref
                                target="5382059" name="875"/><ref target="5382054" name="870"/><ref
                                target="5382044" name="860"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11675253X">Hert
                                    J<ex>ohann</ex> C<ex>hristoph</ex></name> 791.<ref
                                target="5381975" name="791"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Hexen 800.<ref target="5381984" name="800"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103079300">Hochmann
                                    v<ex>on</ex> Hochenau</name> 753.<ref target="5381937"
                                name="753"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>hoflebens Eitelkeit 870.<ref target="5382054" name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Holland peribit <g>aqu</g>a 750.<ref target="5381934" name="750"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Holtzmangel in teutschland 792.<ref target="5381976" name="792"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Holtzklau <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4022987-7"
                                    >Halberst<ex>adensis</ex></name> 844. sq. 866.<ref
                                target="5382028" name="844"/><ref target="5382050" name="866"
                            /></item>

                        <note2>(Seite 900 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Hostes vincimus vincentes nos 735.<ref target="5381919" name="735"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Homo homini Diabolus 879. 853.<ref target="5382063" name="879"/><ref
                                target="5382037" name="853"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Homines sumus non Dii 870.<ref target="5382054" name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Hominum</supplied> lapsus
                                860.<ref target="5382044" name="860"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Horripil<ex>atio</ex> dorsi in meditat<ex>ione</ex> &amp;
                                orat<ex>ione</ex> 788.<ref target="5381972" name="788"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Homicida uxoris Nassel 840.<ref target="5382024" name="840"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1037495519">Hort</name>
                                H<ex>einrich</ex> 800. 841. 864. 876.<ref target="5381984"
                                name="800"/><ref target="5382025" name="841"/><ref target="5382048"
                                name="864"/><ref target="5382060" name="876"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Hypothesen aetate mutantur 844.<ref target="5382028" name="844"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Hypocausta non arcent <g>aer</g>em 837.<ref target="5382021"
                                name="837"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Humilitas &amp; misericord<ex>ia</ex>
                            <g>cruce</g> veniunt 807.<ref target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Humiles gratia comitatur 735.<ref target="5381919" name="735"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Hypocausti calidi mala 746 sqq 756.<ref target="5381940" name="756"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Hypochondriac<ex>um</ex> et hyst<ex>ericum</ex>
                                mal<ex>um</ex><lb/><supplied reason="omitted-in-original"
                                >Hypochondriaci</supplied> Diest<ex>erwegii</ex><note place="foot"
                                resp="editor"> Albert Adolf Diesterweg (1681&#8211;1744), Kaufmann
                                in Frankfurt</note>
                            <g>aci</g>dum 735.<ref target="5381919" name="735"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Hypochondriacis</supplied>
                            interna dilatata 737. 803. 876.<ref target="5381921" name="737"/><ref
                                target="5381987" name="803"/><ref target="5382060" name="876"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Hystericae venereae pii sub tegmine 753.<ref target="5381937"
                                name="753"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Hysterica febris 761.<ref target="5381945" name="761"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Hystericae</supplied> iis
                            convenit <g>Sal</g> volat<ex>ilis</ex>
                            <g>vitri</g>oli anod<ex>ynum</ex> 767.<ref target="5381951" name="767"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Hypoch<ex>ondriaci</ex> saltus. 768 sq</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Hypochondriaci</supplied>
                            <name type="place" ref="http://d-nb.info/gnd/4054883-1"> Siegenae</name>
                            multi 773.<ref target="5381957" name="773"/></item>
                        <lb/>
                        <item>obsessi hypoch<ex>ondriaci</ex> 804.<ref target="5381988" name="804"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Hypochondriaci</supplied>
                            spr&#252;nge 841.<ref target="5382025" name="841"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Hysterica lipoth<ex>ymia</ex> 866.<ref target="5382050" name="866"
                            /></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0011.jpeg" n="901"/>
                    <note2>(Seite 901 linke Spalte) </note2> J.<lb/><list type="index">
                        <item>Jacobus Apostolus 863.<ref target="5382047" name="863"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Janson 768.<ref target="5381952" name="768"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Icterus cum maculis in reg<ex>ione</ex> hep<ex>atis</ex> &amp; lienis
                                751.<ref target="5381935" name="751"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Idea ut sanatur 763.<ref target="5381947" name="763"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Idea</supplied> earum
                            communicatio <g>spirit</g>ual<ex>is</ex> 784. 838. 877.<ref
                                target="5381968" name="784"/><ref target="5382022" name="838"/><ref
                                target="5382061" name="877"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Idea</supplied> socia sociam
                            gignit 807.<ref target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Idea</supplied> fixa et rotunda
                            cui 809.<ref target="5381993" name="809"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Ignei homines aufrichtig 797.<ref target="5381981" name="797"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Ignis innatus s<ex>ive</ex> calidum innatum 738 sqq.</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Ignis</supplied> condit pinguia
                                768.<ref target="5381952" name="768"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Ignis</supplied> adscendit 788.
                            746. 839.<ref target="5381972" name="788"/><ref target="5381930"
                                name="746"/><ref target="5382023" name="839"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Impossibilia 855. 865.<ref target="5382039" name="855"/><ref
                                target="5382049" name="865"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Imputatio vana omnis 839. 842. 847. 866.<ref target="5382023"
                                name="839"/><ref target="5382026" name="842"/><ref target="5382031"
                                name="847"/><ref target="5382050" name="866"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Imputatio</supplied> defensa
                            &#224; Gros<note place="foot" resp="editor"> Andreas Gro&#223;
                                (1678&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Sekret&#228;r in
                                Frankfurt</note> 863.<ref target="5382047" name="863"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Imputatio defensa
                                &#224;</supplied>
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/102458057">Fende</name>
                                869.<ref target="5382053" name="869"/></item>

                        <note2>(Seite 901 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Iocus 837. 842.<ref target="5382021" name="837"/><ref target="5382026"
                                name="842"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Infantibus morbi communicantur per lac 843.<ref target="5382027"
                                name="843"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Indusi vesper<ex>tina</ex> permutatio nociva. 733.<ref
                                target="5381917" name="733"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Indifferentismus bonus 782 sq 784. 846.<ref target="5381968"
                                name="784"/><ref target="5382030" name="846"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Inquisitio Florentiae sublata 754.<ref target="5381938" name="754"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Inspirati 768.<ref target="5381952" name="768"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Interpretatio sensus alius falsa 806. 886.<ref target="5381990"
                                name="806"/><ref target="5382070" name="886"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>ab intra omnia 855.<ref target="5382039" name="855"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Interna durabilia sola 833. 855<ref target="5382017" name="833"/><ref
                                target="5382039" name="855"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117183210"
                                >Johrmann</name> 794<ref target="5381978" name="794"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Iudicia saepe falluntur 806. 886.<ref target="5381990" name="806"
                                /><ref target="5382070" name="886"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Iudicium</supplied> Dei solum
                            non fallitur 794.<ref target="5381978" name="794"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Jucken in der rechten hand 788.<ref target="5381972" name="788"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Jucken</supplied> in
                            genitalibus 880.<ref target="5382064" name="880"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Judaei <foreign xml:lang="gr">xxx</foreign> uti 854. 861.<ref
                                target="5382038" name="854"/><ref target="5382045" name="861"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Jugend Eitelkeit 870.<ref target="5382054" name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Junckerrott<note place="foot" resp="editor"> Johann Jacob Junckerrott
                                (fl. 1732) Bibel&#252;bersetzer</note> 797.<ref target="5381981"
                                name="797"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100366163"
                                >Juncker</name> 845.<ref target="5382029" name="845"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Juncker</supplied> ejus
                            methodus 845.<ref target="5382029" name="845"/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0012.jpeg" n="902"/>
                    <note2>(Seite 902 linke Spalte) </note2> K.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>K&#228;lte</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">K&#228;lte</supplied> feuchte
                            thut leyd 743.<ref target="5381927" name="743"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">K&#228;lte</supplied> die erste
                                verdrie&#223;l<ex>ich</ex> 743.<ref target="5381927" name="743"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">K&#228;lte</supplied> vor
                            Christtag nicht best&#228;ndig 773.<ref target="5381957" name="773"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">K&#228;lte</supplied> coagulat
                            &amp; obscurat 790. 829 sq.<ref target="5381974" name="790"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">K&#228;lte</supplied>
                            assuefieri bonum 808.<ref target="5381992" name="808"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">K&#228;lte</supplied> in
                            derselben schlafen 808. Vid<ex>e</ex> Autor.<ref target="5381992"
                                name="808"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">K&#228;lte</supplied> agit per
                            halitum 812.<ref target="5381996" name="812"/></item>
                        <lb/>
                        <item>wie wir kalt werden 820.<ref target="5382004" name="820"/></item>
                        <lb/>
                        <item>zu fr&#252;he K&#228;lte 817. 820.<ref target="5382001" name="817"
                                /><ref target="5382004" name="820"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">K&#228;lte</supplied> mit Nebel
                                827.<ref target="5382011" name="827"/></item>
                        <lb/>
                        <item>frigidi morbi 844. 847.<ref target="5382028" name="844"/><ref
                                target="5382031" name="847"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">K&#228;lte</supplied> hyeme
                            pervadit omnia <g>spirit</g>ualiter 855.<ref target="5382039" name="855"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">K&#228;lte</supplied> facit
                            vertiginem &amp; lipoth<ex>ymiam</ex> 829.<ref target="5382013"
                                name="829"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/172015634">Karl
                                    S<ex>amuel</ex></name>
                            <del>781</del> in fama sua mendacia spergit p 781. 843. 869.<ref
                                target="5381965" name="781"/><ref target="5382027" name="843"/><ref
                                target="5382053" name="869"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117568309">Kanold</name>
                                809.<ref target="5381993" name="809"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118642766"
                                >Kempis</name><name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/118707701">Hubneri</name><note
                                place="foot" resp="editor"> Thomas von Kempen: Des frommen Thomae
                                &#224; Kempis goldnes B&#252;chlein der Nachfolge Jesu Christi / aus
                                dem lateinischen Original in deutsche Verse &#252;bersetzet von
                                Johann H&#252;bnern, Leipzig 1727.</note> 821.<ref target="00000"
                                name="1727"/><ref target="5382005" name="821"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Kinet<note place="foot" resp="editor"> Johann Melchior Kinet,
                                Mechaniker in Schwarzenau</note> 734.<ref target="5381918"
                                name="734"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116193786">Kisner</name>
                            844 sq</item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Kleinmanns Replique
                            <!--Johann Konrad Dippel od. Ernst Christian Kleinmann: Freye und freywillige Replic Auff die so titulirte Abgen&#246;thigte Antwort/
eines zeitlichen Ministerii in der Evangelisch-Reformirten Gemeine zu Wesel/ Auff die an Sie und &#252;brige Herren Herren Consistoriales, Von einem der sich schreibet Ernst
Christoph Hochmann de Hochenau/ Eingesandte und von Ihm genannte: Wohl-gegr&#252;ndete/ liebreiche Ermahnungs- und respectiv&#232; Defensional-Schrifft/ etc. etc. Au&#223; auffrichtiger
Hochachtung der Warheit/ die/ und wie sie in JESU ist/ ohn einig Ansehen der Personen geschrieben und publicirt,
Zweyte Edition/ Welche in etwas/ und nicht nur mit dem Au&#223;zug/ den das Weselsche Ministerium aus der Replic gemacht/ und der K&#246;nigl. Regierung zu Cleve &#252;bergeben/ Samt
einigen n&#246;thigen und gr&#252;ndlichen Anmerckungen dar&#252;ber/ Sondern auch mit denen Grund-S&#228;tzen der Mystischen Theologie und der warhafften Historie des Verfahrens Calvini mit
Serveto, &amp;c. vermehret worden, 2. Aufl., Frankfurt/ Leipzig 1711.-->
                                752.<ref target="00000" name="1711"/><ref target="5381936"
                                name="752"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Klotziae <g>vener</g>eae 836. 840.<ref target="5382020" name="836"
                                /><ref target="5382024" name="840"/></item>
                        <note2>(Seite 902 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Knarren in faucibus v. Ohren 779.<ref target="5381963" name="779"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Knieb&#228;nder Nachts gebunden im schlaaf 830.<ref target="5382014"
                                name="830"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Koenig<note place="foot" resp="editor"> Johann Ludwig K&#246;nig
                                (1676&#8211;1757), Buchh&#228;ndler und Verleger in Offenbach</note>
                                J<ex>ohann</ex> L<ex>udwig</ex> 764.<ref target="5381948" name="764"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/136127320"><supplied
                                    reason="omitted-in-original">Koenig</supplied> Samuel</name>
                                764.<ref target="5381948" name="764"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Kohlen wie das prasseln zu wehren 773.<ref target="5381957" name="773"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Kohlen</supplied>dampff
                                865.<ref target="5382049" name="865"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Kopff unde debile 864.<ref target="5382048" name="864"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Kopff</supplied>wehe 880.<ref
                                target="5382064" name="880"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Kr&#228;ffte in quo consistunt 738.<ref target="5381922" name="738"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Krancke gena&#223; je &#228;rger er wa&#223; 854.<ref target="5382038"
                                name="854"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1068244216"
                                    >KrahlT<ex>heodor</ex></name> 797. 863. 869. 870. 873.<ref
                                target="5381981" name="797"/><ref target="5382047" name="863"/><ref
                                target="5382053" name="869"/><ref target="5382054" name="870"/><ref
                                target="5382057" name="873"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Krachen Gelencke Crepitus artuum. omnibus fere paginis.</item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Kratzen in vertice, cur subsequitur pulsatio 740. 795.<ref
                                target="5381924" name="740"/><ref target="5381979" name="795"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Kratzen</supplied>
                                it<ex>em</ex> am backen 822.<ref target="5382006" name="822"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Kratzen</supplied> des Kopfs
                            signat Ernst 854.<ref target="5382038" name="854"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Kuchen 834.<ref target="5382018" name="834"/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0013.jpeg" n="903"/>
                    <note2>(Seite 903 linke Spalte) </note2> L.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Lacrymae &#224; risu &amp; fletu 743.<ref target="5381927" name="743"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Lacticinia 791.<ref target="5381975" name="791"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Lac maternum morbos dat infectibus 843. <ref target="5382027"
                                name="843"/><ref target="00000" name=""/></item>
                        <lb/>
                        <item>Lacris noxa 882.<ref target="5382066" name="882"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Laetitia &amp; laus Dei dei donum 775.<ref target="5381959" name="775"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Laetitia unde 757. 837. 840. Vid<ex>e</ex> freude.<ref
                                target="5381941" name="757"/><ref target="5382021" name="837"/><ref
                                target="5382024" name="840"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Larynx asper 733. 770 sq.<ref target="5381917" name="733"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Larynx asper</supplied> unde
                            771. 786. 807. 827. 829.<ref target="5381955" name="771"/><ref
                                target="5381970" name="786"/><ref target="5381991" name="807"/><ref
                                target="5382011" name="827"/><ref target="5382013" name="829"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Larynx asper</supplied> ad eum
                            jucken eat. 777. 867.<ref target="5381961" name="777"/><ref
                                target="5382051" name="867"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Larynx asper</supplied> ejus
                            mala unde 829.<ref target="5382013" name="829"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Lapidum atmosphaera 880.<ref target="5382064" name="880"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Lang Rath 824.<ref target="5382008" name="824"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/123887089">v<ex>on</ex>
                                der Lahr</name> 884<ref target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11757502X">Lancisius
                                    J<ex>ohannes</ex> M<ex>aria</ex></name> 798.<ref
                                target="5381982" name="798"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116865296">Lau</name>
                                780.<ref target="5381964" name="780"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Laus humana 886.<ref target="5382070" name="886"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Lentes in catarrho nocent <del>788</del> 787.<ref target="5381971"
                                name="787"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118857452">v<ex>on</ex>
                                Lersner</name> 876.<ref target="5382060" name="876"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Liberi <g>Chri</g>stiani ubique vapulant &amp; bonis 864.<ref
                                target="5382048" name="864"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Liberari ab omnibus debemus 807. Vid<ex>e</ex> ankleberey.<ref
                                target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Libertas homini chara 760. 753.<ref target="5381944" name="760"/><ref
                                target="5381937" name="753"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Libertas</supplied> regula
                            hominis <g>Chri</g>stiani 830. 837. 849. sq 855. 856. sq. 873. 874. 875.
                            883. 885. 887. 889.<ref target="5382014" name="830"/><ref
                                target="5382021" name="837"/><ref target="5382033" name="849"/><ref
                                target="5382039" name="855"/><ref target="5382040" name="856"/><ref
                                target="5382057" name="873"/><ref target="5382058" name="874"/><ref
                                target="5382059" name="875"/><ref target="5382067" name="883"/><ref
                                target="5382069" name="885"/><ref target="5382071" name="887"/><ref
                                target="5382073" name="889"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Libri ut aperiendi 738.<ref target="5381922" name="738"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Libri</supplied> non opus iis
                            est pio perfecto 739. 842.<ref target="5381923" name="739"/><ref
                                target="5382026" name="842"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Libri</supplied> ein Griff
                                pag<ex>ina</ex> aliqua mente serena 740.<ref target="5381924"
                                name="740"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Libri</supplied> eorum lectio
                            mihi molesta multa 779.<ref target="5381963" name="779"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Libri</supplied> an vendendi
                                804.<ref target="5381988" name="804"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Libri</supplied> res non docent
                            848. 875.<ref target="5382032" name="848"/><ref target="5382059"
                                name="875"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Licht quod 865.<ref target="5382049" name="865"/></item>
                        <lb/>
                        <item>lichter da&#223; sie nicht ablaufen 764.<ref target="5381948"
                                name="764"/></item>
                        <lb/>
                        <item>lincke seite leidet meist 774. 777. 741.<ref target="5381958"
                                name="774"/><ref target="5381961" name="777"/><ref target="5381925"
                                name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Lippen aufgerissen &#224; frigore 764. vid<ex>e</ex> oris.<ref
                                target="5381948" name="764"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Lipoth<ex>ymia</ex> von K&#228;lte 829.<ref target="5382013"
                                name="829"/></item>
                        <note2>(Seite 903 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Linguis opus non est <g>spirit</g>ualia 734.<ref target="5381918"
                                name="734"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Liquidorum contenta 832.<ref target="5382016" name="832"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Loquacitatis mala 806. 809. 885.<ref target="5381990" name="806"/><ref
                                target="5381993" name="809"/><ref target="5382069" name="885"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Loquela amissa 761. 862.<ref target="5381945" name="761"/><ref
                                target="5382046" name="862"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Loquacium signatura 836.<ref target="5382020" name="836"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Lopez.<note place="foot" resp="editor"> Gregor Lopez
                                (1542&#8211;1596), quietistischer Mystiker in Mexico</note>
                                G<ex>regor</ex> 864.<ref target="5382048" name="864"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Longaevi 809. 858.<ref target="5381993" name="809"/><ref
                                target="5382042" name="858"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Lotterien filouterien 887.<ref target="5382071" name="887"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>LufftPumpe exp<ex>erimente</ex> 773. 794. <del>864</del>. 865.
                                887.<ref target="5381957" name="773"/><ref target="5381978"
                                name="794"/><ref target="5382048" name="864"/><ref target="5382049"
                                name="865"/><ref target="5382071" name="887"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>L&#252;gen</item>
                        <lb/>
                        <item>Nothl&#252;gen 751.<ref target="5381935" name="751"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Lunae eclipsis 756<ref target="5381940" name="756"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Lutherani stulti 854. 853. 863. 885. 888.<ref target="5382038"
                                name="854"/><ref target="5382037" name="853"/><ref target="5382047"
                                name="863"/><ref target="5382069" name="885"/><ref target="5382072"
                                name="888"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Lungen-tophi ut generantur 790.<ref target="5381974" name="790"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Lympha depravata immedicabilis 851.<ref target="5382035" name="851"
                            /></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0014.jpeg" n="904"/>
                    <note2>(Seite 904 linke Spalte) </note2> M.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Magi optimi 844. 843.<ref target="5382028" name="844"/><ref
                                target="5382027" name="843"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/128961163">Magatus
                                    C<ex>aesar</ex></name> 854.<ref target="5382038" name="854"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104104139">Maji</name>
                            Testamentum 839.<ref target="5382023" name="839"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Magnates 879.<ref target="5382063" name="879"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Maculae in linteis &#224; <g>sal</g>e sanguine 765.<ref
                                target="5381949" name="765"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Marriage de Conscience 886.<ref target="5382070" name="886"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Martyres philautiae 735. 807.<ref target="5381919" name="735"/><ref
                                target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Martyres</supplied> veri
                                775.<ref target="5381959" name="775"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Matris<note place="foot" resp="editor"> Anna Margaretha Senckenberg
                                (1682&#8211;1740), geb. Raumburger, Mutter J. Chr.
                                Senckenbergs</note> imperium difforme 735. 748. 768. 827. 832. 839
                            sq. 872.<ref target="5381919" name="735"/><ref target="5381932"
                                name="748"/><ref target="5381952" name="768"/><ref target="5382011"
                                name="827"/><ref target="5382016" name="832"/><ref target="5382056"
                                name="872"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Matris</supplied> avaritia
                                vid<ex>e</ex> avaritia p<lb/><supplied reason="omitted-in-original"
                                >Mater</supplied> querula 772. 815.<ref target="5381956" name="772"
                                /><ref target="5381999" name="815"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Medicus ex Centro fiat 843.<ref target="5382027" name="843"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Medicin einnehmen 818.<ref target="5382002" name="818"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Medici pro stultis creati 739. 871.<ref target="5381923" name="739"
                                /><ref target="5382055" name="871"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Medicamenta diversa pro temperam<ex>entis</ex> 767 sq.</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Medicamenta</supplied> cur
                            saepe nil juvant 783.<ref target="5381967" name="783"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Medicamenta</supplied> calida
                            in Coryza et catarrhis 877.<ref target="5382061" name="877"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Medici optimi qui 844.<ref target="5382028" name="844"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Medici</supplied> allocutio ab
                            aegro 844.<ref target="5382028" name="844"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Medicamentorum doses magnae 877.<ref target="5382061" name="877"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Medicamenta non spernit fende 870.<ref target="5382054" name="870"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Medisance 761.<ref target="5381945" name="761"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Meditationis modus 788.<ref target="5381972" name="788"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Meditatio</supplied> frigefacit
                            pedes 867. 874.<ref target="5382051" name="867"/><ref target="5382058"
                                name="874"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Mohr Apoth<ex>eker</ex> 764.<ref target="5381948" name="764"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Mens serena. 733.<ref target="5381917" name="733"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mens serena</supplied>
                                pag<ex>inae</ex> libri im Griff 740.<ref target="5381924" name="740"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mens serena</supplied> vincit
                            omnia 745. 747.<ref target="5381929" name="745"/><ref target="5381931"
                                name="747"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mens</supplied> turbulenta
                            &#224; causa corpor<ex>ea</ex> 742. 837. 872 sq. 877.<ref
                                target="5381926" name="742"/><ref target="5382021" name="837"/><ref
                                target="5382061" name="877"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mens turbulenta
                                &#224;</supplied> causa morbi corp<ex>oris</ex> &amp; animi 742.<ref
                                target="5381926" name="742"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mens</supplied> obscura quia
                            extra Deum aliquid amat 777.<ref target="5381961" name="777"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mens</supplied> levis ad
                            quosvis casus versatilis 812.<ref target="5381996" name="812"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mens</supplied> tranquilla in
                            morbis 830 sqq 840. 870.<ref target="5382024" name="840"/><ref
                                target="5382054" name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mens</supplied> ejus mors
                                849.<ref target="5382033" name="849"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mens</supplied> regit ideas
                            &amp; vorpus 851.<ref target="5382035" name="851"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mens</supplied> serenior alio
                            tempore 878.<ref target="5382062" name="878"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Metempsychosis 789<ref target="5381973" name="789"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100691919">von
                                Metternich</name> 780. 863.<ref target="5381964" name="780"/><ref
                                target="5382047" name="863"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Metting<note place="foot" resp="editor"> Johann Jakob Mettingh,
                                Amtmann in Berleburg, sp&#228;ter Regierungsrat in
                                Isenburg-Marienborn, ab 1744 Schwager J. Chr. Senckenbergs</note>
                            781. 784.<ref target="5381965" name="781"/><ref target="5381968"
                                name="784"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Moralium studium certiss<ex>imum</ex> 787. 884.<ref target="5381971"
                                name="787"/><ref target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Morbus primar<ex>ius</ex> in secundariis semper respiciendus 741.<ref
                                target="5381925" name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <item>morbi frigidi 775. 877. 880.<ref target="5381959" name="775"/><ref
                                target="5382061" name="877"/><ref target="5382064" name="880"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Morbi</supplied> eorum origo
                            vera <g>spirit</g>ualis 781. 783.<ref target="5381965" name="781"/><ref
                                target="5381967" name="783"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Morbi</supplied> per ea loco
                            expellendum unde veneri 782<ref target="5381966" name="782"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Morbi</supplied> invalescunt
                            animi <unclear>mxxrore</unclear> 816. <ref target="5382000" name="816"
                                /><ref target="00000" name=""/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Morbi</supplied> contemnere
                            bonum 817.<ref target="5382001" name="817"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Morbi</supplied> nascentur
                            crescunt &amp; fructus ferunt 841. 871.<ref target="5382025" name="841"
                                /><ref target="5382055" name="871"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Morborum</supplied> in
                            declinatione remedia 845.<ref target="5382029" name="845"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Morbi</supplied> in curabiles
                            lymphatici <del>84</del> 851. 871.<ref target="5382035" name="851"/><ref
                                target="5382055" name="871"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Morbus</supplied> debilitat
                                858.<ref target="5382042" name="858"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Morbi</supplied> graves &amp;
                            leves unde 871.<ref target="5382055" name="871"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Morbus</supplied> animi
                                873.<ref target="5382057" name="873"/></item>
                        <note2>(Seite 904 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Modus in benefacienda &amp; patiendo 806<ref target="5381990"
                                name="806"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Moderatio non semper virtus 797.<ref target="5381981" name="797"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Motus in volunt<ex>ate</ex> natura quoque agit 742.<ref
                                target="5381926" name="742"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Motus</supplied> consueti
                                vid<ex>e</ex> consuetudo.</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Motus</supplied> eorum
                            sustentatur proportio in successione 746.<ref target="5381930"
                                name="746"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Motus</supplied> Metastasis
                            eorum. 756. 777. 781. 771. 834. 852. 881.<ref target="5381940"
                                name="756"/><ref target="5381961" name="777"/><ref target="5381965"
                                name="781"/><ref target="5381955" name="771"/><ref target="5382018"
                                name="834"/><ref target="5382036" name="852"/><ref target="5382065"
                                name="881"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Motus</supplied> Naturae iidem
                            ad exret<ex>ionem</ex> sanguinis faecum p <g>urinae</g> p 765.<ref
                                target="5381949" name="765"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Mortui precibus resuscitati 866.<ref target="5382050" name="866"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Morientium cygnea cantio 862.<ref target="5382046" name="862"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Mors vid<ex>e</ex> todt.</item>
                        <lb/>
                        <item>Mortis praesentia 791.<ref target="5381975" name="791"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Mors vitae similis 809. 867.<ref target="5381993" name="809"/><ref
                                target="5382051" name="867"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mors</supplied> was schweres
                            842. 861. 885.<ref target="5382026" name="842"/><ref target="5382045"
                                name="861"/><ref target="5382069" name="885"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mors</supplied> ab extra &amp;
                            accidenti 857.<ref target="5382041" name="857"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mors</supplied> non
                                <unclear>xxxxt</unclear> mystice mortuos 863.<ref target="5382047"
                                name="863"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mors</supplied> manifestat nos
                            nobis &amp; aliis 879.<ref target="5382063" name="879"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Moscherosch<note place="foot" resp="editor"> Johann Ernst Moscherosch
                                (1675&#8211;1743), Pedell des Frankfurter Konsistoriums</note>
                                804.<ref target="5381988" name="804"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118583573">de Montaigne
                                    M<ex>ichel</ex></name> 829.<ref target="5382013" name="829"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Montes hell tiefe nebelich 841.<ref target="5382025" name="841"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Moenus glacie concretus 862.<ref target="5382046" name="862"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Musci cur hyeme crescunt 823.<ref target="5382007" name="823"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Musicae instr<ex>umenta</ex> folle purganda &#224; <g>pulver</g>e
                                765.<ref target="5381949" name="765"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>D<ex>octor</ex>
                            <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117174025"
                                >M&#252;nden</name> 884.<ref target="5382068" name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Mundi negotia 861.<ref target="5382045" name="861"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mundi negotia</supplied> iis
                            valedicendum 874.<ref target="5382058" name="874"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Multitudo multos perdit 748.<ref target="5381932" name="748"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Mucus pulposus ex inf<ex>undibolo</ex> &amp; lar<ex>ynge</ex> 733.<ref
                                target="5381917" name="733"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mucus pulposus</supplied> ex
                                lar<ex>ynge</ex> cum tuss<ex>i</ex> ex inf<ex>undibulo</ex>
                                c<ex>um</ex> scr<ex>eatu</ex> 736. 742.<ref target="5381920"
                                name="736"/><ref target="5381926" name="742"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mucus pulposus ex
                                    lar<ex>ynge</ex> cum tuss<ex>i</ex> ex
                                inf<ex>undibulo</ex></supplied> post pressiones 744.<ref
                                target="5381928" name="744"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mucus pulposus</supplied>
                            multus ab <g>aere</g> humido &amp; <g>ole</g>oso 745. sq.<ref
                                target="5381929" name="745"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mucus pulposus</supplied>
                            caeruleus pulmonal<ex>is</ex> 774. 779. 790.<ref target="5381958"
                                name="774"/><ref target="5381963" name="779"/><ref target="5381974"
                                name="790"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mucus pulposus</supplied>
                            deglutitus 807. 823.<ref target="5381991" name="807"/><ref
                                target="5382007" name="823"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Mutatio frigoris in calorem p 740. 808. 853. 858.<ref target="5381924"
                                name="740"/><ref target="5381992" name="808"/><ref target="5382037"
                                name="853"/><ref target="5382042" name="858"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Mucus pulposus ut fiat in pulmon<ex>ibus</ex> 807.<ref
                                target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mucus</supplied> ex
                                infundib<ex>ulo</ex> caeruleus tenax non pulposus 808.<ref
                                target="5381992" name="808"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mucus</supplied> caeruleus
                            sanguinis excrementum est 808.<ref target="5381992" name="808"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mucus</supplied> pulposus
                            variorum colorem 826.<ref target="5382010" name="826"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Mucus</supplied> frigoris
                            filius 847.<ref target="5382031" name="847"/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0015.jpeg" n="905"/>
                    <note2>(Seite 905 linke Spalte) </note2> N.<lb/><list type="index">
                        <item>Nausea 831.<ref target="5382015" name="831"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Nasus humet post oscitat<ex>ionem</ex> 742.<ref target="5381926"
                                name="742"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Nasus siccus semper fere 763.<ref target="5381947" name="763"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Nasi</supplied> sinistra naris
                            semper fere affect<ex>a</ex> 774.<ref target="5381958" name="774"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Nasi</supplied> naris
                                sin<ex>istra</ex> post quoque d<ex>extra</ex> afficitur in coryza
                                786.<ref target="5381970" name="786"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Nasi</supplied> mucus
                            albuminosus 859 sqq.<ref target="5382043" name="859"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Natura die &amp; nocte agit in corpore 742. 747.<ref target="5381926"
                                name="742"/><ref target="5381931" name="747"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Natura</supplied> bona &amp;
                            mala 813. 856. 874.<ref target="5381997" name="813"/><ref
                                target="5382040" name="856"/><ref target="5382058" name="874"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Natura</supplied> ext natura
                            discenda 842. 854. sq.<ref target="5382026" name="842"/><ref
                                target="5382038" name="854"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Natura</supplied> &#224;
                            Theologis inique contemnitur 855.<ref target="5382039" name="855"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Natura</supplied> ihr Eigensinn
                            im blutlassen 871.<ref target="5382055" name="871"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Naturae</supplied> Sigillum
                            simplicitas vid<ex>e</ex> Einfalt.</item>
                        <lb/>
                        <item>Narren familien 836.<ref target="5382020" name="836"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Naevus maternus in aure rescita 766.<ref target="5381950" name="766"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Nebula bey K&#228;lte 827. 848.<ref target="5382011" name="827"/><ref
                                target="5382032" name="848"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Neophyti 849.<ref target="5382033" name="849"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Niesen mit folg<ex>ender</ex> oscitatione 741. Vid<ex>e</ex>
                                sternutat<ex>io</ex><ref target="5381925" name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Niesen</supplied> ut impediatur
                                838.<ref target="5382022" name="838"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Niesen</supplied> vice versa ex
                            naribus 838.<ref target="5382022" name="838"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118913727"
                                >Nieuwentyt</name> 821.<ref target="5382005" name="821"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Nix 744. 752.<ref target="5381928" name="744"/><ref target="5381936"
                                name="752"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Nix</supplied> vor Christtag
                            nicht best&#228;ndig 773.<ref target="5381957" name="773"/></item>
                        <lb/>
                        <item>schnee-<g>Luft</g> sensible 775.<ref target="5381959" name="775"
                            /></item>
                        <note2>(Seite 905 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Nox terret 808. 807.<ref target="5381992" name="808"/><ref
                                target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Nuditas corporis non aspicienda 733.<ref target="5381917" name="733"
                            /></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0016.jpeg" n="906"/>
                    <note2>(Seite 906 linke Spalte) </note2> O.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Obsessi 734. 798. 801. 804. 836.<ref target="5381918" name="734"/><ref
                                target="5381982" name="798"/><ref target="5381985" name="801"/><ref
                                target="5381988" name="804"/><ref target="5382020" name="836"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Odoratus laesus 837.<ref target="5382021" name="837"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Odoratus laesus</supplied> in
                            tantum in Coryza 859.<ref target="5382043" name="859"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Ohrensausen v. brausen 742.<ref target="5381926" name="742"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Ohrensausen</supplied> in aure
                                d<ex>extra</ex> auf allen bl&#228;ttern.<lb/>auris attollitur
                                743.<ref target="5381927" name="743"/></item>
                        <lb/>
                        <item>auris abscissa naevus<lb/><supplied reason="omitted-in-original"
                                >Ohren</supplied> schnurren 859.<ref target="5382043" name="859"
                            /></item>
                        <note2>(Seite 906 rechte Spalte) </note2>
                        <item>oris labia unde in Coryza cuticula priventur 785. <lb/>859.
                                Vid<ex>e</ex> lippen.<ref target="5381969" name="785"/><ref
                                target="5382043" name="859"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Orthodox<del>y</del>omania vid<ex>e</ex> furor
                            orth<ex>odoxus</ex></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Oscitatio <g>ignem</g> expellit 742. 765.<ref target="5381926"
                                name="742"/><ref target="5381949" name="765"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Oscitatio</supplied> agendis
                            supprimitur 745.<ref target="5381929" name="745"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Oscitatio</supplied> cessat
                            durch eine schnelle avanture 771. <lb/> 846.<ref target="5381955"
                                name="771"/><ref target="5382030" name="846"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Oscitatio</supplied> ejus
                            causae 832. 837.<lb/><supplied reason="omitted-in-original"
                                >Oscitatio</supplied> exprimit mucum 838.<lb/><supplied
                                reason="omitted-in-original">Oscitationis</supplied> usus 891. 861.
                                864.<ref target="5382016" name="832"/><ref target="5382021"
                                name="837"/><ref target="5382022" name="838"/><ref target="5382075"
                                name="891"/><ref target="5382045" name="861"/><ref target="5382048"
                                name="864"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Otium 741.<ref target="5381925" name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Overbeck<note place="foot" resp="editor"> Johann Overbeck od. Overbeek
                                (1651&#8211;1702), ab 1695 kurf&#252;rstlich brandenburgischer
                                Hofmedicus in Kleve</note> 818. <ref target="00000" name=""/><ref
                                target="5382002" name="818"/></item>
                    </list><pb facs="c0017.jpeg" n="907"/>
                    <note2>(Seite 907 linke Spalte) </note2> P.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Paulus de statu sub lege &amp; Evang<ex>elio</ex> 824.<ref
                                target="5382008" name="824"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118591843">Pascal</name>
                            764. 765.<ref target="5381948" name="764"/><ref target="5381949"
                                name="765"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Patientia 749. 770. 785. 791.<ref target="5381933" name="749"/><ref
                                target="5381954" name="770"/><ref target="5381969" name="785"/><ref
                                target="5381975" name="791"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Patris mors 809.<ref target="5381993" name="809"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Pallor unde 782.<ref target="5381966" name="782"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118925482">Palearius
                                    Aon<ex>ius</ex></name> 782. 830.<ref target="5381966" name="782"
                                /><ref target="5382014" name="830"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Pedes primi frigent, ultimi calent 790.<ref target="5381974"
                                name="790"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Pedes cur frigent &amp; calent 788. 793. 794.<ref target="5381972"
                                name="788"/><ref target="5381977" name="793"/><ref target="5381978"
                                name="794"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Pedes meditantibus frigent 787.<ref target="5381971" name="787"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Pedes ut calefiant, quiet&#232; nempe 774. 787.<ref target="5381958"
                                name="774"/><ref target="5381971" name="787"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Pedes refrigerati 764 per nivem.</item>
                        <lb/>
                        <item>Pediluvium 741. sq.<ref target="5381925" name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Paulus Apostolus 863. 853. 870.<ref target="5382047" name="863"/><ref
                                target="5382037" name="853"/><ref target="5382054" name="870"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Paulus Eremita 844.<ref target="5382028" name="844"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Paradisus 855.<ref target="5382039" name="855"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Pfarrherr soll s<ex>ein</ex> guth an s<ex>einem</ex> ort nicht
                            au&#223;thun 802.<ref target="5381986" name="802"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Pfarrherr</supplied> nullus an
                            efficaciter diceat ad salutem 833.<ref target="5382017" name="833"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Pfarrherr</supplied> am Ende
                            ohne trost 867.<ref target="5382051" name="867"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Pensylvanien 764.<ref target="5381948" name="764"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>perfectio in perfectionem 853. 878.<ref target="5382037" name="853"
                                /><ref target="5382062" name="878"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Pestis 799. 809. 817.<ref target="5381983" name="799"/><ref
                                target="5381993" name="809"/><ref target="5382001" name="817"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/124741037">Philaleta
                                    E<ex>ugenius</ex></name> 777.<ref target="5381961" name="777"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Phthisis 814. 831. 834. 841 <del>sq</del> 843.<ref target="5381998"
                                name="814"/><ref target="5382015" name="831"/><ref target="5382018"
                                name="834"/><ref target="5382027" name="843"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Phthisis</supplied> ut caveatur
                                845.<ref target="5382029" name="845"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Philautia cujusque ipsius Papa. 734 sq. 813.<ref target="5381997"
                                name="813"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Philautia</supplied> quod in
                            aliis taxat ipse facit 738.<ref target="5381922" name="738"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Philautia</supplied> in optimis
                            actionibus 763. 768. 811.<ref target="5381947" name="763"/><ref
                                target="5381952" name="768"/><ref target="5381995" name="811"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Philautia</supplied> merces
                            ejus 770. 813.<ref target="5381954" name="770"/><ref target="5381997"
                                name="813"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Philautia</supplied>
                            eigenwillige per contraria ut flectantur 773.<ref target="5381957"
                                name="773"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Philautia</supplied> obscurat
                            mentem 777.<ref target="5381961" name="777"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Philautia</supplied> propria
                            inventa libenter facit non aliena 796.<ref target="5381980" name="796"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Pietistische Troublen 752.<ref target="5381936" name="752"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Pietas scitur &amp; laudatur &amp; alget 778.<ref target="5381962"
                                name="778"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Pii non opus habent Past<ex>ore</ex>
                                J<ex>uris</ex>C<ex>onsul</ex>t<ex>o</ex> &amp; Medico 739.<ref
                                target="5381923" name="739"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Pii</supplied> iis pietas ad
                            omnia utilis est. 757.<ref target="5381941" name="757"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Pii</supplied> mala facile
                            superant 749.<ref target="5381933" name="749"/></item>
                        <lb/>
                        <item>piae hystericae 753.<ref target="5381937" name="753"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Pii</supplied> milites 778.<ref
                                target="5381962" name="778"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Pii</supplied> eos
                            <g>Chri</g>stus custodit 778.<ref target="5381962" name="778"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Pil<ex>ulae</ex> contr<ex>a</ex> obstruct<ex>ionem</ex>
                                diarrh<ex>oeam</ex> faciunt 844.<ref target="5382028" name="844"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Pinnagel 783. sq<ref target="5381967" name="783"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Plethoricis descendendum est 761.<ref target="5381945" name="761"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Plethora fons morborum 871.<ref target="5382055" name="871"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Pleuritis et peripneumia 775.<ref target="5381959" name="775"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Podicis pitzeln unde 744. 759.<ref target="5381928" name="744"/><ref
                                target="5381943" name="759"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Podicis</supplied> pressio
                                791<ref target="5381975" name="791"/></item>
                        <note2>(Seite 907 rechte Spalte) </note2>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118595415">Poiret</name>
                            762. 780.<ref target="5381946" name="762"/><ref target="5381964"
                                name="780"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Politici optimi <g>Chri</g>stiani vid<ex>e</ex> Christiani.</item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Poesis 837<ref target="5382021" name="837"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Pollut<ex>io</ex> noct<ex>urna</ex> 742. 861.<ref target="5381926"
                                name="742"/><ref target="5382045" name="861"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Pollutio nocturna</supplied>
                            bey Coryza 774.<ref target="5381958" name="774"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Poenae ut de hominibus sumantur 843. Vid<ex>e</ex> b&#246;ses
                                vid<ex>e</ex>
                            <g>ter</g>ra<ref target="5382027" name="843"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Poma laxant autumno me 733.<ref target="5381917" name="733"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Poma</supplied> non
                                quotid<ex>ie</ex> comedenda 737.<ref target="5381921" name="737"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Poma</supplied> kalte nocent
                            755. 756. 810.<ref target="5381939" name="755"/><ref target="5381940"
                                name="756"/><ref target="5381994" name="810"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Poma</supplied> nimia 755 sq.
                                877.<ref target="5382061" name="877"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Poma</supplied> non laxant
                            coelo sereno &amp; frigido 760. 764.<ref target="5381944" name="760"
                                /><ref target="5381948" name="764"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Poma</supplied> multa comesta
                            cum vino non laxant 796.<ref target="5381980" name="796"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Poma</supplied> legen den Grund
                            zu Coryza 877.<ref target="5382061" name="877"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Porcorum calculi 872.<ref target="5382056" name="872"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Praejudicia universum inundant 794.<ref target="5381978" name="794"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Praetorius<note place="foot" resp="editor"> Friedrich Praetorius,
                                Kammersekret&#228;r in Schwarzenau</note> 797.<ref target="5381981"
                                name="797"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Preces impediuntur affectibus 735.<ref target="5381919" name="735"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Providentiae fidendum 837. 854.<ref target="5382021" name="837"/><ref
                                target="5382038" name="854"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Providentiae
                                fidentum</supplied> uti 845. 869.<ref target="5382029" name="845"
                                /><ref target="5382053" name="869"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Principium omne grave mihi 733.<ref target="5381917" name="733"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Proeleus<note place="foot" resp="editor"> Immanuel Proeleus:
                                Demonstratio de certitudine sensuum, retionis et fidei qua status
                                naturalis, imprimis autem religionis verae principia, per
                                testimonium Spiritus S. internum confirmata explicantur. Acc. Diss.
                                qua naturalis religio hominis <supplied reason="omitted-in-original"
                                    >et</supplied> boni civis demonstrantur, Leipzig 1704.</note>
                                J<ex>mmanuel</ex> 797.<ref target="00000" name="1704"/><ref
                                target="5381981" name="797"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Prophetiae &#252;ber teutschland 792.<ref target="5381976" name="792"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Prophetiae &#252;ber</supplied>
                            Holland 750.<lb/><lb/>Prosopolepsia. 797. sq.<lb/><lb/>Puerperae felices
                                770.<lb/><supplied reason="omitted-in-original">Puerpera</supplied>
                            infelix 880.<lb/><lb/>Pulices 738.<ref target="5381934" name="750"/><ref
                                target="5381981" name="797"/><ref target="5381954" name="770"/><ref
                                target="5382064" name="880"/><ref target="5381922" name="738"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Purgatio coelo sereno difficilis 760.<ref target="5381944" name="760"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Purpura 862. 864.<ref target="5382046" name="862"/><ref
                                target="5382048" name="864"/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0018.jpeg" n="908"/>
                    <note2>(Seite 908 linke Spalte) </note2> Q. <note2>(Seite 908 rechte Spalte) </note2>
                    <list type="index">
                        <item>Quacker errores 800.<ref target="5381984" name="800"/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0019.jpeg" n="909"/>
                    <note2>(Seite 909 linke Spalte) </note2> R.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Rache 815.<ref target="5381999" name="815"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118788000">Rajus
                                    J<ex>ohannes</ex></name> 821.<ref target="5382005" name="821"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/119091852">Rambach
                                    J<ex>ohann</ex> J<ex>acob</ex></name> 792<ref target="5381976"
                                name="792"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Rapa laxant alvum 791.<ref target="5381975" name="791"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Regula <g>Chri</g>stiani 830.<ref target="5382014" name="830"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Ratio praeclarum quid est 835.<ref target="5382019" name="835"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Recidivae 845. 875.<ref target="5382029" name="845"/><ref
                                target="5382059" name="875"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Refrigeratio subita pedum unde 736.<ref target="5381920" name="736"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Refrigeratio</supplied> pedum
                            &#224; fame 738.<ref target="5381922" name="738"/></item>
                        <item>ab <g>aqu</g>a 743.<ref target="5381927" name="743"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Refrigeratio</supplied>
                            extremorum cur facilis subinde 738. 743. 755. 760. 812.<ref
                                target="5381922" name="738"/><ref target="5381927" name="743"/><ref
                                target="5381939" name="755"/><ref target="5381944" name="760"/><ref
                                target="5381996" name="812"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Refrigeratio
                                extremorum</supplied> in hypoc<ex>austo</ex> 757. 765. 769. 827.
                                846.<ref target="5381941" name="757"/><ref target="5381949"
                                name="765"/><ref target="5381953" name="769"/><ref target="5382011"
                                name="827"/><ref target="5382030" name="846"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Refrigeratio</supplied> pedum
                            ab assumtis 838. 876.<ref target="5382022" name="838"/><ref
                                target="5382060" name="876"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Refrigeratio pedum</supplied>
                            ambulando 852.<ref target="5382036" name="852"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Refrigeratio</supplied> pedum
                            meditanti calidorum modo 867.<ref target="5382051" name="867"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Reichs <g>Chri</g>sti gebr&#228;uche v. der welt 829.<ref
                                target="5382013" name="829"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/103092269"
                                >Reineccius</name> &amp; <name type="person"
                                ref="http://d-nb.info/gnd/1031546715">uxor</name> 843.<ref
                                target="5382027" name="843"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Regen post siccitatem 742<ref target="5381926" name="742"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/141450037">Reich
                                    J<ex>ohann</ex> J<ex>akob</ex></name> reimt 817.<ref
                                target="5382001" name="817"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Religio omnis salvat 798.<ref target="5381982" name="798"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11885271X">Reitz
                                    J<ex>ohann</ex> H<ex>einrich</ex></name> 753.<ref
                                target="5381937" name="753"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Respiratio lenis 788.<ref target="5381972" name="788"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Rexrath<note place="foot" resp="editor"> Jakob Hartmann Rexrath
                                (1685&#8211;1750), reformierter Hofprediger in Homburg</note>
                                800.<ref target="5381984" name="800"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116538937">Rieger</name>
                            795. 800.<ref target="5381979" name="795"/><ref target="5381984"
                                name="800"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Risus quod facit in cogit<ex>ationes</ex> disperg<ex>it</ex> 743. 809.
                            857. 874.<ref target="5381927" name="743"/><ref target="5381993"
                                name="809"/><ref target="5382041" name="857"/><ref target="5382058"
                                name="874"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Risus mala exacerbat aliorum 769. 841<ref target="5381953" name="769"
                                /><ref target="5382025" name="841"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Risus</supplied> passivus
                            activo melior 803.<ref target="5381987" name="803"/></item>
                        <note2>(Seite 909 rechte Spalte) </note2>
                        <item>R&#252;ckgrad in catarrh<ex>o</ex> frottiren 829.<ref target="5382013"
                                name="829"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1023149001"
                                >R&#252;cker</name> 799.<ref target="5381983" name="799"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Rudes ruditer tractandi 883.<ref target="5382067" name="883"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116702826"
                                >Ruinart</name> 775.<ref target="5381959" name="775"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Rustici palatini nebulones 767.<ref target="5381951" name="767"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Rustici</supplied> morbi eorum
                            807 sq.</item>
                    </list>
                    <pb facs="c0020.jpeg" n="910"/>
                    <note2>(Seite 910 linke Spalte) </note2> S.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Salacibus papill<ex>ae</ex> mamill<ex>arum</ex> surgent 738.<ref
                                target="5381922" name="738"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Salacibus</supplied> subinde
                            heilige gedancken 750.<ref target="5381934" name="750"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Salus in omnibus sectis 798.<ref target="5381982" name="798"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Sanitas quid 757.<ref target="5381941" name="757"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Sassafras 790.<ref target="5381974" name="790"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Sapo ut <g>aqua</g> adulteretur 768.<ref target="5381952" name="768"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Satyrae 751. 846. 852 sq<ref target="5381935" name="751"/><ref
                                target="5382030" name="846"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Saturnus 877.<ref target="5382061" name="877"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Schopfer<note place="foot" resp="author"> Hans Ulrich Schopfer (fl.
                                1726), St. Gallener Buchh&#228;ndler, als Freigeist verfolgt</note>
                                761.<ref target="5381945" name="761"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Scientia peribit. 762. 810.<ref target="5381946" name="762"/><ref
                                target="5381994" name="810"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Sensibilitas mea &amp; matris 736.<ref target="5381920" name="736"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sensibilitas</supplied> nimia
                            naturae aegrae &#224; peccato est 760.<ref target="00000" name=""/><ref
                                target="5381944" name="760"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sensibilitas</supplied> in
                            coryza 785. 830. 831. 846. 868. 882.<ref target="5381969" name="785"
                                /><ref target="5382014" name="830"/><ref target="5382015" name="831"
                                /><ref target="5382030" name="846"/><ref target="5382052" name="868"
                                /><ref target="5382066" name="882"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117316369"
                                >Schurtzfleisch</name> 780.<ref target="5381964" name="780"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118797425">von
                                Schutz</name> 818. 870.<ref target="5382002" name="818"/><ref
                                target="5382054" name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/13835880X"
                                >Schutzia</name> 764.<ref target="5381948" name="764"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121818373">Schutz
                                    C<ex>hristoph</ex></name> 772.<ref target="5381956" name="772"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Schaefer 797.<ref target="5381981" name="797"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Separatismus 800. 810.<ref target="5381984" name="800"/><ref
                                target="5381994" name="810"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Singularitatis studium 759.<ref target="5381943" name="759"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Simile simili gaudet et contristatur 853.<ref target="5382037"
                                name="853"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Simile</supplied> non est idem
                                865.<ref target="5382049" name="865"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Singultus 755. 757.<ref target="5381939" name="755"/><ref
                                target="5381941" name="757"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Signatura rerum 854.<ref target="5382038" name="854"/></item>
                        <lb/>
                        <item><del>Philautia cujusque ipsius Papa 734.</del><ref target="5381918"
                                name="734"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118613200">Seneca</name>
                                813.<ref target="5381997" name="813"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Situs corporis mutatus dolores efficit 760.<ref target="5381944"
                                name="760"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Soda 759. 793. 795. 815.<ref target="5381943" name="759"/><ref
                                target="5381977" name="793"/><ref target="5381979" name="795"/><ref
                                target="5381999" name="815"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Soldaten miseri 794.<ref target="5381978" name="794"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Soles erimus in regno patri 854.<ref target="5382038" name="854"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Soles</supplied> fuimus uti
                            Deus est &amp; Diabolus fuit 859.<ref target="5382043" name="859"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Somnolentia 742. 752.<ref target="5381926" name="742"/><ref
                                target="5381936" name="752"/></item>
                        <note2>(Seite 910 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Somnus brevis <g>aer</g>e sereno mente serena 733. 760.<ref
                                target="5381917" name="733"/><ref target="5381944" name="760"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Somnus</supplied> fit
                                <g>igne</g> expulso 741.<ref target="5381925" name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Somnus</supplied> in eo agit
                            natura 742.<ref target="5381926" name="742"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Somnus</supplied> vincitur
                            animo constanti 745. 747. 816.<ref target="5381929" name="745"/><ref
                                target="5381931" name="747"/><ref target="5382000" name="816"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Somnus</supplied> pomeridianus
                                758.<ref target="5381942" name="758"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Somnus</supplied> inquietus non
                            assueto vom abendessen 768.<ref target="5381952" name="768"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Somnus</supplied> im Kalten
                                808.<ref target="5381992" name="808"/></item>
                        <item>parcus &#224; The 846. 873.<ref target="5382030" name="846"/><ref
                                target="5382057" name="873"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Sp<ex>asmus</ex> puls<ex>atorius</ex> omnibus pass<ex>im</ex>.</item>
                        <lb/>
                        <item>Spasmi quid signant 838. 851.<ref target="5382022" name="838"/><ref
                                target="5382035" name="851"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Sordities naturalis 832.<ref target="5382016" name="832"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Speyerer 876.<ref target="5382060" name="876"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Sperma cur &#224; flatulentis moveatur 823.<ref target="5382007"
                                name="823"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Sperma spiss<ex>um</ex> utreliqu<ex>i</ex> humores 742.<ref
                                target="5381926" name="742"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sperma</supplied> ejus ad
                            fauces metastasis Coryzam facit 771.<ref target="5381955" name="771"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Stahliani corriguntur 781. 785.<ref target="5381965" name="781"/><ref
                                target="5381969" name="785"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/104211652"> Starck
                                    J<ex>ohann</ex> F<ex>riedrich</ex></name> 795. 817. 842.
                                863.<ref target="5381979" name="795"/><ref target="5382001"
                                name="817"/><ref target="5382026" name="842"/><ref target="5382047"
                                name="863"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Statio hominum diversa 863. 864.<ref target="5382047" name="863"/><ref
                                target="5382048" name="864"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Status sani &amp; morbosi differentia 737.<ref target="5381921"
                                name="737"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Status</supplied>
                                corp<ex>oris</ex> diu erectus 744.<ref target="5381928" name="744"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Sterilitas mulierum 836.<ref target="5382020" name="836"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Sternutatio quid 759. 961. 774. Vid<ex>e</ex> Niesen.<ref
                                target="5381943" name="759"/><ref target="00000" name="961"/><ref
                                target="5381958" name="774"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sternutatio</supplied> in
                            coryza &#224; tabaco facilis 781.<ref target="5381965" name="781"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440">Stier</name>
                            &amp; uxor<note place="foot" resp="editor"> Katharina Felizitas Stier
                                (gest. 1746), geb. Melas, Gemahlin von Johann Caspar Theophil
                                Stier</note> loquax. 806. 814. 816. 818. 820. 824.<ref
                                target="5381990" name="806"/><ref target="5381998" name="814"/><ref
                                target="5382000" name="816"/><ref target="5382002" name="818"/><ref
                                target="5382004" name="820"/><ref target="5382008" name="824"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Stier Papa 734. 746. 780. 797. 813. 843. 870.<ref target="5381918"
                                name="734"/><ref target="5381930" name="746"/><ref target="5381964"
                                name="780"/><ref target="5381981" name="797"/><ref target="5381997"
                                name="813"/><ref target="5382027" name="843"/><ref target="5382054"
                                name="870"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Stier</supplied>
                                Apol<ex>ogia</ex> 743. 764. 804.<ref target="5381927" name="743"
                                /><ref target="5381948" name="764"/><ref target="5381988" name="804"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Studia hominum diversa 852.<ref target="5382036" name="852"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Stranguria 768.<ref target="5381952" name="768"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117363766"
                                >Sturmin</name> 795.<ref target="5381979" name="795"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Sudor pedum 744.<ref target="5381928" name="744"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sudor</supplied> multus 744
                            sqq.</item>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sudor multus</supplied>
                            debilitat 881.<ref target="5382065" name="881"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sudor multus</supplied> flexo
                            capite in facie 746.<ref target="5381930" name="746"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sudor multus</supplied> oben in
                            hypocausto <g>igne</g> scandente 746.<ref target="5381930" name="746"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sudor</supplied> flatibus
                            sufflaminatur 749.<ref target="5381933" name="749"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sudor</supplied> repulsus 842.
                                881.<ref target="5382026" name="842"/><ref target="5382065"
                                name="881"/></item>
                        <item>flatus facit 881.<ref target="5382065" name="881"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Superbia pastoralis 820.<ref target="5382004" name="820"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Superbiae merces 883.<ref target="5382067" name="883"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Superbi superbos non tolerant 820.<ref target="5382004" name="820"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Von Syberg<note place="foot" resp="editor"> Sieberg od. Syberg, Baron
                                von, Arzt und Alchemist in Berlin</note> 783. 818. 843.<ref
                                target="5381967" name="783"/><ref target="5382002" name="818"/><ref
                                target="5382027" name="843"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Sympathia <g>spirit</g>uum 743. 784. 884.<ref target="5381927"
                                name="743"/><ref target="5381968" name="784"/><ref target="5382068"
                                name="884"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sympathia</supplied> spermatis
                            colli &amp; genitalium 754.<ref target="5381938" name="754"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Sympathia</supplied> macro-
                            &amp; microcosmi 760. 836. 850. 855. 880.<ref target="5381944"
                                name="760"/><ref target="5382020" name="836"/><ref target="5382034"
                                name="850"/><ref target="5382039" name="855"/><ref target="5382064"
                                name="880"/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0021.jpeg" n="911"/>
                    <note2>(Seite 911 linke Spalte) </note2> T.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Tartufeln imbibunt pingued<ex>inem</ex> multam 738.<ref
                                target="5381922" name="738"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Talionis Jus 813.l 876. 879.<ref target="5381997" name="813"/><ref
                                target="5382060" name="876"/><ref target="5382063" name="879"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Temperantia oculos &amp; animum clarefacit 769. 870.<ref
                                target="5381953" name="769"/><ref target="5382054" name="870"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Temperamenta mutant effect<ex>us</ex>
                                m<ex>e</ex>d<ex>icamen</ex>t<ex>orum</ex> 767.<ref target="5381951"
                                name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Temperamentum</supplied>
                            Sanguinei characteris 837.<ref target="5382021" name="837"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Tempus matutinum Deo &amp; <g>spirit</g>ibus patet 733. 742.<ref
                                target="5381917" name="733"/><ref target="5381926" name="742"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Tempus</supplied> temporis
                            nostri vitia epidemica 809<ref target="5381993" name="809"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Tempus</supplied> consuetum
                                <unclear>sani</unclear> si superatur p contraria facile tolerantur
                                816.<ref target="5382000" name="816"/></item>
                        <lb/>
                        <item>tempore meridiano bey dem essen &amp; vespera oppletiones novae 834.
                                sq.<ref target="5382018" name="834"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Tempus</supplied> vespertinum
                            auget morbos 836. 837. 851.<ref target="5382020" name="836"/><ref
                                target="5382021" name="837"/><ref target="5382035" name="851"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Tentatio ad mala 798. 873.<ref target="5381982" name="798"/><ref
                                target="5382057" name="873"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Tentatio</supplied> cessans
                                873.<ref target="5382057" name="873"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Terror wurtzelt nicht in mir 854.<ref target="5382038" name="854"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>Terror 807.<ref target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Terra ejus Archaeus nos punit per elementa Dei jussu 843. 850. 858.
                            860. 877. 878.<ref target="5382027" name="843"/><ref target="5382034"
                                name="850"/><ref target="5382042" name="858"/><ref target="5382044"
                                name="860"/><ref target="5382061" name="877"/><ref target="5382062"
                                name="878"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Theologi literarii 857.<ref target="5382041" name="857"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Theologi Naturam nescientes stulti 839. 855. 865 sq.<ref
                                target="5382023" name="839"/><ref target="5382039" name="855"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Theologi</supplied> symbola
                            jurantes 844.<ref target="5382028" name="844"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Theologi</supplied> Halenses
                                <unclear>sxxxxx</unclear> 845.<ref target="5382029" name="845"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Theologi</supplied> Thologum
                            non depromunt 856.<ref target="5382040" name="856"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11862220X">Thomasius
                                    C<ex>hristian</ex></name> 794.<ref target="5381978" name="794"
                            /></item>
                        <note2>(Seite 911 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Thee vespera haustum somnum adimit 846.<ref target="5382030"
                                name="846"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Timor quid indicat 778. 827. 842.<ref target="5381962" name="778"
                                /><ref target="5382011" name="827"/><ref target="5382026" name="842"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Timor</supplied> in ea quae
                            timemus con<supplied reason="omitted-in-original">s</supplied>picit
                                807.<ref target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Timotheus 870.<lb/><lb/>Tituli 876.<ref target="5382054" name="870"
                                /><ref target="5382060" name="876"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Todt schneller 784.<lb/>vid<ex>e</ex> Mors.<ref target="5381968"
                                name="784"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Tonus varius 810. 811.<ref target="5381994" name="810"/><ref
                                target="5381995" name="811"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Tophi pulmonum vid<ex>e</ex> Lungen tophi 790.<ref target="5381974"
                                name="790"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Tormina abd<ex>ominis</ex> 791.<ref target="5381975" name="791"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Theologia Germanica<note place="foot" resp="editor"> Martin Luther
                                (Hg.): Eyn deutsch Theologia. das ist Eyn edles Buchleyn, von
                                rechtem vorstand, was Adam und Christus sey, und wie Adam yn uns
                                sterben, und Christus ersteen sall. Gr&#252;nenberg, Wittenberg
                                1518.</note> 736.<ref target="00000" name="1518"/><ref
                                target="5381920" name="736"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Tolerantia christiana 812. 814. 827. 864. 869.<ref target="5381996"
                                name="812"/><ref target="5381998" name="814"/><ref target="5382011"
                                name="827"/><ref target="5382048" name="864"/><ref target="5382053"
                                name="869"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Thee nonnullis universale remedium 767.<ref target="5381951"
                                name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Thee</supplied> verlernt bey
                            vomitif 767.<ref target="5381951" name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Thee</supplied>
                            <g>urinam</g> movit 776.<ref target="5381960" name="776"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Thee</supplied> consuetudo
                                vid<ex>e</ex> Consuetudo</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Thee</supplied> spath
                            gestrunken somnum non assuetis turbat 873.<ref target="5382057"
                                name="873"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Thee</supplied> refrigerat
                            pedes mihi 876.<ref target="5382060" name="876"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Tr&#228;ume kann nicht behalten offt 768.<ref target="5381952"
                                name="768"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100648118"
                                >Tscheer</name> 752.<ref target="5381936" name="752"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/121969908"
                                >Tuchtfeld</name> 772. 869.<ref target="5381956" name="772"/><ref
                                target="5382053" name="869"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Tussis consuetudinaria vid<ex>e</ex> Consuetudo tussendi.</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Tussis</supplied> moralis 821.
                                834.<ref target="5382005" name="821"/><ref target="5382018"
                                name="834"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Tussis</supplied> ab humoribus
                                periph<ex>eris</ex> 823.<ref target="5382007" name="823"/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0022.jpeg" n="912"/>
                    <note2>(Seite 912 linke Spalte) </note2> U. V.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>valentini homicida 792.<ref target="5381976" name="792"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>vampyres 773.<ref target="5381957" name="773"/></item>
                        <lb/>
                        <item>variolae 799.<ref target="5381983" name="799"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Variolae cum petechiis 784.<ref target="5381968" name="784"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Vari 750.<ref target="5381934" name="750"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Varis</supplied> in facie &amp;
                            podice affectus 763. 807.<ref target="5381947" name="763"/><ref
                                target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Vari</supplied> eorum indoles
                                771.<ref target="5381955" name="771"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Verdienst 839.<ref target="5382023" name="839"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Verfolgung guten gegen guten 864.<ref target="5382048" name="864"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>&#220;bereilung fratris 740.<ref target="5381924" name="740"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>ventriculi <g>aci</g>dum sudanti nullum 745.<ref target="5381929"
                                name="745"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">ventriculus</supplied> mucidus
                            unde 807.<ref target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">ventriculi</supplied> ardor
                                818.<ref target="5382002" name="818"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>venereae stehlen 839.<ref target="5382023" name="839"/></item>
                        <lb/>
                        <item>venus debellata 741. 733. 749. 833.<ref target="5381925" name="741"
                                /><ref target="5381917" name="733"/><ref target="5381933" name="749"
                                /><ref target="5382017" name="833"/></item>
                        <lb/>
                        <item>pediluviis excitatur <g>vener</g>eis 741.<ref target="5381925"
                                name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">venus</supplied> praeparatoria
                            ad eam 752. 754. 812.<ref target="5381936" name="752"/><ref
                                target="5381938" name="754"/><ref target="5381996" name="812"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item>venereus <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/116076356"
                                >Bashuysen</name> in puellas 772.<ref target="5381956" name="772"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">venus</supplied> un sensu
                            juvencularum 785.<ref target="5381969" name="785"/></item>
                        <lb/>
                        <item>venerea signatura. 816. 818. 836. 840.<ref target="5382000" name="816"
                                /><ref target="5382002" name="818"/><ref target="5382020" name="836"
                                /><ref target="5382024" name="840"/></item>
                        <lb/>
                        <item><g>venus</g> mulieribus major 821.<ref target="5382005" name="821"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>vesicula recens disrupta mala 754.<ref target="5381938" name="754"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117371076">verdries
                                    J<ex>ohann</ex> M<ex>elchior</ex></name> 793.<ref
                                target="5381977" name="793"/></item>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118803107">ab Ufenbach
                                    Z<ex>acharias</ex> C<ex>onrad</ex></name> 761.<ref
                                target="5381945" name="761"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Vicissitudo conservanda 737.<ref target="5381921" name="737"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Vicissitudo</supplied>
                            naturalium 865.<ref target="5382049" name="865"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>victoria de seipso 814 sq.</item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>vertigo vom drehen einer scheibe 886.<ref target="5382070" name="886"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">vertigo</supplied> von
                            K&#228;lte 829.<ref target="5382013" name="829"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Viatori ut edendum &amp; bibendum 764.<ref target="5381948" name="764"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Viatori</supplied> dolor ad
                            genu 767.<ref target="5381951" name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Virtutum humanarum falsitas 763. 768. 797.<ref target="5381947"
                                name="763"/><ref target="5381952" name="768"/><ref target="5381981"
                                name="797"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>viscera omnia necessaria 852.<ref target="5382036" name="852"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Vitrioli <g>sal</g> volat<ex>ilis</ex> anod<ex>ynum</ex> 767.<ref
                                target="5381951" name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Vituperia debilem animum produnt 856.<ref target="5382040" name="856"
                            /></item>
                        <note2>(Seite 912 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Universalis scientia &amp; praxis destructa 776. 850. 864.<ref
                                target="5381960" name="776"/><ref target="5382034" name="850"/><ref
                                target="5382048" name="864"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Unum necessarium 874.<ref target="5382058" name="874"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Vola manuum sensibilis 751.<ref target="5381935" name="751"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Unio mystica bonorum &amp; malorum 878.<ref target="5382062"
                                name="878"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Vomitus pituitae in Coryza 842.<ref target="5382026" name="842"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/118763903"
                                >Urlsperger</name> 800.<ref target="5381984" name="800"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Vultus mentem occultam prodit 830.<ref target="5382014" name="830"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Urina copiosior nach biersuppe 742.<ref target="5381926" name="742"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Urina</supplied> tincta sudanti
                                744.<ref target="5381928" name="744"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Urina</supplied> copiosior
                            &#224; vino &amp; pomis laxantibus 771.<ref target="5381955" name="771"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Urina</supplied> &#224; thee
                            &amp; pomis 776.<ref target="5381960" name="776"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Urina</supplied> &#224; pisis
                            &amp; pomis acescentibus 795.<ref target="5381979" name="795"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Urina</supplied> &#224; thee
                                876.<ref target="5382060" name="876"/></item>
                        <lb/>
                        <item>per <g>urinam</g>
                            <g>aci</g>da excernuntur 795.<ref target="5381979" name="795"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Urina</supplied> copiosior
                            &#224; sudore noctis suppress<ex>o</ex> &amp; vino 805. 813.<ref
                                target="5381989" name="805"/><ref target="5381997" name="813"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Urina</supplied> ejus matulae
                            ad frigus 832. 834.<ref target="5382016" name="832"/><ref
                                target="5382018" name="834"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Urinae</supplied> matulae
                            crusta unde 834. 832.<ref target="5382018" name="834"/><ref
                                target="5382016" name="832"/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0023.jpeg" n="913"/>
                    <note2>(Seite 913 linke Spalte) </note2> W. <lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Wachsamkeit Christliche 796. 812.<ref target="5381980" name="796"
                                /><ref target="5381996" name="812"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Waden offt k&#252;hl 741. 788.<ref target="5381925" name="741"/><ref
                                target="5381972" name="788"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Warheit datur nil cupientibus 754.<ref target="5381938" name="754"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Wahrheit</supplied>
                            indemonstrabilis in possessione 826.<ref target="5382010" name="826"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Wasser<lb/>Regen<g>Wasser</g> im herbst qualis 743.<ref
                                target="5381927" name="743"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Wasser</supplied> gew&#228;rmt
                            743. 781.<ref target="5381927" name="743"/><ref target="5381965"
                                name="781"/></item>
                        <lb/>
                        <item>schneewasser beisst 743.<ref target="5381927" name="743"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Wasser</supplied> gefroren in
                            centro s&#252;&#223; 765.<ref target="5381949" name="765"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Wasser</supplied> das beste
                            hier <del>839</del>. 838.<ref target="5382023" name="839"/><ref
                                target="5382022" name="838"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>webel 781.<ref target="5381965" name="781"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Wein<lb/><supplied reason="omitted-in-original">Wein</supplied> cur
                            nonnullos exhilaret alios tristes reddat 737. 750. 803.<ref
                                target="5381921" name="737"/><ref target="5381934" name="750"/><ref
                                target="5381987" name="803"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Wein</supplied> schmeckt wohl
                            &#224; casco 746.<ref target="5381930" name="746"/></item>
                        <item><unclear>xxxx</unclear> 767.<ref target="5381951" name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Wein</supplied> klar machen
                            firnen 767.<ref target="5381951" name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Weine</supplied>
                            <g>aci</g>di &amp; lithargyrisati noxa 767.<ref target="5381951"
                                name="767"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Muscateller 781.<ref target="5381965" name="781"/></item>
                        <lb/>
                        <item>Bourgogne 802.<ref target="5381986" name="802"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Wein</supplied> debiles &amp;
                                hypoch<ex>ondriacos</ex> statim enebriat 800. 804.<ref
                                target="5381984" name="800"/><ref target="5381988" name="804"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Wein</supplied> senibus non
                            juvenibus 833.<ref target="5382017" name="833"/></item>
                        <lb/>
                        <item>si quis statim inebriatur quid signum 841.<ref target="5382025"
                                name="841"/></item>
                        <lb/>
                        <item>&#224; potu incommoda vini 864. 887.<ref target="5382048" name="864"
                                /><ref target="5382071" name="887"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Wein</supplied> &#224;
                            diarrhoea non convenit 885.<ref target="5382069" name="885"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Wein</supplied> mit gutem
                            auffzuf&#252;llen 887.<ref target="5382071" name="887"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/100704425">Westphal
                                    J<ex>ohann</ex> C<ex>aspar</ex></name> 800.<ref target="5381984"
                                name="800"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/129909297">Weyeri
                                Matthaei</name> malus successor ex sanguine 773.<ref
                                target="5381957" name="773"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Wind bringt Schnee 749. 793.<ref target="5381933" name="749"/><ref
                                target="5381977" name="793"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Weiber sollen schweigen in der Gemeine 815.<ref target="5381999"
                                name="815"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Wechselb&#228;lge 797. 815. 837.<ref target="5381981" name="797"/><ref
                                target="5381999" name="815"/><ref target="5382021" name="837"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Wi&#223;muth der spr&#246;de 784.<ref target="5381968" name="784"
                            /></item>
                        <note2>(Seite 913 rechte Spalte) </note2>
                        <item>mit Wenigem vergn&#252;gt seyn ist reich seyn 808.<ref
                                target="5381992" name="808"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">mit Wenigem
                                vergn&#252;gt</supplied> est Natura 846.<ref target="5382030"
                                name="846"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Weiberlist 840.<ref target="5382024" name="840"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Weiber</supplied> de virtute
                                leviss<ex>ime</ex> instructae <g>vener</g>eae omnes 840.<ref
                                target="5382024" name="840"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Weiber</supplied> delicatae
                                887.<ref target="5382071" name="887"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Wille guter in re mala 855.<ref target="5382039" name="855"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/117444790">Wolff
                                    J<ex>ohann</ex> C<ex>hristoph</ex></name> 865.<ref
                                target="5382049" name="865"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Wunderwercke an cessant 866.<ref target="5382050" name="866"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>W&#252;rmer in holland im holtz 750.<ref target="5381934" name="750"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">W&#252;rmer</supplied> optime
                                <g>aere</g> humido purgantur 760.<ref target="5381944" name="760"
                            /></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0024.jpeg" n="914"/>
                    <note2>(Seite 914 linke Spalte) </note2>X. <note2>(Seite 914 rechte Spalte) </note2>
                        Y.<lb/><lb/><lb/>Contin<ex>uatio</ex> vocis Autor.<lb/><list type="index">
                        <item>Autor multo horrore nocturno corripitur 785.<ref target="5381969"
                                name="785"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> ejus nimis
                            librorum amor 786. 804.<ref target="5381970" name="786"/><ref
                                target="5381988" name="804"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> veritati
                            sincerae jam magis studet 788.<ref target="5381972" name="788"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> quibus mediis
                            ad <g>spirit</g>ualia appulsus 789.<ref target="5381973" name="789"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> avarus est
                            &amp; subinde liberalis 789.<ref target="5381973" name="789"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> ejus hostis
                            naturalis <g>venus</g> 789. 818.<ref target="5381973" name="789"/><ref
                                target="5382002" name="818"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> wird von Haug
                            v. Carl verd&#228;chtig gehalten 794.<ref target="5381978" name="794"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autori</supplied> placet Gros
                            ob libert<ex>atem</ex> sentiendi 794<ref target="5381978" name="794"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> cur judaische
                            studia elegerit 796.<ref target="5381980" name="796"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> varia de suis
                            malis internis cogitat 804. 834.<ref target="5381988" name="804"/><ref
                                target="5382018" name="834"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> sibi saepe
                            notus in philautia aliis placet 804.<ref target="5381988" name="804"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> cogitat
                            &#252;ber den brand 805 sqq.<ref target="5381989" name="805"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> jocatur
                            subinde, it<ex>em</ex> nimis tacet obscurus 806. 809. 812. 837.<ref
                                target="5381990" name="806"/><ref target="5381993" name="809"/><ref
                                target="5381996" name="812"/><ref target="5382021" name="837"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> cur se
                            separavit 810 sqq.</item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> libellos
                            furatur 804.<ref target="5381988" name="804"/></item>
                        <lb/>
                        <item>ratio Autoris de variis suis fortuitis ideis 812. 840. 848.<ref
                                target="5381996" name="812"/><ref target="5382024" name="840"/><ref
                                target="5382032" name="848"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> censet
                            libenter 812. sq. 843.<ref target="5381996" name="812"/><ref
                                target="5382027" name="843"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> vult in bono
                            firmari ante mundana negotia 813.<ref target="5381997" name="813"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> philautia ejus
                            profunda 813.<ref target="5381997" name="813"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> superbus et
                            iratus <name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/1024623440"
                                >Stierio</name> est 820.<ref target="5382004" name="820"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> et fratres cur
                            non sani 833.<ref target="5382017" name="833"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> creditus non
                            est cur forte 834.<ref target="5382018" name="834"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> parentibus non
                            similis 837.<ref target="5382021" name="837"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> isst zu viel
                                838.<ref target="5382022" name="838"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> extemporaneus
                            non est 845. 733.<ref target="5382029" name="845"/><ref target="5381917"
                                name="733"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor extemporaneus</supplied>
                            uti fieri queat. 867.<ref target="5382051" name="867"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> judicat de hoc
                            labore praesenti 851. 889.<ref target="5382035" name="851"/><ref
                                target="5382073" name="889"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> tristis
                            subinde <del>84</del> 851.<ref target="5382035" name="851"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> divina
                            afflatus impetu 857. 889.<ref target="5382041" name="857"/><ref
                                target="5382073" name="889"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> Medicamenta
                            nil aestimat 871.<ref target="5382055" name="871"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> mortem
                            meditatur 874.<ref target="5382058" name="874"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Autor</supplied> mens ei serena
                            magis alio tempore 878.<ref target="5382062" name="878"/></item>
                    </list>
                    <pb facs="c0025.jpeg" n="915"/>
                    <note2>(Seite 915 linke Spalte) </note2> Z.<lb/><lb/><list type="index">
                        <item>Z&#228;hne ihr schmertz wie v. wie vielerl<ex>ei</ex> 737. 741.
                                sq.<ref target="5381921" name="737"/><ref target="5381925"
                                name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dentes</supplied> penultimi
                            molares primi afficiuntur 737. 779.<ref target="5381921" name="737"
                                /><ref target="5381963" name="779"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dentes</supplied>
                                tempest<ex>ate</ex> humido-frigid<ex>a</ex> dolent 774.<ref
                                target="5381958" name="774"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dentes</supplied> molares
                                super<ex>iores</ex> plurim<ex>is</ex> afficiuntur 775. 837. 849.<ref
                                target="5381959" name="775"/><ref target="5382021" name="837"/><ref
                                target="5382033" name="849"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Dentes</supplied> cariosi ad
                            eos congestio secunda 847.<ref target="5382031" name="847"/></item>
                        <lb/>
                        <item>dentium doloris remedia <g>venaesectio</g> lac p 882.<ref
                                target="5382066" name="882"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Zahnfleisch blutet 789.<ref target="5381973" name="789"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item><name type="person" ref="http://d-nb.info/gnd/11863707X">v<ex>on</ex>
                                Zinzendorff Graff</name> 864.<ref target="5382048" name="864"
                            /></item>
                        <note2>(Seite 915 rechte Spalte) </note2>
                        <item>Zorn est furor 807.<ref target="5381991" name="807"/></item>
                        <lb/>
                        <item>canis str&#228;ubt das haar am r&#252;cken in ira 835.<ref
                                target="5382019" name="835"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Zorn</supplied> in externo
                            homine 872. 873.<ref target="5382056" name="872"/><ref target="5382057"
                                name="873"/></item>
                        <lb/>
                        <item><supplied reason="omitted-in-original">Zorn</supplied> unde 877.<ref
                                target="5382061" name="877"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Zuchtmeister die soldaten 865.<ref target="5382049" name="865"
                            /></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Zucker nocet hypoch<ex>ondriacis</ex> 741.<ref target="5381925"
                                name="741"/></item>
                        <lb/>
                        <lb/>
                        <item>Zwetschen alvum non laxant in coryza 840.<ref target="5382024"
                                name="840"/></item>
                    </list>
                </p>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>
